Leon Lemmer – Bladsy 18

Leon Lemmer: Die koelbloedige reeksmoorde op Afrikaans

Sedert sy diensaanvaarding as rektor van die Universiteit Stellenbosch (US) verlede jaar is Wim de Villiers se slagspreuk: Stellenbosch is nie ‘n Afrikaanse universiteit nie. Hy is toegelaat om sy ondermyning van Afrikaans in woord en daad uit te leef. Ek wonder dikwels: Wat sou sy pa, ‘n behoudende Afrikaner, van US-Afrikaans se laksmannetjie gedink het? Seker nie iets vleiends nie. Voor sy benoeming het De Villiers aan die lede van die aanstellingskomitee egter die versekering gegee dat die posisie van Afrikaans aan die US vir hom ononderhandelbaar is (Eikestadnuus, 19.11.2015, p 1). As US-rektor het Chris Brink met soortgelyke leuenagtigheid weggekom (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 76-77). Sover bekend is Brink en De Villiers nooit werklik gekonfronteer met die doelbewuste valsheid van hulle aanvanklike versekerings nie. Iets soortgelyks het aan die Universiteit Vrystaat gebeur met Jonathan Jansen wat in sy intreerede as rektor belowe het dat Afrikaans onder sy leiding veilig sou wees. In al drie gevalle het die teenoorgestelde geblyk waar te wees.

Reeds in 2004 het Chris Brink met die storie van die Kaapse groen papegaai gekom. Hierdie voëls se voortbestaan word bedreig omdat hulle leef van die sade van geelhoutbome, wat egter een na die ander uitgekap word. Waarop Brink gesinspeel het, is dat Afrikaners by veranderde omstandighede moet aanpas; dus, om te oorleef, moet Afrikaners van Afrikaans afsien en Engels as hulle stapelvoedsel aanvaar (Kapp, p 101-102, 105). Die geelhoutbome is die Afrikaanse universiteite wat stelselmatig vernietig word en die nuwe dieet wat ter oorlewing gevreet moet word, is Engels. Die veranderde omstandighede is die heeltemal onverdiende swart dominansie wat deur dwase politici aan ons opgedring is. Die reaksie van die eens Afrikaanse universiteite hierop is algehele ANC-gedienstigheid en gevolglik verengelsing. Reeds in 1996 was daar Blade Nzimande “se ondubbelsinnige uitspraak dat hy gekant is teen die bestaan van Afrikaanse skole en universiteite” (Kapp, p 65). In werklikheid het die ANC geen besitreg op Afrikaanse skole en universiteite nie.

Onder Wim de Villiers se leiding het die US-bestuurskomitee, sonder om vooraf US-raadsgoedkeuring te verkry, wederregtelik ‘n nuwe taalbeleid opgestel en sommer met die toepassing daarvan begin. Dit het aanleiding tot duur hofsake gegee, waarin die US skuld erken het. Die vraag is: Waarom word De Villiers & kie nie verplig om in hulle persoonlike hoedanigheid hierdie regskoste te betaal nie? Hulle het immers opsetlik strydig met die wense van die US-raad opgetree. Sodanige geld kan dan gebruik word om studiebeurse vir bv Afrikanerstudente te befonds.

Die US-raadsvoorsitter, George Steyn, het daarna van die US-bestuur die versekering ontvang dat raadsbesluite eerbiedig en dus uitgevoer sou word. Die voorgestelde en sterk verengelste De Villiers-taalbeleid het toe die eufemistiese status van ‘n werksdokument gekry. Maar hierdie werksdokument is na geringe/kosmetiese aanpassings en sonder dat insette tot die teendeel behoorlik oorweeg is, met ‘n oorweldigende meerderheid deur die US-senaat en op 22 Junie ook deur die US-raad as die nuwe taalbeleid aanvaar.

‘n Ideaal wat lank in polities linkse geledere gekoester is, is hiermee amptelik verwesenlik. Hou in gedagte dat die US aanvanklik begin het om Engels as onderrigtaal in te voer om blanke Engelssprekende studente te trek. Eers later is begin om bruin studente te werf. Deur met tweetaligheid te begin, was noodlottig en sal uiteindelik tot die ondergang van Afrikaans aan die US lei.

Die meerderheidsteun ten gunste van verengelsing in die US-senaat kan verklaar word deur die US se gevestigde beleid om dosente eerder op grond van ras- en geslag as akademiese meriete aan te stel en te bevorder. ‘n Belangrike oorweging vir dosente is ook dat tweetaligheid meer werk as enkeltaligheid meebring. Die stemming van 17 teenoor 9 in die US-raad kan enersyds gewyt word aan die sitting wat ANC-gedienstige US-bestuurslede daar het en andersyds aan die heeltemal onnodige en dwase onlangse vermeerdering van 3 tot 5 in die getal raadslede wat deur die ANC-regering, dus deur die kommunis Blade Nzimande, benoem word.

Die slegte gewoonte het ontstaan om sakemanne (of -mense), soos George Steyn (van Pep Stores-faam) aan die US en voor hom Edwin Hertzog (van Mediclinic-faam), as voorsitters van universiteitsrade aan te stel, onder die voorwendsel dat universiteite in die eerste plek sake-ondernemings is. In werklikheid is universiteite veronderstel om oorweldigend opvoedkundig-kulturele inrigtings te wees. Wanneer ideologiese sake (soos die euwel van kommunisme en die ANC-regering) en kulturele sake (soos onderrigtale) ter sprake kom, is die waters heeltemal te diep vir sakemense. Reeds in 2006 het Hertzog gesê: “As US 80% Engels en 20% Afrikaans is, is hy gelukkig” (Kapp, p 152).

Dat hierdie hele skandalige anti-Afrikaansproses eerder polities as akademies gemotiveerd is, behoef geen betoog nie. Dit is eers na De Villiers se diensaanvaarding op 1 April 2015 dat beweer is dat die meerderheid US-studente eerder Engels- as Afrikaanssprekend (of -magtig) is. Dié beweerde meerderheid kan hoogs waarskynlik toegeskryf word aan Afrikaanssprekende bruin studente se bekende neiging tot dislojaliteit jeens Afrikaans. Desnieteenstaande is daar by diegene wat vir Afrikaans veg die wydverspreide gewoonte om in hulle pleidooie die belange van bruines voorop te stel.

My standpunt is dat Afrikaans as onderrigtaal aan tradisioneel Afrikaanse universiteite onverminderd voortgesit moet word omdat Afrikaners dit heeltemal tereg so wil hê. Ook dat eens Afrikaanse universiteite eerder getransformeer moet word om hulle Afrikaanse karakter te herwin as om van nuuts af elders ‘n volwaardige Afrikaanse universiteit tot stand te probeer bring.

Indien so ‘n universiteit blyk suksesvol te wees, loop hy die wesenlike gevaar om ten prooi van die anargie-wekkende swart regering te val; na analogie van die Universiteit Fort Hare wat destyds deur die blanke regering onteien is en sedert 1960 as ‘n staatsuniversiteit funksioneer.

Die statistiek soos amptelik deur die US bekend gemaak, waarvolgens die meerderheid studente deesdae Engels verkies, is nie noodwendig betroubaar nie omdat die US ‘n politieke agenda het wat naarstiglik nagejaag word. Die US doen deesdae alles in sy vermoë om weg te kom van sy trotse akademiese beeld van weleer toe hy ‘n Afrikaanse universiteit vir blankes was. Anton van Niekerk beskou ‘n Afrikaanse en veral ‘n blanke US as tekenend van ‘n “etniese enklave” waarvan glo ten alle koste weggekom moet word (Die Burger, 18 Junie, p 11).

Die ideaal, soos ook gestel deur Russel Botman in sy intreerede as rektor in 2007, is dat die US en die dorp Stellenbosch soos die res van die nuwe Suid-Afrika moet lyk. Maar diesulkes verstaan dan kamma nie waarom daar ‘n nuwe verskynsel kop uitgesteek het nie. Dit word die US se verkragtingskultuur genoem, wat sekerlik (ten minste in ‘n mate) met transformasie in verband gebring kan word. Die historiese US, daardie “etniese enklave”, moet volgens die transformeerders vervang word met die soort beeld wat die nuwe Suid-Afrika oproep en ook in Afrika en die hele wye wêreld weerspieël word. In hierdie konteks sal Europa (as nog te blank) egter nooit by die naam genoem en tot voorbeeld verhef word nie.

Hoekom het die US verengels en verswart? Omdat die US dit sy politieke en nie-akademiese missie gemaak het om nie-Afrikaanse en veral nie-wit studente te werf en te befonds. Hoekom? Om onvoorwaardelik en met oorgawe gedienstig aan die “voorbeeldige” ANC te wees. Edwin Hertzog, wat jare lank die voorsitter van die US-raad was, het erken dat die US die opdragte van die ANC-regering sonder meer uitvoer (Die Burger, 17 Junie, p 15). Ten bate van die kunsmatig gefabriseerde meerderheid studente moes Engels opsluit die hoofonderrigtaal word. Toe Afrikaanssprekende studente in die meerderheid was, is Afrikaans as hoofonderrigtaal egter nie geduld nie en is ‘n beleid van gelyke regte vir Afrikaans en Engels aanvaar. Nou is die taalvoorkeur van die meerderheid studente (dalk) omgekeer, maar gelykberegting van Afrikaans en Engels geld nie meer nie.

In die praktyk is egter al lank voorkeur aan Engels en swart studente gegee. Hoe die wind waai, het onlangs duidelik geblyk toe die pos van US-studentedekaan geadverteer is. Van aansoekers word verwag: “Uitstekende mondelinge en skriftelike kommunikasievaardighede in een of meer van Suid-Afrika se amptelike tale, benewens Engels” (Rapport, Sake, 15 Mei, p 07). Doeltreffende skakeling met studente wat Engels magtig is, is daarvolgens vir die US-bestuur ‘n prioriteit maar nie kommunikasie met Afrikaanssprekende studente nie. Die belange van swart studente weeg vir die US swaarder as dié van wit studente, terwyl blankes juis diegene is wat histories op die US-kampus hoort. Hoekom hierdie voorkeur vir swartes? Omdat die ANC Suid-Afrika gewelddadig “bevry” het en omdat eerder swart as wit studente die bewese potensiaal het om hulle wil gewelddadig af te dwing.

Veral sedert die Chris Brink-era (2002-2007) is dit die gevestigde gebruik aan die US om Afrikaans minder en Engels meer tot sy reg te laat kom as wat die amptelike taalbeleid voorskryf. Oor die werklike taalsituasie op die kampus is die US-raad dikwels doelbewus mislei of in die duister gelaat. Nie net moet onderrig nou in groter mate in Engels as in Afrikaans aangebied word nie. Nee, vorentoe moet alles in Engels beskikbaar wees. Hoekom? Omdat Afrikaans glo sommige studente uitsluit en die koloniale troeteltaal van die myns insiens onwettige ANC-bewind dit glo nie doen nie. Let op hierdie absurde redenasie: Inklusiwiteit word bevorder deur Afrikaanssprekendes se taal al hoe meer uit te sluit. Om die pil van Engels as die hoofonderrigtaal te versuiker, beweer De Villiers nou dat lesings maar ‘n klein deel van die leerproses is. Maar dan kan daardie lesings mos maar ook in Afrikaans wees en is die protes en oproer oor Afrikaans mos heeltemal oordrewe.

Die US het in 1918 danksy ‘n groot skenking van Jan Marais tot stand gekom. Sy uitdruklike stigtingsvoorwaarde is dat Hollands/Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels aan die US mag beklee nie. Die jongste US-raadsbesluit maak Engels amptelik die hoofonderrigtaal met Afrikaans wat ‘n mindere posisie beklee, sonder enige waarborg teen die verdere afskaling en selfs afskaffing van Afrikaans. Maar selfs die onomstootlike feit dat Engels die US se hooftaal is, word steeds nie uitdruklik amptelik erken nie. Daar word eerder doekies omgedraai met holle beloftes van hoe Afrikaans steeds ‘n plek(kie) aan die US het en bevorder gaan word.

Die versuim van die US om Afrikaans sy regmatige plek te gun, word op ‘n skandalige manier gekamoefleer met die mite dat die plek wat Afrikaans vorentoe aan die US gaan beklee, afhang van die mate waarin studente die beperkte getal Afrikaanse klasse bywoon. Tolkdienste van Engels na Afrikaans sal (teoreties en in beperkte mate) beskikbaar wees mits dit afdoende gebruik word; ‘n voorwaarde wat nooit vir tolkdienste van Afrikaans na Engels gestel is nie. Dit is gewoon oneerlik om te belowe dat daar Afrikaanse opsommings aan die einde van Engelse lesings gaan wees, dat Afrikaanse vrae in Afrikaans in die klasse beantwoord sal word, dat studente take en eksamens in Afrikaans kan voltooi, ens, omdat daar sedert die Russel Botman-era (2007-2014) glad nie meer soos voorheen van dosente verwag word om Afrikaans magtig te wees of spoedig te word nie.

Jan Marais se standbeeld staan steeds prominent op die Marais- of Rooiplein op die US-kampus as ‘n daaglikse hoogs sigbare herinnering aan die verraad wat op 22 Junie gepleeg is. Maar nóg die US-raad, nóg Wim de Villiers as rektor en tans die hoofdrywer van die anti-Afrikaansveldtog, nóg die uitgelese etikus Anton van Niekerk wat hom veral sedert 2000 onvermoeid vir die verkleinering van Afrikaans beywer, het (myns insiens) die elementêre integriteit om openlik en onomwonde die etiese implikasies van die jongste US-raadsbesluit met verwysing na die Marais-voorwaarde aan te spreek. Die Marais-aangeleentheid word doelbewus doodgeswyg.

Marais is ‘n dooie, wit, Afrikaanssprekende man, dus iemand wat in die nuwe Suid-Afrika vanweë daardie vier kenmerke maar geminag kan word. Marais was ‘n Afrikaner in murg en been wat hom nooit aan oproer, brandstigting, vandalisme, misdaad, geweld, terreur, ens, skuldig gemaak het nie. Hy kwalifiseer nie vir verering in die nuwe Suid-Afrika nie. Sy standbeeld is opgerig in ‘n era toe Europese waardes plaaslik aangehang is. Om deesdae vir ‘n standbeeld, selfs talle standbeelde, te kwalifiseer, moet jy in ander “deugde” uitmunt, met terrorisme as seker die prominentste “deug”. Marais se sigbare nalatenskap is ‘n universiteit waarin daar ten spyte van al die politiekery steeds prysenwaardige akademiese werk deur sommige individue verrig word. Nelson Mandela se jongste sigbare nalatenskap na meer as twee dekades van “vryheid en demokrasie” is bv die ruïnes van twee dosyn afgebrande skole in Limpopo omdat sommige mense in navolging van Mandela steeds die geweldopsie kies.

Daar is twee Jan Marais-fondse waaruit oor die afgelope eeu miljoene der miljoene rande na die US gekanaliseer is. Hiervoor ontvang Marais nou stank vir dank. Dit is vanselfsprekend dat hierdie Marais-fondse na die jongste US-raadsbesluit heeltemal van die US losgemaak moet word.

Het Jan Marais Nationale Fonds (HJMNF) word deur ‘n raad van trustees beheer. In hierdie raad dien mense (bv die voorsitter, Niel Krige) wat in diens van die US is. Daar is selfs ‘n US-dosent en trustee, Michael le Cordeur, wat openlik ten gunste van die verengelsing van die US is. Dit het noodsaaklik geword dat al die trustees heeltemal vry van enige verbintenis met die US moet wees en dat hulle Marais se wense moet eerbiedig. Die raad van trustees sal dus opnuut saamgestel moet word sodat ooreenkomstig Marais se wense geld nie meer so geredelik aan die US bewillig word nie (verkieslik glad nie), maar eerder aan instansies en individue wat Afrikaans ag en bevorder.

Die ander fonds, Het Jan Marais Fonds (HJMF), word tans heeltemal deur die US beheer; iets wat glad nie meer toelaatbaar behoort te wees nie. Van die eerste take van HJMNF se nuut saamgestelde raad van trustees behoort te wees om HJMF van US-beheer te bevry (bv by wyse van ‘n hofgeding) en daardie geld in die HJMNF te stort. Dit is verblydend om te verneem dat talle donateurs die voortsetting van hulle skenkings aan die US summier beëindig het.

Ek het die US hier as ‘n gevallestudie gebruik. Maar Afrikaans as onderrigtaal is onlangs ook aan die Universiteit Pretoria (UP) en die Universiteit Vrystaat (UV) afgeskaf. Aan die Universiteit Johannesburg (UJ), voorheen die trotse Randse Afrikaanse Universiteit (RAU, die enigste universiteit met Afrikaans in sy naam), oorleef Afrikaans in ‘n uiters beperkte mate. Op Potchefstroom, voorheen die Potchefstroomse Universiteit (PU), word die voortbestaan van Afrikaans met verswelging bedreig weens ‘n polities gemotiveerde beleid waarvolgens die drie kampusse van die Noordwes-Universiteit (Potchefstroom, Mafikeng, Vanderbijlpark/Vaaldriehoek) vereenders (dus oorwegend verswart en verengels) gaan word. Die US was eintlik die enigste universiteit waar daar ‘n realistiese moontlikheid vir die oorlewing van Afrikaans as universitêre taal was, onder meer omdat dit in ‘n oorwegend Afrikaanssprekende omgewing gesetel is. Daardie moontlikheid is nou onder die leiding van misleide Afrikaanssprekende blankes (wat ek voorheen hanskakies genoem het) verydel. Die vyf tradisioneel Afrikaanse universiteite was US, UP, UOV, RAU en PU. Almal het Afrikaans gefaal of is ywerig besig om dit te doen.

Naas die vyf tradisioneel Afrikaanse universiteite was daar drie tweetalige universiteite waar onderrig in sowel Afrikaans as Engels aangebied is. Die Universiteit Port Elizabeth is getransformeer tot die Nelson Mandela Metropolitan University (al was Mandela volgens eie erkenning ‘n vrot student) en het eentalig Engels geword. Die Universiteit van Wes-Kaapland was oorwegend ‘n Afrikaanse universiteit, maar onder die leiding van twee Afrikaanssprekendes, Jakes Gerwel as rektor en Jaap Durand as viserektor, het dit ‘n eentalige Engelse universiteit geword.

Die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) is, anders as die genoemde residensiële universiteite, ‘n instansie wat tradisioneel ‘n suiwer afstandsuniversiteit was en waar iedere student die reg gehad het om in die taal van sy keuse (Afrikaans of Engels) te studeer. Unisa se voortreflike akademiese invloed het sowel landswyd as wêreldwyd gestrek. In ooreenstemming met wat aan die residensiële universiteite in die nuwe Suid-Afrika gebeur, is weens die bedenklike skoolonderrig al hoe meer akademies swak toegeruste studente deur Unisa aanvaar. In afstandstudie is diesulkes in selfs groter mate as hulle eweknieë aan residensiële universiteite verlore in ‘n onredbare situasie. Soos aan die residensiële universiteite het Unisa se akademiese standaarde gedaal. Weens die vooroordeel wat daar teen sodanige studie by werkgewers kan bestaan, kan Unisa so iets akademies glad nie bekostig nie. ‘n Vorige rektor, Samuel Pauw, het destyds van die Unisa van weleer ‘n gerespekteerde akademiese inrigting gemaak deur eerder hoër as laer standaarde van sowel dosente as studente te vereis.

Hierdie groter wordende akademies swak toegeruste studentekorpus het veroorsaak dat Unisa met allerhande maatreëls gekom het wat hom al hoe meer geresidensialiseer het, wat die koste per student opgestoot het terwyl hy per student ‘n owerheidsubsidie ontvang wat minder as dié van die residensiële universiteite is. Soos aan die ander universiteite het studie aan Unisa vir baie mense onbetaalbaar duur geword, terwyl Unisa voorheen seker die goedkoopste tariewe in die wêreld gehad het en sy onderrig wêreldwyd in aanvraag was en sy kwalifikasies terselfdertyd akademies hoog aangeslaan is.

Nadat onderrig in Afrikaans aan Unisa in die nuwe Suid-Afrika al hoe meer afgeskaal is, is daar in April vanjaar besluit om sodanige onderrig heeltemal te staak. Hierdie proses is meegehelp deur die grootskaalse verswarting van Unisa se personeel (doserend en administratief), wat in 1994 in alle erns ‘n aanvang geneem het met die aanstelling van die transformerende Marinus Wiechers as rektor. Transformasie het onder meer behels dat daar nie meer van dosente verwag is om Afrikaans magtig te wees nie. In die vorige eeu het Unisa sy akademiese status te danke gehad aan sy blanke dosente wat oorwegend Afrikaanssprekend was. Dit was ook Afrikaanssprekende blankes wat nie net die tradisioneel Afrikaanse universiteite tot akademiese voortreflikheid uitgebou het nie, maar in baie gevalle ook die Engelse universiteite. Dit is immers algemeen bekend dat Afrikaners veral in die landbou en onderwys uitgemunt het en die Engelssprekende blankes eerder in die handel en nywerheid.

Die kosteprobleem van ons universiteite kom van twee kante af. Enersyds is daar die ANC-regering wat weens ondoeltreffendheid en korrupsie baie geld mors maar elke jaar die toedeling aan universiteite in reële terme verminder* en terselfdertyd van universiteite verwag om al hoe meer studente toe te laat en sertifikate aan hulle uit te deel. Andersyds bestee die universiteite al hoe meer geld aan nie-onderrig- en nie-navorsingsaktiwiteite, bv aan gemeenskapsdiens omdat die staat uitmunt in nie-dienslewering. Maar ook omdat talryke administratiewe poste geskep word wat voorheen nooit bestaan het nie. Die kern van ‘n universiteit behoort sy dosente en navorsers te wees en hieraan moet die oorwig van sy begroting bestee word, maar dit is in al hoe groter mate nie die geval nie. [* Juis daarom behoort universiteite die geleentheid aan te gryp om hulle al hoe losser van die ANC-regering te maak.Daar is egter geen werklike wil tot outonomie nie, wat tradisioneel ‘n gesogte kenmerk van universiteite was.]

In die nuwe Suid-Afrika was daar al gevalle waar ‘n rektor meer vergoeding as die staatshoof ontvang het. Daar was al heftige besware teen die bedrae wat aan rektorswonings bestee is en teen die luukse ampsmotors waarmee hierdie mense rondry. Sulke vergrype word na analogie van die president, visepresident en die ANC-regering se kabinet gedoen. Maar anders as die regering het universiteite in baie gevalle nie net een visehoof nie, maar talle viserektore en elkeen van hulle geniet allerhande duur voordele. Na analogie van wat ANC-ministers hulleself veroorloof, word duur reis- en verblyfkoste in universiteitsbestuursgeledere as ‘n reg beskou. In baie gevalle is daar geen of min sensiwiteit vir die hoë koste van buitensporige luukses; geld wat eerder tot akademiese voordeel aangewend kon word, bv vir laer klasgeld, meer studiebeurse, meer dosente, ens. Die Universiteit Kaapstad is tans besig met ‘n absurde proses waarvolgens dosente verminder en uit diens gestel word sodat werkers/hande-arbeiders teen beter salarisse en byvoordele ingekontrakteer kan word.

Die HAT definieer “koelbloedig” as “sonder tekens van gevoeligheid, onverskillig”. Die afskaling en veral vernietiging van Afrikaans aan ons universiteite kan gesien word as ‘n reeks koelbloedige moorde op bv die hoër funksies van Afrikaans. Soortgelyke reeksmoorde gaan nou met selfs groter aggressie in ons Afrikaanse skole voortgesit word. Afrikaanssprekendes mag glo darem nog onderling met mekaar Afrikaans praat, maar Afrikaners word voortdurend gemaan dat hulle nie hulle harte by bv private vleisbraaivure mag uitpraat nie. Jou terminologie moet polities korrek wees. Praat dus van bv sorghum en suurvye.

Waar het hierdie proses begin? Met die roemlose, mandaatlose “onderhandelde revolusie” van FW de Klerk en sy trawante wat tot swart meerderheidsregering gelei het. Die skuld hiervoor lê myns insiens grootliks by die Klein Vyf: FW de Klerk, Pik Botha, Roelf Meyer, Leon Wessels en Dawie de Villiers. Die ANC het vervolgens besluit dat hy die houvas wat hy as regering op owerheidsbesteding gekry het, gaan misbruik om Afrikaans, die kulturele kern van Afrikaners, te probeer uitwis. Dit word gedoen deur onderrig in net een voertaal te subsidieer en die ANC se taal van voorkeur is die koloniale taal Engels. Dit is waarom Wim de Villiers beweer dat Afrikaanse klasse die US R40 miljoen ekstra (blykbaar per jaar) kos.

Maar waar kom De Villiers aan die opvatting dat Engels deur die staat gesubsidieer word en nie Afrikaans nie? Dit kom van ‘n mede-blanke en mede-Afrikaanssprekende, Willie Esterhuyse, wat met hierdie redenasie in Die Burger (By, 12.05.2007, p 6; Kapp, p 158) vorendag gekom het. Esterhuyse kan ook op die twyfelagtige eer aanspraak maak dat hy die veldtog teen Afrikaanse universiteite begin het met sy artikel in ‘n Britse tydskrif, “Can South Africa afford five Afrikaans universities?” (The Times Higher Education Supplement, 24.02.1995; Kapp, p 63). Ek sou so graag wou verneem of mense soos Willie Esterhuyse, Anton van Niekerk en Wim de Villiers na die bogenoemde reeksmoorde op Afrikaans nou uiteindelik tevrede is. De Villiers beweer dat die druk nou van Afrikaans af is. In werklikheid verkeer hy in die waan dat die druk van militante groepe soos Open Stellenbosch nou van hóm af is. Hy sal vorentoe gou agterkom dat die oorwinning wat diesulkes met die verengelsing van die US behaal het as aansporing dien vir die stel van verdere eise. ‘n Reeks destruktiewe aksies word voorsien waaraan daar skynbaar geen einde gaan wees nie.

Volgens die HAT is ‘n doodsonde ‘n onvergeeflike fout of iets wat ewige straf verdien. Die tradisionele sewe doodsondes is: hoogmoed, hebsug, wellus, woede, vraatsug, afguns en luiheid. Hierdie lysie laat nie genoeg ruimte vir die soort sondes wat sedert 1990 teen Afrikaans en Afrikaners gepleeg word nie. Dit is glad nie heiligskennis om hierdie lysie vanweë veranderde omstandighede aan te vul nie. In die konteks van die Afrikaner se geskiedenis is die berowing van ons politieke mag ‘n kolossale doodsonde waarvan die skadelikheid kwalik oortref kan word. Diegene wat Afrikaners se kultuur ondermyn, soos die hedendaagse hanskakies wat Afrikaans afskaal en probeer vernietig, pleeg ook ‘n onvergeefbare doodsonde. Nêrens in die universitêre uitsprake teen Afrikaans die afgelope tyd is enige poging aanwend om die kulturele waarde van Afrikaans na waarde te oorweeg nie.

Kom ons kyk ter afsluiting na Suid-Afrika se geskiedenis in sy geheel. Watter etniese groep het deurgaans opbouend gefunksioneer? Sekerlik nie die swartes nie, want in menseheugenis wou hulle alles in die land afbreek en vernietig ten einde die politieke mag te bekom. Onder die blankes was daar ‘n soortgelyke afbrekende gesindheid toe die Engelse tydens die Anglo-Boere-oorlog ‘n beleid van verskroeide aarde toegepas het. Alles was onderhewig aan vernietiging ten einde ‘n Britse militêre oorwinning moontlik te maak. Die enigste bevolkingsgroep wat hom deurgaans konstruktief vir die ontwikkeling en verbetering van Suid-Afrika beywer het, is die Afrikaners. Dit is egter juis hulle wat by voorkeur ter benadeling in die visier van die ANC-regering en sy meelopers is. Ons geskiedenis en huidige situasie moet Afrikaners aanspoor tot groter eenheid, meer durf en kreatiwiteit en meer daadwerklike weerstand teen onreg. Ons verdien beter as wat aan ons opgedring word. Soos in Brittanje en Europa moet nasionalisme ook onder Afrikaners hernude momentum kry.

Leon Lemmer: Georges Pompidou oor die studente-onrus, ens.

Toe die Afrikaanse skrywer Hennie Aucamp (1934-2014) 75 jare oud geword het, het hy besluit dat dit tyd was om sy besittings op te ruim. By voltooiing sou hy, so het hy gespot, ‘n opgeruimde mens wees. Ek het om dieselfde rede begin opruim en vind dit bitter swaar. Voorheen het ek ingepak omdat ek die vooruitsig gehad het dat ek iewers heen sou gaan. Hierdie keer sou ek graag in my geheel, as liggaam en gees, na ‘n goeie plek (bv een sonder kamerade) wou gaan, maar dit lyk asof dit onmoontlik is. Ek het skielik so oud geword dat ek dit nie meer waag om groen piesangs te koop nie. My toekoms lyk net so duister soos dié van die nuwe Suid-Afrika, wat voortwoeker na mislukkings in die vorm van bv rommelstatus.

Maar opruiming het voordele. Ek het bv Georges Pompidou (1911-1974) se boek, Om ‘n knoop deur te hak (Sandton: Valiant Publishers, 1976, 88p), herontdek en herlees. Die teruggetrokke en konserwatiewe* (bv nie-sosialistiese, sterk anti-kommunistiese**, Rooms-Katolieke) Pompidou was die eerste minister van Frankryk (1962-1968) en Charles de Gaulle (1890-1970) se opvolger as president (1969-1974). Gaston Palewski (1901-1984), De Gaulle se regterhand gedurende en na die Tweede Wêreldoorlog, was die minister van wetenskap in Pompidou se kabinet. Palewski was ‘n rokjagter en die katelknaap van die Britse skryfster Nancy Mitford (1904-1973). Lisa Hilton het ‘n interessante boek oor die Palewski/Mitford-verhouding geskryf: The horror of love (London: Weidenfeld & Nicolson, 2011, 304p; Amazon Kindle $9,58). Hoewel Pompidou lank ‘n Gaullis*** was, was hy later meer buigsaam in sy verhouding met Brittanje en Amerika**** en het hy bv Brittanje se toetrede tot die Europese Gemeenskap in 1973 moontlik gemaak. Brittanje se lidmaatskap van die Europese Unie is tans opnuut in omstredenheid gehul.

[* Pompidou se boek is sprekend van sy konserwatisme. Hy verwys bv na die begrip “vaderland” wat aan waarde verloor het maar nie werklik met die begrip “Europa” vervang kan word nie (p 85). Ook: “Die buurman se ellendes” moet nie vergeet word “onder die voorwendsel dat jy omsien na die ellendes in afgeleë lande nie” (81).
** “Op ekonomiese gebied … bewys die kommunistiese stelsel sy minderwaardigheid teenoor die kapitalistiese … stelsel” (38). “Niemand kan Rusland besoek sonder dat hy getref word deur die bekoring wat die doeltreffendheid en die voorspoed van die Amerikaanse ekonomie vir die Russe inhou nie” (39).
*** Pompidou noem die aanhang van Gaullisme “intellektuele getrouheid” (20).
**** “Daar is steeds ontsaglike verskille tussen die lewenswyse en die mentaliteit van ‘n Amerikaner en dié van ‘n Europeër” (71).]

Pompidou se boek is in 1974 in Frans gepubliseer en deur Jan Boyazoglu in Afrikaans vertaal. In die voorwoord beklemtoon die klassikus Gerrit Viljoen (1926-2009) dat ons nie net moet weet wat in die Anglosaksiese wêreld gebeur nie, maar ook moet kennis neem van wat in bv Frans gepubliseer word. Pompidou was volgens Viljoen ‘n kultuurmens wat sterk klem op Europese waardes* gelê het. Viljoen het sy professoraat aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) in 1967 opgesê en met hoë ideale die eerste rektor van die Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) geword. Destyds is ‘n Afrikaanse universiteit in Johannesburg as teenhanger van die Engelse Universiteit van die Witwatersrand (Wits) tereg as noodsaaklik geag. In die omgedopte Suid-Afrika het die RAU in 2005 die Universiteit Johannesburg (UJ) en oorwegend swart en Engels geword. Maar die RAU, die publikasie van Pompidou se boek in Afrikaans en Viljoen se voorwoord getuig van die status wat Afrikaans eens gehad het. [* Dit is “noodsaaklik dat waardes wat as grondslag vir die gemeenskap kan dien en terselfdertyd die morele ewewig van individue kan verseker in ere herstel word” (75).]

Viljoen noem dat hierdie boek geskryf is tydens “die windstilte” van ‘n aantal maande, toe Pompidou nie meer die eerste minister was nie en voordat hy die president geword het (xi). Pompidou skryf in sy inleiding dat die teks eintlik onvoltooid is maar dat lesers tog sy “gedagtegang kan volg” (vii). Die oorgang van De Gaulle na Pompidou as staatshoof het plaasgevind na die studente-opstand van Mei 1968. “Geen mens is dieselfde voor en na ‘n beproewing nie” (ix). Só skryf Pompidou oor die studente-opstand. ‘n Mens kan dieselfde oor die roemlose politieke magsoorgawe van 1990/1994 in Suid-Afrika sê. [Die leidende Britse konserwatiewe filosoof, Roger Scruton (gebore in 1944), het die Paryse studente-opstand eerstehands meegemaak. Dit het hom lewenslank van progressiewe, liberale neigings genees. “The rational pursuit of liberty, equality, fraternity [die slagspreuk van die Franse Revolusie van 1789] … are actually forms of militant irrationality” (Gentle regrets: Thoughts from a life, London: Continuum Books, 2006, 256p; Amazon Kindle $17,84, 691).]

