Frantz Fanon

Leon Lemmer: ‘n Kaapse Amerikaner oor blanke gewelddadigheid

Soos tydens apartheid onderskei die ANC-regering vier rasgroepe. Al wat verander het, is die volgorde van voorkeur. Die ANC se hiërargie is: swart, bruin, Asiër, blank. Tydens apartheid was die volgorde: blank, bruin, Asiër, swart. In die huidige politieke bedeling is dit dus by uitstek die swartes wat bevoordeel en die blankes wat benadeel word. Tydens apartheid was dit in sommige opsigte andersom.

Naas verskillende rasse is daar onderskeibare etniese groepe binne elke rasgroep. By die swartes speel stamverwantskap steeds ‘n groot rol, bv Zoeloes en Xhosas. By die bruines is daar bv Christene en Moslems, Engels- en Afrikaanssprekendes. By die Asiërs is daar bv Hindoes en Moslems. By die blankes is daar bv Afrikaans- en Engelssprekendes. Wat opval, is dat etniese groepe, ten spyte van hulle verskille, geneig is om wanneer nodig volgens ras saam te staan; bv te mobiliseer. Die ANC is steeds verseker van die oorweldigende steun van die swartes. Daar was en is geen sprake van ‘n nie-rassige Suid-Afrika nie. Etnisiteit én ras is werklikhede wat nie weggewens kan word nie. In Suid-Afrika het die blankes histories in groot mate saamgestaan wat rasse-segregasie betref. Ivan Evans (bron hier onder) skryf bv van “the overlap between the ‘explicit racism’ of Afrikaners and the ‘implicit racism’ of English-speaking whites” (Kindle 3702).

In die politiek is daar die tradisionele verdeling van links en regs. Die skeidingslyn tussen hierdie twee is egter aan voordurende verskuiwing onderhewig. Sedert 1994 word bykans die hele spektrum plaaslik deur linksheid oorheers; deels uit oortuiging en deels weens kruipsug by die ANC deur nie-swartes. Enigiets buite hierdie dampkring word deesdae nie as regs geëtiketteer nie, maar as verregs. Dit hang saam met die verskuiwing van verwestering na afrikanisering. Soos Frantz Fanon (1925-1961) dit gestel het: “The men of African culture … speak more of African culture than of national culture” (The wretched of the earth, London: Penguin, 1961/2001, p 172). “The responsibility of the African as regards national culture is also a responsibility with regard to African-Negro culture” (199). “No one can truly wish for the spread of African culture if he does not give practical support to the creation of the conditions necessary to the existence of that culture; in other words, to the liberation of the whole continent” (189).

By implikasie gaan dit om die onderploeging van blanke invloed (en vroeëre oorheersing) en die gee van vrye teuels nie net aan afrikanisering nie, maar ook aan internasionalisering. In die plek van die tradisionele onderskeid tussen blank en nie-blank, regs en links, asook Westers en nie-Westers, is daar deesdae ‘n al hoe duideliker onderskeid tussen nasionalisme en globalisme. Fanon verwys bv na “the nationalistic virus” (232). Blankes is geneig tot individualisme en selfsorg en gee dus voorkeur aan outonome nasiestate wat op etnisiteit en ras geskoei is. Nie-blankes gee voorkeur aan groepverwantskap. Hulle tradisionele afhanklikheidsindroom, oftewel parasitering, bring mee dat hulle hulle heil in al hoe groter groepe soek; dus nie in nasiestate nie, maar in bo-nasionale, globale instansies wat as identiteitskenmerk het: die verswelgende nie-blanke (dikwels anti-blanke) aard daarvan.

Die voorafgaande berus op veralgemening, deesdae stereotipering genoem as die swartes dit as negatief takseer. Maar as dit vir swartes positief is, word veralgemening deur hulle onkrities as evangelie aanvaar. Japan en China het toenemend selfstandig en nasionalisties geword en is ongeneë om immigrante toe te laat, maar hulle verwelkom globalisme om bv Afrika-lande in hulle invloedsfeer te betrek. Afrika is die (ekonomies) agterlikste kontinent. Dit is veral Afrika-lande wat hulle aan parasitering skuldig maak. Maar Suid-Afrika was vóór 1994 die mees ontwikkelde, suksesvolste en voorspoedigste land in Afrika; ‘n Afrika-land met die aanskyn van Westerse, spesifiek Europese, beskawing. Eskom was toe ‘n betroubare verskaffer van elektrisiteit teen van die laagste tariewe ter wêreld. Sedert 1994 is die teenoorgestelde die geval. Die getransformeerde Eskom het die toonbeeld van die ondoeltreffende en korrupte nuwe Suid-Afrika geword.

Die vraag kan gestel word: Wat was die wesenskenmerk van die Suid-Afrika van weleer, dus blankbeheerde Suid-Afrika? Ook: Wat is die wesenskenmerk van die huidige Suid-Afrika, dus swart oorheersde Suid-Afrika? Deesdae word die sukses van blankes dikwels aan uitbuiting en ander negatiewe kenmerke toegeskryf. Vir my lyk dit asof blanke kundigheid, vindingrykheid, toewyding, deursettingsvermoë, ens, ‘n groot rol dwarsoor die wêreld gespeel het. As na ‘n wesenskenmerk by swartes gesoek word, veral in die konteks van politiek en (Suid-)Afrika, is gewelddadigheid ‘n (sterk) kandidaat. Fanon sou hiermee akkoord gaan. Dit is Nelson Mandela wat die potensiaal van geweld vir die verkryging van die plaaslike politieke mag deur swartes geïdentifiseer en geaktiveer het.

Soos Fanon dit in sy bogenoemde boek stel: “Decolonization is always a violent phenomenon” (27). “[The colonized] can only triumph if we use all means to turn the scale, including, of course, that of violence” (28). “The native … from birth it is clear to him that this narrow world, strewn with prohibitions, can only be called in question by absolute violence” (29). “The native discovers reality and transforms it into the pattern of his customs, into the practice of violence” (45). “The starving peasant … is the first among the exploited to discover that only violence pays” (47). “Between oppressors and oppressed everything can be solved by force” (56). “It is the intuition of the colonized masses that their liberation must and can only be achieved by force” (57). “The existence of an armed struggle shows that the people are decided to trust to violent methods only” (66). “For the native this violence represents the absolute line of action” (67). “The native has chosen the methods of counter-violence” (70). “The colonized people … have decided to reply by violence” (72). “For the colonized people this violence … binds them together as a whole, since each individual forms a violent link in the great chain, a part of the great organism of violence” (73). “Violence is a cleansing force. It frees the native from his inferiority complex and from his despair and inaction; it makes him fearless and restores his self-respect” (74). “The mass of the country people have never ceased to think of the problem of their liberation except in terms of violence, in terms of taking back the land from the foreigners, in terms of national struggle, and of armed insurrection” (101).

Mandela, wat deesdae aan ons as ‘n vredesikoon voorgehou word – hy was immers die ontvanger van die Nobel-vredesprys – sou heel moontlik iedere een van hierdie verheerlikings van geweld deur Fanon onderskryf het. Elke keer as die ANC tydens die grondwetlike onderhandelinge nie sy sin gekry het nie, het Mandela vir die armsalige FW de Klerk met geweld afgedreig en sy sin gekry; juis omdat De Klerk nooit van Mandela en die ANC vereis het dat hulle geweld afsweer nie en hulle dit ook nooit gedoen het nie. Geweld het die panasee (“cure-all”) vir die swartes se probleme geword. Onder die leiding van Mandela het die geweldskultuur in so ‘n mate by die gepeupel wortel geskied en ‘n vertroetelde wondermiddel geword dat die politieke magsoorname in 1994 glad nie ‘n einde hieraan gebring het nie. As ‘n skool te min klaskamers het, is die aangewese opsie om van die bestaande klaskamers af te brand. As daar met feitlik enigiets onder die son ontevredenheid is, word paaie, selfs hoofweë, gewelddadig deur swartes versper. Geen stappe word gedoen om met wetgewing sulke finansieel en ekonomies ontwrigtende gedrag uit te roei nie. Geweld is dié kern van die ANC se “bevrydingstryd” en voortgesette geweld is ‘n wesenskenmerk van die nuwe Suid-Afrika. Fanon skryf tereg: “The truths of a nation are in the first place its realities” (181).

In Suid-Afrika en Amerika is die gewelddadigheid van swartes ‘n onontkenbare werklikheid. Fanon se verheerliking van geweld is sedert die jare sestig deur Mandela en diesulkes in Suid-Afrika en deur die leiers van die swart burgerregtebeweging in Amerika nagevolg. In hierdie twee lande sou ‘n mens dus geneig wees om geweld eerder met swartes as met blankes te assosieer. Maar ‘n oud-Suid-Afrikaner het dit reggekry om ‘n boek oor die gewelddadigheid van blankes in Suid-Afrika en Amerika te skryf en geweldpleging deur swartes buite rekening te laat. Ek verwys na Ivan Evans (gebore in 1957) se boek, Cultures of violence: racial violence and the origins of segregation in South Africa and the American South (Manchester University Press, 2009/2011, 324p; Amazon Kindle $16,76). Aanvanklik was die newetitel: Lynching and racial killing in South Africa and the American South. Ek wou hierdie e-boek heelwat vroeër gekoop het, maar toe het dit dubbel soveel as tans gekos. Die publikasies van universiteitsuitgewerye is geneig om buitensporig duur te wees. Manchester University Press publiseer graag anti-blanke en veral anti-Afrikaner literatuur, bv Jeremy Krikler se boek (Kindle 6111) en dié van Paul Rich (7048). Evans is ook die outeur van Bureaucracy and race: Native administration in South Africa (California University Press, 1996), wat egter nie in Kindle-formaat beskikbaar is nie.

Evans begin sy 2009-boek met “having lived in South Africa and the United States for lengthy periods” (30). Wat hy nie sê nie, is dat hy ‘n gebore Suid-Afrikaner is wat ‘n student en dosent aan die Universiteit van Wes-Kaapland was. Hy het, soos Jonathan Jansen en talle ander bruines, studiebeurse ontvang wat hom in staat gestel het om jare lank vir ‘n magister- en doktorsgraad in Amerika te studeer. Die Amerikaanse, Britse en ander buitelandse regerings het voorkeur gegee aan die toekenning van studiebeurse aan nie-blankes en doelbewus akademies sterker blanke kandidate oor die hoof gesien. Hierdie kanker is deesdae ook plaaslik aan die orde van die dag, bv by universiteitstoelating, koshuisplasings en die toekenning van studiebeurse. In Amerika, soos deesdae in Suid-Afrika, word sterk druk uitgeoefen sodat eerder nie-blanke as blanke dosente aangestel en bevorder word. Evans is ‘n sosiologie-dosent aan die University of California San Diego. Op die internet word hy ‘n marxis genoem. In Amerika het Evans ontpop as ‘n kenner van Suid-Afrika, asook van vergelykings tussen die Suid-Afrika van weleer en die Amerikaanse Suide, dus raskwessies soos segregasie.

In die voorwoord staan: “My sincerest thanks go to Janis Grobbelaar,* a dear friend and now head of the Sociology Department at the University of Pretoria. Janis hosted me for four months while I was in Pretoria” (100). Hulle het toe heel moontlik (meesal) Afrikaans met mekaar gepraat, maar in die bibliografiese eindnotas word daar na net vyf Afrikaanse bronne verwys (6963, 6975, 7012 en twee op 7020). Engels koerante – en glad nie Afrikaanse koerante nie – is geraadpleeg. Afrikaanse woorde soos die volgende kom in die teks voor: baas (2778), baasskap (2728, 4004), bywoners (3784, 3898), gelykstelling (874, 3784), inboekseling [sic] (3983, 6994), knegte (6710), knobkerries [sic] (5506), kragdadigheid (4004), ossewa trek [sic](5813), platteland (2251, 2587), predikante (3763, 3770), swaart [sic] gevaar (4126), verkaffering (2511, 3784), die volk (3812, 3826) en volkskerk (3819, 3848).

[* Jonathan Jansen het na aanleiding van sy opvoedkunde-dekaanskap aan die Universiteit Pretoria ‘n boek geskryf waarin hy die UP van weleer van ‘n kant af slegsê. In sy erkennings bedank by “critical friends on main campus,” onder andere “Janis Grobler” (Knowledge in the blood: Confronting race and the apartheid past, Stanford University Press, 2009, p ix).]

Ek het voorheen na Grobbelaar in die konteks van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) verwys: “Die enigste blanke raadslid is Janis Grobbelaar, ‘n sosioloog (dus nie ‘n Afrikaansdosent nie) wat as ‘n militante ANC-aktivis bekend is en bv twee jaar lank aan die berugte Waarheids- en Versoeningskommissie [WVK] verbonde was. Sy sou bv geen poging aanwend om Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit van Wes-Kaapland, die Universiteit van Suid-Afrika en die Universiteit Pretoria (die drie instansies waar sy ‘n dosent was/is) heringestel te kry nie” (Praag 12.08.2018). Eintlik geld dit heel moontlik al die huidige ATM-raadslede, wat ‘n ernstige aanklag is teen die toestand waarin hierdie Afrikaner-heiligdomme verval het. Evans en Grobbelaar ken mekaar heel moontlik sedert haar dae as UWK-dosent in die jare sewentig.

Daar is klaarblyklik verskille tussen Suid-Afrika en Amerika. In Suid-Afrika is daar ‘n gesentraliseerde staat terwyl Amerika ‘n federasie van state is. In Suid-Afrika het die mynbou ‘n groot rol gespeel terwyl die Amerikaanse Suide oorwegend ‘n landbou-samelewing was (35) wat mettertyd in ‘n mate geïndustrialiseerd geraak het. Wat albei histories gemeen gehad het, is “white supremacy … a system of racial domination” (42). Wat Evans doelbewus selektief vir aandag uitsonder, is “white on black violence” (42). “This study does not address ‘black on white’ violence” (6195). Besware teen blanke oorheersing word voortdurend teen die ou Suid-Afrika en Amerika geopper. Hoe dikwels hoor ons besware teen swart oorheersing? Hoeveel keer het u al die frase “black supremacy” teëgekom? Die boek handel oor blanke geweldpleging van die 1870’s tot 1940 (6078).

Aanvanklik wou Evans sy vergelyking van Amerika en Suid-Afrika tot ‘n later datum voortsit (113). Dan sou hy die Amerikaanse burgerregtebeweging van die 1960’s en die bedrywighede van Mandela en die ANC se Umkhonto weSizwe en ander terreurbendes moes betrek het. Dit sou dan vir Evans baie moeiliker gewees het om te volhard met sy ingesteldheid dat net blankes (van nature) gewelddadig is en swartes nie uit eie beweging nie maar bloot as reaksie op blanke misdadigheid tot geweldpleging oorgaan.

Wanneer dit sy anti-blanke ingesteldheid pas, verwys Evans egter wel na wat ná die jare veertig gebeur het, bv die publikasie van die WVK-verslag in 2002 (122) en die Amerikaanse senaat wat in 2005 verskoning vir die lynching van swartes gevra het (127). Evans beweer (doelbewus) valslik oor die WVK: “a massive investigation modeled on the lines of a criminal court” (127). Dit was blote skyn van ‘n onderneming wat wesenlik en opsigtelik pro-swart en veral anti-blank ingestel was. Een van die vernaamste besware teen die VWK-bevindings is dat hulle op ongetoetste getuienis, op blote bewerings, gegrond is omdat geen kruisondervraging plaasgevind het nie. Hoewel dit buite die bestek van sy boek val, smeer die marxistiese Evans apartheid soos volg: “The development of capitalist agriculture under the Apartheid regime was accompanied by an explosive increase in both official and private violence [by whites] in the farming areas from 1948 onward” (2844). In hoeverre dit aan kommunisties-geïnspireerde terrorisme toegeskryf kan word, word uiteraard nie ter sprake gebring nie. Evans verkies die ANC-regime bo apartheid: “The ‘miracle’ of 1994 successfully terminated the horrors that the TRC so painfully exposed” (5903). Maar die swart utopie sedert 1994 sal seker nie vir Evans oorreed om na sy geboorteland terug te keer nie. Hy objekteer teen die Westminster-stelsel toe die blankes Suid-Afrika regeer het (5916), maar hy opper geen beswaar teen die huidige swart oorheersing ingevolge dieselfde Westminster-stelsel nie, waarvolgens die politieke mag in die stemme van die meerderheid kiesers gesetel is.

