Amanda Gouws

Leon Lemmer: Azille Coetzee, ‘n amateur oor die ou en nuwe Suid-Afrika

Ek het gehoop dat hierdie beker by my sou verbygaan. Dan Roodt het ‘n uitstekende artikel oor Azille Coetzee se boek, In my vel, ‘n reis (Kaapstad: Tafelberg, 2019, 207p, R250; Amazon Kindle $20,70) gepubliseer (GroenLinks en Afrikaans – Azille Coetzee se Amsterdamse relaas, Praag 20.07.2019). Dit is die verhaal van ‘n “maklike meisie” se omgang met te veel drank en talle mans; ‘n reis op die “breë weg” wat met trots en inhibisieloos aangebied word. Dit is mos die beeld wat jy van jouself moet voorhou as jy jou van tradisionele waardes bevry het en met mening teen behoudende Afrikaners te velde wil trek. Dit bring onder meer mee dat geradbraakte Afrikaans gunstig as inklusiewe kreools voorgestel word.

Anders as Roodt se resensie is ander besprekings van die boek feitlik deurgaans gunstig, bv Murray La Vita se onderhoud met Coetzee (Netwerk24, 9.08.2019). Coetzee sê bv: “Daar is natuurlik ‘n paar baie luide kampvegters vir Afrikaans, maar die soort Afrikanerskap en Afrikaans waarvoor hulle veg, is die een waarmee die meeste van ons baie ongemaklik voel.” Sy beweer selfs dat “seksuele geweld ook ‘n nadraai van die koloniale geweld is … Iets wat al die kulture in Suid-Afrika gemeen het, is ‘n soort macho of gewelddadige manlikheid” – asof blanke mans netso gewelddadig soos swart mans is.

Lesers word in die resensies wysgemaak dat Coetzee se boek besondere diepte het; dat die teks selfs ‘n herlees werd is; seker sodat verdere lae van die gewaande diepte ontdek kan word. Die ergste oorskatting kom van Lindie Koorts, waarin Coetzee in die opskrif van die resensie beskryf word as “‘n skrywer wat haarself blootlê sodat ons onsself kan sien” (LitNet 14.08.2019). Die probleem is dat ek myself glad nie kan herken in Coetzee se subjektiewe, irrasionele ontboesemings nie; onder meer omdat ek die ganse apartheidsera eerstehands ervaar het terwyl sy deurdrenk is met die anti-apartheidspropaganda van die ANC en sy meelopers.

Koorts wek nie die indruk dat sy ‘n behoudende Afrikaner wil wees nie. Haar doktorale proefskrif oor dr DF Malan, ingelewer aan die Universiteit Stellenbosch, is in Engels en haar ander publikasies maak dit duidelik dat dit vir haar, soos vir Coetzee, belangrik is om hulle van die Afrikanerdom te distansieer – hulle is Afrikaanssprekendes, maar om die dood nie tradisionele Afrikaners nie. Koorts se werkgewer is die Free State University, terwyl Coetzee in diens van Stellenbosch University is. Om in sodanige klimaat beroepsgewys te vorder, is ANC-gedienstigheid eintlik ‘n vereiste. Geen mens durf dink dat Koorts pro-apartheid is omdat sy oor DF Malan navorsing gedoen het nie. Vir Coetzee is haar rondslapery by mans ‘n prestige-saak. Terselfdertyd oorbeklemtoon sy haar militante feminisme – die man of vrou by wie sy woon, is die een wat bv kosmaak – iets waarmee sy ongetwyfeld haar anti-manskollega, Amanda Gouws, se guns probeer verseker. Sowel Koorts as Coetzee wil oorgraag bevryde, getransformeerde organismes wees.

In haar resensie skryf Koorts meer oor haarself as oor Coetzee se boek. Koorts se uitlatings is openbarend van die groot mate waarin sy haar, soos Coetzee, van die behoudende Afrikanerdom distansieer. Dit verduidelik waarom wat Koorts skryf, gunstig in Naspers/Media24-geledere ontvang word. Coetzee se boekie word as “‘n grondverskuiwende boek” opgehemel. “Ek wil hierdie boek weer en weer lees. En aan mense uitdeel.” Koorts het gewoon nie die insig om die vlakheid eie aan Coetzee te eien nie, onder meer omdat sy net vyf jaar ouer as Coetzee (gebore in 1986) is.

My gat se deksel was toe Gert van der Westhuizen, myns insiens een van die grootste dwase noord van die Suidpool, Coetzee se boekie beskryf het as “een van die belangrikste boeke wat vanjaar in Afrikaans sal [!] verskyn” en dat iedere Afrikaner dit móét lees (Netwerk24, 26.08.2019). Van der Westhuizen gee voor dat raskwotas vir rugby die beste uitvindsel ná moedermelk is. Sy vreeslose dwaasheid sorg dat hy sommer ook die geleentheid misbruik om te verwys na “die onnodige bohaai gegrond op ‘n ongesonde nostalgie vir die ou vlag.” In sy retoriek verwys hy na “regse boelies” en “luide konserwatiewe Afrikaners,” met Steve Hofmeyr wat by die naam genoem word. As dwaas herhaal hy Coetzee se dwaashede goedkeurend. Dit is sy manier om aan sy Naspers-werkie te bly vasklou. My dag begin sommer heelwat beter as ek Netwerk24 en die Naspers/Media24-koerante lees en daar is geen skryfwerk in van die drie Van der Westhuizens (Johann, Gert en Christi) nie. Sedert Gert se nie-onaardige artikel, “Akademici in Afrikaans” (LitNet 7.07.2015), het daar ‘n groot (opportunistiese) verskuiwing na links by hom ingetree.

Ek het reeds ‘n bietjie oor Coetzee se boek geskryf: In my reaksie op Suidpunt se skrywe onderaan my artikel, “‘n Pleidooi vir Afrikaans op Afrikaansdag” (Praag 14.08.2019). Ek gaan dit nie hier herhaal nie. Die onverskoonbare naïwiteit in Koorts en Van der Westhuizen se resensies bring mee dat ek my verplig voel om enkele aspekte in Coetzee se boek aan te roer.

Coetzee is behep met blanke bevoorregting. Sy gaan “gebuk … onder die skuld van witheid” (p 10). As sy sê sy is ‘n Afrikaner dan roep dit “skaamte en skuld” op (11). “As ‘progressiewe’ Afrikaner distansieer ek my van die meeste dinge wat ‘tradisioneel Afrikaans’ is omdat dit so duidelik die afdruk van die ou Afrikanernasionalisme toon. En, behalwe daarvoor, is ‘tradisionele’ Afrikaanse kultuur opmerklik uncool. Trouens, wat ís ons kultuur? Is dit al die boeretradisies (daardie two-tone hemde?), en die godsdiens? Is dit die boerekos? Is braai al wat oorbly? Die kontemporêre Afrikaner-identiteit bestaan in ‘n soort kulturele leegte” (11).

Soos Coetzee het ek ook in die buiteland studeer. Toe ek destyds Amerika toe is, het ek in die waan verkeer dat swartes, as 10%+ van die bevolking, mos maklik in die meerderheid blankes geïntegreer kon word. Ek het gou besef dat my standpunt foutief is. By my terugkeer het my vorige departementshoof opgemerk: Jy moes waaragtig Amerika toe gaan om die vanselfsprekende agter te kom. Wat Coetzee doen, is om haar by globalisme en teen Afrikanernasionalisme te skaar. In haar gemoed breek sy Afrikanerkultuur af en dan kla sy oor haar identiteitloosheid. As ongetransformeerde Afrikaner is ek sonder skaamte of skuld oor blanke “bevoorregting”. ‘n Mens kan immers individueel en groepgewys bo die meerderheid van die bevolking uitstyg danksy kundigheid, toewyding, deursettingsvermoë, harde werke, ens.

Wat is bevoorregting/bevoordeling? Dit is nie as ‘n mens bv ‘n plaas uit die grond opgebou het en die vrugte van jou prestasie pluk nie. Bevoorregting is wanneer jy sonder teenprestasie allerhande dinge ontvang, dus wanneer jy op ander parasiteer. Bevoorregting is wanneer jy ‘n huis van die staat ontvang, nie inkomste- of munisipale belasting betaal nie, wanneer jy bv munisipale dienste (elektrisiteit, water, riolering, vullisverwydering), onderwys, mediese dienste en televisie ontvang sonder om daarvoor te betaal. Bevoorregting is as jy op grond van rasse- en/of geslagsdiskriminasie eerder as meriete in ‘n pos aangestel of bevorder word; as jy ingevolge Gert van der Westhuizen se norme ‘n kwota in ‘n sportspan vul; as jy geld van die staat of ‘n ander instansie steel, of bv ‘n skool of biblioteek afbrand, ‘n openbare pad versper en beskadig, as inkommer onwettig die land betree, ens, en skotvry daarvan afkom, dus nie as ‘n misdadiger veroordeel word nie.

“Die Nederlanders wéét wie hulle is. Hulle weet waar hulle vandaan kom en waarvoor hulle staan. Hul taal en kultuur is ondubbelsinnig, en skaamteloos, húlle s’n” (12). Dít kan ook van tradisionele, behoudende Afrikaners gesê word. Dit is propaganda-besoedelde mense soos Coetzee wat ronddobber op soek na ‘n ontwykende identiteit as Afrikane en wêreldburgers. Daar is die sug na ‘n inklusiwiteit en diversiteit wat teen die grein van Afrikanerskap ingaan. Regte Afrikaners geniet “die eenvoud van ‘n enkele, suiwere identiteit” (17). “‘n Mens dra swaar aan Suid-Afrika” (16). Ja, aan die nuwe, ná 1994, rommelstatus-Suid-Afrika; nie aan die beskaaf-Westerse/Europese ou Suid-Afrika van weleer nie.

Let op hierdie onverdunde naïwiteit: “Behalwe die landswye viering van die koms van die universeel geliefde en vergewensgesinde president Mandela, was daar geen teken in mý kinderjare dat apartheid tot ‘n einde gekom het nie” (36). Was Mandela onskuldig in die tronk of omdat hy met terroristiese geweld die blanke regering omvêr wou werp? Vir Coetzee was Mandela moontlik “die enigste wonderwerk … wat ons arme ou land bymekaarhou” (43). Is rasgeïntegreerde woonbuurte, skole, universiteite, hospitale, ens, nie duidelike tekens van die einde van apartheid nie? Ten spyte van blatante rassediskriminasie gaan baie blankes in die nuwe Suid-Afrika voort om voortreflik te presteer en bewys te lewer dat alle mense nie gelyk of eenders is nie; dat daar individueel en groepgewys ‘n kwaliteitshiërargie kan wees, wat deur mense soos Coetzee verkeerdelik as die voortsetting van apartheid, gebrandmerk as blanke bevoordeling, geëtiketteer word.

Selfs trots op die Hollandse Goue Eeu, die 17de, toe die VOC die halfwegstasie aan die Kaap gestig het, word nie deur Coetzee aan die hedendaagse Nederlanders gegun nie. Die Hollanders het uitgemunt as bv seevaarders en handelaars en tot op hede voortgegaan om voortreflik te presteer en ‘n voorspoedige land in stand te hou; iets wat die swartes hulle nie kan nadoen nie. Maar Coetzee verkies om die Hollanders/Nederlanders af te kraak oor slawerny én daarby kolonisering te reduseer tot “uitbuiting en wreedheid” asook allerhande goed “wat hulle van hul kolonies gesteel het” (42).

Coetzee se mansvriend, C, karakteriseer haar siening van kolonialisme soos volg: “In sy kop flits ‘n bebloede tafereel. Europa wat toesak op Afrika, die Ooste, Suid-Amerika, en alles [!] in die pad verwoes met verbysterende geweld. Marteling, verkragting, onthoofding, mensejag, ontvoering, slawehandel, dwangarbeid. Honderde jare aaneen, in die naam van die ‘beskaafde’ praktyk van ‘ontdekking’, gereserveer [!] vir die Europeër met sy wit vel … Eeue later, eers ‘n paar dekades gelede, onttrek die Europeërs hulle uit die kolonies en laat samelewings agter wat aan flarde is, deurdrenk van bloed, vergruis onder gesamentlike trauma, kulture wat onherstelbaar verwring en uitgevee is. En dan skud die Westerse wêreld sy kop wanneer hierdie samelewings in chaos verval, of nie binne ‘n dekade weer op hulle voete kom nie” (47-48). Hou in gedagte dat die Suid-Afrikaanse blanke politieke bewind van ná 1910 deur die ANC en “progressiewes” soos Coetzee as “‘n spesiale soort kolonialisme” beskou word. Is ontdekkingsreise destyds vir die Europeërs “gereserveer” of was dit omdat blankes (en in ‘n mate bv die Chinese en Arabiere, maar nie die swartes nie) bv die kundigheid en ondernemingsgees gehad het om die wêreld te verken?

Die navolgenswaardige voorbeeld wat die blanke koloniseerders in baie opsigte aan die inheemses gestel het, word glad nie verreken nie. Coetzee sou haar eerder skaar by diegene wat die blankes verwyt dat hulle bv onbedoeld pokke by die kolonies ingevoer het en nalaat om die groot verbetering te noem wat blankes aan gesondheidsdienste aangebring en epidemies in werklikheid in groot mate voorkom het. Dit is Europese koloniste wat die voorbeeld met behoorlike huisvesting, paaie, spoorweë, hawens, ens, gestel en werk aan werkloses verskaf het, bv deur kommersieel en al hoe meer wetenskaplik te boer en die inheemses in groot mate van hongersnood te vrywaar. Die inheemses sou nie die mineraalrykdom so doeltreffend soos die blankes kon ontsluit nie. Plaaslik was die swartes nie eens in staat om die rykdom van die see te benut nie.

Nie ‘n woord word gerep oor hoe Nederland en ander eens koloniale moondhede deesdae ly onder die weerslag van kolonialisme nie; bv dat die helfte van Suriname se inheemse bevolking ná “vrywording van die koloniale juk” hulle knus in Nederland gevestig het en sedertdien die tradisionele Nederlandse leefwyse ernstig ondermyn. Coetzee skaar haar by die inkommers in Nederland: Daar is glo “‘n verbete en konserwatiewe beskerming van (koloniale) voorreg en rykdom ten koste van byvoorbeeld die vlugtelinge wat verdrink op die oewers van hierdie kontinent” (106), dus Europa. Die “vlugtelinge” wat digby Afrika verdrink, bly onvermeld. Die naaste wat Coetzee aan kritiek op die inkommers kom, is as sy noem dat, anders as voorheen, die Nederlanders se fietse deesdae gesteel word (103, 180). Sy verwyt die ANC en PAC nie vir hulle terrorisme en die voortsetting tot op hede van daardie Mandela-geïnisieerde gewelddadigheid, bv plaasmoorde, nie. Halssnoermoorde word nie verdoem nie. Let op wat Coetzee wel veroordeel: “Terug in Suid-Afrika maak nog ‘n wit boer ‘n plaaswerker of vrugtedief aan die agterkant van sy bakkie vas en sleep hom oor die grondpad tot daar min van hom oor is. ‘n Óú apartheid-trick” (48). Hoeveel keer het bakkiesleepmoorde plaasgevind en in vergelyking daarmee: Hoeveel keer is plaas- en halssnoermoorde gepleeg? Coetzee is ‘n uiters bevooroordeelde mens: giftig bevooroordeeld teen blankes en ootmoedig bevooroordeeld ten gunste van swartes.

Die koloniseerders/blankes kry die skuld vir die chaos en verval wat na “bevryding”/politieke onafhanklik by die eertydse kolonies ingetree het. Op ‘n soortgelyke manier word die blanke politieke bewind verwyt vir die skade wat terrorisme plaaslik aangerig het. Die “heropbou” van die land is glo die taak wat aan die ANC-regering opgedra is, maar daar word nie gesê dat dit die einste ANC is wat bereid was om die land tot in die grond af te breek ten einde die politieke mag te bekom nie. Coetzee verwoord haar verwronge siening soos volg: “Ons land gaan gebuk onder honderde jare se slawerny, kolonialisme en apartheid. Suid-Afrikaanse koloniale regeringstrukture is al eeue [!] lank deurdrenk van korrupsie,* die infrastruktuur is gebou vir ‘n breukdeel van die populasie,** plus ons industrieë en boerdery is gestruktureer volgens koloniale behoeftes.*** Ek weet nie hoe enige regering hierdie situasie gaan regstel nie. Veral nie so vinnig nie”**** (106-107). Dit is hoe Coetzee “ons regering” (die ANC) verdedig (107).

[* Vóór 1994 het korrupsie nie in noemenswaardige mate voorgekom nie. Buitensporige korrupsie is egter ‘n wesenskenmerk van die nuwe Suid-Afrika.

** Het nieblankes nie ook in die voordele van paaie, spoorweë, hawens, myne, Westerse/Europese stede en dorpe, skole, universiteite, hospitale, ens, gedeel nie?

*** Het blank Suid-Afrika nie op groot skaal voedsel en vervaardigde goedere aan die plaaslike swartes en die res van Afrika voorsien nie?

**** Suid-Afrika sal vinniger van die ná-1994 agteruitgang en verval herstel as daar minder korrupsie is en mense volgens bekwaamheid (en nie ingevolge ras en geslag nie) aangestel en bevorder word.]

Ná 1994 het die bedenklike gewoonte posgevat om – soos Coetzee doen – die plaaslike geskiedenis tot “slawerny, kolonialisme en apartheid” te reduseer (106). Daardie drie terme dien as kodes om die blankes sleg te sê. Insgelyks word die term “demokrasie” as kode misbruik om die swart politieke bewind, dus die ANC-regering, te verheerlik, sonder dat enige poging aangewend word om die aard van hierdie soort demokrasie te kritiseer of die geskiktheid daarvan vir plaaslike toepassing te bevraagteken.

“Die rampsalige Afrikaner[s]” beskou hulleself glo as “‘n uitverkore volk [wat] … hulself geregtig ag op grond, slawearbeid en rassemeerderwaardigheid … Dalk is hierdie meerderwaardigheidsgevoel en hardkoppige geloof in uitverkorenheid, entitlement, dus ‘n soort genetiese programmering?” (110). Die blankes het ongetwyfeld plaaslik en wêreldwyd beter as die swartes gepresteer, vandaar die blankes se standpunt dat hulle geregtig is op wat hulle versamel en bereik het; dat hulle besittings nie deur ‘n swart regering onteien/gesteel behoort te word nie. Sedert 1994 het verguising en verworpenheid by Afrikaners plek vir enige moontlike vroeëre gedagtes van uitverkorenheid gemaak.

Maar Coetzee borduur voort in haar geykte groewe: “In Suid-Afrika dra ek swaar aan hierdie wit vel omdat dit belaai is met die status van onderdrukker, met historiese wreedheid, met dominansie en steeds met verskriklike bevoorregting” (115). Blankes is seker onder meer “bevoorreg” om nêrens in hierdie droewe, opgedonderde land seker van hulle lewens en eiendom te wees nie. “My witheid val hier [in Nederland] nie weg nie. En dit raak nie skielik beter nie. Dit raak nie los van die struktuur van witbevoorregting nie. Ek is waar ek is grootliks te danke aan my wit vel in koloniale en apartheid-Suid-Afrika. En die goeie lewe hier in Nederland is tot ‘n groot mate moontlik gemaak deur eeue se slawerny, kolonialisme en ‘n steeds voortgaande kolonialiteit” (117).

Ek dink die kern van die saak is eerder dat Coetzee ‘n bedorwe brokkie uit ‘n welgestelde gesin is wat vier jaar lank (128), van 2013 tot 2016, in Nederland en elders in Europa kon drink en rondflenter eerder as om voltyds en aktief te studeer en navorsing te doen. Ek, daarenteen, het in Amerika sonder ‘n studiebeurs en met eie en geleende geld studeer en het die jaarlange doktorale program asook ‘n proefskrif van meer as 400 bladsye binne 18 maande suksesvol voltooi omdat studiebeurse eerder aan Suid-Afrikaanse nieblankes uitgedeel is. In my geval was die bevoorregting nie aan die blanke kant nie maar aan dié van die nieblankes. Kyk hoe tydsaam, hiperkoel en loslit kon Coetzee studeer: “In die kafees in my nuwe buurt is ek daagliks besig om die finale afrondings aan my proefskrif te doen” (119). “Ek loop vir ure deur die stad” (127). Desnieteenstaande komplimenteer sy haarself soos volg: “Harde werk en fokus, dis wat my ouers my geleer het” (121). Sy was/is myns insiens nie daartoe in staat om elke dag, heeldag, sewe dae per week, 18 maande lank, dus voltyds en aktief, te studeer en navorsing te doen nie.

Coetzee het navorsing oor “feministiese filosofie” gedoen: “Ek vra hoe feministiese denke uit Afrika ons kan help om dekolonisering te bedink” (77). Op grond hiervan is sy as navorser aan die Universiteit Stellenbosch aangestel om Amanda Gouws met haar skynvak, wat Susterkunde genoem kan word, te help. Coetzee kan die aangewese persoon wees om in Ousiekunde te spesialiseer. Die woord ousie kom glad nie in die HAT (2015) voor nie. Wel outa, wat as “rassisties” geëtiketteer word: “n Woord wat tot die rasbeduiwelde verlede van Suid-Afrika behoort en daarom liefs te vermy” (p 945). Hoort sulke emosionele uitbarstings in ‘n woordeboek wat veronderstel is om ‘n objektief-wetenskaplike en akademiese inslag te hê? Is daar enige woorde wat weens die rasbeduiwelde hede in die HAT rassistiese status verwerf het? Die goeie nuus is dat geen verdere uitgawes van die HAT gepubliseer gaan word nie.

Terug in Suid-Afrika vergas Coetzee haar lesers met onoortrefbare militant-feministiese vlakheid en gebrek aan insig, bv: “Een van die enigste dinge wat mense van alle kulture in Suid-Afrika deel, [is] die oortuiging … dat vroue nie op dieselfde manier as mans geregtig is op menswaardigheid en seggenskap oor hul eie liggame nie” (167).

Coetzee is eintlik onredbaar. Na haar verblyf in Nederland wil nie net in Afrika wees nie, maar ook van Afrika wees. “Die Afrika-filosofie sê dit al vir eeue. Ek word ‘n mens deur ander mense. En dan wonder ek, watter ander wêreld sou moontlik gewees het as ons toegelaat het dat die Afrika-denke die fondamente van ons wêreldbeeld vorm, eerder as die Descartes’s van die wêreld, wat ons op ‘n manier oortuig het dat menswees ‘n individualistiese opgaaf is. Dat dit die Rede is wat van my mens maak. Maar dan dink ek ook, dalk verg ‘n lewe volgens die ubuntu-leer ‘n meer gesofistikeerde menswees as wat ons as ‘Westerlinge’ ontwikkel het” (182-183).

Ubuntu is dikwels die somtotaal wat mense van Afrika-filosofie weet. Rasionaliteit en individualiteit het verseker dat Westerlinge suksesvoller en welvarender as die res van die mensdom is. Die ander wêreld waarna ons in die belang van alle Suid-Afrikaners behoort te verlang, is nie ‘n meer geafrikaniseerde land nie, maar eerder in baie opsigte ‘n terugkeer na die Suid-Afrika van vóór 2 Februarie 1990. My siening verskil radikaal van Coetzee se verwronge insigte, bv: “My bevoorregte posisie as wit Suid-Afrikaner is die erfenis van ‘n lang, pynlike geskiedenis waarin my voorreg op ‘n gewelddadige manier gewen is ten koste van die meerderheid mense in hierdie land” (185).

In Coetzee se hersiene geskiedenis staan bv dat die Kasteel in Kaapstad “‘n plek van onheil en pyn [is], die grond waarop dit staan deurdrenk [is] met die bloed van duisende [!] mense” (187). Afrikaners het glo “twyfelagtige voorsate” (191). Coetzee verstaan gevolglik “hoekom sommige mense van Afrikaanse herkoms kies om eerder in Engels te leef” (193). Saam met die etiket van Afrikaanswees “kom ‘n donker verlede, ‘n verskriklike reputasie, wat soos ‘n string blikke agter my klap” (193). Hierdie mens smeek eintlik om ‘n deeglike, omvattende heropvoeding.

Leon Lemmer: Katie Hopkins, ‘n regse wildewragtig

Katie Hopkins (gebore in 1975) is ‘n omstrede Britse mediapersoonlikheid wat vanweë haar uitlatings oor die radio en televisie, asook in haar rubrieke in koerante, in talle dispute en hofsake betrokke geraak het. Myns insiens is sy in sommige opsigte te uitgesproke, maar die kern van die probleem is heel moontlik dat sy polities regsgesind is en nie die knie voor politieke byderwetsheid buig nie. Sy dring aan op die reg om te sê wat sy dink en wil haar nie laat intimideer deur diegene wat beheer wil uitoefen oor wat gedink en wat gesê mag word nie. Kulturele marxiste skep ‘n bedenklike situasie waarmee ons in die nuwe Suid-Afrika goed bekend geraak het.

Hopkins was in ‘n kloosterskool en het geleer om viool en klavier te speel. Aan die Akademie Sandhurst het sy militêre opleiding ondergaan. Daarna het sy ‘n graad in ekonomie behaal. Van 2004 tot 2005 was sy met haar eerste man getroud. Hulle het twee dogters. In 2010 het sy met haar tweede man getrou en hulle het ‘n seun. Sy het snags epileptiese aanvalle gekry, maar sy is in 2016 daarvan genees danksy die verwydering van ‘n gewas tydens ‘n breinoperasie. Hopkins het bekendheid verwerf vanweë haar optrede in televisiereekse soos The Apprentice (2007) en Big Brother(2015). In 2015 was sy die hoofkarakter in die video, My fat story, waarin sy binne maande haar gewig met 19 kilogram vermeerder en daarna net so vinnig verminder het. Die video het sowat 10 miljoen televisiekykers in Brittanje en Amerika gelok.

In hierdie rubriek word daar op Hopkins se politieke idees gefokus. Sy is anti-Islam, anti-Derde-Wêreld-immigrasie, anti-multikulturaliteit (bv as bron van misdaad), anti-globalisme en sy steun Israel, Brexit en Donald Trump. As op die huidige trant voorgegaan word, voorsien sy dat die blankes ‘n minderheidsgroep in Brittanje gaan word. Soos Raheem Kassam (No go zones: How Sharia law is coming to a neighborhood near you, Regnery Publishing, 2017, 302p; Amazon Kindle $13,32) beweer Hopkins dat daar reeds “no-go areas” vir blankes in Engeland is. Wat die nuwe Suid-Afrika betref, kan die plaasmoorde volgens haar op blanke volksmoord dui. Tydens haar besoek in Februarie 2018 het sy ook anti-blanke rassisme teëgekom. Haar paspoort is plaaslik by geleentheid gekonfiskeer, onder die voorwendsel dat sy rassehaat aanblaas. Na aanleiding van Black Lives Matter het sy die vraag gestel: As swartes hulle lewens so waardevol ag, waarom steek hulle dan so dikwels mekaar met messe of skiet mekaar dood? Hopkins is so omtrede in Brittanje weens die oordrewe, eensydige publisiteit wat sy in die linksgesinde massa-inligtingsmedia kry dat die United Kingdom Independence Party (UKIP) weier om haar as lid te aanvaar. Die voorafgaande uiteensetting is grootliks op die Wikipedia-artikel gebaseer.