Pompidou noem dat helde sedert die dood van die ikoniese De Gaulle (19) skaars geword het (16). “Die volk verwag dat sy leiers opreg en menslik moet wees en dat hulle onder alle omstandighede bestendig sal bly … die volk wil altyd ‘n leier hê wat opreg en menslik is. Opreg omdat die leier sake moet verduidelik soos dit werklik is en nie die indruk skep dat hy hulle om die bos wil lei nie en ook nie dat hy nie self glo dat dit wat hy doen reg is nie. Menslik omdat hy die probleme van die nederige en gewone burgers moet verstaan” (16). Maar De Gaulle word nie deur almal vereer nie, allermins deur die blankes wat in die jare sestig uit Algerië moes vlug nadat De Gaulle Franse militêre steun beëindig het. Dominique Venner, wat in Algerië geveg het, sê van De Gaulle: “He severely lacked any noble-mindedness himself” (Praag 23.04.2016). ‘n Mens kan ook wonder of terroriste wat bereid was om ‘n land tot in die grond af te breek ten einde self die politieke mag te bekom ooit met reg op ikoniese heldestatus aanspraak kan maak. “‘n Ekonomie [kan] nie uit niks geskep … word nie” (47).

“Om te regeer, is om altyd algemene belange bo persoonlike belange te plaas … Om te regeer, is ten slotte om die mense gesamentlik op ‘n lewenspad en na ‘n doel te lei wat vir hulle onnatuurlik en skaars sigbaar is en glad nie ooreenstem met hul onmiddellike begeertes nie … volke wat maklik goed regeer kan word, gewoonlik volke is wat nie baie dink nie … hoe meer individualisties ‘n volk … is en hoe meer die individu se regte vir hom beteken, hoe meer sal hy rebelleer teen die begrip ‘regering'” (17). Meerderheidsregering sal sekerlik nie sonder meer deur eiesoortige minderheidsgroepe aanvaar word nie. Die meerderheid kiesers in Suid-Afrika dink nie oor gevolge oor die langtermyn nie en dring dus op die bevrediging van onmiddellike behoeftes en begeertes aan. Boonop het ons ‘n korrupte regering wat persoonlike belange najaag.

“In werklikheid beteken regeer om die volk te verseker van ‘n maksimum geluk binne die grense van die nasionale moontlikhede en die sameloop van omstandighede in die buiteland” (87). Daar behoort die minimum regeringsinmenging in sy burgers se sake te wees: “Die staat … moet … probeer om sy inmenging te beperk. Hy moet soveel moontlik ruimte laat vir private inisiatief” (53). “Die staat kan nie die plek van alles en almal neem nie” (63). “Sodoende kan die burgers hul eie sake beheer, hul persoonlike lewens; hulle kan hul geluk soos hulle dit vertolk, self reël met die doel om die verderflike neiging om hulle doodeenvoudig soos ‘n kudde te laat lei, onder die voorwendsel van samehorigheid, vry te spring” (87). Die kudde-instink en solidariteit ten alle koste mag kenmerkend van die meerderheid Suid-Afrikaners wees, maar die blankes en veral die Afrikaners kan hulle kwalik met gesentraliseerde burokratisering vereenselwig en behoort myns insiens die grootste moontlike mate van selfregering en selfbeskikking na te streef.

“Deurdat die volk nou self, en nie die parlement nie, die president kies, het hy [De Gaulle] dit probeer bewerkstellig dat elke Fransman die staatshoof sien as sy persoonlike verteenwoordiger” (19). Die staatshoof moet “die direkte vertroue van die volk geniet” (20). “Om jou te bekwaam om te regeer, moet jy naby die mense wees” (87). Ook in bv Amerika word die staatshoof direk deur die kiesers aangewys. In Suid-Afrika, met sy veel geroemde “beste grondwet in die wêreld”, word die staatshoof egter deur die meerderheidsparty benoem, wat uiteraard meebring dat die staatshoof seker altyd swart sal wees en daarby altyd ‘n mens wat eerder die belange van die meerderheidsparty as dié van al die inwoners najaag. Byvoorbeeld, Nelson Mandela het by die aanvang van sy laaste jaar as staatshoof gesê dat hy sy pos tot sy uitrede wou gebruik om die ANC se heil te bevorder. As staatshoof veroorloof Jacob Zuma hom die bewering dat al Suid-Afrika se probleme begin het toe die eerste blankes hulle in 1652 hier gevestig het.

Die omvang en gehalte van Pompidou se insig is opvallend beter as bv dié van enige Suid-Afrikaanse staatshoof sedert 1994. Die hedendaagse Frankryk sal hoogs waarskynlik nooit ‘n staatshoof kry wat nie naasteby matriek het nie; iets wat tans ‘n onverkwiklike meevallertjie in Suid-Afrika is. “Frankryk glo aan die intellektuele en Frankryk glo aan opvoeding. Iemand wat homself verhef het en ‘n hoë pos beklee, maar geen universitêre opleiding of intellektuele aansien het nie, sal ons verdra maar nie respekteer nie” (7).

“Baie mense, en veral baie intellektuele, se houding teenoor die kommunisme is soos dié van [Jules] Michelet [1798-1874] as hy die geskiedenis van Frankryk van die begin af vertel asof dit ‘n lang wedloop is wat by die revolusie van 1789 eindig. Die res meen hulle is net ‘n voorwoord, voorbereiding, vooruitgang wat min of meer teenoor mekaar gestel word tot by hierdie onvermydelike en reddende uiteinde” (37). In die nuwe Suid-Afrika word die land se geskiedenis onder ANC-invloed herskryf* sodat sy eintlike geskiedenis nie met Jan van Riebeeck of voor 1652 begin nie, maar veel eerder met die stigting van die ANC of selfs met die aanvang van terrorisme of die politieke magsoorname in 1994. Die beeld van ‘n bloedjong land word voorgehou; geen wonder nie dat hy kwalik op sy eie voete kan staan. [* “Die Thabo Mbeki-stigting onderhandel met die departement van onderwys om die volumes wat dié stigting oor die geskiedenis van die vryheidstryd skryf in die geskiedenisleerplan van skole in te sluit” (Die Burger, 29.04.2016, p 4). Blykbaar het hierdie vermetele voorneme geen verontwaardigde protes uit enige oord ontlok nie.]

Milovan Djilas (1911-1996) word soos volg aangehaal: “Kommunisme as ideologie is besig om te ontbind en as gemeenskap is hy altyd oproerig … Dit is duidelik dat die politieke en sosiale struktuur van die Sowjetunie volkome teenstrydig is met die moderne idees en die hedendaagse feite” (43). Byvoorbeeld, “95% van Moskou se vars groente word deur boere voorsien wat grond tot hulle beskikking het om te bewerk soos hulle wil – dit is 5% van die totale bewerkbare grond” (43). In die nuwe Suid-Afrika met sy regering wat sterk deur kommunisme beïnvloed word, is daar geen einde aan oproer en die herhaaldelike bevestiging van die onvervreembare reg van protes nie. Vandalistiese geweldpleging het die nasionale sport geword. Op bv Jeugdag (16 Junie) word die 1976-geweld deur spreker na spreker en skrywer na skrywer goedgepraat.

“Voorstanders van sosialisme in Frankryk is oppervlakkig en in werklikheid nie begaan oor die ekonomie nie, maar oor die verdeling van rykdom … Wanneer ‘n mens dan ook die sosialistiese program van nader beskou, besef jy dat dit opgesom kan word in minder werk, hoër salarisse, vroeër aftrede en groter pensioen met so hier en daar iets kleins wat genasionaliseer moet word om die volk daaraan te herinner dat hulle anti-kapitalisties is, sonder dat die sosialiste dit self juis glo” (45). In soverre die ANC-regering nie blatant kommunisties is nie, is hy sosialisties. By die pas genoemde lysie van dwaashede kan die groot getal ekonomie-ontwrigtende, ANC/swartmag-vererende, openbare vakansiedae gevoeg word en dat grootskaalse nasionalisering ingevolge die Vryheidsmanifes van 1955 in die vooruitsig gestel word. Anders as die ANC-regering se voorliefde vir beslaglegging op die plase van blankes, pleit Pompidou “om die familieplaas ten alle koste te behou” (65).

Pompidou noem tereg dat “volkome gelykheid … tog net ‘n ydele waandenkbeeld” is (60). ‘n Klas van “nuwe armes” is in Frankryk geskep (61, 67), soos ook in Suid-Afrika, waar die tradisionele armes verder verarm het en ‘n groot skeut blankes, grootliks weens blatante rassediskriminasie, by hierdie armes gevoeg is. Pompidou verwys na “die stille en verborge ellende van baie ou mense. Dit is op hierdie terrein waar ons moet optree, hier lê ons werklike maatskaplike prioriteit” (68). Hierteenoor verminder die ANC-regering progressief die subsidiëring van ouetehuise en word die lewenskwaliteit van bejaardes aangetas deur verpligte, opgedringde, kulturele inklusiwiteit; juis in daardie geledere wat tereg op enkele gerieflike laaste jare van rus en vrede aanspraak kan maak. Die ANC-regering se gebrek aan simpatie met ouetehuise is gegrond op swartes se leefwyse waarvolgens bejaardes deur familielede, wat parasiteer op die bejaardes se staatstoelaes, gehuisves word.

Sowat ‘n derde van Suid-Afrika se bevolking ontvang staatstoelaes; meesal mense wat jonk genoeg is om te werk. Pompidou noem dat dit ‘n “belediging vir hul waardigheid is” as mense betaal word “om niks te doen nie” (51). “Die mens is gemaak, of glo in elk geval dat hy gemaak is, om gelukkig te wees en die eerste voorwaarde vir sy geluk is dat hy van sy werk moet hou” (79). Dít mag by tradisionele Franse die geval wees, maar baie Suid-Afrikaners voel blykbaar geregtig op owerheidsondersteuning sonder om enige teenprestasie van hulleself te verwag. Charles Pierre Baudelaire (1821-1867) het gesê: “Daar kan geen (ware, dit wil sê morele) vooruitgang wees as dit nie in die individu is en deur die individu self tot stand gebring is nie” (82).

Pompidou wil hê “dat die staat ‘n goeie voorbeeld moet stel” (63). “Dit is sinneloos om te dink dat die armes die bestaan van rykdom ignoreer en dat hulle aanvaar dat die ongelykhede wat so opsigtelik is, altyd sal voortduur” (62). Daar is diegene wat ‘n tweede revolusie na FW de Klerk se “onderhandelde revolusie” voorspel. Oor Frankryk en spesifiek die hoofstad Parys, “die tradisionele vaderland van revolusies” (72), skryf Pompidou: “Die kleinboer of die arbeider van die verlede wat so lank gewerk het as wat hy homself moontlik kon wakker dwing, en dit net om genoeg geld te verdien om sy gesin te voed en te klee, het skaars tyd gehad om oor die lewe en die dood na te dink. Hy het óf die hoop wat die kerk hom gebied het, aanvaar sonder om te redekawel, óf hy het ander hoop in die revolusionêre ideologie gesoek” (75). “Op maatskaplike terrein kan niemand slegs van hoop lewe nie” (67).

Soos in Suid-Afrika se skole en universiteite is die studente in Frankryk ouer as voorheen maar hulle intellektuele vermoëns is nogtans nie beter nie (25). Soos plaaslik, het die akademiese standaarde in Frankryk gedaal. Angel-Saksiese universiteite word nagevolg pleks van die tradisionele Europese model. Dissipline het verdwyn en daar word met strafmaatreëls die gek geskeer. Studente verklaar hulleself tot leiers, vernietig alle hiërargieë en eis “die reg van wanorde” op (28). Volgens Pompidou moet die rektor die reg hê “om ‘n student die universiteit te belet, en indien nodig, vir altyd te belet” (35). In Suid-Afrika is die afgelope jaar of twee miljoene der miljoene rande se skade aan universiteitseiendom aangerig. Geen poging is aangewend om die verliese van die misdadigers te verhaal nie. Daar bestaan geen skadevergoedingsmeganisme in die vorm van bv lewenslange hardepad vir oortreders nie. Selfs die skorsing van misdadige studente is uitsonderlik en (sover aan my bekend) is geen tronkstraf opgelê nie. Dít lyk na ‘n onverbeterlike resep vir voortgesette gewelddadigheid; des te meer omdat die vernietingsywer waarmee bv die Soweto-onrus in 1976 gepaard gegaan het deesdae ongekwalifiseerd geloof word.

“Om die deure oop te gooi sonder enige vorm van beheer oor studente wat doodeenvoudig sal druip of wat niksseggende diplomas sal verwerf, is die swakste moontlike oplossing” (31-32). Maar dit is presies wat in die nuwe Suid-Afrika gebeur. By universiteitstoelating en studiebeurstoekennings word voorkeur aan voorheen benadeelde/tans bevoordeelde studente bo akademies beter blanke studente gegee. Pompidou beveel aan dat elke universiteit “self sy studente moet keur” (34). Die ANC-regering se sterk kommunistiese department hoër onderwys eis egter al hoe meer die reg op om sentraal oor sowel universiteitstoelating as studenteplasing te besluit. Anders as in Suid-Afrika geskied indiensneming in die Franse staatsdiens “slegs op grond van meriete” (35). Pompidou is sterk ten gunste van selfbestuur vir universiteite (34, 35). Edwin Hertzog, wat jare lank voorsitter van die Raad van die Universiteit Stellenbosch (US) was en Afrikaans toe groot skade aangedoen het, het pas erken dat ons universiteite die opdragte van die ANC-regering sonder meer uitvoer (Die Burger, 17 Junie, p 15). Van universitêre outonomie is daar nie meer sprake nie; nie eens die wil daartoe nie. ANC-gedienstigheid is die wagwoord. Hierdie houding is akademies hoogs destruktief, maar die universiteitsbesture wek die indruk dat dit glad nie saak maak nie.

In Mei 1968 het studente-oproer in Parys uitgebreek en oor die hele land en na ander lande, bv Amerika, versprei. Die vakbonde het by hierdie protes aangesluit en die hele Frankryk met stakings lamgelê. Dit herinner aan die onlangse studente-onrus in Suid-Afrika waarin veral swart werkers saam met hoofsaaklik swart studente universiteitskampusse op horings geneem het. Enersyds word laer studiegeld en selfs gratis onderrig geëis. Andersyds word geëis dat ongeskoolde werkers teen hoër vergoeding deur universiteite ingekontrakteer moet word; twee moedswillig teenstrydige eise.

In Frankryk het die oproer op die Nanterre-kampus van die Universiteit Parys begin en dadelik weerklank aan die Universiteit Sorbonne gevind. Soos dwarsoor die wêreld was sosioloë aan die voorpunt van die opstokery. Oor sosiologie skryf Pompidou: “Dit kan ‘n stotterende wetenskap wees waarin baie van die sogenaamde deskundiges met die minste kennis die meeste selfvertroue het … Met hul verstand en lis kritiseer hulle ‘n gemeenskap waarin hulle self van geen ware nut is nie” (1). Pompidou het oor die studente-opstand, ‘n “gewetens- en beskawingskrisis”, in die Nasionale Vergadering gesê: “Tradisioneel was die jeug onderhewig aan dissipline en inspanning ter wille van ‘n ideaal … Die vordering op tegniese gebied en die verhoging van die lewenstandaard het daartoe gelei dat baie mense nie meer besef dat dit noodsaaklik is om hulself in te span nie. Dit is dus glad nie verbasend dat die mens se behoefte om in iets te glo, en om sekere basiese beginsels geanker in hom te hê, nou in die wiele gery word nie omdat alles waarop die mensdom eeue lank gesteun het nou in twyfel getrek word: die familiebande word dikwels verbreek of verslap, die vaderland word betwis of verloën, God bestaan vir baie nie meer nie en die kerk self begin hom afvra watter paaie gevolg moet word en gooi sy eie tradisies omver” (2).

“In dié omstandighede is die jeug verward … omdat hulle weet hoe moeilik dit is om hul brood te verdien … Die bestes is soekend, bekommerd en hulle eis ‘n mikpunt en verantwoordelikhede. Ander … wend hulle tot negativisme, algehele verwerping en ‘n drang om te vernietig. Om wat te vernietig? … enigiets wat byderhand is, en vir die studente is dit die universiteit” (2-3). Hy skryf van “kinderagtige speletjies en voorliefdes om speelgoed te breek” (72) omdat “dit vermaaklik is om te vernietig” (85). Volgens Pompidou behoort dit te gaan “om die herskepping van ‘n lewenspatroon wat vir almal aanneemlik is en om die versoening van orde en vryheid, gees en oortuiging, stedelike beskawing en persoonlikheid, materiële vooruitgang en die erkenning van die noodsaaklikheid om te werk, vrye mededinging en geregtigheid, individualisme en samehorigheid” (3).

Wat gebeur in Suid-Afrika, bv aan die Universiteit Stellenbosch? Pleks van akademiese oorwegings voorop te stel, word ras- en geslagsteikens nagejaag. In ooreenstemming daarmee word studente gewerf en van studiebeurse voorsien. Baie van die swart studente kom na die US nie omdat hulle gemotiveerd is om verder te studeer nie, maar doodeenvoudig omdat hulle gratis kos en verblyf in Stellenbosch verkies bo werklose krepering in hulle huise. Weens opsweping en verveeldheid* wend hulle hulle geredelik tot protesaksies en gewelddadigheid terwyl veral misleide blankes, bv in die universiteitsbestuur, redes ter regverdiging van hulle onsosiale gedrag fabriseer. Dít gebeur aan wat veronderstel is om ‘n opvoedkundige inrigting te wees. Daar word gevolglik nie streng teen hierdie misdadigers opgetree nie. Hulle word op die kampus gekoester, deurlopend van onderhoudsmiddele voorsien en bemagtig om opnuut moles te maak. Daarteenoor het daar in Frankryk, in soverre dit steeds ‘n beskaafde samelewing is, spoedig teenstand teen die chaos opgebou en was daar “die weiering om wanorde en revolusie te aanvaar” (72). Wanneer kos gesteel word, soos onlangs by die eeufeesviering van die Universiteit Fort Hare, of as ‘n universiteitskafeteria gestroop word, dan kom ‘n opvoedkundige soos Michael le Cordeur met die storie dat die studente honger was. Wanneer winkels deur die gepeupel geplunder word, wat glad te dikwels gebeur, moet veral drankwinkels dit ontgeld. Hier sal seker geredeneer word dat die arme misdadigers dors was. [* “Aangesien hulle baie vroeg reeds alles weet, alles probeer het, alles uitgeput het, tree verveeldheid in” (76).]

Pompidou noem dat hierdie jong mense “juis teen hierdie gemeenskap wat so goed vir hulle sorg in opstand kom … bevoorregtes en bedorwe brokkies. Maar baie revolusies en opstande word juis deur ontevrede bevoorregtes veroorsaak” (4). Om as jong mens voltyds op ander mense se koste te studeer, is moeilik oortrefbare bevoorregting. “Hierdie jong mense [is] gevoed, gehuisves, onderhou, het baie min werk gehad en ook nie die minste begeerte om ‘n produktiewe lewe in die oë te kyk nie” (4). Hy verwys na “vet en dikgevoerde belhamels” wat “hul eie kleinlike eersug dien deur met vuur te speel” (4). Desnieteenstaande het daar “lofliedere” vir “die helde van Mei” opgeklink (5), soortgelyk aan wat ons jaarliks met Jeugdag vir die “helde van 1976” moet verduur. In werklikheid is hierdie misdadigers “uitbuiters van ‘n gemeenskap” (5) en “duiwels van verwoesting” (88).

Die onlangse plaaslike vlaag van studente-onrus het ten diepste met die verbrokkeling van (beskaafde) waardes te make. Dit dui op ‘n ontsaglike geestelike probleem. Wat noodsaaklik is, is dat die pateties ondoeltreffende skoolonderrig opgevolg moet word met die deeglike algemene vorming/opvoeding van studente aan universiteite (in die humaniora, sosiale en natuurwetenskappe, en tegnologie). Dit behoort op hoogs gedissiplineerde kampusse plaas te vind waar geen onbeskaafde gedrag geduld word nie. Studente moet ten aanvang geleer word om behoorlik te kan lees en skryf; om inligting te versamel, verwerk en dokumenteer; om te kan dink en verstaan; om ingelig te wees oor wêreld- en lewensbeskouings, asook oor die globale geskiedenis van die mens en sy omgewing. Daarna kan studente toegelaat word om in beroepsrigtings te spesialiseer. Hierdie voorstel behels ‘n herwaardering van die tradisionele wortels van die universiteitswese; dus ‘n verstandige terugkeer na wat universiteite was voordat hierdie inrigtings onder veral Amerikaanse invloed so haas onherkenbaar ontaard het.

Leon Lemmer: Die euwel van inklusiwiteit

In die aanloop tot “ons jong demokrasie”, asook sedertdien, word idees/begrippe in terminologie uitgedruk wat die hele tyd aan ons opgedring word. Aan die een kant word daar verwys na “diversiteit” en “multikulturaliteit”, soos gesimboliseer in die reënboog, wat uit duidelik onderskeibare kleure bestaan. Hieruit blyk dat daar die gesonde besef is dat mense ooglopend verskil; dat almal nie eenders is nie; dat hierdie verskille meer as net velkleur kan behels en ook op bv kulturele en ontwikkelings-/beskawingsverskille kan dui.

Aan die ander kant word terme soos “gelykheid” en “inklusiwiteit” selfs meer kwistig gebruik. As almal (in alle opsigte) gelyk verklaar is en as sodanig geag word, mag daar mos nie geldige besware wees teen die opname van sulke eenderse mense in enige groep nie. Eintlik word wesenlike groeponderskeide ontken. In hierdie proses word die werklikheid (of selfs die moontlikheid) van bv elitisme of meerderwaardigheid, dus dat sommige indiwidue of groepe (in sommige opsigte) beter as ander kan wees, ontken.

Maar gestel sommige indiwidue of groepe is wel beter, bv meer ontwikkeld of intelligent (of wat ook al), as ander. Dan word die minder goeies deur gelykverklaring en inklusiwiteit bevoordeel, want hulle word hoër geag as wat hulle verdien. Die beter indiwidue of groepe word deur sodanige samegooiing benadeel, want hulle word afgetrek na ‘n laer vlak. Dit is heel moontlik dat dit juis die minder verdienstelikes is wat ingevolge eiebelang gelykheid en inklusiwiteit propageer. In die praktyk kan dit tot bv algemene stemreg en rasse-integrasie lei.

Dit word reeds lank algemeen aanvaar dat almal gelyk voor die wet moet wees, dus dat vir dieselfde oortreding dieselfde straf aan almal uitgedeel moet word. Dit is egter te betwyfel of daar selfs in hierdie opsig in die praktyk werklike gelykheid bestaan. Welvarendes kan bv beter regshulp as armes bekom, geletterdes kan hofprosedure beter as ongeletterdes verstaan en benut, ens. Die probleem is dat gelykheid voor die wet as vertrekpunt gedien het om almal ook in ander opsigte (en verkieslik in alle opsigte wat saak maak, dus nie net in sekere biologiese* opsigte nie) gelyk te verklaar, sodat gelykverklaring grootliks wesenlike eendersverklaring word. [* ‘n Gewilde argument vir eendersverklaring is dat alle mense se bloed rooi is.]

In wesenlike eendersverklaring het fundamentalistiese religie ‘n groot rol gespeel, veral in die Weste. Dit is by uitstek in die Weste waar die euwel van inklusiwiteit ten minste teoreties groot aanhang geniet, bv by liberaliste. As alle mense hulle voorgeslag na dieselfde mense (bv Adam en Eva) kan terugspeur en daardie mensepaar deur God geskep is, is almal in hierdie baie wesenlike historiese opsig gelyk. Dit word ondersteun met die leerstelling dat alle mense na die beeld van God geskape is. Verder, sodra iemand hom/haar tot daardie geloof bekeer, word hy/sy ‘n broer/suster in daardie geloof. Almal wat daardie geloof aanhang, word as gelyk of eenders geag in die belangrikste opsig wat uit die religieuse oogpunt saak maak. Al sou daardie gelowiges op aarde nie gelyk of eenders behandel word nie, word geglo dat hierdie salige toestand wel vir (eens) dooies in die hemel bestaan. (Hierdie onbehaaglike voorstelling kan beredder word deur te redeneer dat die aardse lewe of hiermaals, anders as dié in die hemel of hiernamaals, onvolmaak is en dat wesenlike ondermaanse verskille tussen mense ‘n onontwykbare werklikheid is.)

By die religieuse onderskrywing van gelykheid of wesenlike eendersheid word die Afrika-benadering gevoeg waarvolgens alle swartes vanweë hulle etnisiteit as (verdrukte) broers en susters gereken word. Dat hierdie klem op etnisiteit op rassisme dui, word meesal ontken. Dit is maklik te begrype waarom twee groepe “verdruktes” of “benadeeldes”, naamlik swartes (in die vorm van swart mag) en vroue (in feminisme), kragte saamgesnoer het. Dit blyk duidelik in veral Amerika.* Gelyk- of wesenlike eendersverklaring word dus nie tot die wet en religie beperk nie, maar word ook na ander gebiede (bv etnisiteit en geslag) uitgebrei; ook na die politiek, waar die (potensieel) destruktiefste gevolg een mens, een stem is, veral in hoogs heterogene/ongelyksoortige bevolkings, soos in Suid-Afrika. In so ‘n gelykverklaring word diegene wat ‘n bate vir die samelewing is benadeel en diegene wat ‘n las is bevoordeel. Dit dui op onregpleging, maar daardie opset word in die hedendaagse mode-idioom as geregtigheid geëtiketteer. [* Ek het dit nie teen gematigde, rasionele feminisme nie. In Amerika het ek eerstehands waargeneem hoe destruktief militante feminisme kan wees, bv toe alle moeders in ‘n landswye veldtog opgesweep is om op ‘n bepaalde dag te weier om hulle kinders te versorg en op te pas en die kinders saam met hulle vaders werk toe te stuur. Vandaar die stelling: “Feminism separates women from the family” (James Kalb, bron hier onder, Kindle 1902). ‘n Militante feminis soos Amanda Gouws is myns insiens ‘n jukskeibreker.]

Polities korrek word een etniese groep of geslag (manlik/vroulik) deesdae net so geskik of goed soos ‘n ander vir die uitvoering van ‘n taak of die vervulling van ‘n rol beskou. Die verskille tussen ‘n man en ‘n vrou word afgeskaal of selfs ontken; soms in so ‘n mate dat net transseksualiteit gunstig voorgestel word. Wanneer geslagsverskille wél in ‘n mate erken word, word ruimte vir ‘n neologistiese derde geslag, daardie transseksueles, gemaak, waarmee dikwels geïmpliseer word dat hulle moreel en/of op die simpatieskaal eintlik die eerste plek moet beklee. “Normal has been abolished. Pretense and moral posturing become the norm” (Kalb 1546). Die jongste is dat letterlik enige twee mense in die “huwelik” kan tree. Ras- en geslagsverskille word gerieflikheidshalwe geïgnoreer, op die gevaar af dat die gevolge tragies kan wees. Desnieteenstaande is dit polities korrek om die bewese of moontlike wankelrigheid van sulke verhoudings te ontken of ten minste te verswyg.

Dat eendersverklaring ‘n dwaalspoor is, word deur twee konkrete feite gestaaf. Eerstens kan ‘n huwelik tussen twee mense van dieselfde geslag nie biologies ‘n nageslag oplewer nie. Die voortbestaan van die mensdom word dus met hierdie soort “huwelike” in die gevaar gestel as hulle grootskaalse afmetings sou aanneem. Tweedens is die harde werklikheid dat net sommige mense (naamlik vroue) van nature bevoordeel of benadeel (of gemarginaliseer) is met die vermoë om geboorte te skenk. Van eendersverklaring kan daar in die genoemde twee opsigte nie sinvol sprake wees nie. Albei dien as bevestiging dat daar in die natuur/werklikheid wesenlike verskille by mense aangetref word; ook biologies.

In die praktyk blyk dit baie duidelik dat gelykheid/eendersheid dikwels ontbreek. Uitgaande van die standpunt dat ongelykheid ongewens is, dat die samelewing verander/getransformeer moet word, word na ‘n sondebok gesoek en dit word veral by die blanke man gevind. Daar word gevolglik teen hom gediskrimineer sodat (en ten minste totdat) die res kan bykom. Die resultaat kan wees dat almal kwalitatief afgedruk pleks van opgehef word. Die motivering vir verbetering word gesmoor. Die aanspraak op gelyke regte moet myns insiens met die aanvaarding van gelyke verantwoordelikhede gebalanseer word. Kalb (2106) verwys spesifiek na “equal rights and equal responsibilities.” [Viktor Frankl (1905-1997) beveel in sy boek, Waarom lewe ek? (1975)/Man’s search for meaning (oorspronklike Duits 1946), aan dat die Vryheidstandbeeld aan die Ooskus van Amerika met ‘n Verantwoordelikheidstandbeeld aan die Weskus gebalanseer moet word.]

Diegene wat nie op standaard is nie, die massa plebs, hoef deesdae nie te verbeter nie, want hulle word amptelik ten minste potensieel goed genoeg verklaar. In soverre hulle tekort skiet, word dit nie aan hulle eie onvermoë toegeskryf nie, maar aan benadeling deur veral blanke mans. Omdat blankes, en veral die mans, deesdae die slagoffers van rassediskriminasie is, word hulle inisiatief, vindingrykheid, toewyding, ens, aan bande gelê. Dit is ‘n verloor-verloor-situasie waarin die nie-verdienstelikes oënskynlik ten koste van die verdienstelikes baat, maar in werklikheid boer almal agteruit.

In die akademie het ek dikwels die volgende waargeneem. Diegene wat die hardste skree vir transformasie, dus vir diskriminasie teen blankes en veral mans, is daardie elemente (nie-wittes en vroue) wat nie sonder bevoordeling op gelyke voet met blankes en veral mans kan meeding nie. In hierdie proses word alle nie-wittes en vroue gediskrediteer, want daar is geen (maklike) manier om te bepaal wie na verdienste aangestel en bevorder is en wie kwota- of demografie-bevoordeeldes is nie. Dieselfde onverkwiklike situasie doen hom by raskwotas en -teikens in bv sport voor. Die 80-9-9-2-formule (80% swart, 9% blank, 9% bruin en 2% Asiaat) is ‘n kwantiteit gebaseerde, kwaliteit ignorerende onding.

In hierdie skrywe val die klem op die euwel van inklusiwiteit in die sin van die ontkenning van verskille. Die res van hierdie teks het ek geskryf na aanleiding van James Kalb se boek, Against inclusiveness: How the diversity regime is flattening America and the West and what to do about it (Tacoma: Angelico Press, 2013, 218p; Amazon Kindle $7,40). Inklusiwiteit word gedefinieer as “the insistent abolition of distinctions” (Kindle 962). Die kern van Kalb se standpunt is dat inklusiwiteit destruktief en eksklusiwiteit goed/voordelig kan wees. Hy is ook die outeur van ‘n ander verdienstelike boek, wat uitbrei op hierdie onderwerp, The tyranny of liberalism: Understanding and overcoming administered freedom, inquisitorial tolerance, and equality by command (Wilmington, Delaware: Intercollegiate Studies Institute, 2014, 226p; Amazon Kindle $11,39).

[In sy uitstekende boek, The minority rights revolution (Cambridge: Harvard University Press, 2002, 496p; Amazon Kindle $19,31), skryf John D Skrentny dat regstellende aksie die belangrikste beleid in die minderheidsregte-revolusie is. Daarmee “America formally moved away from ‘difference-blind’, classically liberal policy toward an approach that specifically divided America into the majority and the minorities, the privileged and the oppressed” (Kindle 1310). In Amerika word verskille dus ter bevoordeling van minderhede erken. In Suid-Afrika word die toepassing van regstellende aksie omgekeer sodat die swart meerderheid bevoordeel word. Die (gedwonge) opname van minderhede binne hierdie verswelgende meerderheid, maar sonder dat die blanke minderheid enigsins in daardie meerderheid se bevoordeling deel, staan in die nuwe Suid-Afrika as inklusiwiteit bekend.]

Ek bepaal my aandag van hier af by Kalb se 2013-boek. As ‘n indiwidu kan ek probeer om openbare uitsprake oor bv seks, religie en etnisiteit te vermy, maar die samelewing in die algemeen moet in die praktyk hieroor standpunt inneem. Dus, omdat die samelewing is, moet hy op ‘n bepaalde manier wees; ‘n bepaalde aard hê. “Sex, religion, ethnicity, and similar characteristics … determine personal identity” (1165). Tans is inklusiwiteit dikwels die wagwoord. Almal word saamgegooi en daar word dan gepoog om hulle eenders te maal. Diversiteit en multikulturaliteit word dus in inklusiwiteit opgehef. Na analogie van ‘n masjien word die samelewing beskou as ‘n geheel saamgestel uit uitruilbare eenderse dele. In hierdie idealistiese beeld word daar nie (genoeg) ruimte gelaat vir bv onderskeide, hiërargie en indiwidualiteit nie. Die werklikheid word nie in ag geneem nie, want dit gaan juis om die wêreld na ‘n idealistiese/utopiese beeld te hervorm. “Every soccer mom, drag queen, black Muslim, Christian fundamentalist, and Hmomg* immigrant has to be retooled to fit in equally well everywhere. This being the goal, inclusiveness reduces ethnic culture to ethnic-themed fast food, religion to self-indulgent reverie or a poeticized version of liberalism, and marriage to a sentimental recognition of almost any human connection with sexual overtones” (1205). [* Mense afkomstig uit suidoos-Asië, bv Thailand, Viëtnam en Laos.]