Soos dit ‘n nieu-Amerikaner in die oorwegend linkse akademie betaam, hamer Evans op lynchings en die nalatenskap van slawerny. In sy boek is dit die blankes wat in die beskuldigingsbank staan; nooit die swartes nie. In soverre daar gesuggereer word dat swartes, hetsy in Amerika of Suid-Afrika, gewelddadig was, word dit as reaksie teen blanke gewelddadigheid geëtiketteer. Volgens Evans het die Amerikaanse Suide histories ‘n lynch-kultuur (62). Hy erken darem dat ‘n soortgelyke kultuur, wat blankes betref en die vorm van openbare teregstellings aangeneem het, nooit in Suid-Afruika bestaan het nie (48). Die Suid-Afrikaanse histories anti-swart owerheidsbeleid word ‘n burokratiese kultuur genoem (68). Daar was “violence from two deadly sources: armed officials and individual white civilians” (75). Die polisie en weermag het rasse-segregasie afgedwing en die blanke regering het hom glo met wetgewing en die howe aan anti-swart gewelddadigheid skuldig gemaak. Hierdie sistemiese geweld is egter van ‘n ander aard as wat gewoonlik onder geweld verstaan word.

Donald Horowitz onderskei die volgende soorte geweld: “[1] protests, [2] pogroms, [3] feuds, [4] lynchings, [5] genocides, [6] terrorist attacks, [7] gang assaults and [8] ethnic fights” (190). [1] In Suid-Afrika is gewelddadige protesaksies steeds ‘n daaglikse en ‘n feitlik eksklusief swart verskynsel. Bruin mense het hulle die afgelope jare egter ook in uitsonderlike gevalle, bv by skole en teen bendes en dwelmhandelaars, hiertoe gewend. [2] ‘n Pogrom is ‘n “georganiseerde aanval op Jode en Joodse eiendom” (HAT). Pogroms deur blankes het veral in die jare dertig in Suid-Afrika voorgekom: Milton Shain, A perfect storm: Antisemitism in South Africa, 1930-1945 (Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 396p; Amazon Kindle $10,08). [3] Twiste/vetes (“feuds”) kom oral ter wêreld in alle gemeenskappe voor. [4] Lynchings word hier onder verder bespreek. [5] Volksmoord (“genocide”) word dikwels aan die blankes in die Amerikaanse Suide en apartheid-Suid-Afrika toegedig, maar dit is hoogs oordrewe, soos soms ook, maar seker met meer reg, beweer word van die vlaag plaaslike plaasmoorde sedert 1994. [6] Terrorisme deur terreurbendes was kenmerkend van die swartes se “bevrydingstryd” in Suid-Afrika. [7] Bendebedrywighede kom bv in bruin geledere in Suid-Afrika en by Hispaniste in Amerika voor. [8] Etnies-gemotiveerde geweld word dwarsoor die wêreld in multi-etniese gemeenskappe aangetref.

“Lynch” en “gelynch” word as Afrikaanse woorde erken. Dit beteken: “sonder geregtelike verhoor ophang, meesal deur ‘n volksmenigte” (HAT). Naas ophang kan die slagoffer egter ook geskiet of op ‘n ander manier gedood word, bv deur verbranding. As meer as drie persone, naas die slagoffer, by die teregstelling teenwoordig is, kwalifiseer die groep as ‘n menigte en die byeenkoms as ‘n openbare gebeurtenis. “Lynching is a premeditated extrajudicial killing by a group. It is most often used to characterize informal public executions by a mob in order to punish an alleged transgressor, or to intimidate a group” (Wikipedia). Daar het al baie lynchings in Suid-Afrika plaasgevind maar hulle kom eerder by die swartes as by die blankes voor. Dink aan die talle halssnoer- en ander openbare moorde gepleeg in die naam van veral die ANC om beweerde NP-regeringsinformate, swart plaaslike raadslede en bv Inkatha-ondersteuners te elimineer. Hierdie moorde is sowel polities as ras- of etnies gemotiveerd, maar omdat swartes hierdie moorde gepleeg het en steeds pleeg (“peoples’ courts”/boendoehowe, bv om vermeende misdadigers in die nuwe Suid-Afrika uit te wis) word die term lynching gewoonlik nie daarvoor gebruik nie. Soos in die geval van slawerny is dit by voorkeur blankes wat van lynching beskuldig word en die slagoffers is swart. Sowel slawerny as lynching word dus as toonbeelde van blanke rassisme voorgehou. In die Amerikaanse blanke konteks word lynching “terrorisme” genoem (2036, 2043) terwyl dit veel eerder maar heelwat later op swartes in die Suid-Afrikaanse konteks van toepassing is. “There is no doubt that slavery and the inhumane culture it spawned contributed to the cavalier [!] killing of African Americans in the New South” (280).

Lynching het ná die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) sy kop uitgesteek, toe bevryde slawe die Amerikaanse Suide op horings geneem het. Lynching was gemik teen Reconstruction, wat die Amerikaanse Suide in die Noorde se politieke en rasbestel ingedwing het; soortgelyk aan transformasie in die nuwe Suid-Afrika. Die lynchings het tot die Tweede Wêreldoorlog voortgeduur en daarna sterk afgeneem, veral namate die sentrale federale hof beheer oor die staatshowe verkry het. Die Ku Klux Klan, ‘n organisasie gestig in 1866 met die oog op die behoud van blanke oppergesag, het ‘n prominente rol in lynchings gespeel.

“State control was never so effective or total to preclude unofficial white violence against blacks” (148). Die blanke bewind in Amerika en Suid-Afrika word hiermee in die beskuldigde bank geplaas. Die kernonderskeid wat Evans maak, is dat kollektiewe rasgemotiveerde moord op swartes algemeen in die Amerikaanse Suide voorgekom het, maar dat dit ‘n uitsonderlike verskynsel in Suid-Afrika was. Plaaslik het dit net tydens inter-blanke gewelddadigheid voorgekom, te wete tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902), die 1914-Rebellie en die 1922-mynwerkersstaking (148) – “collective attacks … ‘make a holiday of killing'” (2483): “In March 1922 white workers hunted down and murdered dozens of unarmed [and “innocent” – 2498] black bystanders” (2491).

Oor die Anglo-Boereoorlog skryf Evans: “Numerous blacks were executed on suspicion of being ‘spies’, sometimes as a prelude to the seizure of the victims’ stock” (2637). “In the course of the war, Boer kommandos had resorted to a policy of massacring Africans, either because they suspected them of aiding the imperial enemy or to seize their livestock” (2574). Oor ‘n derde rede swyg Evans: die verkragting van Afrikanervroue tydens die ABO deur Britse soldate en swartes. ‘n Hele hoofstuk word hieraan gewy in Hélène Opperman Lewis se boek, Apartheid: Britain’s bastard child (Praag 22.04.2017). Evans borduur voort: Ná die ABO was daar glo “the familiar kommando tradition to violently hammer home their renewed but still tenuous dominance over Africans” (2587).

“Boer atrocities do indeed bear a strong resemblance to the mob violence that dispatched hundreds of African Americans during Southern Reconstruction. Boers’ capacity for cold-blooded racial murder was without doubt the bloody fruit of decades of frontier racism, wars that dispossed Africans of their land and the inability of penurious Boer ‘republics’ [!] to impose orderly control over black ‘tribes’. When nomadic bands of Boers departed the Cape colony, one source notes, they left behind the slave-holding past but took with them ‘the presumptions that would govern race relations and farm labor.’ A sense of personal mastery over Africans was an inevitable pillar of the Boer patriarchs who controlled the wobbly [! also 3777] ‘Boer republics’ in the late 1800s” (2595). Evans skryf van “the racist views that most South African whites held” (5062). Volgens hom geld dit feitlik alle blankes: “[the] near-universal racism amongst whites” (5681). Dit lyk asof hy ten gunste van die veel geprese nie-rassigheid van nie-blankes is en dat “prolong[ed] whiteness” (6064) vir hom problematies is; dus, dat hy seker die uitwissing van blankes sou verwelkom.

Suid-Afrikaanse blankes kom glad nie goed daarvan af in Evans se relaas nie. “Some Boer atrocities were as gruesome as anything perpetrated in the course of Southerners’ uprising against Reconstruction” (2622). Individuele vermoording van swartes deur blankes het glo algemeen in sowel die Amerikaanse Suide (“the festival of violence” – 170) as in Suid-Afrika voorgekom. In Suid-Afrika “personal violence was an ineradicable feature of both white civil society and the official bureaucracy” (2327). In Suid-Afrika se geval het dit glo veral op die platteland, bv op plase, voorgekom. “Extensive physical violence became a hallmark of agricultural employment” (2258). “White labor-hungry farmers were trigger-happy” (2851). Daar was ook “trigger-happy law enforcement” (5028). “White farmers in South Africa … committed many murders that meet [the] definition of ‘private lynching'” (2914).

Daarbenewens het buitensporige sistemiese geweld deur die blanke Suid-Afrikaanse owerheid (regering, wette, howe, polisie, weermag) na bewering baie “pyn” vir swartes veroorsaak. Byvoorbeeld: “Whites in South Africa supported policies that deeply embroiled state authorities in all facets of the labor market. The result was the early emergence of a bureaucratic culture that limited institionalization of Southern-style personal [and especially communal] violence and systematically amplified the ‘structural violence’ of the state in South Africa” (2292). Veral die “authoritarian native administrators” word in hierdie verband vir kritiek uitgesonder (2334, 2341). “Structural violence became a civil religion in South Africa” (2306). Dit is glo nie bekwaamheid, ens, wat die blankes welvarend gemaak het nie: “Structural violence … was the spine of white prosperity in South Africa” (2319).

Evans smeer die Amerikaanse blankes swart met ‘n opmerking soos die volgende: “Racial violence in the South was limited only by the imagination of white killers and incorporated everything from murder to communal (or ‘spectacle’) lynchings” (203). Openbare moorde was sowat ‘n derde van alle moorde wat van 1890 tot 1930 deur Amerikaanse blankes teen swartes gepleeg is (240). Oor die plaaslike blankes beweer hy: “White South Africans certainly [!] murdered blacks in large numbers as the twentieth century proceeded” (227). Hiervoor is gewere en vuiste glo gebruik (234). In die konteks van die myne skryf Evans: “Unprovoked thrashings and attacks with bare hands, sometimes resulting in fatalities, became a staple [!] of the black worker’s underground experience” (2245). Later skryf hy egter: “Fatal assaults on Africans appear to have been extremely unusual … lethal beatings most likely did not exceed ‘more than one every year'” (2390). “Confronted with physical beatings on a daily [!] basis, black workers resisted by dissuading men in the reserves from seeking employment on the mines” (2455).

“White South Africans who rarely resorted to communal violence in the public sphere nevertheless murdered blacks in large numbers in private spaces” (309). Blankes/Afrikaners “were typically crude racists” (2735). “Farmers … were marinated in racist ideology and confident in their capacity to violate black bodies – and get away with it” (2763). “In combination, the secluded nature and the regularity of private farm violence help to account for the paucity of records documenting violence in the farming areas” (2785). ‘n Ander moontlike verklaring vir die karige rekords is dat blankes swartes nie op die buitensporige skaal aangerand en vermoor het soos wat Evans voorgee nie. Maar hy hou vol: “Many cases confirm that farmers violently assaulted and murdered farm workers for the most trivial reasons and often [!] for no discernable reason at all” (2799).

Groepsmoorde in Suid-Afrika “assumed the form of ‘massacres’ perpetrated by law enforcement agencies. Police and army units acting under standing orders regularly [!] mowed down unarmed Africans who protested against various aspects of government policy or opposed the administrative regulations that mushroomed from 1920 onwards” (240). Die swart slagoffers in Suid-Afrika word deurgaans deur Evans as ongewapen en onskuldig voorgestel. Lynching in die Amerikaanse Suide word deur George Fredrickson (White supremacy: A comparative study in American and South African history, Oxford university Press, 1981, 383p; Amazon Kindle $11,49) aan “pathological Negrophobia” toegeskryf; “a persistent insecurity about the effectiveness of white domination” en “a lack of faith in the full adequacy of legal or institutional controls over blacks” (338). Ná die Amerikaanse Burgeroorlog het die blankes in die Suide nie vertroue gehad in die sentrale federale regering en die sentrale federale geregshof nie en gevolglik met lynchings die gereg in eie hande geneem.

Godsdiens het volgens Evans ook ‘n rol gespeel in die moorde wat die blankes op swartes gepleeg het. In die geval van Suid-Afrika het paternalisme ‘n versagtende uitwerking gehad en was die blankes geneig om die regering en die howe te vertrou sodat reg en geregtigheid geskied. In die Amerikaanse Suide het godsdiens die blankes geïnspireer om self geregtigheid volgens hulle Bybel-gegronde insig te laat geskied, bv dat die moord op ‘n blanke deur ‘n swarte en die verkragting van ‘n blanke vrou deur ‘n swarte met die dood gestraf moet word. “White Southerners … normalize[d] lynching as a form of divine retribution” (3452). “Serving God meant expelling evil” (5847).”Evangelical Protestantism in the South did not ‘cause’ lynching. It did, however, establish a cultural predisposition that normalized lynching” (3639). Lynching is selfs as “ritual cannibalism” verdoem (3581). Orlando Patterson gaan so ver om christelikheid in hierdie konteks “socially cannibalistic” te noem (3639).

Let op die volgende twee mislike opmerking: “White men refused to surrender their access to black women” (733) en “No other factor in Southern life was as effective as the ‘Southern rape complex’ in providing an ever-ready excuse for white men to eliminate the sexual and economic rival that assumed the shape of the emancipated black male” (943). “The total of 1780 lynchings during the last decade of the [19th] century was, in large measure, the mob’s [whites’] effort to check this rising tide of [African American] economic independence” (1680). In die Suid-Afrikaanse konteks skryf Evans van “the fantasy of black rapists” (1019), die “myths about Black Peril” (1033) en “the ‘menace’ of Black Peril” (1096). Die wrede werklikheid waarin die plaaslike blankes sedert 1994 lewe word deur Evans as fiksie afgemaak. Wat verkragting betref erken hy self dat dit toegeneem het: “The number of assaults by blacks on white women had increased from 11 to 70 between 1901 and 1912” (1282). “White angst over Black Peril scares into an opportunity to bolster the emerging policy of segregation” (1412). In die konteks van burgerregte vir Amerikaanse swartes is rasse-segregasie selfs as “spiritual lynching” geëtiketteer (3473).

In Amerika word die doodstraf soms as ‘n “direct descendent of lynching and other forms of racial violence and racial oppression” beskou (4848). “Not the rope or fire, but the gallows [and lethal injections] became the preferred means for exercising lethal violence against blacks” (4876). In baie Amerikaanse state is die doodstraf afgeskaf; ook in Suid-Afrika. In 1994 en daarna was een van die argumente wat as klinkklare bewys vir die boosheid van die doodstraf aanvaar is, vervat in die volgende vraag: Gestel Nelson Mandela is in 1964 in die Rivonia-verhoor die doodstraf vir hoogverraad opgelê? Wat hiermee gesê word, is dat die verlies van Mandela op daardie stadium die land soveel slegter daaraan toe sou gelaat het dat alle misdadigers liewer voortaan die doodstraf moet vryspring. Dat dit eintlik ‘n valse argument is, blyk uit die talle oproepe wat sedert 1994 vir die terugbring van die doodstraf opgeklink het.

John X Merriman (1841-1926, die laaste eerste minister van die Kaapkolonie voordat die Unie van Suid-Afrika in 1910 tot stand gekom het) het ‘n eeu gelede, in 1917, profeties verklaar dat “the experiment of a white race settling in Africa [was] by no means assured” en dat Suid-Afrika “an African Mexico” kon word (3990), dus ‘n verbasterde nasie. Meer as 60% van die hedendaagse Meksikaanse bevolking is “mestizos”/hibriedes.

Evans se boek gee ‘n aanduiding van die toestand waarin akademies-wetenskaplike navorsing in heeltemal te veel gevalle verval het. Daar is te baie aktiviste wat akademiese poste beklee en (feitlik) geen poging aanwend om objektief en ewewigtig te wees nie.

Leon Lemmer: Guadeloupe as parasiterende kolonie

Guadeloupe is ‘n Leeward-eiland, met die buitelyne van ‘n skoenlapper, in die Kleiner Antille in die Karibiese See. Die eilandjie La Désirade is oos daarvan, ‘n groter eiland, Marie-Galante, is suid van Guadeloupe, met nege eilandjies, Les Saintes, waarvan twee bewoon word, wes van Marie-Galante. Die westelike helfte van Guadeloupe word Basse-Terre en die oostelike helfte Grande-Terre genoem; streng gesproke twee eilande wat met brûe verbind is. Christopher Columbus was daar in 1493. Hierdie eilande is sedert 1635 Franse besittings, maar met onderbrekings weens Britse besettings. In 1813/14 was Guadeloupe 15 maande lank selfs Sweedse eiendom. Anders as in die geval van die suksesvolle slawe-opstand in Haïti (1791-1804) was ‘n soortgelyke opstand in 1793 in Guadeloupe nie geslaagd nie. Piesangs en suiker is die vernaamste uitvoerprodukte. Toerisme is ‘n belangrike bron van werkverskaffing en inkomste. Frans is die amptelike taal en die meeste inwoners is swart en Rooms-Katoliek.

