Die eerste reël van oorlewing is die rolprent wat hulle gesê het, nie kan gemaak word nie.
“Die bedryf het hekwagte opgestel om te sorg dat Afrikaanse films nie van die voorgeskrewe inhoud sal dwaal nie,” sê skrywer-regisseur Gustav Venter. “En dié inhoud is slaafse, liberale dogma.”
Vir Gustav en sy medewerkers was dit nooit ʼn opsie om ʼn rolprent wat gedienstig is aan die huidige tydsgees te maak nie. “Ons wil films maak oor wat in ons mense se gemoed is.”
Hou jy jou nie by die reëls nie, word jou inkomstestrome erg belemmer en selfs afgesny. Geen teatervrystelling of televisie-inkomste vir jou nie!
Dit gaan natuurlik oor geld. Dit wat hulle geleen kon kry, was maar skraps in vergelyking met wat tot die hoofstroomfilmmaker se beskikking is.
Die oplossing was ʼn verrassende konsep, ʼn deeglik beplande draaiboek en die regte mengsel voor en agter die kamera, meen Gustav. “Vir my as regisseur was dit maklik. Nadat die draaiboek geslyp is, was dit ʼn kwessie van: Kry twee uitstaande akteurs voor die kamera, ʼn uiters bekwame kinematograaf agter die kamera, ʼn wonderlike stemkunstenaar buite beeld… laat hulle los, bly uit hulle pad uit en kyk hoe vind betowering plaas.”
Die rolprent is deeglik voor gehore getoets. “Ons was nie voorbereid op die oorweldigende reaksie nie. Die mense gryp ‘Die eerste reël van oorlewing’ aan asof dit ʼn telegram van die Verlore Seun is. Hulle voel dis ‘hulle’ fliek. En geen filmmaker kan meer as dit vra nie.”
Dit was ʼn marathon van konsep tot voltooide produk. Nou is Die eerste reël van oorlewing in die volk se hande.
“As hulle dit ondersteun, kan ons ʼn nuwe filmbedryf daarop bou,” sê Gustav. “Maar as die film nie ʼn sukses is nie, sal daar nie weer so ʼn fliek vervaardig word nie.”
Jy skuld dit vir jouself om Die eerste reël van oorlewing te sien.
Gaan na: https://boekeboer.shopstar.co.za/products/die-eerste-rel-van-oorlewing
Om van ‘n vertolker te praat as ‘n “eerlike akteur” is die grootste lof wat jy hom kan toeswaai. Charlie Bouguenon se spel in sy deurbraakrol in “Die Eerste Reël van Oorlewing” sal jou verbyster met sy emosionele opregtheid. Beleef dit self in hierdie aangrypende uittreksel.
Die eerste 10 PRAAG-lesers wat inskryf, kan die film gratis op die internet kyk (gewoonlik kos dit R60). Stuur ‘n e-pos aan gustav@praag.org.
In hierdie derde aflewering van Sondagaktueel, gesels Dan & Karin Roodt ter inleiding oor die nuwe 007 van James Bond-faam wat blykbaar ‘n swart vrou gaan wees. Daarna lewer hulle kommentaar oor grondbesettings en die beoogde grondonteiening sonder vergoeding in Kaapstad. In Europa is president Macron van Frankryk vandag uitgejou en in Switserland is ‘n onderwyseres se kakebeen afgeslaan deur ‘n immigranteleerling omdat sy vir hom gevra het of hy weer sy mes saamgebring het skool toe. Die identitêre beweging in Europa, asook hul pogings om onwettige immigrante by die grense te stuit, kom ook aan die beurt.
KM Breakey, ‘n Kanadees, het ‘n kwarteeu lank as rekenaarprogrammeerder gewerk voordat hy in 2016 voltyds begin skryf het. Hy het vyf romans gepubliseer, waaronder: Never, never and never again (2018, 563p; Amazon Kindle $5,74). Die titel is ontleen aan die toespraak wat Nelson Mandela in 1994 tydens sy inhuldiging as president gelewer het (Kindle 2722). ‘n Mens moet nie oorspronklikheid van Mandela verwag nie. “Nooit weer nie” is ‘n frase wat al talle kere met verwysing na die Holocaust gebruik is. Onderliggend aan Mandela se uitlating is dus die gemene en heeltemal onvanpaste vergelyking van apartheid met naziisme. Mandela moes eerder geweld afgesweer het, wat hy nooit in sy bestaan van meer as nege dekades gedoen het nie. Desmond Tutu munt ook uit in onoorspronklikheid met die woord “reënboognasie” wat sedert die jare sestig dikwels in Amerika gebruik word om uitdrukking aan daardie nuutgeprese multikulturaliteit te gee.
Aan die einde van sy boek spreek Breakey sy lesers direk aan. Hy noem dat die hedendaagse Suid-Afrika “a hellzone for whites” is (7655). Breakey is sedert sy jeug in Afrika geïnteresseerd, bv vanweë boeke soos dié van Wilbur Smith, gebore in Noord-Rhodesië/Zambië, asook James Michener, ‘n Amerikaner, se The covenant (1980). Met sy boek sit Breakey die verhaal van Suid-Afrika voort. “It’s an attempt to draw attention to [white] people in grave danger. Call it political activism through fiction. White South Africans are lovely, hardworking people. They’re neither evil nor racist, they’re simply trapped in a situation they didn’t create or choose. As I wrote the book, I keenly followed the country’s appalling descent. A few stories stuck with me. Cherize Smuts heroically speaking through the anguish of losing her parents and grandparents [Modderbult, near Balfour, 2017]. The brutal rape and murder of Hannah Cornelius [Stellenbosch, 2017].* There are many more, for those brave enough to look” (7662). In die boek word daar ook verwys na Amy Biehl, die oorverligte blanke Amerikaanse student aan die Universiteit van Wes-Kaapland, wat in 1993 in Gugulethu met messe en klippe vermoor is (2474).
[* White women almost never walked alone in South Africa, and to do so at night was asking for trouble. Coloured gangs were known to stalk girls around the once-safe grounds of Stellenbosch, and recent horror had everyone on high alert” (3501). “Back in the day, Stellenbosch was not only safe, it was a shrine to Afrikanerdom” (3508). Só lyk die vrugte van inklusiwiteit, diversiteit, multikulturaliteit, transformasie en globalisme. Die huidige Suid-Afrikaanse werklikheid word soos volg verwoord: “A woe-in-me attitude creeping in. A desperate, draining fear. Fear of robbery. Rape. Murder. Torture. Fear for family and friends. Fear of going outside. Fear of being home alone. Fear of being alive in a place where a murderous attack could happen anytime. And if it did, the world would shrug indifference … Sometimes, she [Samantha – see below] dreamed of being whisked to a place where carefree people laughed and joked. Where they were casual with valuables and women walked alone without fear. Where people left doors unlocked, and didn’t huddle behind fences and razor wire” (3515). En niemand vra verskoning vir die toestand waarin die land verval het nie. “Where will it end, she wondered. When will the Blacks be happy? She knew the answer – never – and it terrified her … ‘I worked hard to get where I am, and they call it White privilege. They call me racist'” (3522).]
Die boek handel by uitstek oor Afrikaners. “I employed a particular manner of speech for many of the Afrikaner characters. This was in no way meant to diminish their intelligence. It was meant to serve as a visceral reminder of (1) the straightforward and unpretentious manner of these fine people, and (2) that they would likely be speaking Afrikaans” (7681). Die manier waarop Breakey Afrikaners laat Engels praat, is vir my die irriterendste kenmerk van die boek. In die aanhalings wat volg, kom voorbeelde hiervan voor. Afrikaners gebruik glo “is” pleks van “are”, ens. Die punt is dat die outeur nie weet hoedanig die tipiese Engels is wat Afrikaners praat as hulle Engels nie goed magtig is nie. Breakey se gebrek aan eerstehandse kennis van Afrikaners blyk ook duidelik uit die soort gesprekke wat plaasgevind het nadat Pieter van Zyl die eerste keer met sy aanstaande vrou by sy ouers se plaas opgedaag het (hoofstuk 13).
Ek kon nie vasstel of Breakey ooit in Suid-Afrika was nie. Hy noem dat hy kontak met uitgeweke Suid-Afrikaners in Kanada het (7672). Ook: “Some noteworthy figures that inspired me to write this book (some of whom don’t know it) – Steve Hofmeyr, Dan Roodt, Ilana Mercer [ Into the cannibal’s pot – Praag 29.12.2013], Cuan Elgin [Bulala] and my friend, Simon Roche [Suidlanders]” (7681). Die verhaal speel in Kaapstad en omstreke af, moontlik omdat Breakey die beste oor hierdie deel van Suid-Afrika ingelig is. Dit bring onder meer mee dat Josef van Zyl, ‘n mynmagnaat, sy hoofkantoor op ‘n onwaarskynlike plek, naamlik in Kaapstad, het. Maar ek gaan nie die storie, wat van 1976 tot 2018 strek, in besonderhede hervertel nie omdat dit eintlik net as steier vir die mededeling van besonderhede oor die hedendaagse Suid-Afrika dien. Die inligting word chronologies aangebied en sal ongetwyfeld begrip vir die blankes, by uitstek die Afrikaners, se situasie in veral die Engelstalige buiteland op ‘n heilsame manier bevorder. ‘n Mens kan selfs dink dat Breakey neig tot oordrywing ten gunste van Afrikaners; ‘n welkome uitsondering omdat ons gewoonlik verguis word.
Met die Van Zyl-gesin as gevallestudie beskryf die outeur die gestadigde agteruitgang en vernietiging van die Afrikanerdom. Die boek vertel die verhaal van drie geslagte Afrikaners: Josef van Zyl, sy seun Pieter (die hoofkarakter) en dié se seun Joe. Josef is, soos dit hoort, getroud met ‘n Afrikanervrou. Pieter, daarenteen, trou met ‘n dame uit Engeland, Audrey Hudson, maar sy leer om Afrikaans te praat (2196).* Joe trou met ‘n Kanadees, Shannon. Hulle het ‘n seun, Connor, en ‘n dogter, Olivia. Joe se suster, Samantha, trou terwyl sy reeds swanger is met “olive skin” (5208) Ryan Tan, ‘n Kanadese half-Asiaat (3374, 4412, 4688) – sy pa is ‘n Chinees (4970). “He’s as far from Afrikaner as you get” (5260). Die derde geslag Van Zyls woon in Kanada en nie meer in Suid-Afrika nie. Joe noem homself ‘n “half” of “honourary” Afrikaner (3431, 5312). Met Josef as beginpunt is daar by die vierde geslag Van Zyls geen sprake meer van Afrikaans as eerste en moedertaal nie. By die Van Zyls kom Afrikaanse voorname later ook nie meer voor nie. “Pieter would be the last of ten [Van Zyl] generations [in South Africa]” (5269). “The remnants of our culture is vanishing. Is probably gone in another twenty-four years” (7573).
[* Toe sy nog maar ‘n kort tydjie in die land was, het Audrey die geradbraakte Kaaps van ‘n bruin man teëgekom: “Audrey discerned much of what the man said” (791).]
Hoewel Breakey ongetwyfeld baie moeite gedoen het met navorsing oor sy onderwerp, kom daar foute in die roman voor, soos Belleville (134), The Cape Town Times (1132) en dat Jan van Riebeeck in 1642 sy opwagting in Tafelbaai gemaak het (564). Oor 1976 word beweer: “We don’t have television” (638; ook 1564), terwyl televisie ná proefuitsendings in 1975 op 5 Januarie 1976 amptelik ingestel is. Maar ná die Soweto-opstand, 16 Junie 1976, “the Prime Minister went on state television to address and comfort the nation” (2064). Ná die 1994-verkiesing: Mandela “selected de Klerk as his First Deputy and Thabo Mbeki his Second” (2801). Dit was andersom. Met verwysing na die 1950’s en 1960’s: “Not many American cars then” (4430). Breakey se informante onthou nie ver genoeg terug nie. Tot die jare sestig was Amerikaanse motors prominent op ons paaie. Byvoorbeeld, my pa (1905-1981) het agtereenvolgend ses motors gehad, almal Amerikaans.
Daar is heelwat Afrikaans in die teks: bakkie (228), Rooinek (266), Baas (272), boet (287), lekker (332), ja nee (332), voetsek (382), blankes (512), alleenlik (512), biltong (529), braai (791), Boer (937), voorhuis (1075), sies (1091), bliksem (1123), swart gevaar (1161), ek sal probeer (1582), dompas (1925), vetkoek (2606), volkstaat (2766), bakgat (3094), plaasmoorde (3637) – later foutiewelik plaasmorde (3651, 7351), welkom in Suid-Afrika (3763), dom ding (3959), en[e]tjie (4122), lanklaas ou maat (5866), jou ou donder (6236), ag, dit is belaglik (6366), jou vuilgoed (6583), jou arme ding, ons is hier om te help (6800), my vriende (6846), hoe gaan dit met jou? (7207).
Oor die bosoorlog in Rhodesië word gesê: “A pack of savages trying to tear down White rule … They slaughtered my Uncle’s family … Is a violent place, Africa” (544). Sal daardie situasie hom ook in Suid-Afrika voordoen? Nee. “We never surrender” (554). “As for these Black bastards, the terrorists, we won’t be intimidated. Never” (618). “For not one moment did a true Afrikaner doubt they would prevail, even amidst the unholy chaos of the late 1970s” (2094). “Afrikaner culture – symbols, schools, language – would be preserved. Law and order would prevail” (1659). “Apartheid isn’t meant to be evil. Is necessary for our survival” (574). Apartheid word “the bold experiment” genoem (1066; ook 1652). “In 1976, the neighbourhood was safe and crimefree” (1075). “This is Africa. Life’s never easy” (2121). “Whites is the best thing that happens to Africa” (1161). Van die Afrikaners word gesê: “They’re not only good people, they’re relentlessly, aggressively good” (5049).
Pieter van Zyl noem homself “that rare species, the moderate Afrikaner” (582; ook 1251). “Pieter admired the Indians of South Africa. They were industrious and clever, always two steps ahead” (807). “The hardliners, the Broederbond, would never accept Pieter. They’d say he turned his back on their Volk” (2154). Pieter noem swartes “dangerous and violent. They must be constantly supervised and they respond only to discipline. If we not showing them who’s boss, they kill us” (600). Demografies verswak die blankes se situasie voortdurend weens “the exploding Black population” en “the country was also a magnet for the rest of Africa, atttacting migrants from places like Zimbabwe and Nigeria” (727). “They is not like us” (1171).
“Fear was the revolutionary’s tool … necklacings. It was dirty work, but essential to the struggle” (777). Die swartes redeneer soos Mandela: “The Boers have built this country on the backs of our people. They herd us like cattle.They loot our precious resources. They indoctrinate us with their loathsome language” (937). Swartes het hierdie voordeel: “Outside South Africa, these confused Western leaders will never condemn us. Do you hear? No matter what we do, there is no penalty. No matter the ruthless measures we take, we are justified in the eyes of the world. And we will be ruthless. A passive revolution will not work with the Boers. The only justice is revolutionary justice. This is an armed struggle … It is war” (990). “There was the violence. Always escalating, always barbaric” (1123). Wat doen die blankes normaalweg hieromtrent? “We sit in our cozy suburbs and pretend it never touches us” (1123). “Like frogs in boiling water; people accepted the heat” (3253).
Die koloniale Britte het die land benadeel:'”[They] plundered and pillaged for centuries” (1204). “Brits weren’t always so nice to them [Afrikaners] … We’ve always been a snobby bunch … We think we’re too good for everyone” (1790). Deesdae: “An infinitely more dangerous enemy [than the blacks] Western liberals. They were noicy, righteous, and they wielded power with their governments” (1675). “It was trendy for celebrities and college students to castigate South Africa. To hold Afrikaners up for scorn. Hollywood made movies with White South African villians. Western governments joined the chorus of condemnation with hard-hitting rhetoric and hardline sanctions. South Africa felt the pain economically and spiritually” (1684). Daar was ook sport- en wapenboikotte.
“The [NP] government’s rallying cry became self-sufficiency … Armchair critics refused to acknowledge the complexities and danger of unravelling Apartheid law. They ignored cultural differences and the potential for violence. America [with a white majority] lived under one-man-one-vote, and by gosh, every country on the planet should be like America. It was crazy talk, of course, as any Afrikaner would tell you. The English diaspora would, too, in private. One might only look at Rhodesia for proof of the looming danger. The country was a bloodbath-in-progress and civilization was unravelling. The Western world – the media, the military, the governments – ignored the catastrophe … The National Party was still in power and by now, even the English supported them” (1692). “The international press attacked relentlessly, and Anti-Apartheid protests in places like London and New York were commonplace” (1706). “The Soviet-regime sought to reinvent South Africa in communist form, annihilating Afrikanerdom along the way. They saw Blacks as a useful tool, easily manipulated, along for the ride albeit with their own race-based motives” (2415).
Pieter van Zyl en die Brit Audrey het in 1977, dus kort na die Soweto-opstand, getrou. “She was moving in as the first wave of Whites were flooding out” (2163). “Pieter’s hardline stance gave way to compromise and tolerance. Conversely, Audrey’s views drifted steadily right. In the early days, she was diehard liberal” (2330). “Throughout the 1980s, the Black majority transformed en masse into an ungovernable behemoth. In the ANC’s view, everyone was a revolutionary using any means possible. Those who didn’t conform were punished, and township violence was heinous” (2422). Namate die nuwe Suid-Afrika al hoe meer vorm aangeneem het, het Pieter se politiek meer konserwatief geword. In die voorportaal van sy huis het portrette van die vorige blanke staatshoofde, Verwoerd, Vorster en Botha, gehang. “So was de Klerk, but Pieter got rid of him long ago” (4023).
“The ANC continued to prosper and embrace Marxist ideology … The saturation of resistance made keeping a lid on uprisings impossible. The ruling class had backs to the wall. The threat of terrorism was constant and sanctions were taking a toll. Despite propaganda, moral among the [white] people flagged. Something had to give. The tide had been turning since the 1960s, when Third World membership in the UN exploded, and new members began setting the tone for global policy, none of which favoured a segregated South Africa. By the late 1980s, the rest of the world held the small nation hostage: make changes or else” (2429).
“For Britain, the situation was especially embarrassing, given their long history with South Africa. Other members of the commonwealth chimed in with simplistic condemnation. Australia, New Zealand, and Canada were smugly critical, even as they grappled with their own native populations, which had long ago been beaten into submission. They chanced upon lands with fewer and less obdurate indigenous peoples, and it allowed them to happily claim high moral ground” (2435). Amerika was kwalik in ‘n beter situasie om homself moreel meerderwaardig jeens Suid-Afrika te beskou.
“It was a perfect storm for unified global condemnation, and the ANC fanned every ounce of sympathy. They played to every note of hysterical propaganda, and discovered their own misdeeds, however heinous, would be overlooked. Or if raised, they would be unanimously justified. The price of sustaining Apartheid had become too high and finally, FW de Klerk capitulated. Not outright – full surrender happened across several years – but he put his people on the slippery slope” (2442). “[The ANC] wanted – nay demanded – massive change and they held powerful cards. Mandela’s status was godlike. The doting international press was euphoric in praise and critics were shouted down with cries of racism. Mandela also held a special card if ever things went against him: mass uprising and willingness to engage in violence and destruction of property” (2456). In werklikheid het die immorele ANC ‘n beleid van verskroeide aarde gevolg, soortgelyk aan die Britte tydens die Anglo-Boereoorlog; dus, dat die land maar in puin gelê kon word, solank hulle as die oorwinnaars en dus regeerders uit die stryd tree.
“De Klerk won support for a milestone referendum [in 1992]” (2456). De Klerk en sy groepie ondersteuners “pumped their message through mass media – television, radio, newspaper – using scare tactics and propaganda spins. It worked. Sixty-eight percent of the White electorate voted Yes [for negotiations] … Many Afrikaners felt bitter betrayal. They called de Klerk a traitor and a turncoat. Without self-determination, they said, we will perish” (2464). “The word transformation began popping up everywhere, a word many would eventually associate with anti-White nationalism … White South Africans … were heartened by Mandela’s conciliatory tone. It was an about-face from the hardline one settler, one bullet message some revolutionaries preached. The ANC’s focus on reconciliation was heartwarming, but was it sincere? Were they not a terrorist organization well-versed in slaughter and destruction?” (2483).
“When Rhodesia fell, Whites lost First World lifestyles immediately. The land grabs and barbarism came soon after. Not long prior, people spoke of Rhodesia in the same breath as Australia, Canada, and South Africa. Rhodesia was chilling proof everything can vanish overnight. What more evidence was needed? Unchecked, the Black tide would wash over them, destroying their language, their traditions, their people. Expecting racial harmony was delusional. Such views were the domain of insulated liberals, delicate flowers who would fare least well against imminent violence. Overall, public opinion followed a bell curve. Few expected Utopia, few expected genocide. The only certainty was uncertainty … Naïve optimism was common in those heady days. As for the Black majority, there was irrational optimism. Ordinary Blacks dreamed of relief from the violence and grinding poverty. Their streets, if you could call them that, were deadly dangerous. Law and order, the hallmark of Apartheid, was practically nonexistent in townships, and Blacks naïvely believed it would improve under ANC rule” (2492).
“South Africa … was the world’s most mineral-rich country. It had First World infrastructure and best-in-class agriculture. There was plenty for everyone … Alas, it was the call of socialism, a system that excelled in the classroom and was inevitably foiled by man’s greedy nature. Still, something had to be done about the glaring wealth gap … Was there a magical piece of social engineering that could raise Blacks up without tearing Whites down? Without tearing apart the economy? Taxation, charity, welfare, land reform? … the few precedents of transition to Black rule failed miserably. Haiti was a bloody massacre, and Zimbabwe was headed down the same path” (2513).
Voor die 1994-verkiesing “De Klerk seemed to think his party had a chance, naïvely it turned out … For the thousandth time, Pieter wondered if Mandela and company could waltz in and run the country. Were they not terrorists and killers?” (2616). ‘n Waarnemer sê: “So 350 years building the finest nation on the planet, we hand it to a pack of terrorists. Communists. We hand it over, no compensation. Nothing” (2644). “Not surprisingly, people voted overwhelmingly along racial lines … The ANC captured 252 seats from among four hundred, just shy of the two-thirds mark which would give them unbridled power … People ran out of superlatives to describe Mandela – he was nobility, royalty, even deity. Saint Mandela could do no wrong” (2653). “His background in terror, however, had some wondering, [for example]: ‘Once a communist, always a communist. A terrorist, too. He orchestrating death and destruction'” (2731). “No one would mistake the man [Mandela] for a rocket scientist. His contribution to a First World economy would be bottom rung at best. But in his mind, life would be sunshine and lollipops. Democracy meant unearned prosperity for all” (2817). “Ja nee, we should worry. When Black government is taking over, they always killing the Whites. Look all over Africa” (2739). “Confiscation of White-owned land wasn’t on anyone’s radar in 1994” (2793). “Whites had carved civilization into the harsh African veld, and they sensed their insular bubble was punctured” (2660). “The only way for the Afrikaner is self-determination. Sovereignty” (2766).
In die nuwe Suid-Afrika “the pursuit of wealth had spread like a virus … the minting of countless new millionaires. The emerging nouveau riche, the Black bourgeoisie with lavish houses and flashy cars” (2841). ‘n Swarte sê: “For too long, Whites have raped the land and lined their pockets on the backs of our people … It is our turn to reap the benefits” (2902). Terselfdertyd eskaleer swart misdaad en geweld weens hierdie nuutgevonde vryheid. “The violence, the cruelty … Never been this bad” (2951). “Murder and rape … not saying was ever right – but now, it’s so commonplace” (2959). Wat was die beweerde winste? “A new flag. A new president. A new national anthem” (2996). Pieter het tereg gewonder: “By the time his kids were grown, what would it be like? Hell, what would the damn country be like? (3076).
“With few exceptions, the Black leadership emerged from a culture of terror and killing. They harboured a view of life – and the value of life – markedly different from Westerners. These inconvenient truths tainted and warped the new democracy. And if a ruling party starts out corrupt and immoral, can it ever change?” (3259). “The people of South Africa continued to pretend. At the turn of the century, the country’s precipitous economic and social decline wasn’t yet fully apparent, especially to the willfully blind. What would become of the White South African, people asked with morbid curiosity, as they went about their lives in First World majesty” (3275). In 2002 “South Africa was taking bold steps backwards” (3314). “The place had gone all to hell since the Blacks took over” (3354). “We Saffas [South Africans] don’t stop living ‘cause of assholes. We take precautions, but we don’t live in no bubble” (3420).
In rekenaarterminologie word die ANC se beleid Apartheid 2.0 genoem (3558, 4213). Jacob Zuma word Mugabe 2.0 genoem (3814). “At best, their [Whites’] future was precarious and uncertain. Despite the initial spirit of cooperation, Rainbow Nation never blossomed. In fact, by almost any measure, it suffered a rapid decline since White rule ended. 1994, critics charged, wasn’t the dawn of democracy. It was the great sell-out. The year the ANC started destroying South Africa not only bottom-up, but top-down as well. By 2017, the exodus of Whites was bigger than ever. Fear of violent crime was a key factor, as was lack of employment opportunities. That latter sorry circumstance was no accident. It was entirely attributable to a piece of legislation called Black Economic Empowerment, BEE for short. The world’s most extreme affirmative action program. Ever. In any country. By a long shot … The law demanded corporations adhere to draconian, unachievable racial quotas” (3558). “The ANC hates nothing more than a White person with a job” (4980). “Getting documents from the government – a government which was once among the world’s highest-functioning – was near impossible. Clerks were incompetent, slow, and corrupt” (3573).
“In twenty-three years, so much of South Africa was in ruins. In twenty-three years, the ANC transformed the continent’s most prosperous state into a corrupt tyranny … Wheels were falling off. Standard & Poor lowered South Africa’s credit rating to junk status … It was massive, breathtaking incompetence, but it paled in comparison to the corruption … Transformation … became repugnant and dirty. Proxy for anti-White” (3629). “The Military and Police Service eroded, and the disenfranchised had little deterrence to committing crime. Murder, rape, and robbery became the Rainbow Nation’s social fabric … in the holocaust that came to be known as Plaasmoorde, the scale was beyond comprehension” (3637). “The 2015 film, Treurgrond, dramaticized the Plaasmoorde horrors” (3645).