“Inclusiveness expresses a demand for equal treatment. Liberals believe that benefits of society should be equally available to all … they consider it a basic responsibility of government and indeed everyone to make them so” (123). Dit is waarom daar plaaslik geredeneer word dat almal op bv huise en dienste geregtig is, sonder dat in die geval van “benadeeldes” op enige teenprestasie aangedring word. Daar is ook die dogma van gelyke geleenthede; dat nie-presteerders se onvermoë aan ander mense, wat hulle benadeel/veronreg en gemarginaliseer het, toegedig moet word. Skuld (finansieel en moreel) word daarvolgens net by welvarende en suksesvolle mense aangetref. Daarom mag minderheidsgroepe, soos die Jode in Amerika en die blankes in Suid-Afrika, nie op bevoordeling ingevolge hulle minderheidstatus aanspraak maak nie. Maar swartes, as die verswelgende meerderheid in Suid-Afrika, maak op dieselfde bevoorregting (en meer) as die Amerikaanse swartes (‘n minderheidsgroep in dieselfde getalsorde as Suid-Afrika se blankes) aanspraak. Dít terwyl die Suid-Afrikaanse swartes, anders as dié in Amerika, nooit verslaaf was nie. Die inklusiwiteitsideaal is vir ‘n samelewing wat soos ‘n groot familie (daarom broers en susters) sonder buitestanders en grense (vandaar die vooropstelling van Afrikane en Afrika pleks van Suid-Afrikaners en Suid-Afrika) funksioneer; waar almal ewe begaaf is; waar daar geen onderskeid tussen “ons” en “hulle” is nie.

Dit is ‘n droombeeld wat berus op “suppressing the effects of distinctions that have traditionally ordered social life” (155). Kalb noem die volgende verskille: “sex, culture, family, ethnicity, religion, and tradition” (158). Later voeg hy nasionaliteit by (161). Pleks van die egtheid van hierdie verskille te erken, word pogings deur bv liberaliste aangewend om hulle te ontken. “To this end grammar must be neutered, cultural boundaries abolished, family redefined to cover every possible living arrangement, ethnic festivals turned into festivals of inclusion, and traditional institutions diversified to the point of losing all definition” (158). Dit verduidelik waarom Desmond Tutu in sy arrogante alwetendheid die hemel aan alle godsdienstiges oopgestel het en die Universiteit Stellenbosch (US) inklusiwiteit propageer. ‘n Diversiteitsweek is deur Russel Botman op die US-kampus gehou met die oog op die oorbrugging of ontkenning van verskille. Inklusiwiteit is nagestreef deur die deelnemers met kalk in reënboogkleure (enige kleur behalwe wit) te bemors (Praag 29.09.2013). “The demand that every institution become equally welcoming to every group and recruit preferentially from those that are underrepresented severely compromises institutional identity and independence” (1251). Byvoorbeeld, die Afrikaanse Taalraad is in so ‘n mate met inklusiwiteit behep dat (al) sy handelinge dermate gekompromiteerd is dat hy nie Afrikaans (bv taalsuiwerheid) na behore kan bevorder nie. “Inclusiveness damages institutional effectiveness … by suppressing standards of competence and concern for achievement. Another is by forbidding treatment of any particular culture as authoritative” (1258). Dit is waarom akademiese standaarde so skerp aan bv die Universiteit Stellenbosch (US) gedaal het en waarom ‘n Afrikaanse en veral Afrikaner-US deesdae as uit die bose voorgestel word.

Kalb klink verbitterd of ten minste verontwaardig wanneer hy skryf: “The American people must abolish itself as a people or complex of peoples defined by anything but inclusion, so that the goal of our national existence becomes self-transcendence through self-abolition. Mass third-world immigration becomes an almost metaphysical necessity, since without it traces of ethnic nationality would remain. Affirmative action must then be applied to force the resulting diversity into every nook and cranny of our national life. Anything less would be racist” (161).

In hierdie utopie “central and marginal have changed places: Islam has become a religion of peace, homosexual couples stable and loving, blacks wise and spiritual, immigrants the true Americans. In contrast, Christianity is presented as a religion of war and aggression, Middle Americans as violent and irrational, Republicans as the Taliban, and traditional marriage as hateful, oppressive, divisive, and pathological. When women and minorities [ie American blacks] do well, they deserve the credit, when they do badly, white men deserve the blame. Any flaws in the groups promoted from the margin to the center are whitewashed, the more glaring the flaws the thicker the coating. Aids* has sanctified homosexuality, Muslim terrorism has made Islamophobia a horrendous sin, and black dysfunction has led to insistence on the hipness and nobility of blacks, the stupidity and tackiness of ordinary whites, and the sterility and oppressiveness of white society” (174). [* Op die US-webwerf word alles moontlik gedoen om die universiteit so swart moontlik voor te stel. Toe ‘n berig oor MIV onlangs gepubliseer is, is dit egter met die foto van ‘n blanke vrou geïllustreer.]

“The point of celebrating Islam, homosexuality, or the public achievements of women is not to bring out the specific value of those things – the less valuable they are in themselves, the better do they serve to undermine traditional hierarchies – but to provide a means of destroying the legitimate relevance of Christianity, the natural family, and masculine leadership to the social order by insisting on the superiority of their opposites” (183).

In die liberalisme van sommige plaaslike ideoloë, soos Anton van Niekerk en Willie Esterhuyse, is dit ‘n gewilde opsie of speletjie om verskille by mense te ontken en dit die teoretiese status van “sosiale konstrukte” te gee. “Liberal modernity views differences as socially constructed and therefore removable through appropriate interventions. For that reason, diversity and inclusiveness have a comprehensive application to education, determining who gets in and what happens while they are there. The specifics of subject matter are less important than the ethnic and sexual diversity of the participants and reading list” (223).

Wat dan aan bv skole en universiteite gebeur, is wat Kalb “grade inflation” noem (237). Die simbole wat in toetse en in eksamens aan studente toegeken word, is nie meer die tradisionele A tot F nie, maar net A vir voltooiing van studie en geen simbool vir nie-voltooiing. “If everyone gets an A, disparities disappear” (1195). Standaarde word grootliks uitgefaseer omdat die toepassing daarvan nie-inklusiwiteit tot gevolg het. Dié euwel “has sometimes gone so far as to redefine the habits and attitudes of underperforming students as different ‘intelligences'” (240). Die werklikheid van bv gebrekkige toewyding en doodgewone onnoselheid word ontken.

Tot dusver het ek hoofsaaklik en baie oorsigtelik die inleidende eerste hoofstuk van Kalb se boek behandel. Bostaande teks behoort in redelike mate ‘n aanduiding van die boek se inhoud te gee. Dit sou bv ruimtegewys onprakties wees om die res van hierdie boek in besonderhede te behandel, des te meer omdat dit moeilik (eintlik onmoontlik) is om inklusiwiteit in isolasie van talle ander modeverskynsels te bespreek. Ek volstaan dus vervolgens grootliks met enkele sprekende aanhalings.

“Ethnic neighborhoods arise not through artificial exclusion, but because people want to feel at home. The Japanese prefer to limit immigration not because they hate other people, but because they are attached to their own way of life and want to live with people who have been brought up in it and see it as part of what they are” (437).

“To accept as mainstream a principle as intrinsically radical as nondiscrimination is to accept permanent revolution as mainstream and the basis of social order” (578). Dit verduidelik deels die plaaslike begeerte vir ‘n tweede swart revolusie na die 1990/1994-ramp. Die groter aggressie waarmee planne gesmee word om blankes van hulle voorspoed te beroof deur op hulle bates ten behoewe van swartes beslag te lê, val sedert die 2014-verkiesing op. Swartes kan blykbaar nie self afdoende welvaart skep nie, gevolglik word dit ten koste van blankes gedoen; vandaar swart ekonomiese bemagtiging. Daarom ook word aanspraak op minstens die helfte van elke plaas in blanke besit gemaak. Daarom word vereis dat swartes in enige/alle poste aangestel word; nie primêr ingevolge bekwaamheid nie, maar omdat hulle etnies-demografies daar is.

“Celebration of diversity … eliminates objections to continual mass immigration from everywhere” (674). In die nuwe Suid-Afrika is dit juis die ongebreidelde instroming van nie-wittes, veral swartes, wat die bevolking toenemend homogeen swart maak en wittes met hulle Europese kultuur al hoe meer verswelg.

“The war against discrimination … soon led to measures such as quotas, sensitivity training, the bowdlerization of language, the redefinition of merit, and the compulsory celebration of diversity” (620). Nie-wit kwotas is nie meer goed genoeg nie. Binne sulke kwotas word ‘n immer hoër swart verteenwoordiging vereis. Taal word om rassistiese en seksistiese redes vermink. Kaaps word polities korrek met meer agting as Standaardafrikaans behandel. ‘n Afrikaanse taalkundige soos Wannie Carstens, wat van beter behoort te weet, verwys na Afrikaans as vroulik. In Rapport se Inrat-motorbylae is insgelyks na motors as vroulik verwys. Gaan vragmotors en trekkers dan manlik en taxis en paneelwaens transseksueel wees?

“To all appearances, blacks who live in majority white countries are better off than those who live in majority black countries.” Wittes verkies, soos swartes, om tussen wittes te woon. “It seems clear that blacks benefit from whites more than whites from blacks, and the view that race relations are a matter of whites exploiting blacks makes no sense” (672).

“Blacks often act badly themselves. There are proportionally far more black criminals than white, and they prey on members of both races, blacks more than whites, since blacks are closer at hand” (676). Wanneer nie-wittes misdade pleeg, word etnisiteit verswyg. Wanneer die relatief uitsonderlike gebeur dat wittes misdade pleeg, ontvang dit groot publisiteit en word sulke mense as bv “monsters” geëtiketteer; iets wat nie met nie-wittes gedoen word nie.

“Social organization requires distinctions, which exclude” (702). “There is always discrimination. Affirmative action discriminates … merit-based society … discriminates on grounds of money, position, and formal certification” (733). Dit is gewoon onmoontlik om sonder diskriminasievermoë, in die sin van onderskeidingsvaardigheid, te lewe, maar dit kan tot aanklagte van haatspraak lei. “The result is a supposedly democratic regime in which the views of most actual people on basic issues like immigration [and] affirmative action … are excluded as illegitimate and irrelevant” (1499). “Affirmative action is in part an expression of dislike for ordinary white men, often on the part of whites who want to get a leg up at the expense of their fellows” (1777). “Inclusiveness creates losers no less than exclusion does. Affirmative action is institutionalized injustice, with a direct victim for every direct beneficiary … Who wants to ride on an airplane flown by an affirmative action pilot? And who can doubt that medical school admission preferences kill patients?” (1784).

“Inclusiveness destroys community by reducing the importance of personal ties, making us interchangeable with others” (744). “To make all identities equal is to keep them from making a difference. Everything dissolves in a haze of interchangeable possibilities” (1605). “Inclusiveness destroys the normal ways people connect to each other, so that they become a mass of essentially unconnected individuals with interests that cannot be expected to harmonize. The results include conflict, disorder, regimentation, mindlessness, and the breakdown of the arrangements and understandings that enable people to know who they are and run their own lives” (1159). “The suppression of independent thought and action by ordinary people necessarily leads to degradation of functional communities, families, and individuals” (1231). Daar is “a compulsion to destroy attachments that make claims on us. Hence the insistence on sexual liberation, abolition of social roles, mass third-world immigration, multiculturalism, and so on” (1662). “Antidiscrimination laws interfere arbitrarily in normal social functioning and create entitlements based on a few characteristics, principally race” (1793).

“Multiculturalism … deprives every culture of any setting of its own … in a globalized world every culture and people is an endangered minority” (2159). “When inclusiveness destroys the concreteness and specificity of a culture, it destroys the possibility of a civilized and humane way of life” (2239). Om humanitêre lewe moontlik te maak en te behou “a broad range of inequalities should be allowed. The risk of doing so is part of the risk of living” (2252). “Stereotypes are … natural to us … it is normally good sense to prefer the patterns to which we are accustomed … [It is not the case] that we hate and fear men and Frenchmen or women and Chinese, but that the natural and social differences of the sexes and historically-shaped differences of peoples and their cultures relate to functional patterns” (2495). In die plek van inklusiwiteit bepleit Kalb partikularisme, dus besondersheid: “Particularism offers meaning, purpose, community, and dignity in a world otherwise lacking these things” (2763).

Leon Lemmer: Koos Stadler, die oud-verkenningsoldaat, ‘n Recce

Toe Koos Stadler se boek, Recce: Kleinspan-operasies agter vyandelike linies (Kaapstad: Tafelberg*, 2015, 332p, R225; Amazon Kindle $15,93 – ook in Engels verkrygbaar), gepubliseer is, het hy in ‘n onderhoud oor ‘n verkenningsoldaat gesê: “‘n Mens moet heeltemal wees waar jy is” (Kindle 2084). Dit is so ‘n treffende waarheid dat ek besluit het om sy boek te lees. Dit blyk toe dat dit nie sy eie raak sêding is nie, maar die van ‘n karakter, Oom Albertus, in Dana Snyman se boek, Op die agterpaaie (2008). Oor sy recceskap skryf Stadler: “Ek het die keuse uitgeoefen om daar te wees – en sou volle verantwoordelikheid daarvoor aanvaar” (1252). “Recce” is nie ‘n sinspeling op “reckless” nie, maar ‘n variasie van “reconnaissance”, dus verkenning. [* Tafelberg is ‘n Naspers-uitgewery. Hier onder word verduidelik waarom Tafelberg ‘n boek gepubliseer het wat oor die lofwaardige uitroeiing van terroriste handel.]

Stadler is in 1960 in Upington gebore, waar sy pa ‘n onderwyser was. Later het sy pa sewe jaar lank teologie aan die Universiteit Stellenbosch studeer. Hy was daarna ‘n predikant van die NG Kerk op Ariamsvlei in Suidwes-Afrika (nou Namibië) en van die NG Kerk in Afrika vir die swart en bruin Paballelo-gemeente by Upington. Stadler se pa was lief vir jag en Koos het gevolglik ‘n liefde vir die veld ontwikkel. Hy dink ook dat hy swartes toe beter as die meeste blankes leer ken het. Op skool het hy as ‘n “kafferboetie” bekend gestaan (245). Na skool het hy van 1978 af twee jaar lank militêre diensplig gedoen en daarna net langer as ‘n jaar op Stellenbosch as teologiestudent deurgebring; as’t ware as bevestiging van sy onderwysers se mening dat hy “nie in ‘n akademiese reus sou ontwikkel nie” (268).

Stadler was 26 jare lank in die Suid-Afrikaanse Weermag en meer as ‘n dekade hiervan in die afdeling Spesiale Magte as veral ‘n Kleinspan-operateur. Laasgenoemde 10 jare is die onderwerp van sy boek. Meer as 3 jare hiervan (November 1978 tot Desember 1981) was hy in die verkenningsvleuel van 31 Bataljon in die Caprivi en van Mei 1983 tot 1989 as Kleinspan-operateur in die 5 Verkenningsregiment, by bv 53 en 54 Kommando as offensiewe subeenhede. Hierdie verkenningsregimente is alom as die Recces bekend. Aanvanklik het verkenningspatrolies uit vier tot ses mans bestaan, maar dit is later dikwels tot twee mans verklein. Van die begin af was Stadler se voordeel dat hy die veldlewe geken en daarvan gehou het, hy goed kon skiet en baie fiks was. Hoewel hy nie in die gewone skoolsportsoorte uitgeblink het nie, het langafstandsport soos die maraton in sy kraam gepas, wat op deursettingsvermoë dui.

In die Caprivi was hy op Omega gestasioneer, met die verkenningsvleuel se opleidingsbasis by Fort Vreeslik, 14 km suid van Omega. Boesmans het die Suid-Afrikaanse troepe met bv spoorsny ondersteun, maar Boesmans is nie goeie valskermspringers of swemmers nie. “Meer as 4 000 Boesmans het op Omega gewoon. Hiervan was 800 soldate en die res van hulle familielede” (691). “Daar was sowat 250 wit mense op Omega, van wie die meeste enkellopende mans was” (697). Oor ‘n spesifieke Boesman skryf hy: “Hy kon ‘n spoor soos ‘n storieboek lees” (577). Makkerspare het dikwels uit ‘n Boesman en ‘n wit spanlid bestaan. Patrollies is in Zambië en Angola onderneem om Swapo se Plan-magte en die Angolese MPLA-regering se Fapla-magte op te spoor en Jonas Savimbi se Unita-magte te ondersteun.

Toe Stadler se boek vrygestel is, was die resensies baie gunstig. Dit kan onder meer toegeskryf word aan die vloeiende skryfstyl en die interessante verteltrant. Daar is nie ‘n enkele sin wat twee keer gelees moet word om die betekenis te snap nie. Die eerste hoofstuk handel oor ‘n spannende insident waarvan die uitkoms eers in die laaste hoofstuk aangebied word; ‘n bekende maar nogtans slim truuk. Daar is ook heelwat eerlikheid in die boek. Stadler vertel van die foute wat hy gemaak het en van die Mao Zedong-taktiek: “vlug eerder vandag en oorleef om later weer te veg” (562). Hy het geleer “dat weghardloop eenvoudig ‘n deel van jou mondering móét wees” (567). Ook dat vrees ‘n natuurlike verskynsel is wat eerder beheer as afgeskud kan word. Hy was blykbaar ietwat van ‘n ongeluksvoël, wat soms ‘n verandering in die planne van militêre operasies genoodsaak het, deur bv malaria (1286) en later diarree op te doen (1882) of twee keer sy enkel te verstuit (2071, 2924) of deur ‘n doringdraadheining gewond te word (2767) of deurdat die raam van sy rugsak gebreek het (3986). Later het hy 10 meters van ‘n krans geval, wat hom maande lank buite aksie gehou het (4243).

Maar as ‘n mens die teks krities lees, is daar hinderlike teenstrydighede. Hy noem dat ‘n spesifieke operasie “myns insiens heel uitvoerbaar” was (3687) net om kort daarna op te merk “dat die taak byna onmoontlik was weens die uiters lang afstande” (3700). Hy skryf dat die Recces weens hulle toerusting tussen ander soldate “soos ‘n seer duim uitgestaan” het net om in dieselfde paragraaf te skryf: “Ons het dus nie buitengewone aandag getrek nie” (3914). Voor ‘n operasie: “Ek het probeer slaap, maar was heeltemal te opgewonde”, maar in die volgende paragraaf staan: “‘n Ongekende kalmte het, vreemd genoeg, van my besit geneem” (3950). Van ‘n ander ontplooiing vertel hy: Ek was “besonder blootgestel op die oop teerblad, sigbaar teen die sterrehemel agter my” (4136) maar daarna skryf hy van homself in dieselfde posisie: Die vyand “kon my nie duidelik sien nie” (4140).

Oor Stadler se ideologiese ingesteldheid is daar sover ek weet nog nie geskryf nie. Juis hiermee het ek probleme. Stadler skryf hy het “daar in die hartjie van 5 Recce … begin verstaan dat die meeste bevrydingsbewegings – minstens vanuit hul perspektief en ook in die oë van die wêreld – vir ‘n edel saak geveg het” (1780). Hy noem hulle nie terroriste nie; eerder guerrillas, bevryders of vryheidsvegters, met “vry” en “vryheid” wat positiewe assosiasies het. Dat hierdie elemente daarop uit was om politieke mag te bekom, dus magsbehep was, word nie genoem nie. Ook nie dat wanneer hulle in hulle doel geslaag het en in beheer van ‘n land kom, hulle dit nie doeltreffend kan bestuur en administreer nie; des te meer omdat die terroriste dermate dislojaal en vandalisties was dat hulle bereid was om ‘n land tot in die grond af te breek ten einde hulle doel te bereik. Die onberekenbare skade wat Westerse/Europese beskawing en blanke kultuur, by name die van die Afrikaner en Afrikaans, in so ‘n “bevrydingsproses” ly, word glad nie verreken nie.

Let op hierdie eienaardige rede om van iets te hou: “Ek het ook dadelik van 5 Recce gehou. Dit was ‘n eenheid wat hoofsaaklik bestaan het uit swart soldate van oor die hele Suider-Afrika, insluitende Rhodesië, Angola en Mosambiek” (1795). Daar was ook swart Swapo-soldate wat “gedraai” het en saam met die Suid-Afrikaanse oorwegend blanke weermag geveg het, hoewel Stadler maar ongemaklik en onoortuig oor sommige van hulle se werklike lojaliteit was. Blanke lede van bv die eertydse Rhodesiese Selous Scouts en Special Air Service (SAS) het ook ‘n belangrike rol as operateurs en ook in bv opleiding gespeel. Maar hierdie (oorspronklik) nie-Suid-Afrikaners wat hulle by die SA Weermag geskaar het ten einde terroriste uit te roei, asook die Boesmans wat ‘n substansiële bydrae in hierdie stryd gelewer het, word sedert 1994 uiters stief deur die ANC-regering behandel. Dit kontrasteer skerp met die oud-MK-terroriste wat talle voordele (bv pensioen) ten koste van die belastingbetalers geniet. Hieroor skryf Stadler (doelbewus) nie.

Let op hierdie gelaaide bewoording: “In 1984 het PW Botha Suid-Afrika se staatspresident geword. Die poging om die land te verenig teen die sogenaamde [!] Totale Aanslag teen Suid-Afrika – ‘n vermeende [!] allesomvattende bedreiging deur kommunistiese magte binne en buite die landsgrense – het stelselmatig veld gewen. Botha was natuurlik ‘n groot voorstander van dié teorie” (2095). Hoewel propaganda sekerlik deel hiervan was, was dit myns insiens funksioneel regverdigbaar omdat daar werklik ‘n kommunistiese bedreiging was. Dit was nie ‘n verbeeldingsvlug nie, soos deesdae feitlik daagliks duidelik blyk uit die ANC se talle kommunistiese wesenskenmerke. Stadler erken self dat baie van Suid-Afrika se “buurlande ná hul onafhanklikwording ‘n kommunistiese bewind gekry het. Die Sowjetunie, Kuba en Oos-Duitsland het hierdie regerings ondersteun en guerrilla-magte opgelei wat Suidwes en Suid-Afrika sou infiltreer. Teen 1984 is minstens 6 000 guerrillas deur die Sowjetunie en lidlande van die Warskou-verdrag, soos Tanzanië en Ethiopië, opgelei en bewapen. Sowat 30 000 Kubaanse troepe is in Angola ontplooi” (2100). Dit wás ongetwyfeld ‘n allesomvattende bedreiging. Die ANC was en is ‘n euwel.

Koevoet word “die polisie se kontroversiële taakspan” genoem (2226). Hierdie gevegseenheid het uit 300 wit offisiere en 900 Ovambo operateurs bestaan (volgens die Wikipedia) en het uitstekende resultate teen Swapo behaal. EMLC, elektriese, meganiese, landboukundige en chemiese ingenieurskonsultate, word deur Stadler ‘n “later omstrede” maatskappy genoem (51, 4501). In werklikheid het EMLC uitsonderlik vindingryke werk vir die destydse SA Weermag gedoen. Dit is in ANC-geledere dat daar oor Koevoet en EMLC bedenkinge is omdat hulle so suksesvol teen terroriste was. Daar is myns insiens geen beduidende weersin in hierdie twee instansies in behoudende blanke geledere nie.

Daar word na die “professionaliteit” van die SA Weermag verwys (37), wat blykbaar ook op die toestand van die weermag in die nuwe Suid-Afrika toepaslik gemaak word. Maar Stadler het as instrukteur sekerlik eerstehands kennis gemaak met die groot verskil in die (akademiese) gehalte van die rekrute wat die Militêre Akademie op Saldanha deesdae lewer in vergelyking met wat in die vorige eeu uit hierdie oord gekom het. Stadler het die gebrek aan dissipline by Swapo-terroriste verpes (2230), maar dit is ook een van die opvallendste kenmerke van die nuwe SA Weermag.

Die weermag is veronderstel om polities neutraal te wees en bloot die opdragte van die regering van die dag uit te voer. Maar die beheer van die SA Weermag is in 1994 heeltemal deur MK-terroriste oorgeneem en daardie houvas is sedertdien verstewig deurdat ‘n stortvloed uiters bekwame blanke lede die Weermag verlaat het. Hierdie blankes het ten minste ideologies die regte ding gedoen. Een en dieselfde mens kan nie met opregtheid twee sulke radikaal verskillende here (enersyds die NP van weleer met sy beleid van afsonderlike ontwikkeling en andersyds die terroristies-kommunistiese ANC) dien nie.

Wat die naïewe FW de Klerk tydens die politieke oor- of ondergang in Suid-Afrika gedoen het, is om te aanvaar dat die ANC sy woord gestand sou doen. Dit is nie iets wat met reg van ‘n terreurbeweging verwag kan word nie. In die konflik met Swapo was daar die plegtige internasionale ooreenkoms dat nadat die SA Weermag uit Angola onttrek het, dit nie toegelaat sou word dat Swapo-terroriste die vakuum vul nie. In werklikheid het Swapo dadelik in Suid-Angola inbeweeg (2457). Later was die ooreenkoms dat Swapo-magte nie oor die grens uit Angola sou kom nadat die SA veiligheidsmagte met die oog op die verkiesing uit Suidwes-Afrika onttrek het nie. Weer is die ooreenkoms blatant deur Swapo verbreek. ‘n Mens sou dink De Klerk sou hieruit leer. Nadat hy alle goeie raad in die wind geslaan het, het De Klerk samesprekings met die ANC gevoer sonder dat hierdie instansie terreur afgesweer het. Die ANC het gesprekvoering en geweld eenvoudig gelyktydig bedryf. In 1990/1994 is in Suid-Afrika heel moontlik meer terroriste opgelei as in al die voorafgaande jare in die buiteland. Terselfdertyd het De Klerk ingestem om die veiligheidsmagte (polisie en weermag) in ‘n groot mate te neutraliseer. Is groter dwaasheid denkbaar? Stadler noem dat die SA Weermag nie openlik sabotasie in buurlande kon pleeg nie omdat dit “‘n verbreking van internasionale konvensie” sou wees (3452). Die ANC en ander terreurbewegings het egter in sabotasie uitgemunt en skotvry daarvan afgekom.

Stadler erken nêrens dat hy ‘n terroris gedood het nie. Wanneer ‘n militêre groep waarvan hy deel was sukses behaal het, is sy kommentaar: “Op ‘n manier het ek jammer gevoel vir wie ook al omgekom het” (2638). Hoe motiveer so ‘n soldaat hom om die vyand uit te roei? Blykbaar was Stadler se Recce-loopbaan bloot ‘n spel wat hy graag in die bos/natuur gespeel het. Een van sy kollegas het inderdaad die goeie raad gehad dat hy “na die groter prentjie” moet kyk, maar Stadler reken hierdie man het “dieselfde mate van skuldgevoelens rondgedra” (2644).

Ek kom nou by die kersie op Stadler se koek van politieke korrektheid. In Augustus 1987 sou die ANC-hoofbestuur in Mazimbu naby Morogoro in Tanzanië byeenkom; ‘n plek waar terroriste opgelei is. Top ANC-snare soos Oliver Tambo, Thabo Mbeki, Jacob Zuma en Chris Hani sou daar wees. Die Recces moes “op die ANC toeslaan en hul hele topstruktuur uitwis” (3682). Hierdie militêre operasie is sorgvuldig beplan en suksesvol tot baie naby die terroristenes in Tanzanië uitgevoer. Op die laaste nippertjie het sake weens ‘n kommunikasieprobleem skeefgeloop en kon hierdie taak nie voltooi word nie. Wat is Stadler se reaksie? “As ek vandag aan die operasie dink, is ek verlig dat dit afgestel is. Ek kan my nie eens indink watter gevolge dit vir Suid-Afrika sou inhou as die ANC-leierskorps daardie dag uitgewis is nie. Dit sou waarskynlik die vredesinisiatief laat ontspoor en onderhandelinge vir ‘n vreedsame [!] oorgang in die wiele gery het” (3771). Met ander woorde, ons moet dankbaar wees vir die nuwe Suid-Afrika, die ANC-regering en die Grondwet waarmee ons opgesaal sit.

Kortom, Stadler en sy boek is deurtrek van politieke korrektheid. Soos hy tereg by geleentheid skryf: “Al wat ek kon doen, was om maar net aan te hou kruip” (3791). “Ek het besef dat tye verander het en dat ons moes aanpas” (4264). Daarom het hy in die nuwe Suid-Afrika sy loopbaan in die SA Weermag voortgesit. Maar baie lede van die destydse SA Weermag het eerder elders gaan werk as om onder die ANC-regering te dien. Byvoorbeeld, Stadler se beste Recce-makker het hom eerder in die private sekuriteitsbedryf gevestig (4264). Ek weet van talle ander wat dieselfde gedoen het. Stadler het verkies om ‘n ander en myns insiens minder eerbare pad te loop.

“Aan die einde van 1989 is ek ook na 1 Recce in Durban verplaas, en het bevel van die Spesiale Tegnieke-tak oorgeneem” (4275). In 1991 het Stadler bevelvoerder van die opleidingskommando in Durban geword (4280). Toe was die roemlose politieke magsoorgawe reeds in aantog. “In 1994 is ek na die HK [Weermaghoofkantoor] in Pretoria verplaas om alle opleiding in Spesmagte te koördineer. Daarna, in 1999 en 2000, het ek ‘n kort maar interessante tyd as 2IB [tweede in bevel] by 4 Recce op Langebaan beleef, maar moes toe weer oppak en terug noorde toe trek omdat ek as Senior Stafoffisier Operasies (SSO Ops) by Spesmagte-HK aangestel is” (4295). “In 2003 … is besluit om ‘n Spesiale Magte-skool … by Murrayhill noord van Pretoria te begin. Ek het bevel van die nuutgestigte eenheid aanvaar … In 2007 is ek vir vier jaar as militêre attaché na die Suid-Afrikaanse ambassade in Saoedi-Arabië gestuur … die hoogtepunt van ‘n baie bevredigende loopbaan van 26 jaar in die weermag” (4300).

Dit behoort duidelik te wees waarom ‘n Naspers-uitgewery hierdie boek gepubliseer het. Ten spyte van die onderwerp, te wete terrorisuitroeiing, het die onverdunde politieke korrektheid van die outeur, soms aanpasbaarheid genoem, myns insiens die deurslag gegee. Stadler het lewend uit uiters gevaarlike militêre operasies gekom net om weens politieke korrektheid later op te hou om as ‘n egte Afrikaner te oorleef.

Leon Lemmer: Die nuwe Suid-Afrika as George Orwell se ‘Animal Farm’

Die Britse outeur George Orwell (Eric Arthur Blair, 1903-1950) het met veral twee romans bekendheid verwerf: Animal Farm (1945) en Nineteen Eighty-Four (1949). In die Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) het hy aan die kant van die Republikeine teen Francisco Franco se Nasionaliste geveg. Hy het daaroor in Homage to Catalonia (1938) geskryf. Die Republikeine word met kommunisme en die Nasionaliste met fascisme geassosieer. In werklikheid was Orwell ‘n sosialis wat teen sowel kommunisme as fascisme gekant was en by uitstek teen outoritêre, totalitêre, anargistiese regerings. Dit is die tema van Animal Farm.

Orwell het van 1943 tot 1944 aan hierdie teks geskryf, maar kon aanvanklik nie ‘n uitgewer daarvoor vind nie omdat die Sowjetunie ‘n bondgenoot van Brittanje in die Tweede Wêreldoorlog (1939-1945) was en Orwell spesifiek die bewind van Josef Stalin op die oog gehad het. In hierdie rubriek poog ek om ‘n bietjie pret te hê deur inleeswerk in die satiriese Animal Farm oor die nogal kommunistiese ANC-regering te doen. Ek weerhou my egter daarvan om elke keer op voor die hand liggende ooreenkomste of verskille te wys. Nineteen Eighty-Four leen hom tot dieselfde soort ding maar dit sal tot ‘n latere geleentheid moet wag. Albei boeke sou uitstekende voorgeskrewe werke in ons skole en universiteite kon wees.

Ek gebruik een van die talle uitgawes van Orwell se gesamentlike werke wat in elektroniese vorm beskikbaar is. Dit bring mee dat ek vir akkurate bronverwysings elke keer ‘n Kindle-verwysing met vyf syfers sou verskaf. Dit is egter onwaarskynlik dat Praag-lesers presies dieselfde elektroniese of gedrukte uitgawe as ek beskikbaar het. Omdat Animal Farm uit tien kort hoofstukke bestaan, dui ek na elke aanhaling liewer net die hoofstuknommer aan sodat lesers redelik maklik die aanhaling kan opgespoor.

Meneer Jones (De Klerk?) was die eienaar van Manor Farm maar die plaasdiere het teen hom in opstand gekom en hom en sy vrou van die plaas verdryf. Major, ‘n stokou vark, het die leiding in die rebellie geneem deur by ‘n byeenkoms die plaasdiere as kamerade aan te spreek en hulle wys te maak dat hulle deur Jones uitgebuit word: “Man is the only real enemy we have … all the evils of this life of ours spring from the tyranny of human beings. Only get rid of Man, and the produce of our labour would be our own. Almost overnight we could become rich and free … justice will be done” (hoofstuk I). In hoofstuk II word hierdie utopie Sugercandy Mountain genoem. Major (Mandela?*) het nie geweet of die opstand in sy leeftyd of later sou plaasvind nie: “Pass on this message of mine to those who come after you, so that future generations shall carry on the struggle until it is victorious” (I).

[* Orwell begin sy essay, “Reflections on Gandhi” (1949), met hierdie koeëlvaste sin: “Saints should always be judged guilty until they are proved innocent”.]

Hoeveel keer moet ons nie aanhoor hoe die “struggle” gestry en hoe beweerde heeltemal onskuldige bloed gevloei het nie? “Among us animals let there be perfect unity, perfect comradeship in the struggle. All men are enemies. All animals are comrades” (I). Nie net die boer se plaasdiere nie maar ook die rotte en hase is tot kamerade in die vryheidstryd verklaar. “Whatever goes upon two legs is an enemy. Whatever goes upon four legs, or has wings, is a friend. And remember also that in fighting against Man, we must not come to resemble him. Even when you have conquered him, do not adopt his vices. No animal must ever live in a house, or sleep in a bed, or wear clothes, or drink alcohol, or smoke tobacco, or touch money, or engage in trade. All the habits of Man are evil. And, above all, no animal must ever tyrannise over his own kind. Weak or strong, clever or simple, we are all brothers. No animal must ever kill any other animal. All animals are equal” (I).