Die vorige paragraaf is ontleen aan ‘n rubriek wat ek oor vergete blanke stamme geskryf het (Praag 30.04.2017). In die geval van Guadeloupe het dit gegaan oor die verarmde sowat 400 Blancs Matignon van Franse oorsprong wat nie met die béké, die welvarende blanke elite op die eiland, meng nie. Hierdie keer skryf ek oor Guadeloupe as ‘n Franse kolonie wat sy koloniale status behou het omdat dit vir die inwoners voordelig is; nie dat die swart meerderheid die Franse owerheid koester nie. Ek gebruik die volgende boek van Yarimar Bonilla, Non–sovereign futures: French Caribbean politics in the wake of disenchantment (University of Chicago Press, 2015, 248p; Amazon Kindle $17,39).

Bonilla is van gemengde afkoms, dus ‘n mulatto, maar volgens die HAT is dit ‘n rassistiese term. Sy kom van Puerto Rico, wat sedert 1898 ‘n Amerikaanse besitting is. Die inwoners het eintlik die beste van twee wêrelde: Amerikaanse burgerskap sedert 1917 en politieke selfbeskikking. Die reg op ‘n Amerikaanse paspoort gee hulle vrye toegang tot Amerika, bv tot daardie land se universiteite. Baie Puerto Ricane het hulle in Amerika gevestig. Bonilla is een van hulle. Sy is ‘n dosent in antropologie aan Rutgers University. Ten einde hierdie boek te skryf, moes sy naas Spaans en Engels ook Frans en die plaaslike Kreools onder die knie kry. Danksy duidelike formulering en goeie sistematisering is die teks hoogs leesbaar. Die veldwerk is van 2002 tot 2013 gedoen en word gerugsteun deur baie geraadpleegde bronne.

Bonilla ly egter aan dieselfde kwaal as wat ek by twee ander kulturele antropoloë uitgewys het (Praag 3 Junie 2017 en 13 Januarie 2018). Aksiomaties word die kant van swartes teen blankes gekies. Bonilla noem dit “theorize with them” (Kindle 260). Pleks van akademies-wetenskaplik so objektief moontlik te probeer wees, vereenselwig sy haar met die swartes se wense en strewes. Haar perspektief “is not predicated on the study of otherness. This book is thus purposefully framed not as a story about an exotic ‘them’ but as a story about and for ‘us’: those of us interested in the legacies of colonialism, those of us who wonder what forms of activism are necessary and possible … Throughout the text, I privilege both the concepts and the arguments of those I study and theorize closely alongside them” (293).

Sy het geen poging aangewend om die standpunt van blankes en mulatto’s op Guadeloupe in te win nie. Slegs ‘n enkele Indiër, Michel Madassamy, is betrek en dit bloot omdat hy ‘n rol in die swartes se opstandigheid gespeel het. Sy het by voorkeur geassosieer met swartes wat arbeidsonrus in Guadeloupe stig. Soos in Suid-Afrika is dit opvallend hoe gebeure in die Amerikaanse politiek slaafs in die Karibiese eilande nagevolg word. Hoewel rashiërargie ingevolge kulturele marxisme taboe is, is dit in Guadeloupe soos wat dit tradisioneel in Suid-Afrika was. In die praktyk is die rashiërargie: blank, Indiër, swart. Nelson Mandela gee erkenning hieraan: “I feared the influence of Indians” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 142). “They would tend to dominate the ANC, in part because of their superior education, experience and training” (124).

Die hoofrede vir die Karibiese swartes se huidige ontevredenheid is en bly die destydse slawerny. “What was slavery if not the commerce of humanity?” (2203). In 1794 is slawerny in Guadeloupe afgeskaf, in 1802 heringestel en in 1848 finaal afgeskaf. Terselfdertyd het al die inwoners volle Franse burgerskap ontvang. Van 1854 tot 1880 is 42 000 Indiërs as kontrakwerkers uit Franse en Britse kolonies ingevoer om op die suikerplantasies te werk. In 1923 is ook aan hulle volle Franse burgerskap toegestaan. “But economic power remained firmly under the control of the white planter class [békés]” (716), wat glo ‘n “plantocracy” is (728). In 1925 het swart en Indiese werkers saam aan ‘n staking deelgeneem. Hierdie neiging tot samespanning/solidariteit teen die blankes word tot op hede voortgesit.

In hierdie stryd is daar ‘n rashiërargie. Die swart meerderheid ag hulle struggle-status as hoër omdat die Indiërs nooit slawe was nie (2593, 3084). Myns insiens is slawerny van lank gelede ‘n twyfelagtige grondslag vir roem of prestige en ‘n patetiese rede vir ongedurigheid, maar dit is die hoofstrooihalm waarna gegryp word om skuldgevoelens by die blankes te wek en voordele af te dwing. Die hoofsaaklik swart vakbond het die Indiër Madassamy minder entoesiasties gesteun as wat hulle in die geval van ‘n mede-swarte sou gedoen het. “The union found itself at the crossroads during the Madassamy affair. It was unable to react [in 2004] with the same strength and speed as it had in 2001” (2353). Later word na “the lack of a stronger response” verwys (2662).

In 1946 het Guadeloupe, Martinique, Frans-Guiana en Réunion buitelandse departemente van Frankryk (eerder as kolonies) geword, met ‘n groot mate van selfregering en verteenwoordiging in die Franse parlement. Sedert 2011 het Mayotte, wat in 1975 (anders as die ander Comoros-eilande) teen onafhanklikheid gestem het, dieselfde status. Sedert 1946 “almost immediately … Antilleans began pouring into mainland France to study, work” (806). Wanneer daar onrus in sy Karibiese gebiede was “the French government sought to calm the growing dissatisfaction by promoting migration to the mainland” (827). Van 1963 tot 1981 het meer as 160 000 inwoners van die buitelandse departemente hulle as werkers in Frankryk gevestig (827).

Die Algerynse oorlog (1954-1962), die Kubaanse revolusie (1959) en die Viëtnamese oorlog (1964-1973), asook die Verenigde Nasies se aanmoediging in 1960 dat kolonies onafhanklikheid moet eis (“self-determination as a fundamental human right” – 806), dien in Guadeloupe as spoorslag vir voortgesette burgerlike ongehoorsaamheid. In 1963 het Frankryk ingestem dat die afskaffing van slawerny jaarliks in Mei gedenk word. In 2001 is verder gegaan en is slawerny tot ‘n misdaad teen die mensdom verklaar, met blankes in die visier (nie die Arabiese slawehandelaars of die swart Afrika-stamhoofde wat swartes verkoop het nie). Soos in die geval van Suid-Afrika is daar uiteraard heelwat klassieke en kulturele marxisme in die Guadeloupse (arbeids)aktivisme, bv die idees van Antonio Gramsci (1891-1937) (1906). Die vakbondlede spreek mekaar as kamerade aan (2485, 2534). Daar is ‘n Kommunistiese Party en ‘n ewe linkse Groen Party (3294).

Bonilla trek Guadeloupe se staatkundige status vir haar aan omdat Puerto Rico ook nie-onafhanklik en nie-gedekoloniseerd is. “My project has always been driven by an interest in the affinities I share with my informants rather than our differences” (282). Maar daar was en is talle inwoners wat vir Guadeloupe dieselfde politieke status as Puerto Rico begeer, dus ‘n voordelige verwantskap met Amerika eerder as Frankryk. Amerika is bv veel nader as Frankryk. Een van die groot griewe is dat Franse ingevoerde goedere ongeveer 30% duurder in Guadeloupe as in Frankryk is, met as implikasie dat verwag/geëis word dat Franse belastingbetalers die vervoerkoste oor 7 000 kilometer moet dra of ten minste subsidieer. Die swart meerderheid in die oorsese departemente voel glo gemarginaliseer, buite en apart van Frankryk, asof blankes die geografiese werklikheid kan verander.

Wat nodig is, is dat die inwoners van hierdie gebiede ekonomies in dieselfde mate as blankes in Frankryk moet presteer as hulle dieselfde vlak van welvaart wil bereik. Hoekom doen hulle dit nie? Die standaardverweer is dat dit só is weens die nalatenskap van slawerny en die uitbuiting van kolonialisme. Die swartes begeer “equalization” (in voordele of lewensstandaarde) en nie (kultureel-etniese) “sameness” nie (762). Werkloosheid op die eiland word op 30% gestel. Hulle almal ontvang ingevolge Franse goedertierendheid ‘n welsynstoelae “that allows citizens who do not qualify for unemployment benefits to be ‘inserted’ into the economy” (2731). Dit is hierdie belastinggesubsidieerde leeglêers wat die groot molesmakers is wanneer die vakbonde protesoptogte hou.

Seker die lofwaardigste insig van Bonilla in die Karibiese streek in sy geheel is: “The majority of Caribbean polities are non-sovereign societies; even those that have achieved ‘flag independence’ still struggle with how to forge a more robust project of self-determination … how to assert control over their entanglements with foreign powers and how to stem their disappointment with the unfulfilled promises of political and economic modernity” (184). Daardie “unfulfilled promises” verwys eintlik na die groot mate van onontwikkeldheid, selfs agterlikheid, wat ten spyte van politieke (eerder as ekonomiese) onafhanklikheid steeds in die Karibiese streek bestaan, met Haïti (polities onafhanklik sedert 1804) as die sprekendste voorbeeld.

Een van die faktore wat staatkundige onafhanklikheid in die Karibiese streek kortwiek, is die “Monroe doctrine: declaration by US president James Moroe in 1823 that the USA would not tolerate any European nation trying to establish a colony in the Americas, and that any attempt to do so would be regarded as a threat to US peace and security … The doctrine, subsequently broadened, has been a recurrent theme in US foreign policy” (Collins world encyclopedia, 2003, p 622). Amerika het voorheen Haïti militêr beset (1915-1934 en 1994-1995), asook die Dominikaanse Republiek (1916-1924), Kuba (1898-1902), Grenada (1983) en Suriname (1941). Karibiese nasionaliste “don’t understand the power of a country like the United States and how it rules the region” (1139).

Ook in ander opsigte is daar skynonafhanklikheid. “The Caribbean also holds a large number of non-sovereign enclaves: military bases, privately owned islands, semi-autonomous tourist resorts, free-trade zones, tax havens, wildlife preserves, satellite launching stations, detention centers, penal colonies, floating data centers, and other spaces of suspended, subcontracted, usurped, or imposed foreign jurisdiction that challenged the principles of bounded territorial authority associated with the Westphalian order [1648]” (538). “We can imagine the Caribbean region itself as a non-sovereign archipelago – a ‘discontinious conjunction’ within which certain socio-economic patterns of constrained sovereignty can be said to ‘repeat themselves’ [Antonio Benitez-Rojo]” (551). Gevolglik beskryf Bonilla die swartes van Guadeloupe se “political project as the search for a non-sovereign future” (653). “You’re always dependent on something: on those who are more powerful, on those who have what you need. Political independence has no meaning without economic independence” (1139).

In Suid-Afrika word terroriste sedert 1994 herbedink en hervoorgestel as vryheidsvegters. ‘n Moeilikheidmaker/Rolihlahla en kwaad- en onrusstoker het selfs die status van vredesikoon verwerf. Op ‘n soortgelyke manier het marone* (destyds veral prominent in Jamaika, Suriname en Brasilië), dus slawe wat gedros het (bv weens werkskuheid of diefstal) die status van struggle-helde in die Karibiese streek verwerf. “It was not until the 1960s that the figure of the maroon was refashioned as a symbol of pride and an emblem of resistance” (1258). “Marronage has served as a metaphor for thinking through the possibilities of sovereignty, autonomy, and self-determination in the Caribbean and show how its narrative contours have changed over time in keeping with the shifting political landscape” (663). In Haïti is daar ‘n monument vir die “unknown maroon” (1288). [* “Maroons were Africans who had escaped from slavery in the Americas and mixed with the indigenous peoples of the Americas, and formed independent settlements” (Wikipedia).]

Madassamy, wat skuldig aan misdade soos vandalisme en sabotasie bevind is, is deur arbeidsaktiviste herontwerp as “a person of conviction, principles and political commitment” (2583). Omdat hy ‘n Indiër is, is hy met Mohandas Gandhi (1869-1948) vergelyk, al het hy hom hoogs gewelddadig gedra. Soos in Afrika is die betrekkinge tussen Karibiese swartes en Indiërs nie altyd na wense nie. Bonilla probeer dit egter so goed moontlik plooi: “Contrary to parts of the English-speaking Caribbean where Indo- and Afro-Caribbean relationships have been characterized by histories of violence and antagonistic struggle over political power, the French Caribbean is thought to have relatively harmonious ethnic relationships. Some scholars have attributed this presumed harmony to the Indian community’s relatively small size” (2610). Daar is bykans 50 000 Indiërs op Guadeloupe in ‘n bevolking van 420 000 (4625). Soos verwag kon word, woon die Indiërs apart van die swartes (4674). Hulle handhaaf hulle tradisionele leefwyse. Die Indiërs word dus gekarakteriseer as “culture bearers” teenoor die swartes as “culture creators” (4687).

Gebeure op Martinique en Guadeloupe beïnvloed mekaar. Byvoorbeeld, ‘n staking op die een eiland lei tot ‘n staking op die ander. Martinique is die geboorteplek van sowel Aimé Césaire (1913-2008) as Frantz Fanon (1925-1961), hoewel albei hulle politieke aktivisme eerder in Frankryk en elders (bv in Algerië in die geval van Fanon) uitgeleef het. Césaire het nooit politieke onafhanklikheid vir Martinique bepleit nie, terwyl Fanon (wat baie ANC-aanhangers het) gereken het “only a full-scale revolution would do” (707). Daar is talle ander swart Karibiese aktiviste. Hulle almal “imagined colonialism as a temporary stage rather than a lasting condition” (707). Césaire was teen assimilasie gekant: “Assimilation is a form of alienation … What the people really wanted was equality with the French” (762). Franse blankes is in owerheidsposte op die Karibiese eilande aangestel terwyl van daardie swart inwoners as werkers na Frankryk gelok is. “Césaire decried this combination of government-sponsored outward migration of young Antillean workers and inward migration of French fonctionnaires as ‘genocide by substitution'” (857).

Voor die 1994-verkiesing in Suid-Afrika is daar skielik op groot skaal “geletterdheidsklasse” vir swartes deur ANC-aktiviste aangebied en het “gemeenskapsbiblioteke” (eintlik verspreidingsentrums vir propagandistiese politieke lektuur) op baie plekke asof uit die niet opgeduik. In Guadeloupe is daar soortgelyke bedrywighede. Geletterdheidsveldtogte word gevoer “to politisize the peasantry” (897). Soos in die geval van arbeidsaktivisme word dit as “revolutionary pedagogy” beskou (929). Kreools en gwoka-musiek (“old black people’s music” – 961) en dans word ter bevordering van swart nasionalisme ingespan. Dit kan die vorm van “drumming parties” aanneem (971). Europese musiek word met “the more ‘authentically African’ strands of Guadeloupean music” vervang (971). “Both children and adults could gain Creole literacy along with political training” (939).

‘n Eie vlag met die afbeelding van ‘n gebalde vuis (ook kenmerkend van die vredesikoon Nelson Mandela) en ‘n trom daarop is geskep. Soos in Suid-Afrika gebeur het, help religieuse instansies om die blanke bewind te ondergrawe. Daar is bv “Catholic groups … spearheading the development of a Guadeloupean version of liberation theology” (983). Daar was “sixty bombings throughout the Antilles and mainland France during the early 1980s” (1033). Die ideaal van sommige radikales is “to not be French” (1117). Maar: “They are unable to articulate a strong case for political independence but still rally behind it as the only existing alternative to ‘being French'” (1117).