Breakey het ‘n fiktiewe karakter, Kaspar Coetzer, geskep. Hy is iemand wat internasionaal in die bres vir Afrikaners tree; ‘n eertydse linkse wat tot politieke inkeer gekom het. “His progressive belief system spontaneously imploded” (3667). “‘There was nothing gradual about the decline of Afrikanerdom,’ he stated.’We fell off a cliff.’ On negotiations between de Klerk and Mandela: ‘The biggest mistake the National Party made was they assumed they were dealing with men of decency. Rational men'” (3682). Ja, en natuurlik die fundamentele fout om te veronderstel dat swartes soos blankes dink en handel. Die groot kultuurverskille is nooit verreken nie. “Kaspar stirred in them [Afrikaners] a distant but deep-rooted sentiment. Pride. He reminded them of their once great heritage. That it still was great. That is was never not great. He taught them to reject the shame inflicted on them by the force of the Western and non-Western world” (3689).
Coetzer het sy idees in ‘n fiktiewe boek gepubliseer: A canary in the coal mine (3714).* “The book charted the course of South Africa’s extraordinary fall since Transformation … In meticulous detail, Kaspar showed how Afrikaners were a powerless minority persecuted by bigoted ANC rule. Apartheid 2.0, Kaspar argued, was much worse than White rule. The ANC seemed hellbent on burning the country down and exacting revenge in the process. They seemed to lack both morality and competence … Kaspar characterized the Afrikaner plight as harbinger for an emerging global phenomenon. Epidemic demonization of Whites. An anti-White pogrom” (4206). “The White people brand is in trouble all over the globe” (5650). “I see Trump for what he is. A gift to the Free World. Perhaps not enough to save it, but enough to slow its descent” (6079). “Trump had become a beacon of hope to White South Africa, a people who long ago abandoned hope the world might come to their aid” (7266).
[* “I don’t invent the term. Heard it from a fellow traveller, my old pal Dan Roodt. He been waving the red flag for decades” (5668).]
In sy eerste hoofstuk skryf Kaspar Coetzer: “In 1994, liberals touted Transformation as triumph of human spirit. South Africa was purging evil to become a Utopian paradise. They don’t say that today. They don’t say much of anything about South Africa today, if they can help it, because South Africa is a scathing indictment of their worldview. The corruption, the staggering economic decay, the telltale signs of genocide. It’s simply too embarrassing. So much easier to turn a blind eye, to focus on more convenient injustices, like White privilege or Islamophobia. When pressed, they resort to ancient talking points – Apartheid was evil, Mandela was a saint – and delve into modern-day illusions. The illusion of education, the illusion of government, the illusion of law and order. Rainbow nation is hogwash. The oppressor is the oppressed. The roles of good and evil have reversed” (4222).
“The language … far right, White nationalist … It’s designed to smear and silence” (4256). Die blanke boere word “the best farmers in the world” genoem (4275). Oor hulle situasie: “Quite a holocaust. Ever since the ANC recklessly disbanded our Commandos, is more dangerous being a farmer than a soldier in Afghanistan. Since 1994, ten percent of our farmers is killed. Not only killed, tortured … It’s genocide. That’s what Gregory Stanton is saying. He’s president of Genocide Watch. Says we at Stage 6” (4285). “Was it not birthright to walk freely in one’s homeland?” (5635).
Die verhaal van die Van Zyls is onderhoudend omdat dit opbou tot ‘n aanval deur ‘n bende van agt misdadigers op die familiewoning. “[Crime] unchecked by the state, nay, encouraged by the state … We have only ourselves to rely on” (5568) “[with] safe zones ever-shrinking” (5586). “Demand for private security skyrocketed, as did supply. The industry grew larger than the police and army combined. In most home invasions, private security was first responder” (5577). “Whites no longer had the power to be dangerous. They advocated not for aggression, but for defence of their people” (5775). Selfs voor die aanval was daar al hoe meer twyfel of dit vir blankes wys is om in Suid-Afrika te bly woon. “Did these first-world trappings, these hallmarks of civilization – air travel, political stability, rule of law – did they belong in Africa? Or was this continent destined to be a haven for tribalism, tyranny and lawlessness? Perhaps the White man was never meant to be here” (5701). “Perhaps Western civilization is never meant to flourish here” (6062). “Maybe South Africa reverts to its natural state – kings and chiefs and tyrants” (6053).
In die aanval op die familiewoning word Pieter van Zyl, die hoofkarakter in die boek, gedood. “Races of perpetrators and victims weren’t mentioned [on television], and they didn’t have to be. People could fill in the blanks” (7034). “It was a story that should have immediately dominated the news cycle. However … mainstream media steadfastly ignored it” (7043). Op Pieter se begrafnis is gesê: “Let it not go unsaid, he was also an Afrikaner. We a dying breed” (7135). Samantha, Pieter se dogter, het uit Psalm 11 voorgelees, bv vers 3: “When the foundations are being destroyed, what can the righteous do?” (7152). Later sê sy: “This country’s lost. Our people are lost … Everything we strived for, worked for, slaved for, they say it’s not ours. That we stole it … They’re playing by different rules. Hell, they have no rules” (7218). “I never want to see this backward, barbaric place again. We should have left long ago” (7296).
Pieter se Engelse en eens verligte weduwee, Audrey, sê: “We tried to do the right thing. We trusted Mandela, we bought into Rainbow Nation. Now we know the truth. They had no intention of working with us. Not ever. Now Pieter’s gone. So many of our people are gone … The government will strip us clean of every dignity” (7239). “I find it incredible that some Whites still pretend everything’s normal. Ha, I used to be like that. No more. Part of me died with Pieter. I hate this country with all my heart. I hate it” (7246). Van die oorlewende Van Zyls word gesê: “There was nothing left for them in South Africa” (7256). Pieter se weduwee, Audrey, en haar twee kinders, Joe en Samantha, het hulle in Kanada gevestig. Pieter se beste vriend, Jaco Jansen, sy vrou, Charlize, en vier van hulle ses kinders het na Nieu-Seeland geëmigreer (7602).
Aan die einde van die boek word ‘n toespraak van Kaspar Coetzer weergegee: “Rainbow Nation has failed. There is no Rainbow Nation. There never was … We, Whites of South Africa, Afrikaner and English alike, were sold a bill of goods – a colossal lie … Today, we stand defeated, humbled, swindled, humiliated. Betrayed. Yet still despised. Still labelled racist. Supremacist” (7377). “I see atrocities of war … In 2018, any prejudice from Whites is coming from fear. Justified fear. Any racism is defensive. In fact, we Afrikaners has taken a defensive posture since the day we set foot in Africa four centuries ago” (7387).
“The government is openly hostile. They call us settlers. They stoking anti-White rage at every chance. The malfeasance is only matched by the incompetence. The ANC has gutted South Africa … our cities and towns is ceasing to function. Infrastructure will collapse and anarchy will rule. Some say that day is here, and when I see what’s happening in places like Coligny, I wonder if they right” (7395). “This … is the fruit of radical economic transformation, the fruit of false promise, where people are dependent on a failed state. Dependent on a state that was destined to fail … The true wealth of my people is … their spirit, the love they have for each other and for their country [as it used to be]” (7411).
“My people … The dispossessed class. The nowhere-to-run class … No country to call home” (7420). “Nothing left but scorched earth” (7437). “We needing forceful, vocal advocacy” (7447). “No Black government in South Africa will ever treat Whites fairly. Never. Not for eternity. Sorry, there is no evidence to the contrary. Their hatred is too deep, the chasm is too wide, the desire for vengeance too great … That leaves two paths: A homeland within, or we get the hell out” (7506). “Any First World nation will do [but] … the world ain’t used to White refugees” (7543). “If South Africa is not our homeland, then Europe most certainly is” (7552). “Every fear we have in 1994 has come to fruition and some we don’t even think about” (7577).
Die gedrag van die Britse ambassadeur, Sir Kim Darroch, wat president Donald Trump van die VSA beledig het, is ‘n klap in die gesig van alle Westerlinge. ‘n Mens hoef nie met alles wat mnr. Trump sê saam te stem nie, maar ten minste het hy al sy kommer uitgespreek oor plaasmoorde in Suid-Afrika en is hy gekant teen onwettige immigrasie na die VSA en ander ontwikkelde lande.
Darroch se kleinlike, beledigende en agterbakse gedrag is onverskoonbaar. Só ook dié van die Britse regering wat hom aanvanklik onvoorwaardelik gesteun en toe sy bedanking aanvaar het.
Nie lank gelede nie, het ‘n Britse Konserwatiewe politikus, Jacob Rees-Mogg, sy land se konsentrasiekampe in die voormalige Boererepublieke verdedig en daarmee sy minagting vir die Afrikanerbevolking van Suid-Afrika duidelik gemaak.
Die meerderheid Afrikaners steun mnr. Trump en vind hom die mees simpatieke figuur sedert mnr. Ronald Reagan, ten minste wat Suid-Afrika betref.
Robin Renwick en Julius Malema
‘n Ander voormalige Britse ambassadeur in Washington, Baron Robin Renwick, werk nou saam met anti-blanke en anti-Westerse ekstremiste in Suid-Afrika soos Julius Malema wat aktief ‘n globale blanke volksmoord propageer.
In solidariteit met die Trump-beweging in die VSA, asook om ons afkeer van Britse ekstreemlinkse voorstanders van blanke volksmoord in Suid-Afrika en elders te betoon, waaronder Jacob Rees-Mogg, Robin Renwick en die hele Arbeidersparty, verbind ons as Afrikanervolk ons tot ‘n ekonomiese boikot teen Groot Brittanje en alle Britse maatskappye wat in Suid-Afrika teenwoordig is, soos Vodacom en BP (Britse Petroleum).
Ons doen verder ‘n beroep op almal in Europa, Amerika en elders ter wêreld wat teen volksmoord, terreur en die ekstreemlinkse bedreiging vir ons beskawing gekant is, om ons boikot teen Brittanje te steun.
Ons sal binnekort ‘n volledige lys van Britse maatskappye en produkte publiseer wat wêreldwyd geboikot moet word.
Tot die bitter einde toe!
Dr. Dan Roodt
Stigter, PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiekgroep)
Mede-stigter, Groep van 63
In hierdie tweede aflewering van hul weeklikse potgooi oor aktuele sake hier en in die buiteland, gesels Dan en Karin Roodt oor die mosie van die Nederlandse parlement waarin teenkanting teen grondonteiening sonder vergoeding in Suid-Afrika uitgespreek word. Korrupsie in ons land vier steeds hoogty, wat ook in duur motors neerslag vind. In Duitsland is Turkse verkragters in die Duitse hoofstroommedia as “Duitsers” bestempel. En in sowel Nederland as Duitsland word probleme met manlike Moslems by openbare swembaddens ondervind.
Hoe later, hoe kwater, soos hulle sê. As ek daagliks waarneem hoe die radikalisering van Suid-Afrika sedert die De Klerk-Meyer-oorgawe van 1994 verloop, dan wonder ‘n mens waar dit alles gaan eindig (of juis nie). Want op ‘n manier was dit alles só voorspelbaar; ons ouers en grootouers het presies geweet hoe die Bantoesamelewing lyk en selfs binne die naïewe geledere van die Nasionale Party was daar plek-plek genoegsame kennis van marxisme en afromarxisme sedert 1960 in Afrika om te kon voorspel hoe die “Volksrepubliek van Azanië” uiteindelik daar sou uitsien. Immers was die ANC-SAKP se sogenaamde “Vryheidsmanifes” niks anders as ‘n kommunistiese visie vir ons land met ‘n liberaal-demokratiese sousie bo-oor nie. “Die grond sal aan diegene behoort wat dit bewerk,” staan mos daarin.
Of juis nie bewerk nie, want volgens beskikbare statistieke het 90% van plase wat onteien of aan Bantoeboere oorgedra is, misluk.
Die hele debat oor die ANC se huidige grondgrypplanne is egter al oor en oor in die media en op sosiale media gevoer. Soos Breyten Breytenbach met die spraakvryheid van die vorige bedeling in 1973 egter kon sê:
“Ek is partydig. Ek kies kant. Omdat dit vir my gaan om die totstandkoming van leefbare omstandighede in ons gemeenskap. Omdat dit vir my gaan om ’n soeke na, ’n óópmaak na ’n samelewing waarin elkeen van ons en almal van ons sy regmatige aandeel kan hê, waarbinne ons op gelyke voet verantwoordelikheid vir mekaar kan aanvaar.”
Vergeet vir ‘n oomblik van die res van Breytenbach se stel linkse idees. Waarvan hy hier praat, is “om kant te kies” en “leefbare omstandighede in ons gemeenskap”. Waarskynlik het hy hier aan die multikulturele samelewing gedink, wat op daardie stadium — soos sosialisme in die negentiende eeu — nog grotendeels ‘n verre droom op die horison was. Vandag het ons egter daaglikse ervaring van die onreg, wreedheid en verontmensliking van so ‘n “multikulturele utopie”. Eintlik “distopie”. Veral dan ook onder onverbiddelike Bantoe-oorheersing, waaroor hier onder meer.
Soos Fransi Phillips dit onlangs op Facebook gestel het:
SA is ‘n simbool van die grootsheid van multikulturalisme. Nou moet die res volg. So, ons het eintlik nogal ‘n belangrike plek in die hele opset. Maar dis lekker dat hulle nou eerstehands begin voel wat dit is waaraan ons blootgestel is. Ons moenie die kans laat verbygaan nie.
Ons multikulturele distopie is presies die teenoorgestelde as die “leefbare omstandighede” waarna Breytenbach in 1973 verwys het. Eerder verstaan ons nou sy woorde as “leefbare omstandighede binne ‘n volksgemeenskap of volkstaat”, want solank as wat ons aan die chaos, wanorde, diefstal, korrupsie, geweld en volksmoord – ja, volkmoord – van die huidige Suid-Afrika blootgestel is, sal ons omstandighede nooit “leefbaar” wees nie. Oral om ons word dood en verwoesting gesaai, soos die moord op my vriendin Anette Kennealy onlangs. Terloops, en ‘n mens moet dit seker nie te hard sê nie, maar Annette was in weerwil van haar liberale en dikwels Engelssprekende vriendekring, self ‘n soort “rasrealis” in die Amerikaanse sin. Sy was op ‘n stadium ‘n DA-stadsraadslid op Louis Trichardt en in haar openbare uitsprake het sy nooit, sover ek onthou, enigiets omstrede kwytgeraak nie. Sy het my egter aangemoedig om Robert Ardrey se boeke oor die “territoriale imperatief” te lees en op ‘n keer veelseggend aan my gefluister: “Hulle is ‘n ander spesie.”
Suid-Afrikaanse Bantoes maak nie bloot blankes dood nie, maar ook die res van hul “broers” uit Afrika. Ons kan boeke skryf oor die redes daarvoor, of dit nature is of bloot nurture, maar dis ‘n futiele oefening. Ons moet die werklikheid in die oë kyk, asook die territoriale imperatief erken waarvan Annette gepraat het. Robert Ardrey se boek is hier iewers op my rak, maar vir die doeleindes van dié artikel haal ek kortliks die opsomming op die Engelse Wikipedia aan:
The Territorial Imperative develops the theses originally introduced in African Genesis: A Personal Investigation into the Animal Origins and Nature of Man, which was published five years earlier. In African Genesis, Ardrey posited that man originated in Africa instead of Asia, that he is driven by inherited instincts to acquire land and defend territory, and that the development of weapons was a fundamental turning point in his evolution. The Territorial Imperative further explores these ideas with a special emphasis on man’s distinct preoccupation with the concept of territory. It goes on to elucidate the role that inherited evolutionary instinct, particularly the so-called “territorial imperative”, plays in modern human society in phenomena such as property ownership and nation building. (My kursivering.) https://en.wikipedia.org/wiki/The_Territorial_Imperative
In vandag se Rapport, die koerant wat jare lank die lofsanger van elke uitgediende liberale leuen en cliché was, skryf die motorjoernalis Jaco Kirsten so ewe hoe lekker hy in Amerika leef nadat hy finaal geëmigreer het. Maar hy is darem nog “hartseer”. Op ‘n manier erken diegene wat emigreer dat blankes aan die verkeerde kant van die territoriale imperatief in ons land verkeer; die land is deur die “ander ras” of die “ander spesie” (die onderskeid tussen die twee is arbitrêr, biologies gesproke) verower en daarom moet ons nou padgee.
In een van die Disqus-kommentare by die Jaco Kirsten-artikel skryf ‘n leseres, Katrien H, die skroeiende woorde:
“Ek huil net om van die afskeid te lees. Daar is geen manier hoe ek sal (kan) weggaan nie maar net die gedagte breek my hart in stukke. Ons is vasgegroei aan Afrika. Dit sit in ons bloed. Tog word die wit mense hier deur meeste ander stamme gehaat. Daar is geen werklike oplossing nie. Ons moes nooit hier gewees het in die eerste plek nie. Maar nou is ons.”
Julius Malema se EFF verteenwoordig die meer radikale faksie van die ANC. Die twee partye se grondbeleid (hul territoriale imperatief) stem egter ooreen en hulle werk saam om blanke boere van hul grond te verdryf, onder meer deur die beplande grondonteiening sonder vergoeding. Hierdie beleid het reeds wêreldwyd opslae gemaak, veral in Westerse lande soos ons stamland, Nederland, waar die Tweede Kamer dit onlangs as ‘n menseregtevergryping veroordeel het.
Geen swart Afrikaland het hom tot dusver teen grondonteiening sonder vergoeding in Suid-Afrika uitgespreek nie, waarskynlik omdat soortgelyke beleide in Afrika sedert onafhanklikwording male sonder tal op ons vasteland toegepas is. In elk geval is die hele Suider-Afrika, met die hulp en finansiële ondersteuning van linkse Westerse regerings, deur afromarxistiese terreurbewegings (“bevrydingsbewegings” heet die amptelike eufemisme) oorgeneem, wat in mindere of meerdere mate verwoesting gesaai en die eiendom van blankes met geweld of deur wetgewing of ‘n kombinasie van die twee afgevat het.
Dit is feite, soos hulle sê. Soos ek egter gister getwiet het,
As die Afr hoofstroommedia een ding reggekry het sedert 1990, is dit om weg te steek hóé radikaal die ANC/SAKP werklik is. #Grondgryp binnekort, maar ook soos by alle marxiste is #volksmoord altyd ‘n opsie teen “fasciste”, “koelakke” ens.
Die hoofstroommedia hou heeltyd die ANC aan ons voor as ‘n “politieke party” wat eintlik “redelik” en “sakevriendelik” sou wees. Sy radikale leier, Ramaphosa, wat self tot die beleid van grondonteiening besluit het, word voortdurend op sy voornaam in berigte vermeld: “Cyril dit, Cyril dat,” ens. Dit herinner sterk aan die persoonlikheidskultus rondom Stalin wat ewe seer as ‘n “vriendelike omie” en “Oom Joe” aangebied is. Intussen ken ons die geskiedenis van Stalin se massa- en volksmoorde, maar ook die radikale ideologie van die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty haarfyn.
Kortom, verwoord Katrien H. hier bo die ANC-SAKP se siening van ons baie goed: Ons is “indringers”, “gronddiewe”, “kolonialiste van ‘n spesiale tipe” wat “nooit hier moes gewees het in die eerste plek nie”.
Swartes, selfs in die VSA, hou graag die gedagte van “Afrika vir die swartman” voor, wat natuurlik ‘n bevestiging van hul territoriale imperatief sou wees. Al hoe meer Europeërs begin ook die idee propageer dat Europa eintlik ‘n vasteland vir Europeërs behoort te wees en nie deur Moslems en swartes oorgeneem behoort te word nie. ‘n Agt-en-sestigerjarige dame in Swede wat op Facebook geskryf het dat alle Afrikane uit haar land gesit behoort te word – iets wat Malema en vele ander byna daagliks by ons betreffende blankes verwoord – is egter deur ‘n Sweedse aanklaer vervolg en sy is tot ‘n boete en gemeenskapsdiens gevonnis.
In Afrika heers daar geen taboe op die verwoording van die territoriale imperatief nie, dog in Europa wel, blyk dit. Soos wat die mengkultuur egter op ‘n breukspul afstuur, voorspel ek dat daar nie meer genoeg howe en tronke in Europa gaan oorbly om die sensuur teen massa-immigrasie op Europeërs te bly handhaaf nie.
Genoeg is al gesê oor die hopeloosheid en agterbaksheid van ‘n vorige geslag sogenaamde “Afrikanerleiers” wat dít bloot in naam was en geensins ons belange op die hart gedra het nie. Roelf Meyer is bloot gevlei deur die aandag van Britse joernaliste uit Londen en het geen flenter omgegee om ons hele volk se toekoms op die altaar te plaas nie. Aldus oorlede Chris Louw, wat dit alles destyds gevolg het.
Dog ‘n veel groter probleem is ons gebrek aan ‘n antwoord op radikale afromarxisme en anti-blanke rassehaat wat die grondslag van amptelike beleid in Suid-Afrika verteenwoordig. Soos die Nederlander en die Vlaming, is die Afrikaner as Dietser minder ideologies en meer pragmaties ingestel. Insgelyks oor die afgelope week het die oorblywende Afrikaanse dagblaaie in die Naspersstal, Beeld, Burger en Volksblad, ‘n patetiese pleidooi gelewer dat die DA met die ANC moet “saamwerk” om ‘n bestuurskrisis in die groot “metropole” af te weer.
Die onderskeid tussen pragmatisme, enersyds, en verraad of meelopery andersyds is dikwels baie vaag. Hierdie soort nihilistiese pragmatisme bied egter vir ons géén oplossing nie en moet met die minagting verwerp word wat dit verdien.
“Afrika vir die swartman,” is ‘n radikale idee, sowel vanuit ‘n ideologiese as ‘n biologiese oogpunt. Die ANC en EFF het reeds besluit dat Suid-Afrika aan die swartman (sal) behoort; vandaar hul meedoënlose plundering van ons staatsbates wat oor vier eeue opgebou is, asook ons universiteite, ons skole, ons grond en ons eiendom.
Die ANC-SAKP se beleid is naakte Bantoe-imperialisme. Niks minder nie. Vanuit hul voormalige tuislande en van oorkant ons grense is die suidelike Bantoe besig om ons land stukkie vir stukkie te verower met die doel om uiteindelik ‘n Suid-Afrika sónder blankes en veral sónder Afrikaners tot stand te bring.
In die aangesig van dié groteske territoriale imperatief, word duisende van ons mense tereg met vrees vervul. Ons is ontwapen deur die De Klerk-Meyer-oorgawe, demografies oorspoel, ontredderd en veral sonder enige visie of teenplan.
In ‘n essay wat ek jare gelede aangehaal het, het Carel Boshoff IV op ‘n keer gesê: “Een revolusie roep ‘n ander op.” Dit is baie waar. Maar ook: “Een radikalisme roep ‘n ander op.”
Daar is geen pragmatiese of selfs demokratiese — wat dit in ons tyd ook al mag beteken — antwoord op naakte Bantoe-imperialisme, anti-blanke en anti-Westerse haat nie. In elk geval stel die Bantoe-imperialis kwalik belang in dialoog met die Afrikaner, wie se taal, kultuur, identiteit en geskiedenis hy verafsku en sonder omhaal wil vernietig. Panyaza Lesufi, die ANC se onderwysminister in Gauteng, is onomwonde daaroor dat daar nóg vir Afrikaans nóg vir die Afrikaner enige plek in “sy skole” is. Eens “ons skole”, deur ons gebou en met ons belastinggeld betaal, maar nou, ná die revolusie en Afrikaneroorgawe: “Bantoe-eiendom”.
Die ANC en sy bondgenoot, die EFF, se slagspreuk is wesentlik: “Suid-Afrika vir die swartman!” Daar is al vele kere parallelle getref tussen Zimbabwe en Suid-Afrika en dit is tog helder dat dieselfde beleid gegrond op haat vir die blanke, asook die Bantoe-territoriale-imperatief, hier by ons ontplooi word.
Die kreet dat Suid-Afrika uitsluitlik Bantoe-eiendom is, is ‘n rasbiologiese kreet. Soos Jaco Kirsten wat besluit het om “pad te gee”, betrek dit die primitiewe dele van die brein, ‘n oorblyfsel uit die reptieltydperk, soos die breinstam en die amigdala. Dis ‘n geval van: “veg of vlug”! Sommige “vlug” of het reeds gevlug, maar ander van ons “veg” of probeer, sy dit dan op ‘n geringe manier en met die karige middele tot ons beskikking, weerstand bied.
By elke begrafnis, soos dié van Annette Kennealy onlangs, waar ons van iemand afskeid moet neem wat deur die rasende swartman neergevel is, word ons daaraan herinner dat ons in ‘n oorlog verkeer. Dis ‘n ander tipe oorlog as dié waaroor ons in Westerse geskiedenisboeke lees; dit is nooit behoorlik verklaar nie (hoewel die ANC in die tyd vóór 1994 herhaaldelik teenoor ons oorlog verklaar het en terreur op ons burgerlikes op allerlei maniere gepropageer en selfs uitgevoer het), maar dit maak dit nie minder uitmergelend en vernietigend nie. Dit stem ooreen met die tegria-oorloë wat die eerste Europese reisigers, soos byvoorbeeld Mungo Park, in Afrika ontdek het. Park skryf in Travels in the interior districts of Africa:
The wars of Africa are of two kinds, which are distinguished by different appellations ; that species which bears the greatest resemblance to our European contests, is denominated killi, a word signifying “to call out,” because such wars are openly avowed and previously declared. Wars of this description in Africa commonly terminate, however, in the course of a single campaign. A battle is fought, the vanquished seldom think of rallying again the whole inhabitants become panic-struck, and the conquerors have only to bind the slaves, and carry off their plunder and their victims. Such of the prisoners as, through age or infirmity, are unable to endure fatigue, or are found unfit for sale, are considered as useless, and I have no doubt are frequently put to death…
The other species of African warfare is distinguished by the appellation of tegria, “plundering or stealing.” It arises from a sort of hereditary feud which the inhabitants of one nation or district bear towards another. No immediate cause of hostility is assigned, or notice of attack given; but the inhabitants of each watch every opportunity to plunder and distress the objects of their animosity by predatory excursions. These are very common, particularly about the beginning of the dry season, when the labour of the harvest is over, and provisions are plentiful. Schemes of vengeance are then meditated. The chief man surveys the number and activity of his vassals, as they brandish their spears at festivals, and, elated with his own importance, turns his whole thoughts towards revenging some depredation or insult, which either he or his ancestors may have received from a neighbouring state.