Rude

Hopkins het haar kant van die saak in ‘n boek gestel: Rude (London: Biteback Publishing, 2017, 320p; Amazon Kindle $9,19). Die teks is dikwels op so ‘n platvloerse vlak, bv wat die talle verwysings na seks en geslagsorgane betref, dat ek die boek nie as aangename leesstof kan aanbeveel nie. “Nice … is one of the least exciting words in the English language” (Kindle 66). Maar ek het met die leesproses volhard omdat ek op soek na haar politieke idees was. Dit is bekend dat die Wikipedia polities links georiënteerd is,* gevolglik wou ek my nie uitsluitlik verlaat op die inligting wat daar oor Hopkins verskaf word nie. Veral in die laaste hoofstuk is my soektog uiteindelik beloon. “I see these mantras as helping to equip an entire generation with the force and tenacity to stand strong against the torrent of leftie nonsense they are obliged to withstand on an almost daily basis” (1279). Die hoofstroom-inligtingsmedia het ontaard in ‘n “echo chamber … one vast liberal hell hole” (1439). “I want this book to be a kind of handbook for life” (60). Myns insiens slaag sy in talle opsigte nie hierin nie – “I have over-shared” (3156) – maar ek bepaal my by voorkeur by haar politiek. Vir Hopkins was die skryfproses “therapy for my soul” (3156).

[* Daarteenoor is die oriëntasie van die Metapedia regs, hoewel sommige van die artikels na my sin te propagandisties, bv oordrewe anti-Semitisties, is. Maar lees gerus die inskrywing oor Suid-Afrika en ook die een oor die Traditional Britain Group (TBG), waarby Katie Hopkins en bv Roger Scruton hulle skaar. Die TBG is ‘n voortsetting van die Conservative Monday Club, wat destyds die blanke bewind in Suid-Afrika ondersteun het.]

Die boek herinner in sommige opsigte aan dié van Milo Yiannopoulos (Praag 7.10.2017). Die manier waarop hy en Hopkins deur die polities byderwetses behandel word, is soortgelyk aan wat Steve Hofmeyr ervaar, bv: “A panellist or other minority [ie non-white] individual says they will pull out if I am allowed to speak or am given a platform” (92). “One thing you don’t want to do in life is fit in. The misfits are way more interesting to sit next to and won’t be looking over your shoulder to see if there is someone more fabulous to talk to. As I tell my kids, it’s good to be weird. All the best people are” (528).

“Liberals tend to hate me more than most” (22). Sy is die linkse British Broadcasting Corporation (BBC) se “equivalent of Ebola” (47). Op haar beurt beskou sy die BBC as ‘n “holy hell of ineptitude, funded by the taxpayer” (1445). Oor diegene aan die hoof van die BBC skryf sy: “The bigger the arsehole, the more they get paid and the higher up the chain of authority they rise” (1451). Sommige sprekers “are booked to entertain or bemuse an audience of left-wing media types who look like they are sucking lemons in the rain at a funeral they didn’t want to attend” (47).

“One of my favourite talks is: ‘We are not all equal, some people are just not worth the effort'” (79). Hopkins vra: “Were you born an idiot or do you have to practice?” (2129). “We are born separately. Live as individuals” (368). “People are basically animals and we are not designed to be in such close proximity with one another” (2199). Die linkses verkies egter groepsdenke, “a dictatorship of thought” (1921). “Everything perpetuated by liberals or Remainers was hope, and everything else was hate” (1915). Sy noem hulle “liberal fascists” (1928). Jonah Goldberg het ‘n hele boek hieroor geskryf: Liberal fascism: The secret history of the Left from Mussolini to the politics of meaning (London: Penguin, 2009, 492p; Amazon Kindle $16,75).

Hopkins skryf: “The BBC is able to apply nonsense diversity criteria to everything first, before any consideration of its purpose and its role, to the extent that you have to employ a black guy from a sink estate brought up exclusively on free school meals before you are even allowed to consider what programme you might be making. Here’s one example. A Muslim rape squad has just been sentenced in Newcastle. Full plaudits to the police force there for doing a fabulous job. BBC Newsnight had a discussion on Muslim grooming gangs and why the problem seems to be so widespread. Five people were invited on to the show to discuss the issue. And all five were Muslims” (1413). Dieselfde soort ding word telkens by die SABC en MultiChoice aangetref. “The output is so biased – laundering news to make it palatable to the left … makes this a broadcaster of pure propaganda … Contributors are assessed for their ethnic, sexual or social diversity before their opinion” (1420).

“London and the liberals have got it so wrong. They have created an environment in which another, devastating kind of pretending has become law – in which not only must we never say certain things out loud, we must pretend we don’t even think them. They tell us which thoughts are permissible and can be spoken, and which we must hide” (3207).

“I am no raging feminist” (118). “There was a space in the media market for a woman who spoke like a bloke but understood the mysteries of women. And I filled it” (28). En sy doen dit op ‘n uiters blatante manier “as someone with no filter, for whom no subject is off limits” (368), bv op Twitter. “Twitter is like road rage” (124). Sy erken dat sy op die ingewing van die oomblik groot foute op Twitter begaan het; dat sy dalk eerder berug as beroemd is (137). Vroue wat die lewe skenk, presteer nie uitsonderlik nie. “You are fertile and you had sex. This is not award-winning stuff. There is a bit of a tendency for women to make pregnancy and especially childbirth a bit of a serial drama” (2418). “It’s misogynistic [vrouehaat deur mans] to say anything other than that women are awesome” (3213). In die resultate van wetenskaplike navorsing mag daar tot ongunstige gevolgtrekkings oor blankes gekom word, maar dieselfde geld nie vir nieblankes nie, soos onlangse gebeure aan die Universiteit Kaapstad en Stellenbosch duidelik aangetoon het.

Die volgende opmerking het my aan bv Amanda Gouws, ‘n opperste feminis, laat dink: “It must be exhausting to view all life through the goggles of an angry woman, cross at not being a man and determined that all men are arseholes” (1670). Ek vra my af: Het Gouws dan nie ‘n pa (gehad) nie? Dalk is dit die probleem; dat sy ontevrede is omdat sy is soos sy is. Sy skaar haar ongekwalifiseerd teen die helfte van die mensdom; op die gevaar af dat dit die beste helfte kan wees.

[Terloops, jare gelede, toe ek met die publikasie van hierdie rubriek begin het, was daar vroue wat gereeld gereageer en aan die besprekings deelgeneem het. Deesdae gebeur dit (feitlik) nooit meer op Praag nie. Destyds was dit Afrikanervroue wat bereid was om kaalvoet oor die Drakensberg te loop om van die Britse gesag weg te kom. Dit was Afrikanervroue wat hulle mans tydens die Anglo-Boereoorlog aangemoedig het om voort te veg en in 1902 nie wou oorgee nie. Dit kan sekerlik nie waar wees dat (alle) Afrikanervroue in die nuwe Suid-Afrika sedertdien deur kulturele marxiste soos Christi van der Westhuizen saggemaak en gebreinspoel is en hulle mantels anti-Afrikaner gedraai het nie. Maar hoe verklaar ‘n mens die feitlik algehele afwesigheid van vrouestemme op Praag? Vroue is onmisbaar deel van die Afrikanerdom.]

Een van Hopkins se groot griewe teen feministe is dat hulle geen kritiek op Moslems uitspreek nie: “the mystery of our Western feminists’ blindness towards the mistreatment of women” (1502). “If it is equality women are after, why do they only shout about equality for Western women?” (1514). “My fear of Islam is rational, based on the simple fact that most men who want to blow up my children, run down my children, or stab my children with a twelve-inch hunting knife on one of London’s bridges are, in fact, Muslims” (1571).

Suid-Afrikaanse blankes word sedert 1994 vertel hoe skaam hulle oor hulleself moet wees. Hopkins het goeie raad: “Shaming is something that is done to you. Reject it. Refuse to be shamed” (207). “Apologising never actually stops people complaining anyway. The apology is never enough – or never soon enough, or never sincere enough” (805). Hopkins bied die volgende waardevolle strategie aan: “I do not give offence. You choose to take it. You need to make better decisions” (1286).

Soos in Amerika is die dosente aan Britse universiteite uiters linksgesind. Hopkins verwys na die “liberal fascist lecturers” (1953). “I believe most university campuses are the prime instigators of liberal facist thinking in our young people. It is no coincidence that [Jeremy] Corbyn [leader of the Labour Party] and the left want to change things so that every vaguely literate person can go to university without fees and come out with a dodgy 2:1 in psychology before they hit the ranks of the unemployed” (1979). Dieselfde redenasie word by Jacob Zuma en die res van die ANC aangetref. Hulle sal nooit moeg daarvoor raak om iets gratis aan hoofsaaklik swartes aan te bied waarvoor ‘n klein groepie munisipale en inkomstebelastingbetalers moet opdok nie.

Hopkins is sterk teen vet mense gekant. Sy noem hulle “chubsters” (2682), afgelei van “chubby” (dik, mollig). Twee hoofstukke handel daaroor. “Fat is the new normal” (2670) – kyk maar gerus na die parlementslede van ons jong demokrasie; die olifante in die kamer (2741). “This is obesity-acceptance” (2741). Eintlik mag dit nie gesê word nie: “It is fattist to say anything” (2741). “It offends sensitivities” (2760). Volgens Hopkins is selfbeheer elkeen se persoonlike verantwoordelikheid (2766); “the body you have eaten yourself into” (2816). Ouers kan verantwoordelik vir die dikgattigheid van hulle kinders gehou word. “In the shadow of every fat kid is a fat parent” (2802). “Being morbidly obese is a hard place to be” (2823). Wat nodig is, is “a functional relationship with food” (2837, 2866). “My relationship with food is purely practical” (2879). Hopkins se hipotese is: “Fat people are lazy” (2886). Haar raad is tweeledig: “Moving more and eating less” (3122; ook 2837, 2893). “Everyone has it within them to exercise control over their weight, at no cost, if they make the effort” (2893).

Daar is baie dinge wat die afgelope dekades verbode geraak het. Vir elkeen van hierdie oortredings is daar ‘n benaming. Hulle hang saam en ondersteun mekaar. Dit word “interseksionaliteit” genoem: “the ways in which oppressive institutions (racist, sexist, homophobic, transphobic, ableist, xenophobic, classist, etc) are interconnected and cannot be examined separately from one another” (3265).

“It’s Islamophobic to say Muslims really aren’t that creative when it comes to naming their children, despite the fact that if I stand in a playground in Leicester [‘n erg vermoslemde stad] and shout Mohammed, 4 562 children will come running” (3213).

“It is now sexist to say women and men are not equal and should not all be paid the same. That no two people are equal; that no two people put the same effort into the same job or achieve the same outcome, and that gender usually isn’t the differentiator” (3213).

“It is officially fattist to say that it’s not healthy to shove half the fridge in your face, become morbidly obese and then think it’s OK to ask the taxpayer to pay for the new hip you now need, or for your type 2 diabetes treatment” (3213).

“It’s fascist to say that Trump was democratically elected as the 45th President. Or that Brexiteers won with 52 per cent of the vote” (3219).

“It’s racist to say that Caster Semenya should not be allowed to compete in the female 800-metre race because she has internal testes and hormone levels three times that of a normal female” (3219).

“It’s homophobic to say that … I cannot abide the way that even in these tolerant processionals [in Gay Pride] certain individuals are excluded – viz the 2017 march at which the Israeli Pride flag in a rainbow was deemed offensive and those marching with it were asked to remove themselves from the event” (3219).

“It’s transphobic to say I agree entirely with Donald Trump that trans individuals should not serve in the military … the idea that this is something we need in our military, when there are other individuals who will not need the same level of cost to recruit and retain, then, for me, the simple economic argument wins every time” (3219).

“The Crown Prosecution Service [CPS] has just issued new guidance as to what constitutes hate. Now it’s enough that you perceive someone to deserve the label, even if you have no proof. The Association of Chief Police Officers and the CPS have agreed [on] a common definition of hate crime: ‘Any criminal offence which is perceived [!] by the victim or any other person, to be motivated by hostility or prejudice based on a person’s race or perceived race; religion or perceived religion; sexual orientation or perceived sexual orientation; disability or perceived disability and any crime motivated by hostility against a person who is transgender or perceived to be transgender.’ What madness is this? Perception and hurty feelings” (3226).

“So if you identify as black, you’ve got ‘racist’ in your armoury, to fling at anyone who crosses you. If you identify as a Muslim, you’ve got ‘racist’ and ‘Islamophobe’. If you are a black Muslim lesbian, you have ‘racist’, Islamophobe’ and ‘homophobe’. The one with the most identities gets the most weapons in their personal arsenal. It’s like a weird game of Top Trumps for victims” (3233). “If I speak out with my belief that Black Lives Matter is a nonsense organisation that needs to stop what it’s doing because it fuels civil unrest – an opinion supported by the niece of Martin Luther King, whom I met in a hotel lobby – then I am not critising your politics, I am criticising you as a black women, giving you the legitimacy to label me a racist” (3246).

“In this climate, any attack on the things you believe is an attack on your very humanity, which explains why men are so isolated from the feminist debate; appearing to attack womankind is dangerous. I, on the other hand, can say what I like about women; I might be called a misogynist (I frequently am), but I won’t be prosecuted for it, because I am a woman. That’s why I carefully referenced Martin Luther King’s niece above. I need the voice of a black women to say that Black Lives Matter needs to stop because if I say it, as a white woman, I will be labelled a racist. Plus, it’s hard to argue with someone called Luther King” (3246). Dit is waarom plaaslike linkse blankes so dikwels noem dat “meneer Nelson Mandela” of “aartsbiskop Desmond Tutu” dit of dat gesê het ten einde hulle eie standpunt te regverdig.

“Place all that in a climate of paranoia and fear and it quickly becomes apparent that this is not a good time to be a journalist fighting from the right. It’s a time in which labels are incendiary and entire legions of lawyers and litigators exist to pounce on the smallest perceived misdemeanours. Not to mention the appetite of the CPS and police for a Conservative scalp” (3284). In Suid-Afrika sit ons opgeskeep met die Menseregtekommissie en enige ANC-oorheerste parlementêre komitee matig hom die reg aan om enigeen te dagvaar om voor hom te verskyn. Die blankes, veral die Afrikaners, word tot stilswye geïntimideer. Dit is die soort vryheid waarvoor daar geveg is totdat die bloed gevloei het, soos ons so dikwels moet aanhoor.

“There is no rationalising with these people. I see that the world is changing. I see that the ability to speak out is being lost. That the platform from which to speak has shrunk down to its smallest size yet. And the direction of travel is still toward an ever-increasingly identity-bound form of politics. It is a great pity and a great shame. Sometimes I feel like a polar bear on a little island of ice where a whole polar ice-cap used to be, watching the land under my feet melt away. The old industry has changed; the media is controlled by those who think like [Hillary] Clinton, and socialism rules” (3297). ‘We need new ways, new platforms, new opportunities to speak out more freely and to keep standing up for the people in this country who feel like they have lost their voice. And I am committed to doing that” (3303).

“There are too many people out there who feel utterly dejected at the state of the country and a capital city [London] that increasingly looks and sounds like a foreign country. And I don’t mean anything to do with colour or background; I mean foreign in its true sense, as in a place where the natives [whites] have become the outsiders. A place where our own customs, rituals, language or behaviours take second place. A place [where] we no longer feel at home. I feel responsible for standing up against all that” (3309). “Right now, voices are needed more than ever before. This is no time to quit. It is time to find a way to keep speaking … to keep writing stuff that is honest and true and find a platform on which to post it” (3316).

Plaasmoorde

Ernst Roets se boek, Kill the boer: Government’s complicity in South Africa’s brutal farm murders (2019, 439p; Amazon Kindle $11,49), het ‘n mate van sleepvoetende kommentaar in die plaaslike hoofstroom-inligtingsmedia ontlok. Die outeur se standvastigheid tydens ‘n verhoor deur ‘n parlementêre komitee het hom eerder kritiek as waardering op die hals gehaal. Kort voor Roets se boek is twee boeke oor plaasmoorde gepubliseer: Alice VL se My turn: Waiting to be murdered in South Africa (2018, 200p; Amazon Kindle $5,16) en Katie Hopkins se Plaasmoorde: The killing fields – A first hand, emotional account of the farm atrocities in South Africa (Toronto: Rebel Media, 2018, 70p; Amazon Kindle $4,59). Die verskyning van hierdie twee boeke is plaaslik doodgeswyg. Vervolgens bespreek ek slegs Hopkins se boek. Dit is gepubliseer deur Rebel Media, waarna ek voorheen in die konteks van Lauren Southern verwys het (Praag 25.11.2018).

Hopkins het Suid-Afrika aan die begin van 2018 besoek. Sy was net drie weke hier en het twee van daardie weke gebruik om 3 000 kilometers in die land rond te reis. Sy was te kort hier om werklik ‘n diepgaande begip te ontwikkel van wat in hierdie droewe land aan die gebeur is. Maar haar boek kan help om mense in te lig wat deur die hoofstroom-inligtingsmedia doelbewus in onkunde gehou word. Soos die gebruik by Britte is, word apartheid sonder meer verdoem, asof rasseskeiding in geen opsig sy ontstaan in die Britse koloniale geskiedenis gehad het nie. “When people talk about apartheid and how dreadful it was, of course I agree. It was a horrible time and a horrible thing” (Kindle 450). Wat verblydend is, is dat Hopkins by plaasmoorde nie vaagweg na die aanvallers verwys nie, maar spesifiseer dat dit aan die misdadige boosheid van sommige swartes, bv “black gangs”, te wyte is (73; ook 111, 321, 462). “In South Africa the monsters are real. And they do come in the night” (243).

Sy het met twee voertuie en vyf sekuriteitswagte, asook ‘n kameraman, in die land gereis en ‘n dokumentêre video, Plaasmoorde: The killing fields (738), gemaak en hierdie boek na aanleiding van haar wedervaringe geskryf. Baie van die feite oor plaasmoorde, wat aan ingeligte Suid-Afrikaners oorbekend is, word verstrek, bv dat sagte teikens, bv bejaardes, by voorkeur uitgesoek word; dat die slagoffers nie bloot gedood en beroof word nie, maar brutaal gemartel word; dat die oorlewende kinders erg getraumatiseer is; dat baie plaaswerkers op hierdie manier hulle werk en verblyfplek verloor, maar dat hulle soms die swak skakel in die boer se veiligheidsmondering blyk te wees. Dit alles is “part of the reality of being white farmers in South Africa in 2018” (65), “where murder is seen as a solution rather than a crime” (283).

Sy het die Ysterberg besoek waar daar ‘n wit metaalkruis geplant is vir iedere blanke boer wat vermoor is. “When the number of murders is so high and the number of dead is so great, each death becomes less newsworthy” (104). Byvoorbeeld, in Die Burger haal plaasmoorde selde die voorbladsy. Normaalweg word slegs oor plaasaanvalle berig as hulle in die Wes-Kaap plaasgevind het en dan onprominent op ‘n binnebladsy. Oor die hoewemoord op Annette Kennealy is glad nie in Die Burger berig nie terwyl dit op dieselfde dag (22.05.2019) die hoofberig op die voorbladsy van Beeld was. Die Burger se eind- en mederedakteur, Johann Maarman, is ‘n ANC-ondersteuner wat (soos Jakes Gerwel) as koerier boodskappe aan ANC-terroriste gesmokkel het. In Media24-geledere behoort daar ernstig besin te word oor die nuutgevonde ideologiese grondslag van hulle publikasies, by uitstek die toestand waarin Die Burger verval het. Die koerant is nie ‘n skaduwee van die (redelik) betroubare inligtingsbron wat hy eens was nie.

“The country’s latest crime statistics revealed that 20 336 people were murdered between April 2017 and March 2018, compared to 19 016 in the previous year. Police minister Bheki Cele said this number rate, ‘borders close to the war zone’. (Based on 2016 figures, South Africa ranks #10 in the world for intentional homicides per 100 000 inhabitants, out of 219 nations” (546).

Sy noem hoe sleg die blanke slagoffers van plaasaanvalle deur die swart personeel in hospitale behandel word weens die anti-blanke sentiment wat deur die ANC en EFF gestook word (131). Ook dat die polisie om dieselfde rede traag is om plaasmoorde te ondersoek en selfs nie eens opdaag nie (158). Hopkins het respek vir die dapper blankes wat op hulle plase aanbly en hulle nie deur misdadigers laat intimideer nie. “A survivalist group called the Suidlanders, among others, are training white South Africans to make a last stand. They are preparing for some great final showdown between black and white” (335). In die Wikipedia word die Suidlanders beskryf as “a South African ethnonationalist racist white Afrikaner survival group whose ideology is based on the prophecies of Boer Siener van Rensburg [1864-1926].”

Blanke plaasbewoners (eintlik alle blanke inwoners) is grootliks op hulleself vir hulle veiligheid aangewese. Daarom is daar bv geëlektrifiseerde heinings, diefwering en kameras en kan die plaasbewoners hulleself met wapens verdedig. Groot honde word ter beveiliging aangehou. Dit lyk asof die plase in ‘n oorlogsone is, wat verstaanbaar is omdat die regering aan ‘n terroristies-kommunistiese bewind toevertrou is. It’s a constant and ongoing feeling of being a target and knowing you must prepare for an attack” (554) “I don’t think we can really understand what that’s like” (229). “This is normal life in South Africa” (236). “I think about the way I live my life [in England], sometimes leaving my front door wide-open whilst I potter about the house; often sleeping with windows open; letting my children walk to school alone; popping out to do the school run with my front door unlocked. It’s different trying to be a mum here … Trying to be a white mother in South Africa with white children is an endurence event in itself” (554). Maar die ANC en sy meelopers gee valslik voor dat die land in 1994 op ‘n positiewe manier genormaliseer is.

Hopkins het ‘n onderhoud met ‘n polisieman gevoer. “With certainty he sets out instances where police weapons have been used in the farm attacks, in exchange for a cut of the money (whether paid by the syndicate bosses or stolen from the white families)” (283). “There is something soul destroying about hearing that the very people who are supposed to protect and safeguard them are the ones who are perpetuating the slaughter of whites on the ground. And there is something deeply troubling about listening to him tell me that the police are equipping farm attackers, especially when I have sat with victims who tell me that as soon as the attackers left, they phoned the police for help” (299).

Die ANC-regering maak geen geheim daarvan dat blanke boere nie op hulle plase hoort nie; dat hulle daar ongewens is. Vandaar die beleid van onteiening sonder vergoeding, wat met oorgawe deur Cyril Ramaphosa gedryf word, of die blankes, in sy woorde, “daarvan hou of nie.” Die land het in ‘n netto invoeder van kos ontaard (306); voedsel sekerheid bestaan nie meer nie. “I wonder just how much more damage the ANC is going to be allowed to do to this country” (314). Met verwysing na wat in Zimbabwe met die eiendom van blanke boere gebeur het, skryf Hopkins: “History is set to repeat itself in South Africa … [the politicians] sat on their hands and watched as farmers were butchered from the land” (314).

“Black gangs feel they can attack white farmers with impunity – because the political leadership have created a climate where removing whites from the land is seen as accepted policy, and police can curry favour by facilitating attacks on the ground. One thing has become very clear: Politicians and corrupt police officers are in bed with the farm attackers on the ground. At best, they are creating the environment where they feel they have support for their murderous actions; at worst, providing weapons and stashing stolen cash” (321). Sy onderskryf dus die standpunt van Ernst Roets, soos hierbo uit die titel van sy boek blyk, dat die ANC-regering medepligtig aan die moorde op blanke boere is.

Hopkins gaan selfs verder. “In my opinion, the EFF are effectively the ANC’s terrorist arm. It is ANC political policy to pursue land expropriation without compensation, but the incitement of hate-fueled violence, retribution, and revenge on the ground is delivered by the dancing, singing [“Kill the Boer; kill the white man” – 328] leaders of the EFF” (335). “There is a sense that for whites to survive in South Africa, they will need to withdraw to territory they can defend. Instead of building endless fences and gates and shutters around their homes, they will build an almighty wall, a defendable fortress, behind which white South Africans will endeavour to endure” (343) – die ideaal van ‘n blanke tuisland.

Hopkins het arm blankes in ‘n plakkerskamp buite Pretoria besoek. “These are the outsiders, the people cast out by the system” (450); die uitgeworpenes. “Because of the new rules in South Africa, it is not possible for a white person to be employed if a black person could be employed to do the same task. Companies are penalized if they do not have a [demographic] representation of workers, and cannot secure government contracts unless black workers make up the majority of their business and their senior team” (450). Dít is die nie-rassige nuwe Suid-Afrika waarin daar na bewering nie meer rassediskriminasie bestaan nie. “The only difference is that now it’s black South Africans who wield the privilege and power. White South Africans are outcasts … I sense this is all about revenge. And it is particularly cruel” (457).

Naas wraak gee afguns/jaloesie en gierigheid aanleiding tot plaasmoorde. Die werkers kan begeer wat die boer het omdat aan hulle verkondig word dat alle mense gelyk en wesenlik eenders is, terwyl die boer en sy werkers in werklikheid op heeltemal verskillende vlakke van verdienstelikheid is. Werkers kan griewe hê of afgedreig en geïntimideer word om plaasmoorde uit te voer. ‘n Boervrou sê prontuit: “I can’t trust any of them” (487). Hopkins glo sindidate speel ‘n groot rol. Leiers word gewerf om plaasmoorde te orkestreer. “His syndicate boss dresses him up with a nice watch, gives him money for his wallet, lends him a car, and sends him to lure other farm workers to become informants” (516). “Farm attacks are not the random events they might appear. They are coordinated and equipped from the outside. But many, it seems, are set up from within” (524).

“Farmers aren’t taking farm attacks lying down. They aren’t simply waiting. Not only is there a strong personal resilience that accompanies the decision to die in ones boots – the farmers are also working together to defend themselves as a community, forming patrols on foot and by radio to provide a first level of security and safety checks within their own community” (576). ‘n Boer het tydens sy beurt op nagpatrollie gesê: “I do this tonight, so that tomorrow night I can sleep safely” (590). “The South Africans’ right to bear arms is being tested. Licensing laws have become more stringent, and many farmers are finding it difficult to secure them … Under the new [2001] law licence[d] gun owners had to renew their licence every five years, within 90 days of the expiration date. If they fail to do so, the licence will be considered cancelled, and the gun owner would be in possession of an illegal firearm. Most recently the highest South African court ruled that anyone possessing a gun for which the licence had expired must surrender the weapon to police for destruction” (627).

“This is not a message I expect farmers to heed. Right now in South Africa, it is no time to be handing over your weapons. At this stage the police have not announced what they intend to do, but there is a certain feeling that, despite the government’s denial, they are becoming more oppressive in its management of white South Africans. That this is just another attempt to disarm civilians” (634). Dit is bekend dat die polisiediens ondoeltreffend en korrup is; dat hulle nie vertrou kan word met die veilige bewaring en vernietiging van vuurwapens nie; dat vuurwapens uit polisiebewaring gesteel word en dat sulke wapens soms vir eie gewin verkoop word en in die hande van misdadigers beland.