Na Major se toespraak het die diere vyf keer hulle stryd- of bevrydingsliedjie, “Beasts of England” (Nkosi Sikeleli Afrika?), oor hulle “golden future time” gesing. Hierna het ‘n ander vark, ‘n kleintjie wat ‘n “brilliant talker” was, genaamd Squealer (Maharaj?), die amptelike woordvoerder in die aanhitsing tot geweld geword: “He could turn black into white” (II). Twee ander varke, Snowball (Mbeki?) en Napoleon (Zuma?), het aktivisties op die voorgrond getree. Snowball het dit duidelik gemaak dat slawerny afgesweer en vryheid omarm moet word. Die ideologie wat die kamerade aangehang het, is Dierlikheid/”Animalism” (Afrikanisme/Transformasie?) genoem. In die nag is geheime byeenkomste gehou om die beginsels te formuleer waarop Dierlikheid gebaseer is.

Na al die opsweping tot geweld en toe die plaaseienaar besope was (Orwell sê nie of Jones met ‘n ander vrou gelol het nie) en die vier plaaswerkers (die hensoppers Botha, Meyer, Wessels en De Villiers?) nagelaat het om die diere kos te gee, het die rebellie uitgebreek. Dit het met die diefstal van kos begin: “All the animals began to help themselves from the bins” (II). Jones en sy plaaswerkers het met swepe op die diere toegesak maar die solidariteit van die diere het hulle in staat gestel om al die plaasmense te verdryf. “Jones was expelled, and the Manor Farm was theirs … In a very little while the animals had destroyed everything that reminded them of Mr Jones. Napoleon then led them back to the store-shed and served out a double ration of corn to everybody, with two biscuits for each dog. Then they sang ‘Beasts of England’ from end to end seven times running” (II). Orwell noem nie of hulle ook getoi-toi het nie.

Die volgende oggend het die diere mekaar herinner aan “the glorious thing that had happened” (II). Hulle het by die hoogste punt op die plaas byeengekom en alles rondom hulle gadegeslaan: “It was theirs – everything that they could see was theirs! … they hurled themselves into the air in great leaps of excitement … they could hardly believe that it was all their own” (II). Hulle het die binnekant van die plaashuis gaan inspekteer. “Some hams [gesneuwelde kamerade?] hanging in the kitchen were taken out for burial, and the barrel of beer in the scullery was stove in with a kick from Boxer’s [a horse’s] hoof, otherwise nothing in the house was touched. A unanimous resolution was passed on the spot that the farmhouse should be preserved as a museum [soos die standbeelde van blankes?]. All were agreed that no animal must ever live there” (II).

Hierna het twee varke, Snowball en Napoleon, hulle kamarade opgeroep om te begin werk. Maar daar was ‘n saak wat eers aandag moes kry. Hulle is met ‘n pot swart en ‘n pot wit verf en ‘n kwas na die bordjie op die plaashek. Snowball “painted out MANOR FARM from the top bar of the gate and in its place painted ANIMAL FARM” (II). Daarna het die varke die ander diere ingelig dat hulle “succeeded in reducing the principles of Animalism to seven Commandments … they would form an unalterable law by which all the animals on Animal Farm must live for ever after” (II). Hierdie sewe gebooie is duidelik in groot letters op ‘n muur geverf: “1. Whatever goes upon two legs is an enemy. 2. Whatever goes upon four legs, or has wings, is a friend. 3. No animal shall wear clothes. 4. No animal shall sleep in a bed. 5. No animal shall drink alcohol. 6. No animal shall kill any other animal. 7. All animals are equal” (II). Aan die einde van die boek blyk dit dat nie ‘n enkele van hierdie sewe gebooie eerbiedig is nie.

“It was … found that the stupider animals, such as the sheep, hens, and ducks, were unable to learn the Seven Commandments by heart. After much thought Snowball declared that the Seven Commandments could in effect be reduced to a single maxim, namely: ‘Four legs good, two legs bad.’ This, he said, contained the essential principle of Animalism” (III). Jones het egter gedink dat sy plaas deur “a pack of good-for-nothing animals” oorgeneem is (IV). Die buurmense “scorn the idea of animals managing a farm for themselves” (IV). Die opstandige diere op Animal Farm het veroorsaak dat “a wave of rebelliousness ran through the countryside” (IV). Die diere is wysgemaak: “The only good human being is a dead one” (IV). “Snowball made a little speech, emphasising the need for all animals to be ready to die for Animal Farm if need be” (IV). Met die oog hierop is militêre dekorasies, eerste en tweede klas, uitgedink. Die Rebellie is elke jaar herdenk.

Hierna was die diere se eerste taak om die koeie te melk en daarna is hulle na die landerye om te oes. “The pigs did not actually work, but directed and supervised the others. With their superior knowledge it was natural that they should assume the leadership” (III). Van die begin af was daar dus geen werklike gelykheid nie, soortgelyk aan die voorkeur wat aan ANC-kamerade gegee word wat kwaad gedoen het en in die tronk of in MK was. “The mystery of where the milk went to was soon cleared up. It was mixed every day into the pigs’ mash” (III). Aanvanklik het hierdie korrupsie ongemerk plaasgevind.

“The animals were happy as they had never conceived it possible to be … it was truly their own food, produced by themselves and for themselves, not doled out to them by a grudging master. With the worthless parasitical human beings gone, there was more for everyone to eat. There was more leisure too” (III).

“The early apples were now ripening, and the grass of the orchard was littered with windfalls. The animals had assumed as a matter of course that these would be shared out equally” (III), dus dat almal in dieselfde mate op die soustrein is. “One day, however, the order went forth that all the windfalls were to be collected and brought to the harness-room for the use of the pigs. At this some of the other animals murmured, but it was no use. All the pigs were in full agreement on this point … Squealer was sent to make the necessary explanations to the others. ‘Comrades!’ he cried. ‘You do not imagine, I hope, that we pigs are doing this in a spirit of selfishness and privilege? … Milk and apples … contain substances absolutely necessary to the well-being of a pig. We pigs are brainworkers. The whole management and organisation of this farm depend on us. Day and night we are watching over your welfare. It is for YOUR sake that we drink the milk and eat those apples. Do you know what would happen if we pigs failed in our duty? Jones would come back!’ … They did not want Jones back … So it was agreed without further argument that the milk and the windfall apples (and also the main crop of apples when they ripened) should be reserved for the pigs alone” (III).

Party diere “was not good at getting up in the mornings, and had a way of leaving work early” (III). Ander diere “when there was work to be done … could never be found … would vanish for hours on end, and then reappear at mealtimes, or in die evening after work was over … [they] always made such excellent excuses … the donkey … never voluntering for extra work … On Sundays there was no work. Breakfast was an hour later than usual, and after breakfast there was a ceremony which was observed every week without fail. First came the hoisting of the flag. Snowball had found in the harness-room an old green tablecloth of Mrs Jones’s and had painted on it a hoof and a horn” (III), wat herinner aan die hamer en sekel op die vlag van die Sowjetunie, asook aan die groen in en die spies en skild op die ANC se vlag.

Daarna is vergadering gehou. “It was always the pigs who put forward the resolutions. The other animals understood how to vote, but could never think of any resolutions of their own” (III). Daar was spoedig tekens van wrywing tussen twee van die leidende varke, Snowball en Napoleon. “The Meeting always ended with the singing of ‘Beasts of England'” (III). “It had come to be accepted that the pigs, who were manifestly cleverer than the other animals, should decide all questions of farm policy, though their decisions had to be ratified by a majority vote” (V), soos dit ‘n jong demokrasie betaam.

Snowball “busied himself with organising the other animals into what he called Animal Committees” (III). Vir wilde kamerade was daar bv die “Re-education Committee (the object of this was to tame the rats and rabbits) … The attempt to tame the wild creatures … broke down almost immediately. They continued to behave very much as before, and when treated with generosity, simply took advantage of it” (III). Dink bv aan die swart studente wat tans toegelaat word om landswyd chaos op die universiteitskampusse te saai. Die ou hoofvark Major het egter besluit: “Meetings would come to an end. They were unnecessary, he said, and wasted time. In future all questions relating to the working of the farm would be settled by a special committee of pigs, presided over by himself. These would meet in private and afterwards communicate their decisions to the others. The animals would still assemble on Sunday mornings to salute the flag, sing ‘Beasts of England’, and receive their orders for the week; but there would be no more debates” (V).

Al die diere was nie sonder meer met die nuwe reëlings tevrede nie, maar die domste diere het hierdie uitdaging aanvaar. “The sheep broke out into a tremendous bleating of ‘Four legs good, two legs bad!’ which went on for nearly a quarter of an hour and put an end to any chance of discussion” (V). “No one believes more firmly than Comrade Napoleon that all animals are equal. He would be only too happy to let you make your decisions for yourselves. But sometimes you might make the wrong decisions, comrades, and then where should we be? … ‘Bravery is not enough,’ said Squealer. ‘Loyalty and obedience are more important … Discipline, comrades, iron discipline! … Surely, comrades, you do not want Jones back?'” (V). Die perd Boxer het toe hierdie leuse aanvaar: “Napoleon is always right” (V).

Die plaasdiere se eerste groot projek was nie om luukse voertuie of duur wapens aan te koop of om op nog grond beslag te lê nie, maar om ‘n windmeul te bou; nie om die boerdery te verbeter nie, maar om arbeid mettertyd te verminder: “The animals would [then] only need to work three days a week” (V). Maar die windmeul moet eers gebou word. Die varke het toesig oor die bouery gehou. Napoleon “warned the animals that this extra task would mean very hard work, it might even be necessary to reduce their rations” (V). Die diere het ‘n sestig-ure-werkweek gehad. Later “Napoleon announced that there would be work on Sunday afternoons as well. This work was strictly voluntary, but any animal who absented himself from it would have his rations reduced by half … The harvest was a little less successful than in the previous year, and two fields … were not sown because the ploughing had not been completed early enough” (VI).

Sekere items moes vir die windmeul aangekoop word. Napoleon het aangekondig dat Animal Farm gaan begin om handel te dryf. “He was therefore making arrangements to sell a stack of hay and part of the current year’s wheat crop, and later on, if more money were needed, it would have to be made up by the sale of eggs … The hens, said Napoleon, should welcome this sacrifice as their own special contribution towards the building of the windmill” (VI). Party diere het besware geopper, maar “they were promptly silenced by a tremendous growling” (VI) van nege kwaai, jong honde wat as voltydse lyfwagte Napoleon voortaan beskerm het. “Every human being held it as an article of faith that the farm would go bankrupt sooner or later, and above all, that the windmill would be a failure” (VI). Rommelstatus was Animal Farm se voorland, veral nadat ‘n stormwind die halfvoltooide windmeul vernietig het.

“It was about this time that the pigs suddenly moved into the farmhouse and took up their residence there … Squealer … said that the pigs, who were the brains of the farm, should have a quiet place to work in. It was also more suited to the dignity of the Leader (for of late he had taken to speaking of Napoleon under the title of ‘Leader’) to live in a house than in a mere sty” (VI). Die vierde gebod is verander om te lees: “No animal shall sleep in a bed with sheets” (VI). Squealer het gesê: “‘We have removed the sheets from the farmhouse beds, and sleep between blankets’ … It was announced that from now on the pigs would get up an hour later in the mornings than the other animals” (VI). Die voorbeeldige Max du Preez met sy ruime hart, waarin daar plek vir almal behalwe die Afrikaners is, sou ongetwyfeld beswaar teen hierdie ons/hulle-onderskeid gemaak het.

Major was reeds 12 jare oud toe die suksesvolle Rebellie uitgebreek het. Kort na die aanvang van Animal Farm is hy toe dood. Snowball was sy aangewese opvolger, maar Napoleon was slinkser en het groter steun gemobiliseer. Snowball is toe herroep en nie eens herontplooi nie, maar eerder weggeplooi deur hom van die plaas te verdryf. Daar was gerugte dat Snowball sommige nagte terugkeer en kwaad doen. “Whenever anything went wrong it became usual to attribute it to Snowball” (VII). Hy het bv die skuld gekry vir die storm wat die windmeul verwoes het. Snowball het as sondebok dus dieselfde funksie as apartheid vervul. Napoleon het die doodstraf oor Snowball uitgespreek. Die geskiedenis is herskryf: “‘Our Leader, Comrade Napoleon,’ announced Squealer, speaking very slowly and firmly, ‘has stated categorically – categorically, comrade – that Snowball was Jones’s agent from the very beginning – yea, and from long before the Rebellion was ever thought of'” (VII).

“Squealer made excellent speeches on the joy of service and the dignity of labour” (VII) omdat die windmeul ‘n hernude uitdaging was wat van voor af herbou sou word. “In January [winter] food fell short … Starvation seemed to stare them in the face” (VII). “In these days Napoleon rarely appeared in public, but spent all his time in the farmhouse, which was guarded at each door by fierce-looking dogs. When he did emerge, it was in a ceremonial manner, with an escort of six dogs who closely surrounded him and growled if anyone came too near” (VII). Byvoorbeeld, “Napoleon emerged from the farmhouse, wearing both his medals (for he had recently awarded himself ‘Animal Hero, First Class’), with his nine huge dogs frisking round him and uttering growls that sent shivers down all the animals’ spines” (VII).

“Even in the farmhouse, it was said, Napoleon inhabited separate apartments from the others” (VIII). “Pigs liked to invent for him such titles as Father of all Animals, Terror of Mankind, Protector of the Sheep-fold, Ducklings’ Friend, and the like” (VIII). Toe die windmeul na twee jaar se arbeid voltooi is, Napoleon “personally congratulated the animals on their achievement, and announced that the mill would be named Napoleon Mill” (VIII). Hy was in die benydenswaardige posisie dat hy die enigste beervark op die plaas was en het verseker dat talle varkies jaarliks hulle opwagting maak. Hierdie varkies “were discouraged from playing with the other young animals” (IX). “About this time, too, it was laid down as a rule that when a pig and any other animal met on the path, the other animal must stand aside [dink aan hoe daar padgegee moet word as ‘n ANC-minister se motorstoet êrens heen op pad is, hetsy vir werk of plesier]; and also that all pigs, of whatever degree, were to have the privilege of wearing green ribbons on their tails on Sundays” (IX). Net Napoleon is toegelaat om suiker op sy tafel te hê.

Al die opstandige diere, onder meer dié wat teen Napoleon saamgesweer het, is summier in die openbaar tereggestel. “The tale of confessions and executions went on, until there was a pile of corpses lying before Napoleon’s feet” (VII). “This was not what they had aimed at when they had set themselves years ago to work for the overthrow of the human race … they had come to a time when no one dared speak his mind” (VII). Napoleon het die diere selfs verbied om voortaan die bevrydingslied “Beasts of England” te sing. Squealer verduidelik: “The enemy both external and internal has been defeated. In ‘Beasts of England’ we expressed our longing for a better society in days to come. But that society has now been established. Clearly this song has no longer any purpose” (VII).

Die windmeul is deur saboteurs met plofstof vernietig maar die aanval op die plaas is afgeslaan. ‘n Nuwe militêre dekorasie is deur Napoleon ingestel, “the Order of the Green Banner, which he had conferred upon himself” (VIII). Die varke het ‘n krat whisky in die plaashuis ontdek, wat veroorsaak het dat die gerug versprei is dat Napoleon op sterwe lê, maar ure later was hy sober en kon gesê word dat hy merkwaardig herstel het. Hy het toe opdrag gegee dat gars op die plaas geplant moet word sodat hulle hulle eie drank kon maak. “All barley would be reserved for the pigs … the news soon leaked out that every pig was now receiving a ration of a pint of beer daily, with half a gallon for Napoleon” (IX). Met die uitsondering van die varke en honde is minder kos aan die diere voorsien. “A too rigid equality in rations, Squealer explained, would have been contrary to the principles of Animalism” (IX). Dit lyk glo maar net asof daar minder kos beskikbaar gestel word. In werklikheid is dit bloot ‘n aanpassing en nie ‘n vermindering nie. “Besides, in those days [toe die mense baas was] they had been slaves and now they were free, and that made all the difference” (IX). “They found it comforting to be reminded that, after all, they were truly their own masters and that the work they did was for their own benefit” (IX).

Lanterns is net in die plaashuis toegelaat sodat olie bespaar kon word. “If there were hardships to be borne, they were partly offset by the fact that life nowadays had greater dignity than it had had before. There was more songs, more speeches, more processions. Napoleon had commanded that once a week there should be held something called a Spontaneous Demonstration [so “spontaan” soos die goed georkestreerde Soweto-skole-opstand in 1976], the objects of which was to celebrate the struggles and triumphs of Animal Farm. At the appointed time the animals would leave their work and march round the precints of the farm in military formation, with the pigs leading, then the horses, then the cows, then the sheep, and then the poultry. The dogs flanked the procession” (IX), soos die ANC-toesieners/”marshals”. Twee perde “always carried between them a green banner marked with the hoof and the horn and the caption, ‘Long live Comrade Napoleon!'” (IX). Orwell noem nie of daar ‘n tradisionele pryssanger was nie.

“In April, Animal Farm was proclaimed a Republic, and it became necessary to elect a President. There was only one candidate, Napoleon, who was elected unanimously. On the same day it was given out that fresh documents had been discovered which revealed further details about Snowball’s complicity with Jones” (IX). “The word went round that from somewhere or other the pigs had acquired the money to buy themselves another case of whisky” (IX). Die windmeul is voltooi, maar daar was geen sprake van ‘n drie-dae-werkweek nie. “Napoleon had denounced such ideas as contrary to the spirit of Animalism. The truest happiness, he said, lay in working hard and living frugally. Somehow, it seemed as though the farm had grown richer without making the animals themselves any richer – except, of course, for the pigs and the dogs” (X).

“As for the others, their life, so far as they knew, was as it had always been. They were generally hungry, they slept on straw, they drank from the pool, they laboured in the fields; in winter they were troubled by the cold, and in summer by the flies. Sometimes the older ones among them racked their dim memories and tried to determine whether in the early days of the Rebellion, when Jones’s expulsion was still recent, things had been better or worse than now … And yet the animals never gave up hope … when they … saw the green flag fluttering at the masthead, their hearts swelled with imperishable pride, and the talk turned always towards the old heroic days, the expulsion of Jones, the writing of the Seven Commandments [Vryheidsmanifes?], the great battles in which the human invaders [setlaars?] had been defeated … No creature among them went upon two legs. No creature called any other creature ‘Master’ [Baas?]. All animals were equal” (X).

Op ‘n dag het die varke op hulle agterbene* begin loop en die domste diere, die skape, is ‘n nuwe lied geleer wat hulle oor en oor moes sing: “Four legs good, two legs BETTER!” (X). Op die muur was nog net ‘n enkele gebod te lees: “All animals are equal but some animals are more equal than others” (X), soortgelyk aan die nie-rassistiese nuwe Suid-Afrika, waarin teen niemand behalwe die blankes op rasgronde gediskrimineer mag word nie. Die varke het na die radio begin luister, ‘n telefoon laat installeer en Napoleon het ‘n pyp begin rook en Jones se klere aangetrek. Mense van die buurplase het op Animal Farm welwillendheidsbesoeke afgelê. “For the first time animals and human beings were meeting on terms of equality” (X). Hulle het kaartspeletjies in die plaashuis gespeel en saam gedrink. Die eienaar van ‘n buurplaas, ‘n mens, “believed that he was right in saying that the lower animals on Animal Farm did more work and received less food than any animals in the country. Indeed, he and his fellow-visitors today had observed many features which they intended to introduce on their own farms immediately … Between pigs and human beings there was not, and there need not be, any clash of interests whatever. Their struggles and their difficulties were one” (X). Deesdae word dit inklusiwiteit genoem.

[* Samuel Johnson het in 1763 gesê: “Sir, a woman’s preaching is like a dog’s walking on his hind legs. It is not done well; but you are surprised to find it done at all” (James Boswell, The life of Samuel Johnson, London: Everyman, 1992, vol 1, p 290.]

Napoleon het namens die diere gesê “their sole wish, now and in the past, was to live at peace [ dus, hulle is onskuldig, hulle gewelddadigheid moet verskoon en vergeet word] and in normal business relations with their neighbours. This farm which he had the honour to control, he added, was a co-operative enterprise. The title-deeds, which were in his own possession, were owned by the pigs jointly” (X). Insgelyks bly die titelaktes van die plase wat die ANC van blankes konfiskeer in die besit van die regering. “His visitors might have observed, too, the green flag which flew from the masthead. If so, they would perhaps have noted that the white hoof and horn with which it had previously been marked had now been removed. It would be a plain green flag from now onwards” (X). “Napoleon was only now for the first time announcing it – that the name ‘Animal Farm’ had been abolished. Henceforward the farm was to be known as ‘The Manor Farm’, which, he believed, was its correct and original name” (X). Die laer diere het deur die vensters van die plaashuis gekyk na wat binne aangaan. “What was it that had altered in the faces of the pigs?” Die varke het soos mense begin lyk.

Dít is die verhaal van hoe ‘n rebellie na baie ontberings die sirkel voltooi het en toe geen revolusie was nie; van hoe Azanië weer Suid-Afrika geword het; van hoe die nuwe Suid-Afrika weer die ou Suid-Afrika kan word. Maar dit is ‘n onrealistiese, utopiese verbeeldingsvlug, want droogmaak is nie natmaak nie. Drome sal die brutale werklikheid nie sonder meer laat verdwyn nie. Dade is nodig.

Leon Lemmer: Leopold Scholtz oor Afrikaners se kruispaaie

Leopold Scholtz skryf reeds jare lank feitlik weekliks in Afrikaanse koerante; deesdae (sedert sy aftrede in 2013) meerdere kere per week. Dit is seker net van Max du Preez wat ons deesdae meer teks moet verduur. Gelukkig is daar ‘n graadverskil: Scholtz se geskrifte gee vir Afrikaners minder aanstoot as dié van Du Preez. By Scholtz is daar minder opsetlik uitlokkende moedswilligheid as by Du Preez en ook nie berekende dwarsheid nie. Maar omdat Scholtz se standpunte en manier van inkleding by gesoute koerantlesers so uitermate bekend is, wek Scholtz se jongste boek by my eerder die indruk van matheid* as oorspronklikheid. Ek verwys na Kruispaaie: Afrikanerkeuses in die 19de en 20ste eeu (Centurion: Kraal Uitgewers, 2016, 224p, R260). [* Mat: “moeg, uitgeput, kragteloos … dof, nie glansend” (HAT).]

Soos in die geval van ‘n ander publikasie uit hierdie oord, JC Steyn se ‘Ons gaan ‘n taal maak’: Afrikaans sedert die Patriot-jare (Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, 621p, R395), het ek ernstige besware teen die fisiese boek. In feitlik elke opsig (algemene voorkoms, formaat, tipografie, papier, drukwerk, foto’s, hanteerbaarheid/gevoel) is daar tekortkominge. Maar Steyn se boek is ‘n groot aanwins vir Afrikaans. Oor Scholtz se boek is ek minder entoesiasties, maar ‘n mens kan sê dat dit beter is dat dit gepubliseer is as dat dit ongepubliseer gebly het. Dit is des te meer waar omdat boeke wat redelik gesaghebbend en in ‘n mate positief oor Afrikaners is deesdae selde gepubliseer word, veral as die outeur homself ‘n Afrikaner noem (p 12). Die matheid van Scholtz se boek begin by die titel, want daar is bv Hermann Giliomee en Lawrence Schlemmer se Kruispad: Die toekoms van Afrikaans as openbare taal (2001).

Ek het oor Steyn se boek geskryf (Praag 14.06.2015), maar merk nou dat ek eintlik net die eerste ses van die sewentien hoofstukke in daardie rubriek onder die loep geneem het en dit sedertdien nog nie aangevul het nie. Steyn begin sy relaas met die Genootskap van Regte Afrikaners, gestig in 1875. Scholtz se oorsig neem ook ongeveer daardie tyd ‘n aanvang. Die verskil is dat Steyn se boek meer taal- (veral Afrikaans-) georiënteerd is, terwyl Scholtz op die politiek fokus. Daar is heelwat oorvleueling. Maar daar is seker baie mense wat eerder Scholtz se korter teks (die eintlike teks strek van bladsy 7 tot 176) as Steyn se lywige boek sal lees. In daardie opsig kan Scholtz se boek verwelkom word, maar dit moet, soos tewens enige boek, krities gelees word.

Vanweë nabaat en seker ook om in die mode te wees, is Scholtz glad te negatief ingestel op die Afrikaner se geskiedenis. Byvoorbeeld, apartheid was “in talle opsigte ‘n ramp vir die swart en bruin mense. Dit was in ‘n sekere sin ook ‘n ramp vir die Afrikaners, want dit het hulle moreel gekorrumpeer en uitgehol. Dit het die bedding voorberei vir die verlamming waaraan hulle tans ly” (129). Terselfdertyd is daar heeltemal te min kritiek op en verdoeming van die huidige situasie waarin Afrikaners hulle bevind; ‘n situasie wat in groot mate nie Afrikaners se skuld is nie; eerder dié van enersyds ruggraatlose, immorele politici en andersyds misdadige, gewelddadige, bose magte. Die blankes, spesifiek Afrikaners, het glo “van swart mense vreemdelinge in hul eie land gemaak” (129), maar oor die huidige vervreemding van en diskriminasie teen blankes wei Scholtz nie uit nie. Anders as oor Afrikaners word daar feitlik geen kritiek oor bv die ANC of swartes uitgespreek nie. Oor die jongste drie dekades het Scholtz baie sketsmatig geskryf. Dalk omdat baie potensiële lesers daardie tye eerstehands deurleef het. Maar hoeveel van hulle het afdoende insig in wat werklik gebeur het, veral met inagname van hoe die hoofstroommedia met inligting omgaan?

Ek gee voorkeur aan die werke van die historikus Hermann Giliomee, bv Die Afrikaners, ‘n biografie (Kaapstad: Tafelberg, 2004, 656p) en Die laaste Afrikanerleiers: ‘n Opperste toets van mag (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 460p), bo dié van Scholtz, wat soos Max du Preez in te groot mate eerder ‘n joernalis is. In sy boek skryf Scholtz openbarend oor die “plofbare karakter” van die Afrikanerdissident Du Preez en sy koerant Vrye Weekblad, waarin daar “veel gevloek en baie Engelse woorde” is (144). Du Preez het “Afrikaners nog verder geïrriteer met die herskryf van die geskiedenis deur landsverraaiers soos Piet de Wet (genl Christiaan de Wet se broer) as die eintlike helde en patriotte te beskryf of die SAKP [Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party] van die struggle-tyd as ‘n brawe, liberaal-demokratiese party voor te stel. Du Preez is egter, blykens sy geskrifte, intens deur die ANC ontnugter” (145). Maar wie sal ooit vergeet hoe Du Preez, met die hartlike samewerking/sameswering van Antjie Krog, “hom met hart en siel gestort het in sy taak om rugbaarheid te gee aan die wandade van die apartheidsregering wat voor die Waarheids-en-versoeningskommissie (WVK) oopgevlek is”? (144).

Scholtz vertel hoe Afrikaners na die Anglo-Boere-oorlog (ABO) hulle vryheidstryd gestry het totdat hulle in 1948 die verkiesingsoorwinning behaal het en in 1961 ‘n republiek kon uitroep: “heeltemal geweldloos en met konstitusionele middele” (8). Konstrateer hierdie beskaafde manier van doen met die immorele, misdadige en gewelddadige manier waarop “bevrydingsbewegings” soos die ANC/UDF en PAC te werk gegaan het. ‘n Afrikaner het toe presies gesê wat Nelson Mandela later gesê het: “We have got our country back” (9). Die verskil is natuurlik dat ‘n land met bv Europese infrastruktuur onder die leiding van blankes geskep is, terwyl die land van Mandela se voorvaders onontwikkelde grond was.

Ek gaan nie ‘n oorsig van die inhoud van Scholtz se boek gee nie omdat die geskiedenis van die Afrikaner reeds in talle bronne tot stof getrap is. Ek lig bloot enkele aspekte uit. Ek skryf eintlik na aanleiding van sommige uitsprake van Scholtz en borduur dan daarop voort. Maar daar is nie ruimte om alles uit te sê nie.

Daar is stellings gemaak waarvan ‘n mens steeds met vrug kennis kan neem, bv in 1871:”Hoe meer vryheid ‘n mens aan ‘n swarte gee, hoe erger dit is.” Scholtz se kommentaar is dat “dit bekend klink” (17). Die historikus FA van Jaarveld het met verwysing na Afrikanernasionalisme in 1957 geskryf: “Iemand se waarde het in sy graad van Afrikanerskap begin lê” (26). In hierdie droewe land behoort dit myns insiens steeds die geval te wees. Hanskakies is ‘n euwel wat sedert die ABO met ons is. Dink bv aan die verengelsing van ons universiteite, insluitende Stellenbosch. NP van Wyk Louw het tereg opgemerk: “Om ‘liberaal’ te wees, kom minstens vir die Afrikaner … op nasionale selfmoord en ook individuele vernietiging neer” (26-27).

“Van hul kant het [MT] Steyn en [CR] De Wet daarop gehamer dat die Afrikaners hul selfrespek kwyt sou wees as hulle oorgee sonder dat hulle tot die uiterste geveg het. In ‘n omsendbrief na aanleiding van die Middelburgse samesprekings het De Wet in Maart 1901 eksplisiet ‘de onafhankelijkheid van onze Republieken’ en ‘onze volksbestaan’ as sinonieme gebruik. Hy het, enigsins profeties, ook daarop gewys dat die Afrikaanse taal verdruk sal word, ‘want, hoewel gezegd wordt dat beide talen kunnen worden gebruikt, weten wij toch hoe dit met onze taal gaat in Natal en de [Kaap] Kolonie, waar dezelfde teorie bestaat, maar de praktijk zoo anders is'” (31-32).

Dink aan die plegtige ooreenkoms tydens die grondwetlike onderhandelings, soos vervat in die Oorgangsgrondwet (1993), dat Afrikaans in die nuwe Suid-Afrika nie aan status sou inboet nie, maar wat in die ANC-oorheersde wetgewende vergadering (parlement) en in die 1996-Grondwet tot die sotlikheid van elf amptelike tale verander is, met die gevolg dat tien tale aan status gewen en net Afrikaans onberekenbaar aan status ingeboet het. Hier was daar aan die kant van die Nasionale Party, soos in so baie ander opsigte, kwalik oortrefbare onnoselheid. Die ANC sit sedertdien, soos Alfred Milner, die stryd voort: “The South African struggle … is no longer a war with bullets, but it is war still” (38); ‘n kulturele oorlog gemik teen veral Afrikaners en Afrikaans.

Dink ook aan wat van die gelyke status van Afrikaans en Engels aan die Universiteit Stellenbosch (US) onder die leiding van die hanskakie Wim de Villiers geword het. Hy is nie die eerste De Villiers wat tot ‘n hanskakie getransformeer is nie. Daar is bv ook “hoofregter lord Henry de Villiers” (42). Aan die ander uiterste is daar Wim se pa, AB de Villiers, wat ‘n meelewende trustee van Het Jan Marais Nationale Fonds was. Die appel het baie ver van die boom geval. Wanneer kom die hedendaagse hanskakies tot die besef van “the fallacy of the ideological neutrality of the English language”? (Neville Alexander, Thoughts on the new South Africa, Auckland Park: Jacana, 2013, p 84).

Wim de Villiers het hom stewig in die Saptradisie gevestig. Jan “Smuts het regdeur sy hele politieke loopbaan geen vinger vir Afrikaans gelig nie” (43). “Feit is dat [Louis] Botha en [Jan] Smuts albei lou oor gelyke regte vir Nederlands en Engels was” (43). Voor die Uniewordingskonvensie (1909) het Botha, wat Engels nooit behoorlik magtig was nie, gesê: “How can there be any equality between our beloved taal, which is our language, but the language of a small country, and the English language, which is the greatest in the world and spoken everywhere? How can there be equality? I know what I am doing, but it’s for the good of the rest of South Africa … Vandag slag ek my liewe moedertaal” (43). In 2016 redeneer Wim de Villiers steeds só en slag hy met entoesiastiese oorgawe sy moedertaal aan die US.

Onlangs is ‘n teks van Amanda Gouws oor die verkragtingskultuur aan die US op die US-webwerf gepubliseer. Sy is nie net as ‘n militante feminis bekend nie, maar ook as ‘n groot voorstander van die verengelsing van die US. Wat my opgeval het, is haar onsekere en onidiomatiese Engels. Die volgende woorde van Scholtz het my aan Gouws herinner: “Die taalstryder JHH de Waal het byvoorbeeld vroeg in die 20ste eeu op die persgalery van die Kaapse Wetgewende Vergadering gesit ‘en my waarlik geskaam oor die slaafse houding van baie van die Afrikanerlede’. Hul Engels was krom en skeef, maar hulle het hom gepráát en weggebly van Afrikaans/Nederlands” (47).

Van die US gepraat: “Ook die Stellenbosse filosoof prof Anton van Niekerk het vroeër [2003] verwys na ‘Paul Kruger, die oorlogsvalk, wat medeverantwoordelikheid moet dra vir die dood van 26 000 vroue en kinders’ … die verantwoordelikheid van die werklike skuldiges, naamlik die Britte, [word] geïgnoreer … Dit is, in alle nugterheid, ‘n moreel bedenklike houding” (32-33). Hoe laag kan ‘n Afrikaanssprekende blanke moreel daal? Seker nie laer as etikus Van Niekerk nie. Van die era na die ABO is gesê: “Die taal is gesien as die instrument om die selfrespek van die Afrikaners te herstel” (37). “Die Afrikaners sou nooit ‘n skikking aanvaar ‘which left the absolute equality of their language in doubt and so left them with a sense of humiliation’ [EH Walton] nie” (41). Afrikaans kan en behoort dieselfde rol sedert die mandaatlose, roemlose, algehele politieke magsoorgawe van 1990/1994 te speel. Iemand soos Van Niekerk ondermyn Afrikaans egter reeds dekades lank aktief aan die US. Hy is openlik sowel anti-Afrikaner as anti-Afrikaans.