Wars of this description are generally conducted with great secrecy. A few resolute individuals, headed by some person of enterprise and courage, march quietly through the woods, surprise in the night some unprotected village, and carry off the inhabitants and their effects before their neighbours can come to their assistance.
Dit is helder dat die tipe oorlog waarin Suid-Afrika tans verkeer van Mungo Park se tegria-tipe is. Die hoofman, “elated with his own importance”, dink aan al die “onregte van die verlede” en moedig dan sy onderdane aan om te gaan roof en plunder, asook die vyand in onverwagse aanvalle uit te moor, soos tydens plaasmoorde byvoorbeeld.
Maar hoe troef ons die radikale visie van die Bantoe-imperialis, met ons eie, ewe radikale siening vir die toekoms? Op die vooraand van die eerste vryheidsoorlog, kon Paul Kruger begeesterd uitroep:
“Met vertroue lê ons ons saak oop vir die hele wêreld. Hetsy ons oorwin, hetsy ons sterf: die vryheid sal in Afrika rys soos die son uit die môrewolke, soos die vryheid verrys het in die Verenigde State van Noord-Amerika. Dan sal dit wees van Zambezi tot aan Simonsbaai: Afrika vir die Afrikaner.”
Of dalk in ons tyd: Suid-Afrika vir die Afrikaner? Op die oog af lyk dit onmoontlik, om die land te herower, daar waar ons in die aanloop tot die ’94-oorgawe, “oorwin” is en vandag telkens daaraan herinner word dat ons ‘n “magtelose minderheid”, “ongewenste setlaars” of “sommer niks” is nie. Maar toe die Litaus-gebore Joe Slovo en sy medekamarade sonder enige openbare steun in die 1940’s en 1950’s daarvan begin droom het om ons land met hul frontorganisasie, die ANC, te verower, was dit ewe vergesog en “belaglik”. Nietemin het hulle, weliswaar met die geluk en FW de Klerk aan hul kant, daarin geslaag!
Die geskiedenis is vol vreemde wendings, iets wat die meeste van ons in ons leeftyd ervaar het. Ek het in Oktober 1989 nog die Berlynse Muur op ‘n besoek gesien. In die 1980’s het die meeste gewone Afrikaners nie eens van die ANC se bestaan geweet nie, wat nog te sê die idee dat hulle die land kon inpalm… ‘n Klein groepie radikale onder aanvoering van die bysiende kommunis, Joe Slovo, het dit egter reggekry.
Winnie en Nelson Mandela, Joe Slovo
Niks is ontmoontlik nie! Maar ‘n mens kort ‘n doelwit, ‘n teiken. In vorige eeue en selfs in die twintigste eeu, is groot ryke oor geslagte heen opgebou. ‘n Prins of vorstehuis het ‘n visie verwoord en daarna het die hele volk saamgewerk om dit te verwesenlik. Vandag kan ons steeds dieselfde doen.
In meer praktiese terme sien ek dit só ontvou:
Al is ons ‘n klein groepie “ware Afrikaners” of “Boere”, sweer ons trou aan ons volk en sy toekoms. Ons aanvaar dat dit ‘n lang en swaar stryd gaan wees om weer vryheid te verkry, met die juk van Bantoe-imperialisme wat swaar op ons druk, swaarder nog as die eertydse Britse imperialisme.
Ons skep enklawes in Suid-Afrika, “kastele” waar ons vroue, kinders en oumense veilig kan wees. Dit gebeur reeds: Orania, Kleinfontein, veiligheidsbuurte met Afrikanermeerderhede.
Ons skep die Wolkstaat waarvan ons voorheen gepraat het: eie virtuele ekonomie, eie handel met onsself en met die buiteland, finansiële bates in die buiteland waar die Bantoe-imperium hulle nie kan plunder nie.
Ons skakel virtueel by ons stamlande in Europa in en begin waar doenlik die euro as betaalmiddel tussen Afrikaners gebruik. Elke Afrikaner moet oor ‘n buitelandse rekening beskik en glad geen kontant of spaargeld in die “getransformeerde” Suid-Afrikaanse banke laat rondlê nie.
Ons sien om na mekaar. Alle armes, werkloses, siekes, ens., moet op ‘n sentrale register geplaas word soos dit in Europa gedoen word en planne moet gemaak word om na elkeen om te sien, werk te skep, hier of in samewerking met Europeërs, Amerikaners en Afrikaneremigrante wat steeds ons saak goedgesind is.
Ons verdedig ons teen die alledaagse aanvalle, rooftogte, plundering en plaasmoorde kragtens die selfverdedigingsbeginsel in Romeins-Hollandse reg: se defendendo.
Ons bestee minder aan selfone en motors, en meer aan veiligheid. Elke Afrikanergesin moet oor handwapens, jaggewere (die “long guns” waarvan die Amerikaners praat) en selfs, waar moontlik, semi-outomatiese wapens beskik. Alles binne die wet, natuurlik.
Ons versterk die Afrikaanse kultuur, veg waar moontlik hofsake oor verengelsing en internasionaliseer die taalstryd. Voortdurend moet ons dit duidelik maak dat die onderdrukking van Afrikaans net ‘n onderdeel van die groter volksmoord is wat die geradikaliseerde Bantoe-marxis tans op ons uitvoer. Verder skep ons verwoed in Afrikaans: boeke, toneelstukke, films, video’s, musiek… ‘n hele Afrikanerrenaissance soos laas in die 1930’s gebeur het!
Ons troef die ANC-SAKP se propaganda dat “Suid-Afrika wel Bantoegebied is” met argumente, boeke en artikels wat die teendeel bewys. Ons ontken dat die Bantoestamme op enige grondgebied buite die ou tuislande of die omringende “nasionale state” soos Swaziland, Lesotho, Botswana, Zimbabwe, ens. geregtig is. Alle vorme van “grondhervorming” en grondgryp moet met hand en tand beveg word. Ons was éérste hier, in 1652. Laat hulle die teendeel bewys. Op skrif.
Ons boikot selektief anti-Afrikaanse of anti-blanke maatskappye soos Spur, Toyota, DSTV en die res, asook die kleiner munisipaliteite waar dienste in elk geval nie meer gelewer word nie.
Soos wat die stryd tussen ons en die Bantoe-imperium voortwoed, sal ons wel punte begin aanteken. In elk geval is die openbare maatskappye soos Eskom, Transnet, SAL, Denel, ens., asook die munisipaliteite, reeds bankrot gesteel en sal die ekonomie al swaarder begin trek.
Ons moedig ‘n toeristeboikot deur buitelanders, tesame met verbruikersboikotte van Suid-Afrikaanse goedere in die buiteland aan. Dít alles sal die ekonomiese druk op die Bantoeryk verhoog en hy sal minder belastings in, asook weens sy beperkter staatsmiddele minder van ons bates kan plunder.
Soos wat die druk toeneem, kan ons begin om bepaalde gebiede in die land waar ons in die meerderheid verkeer, onafhanklik te verklaar en die vlae van volkstate te hys. Al word sulke state nie aanvanklik universeel erken nie, sal hulle nie meer belastings aan die Bantoeryk hoef te betaal nie en kan ons sodoende groter beheer oor ons eie finansiële en ander hulpbronne verkry. Gebiede moet ook gekonsolideer word in een of twee groter Afrikanerrepublieke wat soortgelyk aan die ou Boererepublieke sal saamwerk en ‘n gemeenskaplike verdedigingstelsel sal instel.
Afhangend van die omstandighede by daardie punt, behoort ons egter nie op te hou nie. Onthou: “Een radikalisme roep ‘n ander op.” Net soos wat die ANC-SAKP ons almal by ons werkplekke, aan die universiteite en in skole wil vervang – die “Groot Vervanging” waarvan daar insgelyks in Europa sprake is – moet ons op die duur alle swartes laat vervang met ‘n beleid van BEB, oftewel “blanke ekonomiese bemagtiging”. Ons sal blankes invoer uit ander wêrelddele om arbeid hier te kom verrig en geen enkele Bantoe meer in diens neem nie, iets wat reeds met welslae in Orania toegepas word.
Sodoende sal die twee onversoenbares, die Afrikanerkultuur en die Bantoekultuur, op ‘n natuurlike wyse uitmekaar groei en elkeen in sy eie gebied teregkom. Anders as in Verwoerd se tyd, sal dit nie by wyse van patriargale blanke staatsbeleid gebeur nie, maar meer organies en in reaksie op ‘n radikale kultuurkonflik wat reeds deur die Bantoe-imperialiste ontketen is — en voortaan onstuitbaar is. Dit is ‘n proses wat by wyse van aantrekking en afstoting sal gebeur: die verwerping van Afrikaans en die Europese wêreldbeskouing deur die afrosentriese, geradikaliseerde Bantoe veroorsaak dat hy sy rug op ons keer, terwyl ons op ons beurt ons rug op die Bantoe en sy imperiale gebiedsuitbreiding, asook sy sug na oorheersing keer en selfbeskikking nastreef.
Dis nie nodig om ‘n lykskouing by die NP-beleid van destyds onder Malan, Strijdom en Verwoerd te hou nie. Maar in die 1960’s was die wêreld nog nie reg vir gebiedskeiding en die “afsonderlike ontwikkeling” van kulture nie. Tans is veral die Westerse wêreld, sowel die Noord-Amerikaners as die Europeërs, uiters ontvanklik daarvoor. Europa se vrees vir Islamisering en die Amerikaanse weerstand om deur immigrasie vanoor die Mexikaanse grens — waaronder ook swartes uit Afrika! — oorspoel te word, skep ‘n natuurlike bondgenootskap tussen ons en die res van die Weste.
In die aangesig van korrupsie, geweld, volksmoord op boere, asook die uiterste vorme van Bantoevermetelheid tans, beskik ons reeds oor die “morele hoëgrond”, soos dit genoem word.
Die herowering van Suid-Afrika, dít wat op Spaans die reconquista genoem word, moet met ongekende ywer nagestreef word, totdat die rug van die Bantoebesetting finaal gebreek is. Selfs dán moet dit nog nie ophou nie, en moet Suid-Afrika as ‘n integrale deel van die Westerse en Europese stelsel herstel word – soos dit tot onlangs toe was!
Tydens die klassieke reconquista, het dit die Spanjaarde 780 jaar geneem om van die Arabiere in hul land ontslae te raak. Vir seker gaan dit nie so lank neem om die oorheersing van die suidelike Bantoe in ons land vir goed te beëindig nie.
Ek verstout my om te sê: Ons kan nie anders as om te oorwin nie.
Om die leuse van Hoërskool Linden in Johannesburg, een van die skole wat Lesufi die Bantoe-imperialis van Gauteng, tot niet wil maak, lui:
Ons leef in ‘n tyd waarin kunstenaars wat nie links genoeg is nie, geteiken word. Plaaslik is daar eintlik net ‘n enkele ideologie of narratief wat geduld word. Daaraan word uitdrukking gegee met woorde soos regstelling, transformasie, integrasie, assimilasie, nasiebou en verengelsing. Kerry Raymond Bolton (gebore in 1956) is ‘n Nieu-Seelander wat hom teen sulke modestrominge verset. In die verligte Wikipedia word hy as ‘n fascis, anti-semitis en selfs satanis uitgebeeld. Hy woon in Paraparaumu in die suidweste van die Noordeiland, maar word nie in die Wikipedia as ‘n “notable resident” beskou nie. In die konserwatiewe Metapedia word Bolton voorgehou as konserwatief en nasionalisties. Hy stry teen die valshede wat die massa-inligtigsmedia versprei, asook die deurtrapte linksheid van universiteite. In ‘n vorige rubriek het ek die aandag gevestig op Bolton se positiewe gesindheid jeens blankes in Rhodesië en Suid-Afrika (Praag 19.08.2016).
Ek het twee van Bolton se boeke gelees: Artists of the Right (San Francisco: Counter-Currents Publishing, 2012, 208p; Amazon Kindle $6,89) en More artists of the Right (San Franciso: Counter-Currents Publishing, 2017, 188p; Amazon Kindle $5,74). In die Kindle-verwysings hier onder word hierdie boeke as onderskeidelik I en II aangedui. Die teks van die 2012-boek, met die uitsondering van die hoofstuk oor HP Lovecraft,* bestaan uit verwerkings van artikels wat in ‘n vorige boek van Bolton, Thinkers of the Right (2003), gepubliseer is. Die teks van die 2017-boek bestaan uit die herpublikasie van artikels wat in Greg Johnson se tydskrif, Counter-Currents, verskyn het. Dit is veral literêre kunstenaars, soos digters, waarna in die twee boektitels verwys word.
[* Michel Houellebecq se eerste boek is nie fiksie nie maar ‘n biografiese essay oor die Amerikaner, HP Lovecraft (1890-1937), die outeur van die gedig, “On the creation of niggers” (1912). Dit was in die era voordat politieke byderwetsheid die Westerse wêreld getref het. Houellebecq skryf: Swartes se “vitality, their apparent lack of complexes or inhibitions, terrifies and repulses him [Lovecraft]. They dance in the street, they listen to music, rhythmic music … They talk loud. They laugh in public. Life seems to amuse them, which is worrying” (Michel Houellebecq, HP Lovecraft: Against the world, against life, London: Weidenfeld & Nicolson, 1991/2005, 247p, p 113). ‘n Land kan in sy swernoot gaan sonder dat oor die ramp wakker gelê word.]
Sommige van hierdie kunstenaars was aanvanklik kommuniste terwyl ander fasciste was wat selfs tot hulle einde fascisme aangehang het. In hierdie verband moet twee sake in gedagte gehou word. Enersyds kan enige ideologie wat aanhang geniet, afgesien daarvan of dit van ‘n politieke of religieuse aard is, ten minste teoreties oor sekere positiewe kenmerke beskik, wat die onderskrywing daarvan vir die volgelinge sinvol maak. As dit nie so was nie, sou daar nie aanhangers gewees het nie. Andersyds was dit veral tussen die twee wêreldoorloë vir baie eerbare, vooraanstaande mense moeilik om tussen kommunisme en fascisme te besluit, onder meer omdat die gevolge van hulle toepassing in die praktyk toe nog nie bekend was nie.
Vóór die Tweede Wêreldoorlog tydens die Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) was dit by Britse literatore, bv George Orwell, in die mode om hulle by die kommuniste te skaar. TS Eliot, daarenteen, was ‘n uitsondering deurdat hy geweier het om kant te kies (Bolton II 915). Tydens die Tweede Wêreldoorlog was Brittanje vir sy voortbestaan van Russiese militêre steun afhanklik en is daar amptelik geen kritiek op die Sowjetunie en kommunisme uitgespreek nie. Byvoorbeeld, die Katyn-massamoord van Pole deur Russiese soldate is doelbewus verswyg (Praag 22.01.2017). Ná die Tweede Wêreldoorlog is veral fascisme in die Weste as boos verwerp; mettertyd ook kommunisme, maar nooit in dieselfde mate as fascisme nie. In werklikheid het kommunisme oor ‘n baie langer tyd, in veel groter mate en in meer lande as fascisme dood en verwoesting gesaai. Desnieteenstaande word fascisme tans in baie groter mate as kommunisme verdoem. Soos rassisme is fascisme deesdae ‘n skelwoord vir onrehabiliteerbare boosheid. Albei terme word feitlik uitsluitlik teen blankes gebruik. Dit is asof voorgegee word dat swartes per definisie nie rassisties of fascisties kan wees nie.
Dit is moeilik om presies te bepaal wat onder polities regs verstaan word. Bolton beskou fascisme as regs en kommunisme as links. In hierdie opsig aanvaar hy dus die populêre standpunt, maar dit is vir my problematies. Tussen kommunisme en sosialisme is daar eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil. Die ANC-regime noem homself sosialisties omdat hy nie die moed en eerbaarheid het om te erken dat hy wesenlik kommunisties is nie. In soverre die ANC nog nie volskaals kommunisties is nie, is dit sy strewe om ingevolge die Vryheidsmanifes van 1955 ‘n volslae kommunistiese regime te word. Buite Duitsland was dit eerder Benito Mussolini se gematigde fascisme as Adolf Hitler se radikale fascisme wat deur intellektuele aangehang is. Maar Mussolini het sy weergawe van fascisme uit sosialisme ontwikkel – “The only doctrine of which I had practical experience was that of socialism” (Benito Mussolini, The doctrine of Fascism, 1932, 50p; Amazon Kindle $1.14, 163) – vandaar my skeptisisme oor die beweerde politieke regsheid van fascisme. Nadat hy uit die Sosialistiese Party geskop is, het Mussolini beweer dat hy teen sosialisme gedraai het, maar voeg dan by: “Fascism recognizes the real needs which gave rise to socialism and trade unionism” (110), terwyl ek eerder niks met sosialisme en vakbonde te make wil hê nie.
Wat baie van die kunstenaars genoem in Bolton se twee boeke tot die aanvaarding van tydelike of permanente fascisme beweeg het, is die volgende uitspraak van Mussolini: “Poetry is a necessity of state” (Bolton I 1711). “This displayed a higher state of civilization” (I 1711). Maar hieruit het kunstenaars soos DH Lawrence, Ezra Pound en Wyndham Lewis afgelei “that the artist is the natural ruler of humanity” (I 2050). Dit is ‘n uiters onrealistiese, romantiese siening as dit op politieke leierskap toegepas sou word. By die verskaffing van kulturele leiding kan so ‘n standpunt egter meer sinvol wees, bv “Lewis calls for a ruling caste of aesthetes” (I 2188). In sy genoemde boek het Mussolini die waarde van kultuur (63) en tradisie (84, 504) – “moral and traditional values” (524) – beklemtoon en materialisme teengestaan (84, 242). Dit pas in die kraal van konserwatiewe kunstenaars; ook omdat sowel kommunisme as kapitalisme materialisties is (Bolton I 1658, 2807, 2901). Op ‘n enkele uitspraak of handeling van ‘n politikus – soos dié van Mussolini: “Poetry is a necessity of state” – moet liefs nie peil getrek word nie. Dit is soos om die terroris Nelson Mandela, wat nooit geweld afgesweer het nie, as ‘n vredesikoon te beskou omdat hy versoening gepredik het eers nadat hy in sy bose doel geslaag het, naamlik die daarstelling van ‘n swart politieke bewind.
Wat by die lees van Hitler se Mein Kampf en Mussolini se The doctrine of Fascism opval, is hoe onspesifiek hulle opvattings in baie opsigte is. Hulle idees kan alleenlik na behore beoordeel word ingevolge hulle praktiese toepassing. Waaraan ek ‘n hekel het, is die verabsolutering van die staat. Soos Mussolini dit stel: “The State is all embracing … Fascism is totalitarian” (103). “For Fascism the State is absolute, individuals and groups relative” (333). “The individual exists only in so far as he is within the State and subjected to the requirements of the State and … as civilization assumes aspects which grow more and more complicated, individual freedom becomes more and more restricted” (544). Ek, daarenteen, verkies beperkte staatsmag en groter individuele vryheid. Mussolini skryf: “Without the State there is no nation” (645). “It is the State which creates the nation” (128), soos die ANC-regime tans plaaslik probeer doen. Mussolini definieer fascisme as “an organized, centralized, authoritarian democracy” (275). Dit is vir my absoluut verwerplik. Laat die “organized” weg omdat die ANC-regime in chaosskepping uitmunt. Die ANC-bewind is sekerlik “centralized” en “authoritarian” hoewel geensins demokraties in die sin dat daar oor die belange van al die inwoners gewaak word nie. Byvoorbeeld, Cyril Ramaphosa gaan voort om oor plaasmoorde te swyg pleks van dit ondubbelsinnig te veroordeel. Nie-blankes, veral swartes, word doelbewus bevoordeel en blankes soveel moontlik benadeel. Soos die ANC en ander kommunistiese regerings noem Mussolini sy volgelinge kamerade (481).
Waar ek roerend met Mussolini eens is, is wanneer hy skryf: “Fascism is … opposed to the form of democracy which equates a nation to the majority, lowering it to the level of the largest number” (116). Tereg verkies hy kwaliteit bo kwantiteit. “Fascism … asserts the irremediable and fertile and beneficent inequality of men who cannot be leveled by any such mechanical and extrinsic device as universal suffrage” (253). Naas biologiese kenmerke, soos asemhaal, is geen twee mense of groepe in Suid-Afrika gelyk of eenders nie – nie eens meer in die howe nie omdat uitspraak daar gelewer word deur mense wat dikwels op grond van ras en geslag pleks van bekwaamheid aangestel en bevorder is. Dit is absoluut absurd dat alle volwasse Suid-Afrikaanse burgers desnieteenstaande gelyke en eenderse stemreg het. In die praktyk sien ons daagliks dat “political equalitarianism” tot “the habit of collective irresponsibility” lei (275).
Myns insiens is die ANC se huidige skynbare aanhang van demokrasie vals. Omdat hy die steun van die meerderheid swart kiesers het, het demokrasie ‘n manier aan die ANC gebied om aan die bewind te kom en na ‘n kwarteeu steeds aan die bewind te wees. Maar die ANC regeer primer ten bate van die swartes en ter benadeling van veral die blankes. Ons “jong demokrasie” is nie daar om al die land se inwoners te bevoordeel nie. Bolton skryf met verwysing na Friedrich Nietzsche (1844-1900) oor sommige van sy geselekteerde kunstenaars: “[They] were suspicious if not terrified of the mass leveling resulting from democracy and its offspring communism.* In democracy and communism, they saw the destruction of culture understood as the pursuit of the sublime” (Bolton I 156). As daar iets is waaraan die ANC-regime heeltemal onskuldig is, is dit die geestelike veredeling van die bevolking. Pleks daarvan word die samelewing al hoe meer gebrutaliseer. Wat DH Lawrence die “choice minority” noem (I 156), vind dit in die nuwe Suid-Afrika al hoe moeiliker om leefbare ruimte te vind.
[* Dit kan ook van sosialisme gesê word: “socialism as a leveling creed: ‘the scum on the democratic cauldron'” (II 738). Wyndham Lewis skryf: “No artist can ever love democracy or its doctrinaire and more primitive relative, communism” (I 2138). Oor “mass leveling” skryf Lewis: “[The] mass mind … is required to gravitate to a standard size to receive the standard idea” (I 2159). Hierdie uitspraak kan op sowel demokrasie as die massa-inligtingsmedia toepaslik wees.]
In Bolton se 2012-boek is daar ‘n hoofstuk oor elk van die volgende tien kunstenaars: DH Lawrence, HP Lovecraft, Gabriele D’Annunzio, Filippo Marinetti, WB Yeats, Knut Hamsun, Ezra Pound, Wyndham Lewis, Henry Williamson en Roy Campbell. In Bolton se 2017-boek is daar ‘n hoofstuk oor elk van die volgende sewe kunstenaars: Richard Wagner, Aleister Crowley, TS Eliot, PR Stephensen, ARD Fairburn, Geoffrey Potocki de Montalk en Yukio Mishima. Mishima (1945-1970), ‘n Japannees, is die enigste Oosterling onder hierdie kunstenaars. Dit is moeilik om in te sien in watter opsig hy in Westerse sin regs was. Die hoofstukke is nie almal ewe interessant of duidelik polities regs nie. Ek skryf selektief oor hierdie kunstenaars; veral oor wat van aktuele belang of hopelik interessant is.
In sy voorwoord noem Greg Johnson dat hierdie kunstenaars oor talle onderwerpe verskillende opinies huldig. “Yet to a man, they were united in their rejection of human equality – the common root of capitalism and communism – and their affirmation of a hierarchical model of society” (I 46). “As Rightists, these artists rejected modern decadence and sought to preserve and restore healthier pre-modern social forms within the context of modernity” (I 54). Party kunstenaars hunker terug na die voor-industriële landbou-era, selfs die heidense tyd. Maar daar is ook dié wat gevorderde tegnologie en futurisme omarm, bv die Italianer, Filippo Marinetti (1876-1944). In plaas van demokrasie word dikwels voorkeur aan ‘n natuurlike, nie-oorgeërfde aristokrasie, oftewel elite, en ‘n monarg eerder as ‘n diktator as staatshoof gegee. Emosie, gevoelens, impulsiwiteit en instinkte word deur bv die Brit, DH Lawrence (1885-1930) hoog aangeslaan, wat die gevaar van irrasionaliteit inhou.
Wyndham Lewis “rejected the counter-movement that sought to return to the past and embrace the intuitive, the emotional, and the instinctual above the intellectual and the rational. Lewis particularly denounced DH Lawrence for his espousal of instinct above reason and for what appeared to be a celebration of the doctrine of the ‘noble savage’, which has served as the basis of liberalism from the eighteenth century on” (I 1904). Lewis het ‘n groot kramp gehad in “parlor pink liberals” (I 1921), soos die lede van die Bloomsbury-groep, “the pretentious and snobbish intellectual denizens of a delineated area of London who could make or break an aspiring artist or writer” (I 1921). Lewis het teen hulle uitgevaar in sy roman, The Apes of God (1930). Roy Campbell het op ‘n soortgelyke manier gereageer in sy gedig, The Georgiad (1931).
As sodanig is die lewe nie noodwendig sinvol nie. Iedere mens moet poog om self soveel moontlik betekenis aan sy lewe te gee. Wat volgens Lovecraft nagestreef behoort te word, is “self-actualization and higher cultural and spiritual activities” (I 237). “The primary goal of a nation [is] the development of high aesthetic and intellectual standards” (I 274). “The only meaning of human existence is to reach ever higher levels of mental and aesthetic development” (I 308). “Leisure will be that of a civilized person rather than that of a cinema-haunting, dance-hall frequenting, pool-room loafing clod” (I 282). “Socialism, like capitalism, would pave the way for universal proletarianization and the consequent leveling of culture” (I 256). “Democracy is a false idol – a mere catchword and illusion of inferior classes” (I 297). Meerderwaardigheid “could not be achieved through ‘the low cultural standards of an underdeveloped majority. Such a civilization of mere working, eating, drinking, breeding, and vacantly loafing or childishly playing isn’t worth maintaining'” (I 308).