In Suid-Afrika het die ANC die swart massa geïndoktrineer om wetsongehoorsaam te wees. Omdat swartes destyds nie die wette gemaak het nie, is hulle aangemoedig om onwettig op te tree. Sedert 1994 gaan baie swartes egter voort om wetteloos te wees. Daar is steeds ‘n sterk neiging om nie vir bv elektrisiteit, water en ander munisipale dienste, asook vir televisie, te betaal nie. In Guadeloupe is die situasie soortgelyk. “This detached relationship to the law is said to lead Guadeloupeans to systematically avoid ‘legalizing’ their lives, prefering to remain on the margins of the legal system. As a result, acts such as squatting, or appropriating land, constructing illegal or unapproved housing, driving without a lisence or car insurance, and … unreported labor and income all become acceptable and normalized forms of behavior. What matters is not abiding by the law, but being able to elude it” (1424). ‘n Inwoner stel dit só: “We interpret them [French laws] in our own way, we instrumentalize them for our own benefit, never having the feeling that they are the product of our sovereignty or our own legislative power” (1424).

Bonilla skryf: “Although its activists often use French labor laws to justify their claims, they also often demand (and receive) rights and benefits that go beyond the presciptions of the French labor code. Thus on the one hand they will demand egalité (equality) with mainland French workers when it is materially beneficial – such as in the case of the thirty-five-hour workweek that was established in France under François Mitterrand [1981-1995]. Yet at other times they will insist that the specificité (particularity) of Guadeloupean workers be recognized through the implementation of local holidays (such as Abolition Day, Carnival Week, and Whitmonday) … Employers frequently fault the union for this selective use of the legal code” (1437). Vir die swartes gaan dit by voorkeur, selfs uitsluitlik, om “the law as long as it serves us” (1447).

Die volgende klink bekend: “During strikes workers also set up roadblocks by placing bins, lumber, rocks, and any thing else they can gather in the middle of the road” (1608). Ook voertuigbuitebande (3621) – soos in Suid-Afrika. Besighede word geplunder. Sake-ondernemings is in die meeste gevalle in die besit van blankes (“grandchildren of slaveholders” – 2194, ook 3527). In 2009 het ‘n staking oor die hoë lewenskoste die eiland 44 dae lank ontwrig. Dit is deur ‘n vakbond gereël maar met politieke motiewe. Hierdie kamerade “sought societal change without seeking state power” (3263).

Soos die gewoonte by sommige kwaadstokers is (bv Martin Luther King in Amerika en Desmond Tutu in Suid-Afrika), is aanvanklik voorgegee dat alles vreedsaam gaan verloop. “The 2009 activists claimed to be acting jantiman – a Creole term that means gently or politely” (3359). Spoedig is verbete eise gestel in die trant van “whether they want it or not” (3379) – soos Cyril Ramaphosa oor die beoogde owerheidsdiefstal van plase gesê het. “When people saw that acting jantiman did not obtain results, they became willing to support other methods of action” (3389).

Die leuse “Guadeloupe, it is ours” is gebruik (3389). “Despite the lack of any explicit racial reference, many whites émigrés from France, local white béké elites, and light-skinned residents of mixed descent felt that the slogan carried a message of racial exclusion and intolerance. They argued that the seemingly unmarked “us” referred exclusively to the Afro- and Indo-Guadeloupean population” (3400). ”’Guadeloupe is ours / Guadeloupe is not theirs’ might seem like an anticolonial, anti-imperial slogan of a colonized ‘us’ versus a colonizing ‘them'” (3410).

In 2009 was Élie Domota die vakbondleier; ‘n “lighter skinned” swarte (3490). “Interestingly, in pictorial representations of Domota during the strike – in newspaper illustrations, cartoons, and Internet memes – his skin was increasingly darkened and his Afro-Caribbean features were accentuated as the strike intensified” (3500). Die stadium van “no more jantiman” is spoedig bereik (3612). Daar is toe oorgegaan tot “looting and arson” (3621). Dan volg tonele soos die volgende om simpatie vir die misdadigers te wek: “heavily armed French troops confronting unarmed local protesters … young people with ski masks throwing rocks through clouds of tear gas” (3631). Tydens die grondwetlike onderhandeling in 1990/94 in Suid-Afrika het die ANC beweer dat hy sy gewelddadigheid eerder opgeskort as afgesweer het maar dit toe in werklikheid vererger. Op ‘n soortgelyke manier is geweld ná die 2009-staking in Guadeloupe “‘suspended’ rather than concluded” (3678).

In 2002 is die eerste “memory walk” gehou. Dan word “slave uprisings, labor strikes, and anticolonial struggles” deur aktiviste in herinnering geroep (2892). Hulle lei belangstellendes op staproetes en wys dan beweerde historiese plekke uit, bv “the trees where slaves were hung” (3146). ‘n Blanke, Victor Schoelcher (1804-1893), het ‘n groot rol in die afskaffing van slawerny in veral die Franse Karibiese gebiede gespeel. Deesdae word sy rol onderbeklemtoon of verswyg en eerder gewag gemaak van wat swart slawe, soos die maroons, gedoen het. “The cult of Schoelcher was tackled head on” (2937).

In Schoelcher se plek “a new series on local heroes emerged … There are few traces of these figures in the archives, but through the work of activists, [politically engaged – 3010] historians, and novelists … these names came to hold a prominent place in the contemporary imagination” (2937). Monumente word vir hulle opgerig en strate na hulle vernoem (2946). Aan nasionalistiese verbeelding word vrye teuels gegee: “One could argue that the importance of collective histories does not lie in their accuracy or even veracity” (2985). Soos ‘n historikus, Raymond Gama, dit stel: “We make facts” (3032). Die doel van hierdie “new forms of historical production” is “to forge new inventive and ‘prophetic’ visions of the past” (2999). Dit is al “postcarding of the past” genoem, “through which ‘memories of oppression, inequality, and struggle are replaced by nostalgia, complicity and celebration'” (2956).

Die geskiedenis wat geskep word, is “not one of victimhood, trauma, and subjugation, but of resistance, perseverance, and bravery” (4216). Om politieke redes word fiktiewe figure in die verlede geskep met die oog op “making new men” (3021) in die hede en vir die toekoms. Die begrip “new man” word aan Ernesto Che Guevara (1928-1967) toegeskryf (4602), maar dit kom ook voor in die geskrifte van Frantz Fanon. “The Antilles experienced a ‘memory boom,’ as narratives of slave resistance were revisited and reshaped to address the concerns of the present” (3733). Dit is soortgelyk aan die ANC se herskrywing en vervalsing van Suid-Afrika se geskiedenis.

Naas Guadeloupe is daar talle ander kolonies wat steeds daarin berus om nie-onafhanklik te wees, omdat dit voordelig vir hulle eerder as vir die koloniale moondheid is. Dit toon dat kolonialisme nie net sleg kan wees nie. Ingevolge kulturele marxisme word kolonialisme egter verdoem omdat slegs blanke lande as koloniale moondhede beskou word. Die primêre kenmerk van die (arbeids)onrus op Guadeloupe is die anti-blanke gesindheid daarvan. Dit kan toegeskryf word aan die Afrika-DNS van die meeste inwoners. Daar word deurlopend gekerm oor bv slawerny, kolonialisme en die beweerde veronregting wat daarmee gepaard gaan terwyl die swartes geen poging aanwend om te erken dat hulle huidige situasie hulle in werklikheid bevoordeel nie. Aan die ander kant is die polities onafhanklike Haïti ‘n land waarop geen swarte, trouens enige mens, trots kan wees nie.

In propaganda en retoriek bestempel die ANC die nie-koloniale, polities onafhanklike Suid-Afrika van 1910 tot 1994 as ‘n spesiale soort kolonie. Dit is moontlik dat die land in baie opsigte beter daaraan toe sou gewees het as daardie einste soort koloniale status behou is; dus as ons nooit “bevryding” ervaar het nie. Dit was en is in deurslaggewende landsbelang dat Jan van Riebeeck en sy “troepe”* in 1652 hier aangekom het. [* “The arrival of Jan Van Riebeeck and his troops in 1652” – Cyril Ramaphosa in sy huldigingstoespraak vir Winnie Madikizela-Mandela op 13 April (Politicsweb 15.04.2018). Nogeens ‘n doelbewuste vervalsing van die geskiedenis deur die ANC.]

Leon Lemmer: Oor ‘vryheidsvegters’ en eksistensialisme (Deel 2)

Claude Lanzmann

Claude Lanzmann (gebore in 1925) is die laaste oorlewende getuie van die binnewerking van die Franse eksistensialisme na die Tweede Wêreldoorlog. Hy was deel van die vriende- en werkkring van Sartre en Simone de Beauvoir (1908-1986), Sartre se lewenslange vennoot/metgesel. Lanzmann het ook vir Maurice Merleau-Ponty (1908-1961) en Albert Camus geken. Camus het op die buiterante van die eksistensialisme beweeg. Hy wou graag in Parys ‘n verligte intellektueel wees maar het dit bitter moeilik in die oorverligte geselskap van Sartre en Beauvoir gevind. Camus is in Algerië gebore en het daar opgegroei en was bekommerd oor die veiligheid van sy ma, wat in Algiers bly woon het. Sy novelle, Die pes/The plague (1947), kan as ‘n allegorie gelees word van die verpesting wat die FLN in Algerië en die ANC in Suid-Afrika was en is. “We all were up against the wall that plague had built around us, and in its lethal shadow we must work out our salvation” (The collected fiction of Albert Camus, London: Hamish Hamilton, 1962, p 200).

Lees ook: Oor ‘vryheidsvegters’ en eksistensialisme (Deel 1)

Claude Lanzmann, Simone de Beauvoir en Jeal-Paul Sartre in Egipte

Lanzmann het ook vir Gilles Deleuze (1925-1995), ‘n nie-eksistensialis, goed geken omdat hy, soos Sartre, met Lanzmann se suster, die aktrise Évelyne Rey (1930-1966), deurmekaar was. Lanzmann (outobiografie hier onder, Kindle 5216) en sy suster (2541) het Algerynse FLN-terroriste in hulle wonings gehuisves, insluitende Ahmed Taleb Ibrahimi (gebore in 1932), wat ‘n minister in die eerste Algerynse regering ná onafhanklikheid was (2586, 5216).

Lanzmann en Beauvoir het sewe jaar lank (1952-1959) soos man en vrou saamgewoon. “I am the only man with whom Simone de Beauvoir lived a quasi-marital existence” (3602). Terselfdertyd het Lanzmann deurlopend ‘n goeie verhouding met Sartre gehad. Lanzmann het later drie keer getrou, maar dit het hom nie van hierdie eksistensialistiese binnekring vervreem nie. Lanzmann het ‘n leidende aandeel in die begrafnisreëlings van sowel Sartre as Beauvoir gehad. Na Sartre se dood het hy die hoofredakteur geword van die tydskrif, Les Temps Modernes, wat in 1945 deur Sartre tot stand gebring is.

Lanzmann het in 2009 ‘n boek in Frans gepubliseer, wat in Engels vertaal is, The Patagonian hare: An autobiography (London: Atlantic Books, 2012, 545p; Amazon Kindle $13,67). Die boektitel verwys na ‘n haas wat Lanzmann as bejaarde mens in Patagonië teëgekom het en hom opnuut laat besef het dat hy hier en nou springlewendig is (2725); “Patagonia and I were true together” (7914). Hiermee bevestig Lanzmann sy eksistensialisme; dus die werklikheid van sy bestaan, sy syn, wat vir hom die voorwaarde vir die ervaring van die bestaan van alle dinge en gebeure is. “It has never occurred to me, in all the years I have amassed, to dissociate myself from the present, to say, for example, ‘In my time …’ My time is the time I am living right now and even if I like the world less and less – with good reason – it is mine, absolutely” (7898). “You must understand that I love life madly, love it all the more now that I am close to leaving it” (319). Die volgende sin laat my aan Afrikaners in die nuwe, opgedonderde Suid-Afrika dink: “We may be alive, but we no longer recognize the places of our lives; we are no longer contemporaries in our own present” (2389).

In die voorwerk van die boek word genoem: “This publication was granted a translation subsidy from the Centre National du Livre, French Ministry of Culture” (25). Die Franse regering is klaarblyklik bereid om geld te bewillig ten einde hulle kultuur in ander tale te bevorder. Daarom kan Afrikaanse vertalings van Franse boeke seker ook op sodanige subsidiëring aanspraak maak. Dan Roodt het bv vroeër vanjaar ‘n vertaling van een van Jean-Philippe Toussaint se boeke onder die titel, Die badkamer, gepubliseer waaroor ‘n resensent, Joan Hambidge, liries is (Netwerk24, 1 Mei).

Naas joernalis was Lanzmann ook rolprentregisseur. Sy bekendste rolprent is Shoah (1985), met ‘n tydsduur van 9½ uur, wat oor die Holocaust handel en waaraan hy twaalf jaar gewerk het. Ongelukkig word sy outobiografie met herinneringe hieraan oorlaai. Soos Sartre en Beauvoir het hy kommunistiese neigings. Hulle het (terugskouend in die geval van Lanzmann) die Republikeine tydens die Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) teen Francisco Franco (1892-1975) ondersteun en daarna die FLN (Front de Libération Nationale) in Algerië. In 1964 het Sartre die Nobelprys vir Letterkunde geweier omdat hy nie met so ‘n Westerse instelling geassosieer wou wees nie. “He did not want to compromise his independence and … he deplored the [Nobel] committee’s tendency to offer the prize only to Western writers or to anti-Communist émigrés, rather than to revolutionary writers from the developing world” (Sarah Bakewell, bron hier onder, p 277). Na alles wat Sartre gedoen het om bv Algerië se bloedige dekolonisering te bevorder, het hy waaragtig gesê: “I might have accepted the Nobel Peace Prize for what I did to help the Algerian people” (4006); dieselfde prys wat FW de Klerk en Nelson Mandela in 1993 ontvang het; eintlik as beloning en bekroning vir alles wat hulle gedoen het om die ANC aan die bewind te kry.

Lanzmann se Joodsheid slaan oorweldigend oral in die boek deur. Wat van ander mense verwag word, geld nie noodwendig vir Jode nie. “Assimilation is another form of annihilation, a triumph of forgetting” (1428). Jode kan hulle kultuur en godsdiens behou, maar van die blanke Algeryne verwag Lanzmann dat hulle hulle kultuur versaak en met die Moslems assimileer. Soos in Suid-Afrika tydens ons stryd teen die terroriste was daar in Frankryk ‘n veldtog teen konskripsie vir diensplig in die kolonies, bv Algerië, met Lanzmann as een van die leidende figure. Hy het Algerië se onafhanklikheid entoesiasties gevier (5216), maar is spoedig uit sy naïwiteit geskok toe die nuwe regering besluit het om 100 000 troepe na die Midde-Ooste te stuur “to liberate Palestine. For me, it was over: I had thought it was possible to believe both in an independent Algeria and the state of Israel. I was wrong” (5221).

Lanzmann was ontevrede met die volgende reaksie van Sartre op die “massacre of the Israeli athletes in Munich” in 1972: “In this war, the only weapon the Palestinians have is terrorism. It is a terrible weapon, but the oppressed have no other … The principle of terrorism is that one must kill” (5954). Sowel Lanzmann as Sartre het die Moslems in Algerië as vryheidsvegters beskou. Noudat Israeli’s in München afgemaai word, word die geweldenaars terroriste genoem. Lanzmann skryf: “Sartre’s comments are hardly surprising: this was how the Algerian War had been triggered, by an attack on civilians, and though we deplored it, we did not express our indignation at Algerian terrorism, but considered it a response to secular colonial oppression, to institutionalized torture” (5954). Sartre “did support Palestinian terrorism, the taking hostage of the Israeli athletes and their assassination in Munich being but a forerunner to a long series of bloody actions” (5981).

Vir Lanzmann en sy politieke meelopers was Fanon wat die “vredesikoon” Nelson Mandela vir linkses in Suid-Afrika was en is. “The encounter that really shook me, unsettled me, captivated me and that was to have a profound effect on my own life was my meeting with Frantz Fanon” (5024). Nadat hy Sartre se opstel, Réflexions sur la question juive (1946, in Engels: “Anti-Semite and Jew”) gelees het, “Fanon became acutely conscious of being black” (5029). Die afleiding wat gemaak kan word, is dat die swartes, soos die Jode, na bewering slagoffers van diskriminasie en benadeling deur die blankes is. Lanzmann skryf: “Fanon is infinitely more violent and demanding: just as Jews are not the creation of the anti-Semite … so blacks will finally be free of the white masks glued to their skin only through struggle, by becoming the sole authors of their own freedom” (5034). Die titel van Fanon se eerste boek is Black skin, white masks (1952).