‘n Weergawe van wat Scholtz oor bruin mense geskryf het, is in Rapport (22 Mei, Weekliks, p 8-9) gepubliseer in ‘n poging om verkope van sy boek aan te moedig. Hy begin hoofstuk 6 met hierdie omstrede stelling: “Die keuse vir Afrikaans het gepaard gegaan met ‘n keuse teen die bruin mense. Die feit dat hulle oorweldigend dieselfde taal as die sogenaamde wit Afrikaners gepraat het, is grotendeels geïgnoreer” (63). Waarom “sogenaamde wit Afrikaners”? Dit is ook bekend dat sedert die Britse besetting van die Kaap veral stedelike bruines op groot skaal eerder Engels as Hollands aangehang en eerder vir die Engelse as die Afrikaners kant gekies het.

Bruines het hulle teen die Afrikaners en Hollands geskaar lank voordat lede van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) van 1875 af Afrikanernasionalisme en Afrikaans as primêr ‘n witmanstaal gepropageer het. CJ Langenhoven se uitspraak dat Afrikaans “die enigste witmanstaal [is] wat nie onmiddellik oor die see kom nie” (64) is feitelik korrek en geuiter lank voordat politieke korrektheid sy onwelkome sensurerende opwagting gemaak het. Heeltemal tereg het “die voorvegters vir Afrikaans sy Germaanse karakter beklemtoon” (64), naamlik Nederlands en Duits maar nie Engels nie, wat aan Standaardafrikaans tot op hede ‘n mate van verskansing teen sowel Engels as die mengeltaal Kaaps bied.

Scholtz erken “diegene onder die bruines wat bevoorreg was om te kon lees en skryf … dikwels Engelsgesind geword en eerder Engels as Afrikaans gepraat” het (65). “In Januarie 1900 het ‘n groep bruines lord Milner verseker van die ‘firm and unalterable loyalty of the Coloured population of South Africa'” (66). Daar is “verskeie redes vir die verskynsel dat die bruin elite doelbewus Engels wou wees” (67). Volgens Mohamed Adhikari “most status-conscious Coloured people preferred English even though Cape Dutch [Afrikaans] may have been their mother tongue” (67). ‘n Sprekende hedendaagse voorbeeld is Jonathan Jansen wat Afrikaans as moedertaal het maar voorkeur aan Engels as sy sogenaamde “eerste taal” gee. Hierdie mens het Afrikaans groot skade aangedoen.

Dit behoort duidelik te wees dat Scholtz se voorstelling moedswillig eensydig is insoverre hy voorgee dat die Afrikaners alleen of grootliks die verantwoordelik vir die breuk tussen wit en bruin moet aanvaar. Engelssprekende blankes het die bruines vir bv politieke gewin teen die Afrikaners ingespan (68). Daar is die smeerstories dat Afrikaners van bruines weer slawe sou maak (69) of apartheid sou terugbring. Scholtz noem tereg dat “die meeste elemente van die apartheidsbeleid reeds in die voorafgaande segregasiebeleid bestaan het” (105). [Die bruin kommunis en oud-Robbeneiland-gevangene, Neville Alexander, skryf: “According to Paul Maylam, it was only during the period of the second British occupation [1806] that race thinking became the dominant mode of seeing and describing social relations at the Cape. Before 1806, more or less, religion was the decisive indicator of social (status) difference among individuals and communities … Race theory in South Africa is not, in the first instance, the excrescence of Afrikaner nationalism. The prime suspects are in fact British soldier-administrators, missionaries and other organic intellectuals of British imperialism” (bron hier bo, p 117-118).]

Standaardafrikaans is ongetwyfeld grootliks die produk van lojale blanke toewyding. Waarom sou Afrikaners toelaat dat hulle eiendomsreg op hulle taal van hulle weggeneem word in ‘n tyd soos die huidige waarin hulle van feitlik alles beroof en voortdurend maar valslik sleg voorgestel word? In die huidige US-taalstryd het daar sover ek weet net een bruin mens, Danie van Wyk, ondubbelsinnig gelyke regte vir Afrikaans en Engels onderskryf. Al die ander bruin elite het geswyg of soos Adam Small, Michael le Cordeur en Bettina Wyngaard openlik vir Wim de Villiers se verengelsingsbeleid kant gekies. My standpunt is dat instansies wat veronderstel is om Afrikaans te bevorder, soos die Afrikaanse Taalraad (ATR), nie versoening en inklusiwiteit der mate moet oordryf dat Afrikaansdislojales in hulle direksies geduld word nie, bv diegene wat die verengelsing van die US voorstaan en hulle kinders na Engelse skole stuur en selfs Engels as huistaal het. Die ATR se aksies ten bate van Afrikaans word op hierdie manier deurlopend aan bande gelê.

Geoff Cronjé word deesdae dikwels voorgestel as ‘n opperste rassis, maar hy het geskryf dat “geen gemeenskap daarop geregtig is om ‘n ander gemeenskap(pe) vir altyd aan hom ondergeskik te laat bly nie” (94). Dit is tog seker ‘n beginsel wat in die huidige era van swart mag steeds vir die blankes en veral die Afrikaners behoort te geld. Insgelyk is William Nicol se oproep in 1937 dat Afrikaners Afrikaners moet bly en nie Suid-Afrikaners moet word nie ( 96) steeds net so geldig. Om van Afrikaners te verwag om swart Afrika-Afrikane en selfs wêreldburgers te word, is heeltemal misplaas. Dit sou vereis dat ons moet ophou om Afrikaners te wees.

JG Strijdom het in 1944 gesê: “As ons Suid-Afrika as witmansland wil handhaaf, sal ons die politieke mag in die hande moet hou” (98). Scholtz se kommentaar hierop is ‘n enkele woord: “Basta”*, wat toon in watter mate hy teen 1994 of sedertdien oorgegee het. “In 1955 het hy [Strijdom] bruut eerlik in die Volksraad gesê hy wil geen verskonings maak nie; óf die wittes behou die mag óf die swartes neem oor” (110). Hierop is Scholtz se kommentaar dat daar by Strijdom geen realisme was nie, naamlik “‘n bewussyn dat swart getalle die wittes sonder radikale gebiedskeiding onherroeplik sou onderploeg” (110). Dié kommentaar lyk vir my onrealisties, want dit was in die era voor afsonderlike ontwikkeling en dus tuislande. Daar was wel reservate en protektorate vir swartes en niks in Strijdom se politiek dui daarop dat hy teen sulke aparte gebiede vir swartes gekant was nie. Later skryf Scholtz “dat slegs ‘n geslaagde radikale gebiedskeiding ‘n behoorlike morele grondslag vir die apartheidsbeleid kon verskaf” (113). [* Basta: “Genoeg! klaar!” (HAT).]

Redes waarom die “partisievergesigte misluk het, is die feit dat die apartheidskip uiteindelik op drie rotse gestrand het. Dit was die demografie [die verswelging van blankes deur swartes], die ekonomie [bv die handelsboikotte] en swart verset” [bv die ANC/UDF se terrorisme] (121). Dié verset/terrorisme “het nie opgehou voor die oordrag van die mag in 1994 nie” (125). My standpunt is dat die bedenklike misdadige en geweldadige voorbeeld wat die ANC gestel het aan die massa getoon het dat misdaad lonend is, dat geweld toegelaat word om ‘n suksesvolle uitdrukking van mag te wees, dat dit ‘n manier is om resultate te behaal, gevolglik word die geweld tot op hede voortgesit.

Die Tomlinson-kommissie het in sy verslag (1956) “die integrasie van die rasse verwerp omdat dit die einde van die wit beskawing in Suid-Afrika sou inhou en nie in die swartes se belang sou wees nie” (115-116). Na die Soweto- en ander onluste in 1976 is die moontlikheid van “vryheid in één plurale gemeenskap … volwaardige burgerskap” en die uitskakeling van groepdominansie in Die Burger genoem (127). Maar volwaardige burgerskap in die vorm van een mens, een stem in ‘n eenheidstaat ís oorheersing deur een groep, naamlik die swartes. Vir blankes ís dit onvryheid en ‘n wesenlike bedreiging van hulle voortbestaan. Dit sou dwaas wees as Afrikaners toelaat dat hulle nasionalisme, hulle strewe na selfbeskikking, in so ‘n situasie geblus word. Maar Scholtz beweer: “Teen die einde van die 1980’s was … Afrikanernasionalisme … sonder werklike morele of praktiese inhoud” (161). Apartheid in die eng sin was dalk dood maar nie die ideaal van afsonderlike voortbestaan in etnies-kulturele nasie-/volkstate/tuislande nie. Scholtz beur in die teenoorgestelde rigting. Hy sê van sy boek: “Dis … nie om die wurggreep [!] wat die Afrikanernasionalisme tot diep in die 20ste eeu op die geskiedskrywing uitgeoefen het, voort te sit nie” (12). Dus, wat hom blykbaar welgeval, is soos wat met die Afrikaners in Argentinië gebeur het: akkulturasie/identiteitsverlies/verbastering na twee of drie geslagte. Hy beweer gevolglik ook dat “die gelykstelling van Afrikaner en wit aan die verbrokkel” is (11).

Scholtz dink besinning oor die volgende is nodig: [1] “Het die moderne Afrikaners dit in hulle om hulle eweneens nie by die nuwe werklikheid van die verlore heerskappy neer te lê nie en dit binne die praktiese beperkings in ‘n herwonne toekoms te omskep? [2] Het hulle die geestelike, die emosionele en die intellektuele krag om die verlies van mag te bowe te kom en nie alleen [= slegs] te oorleef nie, maar iets groots in die praktyk tot stand te bring? [3] Sal van hulle gesê word dat hulle in ‘n krisistyd deur die smeltkroes gegaan en sterker anderkant uitgekom het? [4] Of sal hulle sagkens, soos ‘n kers onder ‘n maatemmer, uitgedoof word?” (10).

[1] Dit gaan nie om verlore heerskappy nie, maar om verlore vryheid. Dit gaan om selfbeskikking in ‘n eie geografiese gebied. Vir Afrikaners lê die keuse tussen verswelging of oorlewing en daardie oorlewing moet kwalitatief afdoende, dus identiteits-/kultuurbehoudend, wees.

[2] Afrikaners het bewys wat hulle kan vermag, wat hulle tot stand kan bring, asook dat hulle kan herbou wat deur ander afgebreek is en ook daarop kan verbeter.

[3] Die brutale werklikheid van die nuwe Suid-Afrika louter Afrikaners. Nog nooit het Afrikaners toegelaat dat geslag na geslag verbygaan sonder daadwerklike verset nie. Dink aan NP van Wyk Louw se bekende woorde: “Wat gevaarlik is, is dat ‘n hele geslag sonder protes sal verbygaan.”

[4] Bye is goeie, hardwerkende insekte, maar vreemde elemente moenie hulle lewens versteur en hulle nes misdadig probeer binnedring nie. In so ‘n nes is daar heuning én moer. Insgelyks is Afrikaners nie ‘n erbarmlike bron waar bv plase en nywerhede en geld kragtens willekeurige aanspraak en sonder teenprestasie gekollekteer kan word nie.

Oor die afloop van die ABO skryf Scholtz twee eienaardige sinne: “Dit was dan die eerste groot strategiese keuse van die Afrikaners in die 20ste eeu – die keuse vir hulle selfrespek sodat hulle kon oorleef. Dit is die een keuse waarop hul nasate ‘n eeu later steeds sonder enige [!] aarseling trots kan wees en wat ook vandag nog hul selfrespek kan voed” (34-35). Die Afrikaners het so lank as wat sinvol was teen die Britse oormag geveg: “Die Boere hét inderdaad tot die bitter einde geveg, tot hulle werklik nie verder kón nie” (32). Die vredesluiting was dus nie werklik ‘n vrywillige keuse wat uitgeoefen is nie. Dit was glad nie ‘n keuse wat hulle selfrespek danig gevoed het nie. Scholtz skryf: “Op geestelike vlak is baie Afrikaners [deesdae], ofskoon lank nie almal nie, weer, net soos destyds, verdwaas, radeloos, reddeloos, moedeloos en leierloos” (10). Daardie lys van woorde is nie ‘n sinoniem vir selfrespek nie. Al wat ‘n sprankie selfrespek na die ABO kon voed, is dat die Afrikaners heroïes geveg het en dat daar mettertyd ‘n groot mate van konsensus was dat oorgawe die enigste realistiese opsie was.

Daar was dus moontlik ‘n bietjie ruimte vir Afrikaner-selfrespek na die ABO. Maar in 1990/1994 het ‘n klein groepie kolossale* klein** mensies*** roemloos en mandaatloos oorgegee in die helder wete dat die oorgrote meerderheid blanke kiesers nooit die politieke bedeling wat “beding” is, sou goedkeur nie. Daar is vir Afrikaners nie ‘n sprankie selfrespek in hierdie algehele magsoorgawe nie. Feitlik die slegste moontlike uitkoms is “beding”, bv algemene stemreg van gelyke waarde in ‘n eenheidstaat sonder minderheidsregte en met behoud van rassediskriminasie, maar hierdie keer sonder keerdatum en uitsluitlik teen blankes, met Afrikaans as die enigste taal wat beduidend aan status inboet. [* Kolossaal in hulle eie oë. ** Klein in die oë van ander mense. *** Mensies: my evaluering.]

“In 1994 het eindelik gebeur wat agtereenvolgende geslagte as ondenkbaar beskou het: Die swart meerderheid het wit heerskappy met swart heerskappy vervang” (167). Dit dui opgetwyfeld daarop dat hier ernstig gekonkel is; dat die oorgrote meerderheid blankes nooit FW de Klerk en sy groepie meelopers se magsoorgawe aanvaar of goedgekeur het nie. Ten slotte probeer Scholtz om in hierdie onverkwiklike situasie in vyf opsigte (Afrikaans, witheid, volkstaat, demokrasie en oorlewing) antwoorde te verskaf op die vraag: Hoe nou?

1. Afrikaans: Dit is die terrein waarop Scholtz goeie werk doen. Hy is eintlik die enigste joernalis wat in Die Burger sterk ten gunste van Afrikaans argumenteer, bv vir die behoud van Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch. Vir Afrikaans is die uitkoms van De Klerk se grondwetlike “deurbrake” troosteloos: “As mense wil hê Afrikaans moet oorleef, sal die Afrikaanse burgerlike samelewing sélf daarvoor moet sorg. Vergeet die staat” (171).

2. Witheid: Scholtz verwys na Hans Heese se berekening dat Afrikaners 6,9% nie-wit is. Dit is in werklikheid ‘n ignoreerbare klein krakie na verloop van meer as drie eeue. Scholtz vervolg: “Daar [is] tradisioneel slegs twee verskille tussen die ‘wit’ [!] Afrikaners en hul bruin taalgenote, te wete ‘n klasseverskil en die feit dat die Afrikaners minder bruin as die bruines is … [daarom] sal die Afrikaners hul taal – en daardeur ook hulself – nie kan red as hulle hul in ‘n eksklusiewe wit bastion wil terugtrek nie … Ten eerste sal die velkleur uit die definisie van wie ‘n Afrikaner is, gehaal moet word … In die tweede plek sal jy die Afrikaanse lewensterreine vir almal moet oopstel … ‘n Ander resep vir oorlewing is daar nie” (172-173).

Scholtz is hier moedswillig. Daar is nie net daardie twee verskille tussen wittes en bruines nie. Hy weet ook dat dit nie primêr om skakerings van pigmentasie/velkleur gaan nie, maar om kultuurverskille, dus verskille in lewenswyse, verskille in maniere van dink en doen. Byvoorbeeld, hy noem self dat Afrikaans hoogstens ‘n kommunikasiemiddel vir bruines is, terwyl “Afrikaners dit as ‘n identiteitskwessie beskou” (172). Dit is nie eensydig die geval “dat die Afrikaners hul bruin taalgenote verwerp het” nie (172). Baie bruines het Afrikaners verwerp deur reeds eeue lank met Engelssprekende blankes te heul en aktief mee te werk aan die swartes se geweld, vandalisme en terrorisme ten einde Afrikaners se politieke mag te ondermyn. Baie bruines, veral die elite, tree tans verwerplik op deur die verengelsing van al die universiteite te ondersteun. Ook word Afrikaans met oorgawe deur bruines gerysmier deur daarvan ‘n aanstootlike mengeltaal te probeer maak.

3. Volkstaat: “Daar is groepe wat ‘n volkstaat op pure rassistiese gronde bepleit” (173). Weereens, dit gaan vir Afrikanervolkstaters primêr om kultuur en nie om etnisiteit in die sin van verskille in velkleur nie. Velkleur is bloot aanduidend van kultuurverskille. Volgens Scholtz is ‘n Afrikanertuisland “onhaalbaar, veral omdat die ideaal op die lang termyn steeds ‘n aparte, onafhanklike Afrikanerstaat is” (173). In die wêreld bestaan daar talle nasie- of volkstate. Ingevolge afsonderlike ontwikkeling het die blanke politieke bewind etnies-kulturele tuislande en selfs volkstate aan die swartes gegun. Maar Scholtz gun dieselfde reg nie aan blankes of Afrikaners nie. Hy gee toe dat ‘n Afrikanervolkstaat “‘n relatiewe ekonomiese sukses sal wees” (dus nie ‘n rommelstatusaffêre nie), maar dat “swartes masaal op hom sal toesak om werk te kry” (174) en die blankes gevolglik sal verswelg en die politieke beheer sal oorneem. Hy vergeet gerieflikheidshalwe dat Orania die navolgenswaardige voorbeeld van geen volksvreemde arbeid stel. Ook dat landsgrense grense is wat eerbiedig moet word en dat ‘n bekwame, nie-kruipende regering sal sorgdra dat sy grense eerbiedig word.

4. Demokrasie: Ek het hier bo sommige van die gebreke van die huidige Grondwet, waarmee geen egte Afrikaner genoeë kan neem nie, uitgewys. Scholtz herhaal egter die modestelling dat Suid-Afrika ‘n goeie grondwet het (165, 174). Die Grondwet moet glo net toegepas word. In werklikheid is die huidige grondwet vir die ANC bloot ‘n stappie in die revolusionêre proses. By Scholtz is daar blykbaar geen besef van die fundamentele boosheid van die ANC nie. Voorheen het blankes die swartes oorheers, terwyl Scholtz waaragtig voorgee dat die huidige Grondwet blankes teen swart oorheersing verskans (174-175). Maar daarna erken hy dat die parlementêre opposisie min werd is: “Afrikaners se oorlewing gaan nie van dié mense afhang nie … die Afrikanervolk se oorlewing [hang] van homself af” (175). By die eintlike punt kom hy nie uit nie: Die ANC is in werklikheid glad nie op demokrasie ingestel nie, in die sin dat glad nie gepoog word om na alle Suid-Afrikaners se belange om te sien nie. Daarom word blatant teen blankes gediskrimineer en word hulle kort-kort sleggesê, ook deur die staatshoof. Demokrasie word bloot as ‘n rookskerm gebruik. Dit gaan om swart mag en swart oorheersing met as ideaal ‘n outoritêre eenpartystaat met ‘n groot skeut kommunisme.

5. Oorlewing: Dwarsdeur hierdie boek word aangetoon dat die wil tot oorlewing en dus verskansing teen verswelging deur swartes soos ‘n goue draad deur die Afrikanergeskiedenis loop. Dit verklaar waarom daar apartheid was en waarom blankes so oordrewe deur swartes daarvoor verkwalik word. “Moet ons as volk oorleef, of … moet ons maar ons identiteit prysgee”? (168). Scholtz gee op hierdie bladsy voor dat Afrikaner-identiteitsbehoud bloot verset teen verengelsing is, terwyl Afrikaner-identiteit baie meer as net taal behels. “NP van Wyk Louw het geoordeel dat die Afrikanervolk eenvoudig van skaamte sou gesterf het as hy voor die aanbreek van die bitter einde [van die ABO] sou oorgegee het” (168; ook 34). Scholtz voeg by: “‘n Saak wat tans swaar op die Afrikanergemoed druk … is hul skaamte oor apartheid … Gaan daardie skaamte … die oorlewing van die Afrikanervolk onmoontlik maak? Gaan die Afrikaners na binne emigreer? … Massaal na die buiteland emigreer?” (168).

Hierdie inskrywing oor oorlewing is seker die teleurstellendste gedeelte in Scholtz se boek. Hoe kan/durf hy skaamte as blykbaar die enigste faktor in Afrikaners se politieke ondergang in die jare negentig uitsonder? Daar is baie (dalk die meerderheid) Afrikaners wat geen werklike skaamte oor apartheid het nie, juis omdat apartheid ingevolge Afrikaners se hoogs natuurlike oorlewingsdrang verklaar en selfs in hoë mate moreel geregverdig kan word. Die geskiedenis van die blanke politieke bewind in Suid-Afrika kan nie tot slawerny, rasse-segregasie en apartheid gereduseer word soos deesdae so graag gedoen word nie. Die era voor 1990 is bowenal gekenmerk deur die lofwaardige ontwikkeling van ‘n woeste Afrikaland en die vestiging van ‘n voortreflike Europese beskawing. Daaroor behoort daar geen skaamte te wees nie; eerder regverdigbare trots. Die skaamte/verontwaardiging/woede in Afrikanergeledere sedert 1990 is nie apartheidgesentreerd nie. Die nog nie voldoende oorstygde “skaamte” is oor die verraderlike, eerlose De Klerk-oorgawe. Dit is nie die blankes en veral nie die Afrikaners wat oorgegee het nie. Dit is ‘n klein groepie dwase swakkelinge wat die land in die skoot van die swartes laat beland het. Daarmee kan en sal nie onbepaald vrede gemaak word nie. Die Afrikaners sal tot verhaal kom en dan sal daar nuwe betekenis gegee word aan die uitdrukking: ‘n Boer maak ‘n plan.

“Het die Afrikaners dieselfde kollektiewe wil om te oorleef as ‘n eeu gelede?” (175). Scholtz noem die opsie van die ontwikkeling van “‘n aangepaste identiteit in nuwe omstandighede” (175). Die nuwe omstandighede wat Scholtz vir homself gekies het, is om hom in Nederland te hervestig. Die vraag is: In hoeverre het hy die aangematigde reg behou om voorskrifte aan Afrikaners te verskaf wat daagliks die brutale werklikheid van die nuwe Suid-Afrika ervaar? Afrikaners in Suid-Afrika weet dat ‘n (oordrewe) aangepaste identiteit van hulle iets anders as Afrikaners sal maak. Teen akkulturasie/identiteitsverlies, insluitende verbastering, en potensiële uitwissing sal hulle bly waak. Afrikaners sal voortgaan om selfbeskikking en ‘n eie vaderland en die grootste moontlike vryheid na te streef en kan, soos voorheen, sukses in die vorm van ‘n helder, ellendevrye daeraad behaal.

Ryk Hattingh soek ‘n koelteboom in Nieu-Seeland

Ryk Hattingh (gebore in 1957) het hom in 1997 in Nieu-Seeland hervestig. Hy het ‘n knieoperasie ondergaan wat hom finansieel ernstig geknou het. Terwyl hy herstel het, het hy tyd gehad om verder aan ‘n boek te skryf. Die boek heet Huilboek (Kaapstad: Human & Rousseau, 2016, 159p, R210; ook as e-boek beskikbaar, bv Amazon Kindle $15). In Nieu-Seeland het Hattingh ‘n winkeltjie, “‘n kiosk van twee by vier meter” (p 65), waarin skoene herstel, sleutels gemaak en graveerwerk gedoen word. Treffend noem hy homself ‘n skoenlapper (46). “Om klein te leef het ‘n sekere allure. Veral as ‘n mens nie ‘n ander uitweg het nie” (92). Tuis is hy die vader van drie kinders en is hy die tuinier en kok. Sy vrou werk as ‘n kunsonderwyseres.

Voordat ‘n mens begin lees, is daar twee redes om te huil. Eerstens is hierdie boek van beskeie omvang se prys buitensporig hoog; des te meer omdat dit op nie-wonderlike papier gedruk is. Maar daar is darem ‘n aantal onduidelike swart-en-wit foto’s, tereg kiekies genoem (20). “Ek weet ek was daar want ek het ‘n paar klein foto’tjies om dit te bewys” (108). Dit is egter ‘n hoë prys om vir ‘n halwe dag se leesgenot te betaal. Maar die teks van hierdie huilboek het my soms laat skaterlag, wat andersins nie dikwels gebeur nie. Tweedens is Michael Botha se bandontwerp en -tipografie esteties ‘n ramp. Die temas, bv nostalgie, leen hom in vele opsigte tot ‘n aantreklike omslag, maar die kans is deur Botha verbeur, soos ook in die geval van die voorkoms van bv Dan Sleigh se boek, Wals met Matilda (2011).

Die boektitel verwys na die outeur se oorgeneigdheid om te huil toe hy ‘n kind was. “Ek weet nie wie nie, ek dink my ma, het my vertel dat ek as kleuter by uitstek ‘n huiler was” (107). Sy ma het ‘n Huilboek gehad waarin hy elke keer as hy huil ‘n merkie kon laat. ‘n Ander boek wat Hattingh op sy herinneringstog lei, is Our Baby, waarin sy ma aantekeninge gemaak en kiekies van sy jeug geplak het: “‘n Uitverkorene, tydelik” (106). “Ek ken elke liewe foto’tjie in die simpel boekie. Dis in ‘n gehawende toestand, want elke keer as ek koers verloor of van die wa af val of deur vrees vir die dood lamgelê word, elke keer as ek betekenis aan my lewe wil gee, elke keer as ek wil verhoed dat die poorte van die hel vir my oopgaan, gryp ek onder meer ook na dié verbleikte pienk boekie met Our Baby in silwer daarop gedruk” (94).

Die boek kan kwalik ‘n roman met karakters en ‘n volwaardige intrige genoem word. Die teks is eerder ‘n vertelling gebaseer op outobiografiese herinneringe met ‘n goeie skeut verbeelding. “Die waarheid verander omtrent elke twaalf jaar” (39). “Die geskiedenis verander elke keer as ‘n mens dit vertel” (78). “Herinnering en verbeelding verkalk met die jare, onthou en droom dans by mekaar verby” (20). “Tyd versplinter in fladderende momente” (62). Soms het ek die indruk gekry dat die fragmentariese terugblikke dalk ‘n te maklike manier is om bladsye te vul. Die outeur erken dat hy eintlik altyd aan dieselfde boek skryf; dat hy aan dieselfde Hattingh-kombersie bly hekel. “In die verlede. Altyd in die verlede, die stories” (49). “As jy jou herinneringe nie digitaal vasgelê het en iewers in die ruim op ‘n wolk of ‘n hardeskyf geberg het nie, loop jy die gevaar om dit te verloor” (98). “Net die lewendes het taal om daaroor te praat. Die ongeborenes en die reeds geleefdes is stil” (111).

Ek het die boek uit die oogpunt van ontheemding gelees en bespreek die teks ook uit hierdie hoek: “Om vir altyd die bestaan van ‘n tuiste te vermoed” (11). Daar is aspekte wat ek agterweë laat, soos die Loslyf-gedeeltes. Die anatomie van mense is oral dieselfde. Emigrasie verander dit nie. “Jy hoef nie jou gene in te pak nie” (26). Maar ek wil ontsmetting nie te ver dryf nie. Sy geografiese beskrywing van sy nuwe vaderland (hy het reeds burgerskap – 50) is nogal treffend: “Die twee ou eilandjies dryf mos soos twee drolle doer onder in die see rond” (64). In Nieu-Seeland is daar min aksie: “Elke drie minute gebeur fokkol en dan hou dit vir ‘n dag aan” (64). Drank en dwelms speel ‘n groot rol in die vertelling. “Ek was goed vertroud met die weë van buitensporigheid. Ek het volhard in my oormaat” (66).

Die outeur ervaar Suid-Afrika as ‘n verlies, maar ‘n mens kan wonder of dit wedersyds só is. Hy het vroeg in sy lewe self besluit dat hy te boos vir die hemel is (113-114), maar hy skryf ook dat hy “nie ‘n goeie heiden is nie” (153). Hy beskryf homself as ‘n “mislike seuntjie” (108), “‘n irriterende kind” (19), “‘n plofbare vent” (17) en “‘n toegewyde hedonis” (69). Hy het ‘n “alternatiewe, aweregse benadering tot dinge” (64) en het nie “die eed van nugterheid afgelê” nie (68). Hy verwys na sy “onvoorspelbare aard en prima donna-houding” (149). “Ek leef nou wel in die 21ste eeu, maar tog beskou ek myself nie as ‘n moderne mens nie. Eksentriek dalk. Wanaangepas miskien. Idiosinkraties [eienaardig] gewis … ek het agtergeraak, die tyd het my verbygesteek … ek [sal] nooit weer kan inhaal nie” (155).

Dit blyk dat hy goeie kennis van veral voëls en bome het. “Ek … droom van die bome in Suid-Afrika … Ons … soek bome op en neem foto’s en staan in die koeltes en dan kyk ons wat gebeur” (121). Hy onderskei tussen die spesies wat hy reeds in Suid-Afrika geken het en die “vreemdelinge” (14) wat hy in Nieu-Seeland teëkom, bv die tui, “‘n endemiese sangvoël wat … soos towerklokkies in die boomtoppe lui” (38). Die reën en die wind stem hom weemoedig. “Alles wieg in hul wortels … die reën en die wind nooi hulself in” (53). “Koud en skraal die temende noordooster” (102); na aanleiding van Eugène Marais se gedig “Winternag”: “O koud is die windjie en skraal.” “Die wind kan nie die verlange wegwaai nie … Die reën was niks weg nie … Jy verlang as jy wakker is. Jy verlang as jy slaap. Jy droom selfs dat jy verlang. En dan word jy wakker en jy kan dit nie meer verduur nie. Jy het genoeg gehad” (112).

In Nieu-Seeland gaan hy voort om in Afrikaans te skryf. Anders sou dit wees: “Klank het jou versaak. Jy sluk stof” (11). Hy is gelukkig om bv ‘n Afrikaanse tandarts te hê (57). Dan is daar sy boeke: “boeke wat my gemaak het wat ek is” (53). Toe hy in die vreemde land aankom, moes hy sy taal “by die ingang los, die onbekende betree, die niet omhels” (71). “Maar taal soos ‘n klip het die spieël tussen my en die wêreld versplinter” (110). Hy onthou Suid-Afrika se republiekwording in 1961. “Almal was Afrikaans. En wit natuurlik” (72). “In … die vroeë sestigerjare … was die hele wêreld Afrikaans en in beheer” (74).

Die outeur bly bewus van “toe die wêreld anders was” (13). “Die kontoere lê mos anders hier as daar waar jy vandaan kom” (91). “Aanvanklik klop jou verwysingsveld nie met jou omgewing nie … Jy wil dit herkenbaar maak” (14). “Jy wil behoort … Deel van iets wees” (44-45); “‘n bondgenoot … van die hede” wees (41). “Vervreemding is ‘n gegewe. Al hobbelend op die slingerpad na afwesigheid” (44). “Ek wil … hierdie pynlike plek vaarwel roep” (12). “Dit ontknus jou” (14) Daar is selfs diepe terneergedruktheid, ‘n vrees vir die onbekende. “Ek weet ek is depressief, want ek ervaar die wanhoop … jy word angstig op ongeleë tye … Dat ek soms miskien wil doodgaan van die hartseer” (52). “Ongelukkig bestaan daar nie ‘n app wat hartseer kan besweer, of woede kan beheer nie” (157).

“Ons moet op die een of ander manier die lewe agter die rug kry” (13-14). “Ek … bedink allerhande maniere om myself van die gras af te maak” (51). “Is jy? Indien wel, wie? Wat doen jy hier?” (15; ook 47). “Hier weet ek nie eens wie ek vandag is nie” (82). “Ek sou kon trane stort as ek moes. Maar ek doen dit nie. Ek is nie ‘n akteur nie, ek maak nie meer kruisies in die huilboek om my aandag van die werklikheid af te trek nie. Ek bly net hier, op hierdie plek, en waar is dit? Waar is my mense? Hulle is nie hier nie, hulle is weg” (106-107). Dit is “asof ek ‘n hele lewe geleef het, met huil as my enigste manier van kommunikasie … Ek was soos water. Of vuur. Oral en nêrens” (109).

“Ten beste leer jy algaande om jou geen met blymoedigheid op te neem” (14). “Dis dan wanneer ‘n mens ‘n plek moet hê om heen te gaan. ‘n Bosveldplasie of ‘n huisie in die berge. ‘n Wegkomplek langs die see. ‘n Tuin selfs. Jy kan bossies uittrek of saadjies plant. Kompos omkeer, natgooi … As jy jouself in ‘n tuin bevind en met jou hande hier in die klamtes vroetel om die bossies met wortel en al uit te trek, as die bye en muskiete en brommers om jou ore vlieg, en ‘n swerm mossies in die pruimboom kwetter, keer ‘n ou sug na die lewe weer terug” (152).