Die Italianer, Gabriele D’Annunzio (1863-1938), het tot ‘n uitsonderlike insig gekom: “The State should always be no more than an institution for favoring the gradual elevation of a privileged [talented] class towards its ideal form of existence” (I 413). Sedert 1994 doen die ANC-regime presies die teenoorgestelde in Suid-Afrika. D’Annunzio het sy ideale kortstondig in die vrye stadstaat Fiume/Rijeka ‘n werklikheid gemaak (1920-1924). Hierdie hawestad was in die 20ste eeu agtereenvolgend Oostenryk-Hongaarse, Italiaanse, Joego-Slawiese en Kroatiese besit. Ná die Italiaanse oorgawe in 1943 het Duitsland Rijeka beset. In 1945 was daar 27 000 Duitse soldate wat Rijeka teen Joego-Slawiese aanvalle verdedig het. Hiervan is 16 000 gevange geneem en 11 000 gedood, baie van hulle nadat hulle oorgegee het. Die Joego-Slawiese regering van Tito (1892-1980, staatshoof 1943-1980) – die Weste se gunsteling-kommunis – het valslik outonomie aan die Italiaanse inwoners van Rijeka belowe. Nadat die Tito-kommuniste beheer oorgeneem het, is diegene wat outonomie begeer het sistematies verdryf. Minstens 650, hoofsaaklik Italianers, is ná die oorlog tereggestel. Oor hierdie ernstige kommunistiese oorlogsmisdade word geswyg. Maar wanneer die blanke regering in Suid-Afrika ‘n krotbuurt en misdaadnes soos Distrik 6 opruim of enkele of ‘n paar dosyn swart skoorsoekers dood, is daar na bewering ‘n misdaad teen die mensdom gepleeg. Tydens die “bevrydingstryd” is daar sekerlik baie meer swartes deur swartes as deur blankes gedood. Ná ons “bevryding” in 1994 is heel moontlik meer blankes deur swartes gedood as die dodetal wat aan blankes tydens die “bevrydingstryd” toegeskryf kan word.
Die Ier, WB Yeats (1865-1939), “is condemning the leveling effects of the democratic media, pandering to the lowest denominator for the sake of maximum profit via the largest market, part of a general commodification of culture, which was why Yeats, like Lawrence, Wyndham Lewis, Pound, et al, deplored the democratization process”(I 1001). “Yeats advocated planned human upbreeding and joined the Eugenics Society at a time when eugenics* was a widely held belief among the intelligentsia” (I 1063). “Psychometric studies … showed intelligence to be inherited, and [Yeats] expressed concern at the proliferation of the unintelligent” (I 1086). Yeats “was suspicious of any movement that appealed to the masses” (I 1173). Hy het sy lewe lank weerstand teen vulgariteit gebied en die bevordering van hoë kultuur bepleit (I 1183).
[* Eugenetiek: “wetenskaplike ondersoek van alle faktore wat ‘n ras kan verbeter” (HAT). Suiwer rasioneel behoort daar nie beswaar teen die verbetering van etnisiteite, rasse en die mensdom te wees nie. Teen die (verdere) verslegting van mense behoort daar wel gewaak te word.]
Die Noorweegse Nobel-pryswenner, Knut Hamsun (1859-1952), was ‘n interessante, eiesoortige, aartskonserwatiewe gees. “Hamsun attacked the crass materialism of the US. He despised democracy as a form of despotism, abhorring its leveling nature and mob politics … He also expresses his misgivings about the presence of Africans in the US” (I 1253). “His constant theme [the] rediscovering [of] one’s roots in the simple life, in family, and in children” (I 1286). “As [Oswald] Spengler [1880-1936] noted, there is nothing more important than the continuation of a family lineage, generation after generation … there is nothing more dreadful than being the last of a family’s line” (I 1324). Maar kulturele marxiste wil juis die tradisionele gesin, die kern van Westerse beskawing, vernietig. Homoseksuele doen lustig hieraan mee. Spengler skryf: “A woman of race* does not desire to be a ‘companion’ or a ‘lover’, but a mother … barrenness is the hardest curse that can befall a woman and through her the race” (I 1332).
[* “By ‘race’ Sprengler did not [mean] a biological, or ‘Darwinistic’ conception, but an instinct. ‘Race’ means ‘duration of character'” (I 3776).]
Hamsun “had been appalled by the British war against the Boers, which he would surely have regarded as a war by a plutocratic power against an entire folk who epitomised a living remnant of the type portrayed by Isak in [Hamsun’s novel] The growth of the soil” (1917) (I 1445).
‘n Soortgelyke pro-Afrikanergesindheid word by die Nieu-Seelander van Poolse oorsprong, Geoffrey Potocki de Montalk (1903-1997), aangetref. Om sy afkeur tuis te bring het hy “english” (II 2527) en “jews” (II 2505) met kleinletters geskryf. In 1964 het Potocki Two blacks don’t make a white: Remarks about apartheid gepubliseer. Daarin spreek hy uit “a cynicism in regard to humanitarianism as a façade for ignoble purposes … Potocki’s outlook on South African apartheid was based decidedly on the general inferiority of the blacks to whites, insofar as they had not, and could not, make a civilization” (II 2566). “Attacks on apartheid, Potocki claimed, were the result of the post war era of ‘univeral humbug’, the product of a coalition of Christians, communists, and democrats. He pointed to the selective hypocrisy of the liberal conscience, which was silent about communist dictatorships, and to the record of the British Empire in their treatment of colored colonials. He drew heavily on South African government publications citing the services that had been rendered to the blacks under apartheid, pointing out that the Afrikaners did not dispossess indigenous blacks, but had met the Xhosa while both were migrating from opposite directions” (II 2576).
Op 11 November 1965 het Ian Smith Rhodesië eensydig onafhanklik verklaar. “In 1966, Potocki took up the cause of Rhodesia. His solution to the crisis was … to proclaim Rhodesia a Kingdom … ‘In this way the Rhodesians will set the whole world a good example, take the wind out of the sails of the minority of piratical hypocrites in England, & provide a turning-point for the Good in the history of the world, at a time when it never needed it more'” (II 2586). “In 1977 Potocki returned to Southern African themes, namely: ‘Let the Rhodesians not be surprised that England should try to sell them down the river to a gang of bolsheviks and other terrorists. For after having plotted the most gigantic blood-bath and world-wide flood of misery that the world has ever seen, and carried it through by fiendish means (Dresden etc) backed up by Hellish lies (six millions etc) on the pretext of safeguarding the independence and territorial integrity of Poland, England shamelessly sold that great country (once the largest kingdom in Europe) to the wickedest terrorist of known history, calling himself Stalin'” (II 2595).
Die Amerikaner, Ezra Pound (1885-1972), “regarded the rise of materialism, democracy, and the masses as detrimental to the arts, as newspapers and dime novels replaced literature, and the mass market determined cultural expression. Pound saw artists or what we might call the ‘culture-bearing strata’ as a class higher than the general run of humanity who, under the regime of the democratic era, had been leveled down to a ‘mass of dolts’, a ‘rabble’, whose redeeming feature was to be ‘the waste and manure’ from which grows ‘the tree of the arts'” (I 1617). “Culture were the product of races, and each race had its own soul … of which the artist was the guardian” (I 1711).
Naas Nietzsche en Spengler put sommige van hierdie kunstenaars inspirasie uit Thomas Ernest Hulme (1883-1917) se werk. In Robert Ferguson se biografie, The short sharp life of TE Hulme (London: Faber & Faber, 2012, 342p; Amazon Kindle $16,09), word Hulme beskryf as “the conservative character at its best.” “Both Pound and Lewis were influenced by the Classicism of the art critic and philosopher TE Hulme, a radical conservative. Hulme rejected nineteenth-century humanism and romanticism in the arts as reflections of the Rousseauian (and ultimately communistic) belief in the natural goodness of man when uncorrupted by civilization, and of human nature as infinitely malleable by a change of environment and social conditioning” (I 1962). Dit is hierdie dwaasheid van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), wat oorerwing/DNS buite rekening laat, wat aan die grondslag lê van wat ons deesdae daagliks moet aanhoor: As alle mense dieselfde geleenthede het, sou die uitkoms glo wees dat almal gelyk is; dus net so goed, bv intelligent, bekwaam, toegewyd, ens, as ander mense. In die praktyk sien ons egter dat gelyke geleenthede nie gelyke uitkomste verseker nie. Selfs superieure geleenthede, soos die hedendaagse blatante bevoordeling op grond van ras, lei plaaslik dikwels tot teleurstellende resultate.
Hulme skryf: “The root of all romanticism: that man, the individual, is an infinite reservoir of possibilities; and if you can so rearrange society by the destruction of oppressive order then these possibilities will have a chance and you will get progress” (I 1972). Dit herinner my aan die rektor wat swart studente nie op grond van bewese akademiese prestasie tot universitêre studie wou toelaat nie, maar op grond van potensiaal. Ek het toe aan hom gesê hy moet vir my ‘n swarte uitwys wat nie potensiaal het nie. Hy kon nie met ‘n sinvolle reaksie vorendag kom nie.
Hulme skryf voorts: “One can define the classical quite clearly as the exact opposite to this [cf previous paragraph]. Man is an extraordinarily fixed and limited animal whose nature is absolutely constant. It is only by tradition and organisation that anything decent can be got out of him … Put shortly, these are the two views, then. One, that man is intrinsically good, spoilt by circumstance; and the other that he is intrinsically limited, but disciplined by order and tradition to something fairly decent” (I 1979). Dit lyk na oordrywing om te beweer dat die menslike natuur “absolutely constant” is. Mense kan myns insiens individueel en groepgewys bv (moreel) verbeter of versleg.
Die Brit, Wyandham Lewis (1882-1957), onderskryf Hulme se opvattings. By Lewis vind ek ook ondersteuning vir sommige van my ander standpunte: “Lewis opposes the ‘melting pot’ where different races and nationalities are becoming indistinguishable. Once again, Lewis’s objections are aesthetic at their foundation. The Negro gift to the white man is jazz, ‘the aesthetic medium of a sort of frantic proletarian subconsciousness’, degrading and exciting the masses into mindless energy, an ‘idiot mass sound’ that is ‘Marxistic’. We might reflect now that this was the beginning of the process upon which the modern music industry is largely founded, with ‘popular’ music – the transient music of the mass market – centered around frenetic rhythms accompanied often by a frenzied pseudo-tribal dancing, symptomatic of the return [of] the ‘cult of the primitive’ in the name of ‘progress'” (I 2197).
Die Brit, Henry Williamson (1895-1977), spreek tereg sy afkeur van die twee wêreldoorloë uit omdat “the youth of Europe shed the blood of their own family, and the jackals of the world grew fat” (I 2551). ‘n Kolossale onnoselheid in dieselfde orde as FW de Klerk se magsoorgawe in 1994 is: “the Soviets had been permitted to invade half of Europe” (I 2540) in 1944/45 en is daarna toegelaat om hierdie besetting tot in 1990/91 voort te sit. Roy Campbell, Lewis se “literary ‘bodyguard'” (I 2724), “was horrified by the Allied victory that had placed half of Europe under the USSR” (I 2983).
Roy Campbell
Roy Campbell (1901-1957) is die enigste Suid-Afrikaanse kunstenaar wat in Bolton se twee boeke aan die orde gestel word. Campbell was sterk teen marxisme gekant en het hom tydens die Spaanse Burgeroorlog aan die kant van Francisco Franco se nasionaliste geskaar. Campbell het hom teen Adolf Hitler se fascisme uitgespreek maar dié van António Salazar gesteun. Hy wou egter nie lid van Oswald Mosley se Britse fascistiese party word nie (I 2814). Campbell was erg beswaard oor Britse kolonialisme. Hy het hom ook spoedig van die Bloomsbury-groep se “sex-socialism” (I 2713) gedistansieer. Volgens hom was hulle “intellectuals without intellect.” Bloomsbury was aanvanklik “impressed with his rough manners and hard drinking” (I 2620). “The robust Campbell found their refined manners, pervasive homosexuality, and pretentiousness sickening” (I 2680).
Campbell’s “own aesthetics, as the basis of his rejection of liberalism and socialism, was a synthesis of the romanticism of Provence and the classicism of the Greco-Romans” (I 2704). “Campbell explains that a hypocritical ‘humanitarianism’ is the ‘ruling passion’ of the British intelligentsia, which ‘sides automatically with the Dog against the Man, the Jew against the Christian, the black against the white, the servant against the master, the criminal against the judge'” (I 2889). In 1931 het Campbell profeties geskryf: “The liberal-democratic European idea is doomed, for in its tendency toward petty franchises and nationalisms and in its superficial idea of ‘freedom’, it is anarchistically hostile to the organization of the white race as a whole, and is one of the chief causes of the decline of European power” (I 2735). Campbell het ‘n weersin in industrialisering en tegnologie gehad. “He never used a typewriter or learned to drive” (I 2795).
Campbell het geprotesteer toe bruin mense se stemreg in die jare vyftig in Suid-Afrika weggeneem is. Bolton skryf: “However, Campbell’s misgivings about the South African situation were not prompted by the liberal desire for a democratic, monocultural state. He feared that antagonism between the races would result in Bolshevism and the destruction of his rustic ideal. With the advent of black rule, free market capitalism was ushered in on the wings of Marxism and revolution, which would hardly have surprised Campbell. Today the ANC calls globalization and trade liberalization the ‘correct path to Marxism-Leninism'” (I 3003). In nog ‘n opsig het Campbell dus die toekoms korrek voorspel. In 1954 het die Universiteit Natal ‘n eredoktorsgraad aan Campbell toegeken. “In an off-the-cuff speech, much to the embarrassment of the liberal audience, he defended South Africa against England’s condemnation of apartheid, ridiculing Churchill and Roosevelt, who had sold ‘two hundred million natives of Europe’ to the far worse slavery of Bolshevism” (I 3003).
Campbell is in 1922 met Mary Garman (1898-1979) getroud, die oudste van die sewe Garman-susters. Van hulle word op die Amazon-webwerf gesê: “Their morals were unconventional: bisexuality, unfaithfulness and illegitimate children were a matter of course.” In Connolly se boek (kyk hier onder) word drie van die Garman-susters in besonderhede beskryf. Mary was, soos Virginia Woolf (1882-1941), een van Vita Sackville-West (1892-1962) se minnaresse. Woolf het haar boek, Orlando (1928), na aanleiding van Mary se verhouding met Vita geskryf. Terwyl die Campbells in Frankryk gewoon het, het Uys Krige (1910-1987) daar opgedaag. Hy was veronderstel om onderwys aan die Campbells se twee kinders te gee, maar het ook ‘n seksuele verhouding met Mary gehad. Kathleen Garman (1901-1979) het met die beeldhouer, Jacob Epstein (1880-1959), getrou. Lorna Garman (1911-2000) was met die uitgewer en kommunis, Ernest Wishart (1902-1987), getroud, maar Laurie Lee (1914-1997)* het ‘n kind by haar verwek en sy het later ook ‘n seksuele verhouding met die skilder, Lucian Freud (1922-2011), gehad. ‘n Vierde Garman-suster, die tweede oudste Sylvia (gebore in1899), het haar onderskei as moontlik die enigste vrou wat seksueel met TE Lawrence (Lawrence of Arabia, 1888-1935) verkeer het. Nog ‘n Garman-suster, Ruth (gebore in 1909), het vyf kinders gehad, waarvan twee binne die huwelik was. Daar was twee Garman-broers, Douglas en Marvin, albei kommuniste. Douglas het ‘n tyd lank saam met Peggy Guggenheim (1898-1979), ‘n welgestelde bevorderaar van die skone kunste, gewoon.
[* In hoofstuk 7 van sy boek, As I walked out one midsummer morning (Harmondsworth: Penguin, 1971/1975, 186p; Amazon Kindle $14,58) vertel Laurie Lee van sy ontmoeting met die Campbells in Toledo, Spanje. Roy het toe van Mary gesê: “She’s got more genuine saintliness in her little finger than the whole of this god-damn town” (p 115). Lee skryf Roy “loved the Afrikaans language and described its primitive vigour” (116).]
Die agnostiese Campbell “at the initiative of his wife converted to Catholicism in 1935” (Bolton I 2787). Vóór dit was Mary allermins soos ‘n non, maar sy het fanaties godsdienstig geword en sowel Kathleen as Lorna beïnvloed om dieselfde te doen. Heiligheid is egter nie maklik volhoubaar nie. Mary “lost her faith about two years before she died. It seemed to disappear suddenly and without reason, like a bird alighting from a branch” (Cressida Connolly, The rare and the beautiful: The lives of the Garmans, London: Harper, 2005, 281p, p 225). Hierdie boek is deur Johannes Comestor op LitNet (28.10.2011) bespreek.
Volgens die Duitse komponis, Richard Wagner (1813-1883), “the noblest of all races was the ‘white'” (Bolton II 313). Ruimte ontbreek om Wagner se idees te bespreek wat later deur die Naziis as ondersteuning van fascisme en anti-semitisme vertolk is. Hy was “an aesthete who is instinctively repelled by the mob and its leaders” (II 208). Wagner skryf: “I am neither a republican, nor a democrat, nor a socialist, nor a communist, but an artistic being” (II 342). Vir hom het dit gegaan om “the völkisch basis of art … the artist as expressing the Volk-soul” (II 293). Wagner het onder meer gesteun op die nasionalisme van Johann Gottfried Herder (1744-1803 – II 105) en Johann Gottlieb Fichte (1762-1814 – II 95). Volgens Herder “the vehicle of living culture is a distinct Volk or nation with its distinct language and traditions” (Dagobert D Runes, ed, Dictionary of Philosophy, New York: Philosophical Library, 1942, p 125). Fichte word as die vader van Pan-Duitsheid beskou omdat hy Duitssprekendes geïnspireer het om teen die Napoleontiese besetting in opstand te kom.
Die Brit, Aleister Crowley (1875-1947), het soos baie van hierdie kunstenaars geen vertroue in verkiesings en demokrasie gehad nie: “The elected man is always the mediocrity; he is the safe man, the sound man, the man who displeases the majority less than any other, and therefore never the genius” (Bolton II 716).
Skildery van T.S. Eliot deur Wyndham Lewis.
Die Amerikaner, T(homas) S(tearns) Eliot (1888-1965) het hom in 1915 in Engeland gevestig en in 1927 Britse burgerskap aanvaar; “a resident alien” (II 790). Hy was besorgd oor die nieu-barbaarsheid waardeur verworwe Westerse beskawing ondermyn word (II 781). Globalisme het tot kulturele pessimisme aanleiding gegee (II 797). Sy Notes towards the definition of culture (1948) “are particularly cogent expressions of Eliot’s criticism of liberalism and commercialism and his apologia for tradition” (II 807). In 1948 is die Nobel-prys vir letterkunde aan hom toegeken. “He never compromised his views in a post-1945 world in which democracy and egalitarianism had assumed idolatrous veneration” (II 816). Tereg was hy van mening “that tradition can only develop where the population is homogeneous” (II 874).
“His aim was to revive religion as the foundation for a cultural, aesthetic outlook” (II 904). Eliot “enthused about visiting Westminster Abbey and other great churches in London. Looking at their great architecture, Eliot saw the living embodiment of a past high culture” (II 937). In 1925 is sy gedig, “The Hollow Men”, gepubliseer. “‘Hollow Men’ … [have] no attachment, no place in a living tradition” (II 1034). Hy het multikulturalisme verwerp. “What is required for a tradition to become established is a sense of place and permanence” (II 1141). “A class-structured society … is a ‘natural society'” (II 1258). “A mob will be no less a mob if it is well fed, well clothed, well housed, and well disciplined” (II 1208). “Eliot saw the [Second World] War as having ruined the unity of European culture” (II 1236). “The cultural health of Europe required that the culture of each country should remain unique” (II 1300).
Eliot het twee boeke met kultuur as kernonderwerp gepubliseer: The idea of a Christian society (1939) en Notes towards the definition of culture (1948). By Amazon is albei saam as ‘n Kindle-weergawe verkrygbaar onder die titel, Christianity and culture (New York: Harcourt, Brace, 1948). Vir Eliot het dit om Europese kultuur gegaan. Hy het die intieme verband tussen kultuur en beskawing uitgewys. Hy het ook tussen die kultuur van ‘n individu, groep en samelewing onderskei, asook lae of populêre en hoë kultuur. Alle kultuur, oftewel lewenswyse, was volgens hom gebonde aan religie; in die Weste spesifiek aan die christelike religie, waarvan hy ‘n sterk voorstander was. Hy skryf oor “the essential relation of culture to religion … No culture has appeared or developed except together with a religion” (TS Eliot Kindle 1182). In ons gesekulariseerde era word hierdie standpunt deesdae bevraagteken.
Die meer skeptiese Matthew Arnold (1822-1888) het ‘n onderskeid tussen kultuur en religie getref. Daarom het Eliot die standpunt van Arnold gekritiseer en “Christian culture as the highest culture” gepostuleer (1506). Eliot het die werklikheid van klasverskille erken. Sy uitgesproke voorkeur was vir hoë kultuur en hoë beskawing. Daarenteen was die ambisieuse Arnold se siening: “Culture being a pursuit of our total perfection, by means of getting to know, on all matters which most concern us, the best which has been thought and said in the world” (Matthew Arnold, Cuture and anarchy: An essay in political and social criticism, 1869; Amazon Kindle $0, 43). “A man’s life of each day depends for its solidity and value on whether he reads during the day, and, far more still, on what he reads during it” (51). Soos Arnold dit dikwels gestel het: Hy was op soek na volmaaktheid, na “sweetness and light” (bv 115, 248).
Terug na Eliot se boek. Let op sy sobere siening: “All positions in society should be occupied by those who are best fitted to exercise the functions of the positions” (1550). “Qualitative differences between individuals must still be recognised, and … the superior individuals must be formed into suitable groups, endowed with appropriate powers … these groups are what we call elites” (1541). “This higher level of culture must be thought of both as valuable in itself, and as enriching the lower levels” (1569). “The primary channel of transmission of culture is the family” (1654). “The elimination of an upper class at a more developed stage can be a disaster for a country” (1717). Die nuwe Suid-Afrika kan as ‘n tragiese toonbeeld hiervan dien.
Die Australiër, Percy Reginald (Inky) Stephensen (1901-1965), het ‘n eiesoortige Australiese kultuur wat duidelik van dié van die Britte verskil asook nasionale selfrespek bepleit (Bolton II 1470). Stephensen skryf: “Race and Place are the two permanent elements in a culture, and Place, I think, is even more important than Race in giving that culture direction. When races migrate, taking their culture with them, to a new Place, the culture becomes modified. It is the spirit of a Place that ultimately gives any human culture its distinctiveness” (II 1484). “It is literature, according to Stephensen, that gives the greatest sense of Place and Race and Permanence to a nation and which indeed creates the nation” (II 1493). “Culture is the essence of nationality, and the nation an extention of the individuals that comprise it ‘generation after generation’. Nationality gives the individual a sense of pride and meaning” (II 1512). Stephensen “called for a white Australia as a ‘biological aim’ to create a permanent home for persons of ‘European racial derivation'” (II 1636). “The White Australia policy … had been a mainstay for the development of Australian nationhood, based on the aim of what he calls ‘Fused-European Homogeneity'” (II 1716).
Die Afrikanernasie is in 1994 (grootliks) van sy vaderland beroof. Die nuwe heersers het Afrikaners (eintlik alle blankes) tot setlaars of besoekers verklaar. Die permanentheid van die Afrikanerdom word ondermyn omdat ons ons tradisionele plek al hoe minder as herkenbaar, bv as wesenlik Europees, ervaar weens toksiese afrikanisering en hartwringende verval.
Die Nieu-Seelander, ARD (Rex) Fairburn (1904-1957), het op ‘n manier soortgelyk aan Stephensen daarop aangedring dat “New Zealand had to discover its own identity” (II 1899). Fairburn het dit teen die “alien pseudo-culture as conveyed by Hollywood and MTV. It is part of the ‘one world’, ‘internationalized commodity standard'” (II 2079). Fairburn skryf: “My own instinct leads me to resist standardisation of human behaviour in all possible contexts. I believe in ‘personalism’ (which is not quite the same thing as individualism), in regionalism, and in organic growth rather than mechanical order” (II 2089); dus nie sosiale ingenieurswese/manipulasie soos bedryf deur die ANC-regime nie. Ook: “The best status for men is that of independence” (II 2174); dus selfbeskikking, nie-parasitering, ens. “He calls feminism an ‘insidious hysterical protest’ contrary to biological and social imperatives. He saw the biological urge for children as central to women” (II 2218). “He foresaw the danger of New Zealand succumbing to Asia, which in the past few decades has indeed happened, and which proceeds with rapidity” (II 2238).
PRAAG (die Pro-Afrikaanse Aksiegroep) spreek sy dank uit teenoor die Nederlandse Tweede Kamer wat ‘n mosie aangeneem het waarin die ANC se rassistiese grondgrypplan teen blanke boere gekritiseer word.
Die regerende VVD, asook die Forum voor Democratie van mnr. Thierry Baudet, Partij voor de Vrijheid onder mnr. Geert Wilders, die SGP, CDA, CU en 50Plus het die mosie gesteun, terwyl die linkse partye daarteen gestem het.
“Nederland het hiermee vir die eerste keer die kordon van politieke korrektheid rondom Suid-Afrika verbreek,” het dr. Dan Roodt, leier van PRAAG, gesê. “Tereg het die Nederlandse parlement ingesien dat die ANC-terroristebewind se grondonteieningsplan teen internasionale menseregtebeginsels indruis en daarom verwerplik is.”
“Nederlanders is, soos Afrikaners, ook boere en besef daarom watter mate van toewyding en finansiële risiko’s by boerdery betrokke is. Dat die ANC-terroristebewind eenvoudig met ‘n pennehaal boere se grond wil onteien, spreek van dieselfde soort waansin as dít wat die ewe radikale, afrosentriese bewind van Zimbabwe genoop het om dié land ekonomies te vernietig,” het Roodt gesê.
PRAAG hoop dat alle EU-lande, asook die VSA, Kanada en Australië die voorbeeld van Nederland sal volg en mosies teen die anti-blanke rassisme, menseregteskendings en beplande grondeiening van die ANC-terroristebewind sal aanneem.Die bewoording van die mosie, wat deur mnre. Martijn van Helvert, van die Christen-Democratisch Appèl en Kees van der Staaij, van die Staatkundig Gereformeerde Partij ingedien is, lui soos volg:
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering en de meerderheid van het parlement in Zuid-Afrika over willen gaan tot landonteigening van blanke boeren zonder compensatie en daartoe een grondwetswijziging die daartoe in voorbereiding is, niet eens nodig achten;
constaterende dat zowel de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als het Afrikaans Handvest voor de Mensenrechten willekeurige ontneming van eigendom verbieden en al helemaal op basis van huidskleur;
verzoekt de regering, bilateraal en in internationale fora, duidelijk stelling te nemen dat de voorgenomen landonteigening van blanke boeren in
Zuid-Afrika, zonder compensatie, in strijd is met de mensenrechten, en druk uit te oefenen op Zuid-Afrika om ervan af te zien, en gaat over tot de orde van de dag.