Dit is ‘n bedenklike situasie. Die polisie kan nie met die beveiliging van blankes se lewens en belange, bv eiendom, vertrou word nie. Die polisiediens faal dus in die doel waarvoor hy bestaan en waarom hy van owerheidsweë met die belastingbetalers se geld befonds word. Die ANC-regering kan allermins met die beveiliging van die blanke se belange vertrou word, soos duidelik blyk uit die beleid van onteiening sonder vergoeding. Die ANC-regering het van 2003 tot 2008 die kommando-stelsel, wat plase en hulle bewoners sedert die 1770’s doeltreffend beveilig het – dus ook tydens die terroristiese aanslae – uitgefaseer. Sedert 2008 het plaasaanvalle eksponensieel toegeneem. Deesdae is die polisie veronderstel om die werk te doen wat eens deur die kommando’s gedoen is. Oor die vyandiggesindheid van die ANC en die EFF jeens die blankes, veral die Afrikaners, kan daar myns insiens geen twyfel wees nie.

Ná die onlangse algemene verkiesing het Pieter Groenewald, die leier van die Vryheidsfront Plus (VF+), aan boere gesê: “Vergeet van die kommandostelsel; dit sal nooit terugkom nie” (Netwerk24, 16 Mei). Groenewald plaas sy vertroue in die nuwe polisiestrukture wat glo intussen ontstaan het. Die VF+ het meer stemme in die afgelope verkiesing as voorheen getrek, maar boere het rede om teleurgesteld te wees insoverre hulle vertroue in die VF+ gestel het. Die VF+ streef deesdae daarna om die belange van alle minderhede op die hart te dra en hom nie meer eksklusief vir die blankes, veral die Afrikaners, se belange te beywer nie. In werklikheid het die VF+ ‘n enkele bestaansrede, naamlik om die blankes te dien. As nisparty kan die VF+ slegs as sodanige sinvol voortbestaan. As hy probeer om sy voetspoor te vergroot, sy fokus te verbreed en sy pro-Afrikaner-missie te verwater, is hy tot mislukking gedoem.

Leon Lemmer: Bram Fischer, dié verloopte Afrikaner

Daar is talle hedendaagse Afrikaanssprekende blankes wat skynbaar meeding om as dié verloopte Afrikaner, dus as bv die hoof-ANC-kruiper, erken te word. Van hulle name word later in hierdie teks genoem. Na die Anglo-Boere-oorlog het veral Louis Botha en Jan Smuts uitgemunt as jingo’s, dus as Engelsgesinde blankes, hoewel albei van huis uit Afrikaanssprekend was. Albei kwalifiseer dus as verloopte Afrikaners. Sedert die roemlose, mandaatlose, verraderlike politieke magsoorgawe aan swartes in 1990/1994* is daar veral twee mense wat meeding om as dié verloopte Afrikaner beskou te word, naamlik Bram Fischer (1908-1975) en Beyers Naudé (1915-2004). Albei stam uit voortreflike Afrikanerfamilies. Naudé het terroriste en aspirantterroriste bv gehuisves, vervoer en van geld voorsien, maar hy was opmerklik onwillig om mede-verantwoordelikheid vir hulle bose dade te aanvaar. Wat Naudé se aanspraak op die titel van dié verloopte Afrikaner benadeel, is dat Fischer, anders as Naudé, ‘n kommunis en tot sy dood ongekwalifiseerd selfs ‘n Stalinis was. Daarmee het Fischer hom in die ideologiese kern van die ANC gevestig, wat vir Naudé nie beskore was nie ten spyte van al die loftuitinge wat vir hom uit die ANC-kraal opgeklink het. [* Die volgende woorde van Malcolm X (1926-1965) kan op FW de Klerk van toepassing gemaak word: “He got the peace prize; we got the problem. If I’m following a general, and the enemy gives him rewards, I tend to get suspicious” (Frank S Pepper, Contemporary biographical quotations, London: Sphere Books, 1986, p 184).]

In die nuwe Suid-Afrika is daar mos ‘n onfeilbare manier om ‘n argument te beklink, naamlik om jou op Nelson Mandela te beroep. In sy outobiografie verwys Mandela net ‘n enkel keer na Naudé deur bloot sy naam as lid van ‘n afvaardiging te noem (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 693). Na Fischer is daar baie verwysings en ook lof, bv: “Although he could have been prime minister of South Africa, he became one of the bravest and staunchest friends of the freedom struggle that I have ever known” (104). In werklikheid was Fischer nooit naasteby ‘n politikus nie. In etlike toesprake het Mandela vir Fischer “lof toegeswaai” (Haasbroek, bron hier onder, p 325). Mandela het met ‘n absoluut akkurate beskrywing van ‘n verloopte Afrikaner vorendag gekom: “Bram was a … man who fought against his own people” (Mandela, 562). Op Mandela-dag (18 Julie) vanjaar het ek my goeie daad ter nagedagtenis aan Mandela gedoen deur baie meer as 67 minute te gebruik om hierdie rubriek te skryf.

Hannes Haasbroek het ‘n verdienstelike boek oor Fischer gepubliseer, ‘n Seun soos Bram (Kaapstad: Umuzi, 2011, 368p). Die titel sinspeel op Fischer se ma, Ella (1884-1964), wat “haar seun altyd ondersteun en liefgehad” het (p 10). Dit is soortgelyk aan Josef Stalin (1878-1953) se ma, Keke, wat van haar seun gesê het: “I am happy that he has achieved his goal and become a benefactor and patron of all oppressed people” (Keke Jughashvili, My dear son: The memoirs of Stalin’s mother (Amazon Kindle Singles, 2012, 31p, $2,27, 490), al word hy vir na beraming tussen 30 en 40 miljoen mense se dood verantwoordelik gehou (Simon Sebag Montefiori, Stalin: The court of the red tsar (London: Phoenix, 2012, 720p, p vii).

Voordat ek by Haasbroek se beskrywing van die Fischers kom, moet ek hierdie juweel uitlig: Herbert Morrison, Britse minister van buitelandse sake in die Arbeidersregering, het in 1951 “die onafhanklikheidswording van kolonies in Afrika vergelyk met ‘n tienjarige kind aan wie ‘n voordeursleutel, haelgeweer en ‘n bankrekening gegee word” (201).

Ella was “in hart en siel ‘n ‘vurige Afrikaner'” (51). Na die Anglo-Boere-oorlog het sy “haar mes vir die veroweraars en hul meelopers … in gehad” (69). Al het Bram en sy vrou se kommunistiese bedrywighede teen die grein van Ella se politieke en godsdienstige oortuigings ingedruis, het moederliefde voortgesette harmonie in hulle verhouding moontlik gemaak. Sy het bv “haar waardering uitgespreek dat Bram en Molly soveel vir die onderdruktes doen, veral die insameling van kos” (186). En teen die einde van haar lewe: “Die matriarg sou haar steeds daarvan weerhou om in te meng en te poog om haar seun en skoondogter van hulle politieke oortuigings te laat afsien” (234).

Bram se oupa, Abraham, was eerste minister van die Oranjerivierkolonie. Hy het die hoop uitgespreek dat “die kleinding ook eendag, net soos sy oupa, sy deeltjie sou bydra om die land uit te bou” (82). Toe Bram “so vier of vyf jaar oud is, was hy ook verontwaardig dat die Boere hom nie tydens die oorlog geroep het om te kom help toe hulle in nood was nie” (84). Tibbie, die vrou van oud-president MT Steyn, het die hoop uitgespreek dat Bram “eenmaal ‘n sieraad vir jou land en volk sal wees bemind en geëerd deur almal” (107). By sy mondigwording het Tibbie geskryf “dat Bram bestem is om ‘n eerbare rol in die Suid-Afrikaanse geskiedenis te speel” (125, 276). “Gedurende sy skooljare en vir ‘n wyle daarna was Bram taamlik nasionalisties gesind” (108). “Bram se optrede in hierdie jare het gewys dat imperialisme hom geensins aanstaan nie” (109). “Bram was voorwaar in die boesem van die Afrikaner-establishment en allerweë is ‘n rooskleurige toekoms vir hom in dié kringe voorspel” (119).

Na sy skoolloopbaan het die Engelse atmosfeer aan die Universiteit Kaapstad Bram glad nie aangestaan nie (120). In 1932 het hy ‘n student aan die Universiteit Oxford se New College geword (131), waar hy met die marxisme (134) en sosialisme (135) kennis gemaak het. Hy het ook drie weke lank deur Rusland getoer (135). Hierna was “hy nie eens meer lus … om ‘n voet in die land [Suid-Afrika] te sit nie. Hy het belangstelling in die ideologie van nasionalisme verloor, veral as hy kyk na die verwronge invloed wat dit in Duitsland en Pole het” (137). In 1933 het hy na Hilter se nasionaal-sosialisme as “kankeragtige en haatlike nasionalisme” verwys. Hy skryf “dat die wêreld net gered kan word as nasionalisme, ook die gees waarin dit in Suid-Afrika beleef word, onderdruk word” (139). Suid-Afrika sou “sy opkomende nasionalisme in toom moes hou” (140).

Haasbroek sê van Bram: “Agter sy vriendelike en besadigde voorkoms het ‘n taaiheid en geslepe vernuf geskuil waarmee hy die strewe na ‘n revolusionêre transformasie van Suid-Afrika volgens kommunisties georiënteerde voorskrifte sou dien” (143). Teen 1938 het Bram homself as ‘n kommunis beskou en daarna, waarskynlik in 1942, ‘n lid van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika (KPSA) geword (172). Hy sou hom “meermale … blind hou vir die euwels wat dié stelsel wêreldwyd sou oplewer” (173). “Onder sy kalm, selfs ongeëergde uiterlike het ‘n ysterwil gelê. Bram het ‘n onwrikbare geloof in kommunisme en die Sowjetunie gehad en verbete daaraan vasgeklou. Niks het hom daarvan weggedryf nie; nie eens die bekendmaking van die erg onderdrukkende fasette van die Stalin-regime het hom laat wankel nie” (205).

Bram is in 1937 met Molly Krige getroud (156). Molly was ingelyks “‘n ywerige aktivis en kommunis” en daarby “heelwat meer aggressief as Bram” (174). Bram was van mening: “Elke Afrikaanse organisasie met ‘n Afrikanermentaliteit verteenwoordig ‘n gevaar” (176). “Dít wat in wese die Afrikaner in daardie jare ‘gevorm’ het,” is deur Bram oorboord gegooi: “sy nasionalisme, sy godsdiens en sy taal” (206). Hy loof “Indië vir sy aanvalle teen Suid-Afrika in die Verenigde Volke-Organisasie” en veroordeel “die Weste se giftige propaganda-oorlog teen Rusland as vredeliewende land” en hy verheug “hom in die uitbreiding van kommunisme in China” (180).

Bram en Molly wou hulle oorverligtheid konkreet bewys en het ‘n swart kind, Nora Mlambo, aangeneem. Dit het “vanselfsprekend sy ouers se wenkbroue laat lig, maar selfs dít het geen werklike duik in hul liefdevolle verhouding gemaak nie” (196). Hierdie ubuntu-sage het ‘n loop geneem wat volgens sommige dalk taamlik voorspelbaar was: “Nora het op skool swanger geraak. Molly sou betaal dat sy haar skoling deur korrespondensie voltooi. Met ‘n babaseun en met ‘n man is Nora weer merendeels in haar eie kultuur opgeneem sodat sy en die Fischers vervreem geraak het” (197).

“In 1953 is die nuwe, hoogs doeltreffende, ondergrondse [dus onwettige] party gestig met die naam Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) in teenstelling met die ou wettige KPSA” (212). Stalin se dood in daardie jaar was vir Bram “‘n geweldige emosionele terugslag” (212). Bram het mettertyd die hoof van die SAKP, “‘n ondergrondse, revolusionêre, kommunistiese beweging” geword en “‘n leidende samesweerder in ‘n komplot om die regering omver te werp. In hierdie tyd [die jare sestig] was die kommuniste inderdaad ver gevorder in hulle voorbereiding vir ‘n gewapende stryd” (236). Bram sou “meehelp om ‘n nuwe opperbevel vir Umkhonto tot stand te bring” (243) met die “vredesikoon” Nelson Mandela as die eerste hoof van hierdie geweldsvleuel van die ANC. As regsgeleerde het Bram ANC-terroriste, soos Nelson Mandela, in die hof verdedig, bv in die Rivonia-verhoor. Mandela het beweer dat hulle “hoofsaaklik deur Bram van die doodstraf gered is” (318). Teen die einde van Bram se lewe het André P Brink (1935-2015) ‘n brief aan hom geskryf. “As die Afrikanerdom oorleef, het die bekende skrywer gesê, sou dit as gevolg van die liberale en ruimdenkende invloed van iemand soos Bram Fischer wees.” Brink het Suid-Afrika “‘n ónredelike en ónmenslike land” genoem (308).

Haasbroek skryf met verwysing na Stephen Clingman se Fischer-biografie: Bram “is die simbool van kommunisme in Suid-Afrika en word beskou as die grootste kampvegter vir hierdie ideologie wat die land nog opgelewer het” (315). Vervolgens gaan ek Bram as ‘n maatstaf gebruik om te bepaal wie hedendaagse verloopte Afrikaners is. André P Brink het in die vorige paragraaf duidelik laat blyk dat hy sodanige betiteling verdien. Dit was die Universiteit Stellenbosch (US), met Chris Brink as rektor, se besluit in 2004 om postuum ‘n eredoktorsgraad aan Fischer toe te ken wat egte en verloopte Afrikaners duidelik onderskei het. In die motivering vir die toekenning van die eregraad staan daar dat “Fischer baie van die ideale vergestalt waartoe die universiteit verbind is” (317). Dat die nuwe US revolusionêr van die US van weleer verskil, behoef dan geen betoog nie. Die huidige voortgesette snelle verswarting en verengelsing van die US dien as bevestiging hiervan. Die doel en gekoesterde ideaal is dat die US en die dorp Stellenbosch net so vervalle soos die res van Suid-Afrika daar moet uitsien. Dit mag nie beter wees nie.

Diegene ten gunste van die Fischer-eregraad, dus verloopte Afrikaners, is “pro-Bram-stoetbulle” genoem (319), bv Max du Preez, Sampie Terreblanche, Lizette Rabe, Ruda Landman en Koos Bekker. Die “anti-Brammers”, dus egte Afrikaners, sluit in Tertius Delport, Ebbe Dommisse, Jan Sadie, Kobus Meiring, Christo Viljoen, Hermann Giliomee, Lina Spies, Dan Roodt en Ampie Coetzee (320).

Tim du Plessis het geskryf dat die polemiek die beeld van die US dermate “verflenter” het “dat ‘n mens wonder of die kool die sous werd was … Baie wittes sal … glo die Maties wil Fischer vereer om te kruip by die ANC en om politiek korrek te wees” (323). Hy sleep dan die naam van Beyers Naudé naas dié van Bram Fischer by die gesprek in.

Die eregraad is in Desember 2004 toegeken. “Volgens die commendatio is Bram vereer vir die groot vormende invloed wat hy, selfs na sy dood, op Suid-Afrika gehad het vanweë die besondere aard van sy onverbiddelike strewe na geregtigheid en politieke gelykberegtiging vir almal in ‘n tyd toe die meeste van sy ‘eie mense’ blind daarvoor was” (324).

Koos Bekker was uitsonderlik spraaksaam ter regverdiging van Fischer se eregraad. Hy het ‘n heildronk op Fischer se nagedagtenis ingestel. Dit gaan glo om die “herrangskikking van helde en demone” (324). Die Fischer-eregraad was nie ‘n geïsoleerde vergryp nie. Die nuwe US het reeds talle van hierdie akademies waardelose sertifikate aan ANC-“vryheidstryders”/terroriste, bv Nelson Mandela en Thabo Mbeki, uitgedeel. Ek moet sê: Die meetsnoere het in bedenklike plekke geval as mense soos Fischer en Mandela as helde beskou word. Daarenteen het Jonathan Jansen, die rektor van die Universiteit Vrystaat (UV) beweer dat Fischer “waarskynlik die grootste seun” van die UV is (327).

Ten slotte verwys ek na Pieter Kapp se boek, Maties en Afrikaans (Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, 261p) waarin daar ook oor die Fischer-eregraadsage berig word. Die toekenning word gesien in die lig van die US se huidige “politieke gedienstigheid” (p 102). Die Burger het agter Koos Bekker aan gekruip en die toekenning van die eregraad verdedig en Fischer om duistere redes “geloof vir wat hy gedoen het om ‘n nuwe begin ter wille van die Afrikaanse taal moontlik te maak” (103). Die name van twee “pro-Bram-stoetbulle” word by die bogenoemde lys gevoeg: Fanie Cloete en Amanda Gouws. “Twee professore wat nie regsteeks op die toekenning kommentaar gelewer het nie, maar eerder Chris Brink as die groot vernuwer van Stellenbosch beskryf het, was Lizette Rabe en Willie Esterhuyse” (103). Daarmee het ons as’t ware ‘n Wie-is-Wie-lys van verloopte Afrikaners van ‘n dosyn jare gelede. Sedertdien is hierdie lys fluks aangevul; dikwels met die name van opportuniste.

Chris Brink het “die debat beskryf as deel van die geboortepyne van die nuwe Stellenbosch” (104). Deesdae is dit vir enige objektiewe waarnemer duidelik aan watter misbaksel geboorte gegee is.

Leon Lemmer: Die euwel van inklusiwiteit

In die aanloop tot “ons jong demokrasie”, asook sedertdien, word idees/begrippe in terminologie uitgedruk wat die hele tyd aan ons opgedring word. Aan die een kant word daar verwys na “diversiteit” en “multikulturaliteit”, soos gesimboliseer in die reënboog, wat uit duidelik onderskeibare kleure bestaan. Hieruit blyk dat daar die gesonde besef is dat mense ooglopend verskil; dat almal nie eenders is nie; dat hierdie verskille meer as net velkleur kan behels en ook op bv kulturele en ontwikkelings-/beskawingsverskille kan dui.

Aan die ander kant word terme soos “gelykheid” en “inklusiwiteit” selfs meer kwistig gebruik. As almal (in alle opsigte) gelyk verklaar is en as sodanig geag word, mag daar mos nie geldige besware wees teen die opname van sulke eenderse mense in enige groep nie. Eintlik word wesenlike groeponderskeide ontken. In hierdie proses word die werklikheid (of selfs die moontlikheid) van bv elitisme of meerderwaardigheid, dus dat sommige indiwidue of groepe (in sommige opsigte) beter as ander kan wees, ontken.

Maar gestel sommige indiwidue of groepe is wel beter, bv meer ontwikkeld of intelligent (of wat ook al), as ander. Dan word die minder goeies deur gelykverklaring en inklusiwiteit bevoordeel, want hulle word hoër geag as wat hulle verdien. Die beter indiwidue of groepe word deur sodanige samegooiing benadeel, want hulle word afgetrek na ‘n laer vlak. Dit is heel moontlik dat dit juis die minder verdienstelikes is wat ingevolge eiebelang gelykheid en inklusiwiteit propageer. In die praktyk kan dit tot bv algemene stemreg en rasse-integrasie lei.

Dit word reeds lank algemeen aanvaar dat almal gelyk voor die wet moet wees, dus dat vir dieselfde oortreding dieselfde straf aan almal uitgedeel moet word. Dit is egter te betwyfel of daar selfs in hierdie opsig in die praktyk werklike gelykheid bestaan. Welvarendes kan bv beter regshulp as armes bekom, geletterdes kan hofprosedure beter as ongeletterdes verstaan en benut, ens. Die probleem is dat gelykheid voor die wet as vertrekpunt gedien het om almal ook in ander opsigte (en verkieslik in alle opsigte wat saak maak, dus nie net in sekere biologiese* opsigte nie) gelyk te verklaar, sodat gelykverklaring grootliks wesenlike eendersverklaring word. [* ‘n Gewilde argument vir eendersverklaring is dat alle mense se bloed rooi is.]

In wesenlike eendersverklaring het fundamentalistiese religie ‘n groot rol gespeel, veral in die Weste. Dit is by uitstek in die Weste waar die euwel van inklusiwiteit ten minste teoreties groot aanhang geniet, bv by liberaliste. As alle mense hulle voorgeslag na dieselfde mense (bv Adam en Eva) kan terugspeur en daardie mensepaar deur God geskep is, is almal in hierdie baie wesenlike historiese opsig gelyk. Dit word ondersteun met die leerstelling dat alle mense na die beeld van God geskape is. Verder, sodra iemand hom/haar tot daardie geloof bekeer, word hy/sy ‘n broer/suster in daardie geloof. Almal wat daardie geloof aanhang, word as gelyk of eenders geag in die belangrikste opsig wat uit die religieuse oogpunt saak maak. Al sou daardie gelowiges op aarde nie gelyk of eenders behandel word nie, word geglo dat hierdie salige toestand wel vir (eens) dooies in die hemel bestaan. (Hierdie onbehaaglike voorstelling kan beredder word deur te redeneer dat die aardse lewe of hiermaals, anders as dié in die hemel of hiernamaals, onvolmaak is en dat wesenlike ondermaanse verskille tussen mense ‘n onontwykbare werklikheid is.)

By die religieuse onderskrywing van gelykheid of wesenlike eendersheid word die Afrika-benadering gevoeg waarvolgens alle swartes vanweë hulle etnisiteit as (verdrukte) broers en susters gereken word. Dat hierdie klem op etnisiteit op rassisme dui, word meesal ontken. Dit is maklik te begrype waarom twee groepe “verdruktes” of “benadeeldes”, naamlik swartes (in die vorm van swart mag) en vroue (in feminisme), kragte saamgesnoer het. Dit blyk duidelik in veral Amerika.* Gelyk- of wesenlike eendersverklaring word dus nie tot die wet en religie beperk nie, maar word ook na ander gebiede (bv etnisiteit en geslag) uitgebrei; ook na die politiek, waar die (potensieel) destruktiefste gevolg een mens, een stem is, veral in hoogs heterogene/ongelyksoortige bevolkings, soos in Suid-Afrika. In so ‘n gelykverklaring word diegene wat ‘n bate vir die samelewing is benadeel en diegene wat ‘n las is bevoordeel. Dit dui op onregpleging, maar daardie opset word in die hedendaagse mode-idioom as geregtigheid geëtiketteer. [* Ek het dit nie teen gematigde, rasionele feminisme nie. In Amerika het ek eerstehands waargeneem hoe destruktief militante feminisme kan wees, bv toe alle moeders in ‘n landswye veldtog opgesweep is om op ‘n bepaalde dag te weier om hulle kinders te versorg en op te pas en die kinders saam met hulle vaders werk toe te stuur. Vandaar die stelling: “Feminism separates women from the family” (James Kalb, bron hier onder, Kindle 1902). ‘n Militante feminis soos Amanda Gouws is myns insiens ‘n jukskeibreker.]

Polities korrek word een etniese groep of geslag (manlik/vroulik) deesdae net so geskik of goed soos ‘n ander vir die uitvoering van ‘n taak of die vervulling van ‘n rol beskou. Die verskille tussen ‘n man en ‘n vrou word afgeskaal of selfs ontken; soms in so ‘n mate dat net transseksualiteit gunstig voorgestel word. Wanneer geslagsverskille wél in ‘n mate erken word, word ruimte vir ‘n neologistiese derde geslag, daardie transseksueles, gemaak, waarmee dikwels geïmpliseer word dat hulle moreel en/of op die simpatieskaal eintlik die eerste plek moet beklee. “Normal has been abolished. Pretense and moral posturing become the norm” (Kalb 1546). Die jongste is dat letterlik enige twee mense in die “huwelik” kan tree. Ras- en geslagsverskille word gerieflikheidshalwe geïgnoreer, op die gevaar af dat die gevolge tragies kan wees. Desnieteenstaande is dit polities korrek om die bewese of moontlike wankelrigheid van sulke verhoudings te ontken of ten minste te verswyg.

Dat eendersverklaring ‘n dwaalspoor is, word deur twee konkrete feite gestaaf. Eerstens kan ‘n huwelik tussen twee mense van dieselfde geslag nie biologies ‘n nageslag oplewer nie. Die voortbestaan van die mensdom word dus met hierdie soort “huwelike” in die gevaar gestel as hulle grootskaalse afmetings sou aanneem. Tweedens is die harde werklikheid dat net sommige mense (naamlik vroue) van nature bevoordeel of benadeel (of gemarginaliseer) is met die vermoë om geboorte te skenk. Van eendersverklaring kan daar in die genoemde twee opsigte nie sinvol sprake wees nie. Albei dien as bevestiging dat daar in die natuur/werklikheid wesenlike verskille by mense aangetref word; ook biologies.

In die praktyk blyk dit baie duidelik dat gelykheid/eendersheid dikwels ontbreek. Uitgaande van die standpunt dat ongelykheid ongewens is, dat die samelewing verander/getransformeer moet word, word na ‘n sondebok gesoek en dit word veral by die blanke man gevind. Daar word gevolglik teen hom gediskrimineer sodat (en ten minste totdat) die res kan bykom. Die resultaat kan wees dat almal kwalitatief afgedruk pleks van opgehef word. Die motivering vir verbetering word gesmoor. Die aanspraak op gelyke regte moet myns insiens met die aanvaarding van gelyke verantwoordelikhede gebalanseer word. Kalb (2106) verwys spesifiek na “equal rights and equal responsibilities.” [Viktor Frankl (1905-1997) beveel in sy boek, Waarom lewe ek? (1975)/Man’s search for meaning (oorspronklike Duits 1946), aan dat die Vryheidstandbeeld aan die Ooskus van Amerika met ‘n Verantwoordelikheidstandbeeld aan die Weskus gebalanseer moet word.]

Diegene wat nie op standaard is nie, die massa plebs, hoef deesdae nie te verbeter nie, want hulle word amptelik ten minste potensieel goed genoeg verklaar. In soverre hulle tekort skiet, word dit nie aan hulle eie onvermoë toegeskryf nie, maar aan benadeling deur veral blanke mans. Omdat blankes, en veral die mans, deesdae die slagoffers van rassediskriminasie is, word hulle inisiatief, vindingrykheid, toewyding, ens, aan bande gelê. Dit is ‘n verloor-verloor-situasie waarin die nie-verdienstelikes oënskynlik ten koste van die verdienstelikes baat, maar in werklikheid boer almal agteruit.

In die akademie het ek dikwels die volgende waargeneem. Diegene wat die hardste skree vir transformasie, dus vir diskriminasie teen blankes en veral mans, is daardie elemente (nie-wittes en vroue) wat nie sonder bevoordeling op gelyke voet met blankes en veral mans kan meeding nie. In hierdie proses word alle nie-wittes en vroue gediskrediteer, want daar is geen (maklike) manier om te bepaal wie na verdienste aangestel en bevorder is en wie kwota- of demografie-bevoordeeldes is nie. Dieselfde onverkwiklike situasie doen hom by raskwotas en -teikens in bv sport voor. Die 80-9-9-2-formule (80% swart, 9% blank, 9% bruin en 2% Asiaat) is ‘n kwantiteit gebaseerde, kwaliteit ignorerende onding.