Hattingh is uit Suid-Afrika weg weens “die snelle Zimbabwefisering van alles” (17). “Hoe het dit gebeur dat alles so kon versplinter het?” (35). In Suid-Afrika is hulle motor gesteel en hulle het hulle huis teen ‘n groot verlies verkoop. Maar hy is polities korrek behep met herinneringe aan die nie-wittes uit sy kinderdae, “die paradys van sy jeug” (34): Simon, die tuinwerker, en sy vrou Poppie, die huiswerker, en veral Outa Toon, ‘n Boesman, wat sy ouma se wyn gesteel het. Later, op die plaas wat deels aan sy pa behoort het, was daar werkers, Vincent en Samson. Hoewel daar kort-kort verwysings na Outa Toon opduik, weet die outeur nie veel van hom nie. Aan die einde van die boek stel hy Outa Toon oor die nuwe Suid-Afrika aan die woord: “Hier bestaan nie meer nie, my basie. Die snaar het gebreek. Hier is nie meer ‘n lied nie. Lankal nie meer nie … jy is ‘n basie. Vir ‘n basie om te wees, moet daar ‘n Outa Toon wees, mense soos ek om basie se wêreld te bou” (159). Hier verwys Hattingh ongetwyfeld na sy herinnerings- en verbeeldingswêreld, want van werklik bou in swart Afrika sou min sonder die teenwoordigheid van blankes tereg gekom het. [Dit herinner my aan die teenoorgestelde mening wat deur die kommunis Robert Paul Wolff gehuldig word. Na aanleiding van ‘n besoek aan Suid-Afrika het hy geskryf: “The black population … had built the road I drove in on from the airport, and indeed the airport itself” (A life in the academy, Wellington, NZ: Society for Philosophy & Culture, 2013, 693p; Amazon Kindle $11,39, 8570). Voorheen was die titel: Autobiography of an ex-white man (2005), volgens die Wikipedia.]

Maar sy jeug was nie altyd net ‘n paradys nie. “Familie, jy sien. Almal weet hulle fok jou op, soos Philip Larkin verduidelik het” (60). Hy haal egter nie die betrokke gedig aan nie:

They fuck you up, your mum and dad.
They may not mean to, but they do.
They fill you with the faults they had
And add some extra, just for you.

“Ek kon eintlik nooit wegkom van daardie plek af nie. Dis asof ek daar ‘n sekere bewussyn bekom het waaraan ek my lewe lank moes werk om te verander” (36). “Elke plek het mos sy eie siel … ‘n mens raak lief vir plekke. En vir mense in daardie plekke” (86). Ek dink ‘n mens kan dit kultuur noem; Afrikanerkultuur, wat hoogstens onvolmaak by ‘n ander kultuur, soos dié in Nieu-Seeland, kan aanpas. Suid-Afrika is sy “Murgland” (99). “‘n Mens kan verander. Maar dis nie maklik nie” (16). “So het my nuwe lewe begin vorm aanneem. Nie maklik om op ‘n eiland gestrand te wees nie. Nie as daar ‘n kontinent in jou agterkop lê nie” (45). Daar is ‘n gevoel van grootskaalse verlies: “My eiland ‘n repie grond in ‘n ontsaglike oseaan” (48).

Dalk som hy sy eie situasie en dié in Suid-Afrika op wanneer hy skryf: “Ons was nog nooit so verdwaal soos nou nie … verlore selfs as ons tuis kom. Ons het vergeet waar ons vandaan kom. Nie ‘n benul waarheen ons op pad is nie” (99). “Ek het omtrent alles vergeet. En as ek vergeet, wend ek allerhande metodes aan om te onthou. Soms lees ek gedigte, want die regte gedig op die regte tyd kan soos ‘n gaffel in die vergetelheid gedruk word om daardie ontwykende herinneringe soos ‘n spartelende geelstert te haak en oppervlak toe te bring” (100).

Hattingh is ‘n “landsverlater” (26), ‘n “glyer” (64), ‘n vlugteling, ‘n immigrant wat opstandig is en met sy gevoelens worstel. “As jy kwaad is … is jy nie kwaad genoeg nie … Waar’s jou verset? Hoekom kom jy nie in opstand nie? Wanneer laas het jy gal in die straat gebraak … Wanneer laas het jy … so hard gevloek dat die weerlig hier om jou begin dans het? … Kwaad omdat hulle met jou kop gesmokkel het, met jou brein gemors het” (101-102). Hy dink heel moontlik aan FW de Klerk se suksesvolle onderhandelings vir mandaadlose algehele politieke magsoorgawe. “Nou die dag nog is almal in Suid-Afrika gerieflik aan die neus gelei deur die kru dog doeltreffende propaganda-apparaat van die ou orde” (115).

Hy ken die brutaliteit van die nuwe Suid-Afrika. “Ons is magteloos. Ons sien elektroniese beelde van ‘n politikus tussen haar eweknieë van oor die hele planeet by die een of ander wêreldkonferensie, uitspattig opgetof in bont gordynmateriaal, wat die oomblik aangryp om haar regering se sotlike beleid jeens vigs uit te blaker. Met bloed aan hul hande rits die blinkvet fokkers en hul falanks van gatlekkers rond in persoonlike stralers of splinternuwe Duitsvervaardigde voertuie op pad iewers heen. Op pad iewers heen waar die tafels kraak onder die gourmetdisse wat hulle in skandalige hompe in hul gesigte en handsakke prop. Van die opheffing van die armes, agtergeblewenes, straatkinders, boemelaars, bergies, bitter min … Rykdom, roem, en mag. En die grootste daarvan is mag” (115-116). By hom is daar sprake van nihilisme. “Dis snaaks hoe ‘n mens nooit ophou weet jy kan die wêreld nie verander nie … Tyd, sê almal, heel alles” (121). “Hoe jy eintlik geen invloed het op niks nie” (143).

Hattingh is een van derduisende blankes wat Suid-Afrika die afgelope dekades verlaat het omdat die omstandighede vir hulle onhoudbaar geword het. ‘n Mens vra jou af: Watter reg het FW de Klerk en sy patetiese onderhandelaars gehad om die land so om te dop dat dit vir baie mense met beskaafde Europese waardes onleefbaar geword het? Aan die ander kant is daar die magbehepte elemente wat Suid-Afrika onregeerbaar wou maak en bereid was om dit tot in die grond af te breek. Watter morele reg het hulle as regering om geen poging aan te wend om die land aanvaarbaar vir die room van sy burgery te maak nie? Daardie room syfer weg tot voordeel van ander lande. Hulle plek word ingeneem deur onwettige immigrante en vlugtelinge wat meesal ‘n oormaat van ellende maar geen kundigheid het nie. Nóg die vorige bewindhebbers nóg die huidiges aanvaar verantwoordelikheid vir of het skuldgevoelens of gewetenswroeging oor oud-Suid-Afrikaanse ontheemdes wat daagliks deur versengende heimwee en hartverskeurende ontreddering verswelg word.

Leon Lemmer: Leon de Stadler sit sy kruistog teen Afrikaans voort

Dit is algemene kennis dat blanke Afrikaanssprekendes die voorste vegters teen Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch (US) is. Heel moontlik is daar niemand wat meer afkeurenswaardig in hierdie rol funksioneer as Leon de Stadler nie, want hy doen dit onder die dekmantel van deskundigheid, dus as taalkenner en boonop as hoogleraar in Afrikaanse taalkunde. Hy is ook die direkteur van die US se Taalsentrum en gevolglik uitstekend geplaas om met oënskynlike gesag oor hierdie onderwerp te praat.

By twee vorige geleenthede het ek oor De Stadler se bedenklike anti-Afrikaansrol geskryf (Praag 7.11.2012 en 16.03.16). In laasgenoemde geval het hy gerapporteer oor die resultate van ‘n “navorsingsprojek” wat in sy taalsentrum uitgevoer is. Pas het hy aanvullend oor hierdie resultate berig (Die Burger, 12 Mei, p 15). Dié artikel is klaarblyklik as ondersteuning van die US-rektor, Wim de Villiers, se verengelsingsbeleid bedoel. De Stadler kruip dus voort agter die rektor aan. Hy het dieselfde tydens die bewind van die vorige twee rektore, Chris Brink en Russel Botman, gedoen.

Maar let op die grondverskuiwende progressie ter benadeling van Afrikaans. Vir Brink het dit om tweetaligheid (Afrikaans en Engels) gegaan, dus weg van ‘n Afrikaanse US. Die Upingtonse Brink het binne enkele jare in Australië verengels. Vir kameraad Botman, die ANC-aktivis, het dit om meertaligheid (Afrikaans, Engels en minstens ook ‘n swart Afrikataal soos Xhosa) gegaan. Botman het graag beweer dat hy Xhosa probeer baasraak. Vir De Villiers, die veramerikaanste wêreldburger, gaan dit om blatante verengelsing, met ter wille van die skyn, dus om ‘n voet in die deur te kry, die nominale behoud van Afrikaans en Xhosa, maar sonder om hulle omvang of tydsduur te spesifiseer. Dít is waaraan De Stadler sy entoesiastiese steun toegesê het.

Wat De Stadler hierdie keer skryf, is enersyds herhaling van sy vorige artikel en andersyds improvisasies daarvan. Sy doel bly presies dieselfde: om Afrikaans af te kam. Aan die US is daar glo “steeds meer (veral Afrikaanse) studente [wat] Engels as hul voorkeurtaal in hoër onderwys verkies.” Wat hy polities korrek doelbewus verswyg, want hy weet dit, is dat daardie Afrikaanse studente wat Engels verkies by uitstek in bruin geledere aangetref word. Deur hierdie feit te verswyg, word al die blanke Afrikaanssprekende studente taalgewys onder verdenking geplaas. “Twee-derdes van die studente verkies Engels as akademiese taal … Sedert 2008 is daar dus ‘n verdere verskuiwing ten gunste van Engels, en hierdie verskuiwing vind veral by Afrikaanssprekende studente plaas.” Dit hang saam met die toenemende verbruining van die Afrikaanssprekende sektor omdat studente-toelating sterk anti-blank en rasgegrond is want rasteikens word nagejaag.

De Stadler vervolg: “ons studente ‘n sterk positiewe houding openbaar oor die waarde van meertaligheid.” Later: “dat daar ‘n besonder sterk sentiment is oor die waarde van meertaligheid in hoër onderwys.” Wat opval, is dat De Stadler hierdie resultaat formuleer nie spesifiek ten gunste van Afrikaans nie, maar (soos die sogenaamde Afrikaanse Taalraad graag doen) ten gunste van meertaligheid, wat uiteraard nie Afrikaans hoef in te sluit nie. “73% van die studente ag meertaligheid aan die US belangrik of baie belangrik.” Hy voeg darem by: “daar is ook ‘n duidelike positiewe houding oor die behoud van Afrikaans en die Afrikatale.” Hy sal nie ‘n lansie vir Afrikaans as sodanig breek nie, daarom word Afrikaans hier met Afrikatale gekoppel. Hoeveel van Afrikaans behou moet word en vir hoe lank word glad nie te berde gebring nie.

De Stadler sonder drie negatiewe kenmerke van die US-taaldebat uit: “minder goeie argumentasie”, “voorstelle wat nie altyd strook met die werklikhede … nie” en “‘n aanvallende skerpheid.” Hy noem nie ‘n enkele positiewe aspek van die taaldebat nie, klaarblyklik omdat die “taalbulle” poog om die heil van Afrikaans te bevorder. Hy betreur dit ook nie dat sy “navorsingsresultate” so negatief vir Afrikaans is nie. Pleks daarvan prys hy die objektiwiteit van die resultate deur te beweer “dat ons ‘n kritiese universiteitsgemeenskap het wat op verantwoordelike wyse nadink.” Dit gaan glo om “gehalte-opvoeding”, vandaar blykbaar die verdoeming van onderrig in Afrikaans.

Voorheen het De Stadler homself voorgedoen as eerder mens- as taalbewus; asof Afrikaners nie ook mense is nie. Alle tale is mensgemaak; dus deel van mense se kultuur. Maar Afrikaans mag maar afgegradeer word as jy by voorkeur aan nie-Afrikaners dink, soos wat De Stadler inderdaad polities korrek doen: “Daar is ‘n groeiende getal studente wat reeds die uitdaging [!] het om ‘n tweede of derde taal (Engels) te studeer. Die toevoeging van nog ‘n taal [Afrikaans!] wat hulle moeilik verstaan of selfs glad nie, plaas ‘n onregverdige en onregverdigbare las op die skouers van hierdie studente – hulle het juis nie altyd gelyke kanse nie.”

In hierdie laaste aanhaling bereik De Stadler se voorbedagte gemeenheid ‘n hoogtepunt. Dit gaan vir hom om nie-wittes, spesifiek swartes. Engels word voorgehou as hulle (enigste) gekose onderrigtaal. Afrikaans word nie eens by die naam genoem nie, maar word gekarakteriseer as moeilik en ‘n las. ANC-politieke retoriek word bygesleep met “uitdaging” asook die tweeledige verwysing na sogenaamde onreg. Hy het die benadeling van swartes deur wittes op die oog; nie bv moontlike genetiese benadeling nie. Maar wat De Stadler seker die meeste geniet het, is die steelhou wat hy inkry teen die beweging wat hom beywer vir gelyke kanse vir Afrikaans aan die US: Breyten Breytenbach en genote (kyk gelykekanse.com).

Dan die geykte: “‘n taal nie deur dwang bevorder kan word nie,” omdat taal glo “iets moet wees wat mense kies.” Volgens De Stadler verskil taal dus van transformasie, wat aan dese en gene in die nuwe Suid-Afrika opgedring word; ook aan die US. Die mode-standpunt wat De Stadler klaarblyklik onderskryf, is dat Afrikaansonderrig opdringing impliseer, terwyl die koloniale taal Engels, ten spyte van die voorbeeld wat bv Alfred Milner gestel het, vry van opdringingspotensiaal is. In die vorige politieke bedeling het ons Afrikaanse en Engelse universiteite gehad wat vry was van die onoorkomelike probleme wat twee- en meertaligheid veroorsaak. Toe kon studente ‘n universiteit en terselfdertyd ‘n onderrigtaal kies en daar was nie die dwase geredekawel oor taalopdringing nie. Daar is kwalik enige ondubbelsinnige pro-Afrikaanse stelling in De Stadler se artikel. Hy haal studente aan maar hy laat hom geensins ten gunste van Afrikaans uit nie. Sy versugting is vir ontmoetings “oor kultuurgrense heen”, vir “interkulturele saamwees” en vir “toekomsgerigte Suid-Afrika”; dus nie ‘n enkele goeie woord vir die ou Suid-Afrika en die US van weleer nie.

Myns insiens ondersteun De Stadler De Villiers se verengelsingsbeleid heelhartig: “Die konseptaalbeleid van die Universiteit Stellenbosch wat tans oorweeg word, wil ‘n talige ruimte skep waarbinne die universiteit hom tegelyk kan verbind tot toeganklikheid én die bevordering van meertaligheid.” Naas opdringing is uitsluiting ‘n euwel waarmee Afrikaans geassosieer word, maar op magiese wyse nie Engels nie. In werklikheid gee hierdie twee dogmas (Afrikaans-opdringing en nie-toeganklikheid) uitdrukking aan die vooroordele waaraan anti-Afrikaanselemente ly.

Maar ons moet glo nie anti-Afrikaanselemente aan die kaak stel nie: “‘n Taalsentriese – en veral Afrikaans-sentriese – debat soos die een wat tans heers, doen Afrikaans geen guns nie. Veral die skerpheid wat soms uitdop [!], plaas Afrikaans weer in ‘n negatiewe raampie as ‘n taal wat mense uitsluit of vervreem. Dit is daarom baie belangrik dat die debat ‘n sterker mens-sentriese karakter kry en dat ons goed nadink oor die belange van alle Suid-Afrikaners.” Met daardie mens-sentries word eintlik bedoel dat ons taalbenadering sogenaamde benadeelde mens-sentries moet wees en dat daardie “alle Suid-Afrikaners” Afrikaners maar kan uitsluit, want hulle is in die ou Suid-Afrika bevoordeel en daardie bevoordeling word mos onverdund in die nuwe “nie-rassige nuwe Suid-Afrika” voortgesit. Die Maxistiese gebod is dat Afrikaners moet swyg wanneer Afrikaans vertrap word. Wim en sy meelopers moet dus toegelaat word om ongesteurd die US te verengels.

Ek weerhou my daarvan om in verdere besonderhede te skryf oor wat ek dink van die gesindheid wat De Stadler as ‘n Afrikaanssprekende blanke en daarby ‘n Afrikaanse taalkundige op hierdie tydstip in die geskiedenis van die Afrikaner en Afrikaans openbaar.

Leon Lemmer: Melanie Phillips oor Londonistan

Londen, die Britse hoofstad, het vandeesmaand ‘n Moslem-burgemeester van Pakistanse oorsprong gekry (Praag 6 deser). Geen sektor van die immigrantebevolking in die Weste (veral Amerika, Brittanje en Europa) veroorsaak meer probleme en word meer gevrees as die Moslems nie. Die klassieke boek oor die Moslembevolking in veral Engeland is Melanie Phillips (gebore in 1951) se Londonistan: How Britain has created a terror state within (London: Gibson Square, 2012, 288p; Amazon Kindle $7,40). Sy was aanvanklik ‘n linkse joernalis maar “has been mugged by reality.” Londonistan verwys nie slegs na die Britse hoofstad nie, maar ook na vermoslemde areas in Britse nywerheidstede, wat die tradisionele aard van die Britse samelewing nie net verander het nie maar op die lange duur selfs kan vernietig. Die agtervoegsel -stan, soos in Pakistan, beteken in Persies en Oerdoe ‘n plek of land. Londonistan is die naam wat die Franse geheimediens aan Brittanje gegee het omdat daar aanvanklik geen amptelike besorgdheid was oor die potensiële gevaar wat Moslem-immigrasie inhou nie, al is Brittanje telkens deur Frankryk daaroor gewaarsku (Kindle 4920). Frankryk het eerstehandse ondervinding van Moslem-immigrante, veral sedert die grootskaalse invloei van Algerynse Moslems na afloop van die Algerynse oorlog (1954-1962).

Sommige mense en dalk veral politici sien nie graag feite onder die oë waarvan hulle nie hou nie. Afgesien van hulle ydele ego’s is politici se openbare beeld vir hulle baie belangrik. Byvoorbeeld, toe Pallo Jordan nie meer as doktor aangespreek kon word nie, het hy dadelik uit die politiek getree. Van die kernkenmerke van politiek is professionele manteldraaiery. Daarom is daar talle voorbeelde van politici wat van een politieke party na die ander migreer het, bv Japie Basson en Koos van der Merwe. Soms kan so ‘n skuif eerbaar wees, bv as die politieke party (radikaal) van beleid verander, soos die Nasionale Party. Ander kere is so ‘n skuif minder eerbaar, bv wanneer dit suiwer in eie hoogsbetalende, posbehoudende belang is.

Die Nasionale Party het amptelik maande of eerder jare lank voorgegee dat sy onderhandelinge met die ANC-terreurgroep klopdisselboom gaan; dat talle deurbrake gemaak en lofwaardige kompromieë aangegaan is; dat formidabele wigte en teenwigte gevestig is; dat daar ‘n skitterende nie-gewelddadige, nie-kommunistiese land in die vooruitsig is; en dat nie net die boere se kaart en transport veilig is nie, maar dat daar ook ‘n veilige, voorspoedige toekoms vir al die blankes en hulle nageslagte, insluitende die taal en kultuur van Afrikaners, voorlê. Hierdie beeld is op ‘n uiters sluwe manier geskep om die oneervolle, onnodige, ongelooflik dwase, algehele politieke oorgawe aan swart mag te verdoesel.

Groter politieke dwaasheid as wat in 1990/1994 in Suid-Afrika gepleeg is, is moeilik voorstelbaar. Maar Britse politici het op ‘n soortgelyke manier aanvanklik die werklikheid van die immigrante in hulle midde en die probleme wat hulle veroorsaak, probeer miskyk en dit later probeer regverdig of verantwoordelikheid vir hulle aandeel ontken. Die nie-wit immigrante het ‘n ander kultuur as die inheemse Britte. Voor 1950 was die Britse bevolking monokultureel blank. Blanke immigrante uit Europa en Statebondslande, asook Jode, is met gemak in die bevolking opgeneem. Met nie-blanke immigrante was dit nie moontlik nie en dit het van Brittanje ‘n multikulturele land gemaak.

Weens kultuurverskille, dus nie-wittes se vreemde leefwyse, kon hulle nie so maklik soos blankes in die Britse samelewing geassimileer word nie. Die nie-blanke immigrante was geneig om eie monokulturele gebiede in Brittanje te vestig, wat veral in stede aangetref word en dikwels die aanskyn van krotbuurte aangeneem het. Daar is nie-wittes wat makliker as ander met die Britte integreer, bv Hindoes uit Indië (2102), maar daar is ook nie-wittes wat glad nie kon of wou integreer nie. Moslems uit bv Pakistan en Bangladesj, veral die fundamentalistiese variëteit, wil Brittanje kultureel verander en selfs polities-religieus oorneem pleks van self ‘n poging aan te wend om by hulle nuwe vaderland aan te pas. Dit is die onderwerp van Phillips se boek. Hierdie teks is so ryk aan inligting en gesonde insig dat dit onmoontlik is om in ‘n enkele rubriek reg aan alles te laat geskied.

“This book is an attempt to piece together this complex cultural jigsaw, and to show how the deadly fusion of an aggressive ideology [Islamism] and a society that has lost its way [Britain] has led to the emergence of Londonistan” (435). “The attempt to establish [a] separate Muslim identity is growing more and more intense, with persistent pressure for official recognition of Islamic family law, the rise of a de facto parallel Islamic legal system not recognised by the state, demands for highly politicised Islamic dress codes, prayer meetings or halal food to be provided by schools and other institutions, and so on. No other minority attempts to impose its values on the host society like this. Behind it lies the premise that Islamic values trump British ones, and that Muslims in Britain are necessarily hostile to the values of the society of which they are citizens” (451).

Die meer sigbare gevaar vir Brittanje is dat terroriste saam met die Moslem-immigrante ingevoer is; soms as nasate. “The attempts to take over our culture is even more deadly to this society than terrorism” (74). Islamisering is ‘n “attempt to colonise British society for Islam” (162). ‘n Soortgelyke situasie bestaan in Suid-Afrika. Toe die terroriste die bewind oorgeneem en hulle geweld amptelik gestaak het, is die publiek wysgemaak dat alles nou wonderlik gaan wees. Maar toe het die swartes hulle kulturele oorlogvoering in alle erns vanuit hulle politieke magsposisie begin ten einde die blankes en hulle kultuur onder die dekmantel van bv transformasie en nasiebou te verswelg en te poog om bv Afrikaner-identiteit en Afrikaans te vernietig.

Op amptelike Britse regeringsvlak en by die elite is daar ‘n gebrekkige besef van die gevare wat dreig: “They are simply blind to the ruthless way in which the Islamists are exploiting our chronic muddle of well-meaning tolerance and political correctness (backed up by the threat of more violence) to put Islam on a special – indeed, unique – footing within Britain. As a result, the steady Islamisation of British public space is either being ignored or even tacitly encouraged by a political, security and judicial establishment that is failing to identify the stealthy and mind-bending game that is being played” (74). “Islamism will only be repulsed if Britian once again regains the confidence of its own culture, heritage and traditions” (196). In Brittanje behoort konserwatisme, tradisionalisme en identiteitsbevestiging en -bevordering die wagwoorde te wees. Dit geld ook vir die blankes, veral die Afrikaners, in Suid-Afrika. In sowel die ou as die nuwe Suid-Afrika is die regering met geweld afgedreig. Dit toon dat die gewelddadigheid (en die onbeskaafdheid wat daarmee gepaard gaan) nie deur gesprekvoering, paaiery en halfhartige optrede uitgewis kan word nie maar net deur ferm optrede en swaar strawwe. Een van die baie dinge wat FW de Klerk en sy kornuite nie verstaan het nie, is “the first law of terrorism, which is that it preys on weakness” (4027). Swakheid veroorsaak dat terrorisme ‘n lonende bedryf word.

Die huidige Britse regeringstrategie is gebaseer op “isolating the extremists and encouraging the moderates. The problem, however, is that it doesn’t understand what Muslim extremism is. Believing that Islamic terrorism is motivated by an ideology which has ‘hijacked’ and distorted Islam, it will not acknowledge the extremism within mainstream Islam itself” (80). Islamiste “are all engaged in the same project – to Islamise the free world” (97). “The premise upon which this book is based is … that jihadi Islamism … has become today the dominant strain within the Islamic world” (441; ook 4079).

Phillips gee voorbeelde van hoe sogenaamde gematigde Moslems by pogings betrek word om die bedreigings te neutraliseer wat hierdie immigrante vir die Britte inhou. Telkens is die resultate teleurstellend omdat die sogenaamde gematigdes nie bereid is om terreurdade te veroordeel nie. Dit herinner aan Desmond Tutu wat beweer het dat hy teen geweld gekant is maar terselfdertyd alles in sy vermoë gedoen het om onrus te stook en dan geweier het om die daaruit voortvloeiende geweld te veroordeel. Dit herinner ook aan Michael le Cordeur wat as vermeende pro-Afrikaanse deur die Afrikaanse Taalraad, die Afrikaanse Taalmuseun en -monument en selfs Het Jan Marais Nationale Fonds by aktiwiteite betrek word maar wat dan as valse profeet van Afrikaans Wim de Villiers se verengelsingsbeleid aan die Universiteit Stellenbosch ondersteun.

In Suid-Afrika is daar nie ‘n enkele universiteit wat daarop aanspraak kan maak dat hy nie ANC-gedienstig is nie. In Brittanje is daar ‘n soortgelyke neiging: “The universities are steadily being Islamised, with academic objectivity in the teaching of Islam and Middle East studies being set aside in favour of indoctrination and propaganda” (108). Daar is selfs “the increasing Islamisation of the police” (114). Soos in Suid-Afrika word voorkeur aan nie-wit kandidate gegee, wat met ondergekwalifiseerdheid wegkom, met die gevolg dat die publiek vertroue in polisiëring verloor. “The courts still appear to be bending over backwards* to appease Muslim radicalism” (168). “Sharia law is steadily encroaching into British institutions … Britain is already developing parallel sharia jurisdiction** … with blind eyes turned to such practices as forced marriage, cousin marriage, female genital mutilation and polygamy; indeed, welfare benefits are now given to the multiple wives of Muslim men” (156). “Most of the leadership of the Islamic movement is on [state] benefit” (843). Plaaslik word die onnodige ekstra koste wat Jacob Zuma se talle vroue vir belastingbetalers meebring nooit opgehaal nie. [* Byvoorbeeld, “a series of judgments under human rights law – such as the ruling that halting welfare payments to asylum-seekers denied them a right to family life” (953). “Almost a quarter of all terrorist suspects arrested in Britain since 9/11 had been asylum-seekers” (964). Dit is eintlik “dutiless rights” (1093). “The highest judges in the land had been engulfed by the moral bankruptcy of victim culture” (1200). ** Dit word die “sharia creep” genoem (4967).]

Die Britte het nie die gevaar van Islamisme onmiddellik na die 9/11-voorval in Amerika besef nie. “The very concept of Islamic terrorism or other wrongdoing is automatically denied” (446). Die Britse publiek (eerder as die politici) het hierdie boodskap eers op 7 Julie 2005 gekry toe bomme in drie ondergrondse Londense treine en in ‘n bus ontplof het. Die gevolg was 52 dooies en meer as 700 beseerdes. “The appaling phenomenon of suicide bombing had arrived on British soil. Two weeks later, an almost identical attempt was made to blow up commuters on the Tube [London underground railway system] and buses. This time – incredibly – all four bombs failed to detonate … From the moment the [7/7] bombs went off, however, Britain sought to deny their full implications. For it quickly became clear that the bombers were all British … There was now no getting away from the fact that British Muslims had turned themselves into human bombs to murder as many of their fellow citizens as possible … The attacks had been carried out by home-grown Muslim terrorists” (217). “These British boys, the product of British schools and universities and the British welfare state, behaved in a way that repudiated not just British values but the elementary codes of humanity” (239). “It [7/7] dwarfs altogether any previous terrorism directed against the British state, including the campaign waged by the IRA” (Irish Republican Army) (4325).

“Every year some two thousand British Muslims were attending clandestine terrorist training camps around Britain to learn about holy war … The camps were being held most weekends in Birmingham and London” (1269). “The Islamists were being left undisturbed to conduct their activities on the assumption that they would not then attack Britain” (1408). Daar was soortgelyke verbaasde ongeloof in Suid-Afrika toe dit blyk dat verskeie moskees en kerke* vir terreurdoeleindes misbruik is. Die onbeholpe Nasionale Party-regering het hulle nie as onheilige ruimtes getakseer nie, maar verkeerdelik as heilige plekke. Die werklikheid van Suid-Afrikaanse “home-grown terrorists” gedurende 1990-1994, waarop ek voorheen die aandag gevestig het, is aan die plaaslike publiek feitlik onbekend. [* Onder die voorwendsel van religieuse vryheid: “In both the US and the UK, there was and still is a great reluctance to investigate any religious activity unless there is clear evidence that a crime has been committed” (1461). Die Britse polisie se beleid is “never to raid the mosques” (4476).]

In die Britse bevolking van sowat 60 miljoen is daar ongeveer 2 miljoen Moslems. “According to British officials, up to sixteen thousand British Muslims either are actively engaged in or support terrorist activity, while up to three thousand are estimated to have passed through al Qaeda training camps, with several hundred thought to be primed to attack the United Kingdom”* (234). “What if Britain, rather than being the front line of defence against the threat of radical Islam, has become a quisling** state that actually threatens to undermine that defence? What if, instead of holding the line for Western culture against the Islamic jihad***, Britain is sleepwalking into the arms of the enemy?”(256). [* “In 2001, a BBC poll had found that 15 percent of British Muslims supported the 9/11 attacks on America” (2083). In 2005 “one in ten [British Muslims] supported the attacks on July 7, and 5 percent said that more attacks in the UK would be justified” (2090). “An opinion poll carried out … July 2006 revealed that seven per cent of Muslims polled, equivalent to 112 000 British Muslims, thought suicide bombing in the UK was justified in some circumstances” (4296). ** Quisling: “A generic term for a traitor who aids an occupying force.” *** Jihad: “Holy war undertaken by Muslims against nonbelievers.” (Albei laasgenoemde aanhaling uit Collins World Encyclopedia, 2003.)]

“Britain has become Europe’s Islamist terror factory” (4166). “Britain had become the global hub of Islamic terrorism outside the Muslim world” (4920). “London has become the most important centre for Islamic thought outside the Middle East” (594). Een van die gevolge is “the astonishing procession of terrorists fanning out from London across the globe” (624). “London had been the epicentre of Islamic militancy in Europe. Under the noses of successive British governments, Britain’s capital had turned into ‘Londonistan’ – a mocking play on the names of such state sponsors of terrorism as Afghanistan – and become the major European centre for the promotion, recruitment and financing of Islamic terror and extremism” (272). Dit is natuurlik nie die eerste keer dat Londen, eens voorgehou as die hoofstad van (Westerse/Europese) beskawing, funksioneer as gasheer en vroedvrou* van terrorisme nie. Die “ANC in ballingskap” het jare lank die gasvryheid en misplaaste verdraagsaamheid in die Britse hoofstad misbruik om fondse en wapens te bekom en om sy terrorisme te beplan en ten uitvoer te bring. Nou toon die Islamiste aan die naïewe Britte hoe destruktief die koestering van terroriste is. Maar geen Britse regering aanvaar verantwoordelikheid vir die verwoesting wat terrorisme in Suider-Afrika aangerig het en vir die wandade wat deur sodanige regerings gepleeg word nie. [* “The British acted as midwife to the monster of global jihad” (1455).]

Phillips vestig die aandag op die volgende waarheid oor Britse Islamisme: “Always presenting themselves not as aggressors but as defenders of a victimised culture, the Islamists seize on any defense the west may mount to protect itself, citing such action as further proof of its perfidy in order to incite hatred and recruit yet more to the cause. This is the trap that terrorism always sets for its victims – that there is no escape from it. A response by terrorism’s victims creates more terrorists; but not to respond is to surrender to terror. Thus, to follow the anti-war argument to its logical conclusion, the west must do nothing to defend itself against murderous aggression or the clear threat of such aggression, because this in turn will be used to recruit still more to the cause of terrorism. This is, of course, a recipe for cultural suicide and the defeat of the west” (403). Pleks van Islamiste te paai, moet daar eerder die volgende ondubbelsinnige immigrantbeleid wees: “Fit in or get out” (4226). Margaret Thatcher het darem die moed van haar oortuiging gehad om Nelson Mandela ‘n terroris te noem. Plaaslik het ons egter elemente soos Max du Preez en Pierre de Vos wat predik dat blankes stil moet bly en eerder moet luister na wat swartes sê en ‘n mens soos Anton van Niekerk wat Afrikaners daarvan beskuldig dat hulle vyande kweek as hulle beswaar teen die miskenning van Afrikaans opper.

“After the London bombings, the main concern of the media and intelligentsia was to avoid ‘Islamophobia’, the thought-crime that seeks to suppress legitimate criticism of Islam and demonise those who would tell the truth about Islamist aggression. Consequently, Muslim denial of any religious responsibility for the bombings was echoed and reinforced by government ministers and commentators, who sought to explain the Islamist terror in their midst by blaming, on the one hand, a few ‘unrepresentative’ extremist preachers and, on the other, Muslim poverty and discrimination … Londonistan is – among other things – a state of mind that has spead well beyond the capital … It is not a transient phenomenon … and has been created by the confluence of two lethal developments. The first was die arrival in Britain of large numbers of Muslims, first from Asia and then from Arab countries, where Islam had been systematically radicalised by a political agenda promoting the conquest and Islamization of the West. The second development, which was critical, was that British society presented a moral and philosophical vacuum that was ripe for colonisation by predatory Islamism. Britain has become a decadent society, weakened by alarming tendencies towards social and cultural suicide” (419).