In hierdie potgooi van net oor ‘n halfuur bespreek Dan en Karin Roodt die nuusgebeure van die week, sowel plaaslik as internasionaal. Dit wissel vanaf die haatspraakklag teen Steve Hofmeyr tot die Russiese president Wladimir Poetin se onderhoud met die Londense Financial Times, terwyl die infiltrasie van die Franse staatsdiens deur radikale Moslems ook aan bod kom. Moenie huiwer om hier onder kommentaar te lewer nie!
Marthie Prinsloo-Voigt (gebore in 1931) het ‘n aangrypende boek geskryf: ‘n Leeftyd later: Herinneringe aan Angola (Pretoria: Protea Boekhuis, 2017, 231p, R250). Dit handel onder meer oor haar verblyf in Angola (1940-1967). Ek het die boek destyds geresenseer (Praag 10.09.2017). Ek het hierdie bespreking pas herlees en is opnuut beïndruk met Marthie se lewensloop as Afrikaner. Ná die publikasie van my resensie het sy via die uitgewery met my in verbinding getree. Sedertdien ruil ons periodiek teksboodskappe uit. Ten spyte van haar hoë ouderdom is Marthie skynbaar nog gesond. Sy het bv onlangs by haar familie in Suid-Afrika gekuier. Sy woon steeds in Namibië. Ek moet erken dat ek nogal hou van hierdie pêrels wat ek destyds uitgerol het: “‘n Vlieg is ‘n vlieg al vlieg hy nie. ‘n Dief bly ‘n dief al steel hy nie meer nie. ‘n Moordenaar bly ‘n moordenaar al moor hy nie meer nie. Insgelyks behoort ‘n terroris as ‘n terroris bekend te staan al het hy opgehou om terreurdade te pleeg.”
Die volgende boek bied interessante en omvattende aanvullende inligting oor Angola: David Birmingham, A short history of modern Angola (Johannesburg: Jonathan Ball, 2019, 161p, R220; Amazon Kindle $9,41). Dit blyk dat Jonas Savimbi (1934-2002) nie so eerbaar was as wat hy in die plaaslike koerante voorgestel is nie. Hy is bv deur die Chinese regering ondersteun – ‘n feit was destyds van ons weerhou is – as teenhanger vir die Russiese bystand aan die MPLA-regering van Agostinho Neto (1922-1979). Veral nadat Savimbi die eerste Angolese algemene verkiesing in 1992 verloor het (MPLA 49%, UNITA 40%), het hy tevergeefs ‘n burgeroorlog gevoer (met onderbrekings eintlik vanaf Angolese onafhanklikheid in 1975 tot 2002), wat tot bv groot lewensverlies en infrastrutuurvernietiging gelei het. Maar die plaaslike inligtingsmedia het teen 1992 nie meer belang gestel in wat in Angola gebeur nie omdat die blanke bewind in Suid-Afrika in 1994 sou ondergaan, soos die koloniale bewind in Angola in 1975. Wat die nuwe Angola met die nuwe Suid-Afrika gemeen het, is ondoeltreffende dienslewering en onbeteuelde korrupsie. Dit is feitlik net die inkomste uit olie wat Angola in ‘n mate finansieel in stand hou.
Al J Venter het talle boeke oor Afrika gepubliseer, onder meer Portugal’s guerrilla wars in Africa: Lisbon’s three wars in Angola, Mozambique and Portuguese Guinea. 1961-1974 (Solihull: Helion, 2013, 544p; Amazon Kindle $4,39). Hierdie boek is ‘n onbevredigende sameflansing van vorige boeke wat Venter oor hierdie onderwerp geskryf het. Dit handel veral oor Angola en Guinee-Bissau en in heelwat mindere mate oor Mosambiek. Wat baie duidelik is, is dat Portugal besig was om die stryd teen die terroriste in al drie hierdie kolonies te wen toe die staatsgreep in 1974 in Lissabon plaasgevind en Portugal halsoorkop aan Afrika onttrek het. Hiermee is ‘n groot onreg gepleeg, nie net teenoor hierdie lande nie maar ook teenoor die groot getal inheemse inwoners wat lojaal aan Portugal was.
“Dit is moeilik om te besluit of the Portugese oorgawe aan swart mag in Angola meer skandalig was as dié in Suid-Afrika twee dekades later. Vir my is die skandvlek in ons geskiedenis groter omdat die verraad deur ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes gepleeg is” (Praag 10.09.2017). In Suid-Afrika is in 1994 mandaatloos aan die ANC se terreurbendes oorgegee terwyl hierdie elemente nie naasteby ‘n militêre bedreiging vir die land ingehou het nie. Wat gebeur het is so buitengewoon dat die werklike redes vir die verregaande (feitlik) algehele magsoorgawe hopelik mettertyd bekend sal word.
In Angola was daar in 1974 drie strydende groepe, die MPLA, UNITA en FNLA, wat die politieke mag by Portugal wou oorneem. In 1975 het die mag in die skoot van die MPLA geval omdat hy in beheer van die hoofstad, Luanda, was en hy Russiese steun geniet het, maar glad nie landswye steun nie. Die uitbreking van die langdurige burgeroorlog is dus maklik verklaarbaar. Vóór 1992 was daar geen verkiesing waarin die mening van die Angolese bevolking getoets is nie.
Dieselfde het in 1974 in Guinee-Bissau gebeur toe die PAIGC-terroriste die politieke mag oorgeneem het sonder dat ‘n algemene verkiesing gehou is. Die nuut verkreë onafhanklikheid is gevier deur derduisende inwoners wat aan Portugal lojaal was tereg te stel. Wat ook buitengewoon skandalig in hierdie “bevrydingstryd” was, is dat hierdie landjie vanweë sy geografiese ligging erg aan oorgrens-terreuraanvalle blootgestel was. Soos in die geval van Suid-Afrika was Portugal lugtig om oorgrensaanvalle teen terroriste in buurlande te loods omdat regerings en die hoofstroom-inligtingsmedia sulke aanvalle skerp veroordeel het, maar oor oorgrens-terreurdade teen die Portugese owerheid (goedkeurend) geswyg het.
In Mosambiek het Portgugal die politieke mag ook sonder enige algemene verkiesing in 1975 aan die Frelimo-terroriste oorgedra. Soos in Angola het ‘n eenparty-kommunistiese bewind hom in die hoofstad, Lourenço Marques (sedert 1976 Maputo) gevestig. Hierdie terroriste, anders as in Angola, het feitlik geen steun in die hoofstad en omstreke gehad nie. Wat opval, is hoe min sukses Frelimo vóór 1975 met sy militêre bedrywighede behaal het. Geen wonder nie dat hier ook ‘n burgeroorlog (1977-1992) uitgebreek het. Renamo het meerderheidsteun in plattelandse gebiede gehad. Die eerste algemene verkiesing is eers in 1994 gehou, wat deur Frelimo gewen is, met Renamo daarna as die opposisie. In 1995 het Mosambiek lid van die Statebond geword en toenemend sy rug op sy aanvanklike omarming van marxisme gekeer.
‘n Kenmerk van oorloë in Afrika en elders wat glad te min aandag ontvang, is die (beslissende) rol wat huursoldate soms speel. Hulle word deur die land se regering of opposisie gehuur, of deur buitelandse regerings wat nie self openlik by ‘n gewapende konflik betrokke wil raak nie. Al J Venter het hieroor ‘n boek geskryf: Mercenaries: Putting the world to rights with hired guns (Casemate, 2014, 344p; Amazon Kindle $3,44). Spesifiek plaaslik van belang, is Executive Outcomes, ‘n groep huursoldate wat hulle deeglike opleiding in die Suid-Afrikaanse Weermag van weleer ontvang het maar weens die MK-oorname in 1994 dadelik of mettertyd uit die weermag getree het en om den brode of uit gewoonte met ‘n militêre loopbaan voortgaan. Hulle beskik meesal nie oor ander vaardighede nie en verkoop dus hulle ervaring en kundigheid aan wie dit ook al nodig het.
Ek het voorheen verwys na die rol wat Executive Outcomes in Sierra Leone van 1995 tot 1997 in die stabilisering van daardie regering gespeel het (Praag 11.11.2018). Dit was ná hulle avonture in Angola. Een van die bevelvoerders van Executive Outcomes (EO), Roelf van Heerden, het ‘n insiggewende en aangrypende maar haas onbekende boek oor hierdie gebeure geskryf: Four ball, one tracer: Commanding Executive Outcomes in Angola and Sierra Leone (Solihull: Helion, 2012, 257p; Amazon Kindle $2,29). Soldate wat in die Suid-Afrikaanse Weermag aan die kant van UNITA geveg het, het van 1994 af as huursoldate aan die kant van die MPLA-regering teen UNITA in die Angolese burgeroorlog geveg. Moreel behoort dit sekerlik ‘n dilemma te wees, maar Van Heerden probeer om die beroep van huursoldaat te regverdig: “I was proud to be a soldier; I was equally proud to serve as a member of EO” (Kindle 250).
Die opofferings wat sodanige beroep aan lewensverlies, gestremdheid weens beserings asook in gesinsverband verg, neem in sommige gevalle buitensporige afmetings aan. Uit wat Van Heerden skryf, kan afgelei word dat hedendaagse oorlogvoering grondige kennis en vindingryke toepassings verg, te meer omdat hulle as huursoldate soms deur die minder kundige of lafhartige swart sokdate in gevaarlike situasies voorgestoot word. As huursoldaat was Van Heerden in Namibië woonagtig. Hy moes telkens in en uit daardie land beweeg om sy beroep te beoefen. In Suid-Afrika het EO dit ook hotagter gekry om hulle sake te bedryf omdat die ANC-regime nie daarvan hou dat huursoldate onder blanke leiding in die interne sake van ander swart Afrikastate inmeng nie.
Sedert Suidwes-Afrika/Namibië in 1990 onafhanklik geword het, het gebeure in daardie land plaaslik van mindere belang en dié in Angola van nog minder belang geword. Anders as Angola is Mosambiek ‘n buurland van Suid-Afrika. Sy hoofstad is naby die Suid-Afrikaanse grens. Tydens die “bevrydingstryd” het terroriste uit Mosambiek Suid-Afrika binnegedring. Jacob Zuma was een van hulle. ‘n Ander een was Mathews Phosa, wat terroriste in Mosambiek gehelp het om Afrikaans te leer sodat hulle hulle veragtelike misdade, soos die stel van landmyne, doeltreffender kon uitvoer. Phosa word sedertdien deur van ons bekendste Afrikaansinstansies vereer vir sy bevordering van Afrikaans. Byvoorbeeld, in 2007 het die Afrikaanse Taalmuseum en -monument begin met die aanbieding van ‘n jaarlikse Mathews Phosa-gedenklesing. Naspers/Media24 het selfs ‘n bundel van Phosa se Afrikaanse rympies, Deur die oog van ‘n naald (1996), gepubliseer asof hulle gedigte is. Volwaardige Afrikaanse digbundels deur blankes word deesdae egter selfde deur Naspers gepubliseer omdat dit glo nie lonend (genoeg) is nie.
Barry D Wood
Barry D Wood (gebore in 1943) is ‘n Amerikaanse joernalis wat van 1973 af drie jaar lank in Suid-Afrika gewoon het en onder meer by die Financial Mail gewerk het. Sedert 2010 het hy Suid-Afrika periodiek besoek. Oor sy politieke verligtheid kan daar geen twyfel wees nie. Hy is die outeur van die volgende boek: Exploring new Europe: A bicycle journey (2017, 206p; Amazin Kindle $5,74). Ek skryf egter na aanleiding van sy onlangse artikel, “Mozambique: 44 years from liberation” (Politicsweb 6.06.2019).
Wood het Mosambiek die eerste keer in 1974 ná die staatsgreep in Portugal besoek. “Surely, I thought, the Portuguese coup was a death knell for apartheid and minority rule in southern Africa.” Terugskouend is dit darem maklik om jouself in 2019 met sodanige insig te komplimenteer. “[The] soft Latin-style Portuguese was gentle on the ear, a welcome change from the guttural Afrikaans to which I had become accustomed.” Ek lei af dat Wood nie van apartheid, die blanke bewind, Afrikaans en Afrikaners hou nie. Die uittog van blankes uit Mosambiek na veral Portugal, Suid-Afrika en Brasilië was toe reeds in volle swang. “Portugal acceded to all Frelimo demands.” Frelimo is deur die Portugese owerheid tot die “legitimate representative of the Mozambique people” verklaar. “There would be no election, no constitution.”
Mynbedrywighede in Suid-Afrika het sedert die einde van die 19de eeu in groot mate die ekonomie van Mosambiek in stand gehou met werkgeleenthede en uitvoer via die Lourenço Marques-hawe. Wood heg ‘n negatiewe konnotasie hieraan: “The Portuguese … were complicit in a forced labor system* in which South Africa paid Portugal in gold for an annual quota of African mine labor.” Hy noem dat Cecil Rhodes in die 1890’s die spoorlyn van Salisbury/Harare na Beira gebou het (dit is in 1898 voltooi), maar hy verswyg dat in Paul Kruger se tyd die spoorlyn van Pretoria na Lourenço Marques in 1894 deur die Nederlandsche Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij voltooi is.
[* “In 1899 the Portuguese government published a labour law, which imposed on all adult male Africans the obligation to work” (Newitt, bron hier onder, Kindle 1730). Baie Mosambiekers het daarna na Suid-Rhodesië/Zimbabwe en Niassaland/Malawi geëmigreer.]
Met onafhanklikheid in 1975 is daar van die inwoners verwag om te sing: “Frelimo … heroic people who, gun in hand, toppled colonialism … Our country will be the tomb of capitalism and exploitation.” In werklikheid was daar geen sprake dat Frelimo se terroriste die Portugese bewind verslaan het nie. Ná ‘n staatsgreep het die Portugese regering besluit om aan Afrika te onttrek; onder meer weens die groot koste van die miltêre stryd en die onwilligheid van jong Portugese om in Afrika diens te doen. Oor Suid-Afrika verkondig iemand soos Jonathan Jansen ‘n soortgelyke leuen: Dat die Afrikaners twee oorloë verloor het: die Anglo-Boereoorlog en die stryd teen die MK-terroriste. In werklik het FW de Klerk en sy groepie meelopers mandaatloos oorgegee toe daar geen sprake was dat MK ‘n duik in Suid-Afrika se militêre vermoë kon maak nie.
Frelimo het ‘n eenpartystaat tot stand gebring, privaat eiendom op groot skaal genasionaliseer (soos die ANC steeds ingevolge die Vryheidsmanifes van 1955 beoog om te doen), voorgeskryf wat gepubliseer mag word, bv in koerante, en heropvoedingskampe ingestel vir diegene wat nie met sy kommunistiese beleid saamgestem het nie. In landbou is “villagization” ingestel: “forced relocation into collective farms.” Só lyk vryheid in Afrika. In 1977 is ‘n vriendskapsverbond met die Sowjetunie gesluit.
Wood noem dit nie, maar dit is in hierdie eerste jare ná onafhanklikheid (1975-1989) dat Graça Machel die Mosambiekse minister van onderwys en kultuur was en sy sorg gedra het dat alle skole marxisme predik. In 1998 het sy met Nelson Mandela getrou en was sy Suid-Afrika se sogenaamde “First Lady” (1998-1999). In 1999 het sy die kanselier van die Universiteit Kaapstad geword. “Die getransformeerde Universiteit Stellenbosch het weens onblusbare kruipsug in 2008 ‘n eredoktorsgraad aan haar toegeken. Dalk uit erkentlikheid vir die kommunistiese indoktrinasie wat sy op Mosambiekse skoolkinders losgelaat het. Of moontlik weens hierdie gemene skuif: Die terroriste wat landmyne geplant het, moet [volgens haar] nie verantwoordelik gehou word vir die koste van hulle opruiming nie, maar wel diegene wat die landmyne vervaardig of verskaf het (South African History Online)” (Praag 16.09.2017). Dit gee ‘n aanduiding van die mate waarin die “rooi gevaar” hom sedert 1994 in ons midde tuisgemaak het en dít sonder dat daar luide beswaar opklink.
Die Samora Machel-bewind in Mosambiek (1975-1986) het aktiewe ondersteuning gebied aan die misdadige aktiwiteite van Robert Mugabe se terreurbendes teen die blanke bewind van Ian Smith in Rhodesië; ook aan die ANC se terroriste teen die blanke bewind in Suid-Afrika. Binne ‘n dekade ná onafhanklikheid het agteruitgang in Mosambiek sulke groot afmetings aangeneem dat Samora Machel in 1984 verplig was om ‘n nie-aanvalsverdrag met Suid-Afrika te sluit. “The agreement called for Mozambique to expel ANC militants from the country while South Africa pledged to halt its support of Renamo.” Ek kan byvoeg dat Samora Machel doodbang was dat Suid-Afrika sy land of ten minste die suide, bv Maputo, militêr sou oorneem. Nie een van die twee lande het daadwerklik uitvoering aan die 1984-ooreenkoms gegee nie.
Ná slegs ses jaar van intensiewe marxisme het Mosambiek van 1981 af al hoe meer Westersgesind geword. “By 1981 … Mozambique joined the International Monetary Fund and the World Bank became a major supplier of credit. In 1990 Frelimo dropped the term ‘People’s Republic’; the country was rechristened Republic of Mozambique … Frelimo and Renamo agreed to end the civil war … In 1994 Mozambique held its first multi-party elections. That Renamo … could win a third of the votes in that poll reveals the extent to which Frelimo was out of touch with the peasantry … By the late 1990s Mozambique had evolved into … the biggest recipient of foreign assistance in Africa.”
“China is a big winner in Mozambique. It is the country’s third biggest trade partner … Maputo’s modern airport terminal was built by the Chinese. The biggest downtown hotel is Chinese and the new high-rise Gloria on the Costa do Sol beach north of the city is Chinese. China’s highest visibility infrastructure project is a suspension bridge connecting Maputo with the southern suburb of Katembe.” Daar is ook “the huge, newly Chinese built presidential palace. It occupies an entire city block.”
“But while its economy expanded, Mozambique became aid dependent and corruption exploded … Transparency International puts Mozambique near the bottom of its corruption perception index, ranking it 158 out of 180 countries surveyed. In Africa only Somalia, Zimbabwe, Angola and seven smaller economies score lower. The US embassy in Maputo reported in 2009 … ‘Corruption is broad-based among employees of the state, particularly members of the police and customs.'” Dit gaan om “personal enrichment”. In Suid-Afrika het ons die ANC se wapenskandaal gehad. Die teenhanger in Mosambiek is “a $2 billion loan for fishing boats and maritime patrol craft,” wat in 2013 aangegaan is. “When the fraud was discovered in 2016 … Mozambique’s currency lost 40% [of its value].”
Manuel Chang was die minister van finansies (2005-2015). Suid-Afrika het Chang in Mei vanjaar nie aan Amerika uitgelewer soos hy kragtens ‘n wedersydse ooreenkoms verplig is om te doen nie, maar aan Mosambiek. Chang is steeds ‘n parlementslid. “Frelimo insists Chang will go on trial but that promise is not taken seriously as Mozambique law grants immunity to members of parliament [!]. In addition, Mozambique’s legal system is weak with the respected Global Anti-Corruption Network saying it is ‘completely under the control of the ruling party.'”
“In 2011 huge off shore gas deposits were discovered in the Indian Ocean near Mozambique’s border with Tanzania.” Dit kan help om die land se ekonomie te verbeter. ‘n Ander verwikkeling is: “Mozambique has long been a major transit route for heroin headed for Europe.” Hierdie dwelm kom van Pakistan en word in die noordelike hawens van Nampula en Nacala afgelaai. “The heroin goes by road to Maputo, then to Johannesburg, then by air to Europe … heroin has become Mozambique’s biggest export after coal.”
Wood sluit sy artikel af met ‘n sin waaroor blanke Suid-Afrikaners gerus ernstig kan besin: “You walk wondering if Frelimo, like the ruling parties in Zimbabwe or Namibia [or Angola] and even South Africa, will ever surrender power.” Hulle almal dank hulle magsposisie aan geweld, spesifiek terrorisme.
Hier bo is uitgewys dat die regering in Angola en Mosambiek korrup is. Ons weet ook dat die nuwe Suid-Afrika deurtrek van korrupsie is. Dit herinner aan ‘n waarheid wat Thabo Mbeki, ‘n kenner van swart Afrikane, kwyt geraak het. Hy het die Suid-Afrika van weleer as ‘n diktatuur beskou en gesê: “Bevryding van ‘n diktatorskap bring noodwendig [!] ook korrupsie mee” (Willie Esterhuyse, Eindstryd, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 166).
Malyn Newitt
Ek het herlees wat ek in ‘n vorige rubriek oor Mosambiek geskryf het (Praag 16.09.2017) en beveel aan dat lesers dieselfde doen omdat ek nie gaan herhaal wat daarin staan nie. Malyn Newitt het verskeie boeke oor Portugal en sy koloniale geskiedenis gepubliseer. Onlangs is die volgende boek van Newitt plaaslik gepubliseer: A short history of Mozambique (Johannesburg: Jonathan Ball, 2018, 267p, R250; Amazon Kindle $11,50). Ek poog voorts om slegs inligting te verskaf wat nie hier bo verstrek is nie.
In 1891 het Brittanje en Portugal ‘n ooreenkoms bereik oor die huidige grense van Mosambiek (Kindle 161, 1462, 1488). Soos tot op hede in Suid-Afrika het swartes uit buurlande hulle in Mosambiek gevestig, insluitende die Ngoni uit Suid-Afrika (242) tydens die Zoeloe-oorloë. Vasco da Gama het Mosambiek-eiland (min of meer op dieselfde breedtegraad as die suidpunt van die Malawi-meer) in 1498 besoek (248). Toe was daar reeds Moslems in hierdie gebied. “Around a quarter of the Mozambican population are believed to be Muslim, with most of them located in the extreme north of the country” (480). Hulle oorsprong kan teruggevoer word na Arabiese, Turkse en Somaliese handelaars en hulle kom veral aan die kus voor vanaf die noordgrens tot by ten minste die Sofala-hawe suid van Beira. In die vroeë 18de eeu het Indiese handelaars hulle opwagting gemaak (559).
In 1506 het die Portugese hulle op Mosambiek-eiland gevestig met die oog op hulle handel tussen Europa en die Ooste (502). Soms is skeepsverkeer hier tot ses maande lank vertraag in afwagting van die moesonwinde wat in ‘n gunstige rigting moet waai (508). Van 1593 tot 1698 was die Portugese ook die meeste van die tyd in beheer van Mombasa (530), die hoofhawe van Kenia. In 1607 en 1608 het die Hollanders twee pogings aangewend om Mosambiek-eiland by die Portugese oor te neem, maar hulle het misluk (581). “Occasionally Delagoa Bay was visited by Dutch or English ships but it was only in 1710 when the Dutch decided to set up a permanent trading post there. This ‘factory’ survived barely a decade before being forced to close due to the deteriorating relations with the local population … the [Austrian] Trieste Company [1775-1785] tried to establish a factory in the Bay in 1778. This also only lasted a few years [until 1781] but prompted the Portuguese at last to set up their own permanent post there in 1787” (738).
Mauriz Thoman (1722-1805), ‘n Duitse Jesuïtiese sendeling, het Mosambiek besoek en in 1759 ‘n heeltemal ander perspektief op die slawerny van destyds bekom as wat deesdae graag voorgehou word. Hy het waargeneem dat die meeste slawe nie werk nie. Hy skryf: “To become a slave, particularly of a European or someone descended from one, is for a kaffir more good than bad fortune. For the master must feed and clothe him and protect him from others” (824 – gepubliseer in 1788).
Newitt skryf: “For many hundreds of years slaves had been exported from the ports of eastern Africa to markets in Arabia, the Gulf and India where they were in demand as soldiers, domestic servants and sailors. From the early sixteenth century, the Portuguese, with the centre of their eastern empire in Goa, employed slaves in the same capacities as their Asian and Arab counterparts. During the 1640s, when the Dutch had temporarily occupied Angola and São Tomé, the Portuguese began to dispatch slaves round the Cape to markets in the Atlantic although this does not seem to have resulted in a major long term increase in the trade. Meanwhile, the Dutch colonies at the Cape and Mauritius bought their slaves in Indonesia and later in Madagascar, rather than on the east African coast” (877).
“Mozambique [was] … the major supplier of slaves for Brazil and Cuba” (908). Brittanje het slawehandel in 1807 verbied, Franryk in 1848 (889) en Portugal in 1842 (914). “However, by the middle of the [19th ] century [Islamic] Zanzibar and its dependencies [the Omani sultanate] had become a major importer rather than exporter of slaves” (895). “Coffee growing in Arabia increased the demand for labour and Indians were actively involved in financing the slave trade and providing shipping” (902). Die swartes uit Suid-Afrika (kyk hier bo), “the Ngoni, took slaves for their own purposes but also became major participants in the slave trade, particularly in the southern, Portuguese-controlled ports of Inhambane and Lourenço Marques” (932).
Slawerny is eers in 1888 in Brasilië afgeskaf (1517). “Although Brazil had formally ceased to import slaves in 1851, the trade in African slaves continued unabated, driven now by forces within Africa itself. When Livingstone and his companions brought the first steam boats to the Zambesi in 1858, they found the slave trade still very much alive, but now largely serving markets inside Africa itself, supplying slave soldiers to the armies of Afro-Portuguese and Islamic warlords who were carving out domains for themselves in the Mozambique lowlands. There was also growing demand for agricultural labour as the expansion of the export of African foodstuffs – in particular grains and oil seeds – was just beginning” (1102). “As Madagaskar stopped exporting slaves, it began to develop its own demand for slave imports … the establishment of French administration in 1900 finally brought it to an end” (1113).
Dit is by uitstek blankes wat deesdae oor slawerny verwyt word. Die transatlantiese slawehandel word by voorkeur as bedenklike voorbeeld voorgehou. Maar die veel groter aandadigheid aan slawerny van Arabiere, Oosterlinge (bv Indiërs) en veral swart Afrikane word meesal verswyg. By hedendaagse nie-blankes is daar skynbaar geen skuldgevoelens oor hulle voorsate se aandeel aan slawerny nie.