In hierdie skrywe val die klem op die euwel van inklusiwiteit in die sin van die ontkenning van verskille. Die res van hierdie teks het ek geskryf na aanleiding van James Kalb se boek, Against inclusiveness: How the diversity regime is flattening America and the West and what to do about it (Tacoma: Angelico Press, 2013, 218p; Amazon Kindle $7,40). Inklusiwiteit word gedefinieer as “the insistent abolition of distinctions” (Kindle 962). Die kern van Kalb se standpunt is dat inklusiwiteit destruktief en eksklusiwiteit goed/voordelig kan wees. Hy is ook die outeur van ‘n ander verdienstelike boek, wat uitbrei op hierdie onderwerp, The tyranny of liberalism: Understanding and overcoming administered freedom, inquisitorial tolerance, and equality by command (Wilmington, Delaware: Intercollegiate Studies Institute, 2014, 226p; Amazon Kindle $11,39).

[In sy uitstekende boek, The minority rights revolution (Cambridge: Harvard University Press, 2002, 496p; Amazon Kindle $19,31), skryf John D Skrentny dat regstellende aksie die belangrikste beleid in die minderheidsregte-revolusie is. Daarmee “America formally moved away from ‘difference-blind’, classically liberal policy toward an approach that specifically divided America into the majority and the minorities, the privileged and the oppressed” (Kindle 1310). In Amerika word verskille dus ter bevoordeling van minderhede erken. In Suid-Afrika word die toepassing van regstellende aksie omgekeer sodat die swart meerderheid bevoordeel word. Die (gedwonge) opname van minderhede binne hierdie verswelgende meerderheid, maar sonder dat die blanke minderheid enigsins in daardie meerderheid se bevoordeling deel, staan in die nuwe Suid-Afrika as inklusiwiteit bekend.]

Ek bepaal my aandag van hier af by Kalb se 2013-boek. As ‘n indiwidu kan ek probeer om openbare uitsprake oor bv seks, religie en etnisiteit te vermy, maar die samelewing in die algemeen moet in die praktyk hieroor standpunt inneem. Dus, omdat die samelewing is, moet hy op ‘n bepaalde manier wees; ‘n bepaalde aard hê. “Sex, religion, ethnicity, and similar characteristics … determine personal identity” (1165). Tans is inklusiwiteit dikwels die wagwoord. Almal word saamgegooi en daar word dan gepoog om hulle eenders te maal. Diversiteit en multikulturaliteit word dus in inklusiwiteit opgehef. Na analogie van ‘n masjien word die samelewing beskou as ‘n geheel saamgestel uit uitruilbare eenderse dele. In hierdie idealistiese beeld word daar nie (genoeg) ruimte gelaat vir bv onderskeide, hiërargie en indiwidualiteit nie. Die werklikheid word nie in ag geneem nie, want dit gaan juis om die wêreld na ‘n idealistiese/utopiese beeld te hervorm. “Every soccer mom, drag queen, black Muslim, Christian fundamentalist, and Hmomg* immigrant has to be retooled to fit in equally well everywhere. This being the goal, inclusiveness reduces ethnic culture to ethnic-themed fast food, religion to self-indulgent reverie or a poeticized version of liberalism, and marriage to a sentimental recognition of almost any human connection with sexual overtones” (1205). [* Mense afkomstig uit suidoos-Asië, bv Thailand, Viëtnam en Laos.]

“Inclusiveness expresses a demand for equal treatment. Liberals believe that benefits of society should be equally available to all … they consider it a basic responsibility of government and indeed everyone to make them so” (123). Dit is waarom daar plaaslik geredeneer word dat almal op bv huise en dienste geregtig is, sonder dat in die geval van “benadeeldes” op enige teenprestasie aangedring word. Daar is ook die dogma van gelyke geleenthede; dat nie-presteerders se onvermoë aan ander mense, wat hulle benadeel/veronreg en gemarginaliseer het, toegedig moet word. Skuld (finansieel en moreel) word daarvolgens net by welvarende en suksesvolle mense aangetref. Daarom mag minderheidsgroepe, soos die Jode in Amerika en die blankes in Suid-Afrika, nie op bevoordeling ingevolge hulle minderheidstatus aanspraak maak nie. Maar swartes, as die verswelgende meerderheid in Suid-Afrika, maak op dieselfde bevoorregting (en meer) as die Amerikaanse swartes (‘n minderheidsgroep in dieselfde getalsorde as Suid-Afrika se blankes) aanspraak. Dít terwyl die Suid-Afrikaanse swartes, anders as dié in Amerika, nooit verslaaf was nie. Die inklusiwiteitsideaal is vir ‘n samelewing wat soos ‘n groot familie (daarom broers en susters) sonder buitestanders en grense (vandaar die vooropstelling van Afrikane en Afrika pleks van Suid-Afrikaners en Suid-Afrika) funksioneer; waar almal ewe begaaf is; waar daar geen onderskeid tussen “ons” en “hulle” is nie.

Dit is ‘n droombeeld wat berus op “suppressing the effects of distinctions that have traditionally ordered social life” (155). Kalb noem die volgende verskille: “sex, culture, family, ethnicity, religion, and tradition” (158). Later voeg hy nasionaliteit by (161). Pleks van die egtheid van hierdie verskille te erken, word pogings deur bv liberaliste aangewend om hulle te ontken. “To this end grammar must be neutered, cultural boundaries abolished, family redefined to cover every possible living arrangement, ethnic festivals turned into festivals of inclusion, and traditional institutions diversified to the point of losing all definition” (158). Dit verduidelik waarom Desmond Tutu in sy arrogante alwetendheid die hemel aan alle godsdienstiges oopgestel het en die Universiteit Stellenbosch (US) inklusiwiteit propageer. ‘n Diversiteitsweek is deur Russel Botman op die US-kampus gehou met die oog op die oorbrugging of ontkenning van verskille. Inklusiwiteit is nagestreef deur die deelnemers met kalk in reënboogkleure (enige kleur behalwe wit) te bemors (Praag 29.09.2013). “The demand that every institution become equally welcoming to every group and recruit preferentially from those that are underrepresented severely compromises institutional identity and independence” (1251). Byvoorbeeld, die Afrikaanse Taalraad is in so ‘n mate met inklusiwiteit behep dat (al) sy handelinge dermate gekompromiteerd is dat hy nie Afrikaans (bv taalsuiwerheid) na behore kan bevorder nie. “Inclusiveness damages institutional effectiveness … by suppressing standards of competence and concern for achievement. Another is by forbidding treatment of any particular culture as authoritative” (1258). Dit is waarom akademiese standaarde so skerp aan bv die Universiteit Stellenbosch (US) gedaal het en waarom ‘n Afrikaanse en veral Afrikaner-US deesdae as uit die bose voorgestel word.

Kalb klink verbitterd of ten minste verontwaardig wanneer hy skryf: “The American people must abolish itself as a people or complex of peoples defined by anything but inclusion, so that the goal of our national existence becomes self-transcendence through self-abolition. Mass third-world immigration becomes an almost metaphysical necessity, since without it traces of ethnic nationality would remain. Affirmative action must then be applied to force the resulting diversity into every nook and cranny of our national life. Anything less would be racist” (161).

In hierdie utopie “central and marginal have changed places: Islam has become a religion of peace, homosexual couples stable and loving, blacks wise and spiritual, immigrants the true Americans. In contrast, Christianity is presented as a religion of war and aggression, Middle Americans as violent and irrational, Republicans as the Taliban, and traditional marriage as hateful, oppressive, divisive, and pathological. When women and minorities [ie American blacks] do well, they deserve the credit, when they do badly, white men deserve the blame. Any flaws in the groups promoted from the margin to the center are whitewashed, the more glaring the flaws the thicker the coating. Aids* has sanctified homosexuality, Muslim terrorism has made Islamophobia a horrendous sin, and black dysfunction has led to insistence on the hipness and nobility of blacks, the stupidity and tackiness of ordinary whites, and the sterility and oppressiveness of white society” (174). [* Op die US-webwerf word alles moontlik gedoen om die universiteit so swart moontlik voor te stel. Toe ‘n berig oor MIV onlangs gepubliseer is, is dit egter met die foto van ‘n blanke vrou geïllustreer.]

“The point of celebrating Islam, homosexuality, or the public achievements of women is not to bring out the specific value of those things – the less valuable they are in themselves, the better do they serve to undermine traditional hierarchies – but to provide a means of destroying the legitimate relevance of Christianity, the natural family, and masculine leadership to the social order by insisting on the superiority of their opposites” (183).

In die liberalisme van sommige plaaslike ideoloë, soos Anton van Niekerk en Willie Esterhuyse, is dit ‘n gewilde opsie of speletjie om verskille by mense te ontken en dit die teoretiese status van “sosiale konstrukte” te gee. “Liberal modernity views differences as socially constructed and therefore removable through appropriate interventions. For that reason, diversity and inclusiveness have a comprehensive application to education, determining who gets in and what happens while they are there. The specifics of subject matter are less important than the ethnic and sexual diversity of the participants and reading list” (223).

Wat dan aan bv skole en universiteite gebeur, is wat Kalb “grade inflation” noem (237). Die simbole wat in toetse en in eksamens aan studente toegeken word, is nie meer die tradisionele A tot F nie, maar net A vir voltooiing van studie en geen simbool vir nie-voltooiing. “If everyone gets an A, disparities disappear” (1195). Standaarde word grootliks uitgefaseer omdat die toepassing daarvan nie-inklusiwiteit tot gevolg het. Dié euwel “has sometimes gone so far as to redefine the habits and attitudes of underperforming students as different ‘intelligences'” (240). Die werklikheid van bv gebrekkige toewyding en doodgewone onnoselheid word ontken.

Tot dusver het ek hoofsaaklik en baie oorsigtelik die inleidende eerste hoofstuk van Kalb se boek behandel. Bostaande teks behoort in redelike mate ‘n aanduiding van die boek se inhoud te gee. Dit sou bv ruimtegewys onprakties wees om die res van hierdie boek in besonderhede te behandel, des te meer omdat dit moeilik (eintlik onmoontlik) is om inklusiwiteit in isolasie van talle ander modeverskynsels te bespreek. Ek volstaan dus vervolgens grootliks met enkele sprekende aanhalings.

“Ethnic neighborhoods arise not through artificial exclusion, but because people want to feel at home. The Japanese prefer to limit immigration not because they hate other people, but because they are attached to their own way of life and want to live with people who have been brought up in it and see it as part of what they are” (437).

“To accept as mainstream a principle as intrinsically radical as nondiscrimination is to accept permanent revolution as mainstream and the basis of social order” (578). Dit verduidelik deels die plaaslike begeerte vir ‘n tweede swart revolusie na die 1990/1994-ramp. Die groter aggressie waarmee planne gesmee word om blankes van hulle voorspoed te beroof deur op hulle bates ten behoewe van swartes beslag te lê, val sedert die 2014-verkiesing op. Swartes kan blykbaar nie self afdoende welvaart skep nie, gevolglik word dit ten koste van blankes gedoen; vandaar swart ekonomiese bemagtiging. Daarom ook word aanspraak op minstens die helfte van elke plaas in blanke besit gemaak. Daarom word vereis dat swartes in enige/alle poste aangestel word; nie primêr ingevolge bekwaamheid nie, maar omdat hulle etnies-demografies daar is.

“Celebration of diversity … eliminates objections to continual mass immigration from everywhere” (674). In die nuwe Suid-Afrika is dit juis die ongebreidelde instroming van nie-wittes, veral swartes, wat die bevolking toenemend homogeen swart maak en wittes met hulle Europese kultuur al hoe meer verswelg.

“The war against discrimination … soon led to measures such as quotas, sensitivity training, the bowdlerization of language, the redefinition of merit, and the compulsory celebration of diversity” (620). Nie-wit kwotas is nie meer goed genoeg nie. Binne sulke kwotas word ‘n immer hoër swart verteenwoordiging vereis. Taal word om rassistiese en seksistiese redes vermink. Kaaps word polities korrek met meer agting as Standaardafrikaans behandel. ‘n Afrikaanse taalkundige soos Wannie Carstens, wat van beter behoort te weet, verwys na Afrikaans as vroulik. In Rapport se Inrat-motorbylae is insgelyks na motors as vroulik verwys. Gaan vragmotors en trekkers dan manlik en taxis en paneelwaens transseksueel wees?

“To all appearances, blacks who live in majority white countries are better off than those who live in majority black countries.” Wittes verkies, soos swartes, om tussen wittes te woon. “It seems clear that blacks benefit from whites more than whites from blacks, and the view that race relations are a matter of whites exploiting blacks makes no sense” (672).

“Blacks often act badly themselves. There are proportionally far more black criminals than white, and they prey on members of both races, blacks more than whites, since blacks are closer at hand” (676). Wanneer nie-wittes misdade pleeg, word etnisiteit verswyg. Wanneer die relatief uitsonderlike gebeur dat wittes misdade pleeg, ontvang dit groot publisiteit en word sulke mense as bv “monsters” geëtiketteer; iets wat nie met nie-wittes gedoen word nie.

“Social organization requires distinctions, which exclude” (702). “There is always discrimination. Affirmative action discriminates … merit-based society … discriminates on grounds of money, position, and formal certification” (733). Dit is gewoon onmoontlik om sonder diskriminasievermoë, in die sin van onderskeidingsvaardigheid, te lewe, maar dit kan tot aanklagte van haatspraak lei. “The result is a supposedly democratic regime in which the views of most actual people on basic issues like immigration [and] affirmative action … are excluded as illegitimate and irrelevant” (1499). “Affirmative action is in part an expression of dislike for ordinary white men, often on the part of whites who want to get a leg up at the expense of their fellows” (1777). “Inclusiveness creates losers no less than exclusion does. Affirmative action is institutionalized injustice, with a direct victim for every direct beneficiary … Who wants to ride on an airplane flown by an affirmative action pilot? And who can doubt that medical school admission preferences kill patients?” (1784).

“Inclusiveness destroys community by reducing the importance of personal ties, making us interchangeable with others” (744). “To make all identities equal is to keep them from making a difference. Everything dissolves in a haze of interchangeable possibilities” (1605). “Inclusiveness destroys the normal ways people connect to each other, so that they become a mass of essentially unconnected individuals with interests that cannot be expected to harmonize. The results include conflict, disorder, regimentation, mindlessness, and the breakdown of the arrangements and understandings that enable people to know who they are and run their own lives” (1159). “The suppression of independent thought and action by ordinary people necessarily leads to degradation of functional communities, families, and individuals” (1231). Daar is “a compulsion to destroy attachments that make claims on us. Hence the insistence on sexual liberation, abolition of social roles, mass third-world immigration, multiculturalism, and so on” (1662). “Antidiscrimination laws interfere arbitrarily in normal social functioning and create entitlements based on a few characteristics, principally race” (1793).

“Multiculturalism … deprives every culture of any setting of its own … in a globalized world every culture and people is an endangered minority” (2159). “When inclusiveness destroys the concreteness and specificity of a culture, it destroys the possibility of a civilized and humane way of life” (2239). Om humanitêre lewe moontlik te maak en te behou “a broad range of inequalities should be allowed. The risk of doing so is part of the risk of living” (2252). “Stereotypes are … natural to us … it is normally good sense to prefer the patterns to which we are accustomed … [It is not the case] that we hate and fear men and Frenchmen or women and Chinese, but that the natural and social differences of the sexes and historically-shaped differences of peoples and their cultures relate to functional patterns” (2495). In die plek van inklusiwiteit bepleit Kalb partikularisme, dus besondersheid: “Particularism offers meaning, purpose, community, and dignity in a world otherwise lacking these things” (2763).

Stellenbosch: status quo word gehandhaaf met ‘gelyke status vir Afr en Eng’

Die snelle verengelsing van die Universiteit van Stellenbosch is vir die oomblik gestuit nadat ‘n raadsvergadering gisteraand besluit het om die rektor en Engelssprekende dosente se voorstel om Engels die “hooftaal” te maak met ‘n “oorweldigende meerderheid” van 21 stemme teen drie verwerp het. Twee lede van die raad het buite stemming gebly. Die status quo sal gehandhaaf word met Afrikaans en Engels wat albei as doseer- en voertale behou word. Die volledige mosie lui soos volg:

1. Die Raad van die Universiteit Stellenbosch het kennis geneem van die konsep-dokument van die Bestuur van die Universiteit Stellenbosch wat op 12 November 2015 bekendgemaak is. Verder bevestig die Raad sy ondersteuning ten opsigte van die mosie van die Uitvoerende Komitee van die Raad – UK(R) – aangeneem op 15 November 2015.

2. Vir sover die konsep-voorstel en verklaring van die Bestuur die amptelike Taalbeleid van die Universiteit Stellenbosch (US) raak, verklaar die Raad die volgende:

2.1 Die Raad bly verbind tot die Taalbeleid soos aanvaar op 22 November 2014 en die interpretasie daarvan deur prof Wim de Villiers in sy inhuldigingsrede: “Stellenbosch is nie ‘n Afrikaanse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n Engelse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n isiXhosa universiteit nie; Stellenbosch is ‘n meertalige Suid-Afrikaanse universiteit – een van min in hierdie kategorie, wat bitter nodig is in ‘n land met 11 amptelike tale”.

2.2 Die Raad verklaar onomwonde dat taal nooit enige hindernis mag wees vir enige student wat voorgraads of nagraads aan die US wil studeer, en nie óf Afrikaans óf Engels magtig is nie. Daarom versoek die Raad die Bestuur om met die oog hierop die nodige meganismes verder uit te bou en deurlopend te monitor. Indien dit sou beteken dat die Engelse akademiese aanbod die gestelde teiken oorskry, sal dit die ondersteuning van die Raad geniet.

2.3 Tegelykertyd verklaar die Raad dat dit nie ten koste mag wees van die ooreengekome minimum teiken vir die Afrikaanse aanbod nie. Die Raad versoek dat óók die Afrikaanse voorgraadse akademiese aanbod nog verder verhoog sal word. Die Raad bevestig hiermee dat die Universiteit se meertalige aanbod as ‘n strategiese bate vir US beskou word en as ‘n kompeterende voordeel uitgebou moet word.

2.4 Wat die administratiewe en kommunikasie-taal aan die US betref, besluit die Raad dat taal nooit uitsluitend mag wees vir studente en personeel nie. Die Raad aanvaar dat, soos tans, amptelike dokumente en kommunikasie daarom in Afrikaans sowel as in Engels beskikbaar sal wees. Studente, personeel en die publiek sal steeds aangespreek word in die taal van hul voorkeur, hetsy Afrikaans of Engels en indien moontlik ook isiXhosa.

2.5 Wat die voertaal van vergaderings en byeenkomste aan die US en in universiteitskoshuise betref, versoek die Raad dat dit onderling gereël word met die oogmerk om niemand uit te sluit nie.

3. Die Raad beskou die groeiende diversiteit in die studente-demografie aan die US as ‘n groot bate vir sowel die akademiese as persoonlike vorming van die studente wat kies om aan die US te studeer. Die Raad sal daarom saam met Bestuur kreatief wil bly dink hoe onderlinge begrip en waardering vir almal verbonde aan die US bevorder kan word, en die verrykingspotensiaal van die diversiteit maksimaal ontsluit kan word.

Intussen gaan die pro-Engelse agitasie op die kampus egter voort. In vandag se Media24-koerante verskyn ‘n rubriek van prof. Amanda Gouws waarin sy haar steeds uitspreek ten gunste van die aanvaarding van Engels as enigste doseertaal. Sy beweer dat studente wat in Afrikaans studeer, “Afrikanerbagasie” het en die eerste is om die land te verlaat waar hulle elders geredelik verengels:

Die kinders van ouers wat so op Afrikaanse onderrig aandring, is die eerstes wat die land verlaat as hulle afstudeer het en skielik in die openbare en die privaat sektor agterkom dat hul Afrikanerbagasie (let wel, nie die taal nie) hul kniehalter. In ’n ander land is hulle bereid om hul taal op te gee.

Ons moet ons kinders vir ’n globale wêreld grootmaak. Dit is ’n wêreld waarin almal ten minste in Engels moet kan funksioneer.

Gouws hou ook, strydig met die amptelike taalbeleid, informele opnames in haar klasse om te bepaal of die meerderheid ten gunste van Engels is, waarna sy in Engels klas gee. Sy skryf:

In my tweedejaarsklas van ongeveer 300 studente het ek in die eerste lesing gevra hoeveel in Engels onderrig wil word. Dit was ongeveer 80%, alhoewel net 60% Engelssprekend was. Die studente het gekies. Die res het die tolkdiens slegs een week gebruik. Wat die studente wil hê, is gehalteonderrig wat hulle vir ’n globale wêreld – hier ter lande of oorsee – voorberei.

PRAAG het gister ‘n petisie met 455 name van skrywers, kunstenaars, sportmense en lede publiek wat ten gunste van Afrikaans as voertaal is, aan die rektor en die raad van die Universiteit van Stellenbosch gestuur om in ag te neem by sy besluit. Dít, asook ander insette, het waarskynlik die deurslag gegee – in weerwil van die rektor en meer as 200 Stellenbosse dosente wat die universiteit wil verengels.

PRAAG sal later vandag ‘n verklaring uitreik waarin die besluit verwelkom word, maar op die herverafrikaansing van dié instelling aangedring word.

Linkse akademici by Stellenbosch steun taalmoord op Afrikaans

‘n Aansienlike groep van “meer as 220” linkse, marxistiese en feministiese akademici aan die Universiteit van Stellenbosch het in ‘n verklaring hul steun vir die afdwing van Engels aan dié universiteit uitgespreek.

In ‘n verklaring wat slegs in Engels uitgereik is, sê die groep dat Afrikaans tot ‘n mindere posisie saam met Xhosa afgetakel moet word en dat Engels tot die hooftaal verhef moet word:

“Die keuse van Engels as die hooftaal van onderrig met ondersteuning vir Afrikaans en IsiXhosa is gegrond op die beginsels van sosiale geregtigheid en inklusiwiteit.

Die besluit sal die universiteit die geleentheid bied om ‘n waarlik Suid-Afrikaans universiteit te word wat oop en toeganklik vir al die land se studente en personeel is, asook vanuit ander dele van Afrika en elders.”

Die groep, waaronder verskeie dosente met Afrikaanse name, meen dat Afrikaans polities besmet is en dat Engels ‘n beter voertuig vir hul linkse ideologie is. Volgens hulle, sal die volslae verengelsing van Stellenbosch “die universiteit in staat stel om sy (Afrikaner-)verlede te bowe te kom”.

Die groep sal op 30 November met die Stellenbosse Universiteitsraad vergader om sy voorstelle vir die snelle en onherroeplike verengelsing van die kampus te bespreek.

Blykbaar is daar 62 professore en 60 doktore wat die verklaring ten gunste van versnelde verengelsing onderteken het. Onder hulle is prof. Magda Fourie-Malherbe, prof. Amanda Gouws (rubriekskryfster van Die Burger) en prof. Mohammad Karaan.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Oorverligte rugkrappery en ‘n linkse kattegeveg

Blankheid, mans en Afrikaans is drie kenmerke wat ongewenstheid in die nuwe Suid-Afrika definieer. Daardie drie was kenmerkend van die Universiteit Stellenbosch (US) van weleer. Dit is wat die ou US in die oë van linkse elemente verwerplik maak. Dit is daardie drie kenmerke wat transformering tot verswarting, vroue en Engels aandryf. Dit is egter baie maklik om Afrikaanssprekende wit mans in die ou US te vind wat die linkse politieke gesindheid van die transformeerders ondersteun en die standaardstereotipering van die US ongedaan maak.

Linkse aktiviste wat voorheen akademiese poste aan die Universiteit Stellenbosch (US) beklee het of steeds beklee, was op 3 September die sprekers by ‘n “kollokwium” wat op Stellenbosch gehou is. Eintlik was dit bloot ‘n konferensie of samekoms, maar waarom sou ‘n mens aan die hedendaagse US ‘n gewone Afrikaanse woord gebruik as daar, om die gebeure te omskryf, ‘n meer indrukwekkende Engelsklinkende term is? Dit was ‘n kollokwium van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Politieke Studie (SAAPS), wat, soos uit die letterwoord/akroniem afgelei kan word, eintlik ‘n Engelse naam het. ‘n Verslag van die gebeure, deur Lynne Rippenaar-Moses, is eers op 30 September op die US-webwerf gepubliseer. Ek verwys agtereenvolgens na die vyf akademici wat by daardie geleentheid hulle politieke verligtheid gevier en as sprekers hulle gesindheid as navolgenswaardig aanbeveel het.

Jannie Gagiano

Jannie Gagiano word as ‘n Dakar-ganger voorgestel. Frederik van Zyl Slabbert het hom in sy boek, Duskant die geskiedenis (2006), ‘n afvallige Afrikaner genoem (p 127) en hom as “‘n volkome onversetlike intellektueel” gekarakteriseer wat onverstoord “met sy anargistiese destabilisering van heilig geagte paradigmas” voortgaan (p 174). Daardie onversetlikheid kan op dogmatisme dui. As hy heilige koeie wil slag, is transformasie ‘n opsigtelike moontlikheid, maar dit lyk asof hy deesdae, anders as in die ou Suid-Afrika, eerder saam met die politieke stroom gaan.

Hy vertel van die “digotomie”/tweeslagtigheid van die US se destydse Departement Openbare Administrasie en Staatsleer. Eersgenoemde deel het staatsamptenare opgelei en die ander deel het “die regering die harnas in gejaag.” Die dosente was “op soek na vernuwende maniere om uit die destydse staatskundige model te kom.” Gagiano weet dat geen verantwoordelike politieke wetenskaplike destyds algemene stemreg van gelyke waarde vir alle volwassenes in ‘n eenheidstaat as ‘n realistiese model voorgestel het nie. Wat het die dosente se vernuwende maniere van dink hulle in die sak gebring as volslae onnoselheid in die praktyk geseëvier het? Waar is die sigbare deurbrake tydens die grondwetlike onderhandelings? Waar is die wigte en teenwigte? Wat het geword van Nelson Mandela se dikwels uitgespreekte ideaal dat geen groep ‘n ander groep moet oorheers nie? Dit is duidelik dat Mandela, om die blankes te mislei, doelbewus gelieg het. Is daar deesdae steeds rede om jouself met trots as ‘n Dakar-ganger te identifiseer?

Hennie Kotzé

Hennie Kotzé het reeds in 1990 verkondig dat die bevolkingsprofiel van die land in die US-studentegetalle en ook in die samestelling van die US-raad weerspieël moet word; darem nie ook in die dosentekorps nie (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, 2013, p 62). Hy het in 1995 beweer Afrikaans is die struikelblok wat veroorsaak dat groter getalle swart studente nie deur die US getrek word nie (Kapp, p 63). Hy noem dat toe hy die eerste keer aansoek om ‘n US-doseerpos gedoen het, hy dit nie gekry het nie omdat “die klimaat nie reg was nie en die US nog baie konserwatief was.” Dit is natuurlik moontlik dat daar akademies beter kandidate vir die pos was. Maar Kotzé vind ‘n ander rede: “Ek het toe reeds uitlatings gemaak wat PW Botha destyds aanstoot gegee het.” Is dit ooit lofwaardig om iemand aanstoot te gee, selfs al is hy wit en daarby ‘n man en Afrikaanssprekend? Kotzé roem daarop dat Amanda Gouws die eerste vrou is wat in die US se Departement Politieke Wetenskap aangestel is. Sy het eerder as ‘n militante feminis as ‘n politieke wetenskaplike bekend geword. Kotzé sê nie of dít akademies sinvol is nie.