Hoe het Fanon sy kennis van psigiatrie misbruik om sy politiek te pas? “By linking mental illness to colonial alienation” (5040). Fanon is in 1956 uit Algerië verban. Lanzmann het Tunisië en Algerië besoek en met lede van die FLN-topstruktuur kennis gemaak. In Tunis het Lanzmann vir Fanon besoek. Oor al hierdie FLN-“vryheidsvegters” is Lanzmann in die wolke. “It was hardly surprising that we idealized these people, that we regarded them as our purity” (5179). Fanon “questioned me about Sartre, about Sartre’s health, and I could sense the affection, the admiration he felt for the man” (5050). Sartre se boek, Critique of dialectical reason (1960), het Fanon grondig beïnvloed. “He talked with … persuasive power … about African unity and brotherhood” (5061). “Fanon saw a generalized armed struggle as the only hope for the emancipation of the African continent groaning beneath the weight of the various colonial powers, and cited Algeria as a model, as the spearhead in a struggle that would have to be ruthless: ‘And in our struggle for liberty,’ he concluded, ‘we should plan actions that will strike at the heart of the imperialists – we will have to act with force and, truth be told, with violence'” (5066). Na die publikasie van Fanon se boek, The wretched of the earth (1961), waaruit ek in deel 1 aangehaal het, “the ANC … were lucidly to choose the path of violence” (5066).

Fanon wou hê Sartre moet die manuskrip van hierdie boek lees en die voorwoord skryf (5098). Sartre “felt he too had to meet Fanon, something unusual for him” (5071). “It was easy for me to persuade Sartre to see Fanon, and it was I who organized their meeting in Rome in 1961 … Beauvoir and I went to meet Fanon at Rome airport; we had booked a room for him at our hotel and the three of us had dinner with Sartre on the first night. At this point something unthinkable, something unheard of happened: Sartre, who spent every morning, every afternoon writing, whatever the circumstances or the weather … who never compromised about his work schedule – he would never deviate from his schedule, nothing justified his not working – now Sartre stopped work for three days to listen to Fanon. Simone de Beauvoir did likewise” (5185). Dit is soos bv Max du Preez aan die blankes voorskryf: Moenie vir swartes die waarheid vertel nie; swyg en luister na wat hulle te sê het.

“Fanon’s words burned like flames. And he was also a gentle man whose delicacy and warmth were contagious … He was persuasive, convincing, it was impossible to raise objections, in the face of his words every objection seemed trivial. It is impossible to object to a prophet’s trance” (5190). Kortom, Fanon was vir hierdie drie Franse soos Nelson Mandela was/is vir baie misleide blankes. “I never saw Sartre as charmed, as captivated by a man” (5200). Oor Sartre se voorwoord by Fanon se boek (kyk deel 1) skryf Lanzmann: “Sartre was much critized for that preface … the call to violence and its glorification ring false, he clearly intended to please Fanon, using formulas such as ‘the patience of the knife’, or others that sound excessive or irresponsible when one reads them today, in the light of all the ‘nights of the long knives’ that still bathe independent Algeria in innocent blood” (5964). Ook in Suid-Afrika het ‘n swart regering nie ‘n einde aan bloedvergieting gebring nie.

Fanon “announced like a visionary that Africa, the Africa of his dreams, would not experience the Middle Ages as Europe had – one could not but be carried along by his words, could only subscribe to his glorious utopian ideal” (5072). “We now know that the real Africa is not the Africa of Fanon’s dreams, that it has not managed to bypass our Middle Ages. The real Africa is Rwanda, the genocide of the Tutsis, it is the Congo, Liberia, Sierra Leone, Darfur and others [Marikana, Coligny]. Horror seems to slowly pervade the whole continent, not sparing Algeria … Once the French had left, the Algerians found themselves hobbled on the inside. Hobbled and lame” (5195).

Sarah Bakewell

‘n Motor kom klaargemaak uit ‘n fabriek. ‘n Mens word egter nie klaargemaak gebore nie. Eksistensialiste leer dat ‘n mens word wat jy is ingevolge die manier waarop jy lewe. Jy is vry om te kies watter soort mens jy wil wees. Van eksistensialiste kan tereg verwag word om ooreenkomstig hulle filosofie te lewe. Maar dit is daarenteen eintlik voor die hand liggend dat mense met verskillende eienskappe, bv talente, gebore word en dat omstandighede ook ‘n groot rol kan speel in wat ‘n mens word, al kan jy ‘n mate van invloed op jou eienskappe (bv intelligensie) en omstandighede (bv die beroep wat jy kies) uitoefen.

Sarah Bakewell (gebore in 1963) het bekendheid verwerf met haar boek, How to live (2011, 400p; Amazon Kindle $12,14), wat oor die Franse skrywer, Michel Montaigne (1533-1592), handel. Onlangs is ‘n boek van haar gepubliseer wat op ‘n verfrissende manier oor die lewe en idees van die prominentste eksistensialiste handel, At the existentialist café:Freedom, being and apricot cocktails (London: Vintage, 2017, 440p, R211; Amazon Kindle $14,46). “I think philosophy becomes more interesting when it is cast into the form of a life” (p 32); “the rich confusion of that person’s real life” (314). Bakewell het voorheen in boekwinkels en biblioteke gewerk en het baie moeite gedoen om eksistensialisme en veral ses eksistensialiste te verstaan.

Naas die Franse wysgere wat ek reeds genoem het, Sartre, Beauvoir, Camus en Mereau-Ponty, skryf sy ook oor die twee bekendste Duitse eksistensialiste, Martin Heidegger (1889-1976) en Karl Jaspers (1883-1969). Dan is daar ook die Deen, Søren Kierkegaard (1813-1855), wat ‘n voorloper van die eksistensialisme was, en die Duitser, Edmund Husserl (1859-1938), wat met sy fenomenologie ‘n wysgerige grondslag of wegspringplank aan die eksistensialiste gebied het. Husserl het gesê dat ons moet dink en handel volgens hoe dinge en gebeure hulle in ons sintuiglike ervaring voordoen: “to see what stands before our eyes” (39). Gras lyk vir ons groen en die lug blou. Hierdie soort direkte ervaring is voldoende om ‘n sinvolle lewe te kan lei. Ons hoef ons nie te verknies oor of die grasspriete werklik (of in hulleself) groen en die lug werklik blou is nie.

Fenomenologie word eksistensialisme wanneer dit die vorm aanneem van “describing lived experience as it presents itself” (34). Geen wonder dat eksistensialiste, soos Sartre en Beauvoir en die semi-eksistensialis Camus, naas wysgerige werke ook fiksie geskryf het nie. Eksistensialiste verwag dat ons ons vrye wil moet gebruik om self sin aan ons lewens te gee. “This life is what we have, and we must make of it what we can” (323). Syn/bestaan en sin/betekenis is van deurslaggewende belang in eksistensialisme. Dit blyk uit die twee vakkundig invloedrykste werke oor die eksistensialisme, Heidegger se Sein und Zeit/Being and time (1927) en Sartre se L’être et le néant/Being and nothingness (1943). ‘n Mens bestaan in tyd wat voortdurend besig is om uit te loop. As jou tyd uitgeloop het, is daar niks, hou jou gewaarwordinge op, is jy vir altyd uitgewis. Die dood “takes away the ability to experience anything at all, ever” (300).

Tydens besoeke aan Amerika is Sartre, Beauvoir en Camus met die Amerikaanse rassevraagstuk, soos ongelykheid, rassediskriminasie en rassisme, gekonfronteer. Dit was voor die groot instroming van swartes in Frankryk. “Many blackAmericans who found themselves in Paris after the war [1939-1945] appreciated the experience of being treated with basic human respect. They were more than respected; they were often idolised, as French youngsters so loved black American music and culture” (171).

Aan die begin van hoofstuk 12, waarin na Sartre se ontmoeting met Fanon verwys word, is daar hierdie sin: “If something is not true in the eyes of the least favoured, says Sartre, then it is not true” (271). Dit is dalk een van die oorspronge van die verderflike standpunt dat wat swartes as die waarheid beskou, die waarheid is. Byvoorbeeld, as swartes dink daar is niks goeds in slawerny, kolonialisme, imperialisme, rassesegregasie en apartheid nie, dat al hierdie verskynsels net sleg is, dan is daardie standpunt glo objektiewe waarheid. Dus, subjektiewe waarheid word tot die status van objektiewe waarheid verhef ten einde diegene wat na bewering benadeel is, as’t ware te vergoed. Myns insiens behoort geen rasionele mens met selfrespek hieroor met Sartre saam te stem nie.

Bakewell het by my as leser die indruk van intelligentheid gewek totdat ek op haar kommentaar op Sartre se pasgenoemde stelling afgekom het: “As an idea, this is astoundingly simple and refreshing. At a stroke, it wipes out the weasely cant indulged in by the advantaged – all those convenient claims that the poor ‘deserve’ their fate, or that the rich are entitled to the disproportionate wealth that accumulates upon them, or that inequality and suffering should be accepted as inevitable parts of life” (271). Alle armes verdien nie noodwendig om arm te wees nie, maar sommige luies en niksdoeners verdien dit wel. Alle rykes verdien nie noodwendig hulle rykdom nie, want daar is baie ryk skelms (bv die Guptas?). Maar dit hoef rykes nie verplig te laat voel om hulle rykdom vrywillig met armes te deel nie. Met allerhande belastings verplig die staat rykes in elk geval om hulle rykdom met armes te deel. In sekere opsigte is ongelykheid en lyding noodwendig deel van die werklikheid en albei word by sowel rykes as armes aangetref.

“From now on … Sartre submits himself joyfully to the alienated, downtrodden, thwarted and excluded. He tries to adopt the gaze of the outsider, turned against the privileged caste” (271). Suksesvolle en ryk mense is nie noodwendig suksesvol en ryk omdat hulle (onbillik) bevoordeel is nie. Hulle kan die aanskyn van bevoordeeldes hê danksy bv hulle talente, toewyding, deursettingsvermoë en doodgewone harde werk. Sukses en rykdom impliseer nie noodwendig die benadeling van ander mense nie. Verder was Sartre graag en lank blind vir die lot van diegene wat deur kommunistiese stelsels benadeel is (272).

Bakewell herhaal wat Lanzmann oor Sartre se ontmoeting met Fanon geskryf het (273-274), maar voeg by dat toe Sartre om 2-uur vm ophou gesels en wou gaan slaap, “Fanon was offended: ‘I don’t like people who hoard their resources'” (274); dus, hy as swarte voel geregtig op wat Sartre as blanke het, selfs Sartre se gedagtes of idees. Die oorverligte Sartre en Beauvoir hou egter niks teen Fanon nie. “Beauvoir recalled Fanon saying in Rome, ‘We have claims on you’ – just the sort of thing they loved to hear” (274); ‘n klassieke geval van ubuntu: blankes gee, swartes ontvang.

“That burning intensity, and the willingness to make demands and to assign guilt if necessary, was what had attracted Beauvoir to Lanzmann. Now it thrilled Sartre too. Perhaps it took them back to their war years: a time when everything mattered. Sartre certainly embraced Fanon’s militant arguments, which in this book [The wretched of the earth] included the notion that anti-imperial revolution must inevitably be violent, not just because violence was effective (though that was one reason) but because it helped the colonised to shake off the paralysis of oppression and forge a new shared identity. Without glorifying violence [?], Fanon considered it essential to political change; he had little sympathy for Gandhi’s idea of non-violent resistance as a source of power” (274).

“In his contribution [preface], Sartre endorsed Fanon’s view so enthusiastically that he outdid the original, shifting the emphasis so as to praise violence for its own sake. Sartre seemed to see the violence of the oppressed as a Nietzschean act of self-creation. Like Fanon, he also contrasted it with the hidden brutality of colonialism. And, as in ‘Black Orpheus’ [an essay by Sartre, 1948], he invited his readers (presumed white) to imagine the gaze of the oppressed turned against them stripping away their bourgeois hypocrisy and revealing them as monsters of greed and self-interest” (274).

“Sartre’s foreword to The wretched of the earth provides a snapshot of what was at once most odious and most admirable about him in these miltant years. His fetishising of violence is shocking, yet there is still something to be admired in his willingness to engage with the predicament of the marginalised and the oppressed in such a radical way. Indeed, Sartre had by now become so used to taking radical stances that he hardly knew any longer how to be moderate” (274-275). “In the case of anti-colonial violence, or violence against whites, Sartre’s own people were implicitly on the receiving end, but this only made him applaud it more. There was satisfaction to be had in reversing viewpoints and picturing himself standing in the gale of someone else’s righteous rage. Beauvoir similarly celebrated news of uprisings against France’s colonising forces around the world, feeling elated about anti-colonial attacks in Indochina in the 1950s” (275).

Die ouderdom bring soms wysheid. Selfs Sartre was aan die einde van sy lewe blykbaar nie meer volstoom onredbaar links nie. Toe hy blind was en nie meer kon skryf nie is ‘n reeks onderhoude met hom in die laaste weke van sy lewe gevoer. Sartre was “unusually apologetic – about his earlier pro-Soviet and Maoist views, about his 1946 book on anti-Semitism … and about his earlier fascination with violence … He admits to being a daydreamer in matters of politics” (309-310).

Leon Lemmer: Oor ‘vryheidsvegters’ en eksistensialisme (Deel 1)

In hierdie rubriek skryf ek in deel 1 oor Frantz Fanon se radikale anti-kolonialisme, eintlik anti-blanke rassisme, en Jean-Paul Sartre se ondersteuning van geweld teen blanke koloniste. In deel 2 is daar Claude Lanzmann se verduideliking van die konteks waarin Sartre se uitlatings plaasgevind het en die perspektief wat Sarah Blakewell hieroor in haar onlangse boek oor eksistentialisme verskaf. Hou in gedagte dat Algerië en Suid-Afrika dié twee lande in Afrika was waar bv die stede, dorpe en plase die aanskyn van Europese beskawing gehad het, danksy die aanwesigheid van ‘n substansiële blanke bevolking.

Frantz Fanon (1925-1961) is in Martinique, ‘n Franse Windward-eiland in die Karibiese See, gebore. Hy is in Frankryk as mediese dokter opgelei en het later in psigiatrie gespesialiseer. Die bevolking van Martinique is oorwegend swart; slegs sowat 5% is blank. Die eiland geniet ‘n groot mate van politieke selfbeskikking. Die relatiewe voorspoed van die inwoners is te danke aan die finansiële ondersteuning wat Frankryk steeds verleen. ‘n Mens kon verwag dat Fanon en die swart bevolking van Martinique hulle parasitiese bevoordeling, danksy blanke welwillendheid, sou waardeer. Die teenoorgestelde is die geval. Ontevredenheid en agitasie is aan die orde van die dag.

Fanon het sy radikale marxistiese politiek nie in Martinique uitgeleef nie, maar eerder onrus in veral Algerië tydens die stryd om onafhanklikheid (1954-1962) aangeblaas. Sy idees het Steve Biko (1946-1977) beïnvloed, asook sogenaamde swart eksistensialiste soos die Amerikaners Richard Wright (1908-1960), wat hom in 1946 in Frankryk gevestig het, en Lewis Gordon (gebore in 1962), wat die besoekende Nelson Mandela-professor aan Rhodes University in Grahamstad is. ‘n Blanke Brit, Nigel Gibson, skryf deesdae graag in Amerika oor diesulkes. Vir hulle almal gaan dit om die interseksionaliteit van swartheid en eksistensialisme. Opvallend is dat nie een van hulle hulle idees onafhanklik van blanke rolmodelle, soos Karl Marx (1818-1883) se kommunisme en Jean-Paul Sartre (1905-1980) se eksistensialisme, kon ontwikkel nie.

Die bekendste boek van Fanon is The wretched of the earth (London: Penguin Books, 2001, 255p) wat in 1961 in Frans en in 1965 in ‘n Engelse vertaling gepubliseer is. Soos die latere vredesikoon, Nelson Mandela (1918-2013), is Fanon behep met die voortreflikheid van geweld; dat dit glo die enigste doeltreffende manier is waarmee koloniale of blanke politieke beheer omvergewerp kan word. Fanon se idees het as inspirasie gedien vir omtrent almal wat in die vorige eeu Suid-Afrikaanse vryheidsvegters/terroriste was. Vir Fanon is ‘n inheemse/”native” swart en ‘n slaaf terwyl ‘n setlaar blank is. ‘n Blanke word ‘n setlaar/uitheemse/vreemdeling genoem al het blankes hulle sedert 1830 oor geslagte op groot skaal in Algerië gevestig.