“A Zulu force raided Delagoa Bay in 1833” (960). Baie blankes is gedood en ‘n interessante karakter, João Albasini (1813-1888)(1262), is ontvoer. Hy was die eerste blanke wat hom in die Transvaalse Laeveld, by Pretoriuskop, gevestig het. “In 1869 the Transvaal and the Portuguese signed a treaty … the Transvaal recognised Portuguese sovereignty over the Bay and over a hinterland extending to the Lebombo mountains. It also agreed to build a road to the port. This treaty was followed in 1873 by a free trade agreement” (1274). Dit het teen die volgende agtergrond geskied: “After 1870 a wholly new market for labour opened up in South Africa as mining for diamonds, gold and coal rapidly expanded” (1169).
In hierdie tyd was Brittanje begerig om Delagoabaai in te palm, maar die arbiter, die Franse president Marshal Macmahon, het in 1875 in Portugal se guns beslis. “The Transvaal’s president, Thomas François Burgers, aware that the Bay would now not be under British control, set off for Europe to try to raise money for the building of a railway” (1280). “The Macmahon Award … gave the Transvaal the opportunity to ‘go it alone’ without Britain. Britain’s response was to invade the Transvaal and annex it to the Crown in 1877” (1285). “The Zulu War of 1879 raised the prospect of a coalition of African Kingdoms against Britain” (1303). Ná die Slag van Majuba “in 1881 Britain once again recognised Transvaal’s independence” (1309).
“The idea was mooted that Africa could become a second Brazil which could bring to metropolitan Portugal some of the benefits that it had previously derived from its great South American empire” (1315), wat hy in 1822/1825 met die onafhanklikwording van Brasilië verloor het. Die ideaal was om van Angola en Mosambiek ‘n aaneengeslote Portugese koloniale gebied te maak. Die stigting in 1888 van Cecil Rhodes se British South African Company (1402) het egter hierdie plan gefnuik. Die totstandkoming van Noord-Rhodesië (in 1911) en Suid-Rhodesië (in 1923) as Britse kolonies het dit vir Portugal onmoontlik gemaak om sy plan uit te voer. Portugal wou hom koloniaal wes/oos en Brittanje/Rhodes suid/noord (“from Cape to Cairo”) in Afrika vestig.
Verder wou Rhodes Mosambiek in twee verdeel met die spoorlyn van Salisbury/Harare na Beira omdat hy toegang tot ‘n eie seehawe wou hê (1422). Sy grief was: “Portugal controlled British Central Africa’s access to the outside world” (1478). “Beira … grew as a port and railways terminus, linked to Southern Rhodesia and developed with British capital. Here British influence was dominant and it was not until the end of the Mozambique Company’s charter in 1942 that Beira ceased to be essentially an outpost of the British empire” (1772). Die Mozambique Company is in 1891 met hoofsaaklik Britse en Franse kapitaal gestig.
Dit lyk asof daar nie ‘n perk aan Britse agterbaksheids en gierigheid was/is nie. “In 1898 Britain and Germany reached an agreement for the future partition of Portugal’s empire if, and when, Portugal was forced to turn to the international community for financial assistance” (1557). “In 1913 Britain and Germany renewed their agreement over a future partition of the Portuguese colonies should this become necessary and the same year a German consortium took control of the Niassa Company [the administrators of northern Mozambique] and with it the whole northern sector of Mozambique. German control lasted only a short time and with the outbreak of the First World War [1914-1918] the British Union Castle Company took control of the Niassa Company” (1778). In 1929 is die konsessieregte van die Niassa Company deur Portugal beëindig (1812).
Die Portugese owerheid het maatskappye soos die Mozambique Company en die Niassa Company (albei sterk onder Britse invloed) gebruik omdat hy as ‘n arm land dit nie kon bekostig om self die hele Mosambiek doeltreffend te administreer nie. Dit is onder meer om hierdie rede dat die Britte daarop ingestel was om van die Portugese kolonies oor te neem. Die Britte het Portugal stief behandel. “It was not until March 1916 that Britain agreed to accept Portugal’s entry into the [First World] War as an ally. Portugal sent two expeditionary forces to Africa and attempted an invasion of the German colony [German East Africa/Tanganyika/Tanzania] … but … the invasion was a demoralising disaster” (1784).
“Early in 1917 a German officer, von Stümer, led a raid into northern Mozambique” (1795). Daarna was daar verdere Duitse invalle (1800), maar die Duitsers het teruggetrek en toe Noord-Rhodesië binnegeval. Kort daarna het die einde van die oorlog aangebreek (1806). Jan Smuts, die Suid-Afrikaanse eerste minister, sedert 1910 aan die kant van die Britte, tydens die Versailles-vredesluiting “pressed for the mandate system, under which the former German colonies were to be governed, to include the Portuguese colonies as well. Portugal was fortunate to escape with its colonial empire intact” (1812).
“Given that the South African and Rhodesian mines and farms that recruited their labour in Mozambique were largely controlled by British capital and that the railways were also British owned, it might seem that Mozambique had become to a very large extent an adjunct of the British Empire in Africa – almost itself a British colony.* The Republican administrators in Lisbon, deeply indebted to Britain after the war, had little space in which to manoeuvre and few ideas about reconfiguring colonial policy. The government did, however, hold out against General Smuts who had wanted to bring the port and railway of Lourenço Marques under South African control in 1922 in exchange for the renewal of the labour convention. Some measures were also taken to try to eliminate the worst abuses of the labour recruiting system, particularly after the League of Nations established the Temporary Slavery Commission in 1924 and them asked the ILO [International Labour Organization] to produce a Convention on Forced Labour. This Convention was produced in 1930 but not signed by Portugal until 1956” (1823).
[* Dit verduidelik deels waarom Mosambiek in 1995 ‘n lid van die Statebond geword het. In daardie stadium was dit die enigste Statebondsland wat nooit ‘n Britse kolonie was nie; gevolg deur Rwanda in 2009.]
In 1926 het die Portugese Republiek in ‘n staatsgreep tot ‘n einde gekom. In die plek daarvan het ‘n Nuwe Staat tot stand gekom met António Salazar (1889-1970) as eerste minister (1932-1968). “In 1930 … Portugal and the colonies were declared to be a single state” (1840). “All the inhabitants of the colonies were to be Portuguese citizens but full citizenship rights were only accorded to the inhabitants of the Indian Colonies [Goa, Damao, Diu], the Cape Verde Islands and São Tomé and Principe. In Guinea[-Bissau], Angola and Mozambique most of the inhabitants retained the classification of indígenas – natives – who had to earn full citizen status through the process of assimilation” (1846). Op die Afrika-vasteland is daar dus ‘n kwalitatiewe onderskeid tussen inwoners gemaak ingevolge Portugal se “civilising mission in Africa” (1852).
In sy artikel waarna hier bo verwys is, is dit duidelik dat Wood daarvan hou dat daar nie apartheid in Mosambiek was nie. Dit beteken egter nie dat die Portugese owerheid alle inwoners gelyk of eenders verklaar het nie. Daar was ‘n bewustheid van kulturele verskille. Die regspleging vir swartes het op stamreg berus. “The rest of the population … mestizos [of mixed race], Indians, and a few privileged Africans, as well as Portuguese and other Europeans, came under Portuguese law” (1748). Swart mense is verplig om passe te dra (1991).
In die 1930’s is die “doctrine of autarky” geformuleer: “The belief that the economy of greater Portugal (Portugal and its African and Asian provinces) could become largely self-sufficient and insulate itself from the worst effects of global depression” (1870). “The numbers of the African population grew during the twenty years after the First World War. This was … the result of the ending of the constant warfare that had preceded the establishment of colonial rule” (1910). Maar dan is daar nog steeds mense wat beweer dat daar niks goeds in kolonialisme was nie. Dit kom veral voor by diegene wat ‘n anti-blanke gesindheid het.
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog (1939-1945) het Portugal neutraal gebly. “Salazar was concerned that, if the Germans were to invade Portugal or if he moved too far in the Axis direction, Mozambique would be invaded from South Africa” (1956). Ná die oorlog is Portugese aangemoedig om hulle in die Afrika-kolonies te vestig (1985). “Between 1943 and the end of colonial rule in 1975 164 000 Portuguese arrived in Mozambique” (2032). “In the 1970 census the mestizo population was counted as 50 189” (2056). In 1961 “India seized control of Goa, Damao and Diu, the Portuguese territories on the Indian sub-continent. Britain … pointedly did not intervene and come to its rescue” (2102). Goa was Portugese besit sedert 1510 (2108).
Frelimo is in 1962 met die ondersteuning van die Kennedy-administrasie in Amerika gestig (2125). In 1964 het terrorisme in die noorde van Mosambiek ‘n aanvang geneem (2131) vanuit basisse in Tanzanië (2150). Wat Frelimo beoog het, was “not just to win independence from Portugal but to transform Mozambican society along non-tribal, non-racial, non-capitalist lines” (2167). Van die teenmaatreëls wat die Portugese owerheid getref het, is “the creation of protected villages into which eventually a million of the population were moved, and the Africanising of the armed forces through the creation of special forces” (2179).
“As late as 1970 it appeared that Portugal was winning the war in both Mozambique and Angola. The nationalist forces were split and their operations were largely confined to thinly populated border regions. There had been no significant threat to the cities or the main lines of communication and the nationalists had not been able to infiltrate the population in most regions of the centre” (2185). In April 1974 het die staatsgreep in Portugal plaasgevind en is besluit om van al die kolonies ontslae te raak.
“The guerrilla forces of Frelimo had won, not by achieving military victory, nor even, as it proved, by the mass mobilisation of the population in their cause, but by wearing down the Portuguese military and convincing the officers that a war that could not be won was ultimately pointless” (2197). “It was to some extent a phoney victory as the colonial regime had capitulated before suffering any significant defeat … By the end of the decade war had started again and the fragility of Frelimo’s victory and its lack of an effective presence in much of the country soon became apparent” (2209). In driekwart van die land “Frelimo had had no organised presence and … seven-eighths of the population … had not been directly affected by the war … In order to overcome the contradiction inherent in its claim to be a movement based on mass support, it refused to negotiate Mozambique’s independence and adopted a strategy of taking power first and seeking legitimisation agterwards” (2300). In 1977 is “an avowedly Marxist-Leninist constitution” deur Flelimo aanvaar (2381). “Only those vetted by the party could stand for election. Although there was universal adult suffrage anyone associated with the previous regime was denied the vote and many were rounded up and sent to ‘re-education camps’ … The priorities were to favour industrialisation and the creation of state farms. Next came the creation of communal villages to be run as co-operatives” (2381).
Etniese konflik is nie kenmerkend van Mosambiek nie (2237); eerder streeksgeskille (2243), met die noordelike provinsies wat erg onderontwikkeld is. “When, after independence, most (possibly 90 per cent) of the population of European origin as well as many skilled Africans and Asians left the country, the result was a severe skills shortage in all areas” (2266). “Frelimo, for its part, did little to prevent the exodus or persuade the Europeans and Asians to stay” (2311). Maar Asiate bly grootliks in beheer van die handel (2254). Renamo het die Frelimo-bewind teengestaan. “Renamo was able to move freely in the rural areas and controlled large parts of central and northern Mozambique” (2463).
Na die mislukking van die marxistiese maatreëls het Frelimo in 1987 die Internasionale Monetêre Fonds se hervormingsplan (2509) en in 1989 die beginsels van ‘n vrye mark en ‘n veelparty-grondwet aanvaar (2485). Renamo het toe ‘n politieke party geword (2514). In 1992 is vrede gesluit (2537). In 1994 is die eerste vrye, algemene verkiesing gehou (2543). Is daar sedertdien Westerse demokrasie? Nee, net so min as in Suid-Afrika. “Frelimo is guided by the single determining principle that it will not, under any circumstances, relinguish power, ever” (2749). “There is a strong faction within Frelimo that look only for an Angolan-style solution – the death of the leader of the opposition” (2767). Verkiesingsuitslae word gemanipuleer (2858). “The peasantry [are] … fundamentally hostile to the new order” (2864). “A system of identity passes … was introduced in some areas” (2906). Soos in Suid-Afrika is daar die grootskaalse insypeling van inkommers, bv uit Mali, Eritrea en Somalië (2936). In 2015 the population of Mozambique stood at 28 million having nearly doubled since the end of the civil war” (3244) in 1992.
“The interpretation of the past is hotly contested in contemporary politics” (2584). Frelimo het reeds in Tanzanië begin met die herskrywing van Mosambiek se geskiedenis, selfs voordat hy tot terrorisme oorgegaan het. “Frelimo acts as though it owns the narrative” (2584). In Suid-Afrika is die ANC al baie lank besig om dieselfde te doen; om homself goed en die blanke bewind sleg voor te stel. Die mate waarin Frelimo misluk het en steeds misluk, word verswyg, bv “the government still depended on outside aid for fifty per cent of its funding” (2610); “one of the world’s largest recipients of aid” (3021). Destyds is probeer om die Suid-Afrikaanse blanke regering die skuld te gee vir die vliegongeluk waarin Samora Machel dood is. In 2016 is daar ‘n ander verklaring verskaf: “Joaquim Chissano, who succeeded Samora Machel as president, was a KGB [Russian Committee for State Security] agent and was directly implicated in the plot that resulted in Machel’s death in a plane crash in 1986” (2690).
Mosambiek toon deesdae baie ooreenkomste met die nuwe Suid-Afrika, bv die groot werkloosheid en die verskil in welvaart by die gewone inwoner en die nuwe elite, wat privaat skoolonderrig verkies en hulle woonplekke agter mure en sekuriteitsheinings verskans (3285). “The standards of education seem to be of the lowest” (3303). “For the most part statues of Portuguese personages have disappeared” (3274), maar Portugees is die amptelike taal en die taal van selfs laerskoolonderrig (3280).
Slot
Wanneer ‘n mens oor Suidelike Afrika uit ‘n ander oogpunt lees as wat plaaslik gebruiklik is, soos in die bogenoemde boeke van Birmingham en Newitt, kom jy tot nuwe insigte. Byvoorbeeld, waarom het die Hollanders eers in 1652 ‘n verversingspos aan die Kaap gestig terwyl die Vereenighde Oostindische Compagnie [VOC] reeds in 1602 gestig is? Enersyds: Die Portugese het hulle in 1576 in Luanda gevestig, maar Holland was van 1641 tot 1648 in beheer van Luanda (Birmingham Kindle 2704). Die Hollanders is deur ‘n Brasiliaanse vloot verdryf (126). Brasilië was toe ‘n Portugese kolonie. Die Hollanders is ook uit Brasilië verdryf. Later het Nederland in daardie streek net Suriname as kolonie gehad. Andersyds: Hier bo is genoem dat Portugal hom in 1506 op Mosambiek-eiland gevestig het en dat die VOC in 1607 en 1608 onsuksesvolle pogings aangewend het om die eiland te beset. Omdat die Portugese die Hollanders eers in Mosambiek en daarna in Angola gefnuik het, het die VOC op Tafelbaai as alternatief vir hulle verversingspos besluit.
Die geskiedenis van Delagoabaai is eweneens interessant. Daar is seker baie plaaslike mense wat dink dat die Portugese teenwoordigheid in Mosambiek van die begin af in die suide in die omgewing Lourenço Marques was. In werklikheid was dit baie verder noord op Mosambiek-eiland. In 1781 het die Portugese hulle daadwerklik in Lourenço Marques gevestig, dus lank nadat Holland van 1710 af gepoog het om dieselfde te doen; volgens die Wikipedia van 1720 tot 1730 . Die hoofstad van Mosambiek is eers in 1898 van Mosambiek-eiland na Lourenço Marques verskuif. Die Britte het voor dit, in 1875, onsuksesvol probeer om internasionale erkenning vir sy aanspraak op Delagoabaai te verkry, na aanleiding van ooreenkomste wat in 1823 met opperhoofde gesluit is en die besetting van eilande in Delagoabaai in 1861. Dit het direk verband gehou met die Britse koloniale begeerte om die hele Suidelike Afrika in te palm en Delagoabaai as hawe te benut.
Soos ook hier bo genoem is, was Jan Smuts in 1922 begerig om Delagoabaai vir Suid-Afrika te bekom. Terselfdertyd het sy voorliefde – sedert 1910 – vir die Britse manier van dink en doen, hom genoop om Suid-Rhodesië by Suid-Afrika te probeer inlyf. Die blanke Rhodesiese kiesers het die plan egter in 1922 in ‘n referendum verwerp. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was daar weer die moontlikheid dat Suid-Afrika onder Smuts se leiding Mosambiek militêr sou inval as Portugal hom openlik by die Duitsers sou skaar. Nadat Mosambiek in 1975 onafhanklik geword en die Frelimo-regering ANC-terroriste openlik begin steun het, was Samora Machel doodbang dat Suid-Afrika minstens die suide van Mosambiek kon beset, vandaar die Nkomati-nie-aanvalsverdrag van 1984.
Reeds in Paul Kruger se tyd sou die hawe van Lourenço Marques groot voordele vir die Transvaal en later vir Suid-Afrika ingehou het. Vir blanke Suid-Afrikaners behoort dit by nabaat duidelik te wees dat Suid-Mosambiek liewer ‘n integrerende deel van Suid-Afrika behoort te wees. Maar dit lei tot hierdie vraag: Moes blankes hulle ooit in Afrika gevestig het? Sedert veral 1994 is dit ook plaaslik duidelik dat die blankes eerder in Europa moes gebly het. Daar is geen waardering en erkentlikheid by die kaders en kaderboeties vir wat die blankes, veral die Afrikaners, tot stand gebring het nie. Wat help dit as wat opgebou is, verval en geplunder word en ‘n eens welvarende land doodbloei weens parasitering? ‘n Beter opset as die bestaande sou wees: Europa vir die Europeërs en Afrika vir die (swart) Afrikane; dus kontinentale rasseskeiding/apartheid. Dit beteken onder meer dat die vloedgolf Afrikane wat hulle deesdae in Europa wil vestig, buite gehou moet word. Blankes uit Afrika sal baie makliker met die tradisionele Europeërs assimileer en integreer as swartes uit Afrika en ander nie-blankes, soos Moslems van waar ook al.
‘n Laaste gedagte: Die Portugese het met min geld baie in Afrika vermag. In die “bevryde” Angola en Mosambiek (soos in Suid-Afrika) word met baie geld min tot stand gebring en (seker) nog minder in stand gehou. Dit is enersyds te wyte aan ondoeltreffende regering, gerugsteun deur onvermoë, en andersyds aan endemiese korrupsie.
‘n Koalisie van verlinkse politieke aktivisteorganisasies wat oor bande met die miljardêr George Soros beskik, het ‘n betoging gehou by die algemene jaarvergadering van Mastercard om te eis dat konserwatiewes finansieel op ‘n swartlys geplaas word.
Die eise van die George Soros-gesteunde groepe, waaronder SumOfUs en Sleeping Giants, is op ‘n mobiele advertensiebord vertoon wat die geleentheid omring het: “Putting hate groups out of business? #Priceless.”
Volgens ‘n persverklaring wat deur die twee organisasies uitgereik is, het Nandini Jammi, die mede-stigter van Sleeping Giants, ook in ‘n toespraak gesê dat hulle “die behoefte aan Mastercard sal stel om vinnig op te tree deur sy dienste van hierdie haatgroepe te weerhou”.
SumOfUs het vroeër voorgestel dat Mastercard se aandeelhouers ‘n “menseregtekomitee” saamstel wat betalings aan die “verregses” sal monitor. Die protes op die aandeelhouersvergadering was daarop gemik om druk op Mastercardom toe te pas om die versoek te aanvaar.
Die groep het die maatskappy daarvan beskuldig dat betalings vir “verregse” organisasies soos die American Border Patrol, League of the South en die Proud Boys verwerk is.
Jammi van Sleeping Giants, het op 25 Junie met aandeelhouers gepraat by die algemene jaarvergadering om die maatskappy en sy finansiële vennote soos Square en PayPal daarvan te beskuldig dat hulle sake met misdadigers doen.
“Die wit nasionalistiese beweging het wêreldwyd uitgebrei en dit is tyd dat u ondersoek instel hoe hulle in die Mastercard-netwerk toegelaat is,” het sy gesê. “U moet nou vra om beheer oor u finansiële netwerk terug te neem.”
SumOfUs beweer dat hy ‘n “menseregte” -aktivistegroep is wat veg vir finansiële sanksies teen diegene wat nie saamstem met hul linkse politieke standpunte nie. Die webwerf bevat ‘n aantal magtige linkse stigtings onder sy vennote, waaronder George Soros se Open Society Foundations, die Tides Foundation, die Media Demokratiese Fonds, en die Rockefeller Brothers Foundation.
Eoin Dubsky, veldtogbestuurder by SumOfUs, het ná die vergadering gesê: “Ons is bly oor Mastercard se verbintenis om menseregte in te sluit in sy werkswyse. Maar praat is goedkoop, dus wag ons om te sien of hierdie woorde tot optrede lei. Ons weet dat die maatskappy tans kredietkaartbetalings aan gevaarlike haatgroepe en ekstremiste aanvaar, en bewys dat sy bestaande opset nie geskik is vir die doel nie. ”
Sleeping Giants fokus op die swartsmeer van politieke teenstanders. Die groep se stigterslede het aanspreeklikheid vir die organisasie se optrede deur anonimiteit vermy. Maar die identiteit van een stigter, ‘n voormalige reklameberoepskundige, Matt Rivitz, is verlede jaar bekendgemaak.
Sleeping Giants is in 2016 deur verlinkse politieke aktiviste opgerig met die uitsluitlike verklaarde doel om Breitbart te se fondse te probeer wegneem.
Soos tydens apartheid onderskei die ANC-regering vier rasgroepe. Al wat verander het, is die volgorde van voorkeur. Die ANC se hiërargie is: swart, bruin, Asiër, blank. Tydens apartheid was die volgorde: blank, bruin, Asiër, swart. In die huidige politieke bedeling is dit dus by uitstek die swartes wat bevoordeel en die blankes wat benadeel word. Tydens apartheid was dit in sommige opsigte andersom.
Naas verskillende rasse is daar onderskeibare etniese groepe binne elke rasgroep. By die swartes speel stamverwantskap steeds ‘n groot rol, bv Zoeloes en Xhosas. By die bruines is daar bv Christene en Moslems, Engels- en Afrikaanssprekendes. By die Asiërs is daar bv Hindoes en Moslems. By die blankes is daar bv Afrikaans- en Engelssprekendes. Wat opval, is dat etniese groepe, ten spyte van hulle verskille, geneig is om wanneer nodig volgens ras saam te staan; bv te mobiliseer. Die ANC is steeds verseker van die oorweldigende steun van die swartes. Daar was en is geen sprake van ‘n nie-rassige Suid-Afrika nie. Etnisiteit én ras is werklikhede wat nie weggewens kan word nie. In Suid-Afrika het die blankes histories in groot mate saamgestaan wat rasse-segregasie betref. Ivan Evans (bron hier onder) skryf bv van “the overlap between the ‘explicit racism’ of Afrikaners and the ‘implicit racism’ of English-speaking whites” (Kindle 3702).
In die politiek is daar die tradisionele verdeling van links en regs. Die skeidingslyn tussen hierdie twee is egter aan voordurende verskuiwing onderhewig. Sedert 1994 word bykans die hele spektrum plaaslik deur linksheid oorheers; deels uit oortuiging en deels weens kruipsug by die ANC deur nie-swartes. Enigiets buite hierdie dampkring word deesdae nie as regs geëtiketteer nie, maar as verregs. Dit hang saam met die verskuiwing van verwestering na afrikanisering. Soos Frantz Fanon (1925-1961) dit gestel het: “The men of African culture … speak more of African culture than of national culture” (The wretched of the earth, London: Penguin, 1961/2001, p 172). “The responsibility of the African as regards national culture is also a responsibility with regard to African-Negro culture” (199). “No one can truly wish for the spread of African culture if he does not give practical support to the creation of the conditions necessary to the existence of that culture; in other words, to the liberation of the whole continent” (189).
By implikasie gaan dit om die onderploeging van blanke invloed (en vroeëre oorheersing) en die gee van vrye teuels nie net aan afrikanisering nie, maar ook aan internasionalisering. In die plek van die tradisionele onderskeid tussen blank en nie-blank, regs en links, asook Westers en nie-Westers, is daar deesdae ‘n al hoe duideliker onderskeid tussen nasionalisme en globalisme. Fanon verwys bv na “the nationalistic virus” (232). Blankes is geneig tot individualisme en selfsorg en gee dus voorkeur aan outonome nasiestate wat op etnisiteit en ras geskoei is. Nie-blankes gee voorkeur aan groepverwantskap. Hulle tradisionele afhanklikheidsindroom, oftewel parasitering, bring mee dat hulle hulle heil in al hoe groter groepe soek; dus nie in nasiestate nie, maar in bo-nasionale, globale instansies wat as identiteitskenmerk het: die verswelgende nie-blanke (dikwels anti-blanke) aard daarvan.
Die voorafgaande berus op veralgemening, deesdae stereotipering genoem as die swartes dit as negatief takseer. Maar as dit vir swartes positief is, word veralgemening deur hulle onkrities as evangelie aanvaar. Japan en China het toenemend selfstandig en nasionalisties geword en is ongeneë om immigrante toe te laat, maar hulle verwelkom globalisme om bv Afrika-lande in hulle invloedsfeer te betrek. Afrika is die (ekonomies) agterlikste kontinent. Dit is veral Afrika-lande wat hulle aan parasitering skuldig maak. Maar Suid-Afrika was vóór 1994 die mees ontwikkelde, suksesvolste en voorspoedigste land in Afrika; ‘n Afrika-land met die aanskyn van Westerse, spesifiek Europese, beskawing. Eskom was toe ‘n betroubare verskaffer van elektrisiteit teen van die laagste tariewe ter wêreld. Sedert 1994 is die teenoorgestelde die geval. Die getransformeerde Eskom het die toonbeeld van die ondoeltreffende en korrupte nuwe Suid-Afrika geword.