As deel van Russel Botman se Hoopprojek het die US se African Doctoral Academy in 2010 onder die leiding van Kotzé tot stand gekom. Dit gaan hier om doktorale studente uit swart Afrika wat swart is; nie om blanke studente uit bv Namibië of Zimbabwe wat akademies bekwaam maar finansieel behoeftig is nie; ook nie Arabier- of Berber- of Koptiese studente uit Noord-Afrika nie. Swart etnisiteit, ‘n politieke faktor, word tot dié bepalende akademiese voortreflikheid verhef. Dieselfde geld die “Next Generation of Academics”-program. Om guns in Kotzé se oorverligte oë te vind, moet ‘n student in daardie konteks swart wees; asof dit die enigste etniese groep is waarop Afrikalande vorentoe as dosentebron aangewese is. Eksklusiewe studiebeurse word aan hierdie studente toegeken, hoewel hulle in werklikheid geen aanspraak op Suid-Afrikaanse befondsing het nie. Blanke Suid-Afrikaanse studente van belastingbetalende ouers het wel ‘n onontkenbare sterk aanspraak op US-studiebeurse maar hulle word oor die hoof gesien. Let op hoe die US se veel geroemde inklusiwiteit hier as eksklusiwiteit funksioneer; ook hoe blatant rasdiskriminerend in die naam van regstelling/transformasie te werk gegaan word.

Waarom sou ‘n mens aan ‘n ander etniese groep bevoordeling gun wat jy jou eie mense ontsê? Die antwoord is seker in kroniese oorverligtheid te vinde. Dit kan die andersindroom genoem word. Willie Esterhuyse ly aan dieselfde kwaal. Toe die US sy eerste koshuis vir nie-wittes geopen het, het die Esterhuyses die koshuisouers geword; iets wat hulle nie vir ‘n blanke koshuis gedoen het of sou doen nie. Daar is hier ‘n mentaliteit ter sprake wat wetenskaplik deeglik ondersoek behoort te word, maar seker nie sonder empatie met diegene wat hierdie kwaal onder lede het nie.

Willie Esterhuyse

Van Willie Esterhuyse word gesê dat hy “ook aan die Dakar-gesprekke deelgeneem het.” Slabbert lys sy naam egter nie by die byeenkoms in 1987 of dié in 1988 nie. Kapp verskaf inligting oor die talle maniere waarop Esterhuyse Afrikaans as onderrigtaal aan die US, asook die voortbestaan van al die ander eens Afrikaanse universiteite, ondermyn het. By die kollokwium het Esterhuyse ‘n verdere bydrae tot die afkraking van die historiese US gelewer met hierdie bewering: “Daar was geen aansporing om navorsing te doen nie, so geen navorsing is gedoen nie.” Dit was glo die situasie toe hy in 1976 ‘n US-dosent geword het. Blykbaar verwys hy veral na wat deesdae die Departement Politieke Wetenskap genoem word, want hy vervolg: “Eers later, toe Kotzé en prof Pierre du Toit hulle by die Departement aangesluit het, is ‘n navorsingskultuur tot stand gebring.”

Esterhuyse vertel dat hy by ‘n Spaanstalige byeenkoms “die eerste keer aan eie bas gevoel het wat dit werklik beteken om deur taal en kultuur uitgesluit te word … ‘Dit het my laat dink oor hoe ‘n mens hierdie gevoel van hetsy binne of buite ‘n groep staan, kan oorbrug’.” Sy benadering, ook met betrekking tot die US, is egter ingevolge die andersindroom. Hy kyk eenogig na hoe swartes die getransformeerde US ervaar en oorweeg (glad) nie die ontheemding wat Afrikaners in hierdie proses ondervind nie.

Willie Breytenbach

Willie Breytenbach is nog ‘n willie-wil-nie: Hy wil nie die fundamentele boosheid en immoraliteit van die ANC raaksien nie. Let op hoe krap hy die rûe van sy medeverdagtes, oftewel ANC-meelopers: “Danksy Willie Esterhuyse en ander akademici soos ek en Sampie Terreblanche, het ‘n hele paar geheime gesprekke met die ANC in daardie tyd [1980’s] begin plaasvind. Daar was openbare gesprekke ook, wat IDASA [Instituut vir ‘n Demokratiese Alternatief vir Suid-Afrika] en mense soos Alex Borraine gereël het, en ál daardie gesprekke het ons tot by die punt gebring waar president FW de Klerk die toespraak in die Parlement gemaak het wat uiteindelik tot die ontbanning van organisasies soos die ANC gelei het. Die meeste van die betrokkenes by die gesprekke waarna ek verwys, was akademici van die Universiteit Stellenbosch. Dit is ‘n interessante sy van daardie tyd waaroor daar nie dikwels gepraat word nie. Die Universiteit het trots sy plek by daardie gesprekke volgestaan, selfs al praat niemand juis vandag daaroor nie.”

Volgens Breytenbach is hy trots op die mate waarin die nuwe Suid-Afrika ‘n maaksel van die US is. Hy en ander ANC-meelopers het dus eintlik nie ‘n verweer as daarop aangedring word dat die US toestande (bv verswarting, verengelsing) in die res van die nuwe Suid-Afrika moet weerspieël nie. Aan die begin van die aanhaling in die vorige paragraaf verwys Breytenbach na homself, Terreblanche en Esterhuyse. Esterhuyse het geskryf: “Uiteindelik was dit net ek, Willie Breytenbach en Sampie Terreblanche. Ons drie het die eerste gespreksessie in November 1987 met vier ANC-leiers bygewoon. Ons was al drie van die Universiteit van Stellenbosch, het mekaar goed geken en was as verligtes bekend” (Eindstryd, 2012, p 23). Sedertdien het die ANC politieke beheer oor die land gekry. Geweld, korrupsie en alle soorte misdaad vier hoogty. Die afgryslike werklikheid van die nuwe Suid-Afrika volg uit die fundamentele boosheid van die ANC. Hier gaan dit nie om die ANC as ‘n abstraksie nie, maar om die fundamentele boosheid van (leidende) ANC-lede, wat in talle topposte ontplooi is. Is dit wys van oorverligtes om in die openbaar aandadigheid hieraan te erken? Dit herinner aan Tim du Plessis se gretigheid om sy naamlys van Naspers-amptenare, wat by die WVK om verskoning gevra het, volledig te kry, asof dit ‘n trotse etiket is om te dra.

Breytenbach se statuur is sodanig dat hy boeke voor resensering sommer bolangs of onvolledig kan lees. Ek het die aandag op so ‘n blaps in sy resensie van Dirk Mudge se boek gevestig (Praag, 18 Julie, 4de paragraaf).

Vir Amanda Gouws beteken transformasie die skepping van ‘n kultuur waarin swartes en vroue tuis voel (Kapp, p 105-106). Soos in Amerika ry haar feminisme op die rug van swart mag. Sy is myns insiens ‘n uitgesproke teenstander van Afrikaner- en Afrikaanse belange aan die US. In die konteks van Afrikaans skryf Kapp: “Haar argument is gebaseer op al die vooroordele gebore uit die magsposisie van Engels” (p 140).

Daar is veral twee woorde wat my in ‘n akademiese of enige geleerde gesprek irriteer: “konsep” (eerder: begrip – dit sê duidelik/ondubbelsinnig wat bedoel word) en “kompleks” (eerder: ingewikkeld of verwikkeld). Gouws het ‘n voorliefde vir sulke irriterende terme. Met verwysing na die gesprekke wat mense soos Esterhuyse en Breytenbach met die ANC gevoer het, sê Gouws dat die US se Departement Politieke Wetenskap ‘n “baie komplekse geskiedenis” het, dat hy getransformeer (die ANC se term vir die veranderings wat hy verlang) het van ‘n opleidingseenheid vir staatsamptenare “tot ‘n omgewing met ‘n sterk navorsingsagtergrond en ‘n huidige kohort [! – groep] akademici wat ‘nooit deel was van daardie apartheidsverlede nie en nou as agente vir verandering in ‘n nuwe, demokratiese maatskaplike orde optree’.”

Wat aan die US gebeur het, is myns insiens dat die blanke politieke bewind voorheen te onkrities gesteun is, hoewel daar deurlopend ook kritiese stemme opgeklink het. Tans word die swart politieke bewind, wat ongetwyfeld meer korrup, immoreel en ondoeltreffend as die vorige opset is, eweneens onkrities gesteun, maar met dié verskil: Daar is (feitlik) geen kritiese stemme wat aan die US opklink nie. Daarom is dit nie meer ‘n universiteit in die ware sin van die woord nie. Probeer gerus name opnoem van huidige US-akademici wat hulle openlik beywer vir ‘n plekkie in die akademiese son vir Afrikaners en Afrikaans. Daar is huidige US-dosente in politieke wetenskap wat soos Gouws as “agente vir verandering” optree en die maatskaplike orde (insluitende die US) ooreenkomstig die wense van die ANC wil transformeer, maar nie wil teruggaan na bv die beskaafde, Europese opset wat ons ‘n skrale kwarteeu gelede in die middestede, middedorpe, blanke woongebiede en op uitgebreide skaal in landelike gebiede geken het nie. Wat skort is die openlike erkenning dat die staatkundige grondslag waarop die nuwe Suid-Afrika funksioneer ‘n resep vir bv chaos en agteruitgang is.

Bogenoemde vyf glansakademici het eerder openlik hulle individuele ego’s en mekaar s’n gepoleer as om daadwerklik te besin oor die misbaksel van ‘n swartmagstaat wat hulle help skep het of steeds help bestendig. Uit die gehoor het groter wysheid opgeklink, bv dié wat die aandag gevestig het op “die huidige stryd om politieke mag wat in Suid-Afrika plaasvind en na die kampuspolitiek oorspoel. ‘Daar is ‘n magstryd aan die gang wat dreig om geldige en werklike kwessies van diskriminasie en transformasie by universiteite te skaak’.”

Is daar by hierdie vyf oorverligte akademici kommer oor die US-rektor, Wim de Villiers, se jongste uitlatings? Hy wil nie net ‘n verpligte 101-indoktrinasiekursus oor transformasie vir eerstejaars instel nie, maar soortgelyke kursusse vir tweede- tot vierdejaars, dus ook ‘n 201-, 301- en 401-kursus. Nie net al die studente nie, maar ook al die personeel (dosente, navorsers en administreerders/steunpersoneel) gaan transformatories gebreinspoel word (Ontbyttoespraak, Cape Times, 5 deser; US-webwerf 6 deser). Dan word die US iets soos die Moskouse Lenin-instituut. Die US begin die anti-akademiese vrugte pluk van die aanstelling van ‘n medikus wat geen agtergrond in die geesteswetenskappe het nie. De Villiers is die kluts heeltemal kwyt. Is daar nog akademici aan die US oor wat vir hierdie mens gaan sê: “Nee, man, nou is jy heeltemal bedonderd in jou kop”? Daar was geen indoktrinasie in die apartheidsera wat hiermee vergelyk kan word nie. Derduisende US-mense behoort nie gedwing te word om ‘n De Villiers-dinkharnas in hulle koppe te duld nie.

Linkse kattegeveg

Vir ‘n radikale mens soos Gouws, wat haar tot uiterstes wend, is alles nie altyd rugkrappery nie. Daar het ‘n interessante bekgeveg tussen haar en kollega Kylie Thomas plaasgevind. Gouws het in Die Burger (7 September, p 8) simpatiek geskryf oor diegene (natuurlik swartes) wat aan die US weens taal (natuurlik Afrikaans) uitgesluit voel. Toe daar onlangs op die kampus gevra is of transformasie nie dalk deurdagte debat verg nie, was die antwoord glo “dat dit nie die werk van swart studente behoort te wees om wit studente oor rassisme op te voed nie. Ek moet hom gelyk gee.” Hier het ons ‘n professor in politieke wetenskap wat toelaat dat transformasie tot blanke rassisme gereduseer word en dat swartes van rassisme vrygespreek word. Later verwys sy egter na Open Stellenbosch- (OS) plakkate wat lui: “One settler, one bullet.”

“Strukturele rassisme kan slegs verander as ons bereid is om die institusionele kultuur van die US te verander. Dit moet ‘n meer inklusiewe kultuur word waarin vooroordele teenoor swart mense, vroue, gay mense en andere [Afrikaners?] nie ‘n plek het nie.” Sonder enige poging tot oorspronklikheid sing Gouws die mode-deuntjie. Waarteen Gouws dit myns insiens veral het, is heteroseksuele, blanke, Afrikaanssprekende mans; dus doodgewone goeie Afrikaners. Sy soek na erkenning vir haar oerlinksheid: “diegene wat jare lank as transformasie-agente op die kampus opgetree het.” Sulke elemente moet glo nie “gediskrediteer word” nie. Dan maak sy die fout (kyk hier onder) om die onrus wat OS stig met ‘n “derde mag” te assosieer, wat onstabiliteit glo ook op ander kampusse aanstig.

Vervolgens kom Gouws met hierdie stommiteit vorendag: “Die idee waarvoor die US nou staan, is een van uitnemendheid. Hierdie uitnemendheid kan slegs [!] deur diversiteit bevorder word. Dit beteken ook ‘n diversiteit van tale, nie noodwendig net Engels nie.” Haar geskiedenis skreeu luid: Ook nie net Afrikaans nie en sekerlik eerder Engels as Afrikaans. Lees in Kapp se boek hoe sy voorbrand vir Engels gemaak en haar vir die afskaling van Afrikaans beywer het. Uitnemendheid word deur Gouws aan diversiteit gekoppel om die eens blanke, Afrikaanse US te diskrediteer. Sy kan gerus uitdruklik sê of die huidige US-rektor, Wim de Villiers, minderwaardige mediese onderrig en opleiding aan die destydse US ontvang het. Ook of De Villiers se pa minderwaardige akademiese onderrig in die regte aan die US verskaf het. Gouws bly in gebreke om te verduidelik hoe die huidige US, wat nóg sy studente nóg sy dosente primêr ingevolge akademiese verdienste uitsoek, by akademiese uitnemendheid gaan uitkom. Of dink hierdie politieke wetenskaplike aan politieke uitnemendheid? Besef sy dat nie-diversiteit, oftewel homogeniteit, bv aparte skole vir seuns en meisies, akademiese prestasie bevorder? Dit geld myns insiens ook aan inrigtings waar kulturele en taalhomogeniteit aangetref word.

‘n Leidende lid van OS en dosent in Engels aan die US, Kylie Thomas, het in die Daily Maverick (28 September) op Gouws se rubriek gereageer. Thomas stel OS voor as ‘n voorbeeldige beweging wat sosiale geregtigheid nastreef en geweld verwerp. Daarom vind sy dit beledigend dat Gouws OS met ‘n “derde mag” assosieer. Sy verduidelik dan die betekenis van die frase “derde mag” soos wat die Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) dit gedoen het, naamlik ‘n bose samespanning van die apartheidstaat se veiligheidsmagte en die Inkatha-vryheidsparty (IVP). Thomas se pro-ANC-uitgangspunt is soos dié van die Kairos-teoloë: dat die apartheidstaat so boos was dat hy homself nie mag verdedig het nie; dus dat hy sonder slag of stoot aan die ANC-kommunistiese alliansie moes oorgegee het. Daarna gaan sy heeltemal oorboord en beweer dat die US voorheen nie net apartheidsideoloë opgelewer het nie maar dat die universiteit ook deel van apartheid se militêre industrie was. In dié proses sleep sy die US se ingenieursfakulteit by en selfs ‘n huidige US-raadslid.

As Thomas ‘n gesaghebbende werk oor die ANC se terrorisme, soos Anthea Jeffery se People’s War (2009), gelees het, sou sy besef het dat die ANC, onder die leiding van Nelson Mandela, wat in die nuwe Suid-Afrika meesal as ‘n vredemaker en versoener voorgestel word, van sy vrylating in 1990 tot die 1994-verkiesing ‘n gewelddadige oorlog teen al sy teenstanders gevoer het en veral teen die blanke regering en die IVP. Dit is waarom Mandela en sy ANC-kamerade nie geweld afgesweer het nie. Die ANC het in die openbaar voorgegee dat hy vrede nastreef en danksy partydige massamedia het hy meesal daarmee weggekom. Wanneer die ANC se gewelddadigheid teengestaan is of weerwraakaanvalle op ANC-lede uitgevoer is, is dit aan derdemagbedrywighede toegeskryf. Die WVK, wat ‘n groot oorwig van ANC-lede en -nalopers gehad het, het die ANC se wanvoorstelling aanvaar. Thomas doen dieselfde.

Gouws het in Die Burger (5 deser, p 8) op Thomas se reaksie gereageer. Ek kon my oë nie glo toe ek die standpunt lees waarmee Gouws wegval nie: Thomas se “ontleding van die derde mag in haar skrywe is vir my nie problematies nie. Ek het self hierdie geskiedenis lank gedoseer [sonder kennisname van of met verwerping van Jeffery se standpunt?] Wat wel problematies is, is die konstante verdagmaking van almal aan die Universiteit Stellenbosch (US) wat wit en Afrikaans is.” Gouws bly dus aandring op erkenning deur OS van haar lank gekoesterde linksheid. Sy noem dat sy geen afwysing van geweld op OS se Facebook-blad kon kry nie, maar wel baie haatspraak. Dan kom Gouws terug na haar hoofgrief: “Waarom word almal op die kampus verdag gemaak asof dié van ons [daardie “ons” verwys by uitstek na vroue] wat wit is, apartheid sou perpetueer [voortsit]? … Om apartheidsgeweld gelyk te stel aan rassisme op die kampus spreek van ‘n ander agenda … is die agenda dat van almal wat wit en Afrikaanssprekend is, ontslae geraak moet word?”

Die volgende ontstellende statistiek word deur Gouws oor die 2014-US verstrek: getal mansdosente (wit en swart) 316, vroue 655 (“gekonsentreer in laer range”); steunpersoneel: mans 491, vroue 639. Wat sy hiermee onbedoeld aantoon, is dat die huidige US (soos algemeen bekend is) nie net rasgewys teen blankes diskrimineer nie, maar dat hy hom by uitstek en in oortreffende mate aan geslagsdiskriminasie skuldig maak. Gouws trek egter ‘n heeltemal ander gevolgtrekking hieruit: “dat vroue nie die apartheidsmentaliteit aan die US voortsit nie”. Dan kom sy met dieselfde beswaar as die parlementêre portefeuljekomitee: “Die [US-] topbestuur is almal mans.”

Gouws gaan hierna oor tot ‘n direkte aanval op Thomas. Gouws se bydrae tot dié kattegeveg is: “Wat ek beledigend vind vir studente se agentskap is dat Thomas, ‘n wit vrou, die gesig van OS is. Kan studente nie self praat nie? Moet sy tot hul redding kom elke keer as daar ‘n geleentheid is om die US aan te val?” Alle vroue is dus nie salig nie en Thomas maak haar aan paternalisme skuldig. Gouws kon ‘n stap verder gegaan het, maar sy word daarin deur haar oorverligtheid gekortwiek. ‘n Mens kan vra waarom ‘n blanke, manlike, Afrikaanssprekende dosent wat ‘n teksboodskap aan een van die OS-voorbokke gestuur het, maar die US eintlik geen skade berokken het nie, summier ontslaan is, terwyl Thomas, ten spyte van ‘n amptelike US-waarskuwing, toegelaat word om onbelemmerd met die saai van onrus voort te gaan. Is lojaliteit teenoor jou werkgewer nie een van die waardes wat hier in die slag bly nie? Na regs en by wittes word kragdadig opgetree. [Na enkele dae is die aanstelling van ‘n blanke as studentedekaan teruggetrek (Die Burger, 9 deser, p 5).] Na links en by swartes word alles egter gelate aanvaar.

Die vyf sprekers by die bogenoemde SAAPS-kollokwium is soos pasgebore hondjies wie se oë nog moet oopgaan. In Suid-Afrika is daar deesdae ‘n swetterjoel van hierdie wit hondjies.

Leon Lemmer: Wilhelm Verwoerd, Hennie van Coller en Anton van Niekerk oor Hendrik Verwoerd

Sedert sy diensaanvaarding op 1 April het Wim de Villiers, die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), getoon dat hy vasbeslote is om die universiteit selfs vinniger as sy voorganger, Russel Botman, te verswart en verengels. Binne drie maande kan niemand met reg beweer dat sy aanstelling transformatories ‘n terugwaartse stap was nie. Die teendeel is onteenseglik waar. Dít word nie as ‘n kompliment bedoel nie. Een van De Villiers se weersinwekkendste skuiwe was om van die verwydering van ‘n gedenkplaat ter ere van Hendrik Verwoerd ‘n openbare demonstrasie te maak. Dit was volgens De Villiers se insig en gesindheid nie voldoende dat die betrokke gebou nie meer na Verwoerd genoem word nie. Die uitboender van die borsbeeld van DF Malan is dalk volgende op sy lys. Die US is moontlik reeds naarstiglik besig om ‘n agterkleinkind te probeer opspoor wat oorgehaal kan word om Malan by so ‘n geleentheid te beswadder. Of dalk volstaan die US met eie talent, soos Anton van Niekerk en Amanda Gouws, om die verlangde karaktermoord te pleeg. (Ek hoop maar dat ek hiermee nie nuttige wenke aan De Villiers gee nie.) Dit is ‘n politieke spel wat met oorgawe deur die US-bestuur gespeel word; nie ‘n poging om die US van akademiese verval te red nie.

Wilhelm Verwoerd

In die geval van Hendrik Verwoerd het dit geen oorreding geverg om sy kleinkind, Wilhelm, te oortuig om die nagedagtenis van sy oupa in die openbaar te onteer nie. [Ek verwys voortaan na onderskeidelik (HF) Verwoerd en Wilhelm.] Vir Wilhelm is die uitlewing van sy politieke linksheid ‘n lewenswyse. Op hierdie manier kan hy as ANC-kameraad aandag trek. Op 27 Mei is die Verwoerd-plaket te midde van die toejuiging van veral swartes verwyder. In sy berig verwys Die Burger (28 Mei, p 4) na die “dreunsang” van studente. Lede van die Open Stellenbosch-beweging het “Mayibuye iAfrika” (Bring Afrika terug -bv die oerwoud?) uitgeroep en baniere in die lug gehou. Dit is die soort aktivisme wat De Villiers in woord en daad aanmoedig. Hy is te opportunisties, onkundig en naïef om te besef dat hy met vuur speel. ‘n Geredigeerde weergawe van die toespraak wat Wilhelm by hierdie geleentheid gelewer het, is in Die Burger (2 deser, p 15) gepubliseer. Die Burger sal so ‘n geleentheid, om te demonstreer in watter mate dié koerant sy mantel gedraai het, nie onbenut laat verbygaan nie.

As student in Nederland en Engeland het Wilhelm tot ander oortuigings as sy oupa gekom. Hy haal Albert Luthuli se karakterisering van Verwoerd goedkeurend aan: “The one person remembered as the author of our calamity.” Die sluipmoord op Verwoerd op 6 September 1966 is vir Wilhelm en sy geesgenote nie meer “‘n dag van rou nie, maar ‘n skokkende dag van blydskap en bevryding.” Hiervoor moet Wilhelm darem ‘n dik vel hê. Hy gooi dit egter gerieflikheidshalwe oor die boeg van sy soort christelikheid: “As ek myself steeds ‘n Christen wil noem, ek voorkeur moet gee aan die ervarings van diegene wat hom [Verwoerd] beskou as die verpersoonliking van ‘n vernederende, ontmenslikende politieke stelsel.” Wilhelm kies dus doelbewus kant teen die blankes en veral die Afrikaners deur eensydig net die negatiewe in die apartheidsbeleid in ag te neem. Later erken hy openlik: “Vandag probeer ek opreg voorkeur gee aan die pyn van die Ander.”

Wilhelm het, soos De Villiers, ‘n voorstander geword van die verwydering uit openbare ruimtes van die name van diegene wat “met die pyn van apartheid geassosieer word … Ek was oortuig dat dié verering belediging by verwonding voeg.” Die “grootste vraag” (eintlik twee vrae) wat by hom opkom, onderstreep weer sy eensydigheid: “Hoe hoor ek regtig die hartklop van pyn agter die gebalde vuiste en borrelende woede van hoofsaaklik swart landgenote; hoe kan ek ‘n positiewe rol speel ten opsigte van veral die diepgewortelde ongeneesde emosionele, morele en sielsverwonding uit die verlede?” Wilhelm gaan sonder meer van die veronderstelling uit dat swartes op woede, op ‘n gevoel van veronregting, geregtig is; dat hulle toestand geheel en al die maaksel van blankes is; dat swartes blykbaar nie uit eie inisiatief self moet probeer verbeter nie; dat blankes niks tot stand gebring het waardeur swartes in oortreffende mate bevoordeel word nie. Baie buitelandse besoekers kan nie glo dat die ontwikkeldste land in Afrika grootliks onverdiend in die skoot van ANC-kornuite geval het nie.

Hy bly hamer op pyn en sy opregtheid .”Ek hoop daarom opreg dat die seremoniële beëindiging van die verering van pynlike apartheidsimbole aan die US ‘n broodnodige boodskap van menslike erkentenis sal oordra, dat die verwydering van die Verwoerd-plaket sodoende ‘n klein maar beduidende salwende rol sal vervul binne die breër Suid-Afrikaanse gemeenskap.”

Wilhelm se neef, Wynand Boshoff, noem hierdie gebeure ‘n “simboliese aanranding” van Verwoerd en ‘n “demonisering”. Boshoff se artikel verskaf uitstekende agtergrondsinligting (Orania-webwerf 10 deser).

Hennie van Coller

ANC-gedienstiges, bv verloopte Afrikaners, wou sekerlik hê dat Wilhelm se uitlatings onkrities geabsorbeer word. Ek het egter die indruk dat Hennie van Coller se moermeter op rooi staan. Dan moet ‘n mens nie met ‘n Boer lol nie. Onlangs het hy ons gesaghebbend ingelig oor hoe hy die toestand aan die Universiteit Vrystaat ervaar (Praag 16 Mei). Daarna het hy op 8 deser in sy rubriek in Volksblad kommentaar op Wilhelm se toespraak gelewer. Van Coller se teks is in Die Burger (11 deser, p 15) hergepubliseer.