Let op hoe ondubbelsinnig en radikaal Fanon geweld in die aanhalings hier onder ophemel. In sy jongste boek, As by fire: The end of the South African university (Cape Town: Tafelberg, 2017), noem Jonathan Jansen dat hy inspirasie uit Fanon se woorde geput het (p 79). Ook dat hy as rektor van die Universiteit Vrystaat (UV) hierdie boek van Fanon, asook ‘n anti-koloniale boek van Albert Menni en ‘n soortgelyke een van Aimé Césaire, aan ‘n (swart) studenteleier geleen het (154). Jansen verwys na ‘n artikel van Ritchard Pithouse waarin Pithouse die verregaande bewering maak dat Fanon verkeerd gelees word as beweer word dat Fanon geweld voorgestaan het (79): “It is his [Fanon’s] commitment to reason … and not violence that lies at the heart of his thought” (Mail & Guardian 7.04.2016).

Fanon val met die deur in die huis. Sy hele eerste hoofstuk is tot lof van geweld. “Decolonization is always a violent phenomenon … the proof of success lies in a whole social structure being changed from the bottom up … Decolonization … is … a programme of complete disorder” (p 27). “A murderous and decisive struggle … can only triumph if we use all means to turn the scale, including, of course, that of violence” (28). “The native … at the moment he realizes his humanity … he begins to sharpen the weapons with which he will secure its victory … when the native hears a speech about Western culture he pulls out his knife” (33). “The native’s muscular tension finds outlet regularly in bloodthirsty explosions” (42). “The peasants … are revolutionary, for they have nothing to lose and everything to gain … only violence pays” (47). “Colonialism only loosens its hold when the knife is at its throat … colonialism … is violence in its natural state, and it will only yield when confronted with greater violence” (48).

“This impatient violence of the masses is the most efficient means of defending their own interests” (49). “Between oppressors and oppressed everything can be solved by force” (56). “It is the intuition of the colonized masses that their liberation must, and can only, be achieved by force” (57). “The existence of an armed struggle shows that the people are decided to trust to violent methods only” (66). “For the native, this violence represents the absolute line of action. The militant is also a man who works … To work means to work for the death of the settler” (67). “The native’s work is to imagine all possible methods for destroying the settler … For the native, life can only spring up again out of the rotting corpse of the settler … each individual forms a violent link in the great chain, a part of the great organism of violence … the building-up of the nation, is helped on by the existence of this cement which has been mixed with blood and anger” (73-74).

“Violence is a cleansing force. It frees the native from his inferiority complex and from his despair and inaction; it makes him fearless and restores his self-respect … Illuminated by violence, the consciousness of the people rebels against any pacification” (74). “The mass of the country people have never ceased to think of the problem of their liberation except in terms of violence, in terms of taking back the land from the foreigners” (101). “The settler owes the fact of his very existence, that is to say his property, to the colonial system” (28). “For a colonized people the most essential value, because the most concrete, is first and foremost the land” (34). “The native … is most acutely aware of all the things he does not possess. The masses by a sort of (if we may say so) childlike process of reasoning convince themselves that they have been robbed of all these things” (58).

“All resources should be pooled” (38). “Nationalization quite simply means the transfer into native hands of those unfair advantages which are a legacy of the colonial period” (122). Na bewering plunder die setlaar die land: “the history of colonization [is] the history of pillage” (40). “What they [the natives] demand is not the settler’s position or status, but the settler’s place. The immense majority of natives want the settler’s farm. For them, there is no question of entering into competition with the settler. They want to take his place” (47). “The farmers isolated on their land, are the first to become alarmed” (56) – soos in Suid-Afrika.

“European opulance is literally scandalous, for it has been founded on slavery, it has been nourished with the blood of slaves and it comes directly from the soil and from the subsoil of that under-developed world. The well-being and the progress of Europe have been built up with the sweat and the dead bodies of Negroes, Arabs, Indians and the yellow races” (76). “What counts today … is the need for a redistribution of wealth” (78). “Deportations, massacres, forced labour and slavery have been the main methods used by capitalism to increase its wealth … and to establish its power” (80). “The wealth of the imperial countries is our wealth too … Europe is literally the creation of the Third World. The wealth which smothers her is that which was stolen from the under-developed peoples” (81). “The settler was singularly forgetful of the fact that he was growing rich through the death-throes of the slave” (156). ‘n Mens vra jou af: As die Derde Wêreld, die onderontwikkelde lande, werklik Europa geskep het, waarom slaag die meeste sulke lande, bv in Afrika sedert onafhanklikheid ‘n halfeeu en meer gelede, nie daarin om dieselfde welvaart as Europa te ervaar nie?

Die blanke bewind in Suid-Afrika is na 1910 deur “progressiewe” aktiviste as die voortsetting van kolonialisme beskou. Soos oor apartheid beweer is, verkondig Fanon dat kolonialisme swartes verontmenslik; van hulle diere maak. “Decolonization is the veritable creation of new men” (28). “The oppressor … dehumanizes the native … turns him into an animal” (32). “Decolonization unifies … people by the radical decision to remove from it its heterogeneity, and by unifying it on a national, sometimes a racial basis” (35) – soos in Suid-Afrika. “Individualism is the first to disappear;” iedere swarte word ‘n “brother, sister” (36). “In Africa, the movement of men and culture is a movement towards the Negro-African culture or the Arab-Moslem culture. It is not specifically towards a national culture” (175). Dit is waarom die ANC-regering geneig is om voorkeur aan Afrika bo Suid-Afrika se belange te gee. “No one can truly wish for the spread of African culture if he does not give practical support to the creation of the conditions necessary to the existence of that culture; in other words, to the liberation of the whole continent” (189).

“The good [for natives] is quite simply that which is evil for ‘them’ … the settler never ceases to be the enemy, the opponent, the foe that must be overthrown” (39). “Centuries will be needed to humanize this world which has been forced down to animal level by imperial powers” (79). Soos daar deesdae in Suid-Afrika die neiging is om apartheid, dus die blankes, die skuld te gee vir alles wat verkeerd is, doen Fanon dit met verwysing na kolonialisme: “The Algerian’s criminality … [is] the direct product of the colonial situation” (250).

Fanon raak soms dinge kwyt wat die waarheid kan wees. Oor die “setlaar”/blanke skryf hy: “The streets of his town are clean and even, with no holes or stones. The settler’s town … is always full of good things” (30). “The native … is the corrosive element, destroying all that comes near him” (32). “The masses may destroy everything” (48). “The settler, from the moment that the colonial context disappears, has no longer any interest in remaining or in coexisting” (35). “In under-developed countries a small dose of dictatorship is needed” (94). “A dictatorship of civil servants … quickly showed themselves incapable of thinking in terms of the nation as a whole. These civil servants very soon began to sabotage the national economy and throw its structure out of joint” (145); bekend as bv rommelstatus.

“After a few years, the break-up of the party [for instance the ANC] becomes obvious” (137). “The party is becoming a means of private advancement. There exists inside the new regime, however, an inequality in the acquisition of wealth and in monopolization. Some have a double source of income and demonstrate that they are specialized in opportunism. Privileges multiply and corruption triumphs, while morality declines … scandals are numerous, ministers grow rich, their wives doll themselves up, the members of parliament feather their nests and there is not a soul down to the simple policeman or the customs officer who does not join in the great procession of corruption” (138).

“In under-derveloped countries … no true bourgeoisie exists; there is only a sort of little greedy caste … This get-rich-quick middle class shows itself incapable of great ideas or of inventiveness” (141). “The whole of the ruling class swarms into the towns built by colonialism” (143). “The youth of Africa ought not to be sent to sports stadiums but into the fields and into the schools … The African politician should not be preoccupied with turning out sportsmen, but with turning out fully conscious men, who play games as well … We ought to uplift the people; we must develop their brains, fill them with ideas, change them and make them into human beings” (158-159).

“The native’s laziness is the conscious sabotage of the colonial machine … the nigger is a great worker … Under the colonial regime … they should not lift their little finger nor in the slightest degree help the oppressor to sink his claws deeper into his prey … the slightest gesture has to be torn out of him. This is a very concrete manifestation of non-cooperation, or at least of minimum cooperation. These observations … could equally be applied to the respect the native has for the oppressor’s laws, to the regular payment of rates and taxes and to the relations which the native has with the colonial system” (237-238). Dit is blykbaar A Porot wat in 1918 en 1939 tot ‘n ander gevolgtrekking gekom het: “The hesitation of the colonist in giving responsibility to the native is not racism nor paternalism, but quite simply a scientific appreciation of the biologically limited possibilities of the native” (244).

“Independence is … an indispensable condition for the existence of men and women who are truly liberated” (250). Dit geld egter net vir die swartes in die nuwe Suid-Afrika; nie vir die blankes nie. “If we want to turn Africa into a new Europe, and America into a new Europe, then let us leave the destiny of our countries to Europeans. They will know how to do it better than the most gifted among us” (254). Dit is die absolute waarheid, maar dit is nie wat Fanon wil hê nie. Hy soek ‘n nie-Europese Afrika-oplossing vir Afrika; ‘n “Africa for the Africans” (62). “We today can do everything, so long as we do not imitate Europe, so long as we are not obsessed by the desire to catch up with Europe” (251-252). “Let us decide not to imitate Europe; let us combine our muscles and our brains in a new direction … the sickness and the inhumanity of Europe have grown to appalling dimensions” (252).

Afrikanisering veroorsaak die ontheemding van blankes in die nuwe Suid-Afrika. Soos Charles de Gaulle (1890-1970) die blanke Algeryne in 1962 vir die wolwe gegooi het, het FW de Klerk in 1994 dieselfde met die blankes in Suid-Afrika gedoen; met dié groot verskil dat veral die Afrikaners geen koloniale moederland het waarheen hulle kon vlug nie.

Jean-Paul Sartre

Jean-Paul Sartre, wie se idees seker in groter mate as enige ander eksistensialis by die publiek bekend is, het die voorwoord by Fanon se boek geskryf. ‘n Mens kon verwag dat hy as blanke Fransman ‘n mate van sensiwiteit vir die belange van mede-blankes en Frankryk sou openbaar; bv dat hy Fanon se buitensporige voorliefde vir geweld ten minste met ‘n beskaafde Westerse aanslag sou bevraagteken. Daar is egter geen sprake hiervan nie. As marxis en selfs Stalinis skaar Sartre hom vierkantig agter die opstandige Moslems (Arabiere en Berbers) in Algerië. Anders as Albert Camus (1913-1960), ‘n gebore Algeryn, gee Sartre nie ‘n flenter om vir die blankes wat sedert 1830 Algerië voortreflik ontwikkel en hulle daar ingeburger het en alles onder ‘n Moslemregering kon verloor nie. Ten spyte daarvan dat Sartre met oorgawe by die Algerynse terroriste gekruip het, het Fanon se weduwee, Josie, sy voorwoord uit die tweede Franse uitgawe gelaat, “because he had … signed a petition supporting Israel” (Lanzmann, bron hier onder, Kindle 5237). In die Engelse vertaling is Sartre se voorwoord egter behou.

Die wysheid om swartes te probeer verwesters kan bevraagteken word, maar kyk hoe formuleer Sartre dit: “The European élite undertook to manufacture a native élite ... they branded them, as with a red-hot iron, with the principles of Western culture … After a short stay in the mother country they were sent home, white-washed. These walking lies had nothing left to say to their brothers” (7). “Everything will be done to wipe out their traditions, to substitute our language for theirs and to destroy their culture without giving them ours” (13). In die kolonies is Sartre ten gunste van “no less than a complete demolishing of all existing structures” (10). “In order to triumph, the national revolution must be socialist … we must achieve revolutionary socialism all together everywhere” (10). Sartre is gekant teen “Western culture, and what is equally to be feared, the withdrawal into the twilight of past African culture” (11), blykbaar omdat Afrikakultuur tradisioneel te gedwee en onderdanig was. “For the only true culture is that of the Revolution; that is to say, it is constantly in the making” (11), wat neerkom op ‘n pleidooi vir Trotskiïstiese permanente revolusie. “The native has only one choice, between servitude or supremacy” (11).

Na watter instinkte by die inboorling verwys die Europeër? “The instincts that urge slaves on to massacre their master? Can he not here recognize his own cruelty turned against himself? In the savagery of these oppressed peasants, does he not find his own settler’s savagery, which they have absorbed through every pore and for which there is no cure?” (14). “You said they understand nothing but violence? Of course; first, the only violence is the settler’s; but soon they will make it their own; that is to say, the same violence is thrown back upon us … they have become men: men because of the settler, who wants to make beasts of burden of them … Hatred, blind hatred which is as yet an abstraction, is their only wealth” (15).

Soos Fanon beskou Sartre die inboorlinge se luiheid as ‘n soort sabotasie. “Others make men of themselves by murdering Europeans” (15). “It is not their violence, it is ours” (16). Geweld is inboorlinge se “last refuge of their humanity … their impulse to murder is the expression of the natives’ collective unconsciousness” (16). Dit is darem ‘n gerieflike posisie om in te wees; dat die inboorlinge so gewelddadig kan wees soos hulle wil, want dit is bloot ‘n spieëlbeeld van die koloniste se gewelddadigheid. Die blankes is daarvolgens die oorsaak van nie-wittes se gewelddadigheid. Gekoloniseerdes gee glo uitdrukking aan hulle menslikheid wanneer hulle gewelddadig is. ‘n Mens kan kwalik ‘n meer absurde standpunt bedink. Maar dieselfde soort redenasie word in Suid-Afrika aangetref: dat apartheid so sleg was dat geen optrede daarteen immoreel kon wees nie.

“There is one duty to be done, one end to achieve: to thrust out colonialism by every means in their power” (18). Fanon “shows clearly that this irrepressible violence is neither sound and fury, nor the resurrection of savage instincts, not even the effect of resentment: it is man re-creating himself … no gentleness can efface the marks of violence; only violence itself can destroy them” (18). “The rebel’s weapon [violence] is the proof of his humanity. For in the first days of the revolt you must kill: to shoot down a European is to kill two birds with one stone, to destroy an oppressor and the man he oppresses at the same time: there remain a dead man, and a free man; the survivor, for the first time, feels a nationalsoil under his foot” (19). “Once the last settler is killed, shipped home or assimilated, the minority breed disappears, to be replaced by socialism” (20). Die blankes wat nie uitgemoor is nie het feitlik almal uit Algerië padgegee en sosialisme, asook ‘n Moslem-teokrasie, is ingevoer, met katastrofiese gevolge. Maar Sartre skryf: “The child of violence, at every moment he draws from it his humanity. We were men at his expense, he makes himself man at ours: a different man; of higher quality” (20).

Soos blankes in die nuwe Suid-Afrika oor bv apartheid moet aanhoor, skryf Sartre: “All of us without exception have profited by colonial exploitation” (22). Die blankes verteenwoordig glo “a racist humanism since the European has only been able to become a man through creating slaves and monsters” (22). Oor die “new men, freed men,” dus die inboorlinge, sê Sartre: “Each of them has every right, and the right to everything” (22-23). Die vraag is: Sou Sartre dit gesê het as sy eie lewe en eiendom op die spel was? “The only chance of our being saved from shipwreck is the very Christian sentiment of guilt” (23).

Dalk is die volgende ‘n toekomsblik van blankes in Frankryk/Europa en Suid-Afrika: “It’s our turn to tread the path, step by step, which leads down to native level. But to become natives, altogether, our soil must be occupied by a formerly colonized people and we must starve of hunger” (25). Dit lyk tans asof dit presies is wat kan gebeur, al beweer/wens Sartre “this won’t happen” (25). Nadat blankes Fanon se boek gelees het “you will be convinced that it would be better for you to be a native at the uttermost depths of his misery than to be a former settler” (25).

Kallie Kriel verloor debat teen Pieter du Toit en Johan Pienaar op RSG

Kallie Kriel, die uitvoerende hoof van Afriforum, het verlede week ‘n debat met die Naspers-propagandis Pieter du Toit en die linkse fanatikus Johan Pienaar op RSG gevoer. Alhoewel Kallie die debat verloor het, het hy soos gewoonlik ‘n paar houe ingekry wat na “regses”, “blanke rassiste”, “nasionaliste” en selfs die einste hier op Praag gemik is.

Die gesprek waaroor hierdie artikel handel kan dmv hierdie skakels geluister word: Skakel 1 of skakel 2.

Organisasies soos Afriforum is ideologies bankrot. Hulle leiers lewe nog in ‘n tydvak toe blanke Suid-Afrikaners deur veelrassige krieketwedstryde op DSTV gepaai kon word. Hulle het geen benul van “meme magic” of “Hail Pepe” of “Top Kek” nie. Dit is ‘n organisasie wie se manifes nie ‘n toekoms buite die eenheidstaat kan voorstel nie. Dit is ‘n organisasie wat dink die ineenstorting van die Nasionale Party en die daaropvolgende verafgoding van Nelson Mandela tel onder die mees positiewe gebeure van die twintigste eeu.