Die vraag kan gestel word: Wat was die wesenskenmerk van die Suid-Afrika van weleer, dus blankbeheerde Suid-Afrika? Ook: Wat is die wesenskenmerk van die huidige Suid-Afrika, dus swart oorheersde Suid-Afrika? Deesdae word die sukses van blankes dikwels aan uitbuiting en ander negatiewe kenmerke toegeskryf. Vir my lyk dit asof blanke kundigheid, vindingrykheid, toewyding, deursettingsvermoë, ens, ‘n groot rol dwarsoor die wêreld gespeel het. As na ‘n wesenskenmerk by swartes gesoek word, veral in die konteks van politiek en (Suid-)Afrika, is gewelddadigheid ‘n (sterk) kandidaat. Fanon sou hiermee akkoord gaan. Dit is Nelson Mandela wat die potensiaal van geweld vir die verkryging van die plaaslike politieke mag deur swartes geïdentifiseer en geaktiveer het.
Soos Fanon dit in sy bogenoemde boek stel: “Decolonization is always a violent phenomenon” (27). “[The colonized] can only triumph if we use all means to turn the scale, including, of course, that of violence” (28). “The native … from birth it is clear to him that this narrow world, strewn with prohibitions, can only be called in question by absolute violence” (29). “The native discovers reality and transforms it into the pattern of his customs, into the practice of violence” (45). “The starving peasant … is the first among the exploited to discover that only violence pays” (47). “Between oppressors and oppressed everything can be solved by force” (56). “It is the intuition of the colonized masses that their liberation must and can only be achieved by force” (57). “The existence of an armed struggle shows that the people are decided to trust to violent methods only” (66). “For the native this violence represents the absolute line of action” (67). “The native has chosen the methods of counter-violence” (70). “The colonized people … have decided to reply by violence” (72). “For the colonized people this violence … binds them together as a whole, since each individual forms a violent link in the great chain, a part of the great organism of violence” (73). “Violence is a cleansing force. It frees the native from his inferiority complex and from his despair and inaction; it makes him fearless and restores his self-respect” (74). “The mass of the country people have never ceased to think of the problem of their liberation except in terms of violence, in terms of taking back the land from the foreigners, in terms of national struggle, and of armed insurrection” (101).
Mandela, wat deesdae aan ons as ‘n vredesikoon voorgehou word – hy was immers die ontvanger van die Nobel-vredesprys – sou heel moontlik iedere een van hierdie verheerlikings van geweld deur Fanon onderskryf het. Elke keer as die ANC tydens die grondwetlike onderhandelinge nie sy sin gekry het nie, het Mandela vir die armsalige FW de Klerk met geweld afgedreig en sy sin gekry; juis omdat De Klerk nooit van Mandela en die ANC vereis het dat hulle geweld afsweer nie en hulle dit ook nooit gedoen het nie. Geweld het die panasee (“cure-all”) vir die swartes se probleme geword. Onder die leiding van Mandela het die geweldskultuur in so ‘n mate by die gepeupel wortel geskied en ‘n vertroetelde wondermiddel geword dat die politieke magsoorname in 1994 glad nie ‘n einde hieraan gebring het nie. As ‘n skool te min klaskamers het, is die aangewese opsie om van die bestaande klaskamers af te brand. As daar met feitlik enigiets onder die son ontevredenheid is, word paaie, selfs hoofweë, gewelddadig deur swartes versper. Geen stappe word gedoen om met wetgewing sulke finansieel en ekonomies ontwrigtende gedrag uit te roei nie. Geweld is dié kern van die ANC se “bevrydingstryd” en voortgesette geweld is ‘n wesenskenmerk van die nuwe Suid-Afrika. Fanon skryf tereg: “The truths of a nation are in the first place its realities” (181).
In Suid-Afrika en Amerika is die gewelddadigheid van swartes ‘n onontkenbare werklikheid. Fanon se verheerliking van geweld is sedert die jare sestig deur Mandela en diesulkes in Suid-Afrika en deur die leiers van die swart burgerregtebeweging in Amerika nagevolg. In hierdie twee lande sou ‘n mens dus geneig wees om geweld eerder met swartes as met blankes te assosieer. Maar ‘n oud-Suid-Afrikaner het dit reggekry om ‘n boek oor die gewelddadigheid van blankes in Suid-Afrika en Amerika te skryf en geweldpleging deur swartes buite rekening te laat. Ek verwys na Ivan Evans (gebore in 1957) se boek, Cultures of violence: racial violence and the origins of segregation in South Africa and the American South (Manchester University Press, 2009/2011, 324p; Amazon Kindle $16,76). Aanvanklik was die newetitel: Lynching and racial killing in South Africa and the American South. Ek wou hierdie e-boek heelwat vroeër gekoop het, maar toe het dit dubbel soveel as tans gekos. Die publikasies van universiteitsuitgewerye is geneig om buitensporig duur te wees. Manchester University Press publiseer graag anti-blanke en veral anti-Afrikaner literatuur, bv Jeremy Krikler se boek (Kindle 6111) en dié van Paul Rich (7048). Evans is ook die outeur van Bureaucracy and race: Native administration in South Africa (California University Press, 1996), wat egter nie in Kindle-formaat beskikbaar is nie.
Evans begin sy 2009-boek met “having lived in South Africa and the United States for lengthy periods” (30). Wat hy nie sê nie, is dat hy ‘n gebore Suid-Afrikaner is wat ‘n student en dosent aan die Universiteit van Wes-Kaapland was. Hy het, soos Jonathan Jansen en talle ander bruines, studiebeurse ontvang wat hom in staat gestel het om jare lank vir ‘n magister- en doktorsgraad in Amerika te studeer. Die Amerikaanse, Britse en ander buitelandse regerings het voorkeur gegee aan die toekenning van studiebeurse aan nie-blankes en doelbewus akademies sterker blanke kandidate oor die hoof gesien. Hierdie kanker is deesdae ook plaaslik aan die orde van die dag, bv by universiteitstoelating, koshuisplasings en die toekenning van studiebeurse. In Amerika, soos deesdae in Suid-Afrika, word sterk druk uitgeoefen sodat eerder nie-blanke as blanke dosente aangestel en bevorder word. Evans is ‘n sosiologie-dosent aan die University of California San Diego. Op die internet word hy ‘n marxis genoem. In Amerika het Evans ontpop as ‘n kenner van Suid-Afrika, asook van vergelykings tussen die Suid-Afrika van weleer en die Amerikaanse Suide, dus raskwessies soos segregasie.
In die voorwoord staan: “My sincerest thanks go to Janis Grobbelaar,* a dear friend and now head of the Sociology Department at the University of Pretoria. Janis hosted me for four months while I was in Pretoria” (100). Hulle het toe heel moontlik (meesal) Afrikaans met mekaar gepraat, maar in die bibliografiese eindnotas word daar na net vyf Afrikaanse bronne verwys (6963, 6975, 7012 en twee op 7020). Engels koerante – en glad nie Afrikaanse koerante nie – is geraadpleeg. Afrikaanse woorde soos die volgende kom in die teks voor: baas (2778), baasskap (2728, 4004), bywoners (3784, 3898), gelykstelling (874, 3784), inboekseling [sic] (3983, 6994), knegte (6710), knobkerries [sic] (5506), kragdadigheid (4004), ossewa trek [sic](5813), platteland (2251, 2587), predikante (3763, 3770), swaart [sic] gevaar (4126), verkaffering (2511, 3784), die volk (3812, 3826) en volkskerk (3819, 3848).
[* Jonathan Jansen het na aanleiding van sy opvoedkunde-dekaanskap aan die Universiteit Pretoria ‘n boek geskryf waarin hy die UP van weleer van ‘n kant af slegsê. In sy erkennings bedank by “critical friends on main campus,” onder andere “Janis Grobler” (Knowledge in the blood: Confronting race and the apartheid past, Stanford University Press, 2009, p ix).]
Ek het voorheen na Grobbelaar in die konteks van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) verwys: “Die enigste blanke raadslid is Janis Grobbelaar, ‘n sosioloog (dus nie ‘n Afrikaansdosent nie) wat as ‘n militante ANC-aktivis bekend is en bv twee jaar lank aan die berugte Waarheids- en Versoeningskommissie [WVK] verbonde was. Sy sou bv geen poging aanwend om Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit van Wes-Kaapland, die Universiteit van Suid-Afrika en die Universiteit Pretoria (die drie instansies waar sy ‘n dosent was/is) heringestel te kry nie” (Praag 12.08.2018). Eintlik geld dit heel moontlik al die huidige ATM-raadslede, wat ‘n ernstige aanklag is teen die toestand waarin hierdie Afrikaner-heiligdomme verval het. Evans en Grobbelaar ken mekaar heel moontlik sedert haar dae as UWK-dosent in die jare sewentig.
Daar is klaarblyklik verskille tussen Suid-Afrika en Amerika. In Suid-Afrika is daar ‘n gesentraliseerde staat terwyl Amerika ‘n federasie van state is. In Suid-Afrika het die mynbou ‘n groot rol gespeel terwyl die Amerikaanse Suide oorwegend ‘n landbou-samelewing was (35) wat mettertyd in ‘n mate geïndustrialiseerd geraak het. Wat albei histories gemeen gehad het, is “white supremacy … a system of racial domination” (42). Wat Evans doelbewus selektief vir aandag uitsonder, is “white on black violence” (42). “This study does not address ‘black on white’ violence” (6195). Besware teen blanke oorheersing word voortdurend teen die ou Suid-Afrika en Amerika geopper. Hoe dikwels hoor ons besware teen swart oorheersing? Hoeveel keer het u al die frase “black supremacy” teëgekom? Die boek handel oor blanke geweldpleging van die 1870’s tot 1940 (6078).
Aanvanklik wou Evans sy vergelyking van Amerika en Suid-Afrika tot ‘n later datum voortsit (113). Dan sou hy die Amerikaanse burgerregtebeweging van die 1960’s en die bedrywighede van Mandela en die ANC se Umkhonto weSizwe en ander terreurbendes moes betrek het. Dit sou dan vir Evans baie moeiliker gewees het om te volhard met sy ingesteldheid dat net blankes (van nature) gewelddadig is en swartes nie uit eie beweging nie maar bloot as reaksie op blanke misdadigheid tot geweldpleging oorgaan.
Wanneer dit sy anti-blanke ingesteldheid pas, verwys Evans egter wel na wat ná die jare veertig gebeur het, bv die publikasie van die WVK-verslag in 2002 (122) en die Amerikaanse senaat wat in 2005 verskoning vir die lynching van swartes gevra het (127). Evans beweer (doelbewus) valslik oor die WVK: “a massive investigation modeled on the lines of a criminal court” (127). Dit was blote skyn van ‘n onderneming wat wesenlik en opsigtelik pro-swart en veral anti-blank ingestel was. Een van die vernaamste besware teen die VWK-bevindings is dat hulle op ongetoetste getuienis, op blote bewerings, gegrond is omdat geen kruisondervraging plaasgevind het nie. Hoewel dit buite die bestek van sy boek val, smeer die marxistiese Evans apartheid soos volg: “The development of capitalist agriculture under the Apartheid regime was accompanied by an explosive increase in both official and private violence [by whites] in the farming areas from 1948 onward” (2844). In hoeverre dit aan kommunisties-geïnspireerde terrorisme toegeskryf kan word, word uiteraard nie ter sprake gebring nie. Evans verkies die ANC-regime bo apartheid: “The ‘miracle’ of 1994 successfully terminated the horrors that the TRC so painfully exposed” (5903). Maar die swart utopie sedert 1994 sal seker nie vir Evans oorreed om na sy geboorteland terug te keer nie. Hy objekteer teen die Westminster-stelsel toe die blankes Suid-Afrika regeer het (5916), maar hy opper geen beswaar teen die huidige swart oorheersing ingevolge dieselfde Westminster-stelsel nie, waarvolgens die politieke mag in die stemme van die meerderheid kiesers gesetel is.
Soos dit ‘n nieu-Amerikaner in die oorwegend linkse akademie betaam, hamer Evans op lynchings en die nalatenskap van slawerny. In sy boek is dit die blankes wat in die beskuldigingsbank staan; nooit die swartes nie. In soverre daar gesuggereer word dat swartes, hetsy in Amerika of Suid-Afrika, gewelddadig was, word dit as reaksie teen blanke gewelddadigheid geëtiketteer. Volgens Evans het die Amerikaanse Suide histories ‘n lynch-kultuur (62). Hy erken darem dat ‘n soortgelyke kultuur, wat blankes betref en die vorm van openbare teregstellings aangeneem het, nooit in Suid-Afruika bestaan het nie (48). Die Suid-Afrikaanse histories anti-swart owerheidsbeleid word ‘n burokratiese kultuur genoem (68). Daar was “violence from two deadly sources: armed officials and individual white civilians” (75). Die polisie en weermag het rasse-segregasie afgedwing en die blanke regering het hom glo met wetgewing en die howe aan anti-swart gewelddadigheid skuldig gemaak. Hierdie sistemiese geweld is egter van ‘n ander aard as wat gewoonlik onder geweld verstaan word.
Donald Horowitz onderskei die volgende soorte geweld: “[1] protests, [2] pogroms, [3] feuds, [4] lynchings, [5] genocides, [6] terrorist attacks, [7] gang assaults and [8] ethnic fights” (190). [1] In Suid-Afrika is gewelddadige protesaksies steeds ‘n daaglikse en ‘n feitlik eksklusief swart verskynsel. Bruin mense het hulle die afgelope jare egter ook in uitsonderlike gevalle, bv by skole en teen bendes en dwelmhandelaars, hiertoe gewend. [2] ‘n Pogrom is ‘n “georganiseerde aanval op Jode en Joodse eiendom” (HAT). Pogroms deur blankes het veral in die jare dertig in Suid-Afrika voorgekom: Milton Shain, A perfect storm: Antisemitism in South Africa, 1930-1945 (Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 396p; Amazon Kindle $10,08). [3] Twiste/vetes (“feuds”) kom oral ter wêreld in alle gemeenskappe voor. [4] Lynchings word hier onder verder bespreek. [5] Volksmoord (“genocide”) word dikwels aan die blankes in die Amerikaanse Suide en apartheid-Suid-Afrika toegedig, maar dit is hoogs oordrewe, soos soms ook, maar seker met meer reg, beweer word van die vlaag plaaslike plaasmoorde sedert 1994. [6] Terrorisme deur terreurbendes was kenmerkend van die swartes se “bevrydingstryd” in Suid-Afrika. [7] Bendebedrywighede kom bv in bruin geledere in Suid-Afrika en by Hispaniste in Amerika voor. [8] Etnies-gemotiveerde geweld word dwarsoor die wêreld in multi-etniese gemeenskappe aangetref.
“Lynch” en “gelynch” word as Afrikaanse woorde erken. Dit beteken: “sonder geregtelike verhoor ophang, meesal deur ‘n volksmenigte” (HAT). Naas ophang kan die slagoffer egter ook geskiet of op ‘n ander manier gedood word, bv deur verbranding. As meer as drie persone, naas die slagoffer, by die teregstelling teenwoordig is, kwalifiseer die groep as ‘n menigte en die byeenkoms as ‘n openbare gebeurtenis. “Lynching is a premeditated extrajudicial killing by a group. It is most often used to characterize informal public executions by a mob in order to punish an alleged transgressor, or to intimidate a group” (Wikipedia). Daar het al baie lynchings in Suid-Afrika plaasgevind maar hulle kom eerder by die swartes as by die blankes voor. Dink aan die talle halssnoer- en ander openbare moorde gepleeg in die naam van veral die ANC om beweerde NP-regeringsinformate, swart plaaslike raadslede en bv Inkatha-ondersteuners te elimineer. Hierdie moorde is sowel polities as ras- of etnies gemotiveerd, maar omdat swartes hierdie moorde gepleeg het en steeds pleeg (“peoples’ courts”/boendoehowe, bv om vermeende misdadigers in die nuwe Suid-Afrika uit te wis) word die term lynching gewoonlik nie daarvoor gebruik nie. Soos in die geval van slawerny is dit by voorkeur blankes wat van lynching beskuldig word en die slagoffers is swart. Sowel slawerny as lynching word dus as toonbeelde van blanke rassisme voorgehou. In die Amerikaanse blanke konteks word lynching “terrorisme” genoem (2036, 2043) terwyl dit veel eerder maar heelwat later op swartes in die Suid-Afrikaanse konteks van toepassing is. “There is no doubt that slavery and the inhumane culture it spawned contributed to the cavalier [!] killing of African Americans in the New South” (280).
Lynching het ná die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) sy kop uitgesteek, toe bevryde slawe die Amerikaanse Suide op horings geneem het. Lynching was gemik teen Reconstruction, wat die Amerikaanse Suide in die Noorde se politieke en rasbestel ingedwing het; soortgelyk aan transformasie in die nuwe Suid-Afrika. Die lynchings het tot die Tweede Wêreldoorlog voortgeduur en daarna sterk afgeneem, veral namate die sentrale federale hof beheer oor die staatshowe verkry het. Die Ku Klux Klan, ‘n organisasie gestig in 1866 met die oog op die behoud van blanke oppergesag, het ‘n prominente rol in lynchings gespeel.
“State control was never so effective or total to preclude unofficial white violence against blacks” (148). Die blanke bewind in Amerika en Suid-Afrika word hiermee in die beskuldigde bank geplaas. Die kernonderskeid wat Evans maak, is dat kollektiewe rasgemotiveerde moord op swartes algemeen in die Amerikaanse Suide voorgekom het, maar dat dit ‘n uitsonderlike verskynsel in Suid-Afrika was. Plaaslik het dit net tydens inter-blanke gewelddadigheid voorgekom, te wete tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902), die 1914-Rebellie en die 1922-mynwerkersstaking (148) – “collective attacks … ‘make a holiday of killing'” (2483): “In March 1922 white workers hunted down and murdered dozens of unarmed [and “innocent” – 2498] black bystanders” (2491).
Oor die Anglo-Boereoorlog skryf Evans: “Numerous blacks were executed on suspicion of being ‘spies’, sometimes as a prelude to the seizure of the victims’ stock” (2637). “In the course of the war, Boer kommandos had resorted to a policy of massacring Africans, either because they suspected them of aiding the imperial enemy or to seize their livestock” (2574). Oor ‘n derde rede swyg Evans: die verkragting van Afrikanervroue tydens die ABO deur Britse soldate en swartes. ‘n Hele hoofstuk word hieraan gewy in Hélène Opperman Lewis se boek, Apartheid: Britain’s bastard child (Praag 22.04.2017). Evans borduur voort: Ná die ABO was daar glo “the familiar kommando tradition to violently hammer home their renewed but still tenuous dominance over Africans” (2587).
“Boer atrocities do indeed bear a strong resemblance to the mob violence that dispatched hundreds of African Americans during Southern Reconstruction. Boers’ capacity for cold-blooded racial murder was without doubt the bloody fruit of decades of frontier racism, wars that dispossed Africans of their land and the inability of penurious Boer ‘republics’ [!] to impose orderly control over black ‘tribes’. When nomadic bands of Boers departed the Cape colony, one source notes, they left behind the slave-holding past but took with them ‘the presumptions that would govern race relations and farm labor.’ A sense of personal mastery over Africans was an inevitable pillar of the Boer patriarchs who controlled the wobbly [! also 3777] ‘Boer republics’ in the late 1800s” (2595). Evans skryf van “the racist views that most South African whites held” (5062). Volgens hom geld dit feitlik alle blankes: “[the] near-universal racism amongst whites” (5681). Dit lyk asof hy ten gunste van die veel geprese nie-rassigheid van nie-blankes is en dat “prolong[ed] whiteness” (6064) vir hom problematies is; dus, dat hy seker die uitwissing van blankes sou verwelkom.
Suid-Afrikaanse blankes kom glad nie goed daarvan af in Evans se relaas nie. “Some Boer atrocities were as gruesome as anything perpetrated in the course of Southerners’ uprising against Reconstruction” (2622). Individuele vermoording van swartes deur blankes het glo algemeen in sowel die Amerikaanse Suide (“the festival of violence” – 170) as in Suid-Afrika voorgekom. In Suid-Afrika “personal violence was an ineradicable feature of both white civil society and the official bureaucracy” (2327). In Suid-Afrika se geval het dit glo veral op die platteland, bv op plase, voorgekom. “Extensive physical violence became a hallmark of agricultural employment” (2258). “White labor-hungry farmers were trigger-happy” (2851). Daar was ook “trigger-happy law enforcement” (5028). “White farmers in South Africa … committed many murders that meet [the] definition of ‘private lynching'” (2914).
Daarbenewens het buitensporige sistemiese geweld deur die blanke Suid-Afrikaanse owerheid (regering, wette, howe, polisie, weermag) na bewering baie “pyn” vir swartes veroorsaak. Byvoorbeeld: “Whites in South Africa supported policies that deeply embroiled state authorities in all facets of the labor market. The result was the early emergence of a bureaucratic culture that limited institionalization of Southern-style personal [and especially communal] violence and systematically amplified the ‘structural violence’ of the state in South Africa” (2292). Veral die “authoritarian native administrators” word in hierdie verband vir kritiek uitgesonder (2334, 2341). “Structural violence became a civil religion in South Africa” (2306). Dit is glo nie bekwaamheid, ens, wat die blankes welvarend gemaak het nie: “Structural violence … was the spine of white prosperity in South Africa” (2319).
Evans smeer die Amerikaanse blankes swart met ‘n opmerking soos die volgende: “Racial violence in the South was limited only by the imagination of white killers and incorporated everything from murder to communal (or ‘spectacle’) lynchings” (203). Openbare moorde was sowat ‘n derde van alle moorde wat van 1890 tot 1930 deur Amerikaanse blankes teen swartes gepleeg is (240). Oor die plaaslike blankes beweer hy: “White South Africans certainly [!] murdered blacks in large numbers as the twentieth century proceeded” (227). Hiervoor is gewere en vuiste glo gebruik (234). In die konteks van die myne skryf Evans: “Unprovoked thrashings and attacks with bare hands, sometimes resulting in fatalities, became a staple [!] of the black worker’s underground experience” (2245). Later skryf hy egter: “Fatal assaults on Africans appear to have been extremely unusual … lethal beatings most likely did not exceed ‘more than one every year'” (2390). “Confronted with physical beatings on a daily [!] basis, black workers resisted by dissuading men in the reserves from seeking employment on the mines” (2455).
“White South Africans who rarely resorted to communal violence in the public sphere nevertheless murdered blacks in large numbers in private spaces” (309). Blankes/Afrikaners “were typically crude racists” (2735). “Farmers … were marinated in racist ideology and confident in their capacity to violate black bodies – and get away with it” (2763). “In combination, the secluded nature and the regularity of private farm violence help to account for the paucity of records documenting violence in the farming areas” (2785). ‘n Ander moontlike verklaring vir die karige rekords is dat blankes swartes nie op die buitensporige skaal aangerand en vermoor het soos wat Evans voorgee nie. Maar hy hou vol: “Many cases confirm that farmers violently assaulted and murdered farm workers for the most trivial reasons and often [!] for no discernable reason at all” (2799).
Groepsmoorde in Suid-Afrika “assumed the form of ‘massacres’ perpetrated by law enforcement agencies. Police and army units acting under standing orders regularly [!] mowed down unarmed Africans who protested against various aspects of government policy or opposed the administrative regulations that mushroomed from 1920 onwards” (240). Die swart slagoffers in Suid-Afrika word deurgaans deur Evans as ongewapen en onskuldig voorgestel. Lynching in die Amerikaanse Suide word deur George Fredrickson (White supremacy: A comparative study in American and South African history, Oxford university Press, 1981, 383p; Amazon Kindle $11,49) aan “pathological Negrophobia” toegeskryf; “a persistent insecurity about the effectiveness of white domination” en “a lack of faith in the full adequacy of legal or institutional controls over blacks” (338). Ná die Amerikaanse Burgeroorlog het die blankes in die Suide nie vertroue gehad in die sentrale federale regering en die sentrale federale geregshof nie en gevolglik met lynchings die gereg in eie hande geneem.
Godsdiens het volgens Evans ook ‘n rol gespeel in die moorde wat die blankes op swartes gepleeg het. In die geval van Suid-Afrika het paternalisme ‘n versagtende uitwerking gehad en was die blankes geneig om die regering en die howe te vertrou sodat reg en geregtigheid geskied. In die Amerikaanse Suide het godsdiens die blankes geïnspireer om self geregtigheid volgens hulle Bybel-gegronde insig te laat geskied, bv dat die moord op ‘n blanke deur ‘n swarte en die verkragting van ‘n blanke vrou deur ‘n swarte met die dood gestraf moet word. “White Southerners … normalize[d] lynching as a form of divine retribution” (3452). “Serving God meant expelling evil” (5847).”Evangelical Protestantism in the South did not ‘cause’ lynching. It did, however, establish a cultural predisposition that normalized lynching” (3639). Lynching is selfs as “ritual cannibalism” verdoem (3581). Orlando Patterson gaan so ver om christelikheid in hierdie konteks “socially cannibalistic” te noem (3639).
Let op die volgende twee mislike opmerking: “White men refused to surrender their access to black women” (733) en “No other factor in Southern life was as effective as the ‘Southern rape complex’ in providing an ever-ready excuse for white men to eliminate the sexual and economic rival that assumed the shape of the emancipated black male” (943). “The total of 1780 lynchings during the last decade of the [19th] century was, in large measure, the mob’s [whites’] effort to check this rising tide of [African American] economic independence” (1680). In die Suid-Afrikaanse konteks skryf Evans van “the fantasy of black rapists” (1019), die “myths about Black Peril” (1033) en “the ‘menace’ of Black Peril” (1096). Die wrede werklikheid waarin die plaaslike blankes sedert 1994 lewe word deur Evans as fiksie afgemaak. Wat verkragting betref erken hy self dat dit toegeneem het: “The number of assaults by blacks on white women had increased from 11 to 70 between 1901 and 1912” (1282). “White angst over Black Peril scares into an opportunity to bolster the emerging policy of segregation” (1412). In die konteks van burgerregte vir Amerikaanse swartes is rasse-segregasie selfs as “spiritual lynching” geëtiketteer (3473).
In Amerika word die doodstraf soms as ‘n “direct descendent of lynching and other forms of racial violence and racial oppression” beskou (4848). “Not the rope or fire, but the gallows [and lethal injections] became the preferred means for exercising lethal violence against blacks” (4876). In baie Amerikaanse state is die doodstraf afgeskaf; ook in Suid-Afrika. In 1994 en daarna was een van die argumente wat as klinkklare bewys vir die boosheid van die doodstraf aanvaar is, vervat in die volgende vraag: Gestel Nelson Mandela is in 1964 in die Rivonia-verhoor die doodstraf vir hoogverraad opgelê? Wat hiermee gesê word, is dat die verlies van Mandela op daardie stadium die land soveel slegter daaraan toe sou gelaat het dat alle misdadigers liewer voortaan die doodstraf moet vryspring. Dat dit eintlik ‘n valse argument is, blyk uit die talle oproepe wat sedert 1994 vir die terugbring van die doodstraf opgeklink het.