Van Coller verwys na “die verguisde” Verwoerd en na Wilhelm se toespraak as “vol van die sentimentele clichés wat ‘n mens by idealistiese wêreldverbeteraars sal aantref.” Die gesindheid wat Wilhelm (en sekerlik oor De Villiers) uitstraal, word soos volg verwoord: “Identifiseer die boosdoeners en eis van hulle om alles wat die teenparty mag ontstel, prys te gee.” Van Coller verkwalik Wilhelm omdat hy “die verwikkelde begrip versoening tot ‘n teenstelling tussen ‘sout’ en ‘soet’ reduseer.” Van Coller heg ‘n ander betekenis aan versoening: “Dit beteken letterlik weer tot vrede en vriendskap bring; die herstel van onderlinge verhoudings. Dit verreken altyd die geskiedenis; strewe na ‘n middeweg; verneder en vernietig nie.” Dit is myns insiens opvallend dat De Villiers, as iemand sonder enige (formele) geesteswetenskaplike agtergrond, skynbaar geen waarde aan die geskiedenis heg nie. Hy gee nie ‘n flenter om as hy die tradisionele US-studente en -personeel ontheem en aanstoot gee nie.

Van Coller gaan voort: “Te oordeel na heersende maatstawwe was Tsjaka ‘n oorlogsugtige tiran, Moshoeshoe ‘n barbaarse kannibaal, Rhodes ‘n wrede imperialis en Verwoerd ‘n kil onderdrukker. In die geskiedenis beoordeel én in diskursiewe formasies kom hulle heeltemal anders uit die verf. Versoening is óók die begrip vir verskillende diskoerse, al onderskryf jy dit nie.”

[Dit is heel moontlik hier waar Max du Preez die onderwerp vir nog een van sy rubrieke gekry het (Die Burger, 13 deser, p 11). Du Preez poog om geleerd te klink deur weg te val met terme soos “komplekse” (pleks van “ingewikkelde” of, soos Van Coller skryf, “verwikkelde”) en “konstruk” (‘n term wat Willie Esterhuyse as ‘n sinoniem gebruik vir dit waarvan hy nie hou nie). Du Preez verwys na die Difaqane of volksmoord onder die swartes in die eerste helfte van die 19de eeu. Hy verwyt Shaka (Van Coller se Tsjaka) en Mzilikazi hiervoor en sleep sommer “die gewelddadige pad van … die wit setlaars en Britse kolonialiste” hierby in. Moshoeshoe word deurgaans deur Du Preez geprys en by implikasie vrygespreek van volksmoord en gewelddadigheid; ook van kannibalisme, wat volgens Du Preez tot “klein groepe” beperk was. Hy loof Moshoeshoe omdat hy “mense uit ander taalgroepe en kulture” in die boesem van die Basotho verwelkom het: “Hulle is toegelaat om hul eie tale en tradisies te behou.” Op kenmerkende manier pas Du Preez dit nie op die hede toe deur die ANC-regering te verwyt omdat hy nie voldoende ruimte aan die Afrikaners vir die uitlewing van hulle geskiedenis, tradisies, kultuur en taal gun nie. Pleks daarvan sluit hy sy rubriek af met sy gebruiklike lof vir Nelson Mandela, wat hy hierdie keer “‘n grootse eerder as ‘n goeie staatsman en leier” noem; iemand wat “vergiffenis en versoening” nagestreef het. Die “gewelddadigheid” wat Du Preez by die blankes bespeur het, is by Mandela blykbaar heeltemal afwesig.]

Van Coller haal weer die onaptytlike situasie aan sy universiteit op: “Die Universiteit van die Vrystaat (UV) onderskryf skynbaar [Wilhelm] Verwoerd se redenasie, want in die laaste tyd het die CR Swart-gedenklesing ‘n stille dood gesterwe. Suutjies is dit begrawe, sonder konsultasie met alle belanghebbendes, omdat swart studente gedreig het om dit te ontwrig as dit gehandhaaf bly. Dreigemente en geweldpleging is suksesvol; só het ons ook aan die Universiteit van Kaapstad gesien. Hoe lank voordat Swart se standbeeld én sy naam, wat aan ‘n gebou gekoppel is, ook verwyder gaan word? ‘n Geringe prys om te betaal vir versoening, hoor ek mense sê. En op die oog af is dit ‘n geldige redenasie. Want was Swart nie lid van die Verwoerd-kabinet en boonop ‘n stoere Afrikaner-nasionalis nie? By implikasie ‘n boosdoener.”

“Maar Swart was nie net ‘n oud-Kovsie nie, maar ook die eerste kanselier van die Universiteit van die Oranje-Vrystaat, van 1950 tot 1976. Ander kanseliers, soos Winkie Direko (wat kwalik vier jaar in die amp was), se naam is ook aan geboue gegee. Beteken iemand se rol in die UV-geskiedenis dan niks nie? Gaan ook Afrikaners soos Wynand Mouton en Francois Retief die tol betaal?”

Daar is duidelike ooreenkomste tussen die situasie aan die UV en US. Raadpleging word gedoen om die wense van swartes vas te stel en dan daarvolgens te handel omdat geweld andersins ‘n groot moontlikheid is. Blankes se mening word nie ernstig opgeneem nie. Daarom is die CR Swart-gedenklesings stilletjies afgeskaf. Aan albei universiteite word Afrikanersimbole verwyder en met dié van swartes vervang, asof daar eenstemmigheid is dat blankes sleg en swartes goed is. Aan albei universiteite bepaal (potensiële) gewelddadigheid wat gedoen word. Dit geld tewens die hele nuwe Suid-Afrika. Dit is ‘n voortsetting van die suksesvolle voorbeeld wat die ANC tydens die “bevrydingstryd” gestel het.

Anton van Niekerk

Die Burger sal ‘n teks soos dié van Wilhelm sonder teenhanger publiseer omdat dit polities links is. ‘n Teks soos dié van Van Coller sal egter nie sonder teenspraak aangebied word nie omdat dit nie die linkse ideologie van die neo-Burger propageer nie. Vir my is dit baie duidelik dat Die Burger Van Coller se rubriek met voorbedagte rade hergepubliseer het, want op dieselfde bladsy verskyn Anton van Niekerk se kritiek daarop (Die Burger, 11 deser, p 15). Van Niekerk hou van publisiteit, vir homself en vir sy idees, vandaar die alewige fototjie van homself by sy bydraes. Dit is moontlik dat Van Niekerk Van Coller se teks gelees en aan Die Burger voorgestel het dat dit saam met sy kritiek gepubliseer word. Wat ewe moontlik is, is dat die koerant Van Niekerk gevra het om Van Coller se standpunt te kritiseer. Daar is immers geen twyfel aan watter kant Van Niekerk, met sy teologies-dogmatiese DNS, hom skaar nie.

Sowel Van Coller as Van Niekerk is hoogleraars, maar Van Niekerk staan sedert onlangs bekend as een van die US se uitgelese (“distinguished”) professore (US-webwerf 11.06.2014). Dit moet ‘n mens egter nie verhoed om kritiek op sy deurlugtige idees te lewer nie. Selfs Van Niekerk kan, met watter betiteling hy hom ook al laat welgeval, nie beter wees as wat hy is nie.

[Ton Vosloo het geen naskoolse formele kwalifikasie nie. Die akademiese jaar wat hy aan die Universiteit Harvard as ‘n Nieman-beurshouer deurgebring het, lei nie tot ‘n formele kwalifikasie nie. Desnieteenstaande is hy onlangs as ‘n ereprofessor in joernalistiek aan die US aangestel. Toe is daar beweer: “Kandidate vir ‘n ereprofessoraat word beoordeel op dieselfde kriteria wat geld wanneer professore aangestel word” (Die Burger, 25 April, p 3). Die implikasie is dat die US deesdae matriek as voldoende formele kwalifikasie vir ‘n professoraat beskou. Geen wonder dat Van Niekerk, wat ‘n doktorsgraad het, nou die gewigtiger titel van uitgelese professor het nie. Wanneer ek lees dat Vosloo dit of dat gedoen het, dan laat dit my onwillekeurig dink aan ‘n mossie wat saam met die arende wil vlieg.]

Hierdie rondte oortref Van Niekerk homself met onbekookte mislikheid. Hy beskryf Wilhelm se toespraak as “‘n ontroerende, verootmoedigende teks wat terselfdertyd grondige nadenke stimuleer. Dit verg ‘n waardiger openbare reaksie as die oppervlakkige en opportunistiese prul waarvan Hennie van Coller se reaksie … spreek.” Let op die onwaardige manier waarop Van Niekerk begin, die radikale manier waarop hy kant kies en die onwetenskaplike, emosie-gelaaide taal wat hy gebruik. Dit laat ‘n mens vermoed dat hy nie substansiële argumente in sy arsenaal het nie. Let op Van Niekerk se sarkastiese, lighartige trant: “Vir Van Coller is dinge darem alte eenvoudig. ‘Kom ons sê gou vir die swartes in Suid-Afrika – al 44 miljoen van hulle (meer as 80% van die bevolking) – jammer oor apartheid.’ Dis mos darem die minste wat ons kan doen. (Noudat ek daaraan dink: Ons het dit mos al gedoen!) As hulle redelike mense is, sal (moet?) hulle ons mos vergewe.” Die probleem is dat daar niks in Van Coller se teks is wat hierdie verbeeldingsvlug van Van Niekerk regverdig nie. Dit is Van Niekerk wat as ANC-gedienstige organisme behep is met verskoningvra en die getalsoorwig van die swartes.

Van Niekerk borduur voort in hierdie mislike, spottende rat: “Sommer so sito-sito. Ons het mos jammer gesê. Waaroor bly die lot so opgewerk? Hulle moet mos respekte hê. Veral teenoor die eerbiedwaardige CR Swart, wat immers kanselier van die UOVS was. Of gaan hulle dalk ook sy standbeeld afbreek? Waar gaan die wêreld dan heen?” Van Niekerk is een van daardie stommerike wat aan swartes die onregverdigbare luuksheid gun om van geslag tot geslag en tot in die oneindige die verwyt te koester dat die slegte blankes hulle met slawerny, kolonialisme, rassediskriminasie, imperialisme, ens, permanent benadeel, oftewel bedonder, het. Verskoningvra tot sewe maal sewe toe kan die skade nooit uitwis nie. Daarom skaar hierdie uitgelese professor hom ongekwalifieerd aan die kant van die swartes en teen die blankes, homself uitgesonderd. Van Niekerk sal nie erken dat daar verdienste in CR Swart of enige ander nie-verloopte Afrikaner is nie. Dit is tans ‘n voordelige standpunt om te huldig, gevolglik sal Van Niekerk in die openbaar nooit daarvan afwyk nie. Hy sal nie beswaar opper as ‘n Afrikaner se naam of standbeeld verwyder of Afrikaans vertrap word nie.

“Teenoor Van Coller staan [Wilhelm] Verwoerd wat, ten spyte van sy afkoms en agtergrond, die moeite gedoen het om hom – oor baie jare – te vergewis van wat apartheid werklik was – ‘die hartverskeurende lewensverhale van mede-Suid-Afrikaners … historiese en voortdurende [wit] bevoorregting …” Hier is ons terug by emosie-belaaide taal. Maar is daar nie ook “hartverskeurende lewensverhale van mede-Suid-Afrikaners” weens die ANC en PAC se tereurveldtogte nie? Die “bevrydingstryd” is egter verby. Aan die vergrype wat aan albei kante plaasgevind het, kan nie verander word nie. Maar die “hartverskeurende” plaas- en ander moorde gaan steeds voort en dit is feitlik uitsluitlik ‘n geval van swartes wat blankes uitmoor. Hieraan kan en moet iets gedoen word, want dit vind in die hede plaas. Het enige swarte al die blankes hiervoor en vir baie ander vergrype om verskoning gevra? Waarom word verskoningvra as verpligting net aan een deel van die spektrum van die reënboognasie opgedring? Het die ANC al verskoning gevra vir die gemors waartoe Eskom bestuur is? ens.

Na sy eerbiedige omgaan met Wilhelm se teks, verander Van Niekerk weer na sy lighartige, spottende rat: “Vir Van Coller se inligting: Apartheid was nie ‘n paar opstoppers wat sterkeres die swakkeres op die rugbyveld toegedien het, en wanneer die eindfluitjie blaas, skud ons almal gemoedelik blad, is al die moerigheid vergete en drink ons weer rustig saam ‘n bier nie. Apartheid was die sistematiese ontneming van mense se onderwysgeleenthede (tot op die punt waar miljoene vandag steeds ly aan onagterhaalbare agterstande), die onteiening van mense se wettige eiendom (veral op ‘n dorp soos Stellenbosch), die vernederende breuke in families omdat sommige as ‘wit’ geklassifiseer is en ander as ‘bruin’ (dikwels met ‘n ‘potloodtoets’ om haartekstuur te bepaal), die verbod op keuses van waar ‘n mens mag woon of swem of selfs in ‘n hysbak ry, en so, ad nauseam.” Dan weer hierdie speelse mislikheid: “Maar nee wat – geen probleem vir Van Coller nie. Wat apartheid ook al was, dit regverdig nie so ‘n ‘hoë prys vir versoening’ nie. ‘Kom ons vergewe en vergeet, kêrels. Die lewe is mos darem nie so ernstig nie, of hoe?'”

Van Niekerk pleit dus weer dat swartes se griewe en haat moet bly voortbestaan omdat dit volgens hom (tot in die oneindige) geregverdig kan word. Daar is seker nie veel mense wat waardering vir Van Niekerk se soort humorsin het nie. Ook kry ek nêrens in Van Coller se teks in Die Burger die frase “hoë prys vir versoening” wat Van Niekerk (oneerlik) as ‘n aanhaling aanbied nie. Die voortgesette gekerm deur bruines oor die opruiming van die krotbuurt en misdaadnes Distrik Ses beskou ek as oodrewe. As dit die ergste is waaroor hulle kan kla, het hulle eintlik min om oor te kla. Van Niekerk kom met die storie dat onteiening ingevolge die Wet op Groepsgebiede “veral op ‘n dorp soos Stellenbosch” voorgekom het; heel moontlik omdat Wim de Villiers weens sy linkse gesindheid dit nodig gevind het om op 29 April as rektor daarna in sy intreerede te verwys. In die geval van Distrik Ses was dit nie eens primêr ‘n geval van onteiening nie, omdat die oorgrote meerderheid inwoners huurders of plakkers was.

Apartheid was nie “die sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede” soos Van Niekerk valslik beweer nie. Die teenoorgestelde is waar. Uitgelese Van Niekerk kan gerus Hermann Giliomee se uiteensetting van Bantoe-onderwys in die Verwoerd-era lees (Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 66-74) – al is Giliomee ‘n Afrikaanssprekende, blanke man. Verwoerd was die minister vir naturelle-sake van 1950 af en staatshoof van 1958 tot 1966. ‘n Ingeligte of eerlike Van Niekerk sou ‘n ander onderwerp as swart onderwys vir sy hoof- of eerste beswaar teen apartheid gekies het. Selfs in swart geledere word daar deesdae beweer dat die destydse Bantoe-onderwys beter was as wat die deursnee onderwys vir swartes in die nuwe Suid-Afrika is.

Giliomee skryf dat die algemene indruk was “dat daar ‘n besliste verbetering in die voorsiening van massa-onderwys en die algemene standaard van geletterdheid was” (p 70). Verwoerd en Werner Eiselen te benadering was “nie rassisties in die sin dat hulle in rasseminderwaardigheid geglo het nie” (p 71). “Die plekke in skole vir swart leerlinge het van 800 000 in 1954 na 1,8 miljoen in 1963 gespring en daarna selfs nog vinniger uitgebrei … Die mikpunt in die Eiselen-verslag [wat tot die Wet op Bantoe-onderwys van 1953 gelei het] van ‘n verdubbeling binne tien jaar van leerlinge in sekondêre onderwys is in 1959 bereik toe die getal van 20 000 tot 43 496 gestyg het” (p 71). “Totale besteding aan swart onderwys het van 1952 tot 1957 met 14% in reële terme gestyg, met 2% in die volgende vyf jaar en met byna 50% van 1962 tot 1967” (p 73). JL Sadie het in 2004 oor die hele tydperk van Nasionale Party-regering gesê: “Die getal swart kinders op skool het teen ‘n gemiddelde koers van 5,5% per jaar gegroei [dus baie meer as die bevolkingsaanwas], wat die bywoningsyfer van 24,5% tot 84,5% laat styg het” (p 73). Die punt is: Is dit “die sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede”? Lieg Van Niekerk doelbewus, of is hy bloot oningelig? Dan is daar ook nog die talle nuwe universiteite wat in die apartheidsera teen groot koste spesifiek vir swart studente opgerig en bedryf is.

Van Niekerk stel die punt “dat ‘n groot klomp mense in hierdie land dr Verwoerd slaafs nagevolg het ten opsigte van die beleidsrigtings wat hy (laat) ontwikkel het. Verwoerd, so was die oortuiging van vele in ‘n klimaat van ekonomiese voorspoed, maar oorweldigende intellektuele luiheid, het mos klaar vir ons gedink.” Is Van Niekerk tans nie self ‘n toonbeeld van “oorweldigende intellektuele luiheid” nie? Waarom het hy nie die elementêre insig dat die grondwetlike grondslag waarop die nuwe Suid-Afrika funksioneer dwaas, rampspoedig en oneties (bv weens blatante rassediskriminasie teen blankes) is nie? Waarom kan hy nie insien dat die US op die pad van akademiese agteruitgang is nie? – om van die vernietiging van Afrikaans as onderrigtaal nie te praat nie. Pleks daarvan sluit Van Niekerk sy tirade af deur komplimente aan Wilhelm en De Villiers uit te deel. Wilhelm het glo met sy optrede “buitengewone waardigheid verleen aan ‘n riskante geleentheid wat die nuwe rektor met vergelykbare moedigheid gereël het.” Van Niekerk kan onmoontlik in die waan verkeer dat sy reaksie op Van Coller se skrywe (buitengewoon) waardig was.

In die gedrukte uitgawe van Die Burger het die volgende teksboodskapreaksie van Hardy verskyn: “Wilhelm moet seker wonder of Zuma hom nog as deel van die ‘ander’ beskou nadat hy gepleit het” (13 deser, p 11). ‘n Brief van Trebbals van Melkbosstrand is in dieselfde koerant (p 10) gepubliseer. Trebbals stel drie vrae aan die “baie slim” professor Van Niekerk: (1) “Met hoeveel of watter soort skuldgevoel moet ek hom [Trebbals se kleinseun] belaai”? (2) “Waar eindig die skuldlas van die kolonialiste, setlaars, slawehandelaars, wit entrepreneurs?” (3) “Waar begin die voorheen benadeeldes se verantwoordelikheid om hul eie lot te verbeter?” Trebbals skryf dat hy redelik wyd in Afrika gereis het, waar hy “dikwels ‘n versukkeldheid waargeneem [het] waar apartheid of kolonialisme nie voorheen was nie … Ek bemerk so ‘n bietjie bitsigheid by die slim prof; miskien sy ongeduld met ons wat eenvoudiger van gedagtes is. Hoe durf ons as Afrikaners die traliewerk van die skuldgevangenis nou al skud, of verstaan ek verkeerd?”

Van Niekerk het Trebbals net in een opsig geantwoord, te wete oor blankes se beweerde skuldlas (Die Burger, 16 deser, p 10), al reageer Van Niekerk “nie normaalweg op skuilnaam-skrywers nie”; asof dit veroorsaak dat Trebbals se opmerkings minder gewig dra. Dan kom Van Niekerk met die bekende maar hoogs gemene skuif om Suid-Afrikaanse blankes se skuldlas met dié van die Duitsers na die Tweede Wêreldoorlog te vergelyk terwyl enigeen wat iets van die geskiedenis verstaan, weet dat die apartheidsera en die Nazi-bewind glad nie in dieselfde liga is nie. Van Niekerk beweer genadiglik dat blankes wat na apartheid gebore is se skuldlas nie (noodwendig) “onophefbaar” is nie. Maar veel wil die oorverligte Van Niekerk nie toegee nie. Die teoloog in Van Niekerk hou klaarblyklik baie van die idee van kollektiewe erfsonde/erfskuld vir veral Afrikaners. Sy en Trebbals se geslag én nageslag is glo uitermate deur apartheid bevoordeel.

“Hoewel ons nie deur skuld oorweldig en ontmagtig hoef te word nie, moet ons – almal wat wit is – verantwoordelikheid vir apartheid aanvaar. Dit beteken om te erken dat ons (steeds) bevoordeel is en om onsself daarom onomwonde [! – seker ook onvoorwaardelik] beskikbaar te verklaar om diegene wat deur ons verontmenslik is, se nageslag te help om die agterstande te verklein.” Volgens Van Niekerk se insig word blankes dus steeds bevoordeel. By hom is daar blykbaar geen bewustheid van die benadeling wat deesdae teen blankes gepleeg word nie; bv daagliks op die US-kampus. Is mense werklik tydens apartheid “deur ons verontmenslik,” dus getransformeer tot iets anders as mense? Ek het sterk beswaar as Van Niekerk op sy oordrewe manier my by sy “ons” insluit. Is die agterstande van swartes uitsluitlik aan die boosheid van apartheid (en dus blankes) te wyte of is dit ‘n verskynsel wat oor eeue heen dwarsoor die wêreld aangetref is? Of weet hierdie uitgelese professor dat swartes oral (onherstelbaar deur blankes) benadeel is?

Piet le Roux van Welgelegen het op Van Niekerk se verweer gereageer (Die Burger, 18 deser, p 14). Le Roux verskaf prositiewe voorbeelde uit die Afrikaner-geskiedenis wat Van Niekerk kan gebruik om sy kleinseun in te lig sodat hy nie net gevoer word met die negatiewe Afrikaner-persepsies waaraan Van Niekerk so graag voorkeur gee nie, bv: “Vertel hoe die Afrikaner homself daarna [na die Anglo-Boere-oorlog] opgehef en bemagtig het deur innoverend te dink en hard te werk, sonder regstellende aksie … Dan vra jy hom of hy dink dat sy voorsate regtig só dom sou gewees het om teen ‘n oormag van getalle die beleid van apartheid, wat die Engelse ingestel het, om medemenslike redes af te skaf.” Die punt is: Van Niekerk is onredbaar. Geen rasionele of ander argumente sal hom uit sy oorverligte dogmatiese groef lig nie.

Ek het nie respek vir Van Niekerk nie; nie omdat hy ‘n ander standpunt huldig nie, maar weens die manier waarop hy met andersdenkendes handel. Hy kom nie met rasionele, wetenskaplik gefundeerde argumente in sobere, onemosionele taal nie. Is dit wat hom “uitgelese” maak? Dit lyk asof hy uit die verkeerde boeke gelees het. Hier en daar het ek van sy eie medisyne vir hom ingegee, maar hopelik het ek nie in dieselfde mate as hy oorboord gegaan nie.

Skoppensboer: Ek is bliksems liberaal en radikaal

Dis nou hoog tyd dat ek wat Skoppensboer is uit die kas kom en bely: Ek is ôk liberaal. Van my beste vriende werk by Naarpers of die universiteite waar ons al die Afrikanerbloedjies met marxisme, feminisme en liberalisme indoktrineer. Ek en Herr Adriaan Basson en doktor Piet Croucamp en Sir Max du Preez en professor Peer de Vos en mee. Sonja Loots, Christi van der Westhuizen, Amanda Gouws, ens., ens. kuier gereeld in Melville saam. As ek nou nie myself besimpeld suip in Kaapse kroeë saam met my diverse vrinne van diverse seksuele en ander voorkeure nie.

Gepraat van seksuele voorkeur. Ek is al so progressief dat ek nie meer ‘n seksuele voorkeur hét nie. As die bui my pak, verkeer ek sommer met hond of skaap of kind onder twaalf van enige geslag. Watwou, immoreel? Vandat ek my van Afrikanerskap, Christenskap, burgerskap en al die ander vervelige -skappe bevry het, buitel ek van plesier met kind of dier.

Alle ma’s behoort hul kinders aan die bediendes en die libertyne oor te laat. My goeie vriendin Sonja Loots het juis in Sondag se Rapport geskryf: Huisvroue gee my krampe en naarheid. As daar een ding erger is as om kinders in ons land te wil grootmaak, is dit die gedagte om voltyds tuis na hulle te wil omsien, vir hulle skooltoebroodjies te wil maak, na musieklesse of dramaklas toe te wil aanry en sodoende net nog ‘n jong regse te wil produseer. Los hulle liewer dat hulle dagga rook of hulle liggame ontdek, solank hulle kondome gebruik.

Ek is so liberaal, meeste van die tyd is ek letterlik kaal. En ek het nie eens ‘n nudistestrand daarvoor nodig nie. Daar is net twee dinge in die lewe: seks en geld. Vandat ek so liberaal geword het, loop my lewe oor albei.

God is dood en dis goed so. Die regses en veral die boere word een vir een uitgemoor en as ek nou sê dat ek ‘n traan daaroor stort, sou ek lieg. Nie dat dit sleg is om ‘n leuen te vertel nie – niks is meer sleg nie – maar die grootste skande vir ‘n liberaal en veral ‘n Afrikanerliberaal sou wees om hom van simpatie vir boere of wit regses te verdink.

Daardie dag toe die Bop-polisieman die drie ooms van die AWB buite hul ou Mercedes soos honde doodgeskiet het, was vir my ‘n loutere vreugde. Ek het my vrek gelag! Dis net wat hulle verdien het, hulle en hulle hele gesinnetjies wat iewers op die platteland woon waar mense nog Afrikaans praat en nog huwelike met mense van dieselfde ras en die teenoorgestelde geslag aangaan.

Hoe gouer elke wit man en vrou in dié land óf uitgemoor word óf uitbaster tot iets mooiers as wit, Afrikaans of Europees, hoe beter vir ons almal.

Ek hoor daagliks hoe al die regses oor plaasmoorde kla. Man, soos my vriend Max gesê het, besef julle nie hoe gelukkig julle is dat julle nog lewe nie? As ek president was, het ek julle almal voor die voet laat doodskiet en begrawe. Of dalk julle lyke vir die hiënas en die aasvoëls in die Krugerwildtuin gevoer. Ons progressiewe, liberale, transformasiegedrewe, diverse, anti-rassistiese vrydenkers is al lankal moeg vir elkeen wat terughunker na die verlede of vasklou aan uitgediende sedelike waardes. My enigste klagte teen die term “blanke volksmoord” is dat dit nog nie heeltemal bewaarheid is nie.

Soos Charles Nqakula in die parlement gesê het: As jy nie van misdaad en geweld hou nie, vat jou goed en trek, Ferreira. Of liewer, los jou goed hier vir ons en voetsek met die klere aan jou lyf en jou reaksionêre, konserwatiewe idee’tjies oor die waarde van ‘n menselewe, tradisie, taal, kultuur, identiteit en al die ander twak waaroor julle alewig sanik!

Die mens is ‘n soewereine individu wat kan maak wat hy wil. Solank jy nie ‘n rassistiese woord gebruik nie, is daar niks onder die son wat verbode is nie. Kom by, man! Daar’s ‘n kroeg op die hoek en ‘n dwelmhandelaar by elke skool, dus gaan ons onsself geniet, of jy nou daarvan hou of nie.

Ons is bevry. Daar is geen taboe meer nie. Waarom die howe en die tronke nie al lankal afgeskaf is nie, weet nugter. Niemand moor sonder rede nie en in dié land het die hele bevolking rede om moord te wil pleeg, want daar was mos apartheid, nie waar nie?