Kallie het onthul dat een van die barometers waarmee sy organisasie hulle eie moraliteit meet, is ‘n aanval deur regse webtuistes. Ek vermoed hy verwys na die einste, omdat daar nie ander Afrika-geleë regse webtuistes is waarvan ek bewus is nie. Dalk die mediamasjien van meestervideovervaardiger Jan Lamprecht (AKA History Reviewed Channel), maar hy het nog nooit iets oor Afriforum gesê nie.

Kriel het meer as een keer gesê dat Afriforum alle vorms van blanke “rassisme” en dus volksnasionalisme verwerp. Kriel voldoen aan die woordeboekdefinisie van ‘n kloekserwatief (cuckserwative in Engels). Donald Trump se beweging het al die kloekserwatiewe figure uit regse politiek in Amerika verjaag. Ons kan amper aankondig dat die hele “neokonserwatiewe” beweging van die Bush-era nog verder verlinks het en nou ‘n tuiste by Trotskiïstiese partye soos die Demokrate in die VSA of die Tories in Engeland gevind het.

Veroordeel jou organisasie die stryd van blankes in ander lande Kallie? As jy sê “ons weet ons doen iets reg as regse webtuistes ons aanval” dan beteken dit mos julle opponeer direk die oorlewingstryd van die Westerse beskawing? Of hoe?

My persoonlike gevoelens oor die Broederbond en die post-Februarie-1990-Afrikanerelite(waaronder Afriforum natuurlik tel) is baie meer radikaal as Dr Dan s’n. Dus sal ek hierdie denkrigting maar hier laat.

Toe Kallie se rug teen die muur is, verwys hy na ‘n irrelevante skrywe deur die kleurlingaktivis Rhoda Kadalie. Ernst Roets het ook ‘n obsessie met die gematigde swart skrywer Thomas Sowell. Dit lyk my Afriforumbestuurders voel hulle mag slegs die fundamentalistiese anti-blanke aspekte van liberalisme teenstaan as hulle self swart denkers aanhaal.

Pieter du Toit het al in die verlede geweier om hom van swartmagbewegings te distansieer. Hy het in Maart 2016 in ‘n Twittergesprek oor Frantz Fanon onthul dat Nasperskantore volgeplak is met plakkate van hierdie swart nasionalis. Swart nasionalisme word dus omhels terwyl wit nasionalisme as die poësie van Satan beskou word.

Johan Pienaar het halfpad deur die gesprek ingebel en die diskoers oorheers. As altregse kyk ek ook objektief na sake en dit is tog waar dat Afriforum onnodig vir Pienaar gedurende 2016 hof toe gesleep het. Dit wys vir my dat organisasies wat maak asof hulle namens blankes optree net so vasbeslote is om ons ras se geboortereg op spraakvryheid totaal en al te verwyder. Pienaar is baie verder links as du Toit, en besit dus oor die vermoëns om sy opponente te stoomroller. Hy verwys na uitsprake van regter Mogoeng Mogoeng — omdat die Zuma-aangestelde regter Mogoeng nou glo verhef is om namens Suid-Afrikaners oor moeilike politieke, filosofiese en selfs geestelike kwessies te besluit.

‘n Behoorlike antwoord aan die anti-Steve-fanatikus en professionele agitator Pienaar sou wees om uit te wys dat die oorweldigende meerderheid grondgebiede op planeet Aarde nie onder die jurisdiksie van die ANC se boendoehowe val nie. Kallie kon gesê het dat hy hom so min steur aan die doen en late van Mogoeng as wat Oos-Europeërs hulle steur aan die uitsprake van imams in Saoedi-Arabië.

Tydens 2014 het Dan in ‘n rubriek, Piet Croucamp, Pierre de Vos en die honde van Karl Marx, geskryf:

“Ek voel my hoegenaamd nie deur die grondwet gebind nie en weier byvoorbeeld om te aanvaar dat ek en my nageslag aan regstellende aksie onderworpe moet wees omdat een of ander NP-amptenaar iewers dertig of veertig jaar gelede iemand sou te nagekom het.”

Die Suid-Afrikaanse grondwet is volgens my ‘n ideologiese instrument wat die onderdrukking en semantiese teistering van die blanke en veral die Afrikaner goedpraat. Die Joodse kommunis Albie Sachs het vir meer as ‘n dekade op hierdie regbank gesit. Die regter Chris Jafta, wat na bewering ongekwalifiseerd is om in so ‘n hof te dien, het in die einste “Afriforum v Tshwane”-saak gesê dat belangrike aspekte van die Afrikaner se geskiedenis “op die ashoop van geskiedenis hoort”. Let wel, in Suid-Afrika van die 2010s is dit nie ‘n dronk bergie wat hierdie stelling gemaak het nie, maar ‘n regter in die hoogste hof van die land.

In die laaste 10 minute skel Pieter iets wat Vicky (waar sy hier in die koue sit) kliphard laat lag het. “Kallie probeer om Trump se styl op Twitter na te boots.” Anders as papbroekige aktiviste is Donald Trump ‘n aggressor op Twitter. Hy is ‘n meestertrol en ‘n woordsmous soos min. Anders as Afriforum is die milisie van sy beginsels nie in ‘n verdedigende formasie geposisioneer nie.

Dan Roodt het 38 keer meer volgelinge as Kallie Kriel op Twitter, maar hy kry 38 keer minder mediadekking in Suid-Afrika.

Dr Dan het in die herfs van 2015 sy toetrede na die altregs gemaak tydens ‘n verskyning op Red Ice Radio. Red Ice word in altregse kringe as die platform van mondigwording gesien. Hy het dit opgevolg met ‘n toespraak in die lente by Jared Taylor se American Rennaissance-konferensie. Dan was dus in ‘n kamer waar hy meet gesagsfigure soos Paul Ramsey en Richard Spencer bladgeskud het. Richard Spencer is vinnig besig om een van die belangrikste politiese figure ter wêreld te word. Hy het onlangs tydens ‘n gesprek met Mike Enoch en Andrew Anglin (wat albei twee van die grootste altregse webblaaie ter wêreld bedryf) bevestig dat hy die ivoortoring van die filosofie gaan verlaat en self as leiersfiguur binne identitêre politiek begin optree. Sy NPI-stigting het pas ‘n kantoor in Washington geopen en hulle sal elke tweede maand ‘n voorlegging aan die Trump-administrasie maak. Aan watter internasionale administrasie maak Afriforum voorleggings? (Sogenaamde pleidooie voor die VN tel nie, omdat die ANC sowel as meeste ander lande — insluitend Israel, Iran en Saoedi-Arabië — hulle nie aan die VN steur nie)

Ek moet krediet gee aan die kleurlingaanbieder Lynette Francis. Sy het kalm gebly en die debat met grasie gemodereer. Naspersaanbieders het ‘n lang geskiedenis van aggressie; net soos die hoofstroommedia in Westerse lande.

Pieter maak die stelling dat Suid-Afrikaners by “alle dele van die grondwet móét inkoop”. Wát?! Hierdie absurde stelling verdien ‘n artikel op sy eie… Miljoene Amerikaners “lobby” al sedert die 1990s teen die 2de Wysiging van die Amerikaanse Grondwet. Moet hierdie Amerikaners gearresteer word, Pieter? Moet die Engelse skryfster JK Rowling in die tronk gesmyt word omdat sy vir die laaste 9 maande onophoudelik pleit dat die Brexit-referendum omgekeer word? Baie apolitiese sektore van die aanlyngemaanskap glo dat die huidige liberalisme daagliks al hoe meer totalitêr begin raak. Selfs die Suid-Afrikaanse glansfiguur Gareth Cliff het laasweek vir man-kind en etnomasochis, Frans Cronje gesê dat hy hom nie meer as ‘n “linkse” beskou nie. Volgens meeste altregse leiers is die linkse spektrum in die Weste nou openlik Bolsjewisties.

Pieter praat van Afriforum se “ou Verwoerdiaanse denke”. Sê my bietjie Pieter, sal jy die regime van Wladimir Poetin as ‘n Verwoerdiaanse regime beskryf? As dit die geval is, dan sit jy en jou soort met ‘n groot probleem, want weergawes van Meneer Poetin se denke word meer en meer gewild in (voorheen) blanke lande.

— Vicky

Niekie word getransformeer

deur Manfred Delport

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.

Ek was nog nooit ‘n groot bewonderaar van inbelprogramme op die draadloos nie. Dis ‘n goedkoop asook ‘n lui manier vir radiostasies om andersins leë lugtyd te vul met dikwels niksseggende bydraes van mense wat baie lief is vir hul eie stemme. Van sinvolle debat tydens sulke programme is daar dikwels min sprake, omdat die aanbieders se eie oortuigings hulle noop om die gesprekke in ‘n sekere rigting te stuur.

In die dae toe Niekie van den Berg dus ‘n omroeper op Radio Sonder Mense was, het ek paar keer per ongeluk na dele van sy program geluister, maar meestal eerder vinnig na die musiek op my MP3-speler/radio oorgeskakel as onse Niekie aan die beurt gekom het. Nie net het sy aanbiedingstyl dikwels as selfvoldaan, bombasties en arrogant oorgekom nie, maar was sy duidelike linkse vooroordele genoeg om ernstige spysverteringsprobleme so kort ná middagete te veroorsaak. Menige inbeller wat ongemaklike punte geopper het, wat heiligskennis gepleeg het deur Niekie se afgode soos Mandela of die NSA te bevraagteken, enige iets wat Niekie se linkse ewewig kon versteur, is summier stilgemaak, en die irritasie in sy stem was dikwels hoorbaar. Sulke vermetele inbellers, wat so met die Groot Niekie se linkse storietjies durf verskil het!

Dit was dus ‘n blye dag vir radio-uitsendings in Suid-Afrika toe Niekie die dag besluit het sy kop staan parlement toe. Hy sou as DA-kandidaat staan. Die DA, wat destyds nog effens, vêrlangs in Afrikanerkiesers belanggestel het, het sekerlik gehoop Niekie se berugtheid (askies, bekendheid) kon darem, o, ek weet nie, ‘n hele vyftien ekstra stemme vir die DA inwin. En siedaar! Niekie die onbeskofte radio-aanbieder, word Niekie die meer beskofte (is daar so ‘n woord?) LP. Niekie word toe nie net ‘n LP nie, maar sommer ook adjunk-skadu-tweede-in-bevel-agterspeensuier-minister van Kuns, Kultuur, Rieldanse, Klopse en enige ander sake wat vaagweg vir jou gemiddelde DA-lid as kultuur kan deurgaan. Die opwinding was geweldig. Oftewel minstens in Niekie se woonplek se binnekamer.

Nóú kon Niekie ‘n verskil maak! Nóú sou Niekie ou omies wat na Radio Sonder Mense ingebel het, darem maar vir eens en vir altyd op hul plek sit, deur vir hulle te wys hoe hy wat Niekie is, die NSA kon maak kook deur ‘n yster in die Madibatopiese demockracy te word! Maar helaas, toe gebeur daar… absoluut niks nie. Tik ek Niekie van den Berg se naam in Google in, is daar slegs enkele meldings van Niekie die DA se adjunk-skadu-minister van Klopse en Rieldanse. Een is ‘n bedeesde verklaring oor ‘n kleinerige toegewing oor die Talewet, en ‘n ander is Niekie wat die arrestasie van ‘n paar obskure ANC-jeugagentskapslede verwelkom. Niekie se stilte was dawerend toe Dianne Kohler-Barnard soos ‘n viswyf gegil het dat sy eerder Spaans as Afrikaans sou wou praat. Niekie was toe nou nie heeltemal so formidabel sonder sy radiomikrofoon nie.

En toe word die DA se kandidaatlys vir die 2014-verkiesings vrygestel. Die DA se adjunk-skadu-minister van Klopse en Rieldanse, Niekie, is prakties nêrens nie. Hy sal nie in 2014 verkies kan word nie. Niekie is te wit. Te oud. Te Afrikaans. Te manlik. Hy is veral te wit, oud, manlik en Afrikaans vir die DA, wat halsoorkop besig is om Frantz Fanon na ‘n blanke suprematis te laat lyk, so vinnig skuif die DA na die linkerkant toe, en so desperaat is die DA om homself in ‘n swarter party as die ANC te verander. Niekie is gevolglik deur die DA getransformeer, etnies gereinig, reggestel, oorbodig gemaak, geskors, gerooikaart (of is dit gewitkaart?), skoon uit die parlement uit. Volgende jaar is Niekie dus werkloos.

Ek wil nie leedvermakerig wees nie (goed, ek lieg, ek wil), maar die transformasie en nie-rassigheid waaroor jy so op die draadloos gepredik het, is darem maar ‘n pynlike ding wanneer dit jy self is wat te wit vir die ANC-Lite is, of hoe, ou Niekie? Ek wonder tog – gegewe jou rou transformasiewonde, en jou bittere teleurstelling omdat jou linkse kaartehuis so wreed in duie gestort het, gaan jy daardie ou, blanke omies wat jy so afgejak het oor die draadloos, eendag om verskoning vra? Want sien, Niekie, daardie ou, blanke, “rassistiese”, “regse” omies wat jou wou reghelp op Radio Sonder Mense, was toe al die tyd reg.

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.

Suid-Afrika is ‘n zombie-apokalips-in-wording

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Rekenaarspeletjies en Hollywood het die tema van die zombie-apokalips gewild gemaak. Vanjaar is een van die groot Hollywood-films met Brad Pitt in die hoofrol, World War Z, vrygestel, na die gelyknamige roman deur Max Brooks. Daarin verander die grootste deel van die aarde se bevolking in zombies as hulle deur ander zombies gebyt word.

‘n Tyd lank het my tienerseun se stempos die boodskap oorgedra: “Dis die zombie-apokalips en ek is te besig met oorlewing om nou my selfoon te beantwoord. Laat gerus ‘n boodskap.”

Wat my opval aangaande die ruwe Suid-Afrika is dat dit presies soos ‘n zombie-apokalips verloop, net ietwat langsamer. Elkeen wat boodskappe vanaf mnr. Jaap Kelder se poslys ontvang, kan lees hoe water-, elektrisiteits- en ander dienste op klein dorpies oral in die land onklaar raak. Op Ladybrand word selfs die honde siek van die vrot water. Ek haal aan uit ‘n e-pos van Kelder op 19 November:

Tydens ‘n besoek aan Ladybrand in April 2012 het ons die riool- en waterwerke gaan besoek. Die rioolwerke was heeltemal buite werking met rou riool wat in die spruit inloop. Om die kersie op die koek te sit pomp die munisipaliteit die water vir die dorp uit ‘n dam in die spruit wat STROOMAF van die rioolwerke lê!

Na die besoek aan die rioolwerke het ons na die waterwerke gaan kyk. Absoluut disfunksioneel! Op Op ‘n vraag aan die persoon aan diens of die water getoets word voordat dit na die dorp toe gepomp word was sy antwoord “NEE” want die water is mos reg!

En – nes in die zombieverhale – reageer daar niemand nie. Almal maak asof niks gebeur nie en dat die lewe maar net soos voorheen voortsleep. Hier en daar is mense besig om blikkieskos, drinkwater en ammunisie op te gaar, maar waarskynlik dink hulle vriende, familie en bure dat hulle van lotjie getik is. Hoe lank nog voordat probleme met water en elektrisiteit nie ook in die groot stede, soos op die platteland, posvat nie?

Meer en meer kan ons die vorige NP-kabinet wat halsoorkop die land in die hande van ‘n bende radikale plunderaars oorgegee het, insgelyks as ‘n groep willose zombies sien. In vandag se Rapport steek een van hulle, Leon Wessels, nogmaals ‘n preek af deur te sê:

Die NP-kabinet was in dié tyd (die vroeë negentigerjare) erg verdeeld. Dat De Klerk dié uiteenlopende groep mense so lank bymekaar kon hou, was ’n prestasie waarvoor hy nie aldag erkenning kry nie. Hy verdien ook krediet daarvoor dat hy nie toegelaat het dat die vasstekers die proses kaap en die oorgang vertraag nie.

Die oorgang na wat? kan ‘n mens seker vra. Na Zombieland? Na Zimbabwe? Sonder voedsel, valuta en ander hulp uit Suid-Afrika, om nie van Oxfam en ander Britse NRO’s te vergeet nie, sou daar al lankal hongersnood in daardie land uitgebreek het. Maar wie gaan Suid-Afrika ná versnelde regstelaksie, grondhervorming en uitgebreide stedelike verval red?