Daar is “a fundamental loss of national self-belief throughout the institutions of British society. Driven by postcolonial guilt and, with the loss of empire, the collapse of a world role, Britain’s elites have come to believe that the country’s identity and values are by definition racist, nationalist and discriminatory. Far from transmitting or celebrating the country’s fundamental values, therefore, they have tried to transform a national culture into a multicultural society, both in terms of the composition of the country and the values it embodies … all minorities are deemed to have equal status with the majority and any attempt to impose majoritarian values is held to be discriminatory. Schools have ceased to transmit to successive generations either the values or the story of the nation, delivering instead the message that truth is an illusion and that the nation and its values are whatever anyone wants them to be. In the multicultural classroom, every culture appears to be taught except Britain’s indigenous one” (457).

In Suid-Afrika probeer die marxiste polities korrek om die plaaslike “bevrydingstryd” aan die gewelddadigheid van blankes toe te skryf en om die fundamentele immoraliteit van die terroriste te ontken. Boonop word enige poging om die Afrikanervolk te laat herleef, verdag gemaak en ondermyn. Ons geskiedenis word herskryf om blankes af en swartes op te gradeer. Wanneer Die Burger (6 April 2016) oor belangrike datums in die geskiedenis berig, bly die aankoms van Jan van Riebeeck in Tafelbaai (doelbewus) onvermeld.

“Virtually the entire British establisment has succumbed to multiculturalism and victim culture, and the attack on British values that these encapsulate. In America, the churches have been in the forefront of the defence of Western values. In Britain, by contrast, the Church of England has been in the forefront of the retreat from the Judeo-Christian heritage. At every stage it has sought to appease the forces of secularism, accommodating itself to family breakdown, seeking to be nonjudgmental and embracing multiculturalism” (506; ook 3175). “Britain … has effectively allowed itself to be taken hostage by militant gays, feminists or ‘antiracists’ who used weapons such as public vilification, moral blackmail and threats to people’s livelihoods to force the majority to give in to their demands” (517).

In Suid-Afrika word die swart meerderheidsmening op hierdie manier afgedwing, bv deur die toepassing van polities korrekte sensuur. Baie dinge mag nie meer by die naam genoem word nie. “As religion has retreated and morality becomes privatised, individual conscience has become universalised” (529). Dink aan die wêreldburgers wat Wim de Villiers aan die Universiteit Stellenbosch wil kweek. Phillips noem sodanige strategie ‘n “potentially deadly cultural meltdown” (557). “Instead of being taught how to think, children were now told what to think” (1745).

My teks hier bo is hoofsaaklik op die voorwerk van Phillips se boek gebaseer. Dit is duidelik dat ek die res van hierdie belangrike boek nie hier in besonderhede bekend kan stel sonder om ‘n redelike lengte vir hierdie rubriek op ‘n buitensporige manier te oorskry nie. Maar my bostaande teks behoort aan Praag-lesers ‘n aanduiding te gee van waaroor hierdie boek handel en ook dat sommige aspekte plaaslik ter sake is. “Muslim enclaves” word ironies “areas of separate development” genoem (589) en vir immigrantgebiede word selfs die kosmologiese term “black holes” gebruik (1705). Ek sluit hierdie rubriek af met twee paragrawe wat ‘n aantal aanhalings uit die res van die boek bevat.

“The emergence of a culture of hyperindividualism gave rise to a radical egalitarianism of lifestyles and values. Morality was privatised, and all constraints of religion, tradition or cultural taboos came to be seen as an attack on personal autonomy. Where previously ties of obligation had bound individuals to each other and to the state, the new culture of entitlement imposed instead an obligation on the state to deliver individual demands that were presented as rights. Since radical egalitarianism meant that all lifestyles were of equal value, the very notion of a majority [ie white] culture or normative rules of behaviour became suspect as innately exclusive, prejudiced or oppressive” (1015). “Moral equivalence rapidly mutates into moral inversion, in which those doing wrong are excused if they belong to a ‘victim’ group while those at the receiving end of their behaviour are blamed simply because they belong to the ‘oppressive’ [white] majority” (1898).

Ingevolge die multikulturele standpunt “Britain is now made up of many cultures that are all equal and therefore have to be treated in an identical fashion, and … any attempt to impose the majority [ie white] culture over those minorities is by definition racist” (1631). Multiculturalism and antiracism were now the weapons with which minorities were equipped to beat the majority. Not all minorities, mind you – Jews were not considered to be a minority … since Jews were seen to be powerful, they were part of the majority and so could never be victims” (1669). “Democracy became effectively redefined from majority [ie white] rule among equal citizens to power-sharing among ethnic and other interest groups” (1026). In Suid-Afrika het FW de Klerk se sogenaamde magsdeling tot algehele magsoorgawe aan die swart meerderheid gelei. Die wit meerderheid in Brittanje word deur etniese minderheidsgroepe suksesvol tot magsdeling geïntimideer, maar in Suid-Afrika is daar (nog) feitlik geen sprake dat die swart meerderheid hom aan die blanke of ander etniese minderhede hoef te steur nie.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Nuwe laagtepunte

Wim de Villiers se eerste jaar as rektor van die Universiteit Stellenbosch (US) is deur ongeëwenaarde politiekery gekenmerk. Om hoop vir daardie universiteit se toekoms te probeer vind, het ek onwillekeurig aan die volgende Bybelvers gedink: “‘n Geknakte riet sal hy nie afbreek nie, ‘n lamppit wat dof brand, sal hy nie uitdoof nie” (Jesaja 42:3).

De Villiers het op 1 April (Gekkedag) reeds ‘n jaar lank die pos van rektor beklee. Asof dit ‘n datum met positiewe assosiasie in die US se geskiedenis is, het hy die geleentheid gebruik om ‘n oorsig van sy prestasies en van die oorblywende “uitdagings” (‘n gewilde ANC-woord) te gee (US-webwerf, 8 April, en Die Burger, 13 April, p 5). Hy maak gewag van die huidige hersiening van die taalbeleid, wat deur hom pleks van die US-raad (soos dit hoort) geïnisieer is. Hy beweer dat hy “veeltaligheid sonder uitsluiting” beoog. Dit behels dat Engels die oorheersende onderrigtaal word en dat Afrikaans tweede viool moet speel. De Villiers weet dat sy standpunt strydig is met die uitdruklike voorwaarde van Jan Marais se skenking, wat in 1918 die ontstaan van die US moontlik gemaak het. De Villiers as mens van die oomblik verwerdig hom nie eens om sy onetiese en minagtende gedrag jeens Marais se vrygewigheid te probeer regverdig nie.

Toe hy nog vir die rektorskap geaspireer het, het De Villiers die keurkomitee verseker dat die posisie van Afrikaans vir hom ononderhandelaar is. Sedert sy aanstelling doen hy egter alles in sy vermoë om Engels die hoof- en mettertyd heel moontlik die enigste US-onderrigtaal te maak. Afrikaans is die slagoffer van sy transformasiemanie. Transformasie beteken wesenlik die bevoordeling van nie-wittes en die benadeling van blankes. De Villiers verwag van almal op die US-kampus dat hulle oor transformasie net so oorentoesiasties soos hy moet wees. Veertig persent van die grade wat onlangs toegeken is, was aan nie-wit studente. As ANC-gedienstige is dit dié etniese sektor wat De Villiers bowenal ter wille wil wees. Om hierdie nie-akademiese, suiwer rasgebaseerde rede moet Afrikaans afgeskaal word.

De Villiers spog: “Transformasie is eksplisiet na topbestuursvlak verhef en ‘n transformasiekantoor is op die been gebring.” By ‘n vorige geleentheid het hy gespog dat hy van ‘n uitstekend gekwalifiseerde en uitmuntende akademikus ontslae geraak het omdat hy hom glo aan “rassisme” skuldig gemaak het. Dit is eintlik onnodig om te sê dat die betrokke persoon blank is. Dit is ook bekend dat De Villiers ten gunste van die knaende vervolging van Wouter Basson is. Basson is ‘n medikus wat terrorisme bestry het. Nokosazana Dlamini-Zuma is ‘n medikus wat onder die dekmantel van mediese werk terrorisme vanuit Lesotho in Suid-Afrika bevorder het. De Villiers steun optrede teen Basson maar wend geen poging aan om ‘n klag teen Dlamini-Zuma by die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika te lê nie.

Dit toon duidelik hoe radikaal links De Villiers se politiek is. Ten spyte van al die onrus wat tydens die kort bestek van sy dienstermyn op die kampus gestook is, het hy nog nooit daarop aanspraak gemaak dat ‘n enkele sodanige student geskors is nie. Miljoene rande se skade is aan universiteitseiendom aangerig, maar De Villiers het nog geen geluid gemaak oor wat gedoen word om die skade van die misdadigers te verhaal nie. Dít terwyl die US veronderstel is om ‘n opvoedkundige inrigting te wees.

Dit is heeltemal onnodig om ‘n transformasiekantoor en sodanige personeel en indoktrinasiekursusse te hê. Dit verg hope geld wat eerder vir akademiese doeleindes aangewend kon word. Die gruwelike werklikheid van die nuwe Suid-Afrika is aan ons opgedring sonder die nodige mandaat van die blanke kiesers. Al transformasie wat aan die US nodig was, was enersyds om nie-rassige studente-toelating toe te laat en andersyds personeellede op ‘n nie-rassige grondslag aan te stel en te bevorder. Al die ander benoude, ANC-gedienstige transformasiespronge was en is onnodig en suiwer akademies onregverdigbaar.

Aan die De Villiers-US is die grondliggend strewe gedwonge rasse-integrasie, wat egter deur die aanwesigheid van twee onderrigtale in die wiele gery word, soos Russel Botman erken het (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 205). Lis Lange, ‘n viserektor aan die Universiteit Vrystaat (UV), het pas ook erken dat Afrikaans die slagoffer van integrasiedwang is (“Dis g’n politieke besluit”, Netwerk24, 6 Mei; tipies Naspers beweer die opskrif die teenoorgestelde).

Die veramerikaanste De Villiers het in sy intreerede as rektor ‘n swart vrouestudent as navolgenswaardige voorbeeld voorgehou, hoewel daar akademies min uitsonderlike verdienstelikheid in daardie geval was. Daarna het hy dieselfde met ‘n bruin vrouestudent gedoen, al was die akademiese substansie weereens karig. Gestel daar is aan die US ‘n blanke student, Jan van der Merwe, wie se pa op sy plaas met ‘n pik doodgekap en wie se ma met ‘n byl vermoor is. Klein Jannie is toe deur sy oupa en ouma in armoedige omstandighede grootgemaak. Toe hy skaars groot genoeg was, moes Jannie koerante verkoop* om voortgesette skoolbywoning moontlik te maak. As student moet Jan vakansies as kelner op die treine werk omdat die US baie studiebeurse uitsluitlik vir toekenning aan nie-wittes het, maar dit is die uitgesproke beleid dat geen studiebeurs spesifiek vir blankes gereserveer mag word nie. Dink enige leser dat iemand met die ideologiese ingesteldheid van De Villiers die geval Jan van der Merwe as voorbeeld aan US-studente sal voorhou? Ek dink nie daar is ‘n kat se kans nie. De Villiers sal net doen wat die lakmoestoets van politieke korrektheid slaag. Diegene wat ANC-meelopers is en politieke korrektheid aanhang, weet in baie gevalle nie eens dat die frase “politieke korrektheid” in 1922 deur Lenin geskep is nie. Slaafse navolging van die kommunisme was vir Lenin sinoniem met politieke korrektheid. As ‘n mens dogmaties ANC-gesind is, moet jy heelwat kommunisme kan verduur.

[* Wyle Wynand Mouton was die beste rektor vir wie ek gewerk het. Hy het die hoogste akademiese sport bereik omdat rektore toe, sekerlik in groter mate as tans, om akademiese redes (en nie om politieke redes nie) aangestel is. Mouton het op ‘n vroeë ouderdom sy pa aan die dood afgestaan. Hy moes in Bloemfontein se strate koerante verkoop om sy studie aan die Universiteit (Oranje-) Vrystaat moontlik te maak. Hy was die toonbeeld van onbesproke akademiese kwaliteit. Oor so ‘n man sal ek roem. Maar prestasie soos dié van Mouton word deesdae as blanke bevoorregting afgemaak.]

Hermann Giliomee skryf oor die oud-Matie Hendrik Verwoerd: “Hy was die eerste student in Suid-Afrika wat sy studies, van sy voorgraadse eksamens tot sy doktorale proefskrif, in Afrikaans geskryf het” (Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 27-28). Sal De Villiers om suiwer akademiese redes Verwoerd as navolgenswaardige voorbeeld aan US-studente voorhou? Volstrek nie, want aan die De Villiers-US geniet politiek voorkeur bo akademiese oorwegings. Daarom is daar nie meer ‘n Verwoerd-gebou nie en De Villiers het selfs van die verwydering van die oorblywende Verwoerd-gedenkplaat ‘n openbare skouspel ten koste van blankes en die US van weleer gemaak. De Villiers word deurlopend deur sy politieke preokkupasies gekortwiek sodat hy akademies nie die regte ding doen nie.

Die mate waarin die US hom deesdae van Afrikaans distansieer kan waargeneem word deur die aankondigings van professorale intreeredes op die US-webwerf dop te hou. Feitlik geen intreerede word meer in Afrikaans aangebied nie, terwyl daar baie professore met Afrikaanse vanne (bv Van der Merwe) betrokke is. Myns insiens sal De Villiers nie aanbeveel dat professore dit moet oorweeg om hulle intreeredes in Afrikaans of tweetalig te lewer nie. Hy sal ook nie ‘n versoek rig dat magisterverhandelinge en doktorale proefskrifte in groter mate in Afrikaans geskryf moet word nie. Sy argument as wêreldburger* is waarskynlik dat Engels ‘n (self dié) internasionale akademiese taal is. Verhandelings en proefskrifte word egter nie by uitstek deur bv vakgenote gelees nie, maar eerder artikels voortvloeiend uit daardie tesisse. Die tesisse kan dus in Afrikaans geskryf word, terwyl (sommige van) die artikels in Engels gepubliseer kan word. Maar die Afrikaanse vaktaal behoort uitgebou te word, in voorlesings, klasaantekeninge, artikels in plaaslike vaktydskrifte, ens. Maar dit is te betwyfel of De Villiers ooit so ‘n akademies sinvolle lansie vir Afrikaans sal breek. [* “Cosmopolitanism is the shedding of all that makes one most human, most oneself” (Isaiah Berlin, Against the current, Oxford University Press, 1981, p 12).]

Dit is bekend dat daar die ongesonde neiging is om laer akademiese standaarde aan nie-wit studente, veral swartes, te stel; by toelating en ook tydens die studietermyn. ‘n Rektor is veronderstel om in die eerste plek eerder akademiese as administratiewe leiding te gee. Dit is dus eintlik De Villiers se dure plig om dosente periodiek te versoek om akademiese standaarde te handhaaf, des te meer omdat skoolonderrig in die nuwe Suid-Afrika dramaties versleg het en die standaarde vir studentetoelating by universiteite weens politieke druk op ‘n uiters dwase manier insgelyks drasties verlaag is. Maar dit is ook ‘n tragiese feit dat weens omgekeerde rassediskriminasie voorkeur aan gegradueerde swartes bo wittes by aanstellings en bevorderings gegee word. As werkgewer stel die US in hierdie opsig self ‘n uiters bedenklike voorbeeld.

Wat ‘n rektor dus behoort te doen, is om nie net klem op die handhawing van akademiese standaarde te lê nie, maar om ook te vereis dat dieselfde standaarde vir alle etnisiteite moet geld. Selfs dat as hiervan afgewyk word dit moet wees om eerder hoër pleks van laer standaarde aan swartes te stel omdat swartes voorkeur by aanstellings en bevorderings kry en hulle funksionering in die werkplek dus in groter mate die akademiese aansien van die universiteit bevoordeel of benadeel. Maar ek dink nie daar is ‘n kat se kans dat De Villiers in hierdie opsig die akademies regte ding sal doen nie. My voorstel is na sy smaak seker te polities inkorrek en te sterk pro-akademie.

Tydens Russel Botman se rektorskap het die US volstrek geweier om enigiets met ‘n studiebeurs uitsluitlik vir toekenning aan blankes te make te hê. Dus, behoeftige blanke studente moet eerder die geleentheid vir universitêre studie en die potensieel lewenslange voordele daarvan ontsê word as om ‘n verderflike beginsel prys te gee. Kader Asmal het as onderwysminister dieselfde gedoen. Hy het staatsgeld misbruik om ‘n hofuitspraak te verkry sodat die bepaling dat ‘n studiebeurs vir blankes gereserveer word, opgehef kon word. Daardie beurs word nou aan enigeen toegeken in weerwil van die uitdruklike wense van die donateur. Waarom kan De Villiers dan nie maar ook Jan Marais se wense ignoreer nie? Die norm is blykbaar dat die wense van blankes goedsmoeds geïgnoreer mag word, asook enige maatreël (bv Afrikaans as onderrigtaal) wat tot die voordeel van wittes kan wees.

Daar kan geen twyfel wees nie dat De Villiers hom nie net aan anti-Afrikaansmaatreëls skuldig maak nie, maar ook die toekenning van studiebeurse eksklusief aan nie-wittes (soos Die Vlakte-beurse) ondersteun. Ek is bewus van ‘n oud-Matie wat al jare lank met die US onderhandel oor ‘n studiebeurs wat hy aan blanke studente wil toeken, maar die US is nie vir sodanige etniese voorwaarde te vinde nie. Dus weereens, die mentaliteit van die De Villiers-US is geen studiebeurs eerder as ‘n beurs waaruit net blanke studente voordeel kan trek.

Daar is instansies wat hou van wat De Villiers doen. Die Harry Crossley-stigting het R500 000 aan De Villiers geskenk vir sy “leierskap” in 2015. Hier bo het ek ‘n aanduiding gegee van wat De Villiers-leierskap onder meer behels. In sy intreerede het De Villiers aangekondig dat hy studiebeurse gaan instel vir die oud-inwoners van Die Vlakte en hulle nageslag. Bruin mense is destyds ingevolge die Wet op Groepsgebiede uit Stellenbosch se middedorp verskuif. Wat De Villiers met hierdie Die Vlakte-studiebeurse regkry, is om hom enersyds te distansieer van die destydse blanke regering (terwyl hy in die openbaar geen woord teen die ANC-regering spreek nie) en andersyds om nog studiebeurse uitsluitlik vir nie-wittes in te stel. Hierdie eksklusiewe studiebeurse lê volgens eie erkenning vir De Villiers so na aan die hart dat hy daardie halfmiljoen rand afkomstig van die Crossley-stigting in hierdie Die Vlakte-studiebeursfonds gestort het (US-webwerf, 18 April, en Die Burger, 19 April, p 4). Hierdie gebaar kom van De Villiers wat graag verkondig dat hy die US meer inklusief wil maak, maar blankes mag maar van voordele uitgesluit word.

Op 29 April is De Villiers se intreerede op die US-webwerf in herinnering geroep. Hy was toe, asof hy ‘n ANC-minister is, weer oorsee. Die vraag is of hy ook teen die duurste tariewe reis en luukse verblyf aanvaar. My voorstel is dat hy in die ekonomiese klas vlieg en in drie- pleks van vyfsterhotelle tuisgaan. Die verskil in koste kan en behoort in ‘n studiebeursfonds uitsluitlik vir blanke Afrikaanssprekende studente gestort te word; daardie studente wat Jan Marais in gedagte gehad het toe hy die stigting van die US moontlik gemaak het. De Villiers kan so iets met min moeite en bitter min opoffering doen. As hy net absoluut noodsaaklike amptelike reise wat beduidende voordele vir die US inhou, onderneem, kan die volle bedrae wat andersins in reis- en verblyfkoste gesink sou word in my voorgestelde Afrikaner-beursfonds gestort word. Die US se belange behoort immers voorop gestel te word en by ‘n universiteit behoort dit in die eerste plek eerder om akademies verdienstelike studente as eiebelang en -gerief te gaan. (Ek onthou dat daar ‘n tyd was toe die direkteur van die Staatsbiblioteek in Pretoria op amptelike buitelandse reise gegaan het terwyl daar gekerm is dat daar geen geld vir die aankoop van nuwe boeke beskikbaar was nie. Ek vra toe waarom sodanige reis- en verblyfgeld nie liewer aan boeke bestee word nie. Die antwoord was: “Jy praat nou van twee heeltemal verskillende rekeninge.”)

Daar is myns insiens ongelukkig nie ‘n kat se kans dat De Villiers ‘n halfmiljoen rand of enige bedrag uitsluitlik tot voordeel van blanke en veral Afrikaanssprekende studente, sy etniese genote, sou bewillig nie. Hoe het hierdie radikale ontaarding plaasgevind by iemand wat in ‘n Afrikanerhuis grootgeword het? Kan meer as twee dekades in die buiteland iemand dermate kultureel ontspoor? Die ANC was ‘n ondergrondse terreurgroep voordat FW de Klerk hulle bogronds losgelaat het. Maar wat De Villiers nog sal agterkom, is dat ongeag of sy ANC-kamerade onder- of bogronds funksioneer, hulle nie die Afrikaner se wortels kan saboteer of die Afrikaner en Afrikaans sal uitroei nie. “To be rooted is perhaps the most important and least recognised need of the human soul” (Simone Weil, The need for roots, London: Routledge, 1978, p 41).

Die direkte aanleiding vir my skrywe was eintlik die berig dat die Universiteit Witwatersrand (Wits) R45 miljoen gaan bestee om swart dosente aan te stel (Praag 29 April). Die motivering is klaarblyklik polities, want daar bestaan geen wetenskaplike bewys dat swartes beter akademici as wittes is nie; eerder die teenoorgestelde. Aan die De Villiers-US is R70 miljoen vir hierdie doel bewillig en daarby veral vir die aanstelling van senior akademici, dus nie-wittes wat feitlik noodwendig geen ondervinding van die akademiese lewe het nie. Soos Jonathan Jansen aan die Universiteit Vrystaat sou De Villiers sekerlik graag akademici uit die res van Afrika wou trek (hoe swarter, hoe beter), maar dit is in werklikheid hoogs immoreel om Afrika van sy glad te min gekwalifiseerde akademici te beroof; om van akademies bekwame dosente in Afrika nie te praat nie. Wie sou voor die verraad van 1990/1994 in sy wildste drome kon dink dat hierdie land dermate ideologies omgedop sou word dat die US sterker anti-akademies en meer pro-swart as Wits sou word? Maar De Villiers het dit reggekry.

Die ANC-gedienstige transformasiepad wat die De Villiers-US loop, is wesenlik dieselfde as die van die Universiteit KwaZulu-Natal (UKZN) en die Universiteit Kaapstad (UK), waaroor RW Johnson so indringend geskryf het (“Can UCT be allowed to die?”, Politicsweb, 29 April; Russell Ally het op 5 Mei hierop gereageer). By hierdie drie universiteite is daar geen aardverskil wat transformasie betref nie; hoogstens ‘n graadverskil. Byvoorbeeld, in die plek van UKZN se Zoeloe-manie, het die UK en US ‘n akademies onregverdigbare Xhosa-manie. By geen universiteit bestaan daar egter ‘n ononderhandelbare Afrikaans-manie nie.

Deesdae word daar dikwels oor die verkragtingskultuur op die US-kampus geskryf. Dit is ‘n verskynsel wat aan die US van weleer onbekend was. Hierdie nuwe kultuur kan as een van die vrugte van transformasie beskou word. Maar daar is ‘n ander nuwe kultuur wat veel meer fundamenteel is en baie groter sorg behoort te baar, naamlik die verkragting van gesonde akademiese lewe op Stellenbosch. Geen universiteit kan op akademiese eerbaarheid aanspraak maak as studentetoelating, studiebeurstoekenning en die aanstelling en bevordering van dosente op rasse- en geslagsgronde pleks van suiwer akademies geskied nie. As regverdiging vir hierdie dwaasheid word geskuil agter heeltemal onnodige ras- en geslagsteikens of -kwotas wat blankes en mans en by implikasie die US doelbewus akademies benadeel. Vir hierdie soort leierskap het De Villiers R500 000 ekstra ontvang.

Wat De Villiers bedryf, is wat Julie Burchill “paint-box politics” noem: “Issues were judged by colour: white was bad, brown or black were good – an inverted racism was operating” (The Independent, 3.03.2011). Waar daar ‘n skewe wil is, is daar deesdae ‘n weg. As die vergoeding buitensporig genoeg is, raak die gewete stil. Eers as De Villiers as bejaarde inwoner op ‘n weelderige ouetehuis se stoep in die sonnetjie sit, sal hy hopelik probeer om eerlike antwoorde op hierdie vier vrae te vind: Wat het ek ter bevordering van gesonde akademie gedoen? Wat het ek vir my eie mense gedoen? Wat het ek ter behoud van die Afrikaner en sy kultuur gedoen? Wat het Afrikaans my aangedoen dat ek hom so graag wou vernietig?

Leon Lemmer: Enoch Powell se bloedrivier

John Enoch Powell (1912-1998), ‘n Brit, het in 1937 op die ouderdom van 25 jaar ‘n professor in antieke Grieks aan die Universiteit Sydney in Australië geword. In sy jeug het hy vier digbundels gepubliseer en later boeke oor die klassieke en politiek. Hy het in die Tweede Wêreldoorlog militêre diens vir Brittanje gedoen. Hy het toe tot die gevolgtrekking gekom dat Amerika die Britse Ryk wou vernietig en veral Indië polities onafhanklik wou hê. Reeds vroeg in sy lewe was dit Powell se ideaal om die Britse onderkoning (“viceroy”) van Indië te word. Die onafhanklikheidswording van Indië het sy planne verydel en hom lewenslank skepties oor Amerikaanse buitelandse beleid gemaak. Die Britse verlies van Indië as kolonie in 1947 en die Suez-krisis in 1956 het van Powell ‘n anti-imperialis maar nasionalistiese Brit gemaak. Volgens hom moet aanvaar word dat Brittanje nie meer ‘n wêreldmoondheid is nie. In hierdie rubriek maak ek by uitstek gebruik van John Gregory se boek, Enoch Powell, the patriotic prophet: The speeches of Enoch Powell (Patropress, 2013, 208p; Amazon Kindle $11,39). Gregory noem Powell “without a doubt the greatest Prime minister we never had” (Kindle 20). Sy naaste Afrikaner-ekwivalent is seker die beginselvaste Jaap Marais (1922-2000) of dalk die kompromislose Hans Strijdom (1893-1958).

Powell was gegrief oor die aanvanklike paaibeleid van die Konserwatiewe Party teenoor Adolf Hitler en het dus in die 1945-verkiesing vir die Arbeiderdsparty gestem. Die verlies van Indië onder ‘n Arbeidersregering het Powell genoop om sy gewig by die Konserwatiewe Party in te gooi. Hy het ‘n parlementslid vir die Konserwatiewe Party (1950-1974) en die Ulster Unioniste (1974-1987) geword. (Hy het die aanbod om ‘n kandidaat vir die regse en uitsluitlik blanke Nasionale Front (NF), gestig in 1967, te word, geweier. Die NF se beleid is dat alle nie-blanke immigrante gerepatrieer moet word.) As Noord-Ierse parlementslid het Powell gepoog om daardie gebied ‘n integrerende deel van Brittanje te maak, want die aparte, selfregerende parlement en eie eerste minister in Belfast sou noodwendig meebring dat Noord-Ierland mettertyd deel van die Ierse Republiek word. Hy was gegrief oor die Amerikaanse standpunt dat die Ierse Republiek en Noord-Ierland moet verenig voordat Ierland lidmaatskap van NAVO kon kry.

Powell was die minister van gesondheid in Harold MacMillan se kabinet (1960-1963) en die skaduminister van verdediging in die opposisieparty van Edward Heath (1965-1968). As politikus het Powell hom van vroeg af vir die opruiming van krotbuurte en beheer oor immigrasie beywer. In die 1964-verkiesing het hy gesê: “It was essential, for the sake not only of our own people but of the immigrants themselves, to introduce control over the numbers allowed in. I am convinced that the strict control must continue if we are to avoid the evils of a ‘colour question’ in this country, for ourselves and for our children” (Wikipedia).

Op ekonomiese gebied was Powell ‘n voorstander van disinflasie, eerbied vir markkragte, die bevordering van vrye handel, die privatisering van sommige staatsbates en die monetarisme wat Margaret Thatcher (1925-2013, Britse eerste minister 1979-1990) mettertyd sou aanhang. Voor die onafhanklikwording van Kenia in 1963 het Powell gesê dat Brittanje nie ander standaarde in bv Afrika as tuis kan hê nie. Uit Kenia was daar ‘n groot toestroming van Asiate na Brittanje toe swartes na ‘n jare lange skandalige veldtog van terrorisme die politieke beheer oorgeneem het.* Powell “said terrorism was a form of warfare which could not be prevented by laws and punishments but by the aggressor’s certainty that the war was impossible to win” (166). (In Suid-Afrika het die ANC en ander immorele terroristebewegings besef dat hulle nie die militêre stryd kon wen nie. Desnieteenstaande het FW de Klerk en sy patetiese onderhandelaars roemloos boedel oorgegee. Dit is tragies dat hulle nie van Powell se mening kennis geneem en die terroriste met mag en mening beveg het nie.) [* “The Kenia Independence Act … has the unexpected effect that some 200 000 Indians in Kenya alone have become literally indistinguishable from the people of the United Kingdom, so that they have an absolute right of entry to this country and thus enjoy priviliges which no Commonwealth citizen … possesses” (1239).]

In Oktober 1968 het Powell voorgestel dat behuisingsubsidies en die finansiële ondersteuning van ander lande (“foreign aid”) geskrap moet word. Powell was nie net teen Amerikaanse invloed op Britse regeringsbeleid gekant nie, maar ook skepties oor groter aansluiting by Europa. Hy het kapsie gemaak teen Britse lidmaatskap van die Europese Ekonomiese Gemeenskap (EEG), wat later die Europese Unie (EU) geword het. Hy wou hê dat die Britse parlement outonoom bly en nie onderhewig moet wees aan bv EU-voorskrifte oor ekonomiese beleid, menseregte en immigrasie nie. Volgens Powell moet kernwapens nooit werklik gebruik word nie. Lande wat oor hulle beskik behoort sulke wapens bloot as afskrikmiddels te behou.

In Powell se politieke loopbaan was daar twee breuke. In 1968 is hy as skaduminister ontslaan en in 1974 het hy die Konserwatiewe Party verlaat. In 1968 het die breuk gekom vanweë sy sogenaamde “rivers of blood”-toespraak. Daardie beroemde, profetiese toespraak is die hoofonderwerp van hierdie rubriek. Dit handel oor immigrasie uit Statebondslande en anti-rassediskriminasie-maatreëls. Powell het dié sprekende voorbeeld gestel van hoe ‘n enkele toespraak ‘n politikus kan maak of breek. Die 1974-breuk is veroorsaak toe Brittanje onder die leiding van ‘n Konserwatiewe regering op lidmaatskap van die EEG besluit het. Powell se standpunt was dat Brittanje nie ‘n provinsie van ‘n Europese superstaat moet word nie. Van die begin af was die EEG sowel ‘n ekonomiese as ‘n politieke alliansie.

Powell was hoogs intelligent en boonop ‘n uitstekende orator. Hy het al sedert die vroeë jare sestig die aandag gevestig op die gevare wat grootskaalse immigrasie uit Statebondslande vir Brittanje inhou. Hy het beswaar gehad teen die vreemde kultuur van hierdie immigrante omdat dit nie met die tradisionele Britse lewenswyse versoenbaar was nie. Sy standpunt was dat immigrante nie die monokultuur van die Britte met multikulturaliteit moet versteur nie. Klein getalle vreemdelinge kon moontlik sonder (groot) kulturele skade in die Britse gemeenskapslewe geabsorbeer word (dus geïntegreer en mettertyd geassimileer word) maar nie ‘n onophoudelike en progressief groter wordende stortvloed nie.

Die gewraakte “rivers of blood”-toespraak is op 20 April 1968 in Birmingham gelewer. Sedertdien is Enoch Powell wêreldbekend. Die direkte aanleiding vir die toespraak was die Arbeidersregering se Race Relations Act (1968), wat rassediskriminasie verbied het. (In die nuwe Suid-Afrika is daar steeds geen sodanige verbod nie. Daar mag nie teen swartes gediskrimineer word nie, maar wel teen wittes. Rassediskriminasie teen blankes word egter verdoesel deur dit regstelling, transformasie, positiewe diskriminasie, ens, te noem.) In sy toespraak het Powell glad nie van “rivers of blood” gepraat nie. Dit is ‘n frase wat joernaliste aan die toespraak gekoppel het. Vandaar die groot bohaai wat gevolg het, hoewel Powell wesenlik niks anders gesê het as wat hy reeds voorheen verskeie kere kwyt geraak het nie (kyk die 1964-aanhaling uit die Wikipedia hier bo en verdere voor-1968-verwysings hier onder).

Powell het sy beroemde toespraak soos volg begin: “The supreme function of statemanship is to provide against preventable evils … the besetting temptation of all politics [is] to concern itself with the immediate present at the expense of the future … the discussion of future grave but … avoidable evils is the most unpopular and at the same time the most necessary occupation for the politician” (322). Reeds in 1968 het Powell waargeneem Brittanje is “undergoing the total transformation to which there is no parallel in a thousand years of English history” (342). Hy het tereg genoem dat die immigrante nie egalig verspreid dwarsoor die land aangetref word nie maar in bepaalde gebiede (“foreign areas” – 1158) gekonsentreer is.

Hy het ook ‘n vinnige toename in getalle voorsien. “It is this fact above all which creates the extreme urgency of action now, of just that kind of action which is hardest for politicians to take, action where the difficulties lie in the present but the evils to be prevented or minimized lie several parliaments ahead” (348). “Numbers are of the essence,” daarom is die volgende aksie nodig: “by stopping or virtually stopping, further inflow, and by promoting the maximum outflow” (356). “We must be mad, literally mad, as a nation to be permitting the annual inflow of some 50 000 dependents, who are for the most part the material of the future growth of the immigrant-descended population. It is like watching a nation busily engaged in heaping up its own funeral pyre” (362). Daar mag glo geen rassediskriminasie wees nie, maar “at work … employers hesitated to apply to the immigrant worker the standards of discipline and competence required of the native-born worker” (409).