Oral waar ek kom, probeer ek my vriende van kleur teen die oorblywende blankes en regses opsteek. Ek vertel hulle hoe rassisties julle is en dat julle julself steeds eenkant en apart wil hou. As die helder lig van haat in hul oë ontbrand, voel ek ek het my liberale plig gedoen.

Dis waar wat hulle sê: die revolusie het nog nie ver genoeg gevorder nie. Eers as elke Afrikaner vermoor, verkrag of ten minste verarm is, sal ek voel dat julle genoegsaam vir julle rassisme, seksisme en homofobie geboet het.

Elke dag as ek die liberale Beeld oopslaan en ek lees van al die moord en doodslag, die korrupsie en kaperjolle, dan giggel ek onophoudelik. Want ek dink aan al die ontstoke regses wat so pas nog ‘n nag agter hul mure en elektriese heinings en lemmetjiesdraad oorleef het en wat waarskynlik half-onstoke, half-bevrees in hul koffie en beskuit stik as hulle gister se dodetol verneem.

Jan van Riebeeck was ‘n afstootlike kolonialis wat nooit hierheen moes gekom het nie. Die hele Suid-Afrika is ‘n fout, maar ons is vinnig besig om dit reg te stel. In elke koerantrubriek, in elke artikel en proefskrif bring ek en my liberale vriende en kollegas hulde aan ons grootse revolusie wat die land nog lank in sy greep gaan hê.

Mag elke boer sterf. Mag elke blanke maagd onteer word. Mag al julle bankrekeninge en beleggings en wonings en karre deur die staat onteien word. Mag diegene wat oorleef in een geslag almal sorgvrye kleurlinge word wat nie meer oor enigiets omgee nie.

Hoe gouer daardie kragdadige swartman, Malema, aan bewind kom, hoe beter vir ons almal.

Ek gee lankal nie meer om nie. Soos my liefling- liberale sangeres, Karen Zoid, sing:

Die katte miaau
En die honde blaf
En die kinders
Brand hulle skole af

Dit maak nie,maak nie regtig saak nie

Hy’s gatvol vir sy boerebarok
Nou dra hy lipstick
En hy dra ‘n rok

En dit maak nie, maak nie regtig saak nie

Almal saam: Amandla!

Pallo Jordan, ere- en akademiese doktorsgrade

In die nuwe Suid-Afrika is waardes omgekeer. Karel Schoeman het verwys na die “omgedopte” land (Die laaste Afrikaanse boek, 2002, p 423, 431). Kwaaddoeners (bv terroriste) beklee van die hoogste poste. Geweldenaars word as voorbeeldige vredemakers en versoeners vereer. Tog word gemaak asof die misdaadgolf in die land nie verklaar kan word nie. Dít terwyl dit duidelik is dat misdaad seker die lonendste, suksesvolste en omvattendste plaaslike bedryf is. Daarenteen word mense met gesonde waardes, wat die land ontwikkel en opgebou het, vertel dat hulle vir hulle gedrag verskoning moet vra en genees moet word.

Die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) was tydens die “bevrydingstryd” ‘n nes van doodgewone misdadigheid, soos oproer, vandalisme en brandstigting. Sulke dade is gepleeg en blatante anti-blanke gesindheid is geopenbaar onder die dekmantel van die stryd teen apartheid. Pas het die UWK dit nodig gevind om van hierdie voorbokke elk met ‘n kanselierstoekenning te vereer, onder die voorwendsel dat hulle ook tot transformasie in tersiêre onderwys (dus die uitvoering van ANC-beleid) bygedra het. Die volgende bruines is vereer: Russel Botman (postuum), Brian Figaji, Jakes Gerwel (postuum), Jonathan Jansen, Nicholas Morgan, Brian O’Connell, Franklin Sonn en Derrick Swartz (Die Burger, 29.08, p 6; 30.08, p 5). Ek moet byvoeg dat nie almal van hulle hulle (noodwendig) aan misdade skuldig gemaak het nie. Die punt is dat die UWK nie ongekwalifiseerd trots op al hierdie alumni behoort te wees nie. Die motivering vir hierdie toekennings is eerder gedienstigheid aan ANC-politiek as gesonde akademie.

Minstens twee van die genoemde agt (O’Connell en Sonn) het al ‘n eredoktorsgraad ontvang, wat hulle skynbare onvermoë kamoefleer om op grond van navorsing ‘n akademiese doktorsgraad te verwerf. Daar moet duidelik tussen ‘n ere- en ‘n akademiese doktorsgraad onderskei word. Hierdie onderskeid is soortgelyk aan die verskil tussen die Nobel-vredesprys, wat in Noorweë ontvang word, en die ander Nobel-pryse, wat in Swede toegeken word. Die Nobel-vredesprys gaan dikwels aan wanpresteerders, bv moeilikheidmakers, wat eerder onrus stook as vrede bewerkstellig. Die ander soort Nobelpryse is veronderstel om te gaan aan mense wat werklik gepresteer het. Insgelyks word eredoktorsgrade dikwels toegeken vir nie- of wanprestasie, terwyl akademiese doktorsgrade veronderstel is om toegeken te word aan diegene wat ‘n rits grade verwerf het, daarna oorspronklike navorsing gedoen en die resultate bevredigend gedokumenteer het.

Ek moet byvoeg dat Richard van der Ross by dieselfde geleentheid ‘n toekenning ontvang het. ‘n Mens kan hom egter nie oor dieselfde kam as die ander agt skeer nie. Hy is bv heeltemal geneë om sy bruin etnisiteit te erken, terwyl (van) die ander geneig is om opportunisties swart te wil wees. Toe Van der Ross die UWK-rektor was, was die beswaar teen hom, afkomstig van bruines soos die genoemde agt, dat hy polities te gematig en te beskaaf was om geweld te bevorder. Dit is selfs teen hom gehou dat hy in ‘n blanke woonbuurt grootgeword en gewoon het en daar geleer het om ordentlike Afrikaans en Engels te praat.

Die aanleiding vir my skrywe is eintlik Pallo Jordan, daardie ANC-bevrydingstrydros wat jare lank in ANC-geledere as ‘n intellektueel beskou is, onder meer omdat hy beweer het (of daar sonder meer aanvaar is) dat hy na suksesvolle navorsing ‘n doktorsgraad verwerf het. Dit het onlangs geblyk dat hy een van baie in die nuwe Suid-Afrika is wat sy CV onregmatig aangedik het. Jordan het sy siel verkoop deur hom valslik as ‘n intellektueel voor te doen. Hy praat tereg van sy “Faustiaanse pakt” (Rapport Weekliks, 24.08, p 2). Dit plaas linksgesindes, soos Amanda Gouws, in ‘n dilemma. Ons het hier, soos haar kollega aan die Universiteit Stellenbosch (US) en die kampusgewete Anton van Niekerk dit sou stel, met ‘n paradoks te make (Die Burger, 26 Augustus, p 13). ANC-sikofante, dus kruiperige vleiers, praat prominente ANC-lede graag goed, maar hier word hulle met Jordan se onvoorbeeldige gedrag gekonfronteer. Hoe nou gemaak, as jy die ANC nie skade wil berokken nie?

Gouws het in haar rubriek (Die Burger, 25.08, p 8) ‘n interessante eierdans uitgevoer. Dit is sy wat in rubriek na rubriek vroue ophemel en mans afkraak; veral mans wat wit en polities konserwatief is. In sy boek, Maties en Afrikaans (2013), toon Pieter Kapp aan dat Gouws deurgaans teen ‘n Afrikaner- en Afrikaanse US gekant was. Soos Russel Botman gee sy voorkeur aan klasse waar sowel Afrikaans as Engels die voertaal en gedwonge rasse-integrasie die noodwendige gevolg is; ‘n opset wat teenproduktief vir optimale leer en destruktief vir Afrikaans is. Maar daar is nog ‘n tipiese Gouws-rede vir haar standpunt: “Vir Amanda Gouws het transformasie die skep van ‘n kultuur behels waar swartes en vroue tuis sal voel” (p 105-106).

Maar kom ons kyk wat hierdie dame (as dit die regte woord is) in haar rubriek skryf.

“Laat my begin deur te sê dat Pallo Jordan ‘n groot intellektueel is … Daar is geen twyfel dat hy ‘n doktorale proefskrif sou kon skryf en die titel sou kon kry nie. Maar dit gaan hier oor die feit dat hy homself hierdie titel toegeëien het sonder om die werk te doen om dit te verdien. ‘n Mens moet hom bewonder dat hy die eerbare ding gedoen het om as ‘n lid van die parlement en die ANC te bedank. Dit sê iets van sy integriteit in ‘n tyd van omtrent daaglikse onthullings oor mense wat oor hulle kwalifikasies lieg.”

Gouws, wat so graag enige konserwatiewe of behoudende politieke neiging by blankes verdoem, spreek geen werklike of duidelike veroordeling van Jordan se gedrag uit nie. Sy bewonder hom omdat hy beter as ander is deur te bedank. Dit dui glo op sy integriteit, oftewel eerlikheid, terwyl die kern van sy verknorsing juis sy jare lange self-uitgedinkte oneerlikheid is. Gouws bring ook die polities korrekte geheul met potensiaal in die prentjie, terwyl daar geen sprake van werklike akademiese prestasie by Jordan is nie. Maar dan kom sy met hierdie skokkende voorstel: “dat ‘n universiteit vir Jordan ‘n eredoktorsgraad behoort te gee.” Dus, aangesien Jordan nie deur navorsing ‘n akademiese doktorsgraad verwerf het nie, waarom nie ‘n moeitelose eredoktorsgraad aan hom toeken nie? Dus, gee aan hierdie swarte wat hy begeer, al is daar geen noodsaak daarvoor nie. Polities korrek is dit die regte ding om te doen. Blou Willem verwys in sy rubriek na Gouws se oorverligte voorstel en skryf dat aan Jordan seker die graad “doctor honoris kroeksius” toegeken gaan word (Die Burger, 9 deser, p 13).

Gouws toon aan hoe daar met die induktiewe wetenskaplike metode op grond van sommige gevalle tot veralgemenende gevolgtrekkings gekom word. Daar is talle mense, veral swartes, wat in die nuwe Suid-Afrika in hulle CV’s oor hulle formele kwalifikasies lieg en in baie gevalle daarmee wegkom. Maar Gouws besef blykbaar nie die gevaar wat daar in haar voorstel skuil nie. Moet almal wat soos Jordan ‘n doktorsgraad begeer en soos Jordan daaroor gelieg het nou ‘n akademies waardelose eredoktorsgraad kry, of wil Gouws uitsluitlik ten gunste van Jordan diskrimineer? Haar redenasie toon myns insiens baie duidelik dat eredoktorsgrade ‘n anti-akademiese onding en ‘n absurde/paradoksale universitêre skepping is.

Nie al die koerantlesers het Gouws se teks instemmend gelees nie. Die eerste een wat gereageer het, René H Truter, Bellville, gaan egter grootliks akkoord met Gouws se uitlatings. Truter loof die eerbare weg wat Jordan gevolg het en hoop “dat die Pallo-faktor ‘n rimpeleffek sal hê op die vele ander politici wat onder verdenking staan” (Die Burger, 26.08, p 12).

Oud-akademikus, Kaapland, is meer krities. Hy wys tereg daarop dat rubriekskrywers soms sukkel om ‘n onderwerp te vind wat die moeite werd is. Gouws se rubriek belig hierdie probleem. Hy bevraagteken Gouws se aanname dat Jordan oor die potensiaal beskik om ‘n proefskrif suksesvol te voltooi. Hy dink klaarblyklik aan ‘n vorige era toe akademiese standaarde gerespekteer is, want hy vertel van die volgende insident:

“Toe ek ‘n ruk gelede gevra is om as mede-eksaminator ‘n proefskrif te beoordeel wat ingegee is by ‘n Suid-Afrikaanse universiteit wat laag staan op die merietelys van navorsingsuitsette, kon ek gou vasstel (danksy ‘doktor’ Google) dat dit saamgestel is uit ‘n sewetal hoofstukke wat bloot van die internet gestroop en met weinig wysigings saamgevoeg is as ‘proefskrif’. Toe ek dit uitlig, is ek hoflik onthef van my plig as mede-eksaminator. Die ‘doktorsgraad’ is later toegeken” (Die Burger, 28.08, p 20).

Dit is onwaarskynlik dat dit ‘n fiktiewe of unieke geval is. ‘n Oud-kollega het my onlangs meegedeel dat sy ‘n aanstelling as eksaminator van ‘n magisterverhandeling aangebied is op voorwaarde dat sy ‘n slaagpunt toeken, want die kandidaat is swart en mag glo nie druip nie. Sy het die akademiese integriteit gehad om die aanstelling te weier. Die geval waarna Oud-akademikus hierbo verwys, is waarskynlik ‘n tradisioneel nie-wit (veral swart) universiteit. Die geval waarna my oud-kollega verwys, is egter ‘n tradisioneel wit en daarby ‘n eens gerekende Afrikaanse universiteit. ‘n Verdere en sekerlik ernstiger probleem is dat diegene wat op hierdie manier ‘n sogenaamde akademiese magister- of doktorsgraad verwerf het om etniese of seksistiese redes voorkeur geniet wanneer bv dosente en navorsers aangestel en later bevorder word.

Die bekende akademikus en literator, Joan Hambidge, het ook tot die debat toegetree. Sy verwys na Jordan se “fantoom-PhD” (Die Burger, 29.08, p 18). Tereg vestig sy die aandag op die rol wat emosie/sentiment, dus die sug na politieke korrektheid, in die geval Jordan speel.

“Die eis in sekere kringe dat Jordan nou ‘n eredoktorsgraad moet kry vir sy intellektuele werk, is eweneens omstrede. ‘n Eredoktorsgraad is ‘n toekenning vir lewenswerk binne ‘n gemeenskap … Hoe sou ‘n mens ‘n eregraad toeken aan iemand (en nou kyk ons net na die CV) wat jakkalsdraaie gooi? … Die emosionele verduidelikings van Jordan se optrede van akademici (soos oor sy vader se lot in die ou bestel) kan niks regmaak nie. Daar is geen leedvermaak in my skrywe nie, net die versoek dat ons akademiese standaarde in besonder troebel tye moet eer.”

Daar is dosyne universiteite in die land. Aan baie van hulle word daar meer as een gradeplegtigheid per jaar gehou. By iedere sodanige geleentheid is daar die skynbaar onweerstaanbare begeerte om meerdere eredoktorsgrade uit te deel. Die gevolg is dat feitlik enige bekende in die openbare lewe (bv politici, vermaaklikheidsterre) deesdae so ‘n akademies waardelose sertifikaat (dikwels selfs meer as een) het. Omdat die meeste van hierdie ontvangers gewoon nie die vermoë het om navorsing te doen en ‘n proefskrif suksesvol te voltooi nie, is hulle maar te gewillig om hulleself op hierdie manier in die openbaar te laat “vereer”.

Eredoktorsgrade het skynbaar die vermoë behou om ego’s te streel, maar hulle ondergrawe die akademiese aansien van sowel akademiese doktorsgrade as diegene wat hierdie eens gesogte kwalifikasie na baie jare van studie verwerf het. Eredoktorsgrade help ook om die akademiese naam van universiteite in te plof. Dit is eintlik onbegryplik waarom universiteite op hierdie manier en veral op so ‘n groot skaal en met soveel oorgawe hulle eie aansien ondermyn. Dit moedig ongetwyfeld die verlaging van akademiese standaarde aan.

Waarom moet party mense swoeg voor hulle as doktor aangespreek kan word, terwyl ander dieselfde titel op ‘n skinkbord ontvang? Waarom besluit die komitee van universiteitshoofde nie dat hierdie sotterny dadelik moet end kry nie? Die afskaffing van hierdie wanpraktyk is sekerlik wenslik. Andersins moet dit ‘n hoogs uitsonderlike geleentheid wees wanneer ‘n universiteit tot so ‘n toekenning oorgaan; dus net na buitengewone en akademies-tersaaklike prestasie deur iemand. Die ideaal is dat as iemand ‘n doktor wil wees, hy so ‘n graad op ‘n suiwer akademiese manier moet verwerf.

Wat ook uitgewys moet word, is dat daar in die nuwe Suid-Afrika die slegte gewoonte posgevat het om veral “struggle-helde”, dus onrusstokers, moeilikheidmakers, selfs terroriste, vir hulle wan- of misdadige gedrag met eredoktorsgrade te beloon. Sulke mense word dus vereer vir oneervolle gedrag; ‘n uiterste Anton van Niekerk-paradoks. Histories is die universiteit en wat daarmee saamhang, bv grade, ‘n produk van Europese beskawing. Op die kontinuum van beskaaf/onbeskaaf is universiteite, oftewel die akademie, by die beskaafde en misdaad, bv terrorisme, by die onbeskaafde pool. Dit is dus uiters onverantwoordelik van universiteite as hulle hulle moontlik tradisioneel goeie naam weggooi deur toonbeelde van onbeskaafdheid, soos terroriste, te vereer met die toekenning van ‘n sertifikaat wat deur leke met die hoogste akademiese kwalifikasie verwar kan word.

Amanda Gouws, ‘n apologeet vir babaverkragtings?

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Historici sal seker nog in die dekades vorentoe skryf oor die ineenstorting van ons universiteite, veral in die geesteswetenskappe. Politieke gedienstigheid, regstellende aksie en ‘n algemene vervlakking het veroorsaak dat ons naby aan ‘n tipe Sowjet-konformisme gekom het.

Politieke korrektheid en die opsê van clichés oor ras, gelykheid en feminisme, is al waarin dosente in die geesteswetenskappe belangstel, te oordeel aan sommige van hul openbare uitsprake. Voeg daarby die gereelde heksejagte teen andersdenkendes en toepassing van sensuur op die minder aangename aspekte van die Suid-Afrikaanse werklikheid, en ons besef watter volslae krisis daar reeds heers.

‘n Week of wat gelede vaar prof. Amanda Gouws van die Universiteit van Stellenbosch in Die Burger uit en raak die volgende kwyt:

“Toe Louise Mabille se rassistiese skrywe op die Praag-webwerf onder my aandag kom, het ek besluit om nie te reageer nie omdat ek glo dié regse, onverdraagsame en rassistiese webwerf verdien geen publisiteit nie.

“Dan Roodt en sy skrywes is gewoonlik net so oningelig soos dié van Mabille. Wat Mabille se situasie egter anders maak as dié van Roodt is dat sy ’n dosent in filosofie aan die Universiteit van Pretoria was (sy het blykbaar bedank onder die druk wat haar skrywe veroorsaak het).

“’n Mens wonder wat Mabille haar studente geleer het en hoe haar eie opleiding so gebrekkig kan wees.”

Akademici soos Gouws is eintlik blote ANC-amptenare, soortgelyk aan die sekretaresses van Luthuli-huis. Hulle poog lankal nie eens meer om ‘n fasade van ewewigtigheid te handhaaf of darem te verwys na ‘n voorbeeld of bevinding wat hul stellings kan illustreer, al kan hulle niks van wat hulle sê bewys nie.

In bogaande aanhaling word ‘n swetterjoel stellings gemaak, die een so ongeloofwaardig soos die ander. Maar Gouws beroep haar op sowel kleingeestigheid as vooroordeel, wat enige denkproses of kritiese besinning moet verhoed.

In hul krampagtige basuingeskal oor ras en rassisme, meen die lakeie van die korrupte, gewelddadige misdadigers wat ons regeer, dat hulle die geneesal vir hul eie onvermoë en onkunde gevind het. Dit maak hul so te sê alwetend, goddelik. Daar is iets soos die Dunning-Kruger-effek wat op die volgende neerkom:

“‘n Kognitiewe vooroordeel waardeur onkundige individue onder die wanindruk van hul meerderwaardigheid verkeer en foutiewelik hul vermoë hoër as die gemiddeld skat. Dié vooroordeel word toegeskryf aan ‘n metakognitiewe onvermoë van onkundiges om hul foute raak te sien.”

Die gemak waarmee Gouws haar eie alwetendheid teenoor my en dr. Louise Mabille poneer, is tipies van die Dunning-Kruger effek: slegs ‘n onkundige of selfs dom persoon is tot so iets in staat. Maar kom ons lys die stellings wat Gouws maak om nog verder onder die indruk te kom van haar redenasievermoëns wat so min of meer op dié van ‘n laat-middeleeuse inkwisiteur geskoei is:

Louise Mabille se skrywe is rassisties;
Praag se webwerf is regs, rassisties en onverdraagsaam;
Dan Roodt se skrywes is gewoonlik oningelig;
Louise Mabille se opleiding is gebrekkig.

Behalwe dat Gouws, die professor aan die Stellenbosse Universiteit, geen, maar géén bewysvoering vir enige van haar stellings aanbied nie, is elkeen van hulle boonop verkeerd. Daar was niks “rassisties” aan Mabille se skrywe nie, aangesien die verband wat sy tussen babaverkragtings en swart kultuur raaksien, in ‘n akademiese artikel deur ‘n antropoloog van die Universiteit van Kwazulu-Natal, Suzanne Leclerc-Madlala vasgestel is: “On The Virgin Cleansing Myth: Gendered Bodies, AIDS and Ethnomedicine” in African Journal of AIDS Research 1 (2): 87–95.

Gouws en die Universiteit van Stellenbosch is onverdraagsaam teenoor, nie net standpunte of interpretasies wat van hul polities korrekte mites verskil nie, maar teenoor die waarheid self. Wat moet ‘n mens dit daarom noem as Amanda Gouws praag “regs, rassisties en onverdraagsaam” noem? ‘n Soort Freudiaanse ontkenning? Eintlik wéét sy dat sy onverdraagsaam, dom, dogmaties, fundamentalisties – en alles wat daarmee saamhang – is, maar projekteer haar eie toestand op ons. Teenoor ‘n koerant soos Die Burger wat bloot klakkeloos ANC-propaganda – of DA-propaganda, wat dieselfde ding is – publiseer en feitlik geen debat, gesprek of dialoog duld nie, skitter praag in sy ekumeniese verdraagsaamheid teenoor meer as een waarheid en interpretasie. Te midde van die maatskaplike en politieke krisis in Suid-Afrika, met volslae wetteloosheid, korrupsie en dalende standaarde, handhaaf ons die reëls van beskaafde debat en meningswisseling. Uiteraard skram ons ook nie van polemiek weg nie, want te midde van leuens wat by die vullisvragmotor vol daagliks in ons land gestort word, is dit soms ook nodig om skerp te wees.

Is my skrywes boonop “oningelig”, soos Gouws beweer? Ek skryf rubrieke en kommentaar op die internet, nie akademiese verhandelings nie en daarom hoef ek seker nie honderde voetnote en verwysings by elkeen van my menings of uitsprake te voeg nie. Alles wat ek sê, is egter op feite of waarneming gegrond. Boonop beskik ek oor ‘n opvoeding en blootstelling aan die beste in die Afrikaner-, asook Europese denke en kultuur waarvan ‘n kleindorpse demagoog en agterlike linkse sikofant soos Gouws maar net kan droom. Soos Leon Lemmer al meermale op hierdie blad betoog het, is Stellenbosch onder die dwingelandy van ‘n kleurlingaktivis – eintlik klipgooier – soos Russel Botman lank nie meer ‘n akademiese instelling nie, maar ‘n uitbreiding van ANC-dogma en -aftakeling. Die benaming “Stalinbos” druk dit mooi uit. Die Universiteit van Zimbabwe beskik oor meer intellektuele geloofwaardigheid as Stellenbosch. Gouws is nie in staat om enige intelligente debat oor politiek, feminisme of enige ander onderwerp te voer sonder om in voorspelbare gille van “rassisme” te verval nie, juis om haar eie onvermoë en onkunde te verbloem.

Wat Louise Mabille se “gebrekkige opleiding” betref, is dit algemene kennis dat sy reeds verskeie boeke oor die Europese filosofie gepubliseer het. Die kommentaar oor feminisme in haar rubriek, gaan insgelyks van ‘n wysgerige standpunt uit; dis nie somaar moralisme en vertoon, soos dit kennelik by Amanda Gouws die geval is nie.

Terloops, die vlak van diskoers wat Gouws handhaaf, is nie eens op die peil van ‘n hoërskoolkind nie. Binnekort, as Afrikaners weer in beheer van hul eie instellings verkeer, sal mense soos Gouws summier in die pad gesteek word – waar hulle nie van hoogverraad aangekla sal word nie. Gouws is nie in staat om Afrikaans óf Engels te skryf of te praat nie. Haar patetiese rubrieke in Die Burger wemel van anglisismes en onbeholpenhede wat geen Afrikaanse onderwyser op ‘n ordentlike skool sou deurlaat nie. En sy skryf die titel “professor” voor haar naam! Ons weet dat kleurlinge en swartes op regstellende aksie kan reken om allerlei aanstellings te bekom waarvoor hulle nie eens naastenby bekwaam is nie… Miskien moet ons oorweeg dat daar ook blanke vroue bestaan wie se fanatiese Afrikanerhaat hulle insgelyks vir regstellende aksie laat kwalifiseer?

Net soos ons regering, is die universiteite totaal verrot en korrup. As “regstellende aanstelling”, is “professor” Gouws besig om die leuen te verdedig, die leuen dat daar nie daagliks ongeveer 1000 kinderverkragtings in ons land gepleeg word nie. Die buitenissige geweld, perversie en grusame verskrikking wat tans in Suid-Afrika botvier, word deur Gouws as “normaal” voorgestel. Trouens, om krities daarna te verwys, stel jou bloot aan die honende aanklag van “rassisme”!

Gouws is waarskynlik nie tot so ‘n elementêre logiese afleiding in staat nie, maar haar openbare standpunt verteenwoordig niks minder as ‘n apologie vir babaverkragtings nie. Dit is die inhoud van haar “feminisme”.

Sy is besig om die onmenslike geweld waaraan jong meisies, kleuters en babas daagliks blootgestel word, goed te praat. Saam met die Naspers-smeerblad Die Burger wie se redaksionele beleid op die kruisiging van die waarheid neerkom, is sy besig om die feitelike terreur teen meisiekinders in dié land te verdedig. Haar “feministiese” beskouing is eenvoudig so verwronge dat dit tot verkragting en moord op weerlose kinders lei.

Niks wat Louise Mabille in haar rubriek oor Westerse feministe se stilte in die aangesig van babaverkragtings gesê het, word deur Gouws se analfabetiese klein tirade weerlê nie. Inteendeel, haar stelletjie vooroordele en aangeleerde resitasie oor “rassisme”, stel haar kwade wil en gebrek aan enige logiese of intellektuele respons aan die kaak.

Gouws is slegs die buiksprekerpop van die Raka-agtige swart kinderverkragter self: die onsamehangende domheid van haar eie diskoers verteenwoordig bloot ‘n skriller oktaaf van die oergeluide wat hy maak as hy tot sy afskuwelike dade oorgaan.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Afrikanerlinkses en Afrikanerondergang

Twaalf jaar gelede het ek in ‘n bydrae op LitNet, geargumenteer dat die links-regsverdeling in Suid-Afrika en selfs elders ter wêreld nie meer van toepassing is nie. In 2003 het ek tydens ‘n praatjie, Is die globale ryk wenslik?, iets van ‘n kritiek gelewer op die neo-Marxistiese denke van Hardt en Negri se boek Empire wat in globalisering die verwesenliking van proletariese internasionalisme sien.