Is dit nie ironies dat Wessels, asook die meeste Naspers-redakteurs en -rubriekskrywers tans, twintig jaar later, steeds die NP se onbekookte oorgawe aan die ANC terugwerkend probeer regverdig nie? As alles maanskyn en rose was – soos ons belowe is – sou geen regverdiging mos nodig gewees het nie. Nie waar nie?

Ek herinner my dat daardie joernalistieke zombie, Max du Preez, soos vele ander, al telkens aan ons voorgehou het dat “daar geen ander keuse as oorgawe” was nie. Die alternatief sou ‘n apokaliptiese (sic) bloedbad gewees het. Die werklike bloedbad het egter reeds in die middeltagtigerjare plaasgevind toe Joe Slovo en die Oos-Duitsers in ‘n desperate poging om hul mislukkende stedelike terrreurstrategie te laat slaag, die Wimpy-restaurante en ander burgerlike teikens met bomme opgeblaas het. Teen 1989 het die Berlynse Muur in duie gestort en die Oos-Duitse kommunistiese zombieregime daarmee saam. Vanweë die skielike gebrek aan finansiële en logistieke steun uit Oos-Europa, het terreur en ander geweld in die land skerp afgeneem.

Maar danksy die wit sangoma fw de klerk kon die “lewende dooies” van die Oos-Duitse kommunisme, soos Joe Slovo, Ronnie Kasrils en hul marionet Mandela, vastrapplek in Suid-Afrika verkry en die land begin plunder en rysmier. Uit vrees dat sy eie mense hom mag aanval, ry de klerk deesdae in ‘n koeëlvaste motor rond. Dis darem vreemd dat die mense aan wie hy die “wonderwerk” gebring het, dit nie so ervaar nie.

Wat fassinerend is, is dat Suid-Afrika nog altyd onder die swaard van Damokles gelewe het. Die einde van die land is nog altyd voorspel. Blykbaar is daar genoeg Suid-Afrikaanse kapitaal in die buiteland om die land se valutareserwes oor en oor te dek, maar die vrees dat dinge tog maar uiteindelik gaan “skeefloop”, sorg dat die land se rykes hul spaargeld op veilige plekke soos Switserland en ander hou. Veral die liberale sakemanne wat so hand om die blaas met die regerende party is en saam-saam die staatskas leeg steel, is die eerstes wat hul familiefortuine by privaatbanke in die buiteland laat versorg.

Ons wag dus op die eindtyd wat gaan aanbreek, gegewe die “apokaliptiese toon” wat die Suid-Afrikaanse politiek nog altyd gekenmerk het. As ‘n mens meer filosofies wil raak, is dit natuurlik ‘n hebbelikheid van die hele Westerse beskawing. Soos in die Openbaring van Johannes. Of zombieflieks.

Wie weet of Nelson Mandela nog lewe? Soos die dinosourusse van die ou Sowjetryk wat maande lank nie meer op die balkon van die Kremlin verskyn het nie, het ons die ou Xhosa lanklaas op die TV gewaar. Mandela is die lewende dooie messias wat Suid-Afrika se zombiedemokrasie moet “bewaar”. Kortom, hy is die Hoofzombie wat ons van die naderende apokalips moet vrywaar.

Toe ek nog in Parys gewoon het, het daar ‘n boekie deur die Franse filosoof Jacques Derrrida verskyn, wat ek vanoggend op my boekerak raakgevat het, ietwat vergeelde bladsye en al. Dit heet: D’un ton apocalyptique adopté naguère en philosophie. Dit het doer in die tagtigerjare verskyn en is lyk my nooit belangrik genoeg geag om in Engels of Nederlands of selfs Duits te vertaal nie. Die titel beteken: “Oor ‘n apokaliptiese toon wat onlangs in die filosofie posgevat het.”

Op sy gewone idiosinkratiese manier, ontleed Derrida die boek Openbaring, maar ook sekere aanmerkings van Immanuel Kant en veral die verband tussen die Hebreeuse woord gala en die Griekse term apokalupsis. Die Afrikaanse woord “openbaring” is eintlik ‘n goeie vertaling, want tydens die apokalips word iets skandeliks openbaar wat tot dusver weggesteek is.

Onlangs in die Business Day het die swart rubriekskrywer, Sipho Hlongwane, gekla oor die “postmoderne rassisme” in ons land, waarop ek hom in Engels geantwoord het. In Hlongwane se stuk verwys hy egter na ‘n ander eietydse filosoof, die Sloween Slavoj Žižek wat insgelyks ‘n boek met die titel Living in the End Times gepubliseer het. Volgens hom gaan die boek oor die volgende:

The underlying premise of the present book is a simple one: the global capitalist system is approaching an apocalyptic zero-point: Its “four riders of the apocalypse” are comprised by the ecolological crisis, the consequences of the biogenetic revolution, imbalances within the system itself (problems with intellectual property; forthcoming struggles over raw materials, food and water), and the explosive growth of social divisions and exclusions.

To take up only the last point, nowhere are the new forms of apartheid more palpable than in the wealthy Middle Eastern oil states – Kuwait, Saudi Arabia, Dubai…

Ons sien dus dat, hoewel apartheid oftewel segregasie reeds in die tagtigerjare in Suid-Afrika afgeskaf is, soos in die Amerikaanse Suide, verseg dit – nes die spreekwoordelike zombie – om dood te gaan. Apartheid het ‘n globale probleem geword. Die nuwe “apartheidstaat” is Israel, met ‘n horde internasionale beroemdes en popsangers soos Roger Waters van die eertydse groep Pink Floyd wat die land boikot en beswadder. Hoewel, miskien verdien Israel meer die benaming “apartheidstaat” volgens die internasionale definisie as die ou Suid-Afrika waar elkeen sy eie staat kon opeis indien hy wou. Anders as die Palestyne van wie ‘n nasionale staat weerhou word. Selfs die ANC ondersteun ‘n eie staat vir die Palestyne terwyl ‘n volkstaat vir Afrikaners teengestaan word, iets wat natuurlik nie logies sin maak nie. Maar dan maak min dinge in die politiek ooit logies sin.

Žižek bestee ‘n hele hoofstuk in Living in the End Times juis aan flieks en ander vorme van gewilde kultuur, genaamd “Interlude 1. Hollywood Today: Report from an Ideological Battlefield”. Daarin sien hy veral die rol van die leuen in films en boeke raak, dat leuens dikwels gebruik word om die publiek teen die werklikheid te beskerm. Žižek noem nie die gewilde TV-reeks Nikita nie, maar die intrige daarin is iets soortgelyks: die bestaan van ses “swart kassies”, hardeskywe waarop al die inligting van Amerikaanse, sogenaamde “swart operasies” (black ops) bewaar is. Indien die inligting sou uitlek, sou die VS-regering nie net tot ‘n val kom nie, maar daar sou ook wêreldwye onluste losbars soos wat volkere uitvind hoe hul regeringsleiers of -amptenare in beplande “ongelukke” omgekom het, ens. Elke swart kassie word deur ‘n hoogs opgeleide “Waghouer” beskerm wat dit met sy lewe moet bewaak.

Die huidige Suid-Afrika is insgelyks ‘n utopiese leuen waarvan die onthulling of openbaring dalk onluste en opstand sou veroorsaak. Daarom moet ons konstant deur Naspers, die SAUK en ander hoofstroommedia gepaai word. Ons is veronderstel om nie die ooglopende teenstrydighede in ons omgewing – dalk tekens van die naderende apokalips – raak te sien nie.

Die swartman het natuurlik geen beswaar teen ‘n alterrnatiewe werklikheid wat om politieke, ideologiese of godsdienstige redes in stand gehou word nie. Die geeste van die voorvaders leef in elk geval tussen ons. Selfs binne die revolusionêre swart denke was daar nog altyd ‘n rol vir die bonatuurlike, die okkulte, moetie en alles wat daarmee saamhang. Op die vooraand van die Marikana-botsing tussen stakende mynwerkers en die polisie, het die stakers rituele uitgevoer wat veronderstel was om hulle teen die polisie se koeëls te beskerm. In die oerteks van swart radikalisme, Frantz Fanon se Les damnés de la terre, verwys hy insgelyks na zombies. Ek haal uit die Nederlandse vertaling, De verworpenen der aarde, aan:

De sfeer van mythe en magie is, wanneer ek er bang voor ben, een onloochenbare realiteit. Omdat ik er bang voor ben, word ik er door ingelijfd in de tradities, in de geschiedenis van mijn streek of mijn stam, maar tegelijkertijd is het een geruststelling voor me, ik krijg een status door, een bewijs van staatsburgerschap. Het gebied van het geheim is in de onderontwikkelde landen een collectief gebied, dat geheel val onder die magie… Geloof mij, zombies zijn verschrikkelijker dan kolonisten. En vanaf dat moment gaat het er niet meer om die regels van de gepantserde wereld van het kolonialisme in acht te nemen, maar om je drie keer te bedenken alvorens te urineren, te spugen of ‘s nachts naar buiten te gaan… Zoals men ziet word alles herleid tot een permanente strijd in de fantasie-wereld.

Mandela se “onbaatsugtige” lewe, net soos die “wreedheid van apartheid”, is ‘n mite, selfs fiksie soos dié van zombiefilms en -boeke. Naar dis nie te sê dat daar nie ‘n reële stryd – ‘n permanente stryd soos Fanon dit noem – daaromheen plaasvind nie.

Ons het regtig ‘n goeie zombieroman in Afrikaans nodig, iets wat ook ons politiek satiriseer. Maar die kanse dat die dooies as zombies uit hul grafte sal opstaan, is seker gering. Aan die ander kant is die werklike zombiestryd in ons land dié tussen die oorblyfsels van Westerse kultuur en die Afrikakultuur. Die neiging tot volslae verafrikanisering – “verinheemsing” soos Mugabe dit noem – gaan vir seker tot grootskaalse verval van ons ekonomie en infrastuktuur lei. Ons sien dit reeds op plattelandse dorpe waar armoede en gesondheidsrisiko’s rondom water en riolering toeneem.

‘n Siek, honger mens sal jou nie noodwendig – soos ‘n regte zombie – byt nie. Maar hy sal jou vir seker aanval en moontlik vir voedsel of water om die lewe bring.

Dis die soort zombie-apokalips waarvoor ek bang is. En dit gaan nie fiksie wees nie.

Ongelukkig neig fw de klerk se zombie- linkse revolusie regstreeks na ‘n voorspelbare eindtyd wanneer niks meer gaan werk nie.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Linkse leedvermaak oor beswaddering van Sunette Bridges by Facebook

Carina Papenfus, wat die veldtog gevoer het om Sunette Bridges van deelname aan sosiale media soos Facebook uit te sluit — Carina Papenfus, wat die veldtog gevoer het om Sunette Bridges uit deelname aan sosiale media soos Facebook uit te sluit

‘n Ekstreem-linkse groep in die Wes-Kaap het daarin geslaag om die sangeres en menseregte-aktivis Sunette Bridges se Facebook-blad te laat sluit. Blykbaar het die groep Bridges maande lank agteraf by Facebook-administrateurs belaster en beswadder totdat die Amerikaanse internetreus aan hul eise gehoor gegee het.

Die selfaangestelde leidster van die groepie marxistiese radikales heet Carina Papenfus en was blykbaar voorheen ‘n prokureur alvorens sy van die rol geskrap is weens haar betrokkenheid by twyfelagtige eiendomstransaksies.

Gister het Papenfus op Facebook gespog: “Alle eer aan die Facebook Aktiviste wat sonder ophou gewerk het om die hate site wat Sunette Bridges op Facebook bedryf het te laat sluit. Sx is ex. Foorwaards frinne! Next stop Dok Daan.”

Johan Pienaar, rekenaartegnikus, militante ateïs en links-totalitêre

In ander reaksies het Johan Pienaar, die rekenaartegnikus van Stellenbosch wat aan Cancervive geskryf het om Bridges se optrede op Naboomspruit te laat kanselleer, op ‘n vroulike deelnemer geswets: “My taal gebruik het fokol met jou te doen.jou tipie verdien gn respek dus Fok jou.as jy gedink het dis verkeerd.die kinderhuis.hoekom het jy dan ok ni n e pos aan zuma gestuur.SO FOK JOU.VLIEG IN JOU MOER SLEG Etter van n witvel….KARMA IS N BITCH.“

Hierna het Johan Sloet de Villiers, wat ook by die teistering van Sunette Bridges betrokke is, gesê: “Fantasties! Dankie vir jou brief aan Cancervive, Johan. Ek hoop Bridges is permanent verwyder. Nou kan ons fokus op Dan Roodt.”

Nadat verskeie Facebook-ondersteuners dr. Dan Roodt ingelig het dat die ekstreem-linkse groep hom gaan “teiken”, het hy “die onverdraagsaamheid wat blykbaar in en om Stellenbosch uitbroei” betreur. Hy het voortgegaan deur sy volle steun aan me. Sunette Bridges se menseregteveldtog toe te sê en gemeen: “Ek het reeds verskeie kere vermeld dat die geestelike Berlynse muur nooit in Suid-Afrika afgebreek is nie. Ons sit hier met ‘n onverdraagsaamheid van die Oos-Duitse of Sowjet-tipe wat andersdenkendes of mense wat net omgee oor kinders en oumense wat vermoor of gefolter word, stigmatiseer en vervolg. In die 1980s het mense oor sensuur in Suid-Afrika gepraat, maar ek dink die sensuur en onverdraagsaamheid wat ons nou beleef is veel erger, want dit gaan om die weerhouding van noodsaaklike inligting rondom die moorde en aanvalle op weerlose mense en waarop Sunette Bridges ons attent gemaak het.”

Dr. Roodt is reeds in 2005 met geweld op Stellenbosch gedreig toe hy uitgenooi is om oor sy roman Moltrein in ‘n boekwinkel tydens die Woordfees te gaan praat. “Ek dink ek het destydse al ‘n voorsmakie gehad van die soort heksejagte wat daar teen diegene van ons geloods word wat ons teen die moorde op babas, kinders en ander weerloses uitspreek. Ek dink dit gaan ook daaroor dat die revolusionêre linkervleuel in Suid-Afrika ‘gekul’ voel omdat hulle nooit vrylik geweld en massamoorde kon pleeg soos hulle sou wou nie. Op 29 Maart 2004 het ek by Wits gehoor hoe van die Stellenbosse akademici wat my later sou dreig, praat van ‘daar het nog nie genoeg bloed gevloei nie’. Blykbaar hang hierdie mense die doktrine van Frantz Fanon aan wat wil hê dat daar geen ‘ware vryheid’ kan wees alvorens daar nie ‘n bloedige revolusie of ‘oehoeroe’ plaasgevind het nie. My enigste afleiding is dat Pienaar, Papenfus, De Villiers et al ook Fanoniane is wat in plaasmoorde en aanvalle op kinders soos Willemientjie Potgieter, Danielle Esterhuizen, Alyssa Botha en Kayla Rawstone vorme van geregverdigde revolusionêre suiwering sien.”

Robert McBride, die held van Kaapse marxiste, hier afgeneem in sy uniform toe hy nog hoof van die Oos-Randse metropolisie was, voor sy dronkbestuursaak

Hy het voorts gesê dat “ons nie die geweldige toename in links-totalitêre denke in ons land moet onderskat nie. Hierdie mense is byna soos fundamentalistiese selfmoordbomplanters: hulle duld geen teëspraak of afwyking van hul doktrine nie. Ons weet dat hulle reeds in die verlede by terreur en aanvalle op burgerlikes betrokke was of sodanige terreur gesteun het. Die terroris Robert McBride is hul groot held. Menselewens tel vir hulle niks en om hul ‘nuwe wêreld van gelykheid’ te skep, sal hulle selfs volksmoord pleeg.”

Roodt meen verder dat alle deelnemers aan sosiale media en veral Facebook “met omsigtigheid te werk moet gaan. Ons moet besef dat, vanuit die oogpunt van links-totalitêres ons ‘ongewenstes’ verteenwoordig, wat dus konstant aangekla, geteister, verguis en bes moontlik vervolg sal word. Ons moet sover moontlik ook die Facebook-bestuur inlig dat daar radikale groepe en individue in ons land bestaan vir wie spraakvryheid ‘n sogenaamde ‘bourgeois’ of burgerlike afwyking verteenwoordig wat so gou moontlik beëindig moet word. Hulle is so fanaties dat hulle ook nie voor terreur sal stuit en selfs die Facebook-hoofkantoor mag aanval indien dié organisasie nie aan hul eise gehoor gee nie.”

Intussen het PRAAG ‘n petisie ten gunste van Sunette Bridges se reg op spraakvryheid geloods wat binne 24 uur meer as 1000 handtekeninge ontvang het.