John X Merriman (1841-1926, die laaste eerste minister van die Kaapkolonie voordat die Unie van Suid-Afrika in 1910 tot stand gekom het) het ‘n eeu gelede, in 1917, profeties verklaar dat “the experiment of a white race settling in Africa [was] by no means assured” en dat Suid-Afrika “an African Mexico” kon word (3990), dus ‘n verbasterde nasie. Meer as 60% van die hedendaagse Meksikaanse bevolking is “mestizos”/hibriedes.
Evans se boek gee ‘n aanduiding van die toestand waarin akademies-wetenskaplike navorsing in heeltemal te veel gevalle verval het. Daar is te baie aktiviste wat akademiese poste beklee en (feitlik) geen poging aanwend om objektief en ewewigtig te wees nie.
Toe die dogter van Nelson Mandela en Suid-Afrika se ambassadrise in Denemarke twiet dat wit boere in Suid-Afrika “bewe” omdat hul grond binnekort deur haar party gekonfiskeer sou word, het die gewilde sanger Steve Hofmeyr op Zindzi Mandela gereageer deur te sê dat sy belasting haar salaris betaal en dat hy daarom teoreties haar “baas” is.
Vir sy feitelike akkuraatheid sal Hofmeyr aangekla word van “haatspraak”, meer spesifiek crimen injuria, ‘n ou vorm van kriminele laster in Suid-Afrika wat die afgelope paar jaar gebruik is om hoofsaaklik blankes vir “haatspraak” te vervolg.
Die land se regerende party, die ANC, het ‘n verklaring uitgereik waarin hulle aangekondig het dat hulle ‘n aanklag van crimen injuria teen Steve Hofmeyr by ‘n polisiekantoor sal aanhangig maak vir “sy rassistiese en onmenslike uitbarstings op sosiale media wat getuig van barbarisme, rassisme en toksiese manlikheid “.
In een van haar twiets het Zindzi Mandela daarna verwys dat sy in Denemarke “op wyn en etes getrakteer word” en op Engels gesê:
“Terwyl ek hier op wyn en etes getrakteer word .. wonder hoe ek hoe dit in die wêreld van bewende gronddiewe gaan. #OnsGrond.”
Die regerende ANC het ‘n beleid aangeneem wat alle landbougrond wat aan wit boere behoort as “gesteelde grond” beskou op grond daarvan dat wit mense, selfs as hulle grond van ‘n vorige verkoper gekoop het, dit nie regtig besit nie omdat hulle nie rasse-Afrikane is nie.
In vorige gevalle waar witmense skuldig bevind is aan haatspraak teen ‘n swart persoon, het hulle boetes van sowat R150 000 (Penny Sparrow) of tot drie jaar tronkstraf (Vicki Momberg) ontvang.
Aanvanklik het die ANC aangekondig dat hulle Donderdag die aanklag teen Hofmeyr sou aanhangig maak, maar hulle het nou ‘n verklaring uitgereik dat dit eers op Maandag 24 Junie sal plaasvind.
Volgens die ANC toon Hofmeyr se twiet “wit arrogansie en is ‘n handboek-voorbeeld van wit bevoorregting wat in die kiem gesmoor moet word”.
‘n Regskundige, Albert Murphy, het die regerende party ‘n grap genoem. “Die beweerde kriminele aanklagte wat die ANC teen Steve Hofmeyr wil instel op grond van ‘n twiet van hom oor Zindzi Mandela, is ‘n klug!
“Daar is absoluut niks misdadigs aangaande die twiet nie en geen aanklaer wat sy sout werd is, sou voortgaan met daardie klagtes nie. Die ANC is ‘n grap. ”
Mandela se twiets uit Denemarke op 13 en 14 Junie 2019 het soortgelyke rassedreigemente as dié van die ANC self bevat (op Engels):
“When you came here without land you found the original people making fire. Next you’ll claim you taught us. Just like Chris Barnard learnt the basics of heart surgery from his Black gardener. What you’re good at is fantasy.”
“Dear Apartheid Apologists, your time is over. You will not rule again. We do not fear you. Finally #TheLandIsOurs”
“Miss all these trembling white cowards, shem [I pity them]. Botha, Potgieter, Thieving Rapist descendants of Van Riebeeck, etc: how are you my babies?”
Dit is opmerklik dat 84 persent van swart grondeise in Suid-Afrika in stedelike gebiede geliasseer word en 93 persent van grondeisers verkies finansiële vergoeding eerder as grond.
Zindzi Mandela se rassistiese twiets het ‘n opskudding in die land veroorsaak. Maar die Nelson Mandela-stigting se Luzuko Koti het aan die Johanneburgse Engelstalige dagblad The Star gesê: “Ons het nooit gesê ons wil Zindzi Mandela ontmoet om haar twiets te bespreek nie.”
Maar toe Koti later met die Afrikaanse Sondagkoeranant Rapport praat, het hy gesê: “Ons wil met me. Mandela ontmoet en verstaan wat haar standpunt is.”
Koloniale moondhede het reeds lank gelede ‘n besef ontwikkel van die kulturele gaping wat daar tussen (blanke) Westerlinge en mense uit die Derde Wêreld bestaan. Sedert die Tweede Wêreldoorlog het talle eens gekoloniseerdes hulle as immigrante in bv Brittanje en Frankryk gevestig. Kulturele verskille is aanvanklik sover moontlik misgekyk en oorgesien. Assimilasie en integrasie was toe die wagwoorde. Mettertyd het die probleme wat hierdie weerslag van kolonialisme veroorsaak het, egter al hoe groter geword. Daar is onder meer tot die besef gekom dat assimilasie en integrasie in sekere gevalle, veral by Moslems, onmoontlik blyk te wees.
Amptelik is alles moontlik gedoen om die destruktiewe gevolge van Derde Wêreldse inkommers te kamoefleer. Die polisiediens en hoofstroom-inligtingsmedia het aktief hieraan meegehelp. Soos in die nuwe Suid-Afrika word Westerse blankes wat hulle teen Derde Wêreldse immigrante en “vlugtelinge” uitspreek sonder meer van vreemdelingehaat/xenofobie, rassisme en selfs naziisme beskuldig. Enoch Powell (1912-1998) staan in Brittanje bekend as een van die eerste patriotte wat hom teen hierdie Britse skynheiligheid uitgespreek het (Praag 30.04.2016). ‘n Halfeeu later is sy positiewe bydrae in ‘n boek gehuldig: Raheem Kassam se Enoch was right: ‘Rivers of Blood’ 50 years on (2018, 252p; Amazon Kindle $5,74).
Die Skandinawiese lande was in baie beperkter mate as bv Brittanje by kolonialisme betrokke of glad nie. Weens ‘n gebrek aan eerstehandse ondervinding was Skandinawiërs dus grootliks onbewus van hoe radikaal hulle kultuur van dié van die Derde Wêreld verskil. Daar is gedink: Ons almal is mos maar net mense. Die begrip “Skandinawië” kan soos volg beskryf word: “Peninsula in northwestern Europe, comprising Norway and Sweden; politically and culturally it also includes Denmark, Iceland, the Faroe Islands, and Finland” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 817). In hierdie rubriek gaan dit by uitstek om kultuur, oftewel leefwyse, dus hoe en wat mense dink en doen.
Swede, as die polities verligste Skandinawiese land, het in die vroeë jare sewentig op ‘n naïewe manier begin om Derde Wêreldse immigrante nie net toe te laat nie, maar sodanige immigrasie selfs aktief aan te moedig. Denemarke en Noorweë het spoedig die Sweedse voorbeeld nagevolg omdat veronderstel is dat Skandinawië die gewete en morele kompas van die wêreld is. Die resultaat was dat hierdie drie lande binne enkele dekades ‘n maatskaplike revolusie ondergaan het: van kulturele homogeniteit tot multikulturaliteit. Vir hierdie dwaasheid word nou daagliks ‘n groot prys betaal; nie net finansieel nie, maar ook/veral kultureel. Die daaglikse leefwyse in hierdie drie lande het radikaal verander en moontlik onherstelbare skade gely.
Oor hedendaagse immigrasie in Europa het ek reeds dikwels geskryf. Wat Europa oor die algemeen betref is daar bv Arthur Kemp se boek (Praag 4.04.2015), Douglas Murray se boek (Praag 3.02.2018) en dié van Ricardo Duchesne (Praag 24.02.2018). Oor Brittanje, spesifiek Engeland, het ek naas besinning oor Enoch Powell twee boeke van Melanie Phillips bespreek (Praag 15.05.2016 en 18.08.2018). Maar in hierdie rubriek gaan dit om Skandinawië.
Daniel Friberg het oor immigrasie in Swede geskryf (Praag 10.04.2016) en Bruce Bawer en Julian Langness oor Noorweë (Praag 17.04.2016 en 25.09.2018). In hierdie konteks is daar ook die omvattende werk van Michael Booth oor die Skandinawiese lande, The almost nearly perfect people: Behind the myth of the Scandinavian utopia (London: Jonathan Cape, 2014, 418p; Amazon Kindle $16,20 – Praag 25.04.2015). Hy toon aan dat Swede nie net die grootste en welvarendste Skandinawiese land is nie, maar ook die een met die meeste immigrante; sowat ‘n derde van die bevolking. In Denemarke is daar die tweede meeste immigrante.
By die Swede was daar ná die Tweede Wêreldoorlog ‘n gebrek aan volksgevoel asook belemmerde selfrespek omdat die land in die oorlog amptelik neutraal was maar in die praktyk hartlik met die Nazi-bewind saamgewerk het. Om hierdie rede word die Swede erg deur die ander Skandinawiese lande verkwalik. Die skuldgevoelens hieroor kon aanleiding tot die oorkompensasie met immigrante en vlugtelinge gegee het: “The Swedes’ ostentatious political correctness, in particular with regard to their openness to immigration and multiculturalism, was a manifestation of this repressed guilt” (Booth, Kindle 5226). Die aanwesigheid van ‘n oormaat vreemdelinge is egter besig om by die Swede ‘n heropwekking van hulle tradisionele volksgevoel en selfrespek te bewerkstellig. Die tragedie is dat die Skandinawiese lande die sterkste voorstanders van die ANC se terrorisme was omdat hulle geen eerstehandse ervaring van groot kultuurverskille gehad het nie. Hulle politieke inkeer, wat deesdae al hoe duideliker word, het te laat gekom om die plaaslike blanke bewind teen ondergang te help vrywaar.
Booth beskou Swede, Noorweë en Denemarke as die eintlike Skandinawiese lande. Wanneer Finland, Ysland en die Faroër-eilande ingesluit word, behoort daar eerder van Nordiese lande gepraat te word. Booth roem op sy politieke byderwetsheid, maar hy erken: “Immigrants are more than four times as likely as Swedes to commit a murder, and more than five times as likely to commit a rape” (4865). “In recent years Sweden has seen the highest number of reported rapes per capita in Europe” (5655).
Finland is die eintlike onderwerp van hierdie rubriek, maar ek het tot dusver min inligting oor hierdie land verstrek. Swede het tot 1809 oor Finland geheers en daarna Rusland tot 1917. Let op hoe ordentlik Sweedse Finne in Finland in vergelyking met Afrikaners in die nuwe Suid-Afrika behandel word: “Swedish Finns have their own national assembly, the Folketinget; their own political party, the Swedish People’s Party, which usually has a minister in the government … they even have their own flag, a yellow cross on a red background. Swedish remains an official language in Finland and is compulsory in schools. If a region has more than 8 per cent Swedish speakers, it must operate on a bilingual basis. Though only 6 per cent of Finland’s population are Swedish Finns, there are still some places on the coast in southern and western Finland where they make up the majority, notably the self-governing, Swedish-speaking – but technically Finnish – Aland Islands … By law, in these Swedish-speaking parts of the country even the street signs have to be in Swedish first and Finnish second” (3832). En dan is daar steeds mense wat ontken dat FW de Klerk en sy groepie meelopers die blankes, spesifiek die Afrikaners, uitverkoop het. In Suid-Afrika is daar geen minderheidsregte nie, behalwe vir homoseksuele. Punt. Die punt is: FW de Klerk behoort na ‘n plek heelwat verder as Robbeneiland verban te word.
Daar word dikwels genoem dat Finland die beste onderwysstelsel en die hoogste geletterdheidskoers het. Een van die redes hiervoor is die “comparative lack of immigration” (4067). In Booth se 2014-boek word die getal immigrante op 2.5 persent van die bevolking gestel, maar die situasie het sedertdien versleg. Daar is deesdae die vinnig groeiende Egte Finse Party (“True Finn Party” – deesdae The Finn Party) wat sterk anti-kommunisties en teen Derde Wêreldse inkommers gekant is, die groot Russiese en Sweedse invloed in Finland teenstaan en die land van die Europese Unie wil losmaak.
The silent rape epidemic
Met die voorafgaande as agtergrond kan ek nou oorgaan tot die bespreking van Edward Dutton (gebore in 1980) se boek, The silent rape epidemic: How the Finns were groomed to love their abusers (Thomas Edward Press, 2019, 144p; Amazon Kindle $9,08). Reeds uit die boektitel blyk Dutton se verontwaardiging oor enersyds die gedrag van veral Moslem immigrante en andersyds die amptelike, apatiese Finse houding. Anders as by Michael Booth is daar by Dutton geen sprake van politieke byderwetsheid nie. Hy noem homself “a race realist” (Kindle 1311).
In April het Dutton ook ‘n boek by Arktos gepubliseer, Race differences in ethnocentrism (2019, 276p; Amazon Kindle $12,64) en verlede jaar ‘n boek met die titel, How to judge people by what they look like (2018, 87p; Amazon Kindle $7,23) – ‘n (feitlik) verbode onderwerp in die nuwe Suid-Afrika. Ek bepaal my aandag by The silent rape epidemic. Dutton “aims not to shy away from contentious scientific areas” (121). In Finland is Dutton as “a researcher of controversial issues” bekend (1354). Hy verwys na “American geneticist James Watson (b 1928), and American physicist William Shockley (1910-1989) … infamous for raising issues similar to the ones raised in this book” (1465).
Dutton huiwer nie om bv verskille in intellektuele vermoë by groepe uit te wys nie; iets waarvoor verskoning aan bv die Universiteit Kaapstad en Stellenbosch gevra sal moet word. “The 15-point difference between white and black IQ [intelligence quotient] scores in the USA is evident by the age of three. The earlier a difference becomes evident … the more likely it is to be genetic” (615). Sodanige wetenskaplike bevindings word as bv gevaarlik of aanstootlik in sommige kringe beskou. “That it may be dangerous or offensive is irrelevant to whether or not it is true” (629). Byvoorbeeld, Dutton beskou die volgende standpunt as die waarheid: “IQ is the strongest predictor of wealth … wealth is not arbitrarily distributed” (877). Hier dink hy aan lande en individue wat rykdom eerlik bekom het; dus nie aan misdadige individue wat weens bv korrupsie welvarend geword het nie. “Criminality is a function of low IQ … criminals will tend to underestimate the chances of getting caught, often because their low IQ makes them impulsive and also because low IQ predicts high self-esteem. Accordingly, they will be over-confident in their ability to get away with stealing … they will fail to compute all of the possible means through which they might get caught” (963).
Booth is ‘n Brit wat met ‘n Deen getrou het en in Denemarke woon. Dutton is ook Brits maar hy is met ‘n Fin getroud en woon in Finland saam met hulle twee kinders, ‘n dogter en ‘n seun. Hy slaag daarin om die Finne op ‘n afstand waar te neem en terseldertyd op eerstehandse kennis staat te maak. Dutton is sedert 2003 ‘n navorser aan die Universiteit Oulu aan die Golf van Bothnië in die noordweste van Finland. “A ‘Docent’ is a bit like a ‘Reader’ in the UK … It makes you a ‘Senior Researcher'” (1311). Dutton kombineer religie, kulturele antropologie en evolusionêre sielkunde in sy belangstellings en navorsing (121). Deeltyds doen hy ook joernalistieke werk vir die plaaslike Engelse koerant (1970).
Oulu is ‘n belangrike hawe en nywerheidstad, waar bv Nokia se produksiefasiliteite deels gesetel is (254). Dit kan koud word daar, bv “It was -36ºC and, with the wind, it must have felt a lot colder” (816). Blootstelling aan die koue kan dodelik wees. Ten einde die koue buite te hou, is die vensters van woonplekke “not double but triple-glazed” (824).
In 2003 was die stad Oulu “calm, quiet and very ‘Finnish'” (5). Toe is hierdie drogredenasie verkondig: “Oulu should ‘internationalise’ and become more ‘multicultural’. This was regarded as good for the economy, a good in itself, and also as a way of turning Finland into a proper, ‘modern’ Western European country, just like the multicultural ‘big boys’, such as Sweden and the UK” (1891). Twee jaar later, in 2005, het Dutton getrou en hom in Oulu gevestig. Teen daardie tyd “Muslims had come … and unthinkable things had happened. This was, in fact, the first time that gangs of foreign marauders had come to Oulu and interfered with its young girls” (223); “the systematic grooming and rape of Oulu underage girls by the Muslim men who had come among them as refugees. And the authorities were ensuring that nobody knew anything about it” (245).
“In 2006, a number of girls were gang-raped by Muslims in parks in the centre of the city. More girls were gang-raped by bringers of diversity in Oulu parks in 2007” (261). Dit is duidelik dat Dutton hierdie vlaag verkragtings uiters weersinwekkend vind. Hy noem die verkragters hoogs sinies nie net “bringers of diversity” nie, maar ook “enrichers” (304, 361) en die verskynsel “Oulu’s multicultural enrichment” (304; ook 470, 1156, 1860). “For many Finns, by 2015, the initial buzz of being enriched had died off and the reality had hit. Both the Centre Party and, of course, True Finns stood on a promise to reduce immigration” (1956).
Daar is tot die volgende voor die hand liggende gevolgtrekking gekom: “The more ethnically diverse a society is, the higher is the degree of ethnic conflict” (2142). “As the population of Finland becomes more ethnically diverse, many Finns will probably develop their sense of Finnishness and become more nationalistic, while the foreigners will be decreasingly likely to integrate and will feel decreasingly Finnish. This is a recipe for a spiral into increasingly intense ethnic conflict; into low-level civil war” (2142). Deesdae is die situasie: “It is extremely stressful to live in a conflict-ridden, highly unequal society in which there are very low levels of trust” (2191).
Dutton is bekend daarmee dat soortgelyke gebeure deesdae in Engeland plaasvind. Byvoorbeeld, “in Rotherham, a post-industrial town in northern England, Muslim grooming gangs had come to light in 2011, after a decade of their activities being ignored by politically correct police, civil servants, and social workers. A group of men, all of them Pakistani Muslims, had been grooming and sexually exploiting white working class girls, aged between 11 and 16, for years, passing them around like sexualised sweeties, taking full advantage of their impoverished and chaotic backgrounds. Britain’s ‘far right’ had been warning about them for a very long time, but had been dismissed as paranoid ‘racists’ – that silencing, indefinite, manipulative term, akin to ‘witch’ – and even prosecuted, unsuccessfully due to England’s jury system” (304).
Sarah Wilson toon in haar boek, Violated: A shocking and harrowing survival story from the notorious Rotherham abuse scandal (Harper, 2015, 370p; Amazon Kindle $6,89) die omvang aan wat hierdie misdade in Rotherham aangeneem het: binne ‘n dekade minstens 1 400 (blanke) slagoffers van hoofsaaklik Pakistani Moslems. Met Rotherdam as uitgangspunt, maar ook in wyer verband, is daar Peter McLoughlin se gesaghebbende boek, Easy meat: Inside Britain’s grooming gang scandal (New English Review Press, 2016, 328p; Amazon Kindle $11,49).
“When [a] national tabloid … ran an article on Oulu rapes in 2008, it conveniently omitted the fact that all of these sexual assaults had been carried out by Middle Eastern men … In general, Finland’s mainstream media would report that these horrific crimes were conducted … by men of ‘foreign background’, as if Oulu girls had to be worried about being sexually assaulted by Canadian computer programmers or Japanese research scientists at the city’s university. Long before December 2018, however, everyone in Finland generally inferred that ‘foreign background’ meant ‘Muslim’, especially if the crime in question was rape. And they were right to do so, as data from 2016 found that 93% of all rapes in Finland committed by refugees were committed by those from Islamic countries” (Dutton 269).
“For over a decade, [the local] newspaper – in tacit collusion with the police and the political class – had been suppressing what was happening” (254). “On 13th January [2019], the British media personality Katie Hopkins (Praag 25.05.2019) came to Oulu to look into what was going on. The police and the mayor refused to talk to her and [they] … got themselves kicked out of the city’s refugee reception centre” (425). In Maart 2019 was Tommy Robinson, “the British political activist, founder of a street activism group called the English Defence League,” om dieselfde rede in Finland. “He was fascinated by the way in which ‘citizen journalism’ had uncovered Islamic grooming in Finland just as his citizen journalism had in the UK” (443). Robinson is veral bekend as die outeur van die boek, Enemy of the state (Press News, 2015, 326p; Amazon Kindle $11,49).
Die kern van Dutton se boek kan soos volg opgesom word: “By December 2018, the whole country was convulsed by Oulu’s Muslim Child Grooming Scandal. A gang of Arab ‘refugees’ were up in court for the sexual assault and rape of under age Oulu girls and it transpired that Finland’s politicians and mainstream media had done everything possible – guided by the divine light of multiculturalism – to cover it up. How could a country like Finland – stereotyped as nationalistic and culturally conservative – have embraced the multicultural suicide cult so rapidly? In The silent rape epidemic, Dutton argues that the explanation lies in Finns’ evolutionary past. Adapted to extreme cold and predictability, they are fiercely intelligent, extraordinary cooperative, highly rule following, silent, and socially anxious. This makes them naively trusting, conformist and prone to imitating others. Perfectly adapted to their environment, these traits are combined with a miniscule gene pool, meaning very few intelligence or personality outliers who might dare to challenge the Spirit of the Age. The intense selection to which they’ve been subjected, and their late industrialization, has delayed the rise of nihilism, which arises when nations industrialize and selection pressures are weakened. But the nature of Finnishness means that multiculturalism has now overwhelmed Finland with astonishing speed” (5).
Dus, “just 15 years after my first trip to the city, Oulu was little different from any other industrial town in Western Europe in terms of its problem with gangs of Muslim men and their horrifying activities … How could Oulu have changed from ‘Finland’ to Oulu-stan?” (231). Soos ons ook in die geval van die nuwe Suid-Afrika gesien het, kan verandering/transformasie verbasend vinnig in ‘n samelewing plaasvind en ‘n land (heeltemal) opdonder. Uit die samevatting in die vorige paragraaf blyk ook dat die boek eintlik oor iets anders handel as wat die titel te kenne gee. Daar word betreklik min perspektief op die Moslems gegee. Dutton se eintlike onderwerp is die Finne, wat hy poog om sielkundig te ontleed.
Soos dikwels gebeur, het ek ‘n probleem met sielkundige ontledings. Enersyds word vanselfsprekendhede uitgewys. Andersyds word gerasionaliseer op ‘n manier wat nie altyd oortuigend is nie. Die eindresultaat is ‘n boek wat saai en herhalend aandoen maar verdienstelik in die konteks van die outeur se uitgangspunt is. Hy probeer immers om hierdie belangrike vraag te beantwoord: Hoe kan ‘n nasionalistiese, konserwatiewe, monokulturele land soos Finland grootliks vrywillig toelaat dat hy tot in sy diepste wese deur elemente van buite, dus vreemdelinge, kultureel en andersins opgedonder word? Die Finne het immers geweet in hulle buurland Swede het immigrasie uit die Derde Wêreld tot “crime, conflict, lack of trust” (196), insluitende berugte reeksverkragtings, gelei.
Om onder meer ander redes kan ‘n mens hartwringend vra: Waarom is toegelaat dat Suid-Afrika radikaal (en onherroeplik) verander pleks van verbeter? In sowel Finland (en die ander Skandinawiese lande) as Suid-Afrika het onkunde en onnoselheid myns insiens ‘n groot rol gespeel. Soos Dutton dit stel, die Finne “have allowed [multiculturalism] to be done to themselves” (484). Soos die Finse politici was die Suid-Afrikaanse grondwetlike “onderhandelaars” veronderstel om te weet wat in hulle buurlande gebeur, naamlik onderskeidelik die skade wat Moslem immigrante en ‘n swart politieke bestel aanrig.
Oor die omkering van die opset in Suid-Afrika is ek uiters pessimisties, maar Dutton is hoopvol dat Finland reggeruk kan word; seker omdat Finne steeds die oorgrote meerderheid van die bevolking is. “I will argue their evolved predisposition towards ethnocentrism combined with their strong conformism means as multiculturalism leads to societal collapse, Finns are likely to return to nationalism and begin the process of reviving themselves, more quickly than other Western European nations” (477). “They are, ironically, uniquely well-adapted to reverse their country’s destruction” (18). Wat die verkragting van nie-Moslems betref, is daar egter ‘n groot probleem wat oorkom moet word: “Islamic scriptures can be interpreted to justify it” (2123). “In other words, you can do what you like with female infidels, with the womenfolk in the country which you have invaded” (2100).
Ons word deesdae gewaarsku om geen groep te stereotipeer nie. Dit lyk asof net die blankes, veral die Afrikaners, negatief gestereotipeer mag word. Wat bowenal deur die kulturele marxiste verlang word, is dat die nieblankes deurgaans positief uitgebeeld moet word. Sodanige positiewe stereotipering is dus heeltemal toelaatbaar. Wat in hierdie konteks van belang is, is dat stereotipering op grond van redes geskied. Byvoorbeeld, as ‘n groep tot prestasie, bv vindingrykheid, geneig is, sal die lede mettertyd daarmee geassosieer en as sodanig gestereotipeer word. Insgelyks, as ‘n groep tot bv misdaad geneig is, sal die lede mettertyd daarmee geassosieer en as sodanig gestereotipeer word. In iedere gestereotipeerde groep sal daar in meerdere of mindere mate uitsonderings aangetref word. Oor stereotiperingsnavorsing skryf Dutton: “75% of racial stereotypes have been found to be at least partly accurate and 50% completely accurate … stereotypes develop because they are broadly true” (587).