Suid-Afrika mag as anargiese, amorele samelewing jenseits von Gute und Böse wees, maar ons is nog lank nie jenseits von die Linke und die Rechte nie. Gereeld word daar deur akademici of in die Nasperskoerante teen “die regses” uitgevaar, dermate dat ‘n mens soms die indruk kry dat ons in ‘n soort Oos-Duitsland woon waar enige vorm van konserwatiewe, liberale of regse denke per se gestigmatiseer is. Slegs sosialisme, verkieslik Marxisme, is legitiem.

Ferdi Greyling van Beeld is byvoorbeeld ‘n volgeling van die voormalige sosialistiese Franse president, François Mitterand, wat op ‘n stadium gesê het: Le nationalisme, c’est la guerre. Volgens Greyling lei “regse denke” noodwendig tot geweld. Nietemin bestaan daar in vele demokratiese lande regse partye – selfs die Republikeinse Party in die VSA – wat dit regkry om aan verkiesings deel te neem sonder om hul opponente met koeëls of bomme te bestook.

Soos ek, tesame met Raymond Aron en Paul Johnson, al voorheen geargumenteer het, is daar veel eerder ‘n element van apokaliptiese geweld wat linkse denke onderlê. Die aangrypende sjarme van die revolusie is juis dat alle maatskaplike probleme – ja, selfs die bestaan van maatskaplike klasse – meteens tydens ‘n staatsgreep van Links uitgewis kan word. Dink maar aan die kultus rondom Lenin, Ché Guevara, Fidel Castro en vele ander. Ook Mandela word as ‘n linkse revolusionêr beskou wat self baie versigtig was om nooit enige kritiek op die kommunisme uit te spreek nie. Terwyl die onlangse Russiese leiers hul telkens in die openbaar van Stalin se vergrype gedistansieer het, het Mandela nog nooit negatief na Stalin, Mao of selfs Pol Pot verwys nie.

Is daar egter iets soos ‘n Afrikanerlinkse of linkse Afrikaner wat oor spesifieke eienskappe of neigings beskik wat hom van ander linkses onderskei? Op die Engelse kampus waar ek gestudeer het, is daar destyds gepraat van “the Left” en almal had ‘n baie spesifieke idee oor die betekenis daarvan. In dié opsig was die Afrikanerlinkses, afgesien van “renegaat”-figure soos Bram Fischer en Beyers Naudé, afwesig van die Brits-geïnspireerde “Left” in Suid-Afrika. Die deelname van Afrikaners aan die mitiese “struggle”, wat vanuit Brittanje, Swede en Noorweë gefinansier is, was insgelyks beperk. Trouens, die sogenaamde “struggle” was juis ‘n etniese alliansie wat téén Afrikaners gemonster is.

As ‘n mens deesdae die uitsprake van Afrikaanse akademici en joernaliste lees, wil dit voorkom asof hulle eintlik part en deel van die ANC en SAKP se stryd en uiteindelike oorwinning oor die reaksionêre magte van apartheid was. Soms is daar ‘n bepaalde frustrasie by Afrikanerlinkses en veral die Nasperskommentators te bespeur dat hulle die laaste tien minute van die revolusie toe hulle vanuit ‘n voorheen “regse” standpunt daartoe bekeer is, misgeloop het.

Reeds baie gou ná 1994 het Afrikanerlinkses daarin geslaag om aan die universiteite en in die media ‘n hegemonie te bewerkstellig, waardeur die diskoers in Afrikaans feitlik van alle teengeluide gesuiwer is. Soortgelyk aan die situasie in vele ander lande waar suksesvolle linkse revolusies tydens die twintigste eeu plaasgevind het, is dissidente reeds vroeg ná 1994 en toenemend as “reaksionêr”, “fascisties”, “regs”, “verregs” en meer bepaald binne die Suid-Afrikaanse konteks, as “rassiste” getipeer en selfs gestigmatiseer.

Eintlik is dit ‘n fassinerende en histories onverwagse wending wat hier by ons ingetree het, waar die leidende Afrikanerintellektuele, -joernaliste en -politieke denkers hulle binne slegs enkele jare volledig vanaf ‘n soort volks- of nasionalistiese projek tot dié van linkse transformasie bekeer het. Skadu’s van Weimar toe soveel Duitsers tussen die “swart” en “rooi” pole geweifel het en van een dag tot die volgende vanaf die hamer en sekel tot die hakekruis, of andersom, oorgehaal kon word?

Sekerlik bestaan daar skakerings van linkse radikalisme, met Pol Pot en Mao tydens die Kulturele Revolusie wat ‘n soort ekstreme “transformasie” definieer waardeur miljoene menselewens verlore gegaan het. Die tergende vraag is: hoe radikaal is die Afrikanerlinkses?

In dié verband het ek met belangstelling geluister na prof. André Brink wat tydens die dokumentêre TV-program, André Brink, the African/l’Africain, verklaar het dat “my volk verdien om te verdwyn”. Die presiese sin waarin Afrikaners behoort te verdwyn, sal hy hopelik self kan beantwoord. Ook het dr. Leopold Scholtz reeds by verskeie geleenthede die assimilasie van Afrikaners bepleit. Die algemene gevoel is een van: Afrikaners as groep of die Afrikaneridentiteit as sodanig hoort nie meer in Suid-Afrika nie.

Dan is daar die hele debat rondom Standaardafrikaans wat reeds deur RSG as ‘n soort “apartheidsdialek” verklaar is en daarom “geherstandaardiseer” moet word. Soos ek reeds onlangs in Taalkundige Lisenkoïsme: Standaardafrikaans in die spervuur uitgewys het, was selfs Stalin nie so radikaal dat hy klassieke (Tsaristiese) Russies wou verander nie en het daarom sy teenkanting teen ‘n “marxistiese taalkunde” uitgespreek. Hier by ons lyk dit egter asof die revolusie ook nie die standaardtaal ontsien nie.

Die internasionale of globale kapitalisme, tesame met die oorheersing van die Amerikaanse kultuur, word dikwels deur minderheidskulture as ‘n vorm van “regse oorheersing” getipeer – anders as Hardt en Negri byvoorbeeld. Daarom definieer vele nasionalistiese bewegings onder minderheidsvolkere (dinke maar aan die Baske, Katalane en Noord-Iere) hulle insgelyks as “links” en anti-kapitalisties. Waar hulle van kapitalistiese metodes gebruik maak, word dit dikwels meer sosialisties gestruktureer, by wyse van koöperasies byvoorbeeld. In Baskeland bestaan die Mondragon-koöperasie wat aan 100 000 mense werk verskaf en tot die voordeel van die gemeenskap bedryf word.

Blykbaar word daar op Orania ook na die koöperatiewe model van ekonomiese ontwikkeling gekyk, soos in die volgende artikel: Koöperatiewe ekonomie: middeweg tussen kapitalisme en kommunisme. Waarskynlik sou ‘n hele horde Afrikanerlinkses egter die oprigting van Afrikanerkoöperasies as “regs-reaksionêr” beskryf, terwyl soortgelyke Baskiese inisiatiewe in Spanje weer as “links” gesien sou word.

Die vreemde verskynsel onder Afrikanerlinkses is juis dat hulle in Afrikanerondergang iets positiefs of voortrefliks gewaar. Waarskynlik is dit ‘n unieke eienskap van die linkse beweging hier by ons dat hulle die kulturele en selfs ekonomiese grond waaruit hulle put of in die verlede geput het, wil vernietig. Hoewel Naspers hom toenemend van die Afrikaanse mediamark losgemaak het en deesdae sy heil in China, Pole, Rusland en Indië sien, is die mediagroep oor jare aktief en lojaal deur Afrikaners ondersteun. Die woord “Afrikaner” het egter onder linkse “Afrikaanses” soos hulle verkieslik na hulself verwys, ‘n vloekwoord geword. Om Afrikaner te wees, is per se “regs”, selfs “verregs”, skyn die indruk te wees wat ‘n mens by Afrikanerlinkses kry.

My kennis van Europese tale is maar taamlik beroerd, want afgesien van Frans en ‘n leeskennis van Duits en natuurlik Nederlands, “kan” ek nie eintlik enige Europese tale nie, soos die Nederlanders sê. Italiaans, Russies en die Skandinawiese tale fassineer my egter reeds geruime tyd en met die internet deesdae is dit moontlik om nie net ‘n taal aanlyn aan te leer nie, maar ook blootstelling aan films, TV, koerante en tydskrifte te bekom. Dus: die hoop beskaam nie.

Darem het ek op skool en universiteit Latyn gehad, waarvan ek nie veel onthou nie, helaas. Nietemin word ek sedert my eerste kennismaking met Latyn in standerd ses geboei oor die vraag waarom mense dié eens hoogstaande kultuurtaal moes ophou praat het? En natuurlik die groot vraag: waarom het die Romeinse Ryk, wat eeue lank die hele Europa en die Midde-Ooste oorheers het, ondergegaan?

Arnold Toynbee, Oswald Spengler en ander skrywers het al breedvoerig oor Rome en ander groot beskawings geskryf waarvan daar intussen net ‘n paar ruïnes oorgbly het. Veral Toynbee beskryf dit as ‘n proses van “beskawingselfmoord”. Volgens hom gaan ‘n beskawing of kultuur byna nooit ten gronde weens eksterne militêre geweld of nadelige omstandighede, maar weens onderlinge verdeeldheid en ‘n soort lewensmoegheid.

Vele Afrikanerkonserwatiewes koester ‘n intense afkeer jeens mnr. FW de Klerk weens sy verraad jeens die Afrikaner. Feit is egter dat die graad van verraad jeens hul voorouers en hul vryheidsideaal wat Afrikaners aanhou pleeg, veel erger as FW s’n is. Hulle stuur vrywillig hul kinders na Engelse skole en werk saam om die huidige stelsel te onderhou, dank selfs ander Afrikaners op grond van hul ras en taal af om by die ANC se “gelykheidswette” te hou. Volgens Jan-Jan Joubert, “stem 96% van Afrikaners trots DA” en daarom vir ‘n Engelstalige party wat die multikulturele ideaal, regstellende aksie en selfs grondhervorming voorhou. Naas die heel linkse Helen Zille wat in die verlede die ANC onomwonde ondersteun het, is FW de Klerk eintlik ‘n “regse”.

Dis waarom dit myns insiens toenemend futiel is om Brittanje, Swede, Noorweë en die ANC vir Afrikanerondergang te blameer. Die afgang van Afrikaners is ‘n daaglikse proses wat deur ons mense gewíl word, of liewer: daar is blykbaar geen wil om dit te stuit nie.

Watter geheimsinnige proses het ons by hierdie punt van volkselfmoord gebring, net soos wat Rome in sy doodsnikke verkies het om geen weerstand teen Alarik die Wesgoot te bied nie?

‘n Mens kan seker antwoord dat die Afrikaner te vinnig opgebloei het, oor ‘n tydperk van 200 jaar of so, met ons taal wat maar bietjie meer as ‘n eeu gelede gestandaardiseer is. Weens ons vinnige opgang, beleef ons tans ‘n ewe snelle afgang.

Soos Toynbee, Nietzsche en vele ander egter argumenteer, is dit altyd “skeppende minderhede” wat die lotgevalle van nasies bepaal. Oor die algemeen val die meerderheid bloot by die huidige sosiopolitieke toestand in, tensy hulle deur ‘n minderheid opgeroep word om hul daarteen te verset.

Daarom meen ek dat die opkoms van ‘n sterk linkse beweging onder Afrikaners sedert die laat tagtigerjare bepalend vir ons onlangse verlede was en ook vir ons toekoms gaan wees. Die revolusie in Afrikaans was eintlik baie meer intens as in Suid-Afrika self. Binne ‘n baie kort tyd – ‘n paar jaar – het ‘n klein groepie linkse denkers ‘n hegemonie in die media en aan die universiteite bereik van waar hulle met ‘n suiweringsveldtog teen alle dissidente – die gehate “regses” – begin het.

Van die meer prominente woordvoerders van die linkse beweging onder Afrikaners – hoewel sommige nie van die etiket “links” hou nie – is die volgende:

Amanda Gouws

André P. Brink

Max du Preez

Pierre de Vos

Antjie Krog

Neels Jackson

Christi van der Westhuizen

Leopold Scholtz

Anton van Niekerk

Willie Esterhuyse

Tim du Plessis

In volgende rubrieke, of dalk ‘n kort e-boek, wil ek verder ingaan op die rol wat die genoemde figure speel om via hul magsposisies aan die universiteite en in die media enige opflikkeringe van ‘n Afrikanerwil tot oorlewing uit te doof. Ek het ook persoonlik aan elkeen van dié mense geskryf om hul idees oor ‘n aantal onderwerpe te toets, maar die meeste het soveel minagting vir enigeen wat hom of haar ‘n Afrikaner noem, dat hulle nie geantwoord het nie.

As daar egter een ding is wat my hoop gee, is dit ons oeroue Westerse kapasiteit vir skeppende en rasionele denke. Die “ideologiese stryd” waarvan die ANC in sy marxistiese retoriek praat, woed vandag feller as ooit in Afrikaans self waar ons moet poog om ons van die totalitêre denkbeelde van Afrikanerlinkses te bevry. Ons het iets soos die Franse “nuwe filosofie” van die 1970’s nodig, toe ‘n groep onverskrokke woordvoerders in Parys dit durf waag het om ná Solsjinitsin se boeke die heilige koeie van die Marxisme en die revolusie te slag.

Om te begryp wat op die spel is, sal ons ook die vraag moet vra: Wie en wat is ‘n Afrikaner? Anders as wat daardie ander pro-Engelse en linkse idioot, Van Zyl Slabbert, gedink het, gaan dit nie vir my daaroor om mense volgens ‘n “binnegroep” en “buitegroep” te definieer nie, maar om ‘n veel meer grondliggende vraag.

Ons moet verstaan dat die “totale aanslag” waarvan PW Botha gepraat het, juis nou in Afrikaans aan die gang is. As ek die radikaal-linkse denkers, die “Afrikaanses”, reg verstaan, gaan dit nie net om die vernietiging van Afrikanerskap as sodanig nie, maar ook om die verwerping van die waardes van die Europese Verligting wat ons reeds drie honderd jaar lank definieer.

Malema: dis nie ons geveg nie

Die ongelooflikste ding is besig om in Suid-Afrika te gebeur: op die vooraand van die Sokkerwêreldbeker is die land besig om te polariseer soos ons nog nie vantevore – nie eens tydens die gewraakte apartheidtyd – gesien het nie. Vandeesweek is Ernst Roets van Afriforum-jeug gedreig dat hy en sy makkers deur die ANC-jeugliga doodgeskiet sal word soos die IVP-ondersteuners destyds vanuit Shell-huis byna 16 jaar gelede deur ANC-kaders afgemaai is. Negentien IVP-betogers is in daardie voorval dood en niemand is nog ooit daarvoor vervolg nie.

Ná die dreigement het Kallie Kriel Afriforum se lys plaasmoordslagoffers oor die koppe van die polisie by die ingang van Luthuli-huis gegooi, waarna dit terstond opgeskeur en vertrap is. ‘n Asvaal Steve Hofmeyr het verslae toegekyk hoe die stel papiere deur verteenwoordigers van die ANC-jeugliga op die grond vertrap en rondgeskop word.

Ek is bevrees ons Afrikaners is besig om deur die media se anti-Malemaveldtog meegesleur te word. Terwyl die Engelse media (met Naspers agterna) sa, sa! skree, loop ons die gevaar om vir kanonvoer teen die opvlieënde Malema en sy duisende ondersteuners onder jong swartes gebruik te word.

Malema is bloot die simptoom van ‘n probleem, nie die probleem self nie. Hierdie hele bestel is van A tot Z korrup! Onlangs het die vermaarde en deeglike akademikus, Anthea Jeffrey, in haar boek People’s War beskryf hoe die 1994-verkiesing gekook is om die ANC aan bewind te stel. Die beweging se vernaamste swart opponente soos die IVP en ondersteuners van tuislandleiers is voor die voet doodgemaak. De Klerk het ná 2 Februarie 1990 sienderoë toegelaat dat 13 000 gewapende ANC-kaders oor ons grense stroom sodat hulle deur intimidasie en geweld die ANC as enigste swart politieke party kon vestig.

Weens die eenpartystelsel wat sodoende in Suid-Afrika gevestig is, praat Jeffrey van ons “uitgeholde demokrasie”. Ek sou egter verder gaan: Suid-Afrika is ‘n pseudo- of valse demokrasie. Ons is net nog ‘n Afrikadiktatuur soos Zimbabwe of Angola wat af en toe om die Weste te paai aan die ritueel van ‘n verkiesing deelneem, ‘n verkiesing waarvan die uitslag ewe voorspelbaar is as môreoggend se sonsopkoms.

In die lig van sy gewelddadige, magbeluste geskiedenis, is die ANC geen katjie om sonder handskoene aan te pak nie. Diegene wat glo dat ons in ‘n liberale demokrasie soos in Wes-Europa of Noord-Amerika woon, leef in ‘n droomwêreld.

Terwyl ons by PRAAG reeds vyf, ses jaar lank een argument na die ander hieroor stel, wil dit tog voorkom asof die skille een vir een besig is om van mense se oë af te val. Só waarsku prof. Amanda Gouws, ‘n linkse politieke wetenskaplike van Stellenbosch, ook vandeesweek in Die Burger teen volksmoord. In Haatspraak is die lont vir volksmoord tref sy ‘n vergelyking tussen Suid-Afrika en Rwanda waar die Toetsi’s as minderheidsvolk insgelyks uitgemoor is en kom dan tot die gevolgtrekking:

“Hoewel ek geensins sê die ANC-regering beplan volksmoord nie, meen ek dat hoe langer Malema met sy haatpraatjies wegkom, hoe meer mense word daardeur beïnvloed – en dit skep ’n teelaarde vir volksmoord.”

As ons na die Verenigde Nasies se definisie van volksmoord gaan kyk, dan is vele mense in Suid-Afrika reeds aan volksmoord teen blankes en Afrikaners skuldig:

“In die huidige Konvensie, beteken volksmoord enige van die volgende dade wat gepleeg word met die bedoeling om ‘n nasionale, etniese, rasse- of godsdiensgroep, hetsy gedeeltelik, hetsy in sy geheel, as sodanig te vernietig, deur:

(a) lede van die groep dood te maak;

(b) lede van die groep ernstige liggaamlike of geestelike leed aan te doen;

(c) opsetlik lewensomstandighede teen die groep aan te bring wat daarop bereken is om sy fisieke uitwissing, hetsy gedeeltelik, hetsy in die geheel te veroorsaak;

(d) maatreëls te tref wat bedoel is om geboortes binne die groep te voorkom;

(e) kinders van die groep onder dwang na ‘n ander groep te verplaas.”

Ook die hoofstroommedia in hierdie land voer reeds jare lank ‘n sielkundige oorlog teen die Afrikaner en sy leiers met figure soos Max du Preez, Jan-Jan Joubert, Christi van der Westhuizen, Jakes Gerwel, Leopold Scholtz, Janet Smith van The Star en andere wat ons belaster en verguis. ‘n Week of twee gelede het Max du Preez op KykNET blykbaar op die stel met Rian van Heerden weer teen my uitgevaar as “basterbrak” en ‘n “swaap”.

Terwyl Afrikaners verdruk, verengels, verkrag en vermoor word, gaan hierdie sogenaamde “liberale” joernaliste, wat eintlik niks meer as propagandiste is nie, lustig voort om ons van rassisme, volksmoord en allerlei wandade te beskuldig.

Daarom is dit nou ironies dat die histeriese veldtog wat tradisioneel gevoer word teen die Afrikaner of enigeen wat vir ons mense opkom, tans teen Malema ontketen is.

Malema is nog in geen hof aan korrupsie skuldig bevind nie. As “tenderpreneur” verrig hy maar net wat 90% van ANC-politici in hierdie land doen, naamlik om die openbare en private bates wat ons oor geslagte heen opgebou en opgespaar het te plunder. Nog ‘n liberale akademikus, dr. Piet Croucamp van UJ, het onlangs oor RSG gesê dat “dit die manier is waarop die ANC homself befonds en waarop die swart middelklas hul uitspattige lewenstyl finansier”. Die korporatiewe base, banke en aandelemakelaars in Suid-Afrika doen lustig aan die stelsel van geïnstitusionaliseerde korrupsie wat as “swart ekonomiese bemagtiging” bekendstaan, mee. Almal is besig om te skep, die wit HUB’s en direkteure, asook die gekonnekteerde swart politici en hul families. Die slagoffers is die blanke middelklas wat steier onder die belastinglas en ook stelselmatig uit die ekonomie gewerk word.

Waarom dus Julius Malema uitsonder as die man met ‘n drietandvurk en horings? Ek kan aan twee redes dink: ten eerste het hy ‘n skoot oor die boeg van die koloniale mynhuise geskiet met sy nasionaliseringspraatjies en ten tweede waag hy dit om daardie hoogheilige spesie, die joernaliste self, aan te vat.

In vandag se Sondagkoerante verskyn daar verdere histeriese aanvalle op Malema omdat hy en Floyd Shivambu ‘n joernalis van City Press, Dumisane Lubisi, sou “afgepers het”. Shivambu het blykbaar gepoog om persoonlike en finansiële inligting oor Lubisi te publiseer.

In hierdie land is alles blykbaar geoorloof en die media mag maar enigeen wat hulle wil verguis en belaster, foto’s of video’s oor hul sekslewens, finansies en persoonlike sake publiseer, maar wee die dag as een van die joernaliste self onder die vergrootglas kom. Gerugte oor joernaliste wat lustiger as vele popsterre fornikeer of dwelmverslaafdes is, selfs dwelms verkoop, is volop maar ons lees dit nooit in die koerante nie.

Verstaan my mooi: ek is nie besig om Malema te probeer verdedig of te verontskuldig nie; allermins. Maar as die polariseringsproses wat Avusa (uitgewers van die Sunday Times), die Independent-groep en Naspers tans rondom Malema ontketen het tot sy logiese uiteinde gevoer word, gaan u en ek heel moontlik binnekort in die loopgrawe lê. Teenoor ons gaan ‘n horde swart jeugdiges van dieselde tipe wat Jub Jub se hofsaak ontwrig het deur Malema opgevorder word. Heel waarskynlik gaan hulle as lede van die bevrydingsbeweging volle toegang tot die 500 000 outomatiese wapens in weermag- en polisiemagasyne hê terwyl ons mense wat nog nie hul wapens gaan inhandig het nie, sal moet sien kom klaar met handwapens en ‘n wettige 200 rondtes ammunisie wat die meeste van ons nie eens besit nie. Daarvoor moet ons natuurlik vir FW de Klerk in sy versiendheid en toekomsvisie bedank.

PRAAG bepleit reeds geruime tyd dat ons ‘n netwerk van gemeenskapsveiligheidsorganisasies op die been bring, enersyds om misdaad te beveg daar waar die polisie misluk het en andersyds om darem ‘n eerste verdedigingslinie te hê in geval van iets ernstigers soos die Rwanda-tipe volksmoord waarna prof. Amanda Gouws van Stellenbosch verwys.

Op 17 April gaan ons juis vergadering hou in die kerksaal van die NG-kerk Lynnwood in Pretoria om hierdie en ander sake te bespreek en ek hoop verteenwoordigers van alle aktiewe buurtwagte, plaaswagte en gemeenskapsveiligheidsorganisasies sal dit bywoon.

Feit is egter dat die Afrikaner, ná al die verraad, doelbewuste verwarring en ontwapening van die afgelope twee dekades, nie vandag vir ‘n aanslag reg is nie. Reeds tien jaar gelede, in die jaar 2000, het ek ‘n artikel aan Die Burger voorgelê waarin ek die ooreenkomste tussen die De Klerk-skikking van 1994 en die Versailles-vredesverdrag van 1919 uitgespel het. Enige eensydige politieke skikking wat ‘n party in die geding bevoordeel, dra altyd die kiem van konflik in hom saam. Die destydse redakteur van Die Burger, Ebbe Dommisse, hoewel hy ten dele met my saamgestem het, wou dit nie destyds publiseer nie.

Ek is geen profeet nie. Maar ek het in ‘n huis vol boeke, ook geskiedenisboeke, grootgeword en die Here het my met gesonde verstand geseën.

As boorlinge van Afrika het ons te veel kennis en ervaring van Afrikane om hulle soos vele Engelse, veral natuurlik dié in Engeland, as “Westerlinge-in-wording” te sien. Al het Malema ‘n C-simbool vir Engels in matriek ontvang, wat bietjie beter is as sy G vir houtwerk, maak dit nog van hom geen Westerse demokraat wat op grond van negatiewe publisiteit en histeriese rubriekskrywers in die koerante gaan bedank of politieke harakiri gaan pleeg nie.

Waar in Afrika het die media al ooit ‘n politikus gesink? Dit het nie teen Mugabe gewerk nie. Ook nie teen Jacob Zuma nie, wat in weerwil van elke moontlike skandaal in die pers en ‘n horde gillende joernaliste eers leier van die ANC en toe president van die land geword het.

Suid-Afrika se dom joernaliste gaan ook nie vir Julius Malema stuit nie. Hulle mag dalk net voortydig etniese geweldpleging en selfs oorlog in dié land veroorsaak waarvoor ons kwalik voorberei is.

Indien die onvermydelike gebeur, moet ons baie seker wees waarvoor ons bereid is om te veg en te sterf. Onlangs was daar ‘n spotprent hier op die Praagwerf waarin een Amerikaanse soldaat in Afghanistan vir ‘n ander sê: “Ons veg om die reg van mense wat die VSA se vlag wil brand te beskerm.”

Ek is nie bereid om te veg vir die sogenaamde spraakvryheid van joernaliste wat in hul naïwiteit oor die ware aard van ons samelewing en oorbewus van die mag van die pen dit op hulself neem om die land, nogal op die vooraand van die Wêreldsokkerbeker, te polariseer en blindelings in die rigting van ‘n rasseoorlog te stuur nie.

Wel is ek bereid om te veg en dalk die hoogste offer te bring vir my land, my volk en my taal. Maar daar trek ek die streep. Ongeag sy tenders en aggressiewe uitlatings wat op aanhitsing tot volksmoord mag neerkom, beskik die Afrikaner oor veel groter vyande as Julius Malema. Soos Anton Barnard ook in Julius Malema – bevryder van die blanke geskryf het, vervul hy ‘n nuttige rol om baie blankes en Afrikaners van hul liberale waanbeelde te bevry. Laat hy liewer sy sê in die openbaar sê as wat hy dit agteraf onder sy volgelinge propageer en ons dalk op ‘n mooi dag met ‘n onaangename werklikheid gekonfronteer word.

Sowel die Vryheidsfront Plus as Afriforum maak ‘n fout om verder op die pad van konfrontasie met Malema en die ANC-jeugliga te stap. Bepaalde klagte teen hom is gelê; laat die gereg sy gang gaan.

Die veldtog teen Malema is nie ons geveg nie en selfs al sou hy sy openbare amp moet ontruim, gaan dit geen verskil aan ons onmiddellike situasie maak nie.

справка у 86