Powell vertel: “Eight years ago in a respectable street in Wolverhampton [Powell se kiesafdeling] a house was sold to a Negro. Now only one white (a woman old-age pensioner) lives there” (422). Powell is daarvan beskuldig dat hy ‘n fiktiewe voorbeeld gebruik het, maar na die tyd is die persoon as Druscilla Cotterill geïdentifiseer en is sy weergawe korrek bewys.* Hierdie vrou was ‘n weduwee. Albei haar seuns het in die Tweede Wêreldoorlog gesneuwel. Sy het haar huis as ‘n losieshuis bedryf, maar die loseerders het weggetrek weens die verswarting van die buurt. Sy was nie bereid om swart loseerders te aanvaar nie. Die prys wat vir haar huis aangebied is, was ook te min. Sy wou nie toelaat dat swartes haar telefoon gebruik nie. Sy is van rassisme beskuldig en aan die uiterste intimidasie blootgestel. “Windows are broken. She finds excreta pushed through her letterbox” (435). (Die misdadigers wat hulle op ‘n soortgelyke manier op die kampus van die Universiteit Kaapstad en elders gedra, is dus nie uniek nie. Die strooiing van ontlasting is ‘n beproefde handeling van sommige in ‘n politieke magstryd.) [* In Februarie 1968 (dus voor sy beroemde toespraak) het Powell verwys na ‘n enkele wit kind wat in ‘n skoolklas oorgebly het (1217). Weereens is hy van leuens beskuldig en weer is hy reg bewys.]

Om sulke mense in ‘n blanke gemeenskap te integreer is problematies, want “to be integrated into a population means to become for all practical purposes indistinguisable from its other members” (435). Maar daar is immigrante wat glad nie wil integreer nie en spesiale regte eis sodat hulle hulle gewoontes/gebruike in Brittanje kan voortsit. Powell se standpunt was “the same rights and the same treatment as anyone else” (970); dus geen rasgebaseerde diskriminasie, regstelling, bemagtiging, bevoordeling of wat ook al nie. Dan kom Powell by sy stelling wat deur joernaliste tot die meer opspraakwekkende/sensasionele “rivers of blood” herformuleer is: “Like the Roman, I seem to see ‘the River Tiber foaming with much blood’.* That tragic and intractable phenomenon which we watch with horror on the other side of the Atlantic but which there is interwoven with the history and existence of the [United] States itself, is coming upon us here by our own volition and our own neglect. Indeed, it has all but come. In numerical terms, it will be of American proportions long before the end of the century. Only resolute and urgent action will avert it even now” (455). [* Aangehaal uit die Romeinse digter Vergilius (70-19 vC) se Die Aeneïs, 6, 1.86.]

Die waarheid van Powell se profetiese toespraak word soos volg deur John Gregory toegelig: “If we take a look at today’s so called multi-cultural Britain, with off duty soldiers being beheaded on the streets of London by Islamists, Muslim grooming gangs raping our children, and ethnic gangs plaguing all our major cities and towns, be it Asian and Turkish herion gangs, Romanian pick pocket gangs or other Eastern European mafias, slave trading girls for prostitution, Somalian and African post code gangs – the list is endless. Put this together with a Nation of indigenous people who are at breaking point with being ignored by public schoolboy pleb politicians, who only serve themselves” (279). ‘n Versugting wat dwarsoor Europa en in Amerika opklink, is dat die sogenaamde demokraties verkose regerings se beleid oor immigrasie glad nie versoenbaar met die mening van die oorgrote meerderheid kiesers is nie.

Die dag na sy toespraak is Powell as skaduminister ontslaan. Hy het nooit weer ‘n senior politieke pos beklee nie. Hy is daarvan beskuldig dat hy die raskaart gebruik het, ‘n rassis is, ens. Maar ‘n meningsopname het getoon dat 74% van die Britse kiesers Powell se mening onderskryf. Die frase “Enoch was right” word sedertdien dikwels gebruik wanneer die kwessie van immigrasie in Brittanje ter sprake kom. Powell het self 120 000 briewe ontvang, waarvan die oorgrote meerderheid sy standpunt ondersteun het. Dit word algemeen aanvaar dat die opskudding wat Powell veroorsaak het die Konserwatiewe Party in staat gestel het om die 1970-verkiesing te wen. Die plaaslike politieke kommentator RW Johnson, destyds verbonde aan die Universiteit Oxford, is een van diegene wat hierdie pluimpie aan Powell gegee het. In 1972 het ‘n meningspeiling getoon dat Powell steeds die gewildste politikus in Brittanje was.

Na sy breuk met die Konserwatiewe Party in 1974 het hy kiesers aangemoedig om in die 1974-verkiesing vir die Arbeidersparty te stem, ‘n verkiesing wat die Arbeiders gewen het. Edward Heath het hierdie nederlaag aan Powell se invloed toegeskryf. Dit is ook die rede waarom Margaret Thatcher later geweier het om Powell as ‘n skaduminister of minister aan te stel. In 1982 het Powell as nasionalis en lojalis Thatcher tydens die oorlog met Argentinië oor die Falkland-eilande gesteun. Na sy uittrede uit die politiek het Powell in die 1990-verkiesing die Konserwatiewe Party aangeraai om die “British Card” te gebruik. Thatcher was toe vol lof vir Powell: “I have always read Enoch Powell’s speeches and articles very carefully … I always think it was a tragedy that he left. He is a very, very able politician. I say that even though he has sometimes said vitriolic things against me” (212). Maar Powell het nooit weer lid van die Konserwatiewe Party geword nie. In sy latere jare het hy die regse United Kingdom Independence Party (UKIP), gestig in 1993, ondersteun, maar hy het homself as te oud gediskwalifiseer om ‘n UKIP-kandidaat in ‘n verkiesing te wees.

In Powell se ander toesprake is daar ook baie pêrels, waarvan ek enkeles uitlig. In 1966 het hy die aandag op ‘n anomalie in die Britse immigrasiebeleid gevestig: “Our nearest European neighbours were aliens, to be strictly excluded from Britain, but that the myriad inhabitants of independent countries in Asia, Africa and the New World were British, indistinguishable from native-born inhabitants of these islands [ie Britain], and that no limitation could be placed on their inherent right to enter and leave this realm at will. For fear, so it was said, of ‘offending the Commonwealth’, we persisted in this course until we had entailed upon ourselves a fearful and wholly unnecessary problem, one which has brought no compensating benefit to any other country, and one with consequences of which our children and their children will still be coping” (940). (Insgelyks kan ‘n mens sê dat die ongelooflike plaaslike onnoselheid van 1990/1994 voorkombaar en dus onnodig was en ons nageslag selfs in groter mate as ons huidige geslag die dure prys daarvoor gaan betaal.) Pleks van hande te vat sê Powell: “There comes always a time ‘when the kissing has to stop'” (961); ontleen aan die Engelse digter Robert Browning (1812-1889) se “A toccata of Galuppi’s” (1855).

‘n Bekende strategie is dat ‘n man hom as immigrant in ‘n ander land vestig en dan spoedig sy (uitgebreide) familie ook daar wil hervestig. Powell praat van “actual or alleged dependents” (1224). As dit geweier word, word die owerheid van harteloosheid en erger beskuldig. Powell stel sy standpunt, ‘n elementêre waarheid, baie duidelik: “There are two directions in which families can be reunited” (1224). Dit is moeilik om van onwettige inkommers ontslae te raak; tans onder meer vanweë ‘n EU-menseregtebepaling dat gesinslewe nie ontwrig mag word nie.”We are ‘stark, staring bonkers’ to offer all illegal entrants a prize for breaking the law” (1246).

Wanneer geweld uitbreek, is die neiging (ook in Suid-Afrika) om sonder meer te aanvaar dat daardie misdadigers (regverdigbare) griewe het. Powell het ‘n ander mening: “Today violence and mob law are organised and speading for their own sake” (1819). Daar is mense “who by reason of some kind of fecklessness or incompetence are chronically unable to feed, clothe and house themselves and their families” (1826). Pleks van op eie inspanning staat te maak, beweer armlastiges dat hulle ‘n heilige reg op baie dinge het. In Suid-Afrika verneem ons telkens van gevalle waar skole afgebrand word omdat daar glo te min klaskamers is. Die misdadigers kan nie die berekening doen dat daar dan nog minder klaskamers oorbly nie. Mense wat nie vir munisipale dienste betaal nie, betoog oor swak dienslewering terwyl hulle in werklikheid suiwer ekonomies/finansieel op niks aanspraak kan maak nie. Een van die baie euwels van demokrasie is dat oproermakers onwegneembare stemreg het. Die politieke partye wil nie sulke elemente in die bek wil ruk deur bv klipgooi, die oprigting van padversperrings en die brand van buitebande absoluut te verbied en swaar strawwe aan oortreders op te lê nie. In Suid-Afrika het terroriste bewys dat misdaad hoogs lonend kan wees. Geweld is steeds die bewese manier om die owerheid tot die verlangde optrede te verplig. Dit sal dus onbepaald en seker in al hoe groter mate voortgesit word.

Reeds in 1970 het Powell gesê: “University disorder [is] … connected with that more general civil disorder or anarchy which I believe is also on the ascendant” (1928). “The essential ingredient of the success of anarchy in its new form is the enslavement of the majority by a tiny minority [dink bv aan Open Stellenbosch] In the political sphere the technique is comparable in importance and in novelty to the development of the nuclear weapon in the military sphere; for a method has been discovered of achieving immense results with negligible initial effort, thanks to a sort of gearing or leverage which brings the majority into play under the direction and control of the minority” (1936). “The secret weapon is the assumption that violence and disorder imply grievance. From this it follows that the grievance must be removed in order to stop the violence and disorder. It follows that the real blame lies not with the violent and disorderly but with those responsible for the assumed grievance … The burden of accusation and condemnation is thus automatically diverted from the guilty on to the innocent … the general public itself are so mesmerised by this technique that they become the instruments of its success” (1943).

Wat doen iemand soos Wim de Villiers in so ‘n geval? “Buy off the aggressors” (1950). “Violence is automatically in the right and authority necessarily in the wrong” (1987). “It is an old delusion to suppose that those bent on violence and anarchy can be satisfied with instalments of what is miscalled reform [transformation!]. If reform were the object, they could be: but the object is not reform, the object is destruction. When a concession has been extorted here, it will be followed by another demand there; when one humiliation has been inflicted on the authorities, the means will instantly be sought of inflicting another. There is no quantity of danegeld* which buys off anarchy; there is no end to the instalments which will be swallowed and leave the aggressor unsatisfied … We have been content to stand on the touchline and watch the university authorities, in their pitiful inexperience and gaucherie, go down to one defeat after another” (2021). [* Danegeld: “In English history, a tax imposed from 991 onwards by Anglo-Saxon kings to pay tribute to the Vikings. After the Norman Conquest (1066), the tax was revived and was levied until 1162; the Normans used it to finance military operations” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 256).]

Ek het die volgende juweel oorgehou vir laaste. Dit gaan oor menseregte, spesifiek die reg op behuising, waarvoor Suid-Afrikaanse belastingbetalers jaarliks baie moet opdok. Wanneer iemand beweer hy het die reg op iets, verwys hy na iets wat hy nie het nie: “‘I have a right to that’, the statement clearly means that somebody else … ought to furnish me with it, and that if he does not do so voluntarily, he can and should be forced to do so” (1464). Teen wil en dank moet bv die blankes in Suid-Afrika hulle eie huisvesting voorsien en ook huise vir die miljoene armlastige huisloses. As die owerheid die bedrag beperk waarteen huise verhuur kan word, lei dit tot krotbuurte. As die regering gesubsidieerde huise bou, “because the price is artificially reduced, the demand must by definition always exceed the supply … Thus, where everyone has a right to a house, shortage of housing is guaranteed in perpetuity” (1487). Sodanige opset saboteer persoonlike vryheid: “There is no man so independent as he who pays the market price for what he gets” (1495). In Suid-Afrika is die probleem dat baie mense politieke vryheid wil hê (die reg om te stem vir wie hulle wil) maar geen morele beswaar het teen ekonomiese afhanklikheid van die staat vir bv toelaes wat sonder enige teenprestasie ontvang word nie.

In Suid-Afrika word ongebreidelde immigrasie (wettig en onwettig) sienderoë toegelaat. Om te voorkom dat hulle (potensiële) kiesers vervreem en van xenofobie/vreemdelingehaat beskuldig word, verkies politici om oor hierdie aktuele probleem te swyg. Daar is in Afrika Unie-geledere selfs planne om die vrye vloei van immigrante dwarsoor die hele Afrika-kontinent te wettig. Dit is dalk ‘n onfeilbare resep om (feitlik) alles te vernietig wat sedert 1652 plaaslik tot stand gebring is. Het dit nie tyd geword dat ons Enoch Powell se nagedagtenis huldig deur bv strate na hom te vernoem pleks van om bv immorele terroriste op allerhande maniere te vereer nie?

Leon Lemmer: Dominique Venner, ‘n regse Franse historikus

In Europa is daar skuldgevoelens omdat die twee wêreldoorloë daar ontstaan het. Daar is ‘n diepe besef van die ontwrigting en verwoesting wat tydens oorlogvoering aangerig word. Daar is gevolglik groot begrip vir vlugtelinge en ontheemdes uit gedestabiliseerde gebiede. Dit is waarom daar so sagkens teen die invloei van immigrante opgetree word. Hoe groter die skuldgevoel, hoe meer die empatie. Dit is waarom die Duitse regering die grootste toevloei van immigrante verduur. Dit is ook waarom regse politiek na die Tweede Wêreldoorlog stadiger in Duitsland as in Frankryk ontwikkel het.

In Frankryk het die Nouvelle Droite (Nuwe Regses) onder die leiding van Alain de Benoist (gebore in 1943) en GRECE, ‘n navorsings- en studiegroep oor Europese beskawing (gestig in 1968), tot stand gekom. Een van die medewerkers was Dominique Venner (1935-2013). Hy was ‘n nasionalistiese, anti-kommunistiese aktivis. Hy noem kommunisme die vyand van Europa (bron hier onder, Kindle 304). Hy is uit die skool geskors omdat hy ‘n kommunistiese plakkaat verwyder het (310). Hy vergelyk die rolle wat nasionaliste en kommuniste in die Franse weerstand teen die Duitse besetting in die Tweede Wêreldoorlog gespeel het:

“Venner stresses the degree to which traditional French nationalists played heroic roles in this struggle, in contrast to the French Communists, who went from collaborating with the invaders to killing their enemies after the German evacuation” (88).

In die jare vyftig, kort na die begin van die Algerynse Oorlog, het Venner twee jaar lank teen die Moslems geveg. Toe die Hongaarse opstand in 1956 deur Sowjetmagte onderdruk is, was Venner een van diegene wat die kantore van die Franse Kommunistiese Party in Parys aangeval het. In 1961 het hy deelgeneem aan ‘n mislukte staatsgreep teen die regering van Charles de Gaulle, wat die belange van die blanke Algeryne versaak het. Van De Gaulle sê Venner: “He severely lacked any noble-mindedness himself” (356). Venner het 18 maande tronkstraf uitgedien. Van 1971 af het hy sy aandag eerder op geskiedkundige navorsing en publikasie toegespits. Hy is onmiskenbaar ‘n Franse geskiedkundige, soos wat Hermann Giliomee, volgens eie erkenning, ‘n Afrikaner- (maar nie-regse) historikus is.

Venner was ongetwyfeld ‘n man van entoesiastiese aksie, al het die verlangde resultate dikwels agterweë gebly. “I do, however, believe in the positive effects of radical thought” (368). Kenmerkend van sy lewe was verset teen Franse identiteitsvernietiging en intense besorgdheid oor die toekoms van Europese beskawing. Hy het dit teen die toename van immigrante in Frankryk gehad; immigrante afkomstig uit die Derde Wêreld in die algemeen en Moslems uit Noord-Afrika (veral Algerië) in die besonder. Hy het gefabriseerde multikulturaliteit as ‘n onding van veral Amerikaanse oorsprong beskou. In Algerynse stede, soos Algiers en Oran, word die werkloses en leeglêers wat in die openbaar rondstaan “muurleuners” genoem. Baie van daardie muurleuners kan deesdae in Franse stede gesien word. Dit is nie ‘n resep vir voorspoed en vooruitgang nie.

Venner was die trotse pa van vyf kinders. Kort nadat wetgewing in Frankryk goedgekeur is wat selfdegeslaghuwelike* toelaat, het hy as ‘n teken van openbare protes selfmoord in die katedraal Notre Dame gepleeg deur homself in die kop te skiet. Van hom kan gesê word: “He refused to live in a degenerate society” (1083). Ook: “He was in discord with the era he lived in” (1180). “It often takes great courage to stay alive, but it also take great courage to detach ourselves from the temptation to prolong our life despite both its degradation and the machinations of fate” (1214). Al drie hierdie aanhalings kan op my en my verhouding met die nuwe Suid-Afrika toegepas word. [* Naas die twee tradisionele geslagte word ‘n derde of oorgangsgeslag of tussentoestand met minstens sewe variasies, LGBTIQA (lesbies, gay, biseksueel, transgender, interseksueel, queer en aseksueel), deesdae erken. Kinders word egter steeds en feitlik uitsluitlik op die tradisionele, natuurlike manier verwek.]

Myns insiens is daar ‘n beletsel op selfdood. Venner se selfdood is moontlik geïnspireer deur die voorbeeld wat deur die Japanese outeur Yukio Mishima (1925-1970) gestel is (1083). “Death is preferable to a life not worth living” (1108). Maar ‘n mens moet besef dat “the right to suicide” (1173) die betrokke subjek van alle moontlikhede (denke, handelinge, belewing) in die sintuiglike werklikheid ontneem. Selfdood is ‘n nie-herhaalbare, dus eenmalige, protesaksie en dus in daardie sin onbevredigend. Ek verkies om eerder nog voort te veg teen bv onreg, immoraliteit en ondoeltreffendheid.

Sommige van Venner se boeke is in ander tale vertaal, maar nie in Engels nie. In 2011 is hy gevra om ‘n oorsig van sy werk te skryf vir publikasie in Engels. Dit het hy ongelukkig nie gedoen nie. Daar is, wat hom betref, op ‘n makliker opsie besluit. Die joernalis Pauline Lecomte het sogenaamde onderhoude met hom gevoer. Die resultaat is ‘n teks wat veronderstel is om ‘n inleiding tot sy denke te wees: The shock of history: religion, memory, identity (London: Arktos, 2015, 160p; Amazon Kindle $5,13). Die boek is in 2011 in Frans gepubliseer en deur Charlie Wilson in goeie Engels vertaal.

In die boektitel word na religie verwys, maar Venner het voorkeur aan die heidense idees van die antieke Grieke gegee: “Paganism in no way previewed our present multicultural, feminist culture” (76). Hy dateer die Europese beskawing terug tot by veral Homerus (8ste eeu vC). Wanneer hy na religie verwys, het hy egter dikwels bloot hedendaagse manies in gedagte, bv: “The opiate of the masses for whom football games serve as the high mass. This religion’s tablets of law are human rights, or the right to zombification, which becomes man’s moral obligation. The dogmas are those of humanitarianism, whose secular arm is NATO, national, and international courts. Its witchhunters seek out and destroy difference, individuality, love of life, nature, the past, critical thinking, and those who refuse to be martyred before the almighty deity of humanitarianism” (1540).

Uit die teks is dit duidelik dat daar nie konvensionele onderhoude met Venner gevoer is waarin hy spontaan mondeling gereageer het nie. Dit was blykbaar veel eerder soos die onderhoude wat via die internet gevoer word. Venner noem dit “a dynamic method of presenting my works and thoughts” (224). Vir my bly die resultaat onbevredigend omdat die onderwerpe nie grondig en sistematies aangespreek word nie. Die publikasie is nogtans glad nie sonder verdienste nie.

Daar word baie gekerm en geskryf oor kolonialisme asof die gevolge daarvan net sleg was en is. Een van die redes vir hierdie oorvloedige afkeer is omdat net blanke lande op hierdie manier gediskrediteer word. Oor die weerslag van kolonialisme, naamlik die grootskaalse invloei van wettige en onwettige immigrante uit die Derde Wêreld na voormalige koloniale lande, is tot onlangs meesal geswyg. In hierdie neo-kolonialisme neem die verskuiwing van mense groter afmetings aan (of kan groter afmetings aanneem) as tydens die kolonialisme van destyds. Histories het kolonialisme die kolonies ten minste in sekere opsigte, bv met die skepping van infrastruktuur, bevoordeel. Neo-kolonialisme, daarenteen, lei tot die oorvoorsiening van armlastiges wat parasiteer op welsynstelsels en die kwaliteit van die gasheerlande se lewenswyse ondermyn. Dit is ook ‘n feit dat dit nie net mense uit vorige kolonies is wat hulle in die betrokke koloniale land (probeer) vestig nie; dese en gene (vlugtelinge asook ekonomies-kansvattende immigrante) maak in groot getalle hulle selfgoedgekeurde opwagting. Venner praat van “the colonisation of Europe by extra-European migrants” (522). Wat feitlik deurgaans verswyg word, is dat dit ‘n misdaad is om sonder ‘n geldige paspoort (en dikwels ook ‘n visum) ‘n landsgrens oor te steek.

Die “shock of history” in die boektitel het betrekking op hierdie massa-immigrasie. “Europeans are now in the process of being colonised in the name of the very same principle against which they do not know how to defend themselves: if all men are brothers, nothing can stop the arrival of others on our doorstep … Europe has been thrown, naked and defenceless, into a world aching to vengefully humiliate her” (187). “The key word here is identitarian. In this way, Islam is not simply a religion. It is in fact much more than that: it is ‘a community, a law, a civilisation'” (200). Moslemkultuur word oorheersend deur Islamreligie bepaal, wat op sy beurt geen ander religie duld nie en dus ook geen ander kultuur (bv Westers/Europees) nie.

“In order to zombify the once rebellious European people, mass immigration has proved most useful. This has allowed the importation of cheap foreign labour, all the while destroying national identities. The installation of non-native living areas further accelerates the proletarisation* of European workers. Deprived of the protective powers of a coherent nation, they become ‘naked proletariats’, zombies in power, as they are blamed for imaginary crimes attributed to their ancestors, such as colonisation. An unexpected difficulty, however, has come from the immigrants themselves. Strangers to European social conduct, they have built Islamised communities in the ghettos. Entire regions of sovereign territories are now breaking free from the laws of the republic in favour of self-government, policed by the ‘older brothers’ of their communities” (1527). [* Proletariaat: “Klas sonder besittings; onderste laag van die samelewing” (HAT).]

Sekularisasie/verwêreldliking het veroorsaak dat die christelike godsdiens nie meer ‘n samebindende mag in Europa is nie; in elk geval nie in dieselfde mate as voorheen nie, al bly Europese moraliteit breedweg op christelike waardes geskoei. Europa moet saamstaan teen die kulturele bedreiging van veral Islam en is gevolglik op soek na nuwe bande: “Ties capable of uniting Europeans with each other and arming them morally so that they may confront the impending threat of complete disappearance into the great void of the universal melting pot and of ‘brazilisation'” (218). “Brazilisation” verwys na die grootskaalse etniese verbastering wat daar reeds eeue lank in Brasilië plaasvind.

“We must rise above political and denominational variables and rediscover the permanence of tradition, which has permeated our founding poems for millennia” (224). Daardie “founding poems” van Europese beskawing is veral Homerus se Ilias en Odyssee: “My holy texts are the Illiad and the Odyssey, the founding poems of the European soul” (380). “We are tasked with recovering the spiritual continuity of our primordial tradition” (387). “The ancient Greek city-states … were founded upon the ethnic homogeneity of their citizens. Remember too that their fate, like that of all states, was dependent upon the quality of the leading class” (1958). “Like plants, men cannot exist without roots” (1744). “My stated intention was to lay the groundwork for a reformation through the discovery of our origins” (1789). “With Homer, the future takes root in the memory of the past” (2536).

As ‘n polities regse verwys Venner na die “Hyperborea” van die antieke Grieke (245), wat eintlik maar ‘n sinoniem vir die blankes of Ariërs is. Hy verwys na “the kinship between the peoples of the Indo-European language group, who I refer to as ‘Boreans’, in reference to the legendary Hyperboreans whom the ancient Greeks saw as their ancestors” (2176). Maar etnisiteit is nie al wat in die spel is nie. “Birth alone is insufficient; it is our consciousness that makes us who we are. I exist solely through my roots, a tradition, a history, and a territory” (263). Iedere mens word kultuurloos gebore en word dan mettertyd deur ervaring (van bv die omgewing en opvoeding) ‘n kulturele wese. Met ander woorde iedere mens is geskool in ‘n bepaalde lewenswyse. “The distinctive feature of all humans, regardless of race, is the aspect of their culture that transcends their animalistic nature. In other words, people are the sum of their heredity, culture, and archetypes” (1307). Daar kan diepgewortelde kulturele verskille tussen etniese groepe wees. “I do not believe in the homogenisation of cultures, even in Europe, despite what certain corrupt elites would like us to believe” (588). Wat Venner betref moet Franse kultuur onmiskenbaar Frans bly. Hy identifiseer die ondergrawers/”moles” van daardie kultuur as “showbusiness, teaching, academia, medicine, law, and the prison system” (1552). ‘n Vorige Franse president, Nicolas Sarkozy, het gesê: “I believe that none should live in France without respecting our culture and values” (1754).

Tipies Frans (en soos De Gaulle) het Venner sy mes in vir die Amerikaners, bv (dalk vergesog): “As confirmed by secret documents posted to Wikileaks in 2010, American elites have favoured extra-European and Muslim invasions of Europe by immigrants in order to break and undermine the European people” (599). “A great historical paradox has willed that the United States be both the extention of Europe and also its negation” (1577). “The American pretention to refuse their country’s European legacy is excessive. That said, the split is undeniable” (1583). Die Amerikaners sien hulleself as “the perfect society that must impose itself upon the world” (1608). Anders as die res van Amerika, die “old South retained much of its European character” (1344). Dit is juis die suidelike state van Amerika wat dikwels polities met die blanke bewind in Suid-Afrika vergelyk word. ‘n Ander raak opmerking van Venner is: “High-risk sports … has become a sort of substitute for warfare” (1382).

“I had a feeling that the Algerian War* [1954-1962] was far different than what those naïve champions for French Algeria, with whom I did not share the dream of a multi-ethnic utopia, thought. My sympathy lay with the Europeans under threat” (278). Nasionalisme en patriotisme was vir Venner van deurslaggewende belang. In Suid-Afrika sou hy hom ongetwyfeld by die blankes geskaar het. Die verkwanseling van ons land, wat blankes sonder ‘n eie grondgebied gelaat het, sou hom rasend verontwaardig gemaak het. Hy het dit teen “the general regress of the White world” gehad (510). [* Ek onthou dat AM van Schoor, die redakteur van Die Vaderland, kort na die begin van die Algerynse Oorlog in sy radioprogram “Wêreldgebeure” voorspel het dat wat in Algerië met die blankes gebeur ‘n aanduiding sou gee van wat die lot van blankes in Suid-Afrika gaan wees. Vier dekades later is hy reg bewys.]

Enigeen wat vir blankes in die bres tree, word van rassisme beskuldig. “Accusations of ‘racism’ lead to social and civic death. Hunted down by a pitiless inquisition, the accused will be convicted by the long ‘secular arm’ of the law” (1570). “We reject the egalitarian lie, and we bow before the hierarchies established by nature” (949). “Men exist only by what distinguishes them” (1744). Later kom hy hiernatoe terug: “We exist only by that which distinguishes us and by what is unique to us: clan, lineage, history, culture, and tradition, all of which are things we need as much as oxygen in order to truly be alive … tradition … is not the past, it is that which does not pass away. It comes to us from that which is most distant, but always present. It is our interior compass, the benchmark of all the norms that suit us and that have survived all that has tried to change us” (1819). “If a tradition survives over time, it is because it rests upon the hereditary dispositions of related peoples, and a spiritual heritage whose origin reaches back into prehistory, through the long and mysterious period that led to the emergence of the Indo-Europeans” (1844). “When it comes to European tradition, Homer is the very source itself” (2165).

Daar is ‘n tradisionele Franse kultuur en ook ‘n breër Europese kultuur. Die onderskeibare kulture wat in die verskillende Europese lande aangetref word, kan dus as subkulture van die omvattende Europese kultuur beskou word. Venner noem dit die “hidden Europe” (777). Die kultuurverskille in die tradisionele Europa was nie van so ‘n diepgaande aard dat dit as “multikultureel” gekarakteriseer kon word nie; altans nie in dieselfde sin as wat hierdie woord deesdae graag gebruik word nie. Die kultuur van immigrante uit die Derde Wêreld verskil fundamenteel van die Franse en ander Europeërs se lewenswyse. Multikulturaliteit het dus ‘n negatiewe betekenis vir Europeërs. Hulle voorspoed, lewenswyse en selfs voortbestaan word deur selfaangemelde vreemdelinge bedreig. Die meeste Europeërs begeer hulle eertydse monokulturaliteit.

Al het gebeure Venner tot selfmoord gedryf, was hy nogtans optimisties. “Signs of popular awakening are arising all over Europe, evidence that Europeans are regaining their sense of self-awareness” (528). “I do not wish to join the chorus of pessimistic ‘declinists'” (549). “The European Union seems to be losing its political weight, and European governments are losing their faith in economic globalism and the moral code of human rights” (542). “One can clearly see the signs that guilt-ridden attitudes towards European history are fading. The fact that this immoral system of economic predation needs to criminalise our past in order to maintain its pretention to purity, has become all too obvious” (1806).

Leon Lemmer: Regse politiek in Noorweë

Bruce Bawer, ‘n Amerikaner wat sedert 1999 in Noorweë woon, het bekendheid verwerf met sy boek oor die verideologiseerde linksheid van die Amerikaanse universiteitswese: The victims’ revolution: The rise of identity studies and the closing of the liberal mind (New York: Broadside Books, 2012, 405p; Amazon Kindle $15,95). Voor dit het hy reeds sy verontwaardigde aandag toegespits op die kulturele aftakeling wat immigrante in Europa veroorsaak. Sy bekendste boek hieroor is: While Europe slept: How radical Islam is destroying the West from within (New York: Doubleday, 2006, 256p; Amazon Kindle $9,31). Hy het dit opgevolg met nog ‘n boek oor dieselfde onderwerp: Surrender: Appeasing Islam, sacrificing freedom (New York: Anchor, 2009, 338p; Amazon Kindle $15,95). Maar ek gaan my aandag bepaal by sy latere boek, The new Quislings: How the international left used the Oslo massacre to silence debate about Islam (New York: Broadside Books, 2012, 109p; Amazon Kindle $7,97).

Bawer beoog om “home truths about Islam and multiculturalism” tuis te bring, bv “that Islam was not all sweetness and light” (Kindle 643). Die “Quislings” in die boektitel verwys na Vidkun Quisling (1887-1945), wat tydens die Duitse besetting van Noorweë die staatshoof was (1940/1942-1945) en na die ontsetting weens verraad tereggestel is; onder meer omdat hy Noorweegse Jode na Duitsland gedeporteer het. “Quislings” het ‘n sinoniem vir heulers en verraaiers geword; ‘n term wat sedert 1990 goedskiks op sommige Afrikaanssprekende blankes toegepas kan word. Bawer gebruik die term Quislinge vir polities linkses wat bv pro-Moslem-immigrasie is en daardeur tradisionele Noorweegse kultuur ondermyn. Jostein Gaarder, die outeur van bv Sophie’s world (1991) en wat sterk pro-Palestynsgesind is, is ‘n Quisling. Gaarder ontken dat hy anti-Joods is, maar hy het geskryf: “To present oneself as God’s chosen people is not just stupid and arrogant, but a crime against humanity. We call it racism … We do not believe in divine promises as a justification for occupation and apartheid” (1006).

Die Oslo-slagting het op 22 Julie 2011 plaasgevind. Die moordenaar is Anders Behring Breivik. Hy het ‘n bom by ‘n regeringsgebou in Oslo laat ontplof wat 8 mense gedood het. Daarna het hy na die eiland Utøya gegaan waar ‘n jeugkamp gehou is. Hier het hy 69 jeugdiges doodgeskiet. Sy motief was om beswaar te maak teen die invloei van immigrante uit die Derde Wêreld. Hy was beswaard oor die regerende Arbeidersparty se skepping van ‘n welsynstaat en sy immigrasiebeleid. Daarom die aanval op die regeringsgebou. “The Oslo bombing was intended to be an execution of the party’s current leaders. The massacre at the camp … was meant to destroy its next generation of leaders” (1156). Slegs sowat ‘n halfdosyn van die jeugdige slagoffers op die eiland was immigrante.

Toe nuus van die slagting bekend geword het, is aanvanklik algemeen vermoed dat Moslem-ekstremiste daarvoor verantwoordelik was. Later het dit geblyk dat ‘n Noorweër die enigste persoon is wat die massamoord gepleeg het. Die aanvanklike vermoede het gelei tot ‘n reuse veldtog om Noorweërs skuldig te laat voel (soos wat van blankes plaaslik verwag word om skuldig oor apartheid te voel). Enersyds was daar ‘n oorreaksie ten bate van immigrante, gestu deur regerings- en mediapropaganda, bv “All Norway is one, united in love” (374). “During the days after the atrocities, the Norwegian TV news showed leading politicians and other prominent figures making pilgrimages to mosques and hugging imams” (483). Andersyds het etniese Noorweërs selfondersoek gedoen en hulle afgevra in hoeverre daar reste van hulle onbeskaafde Vikingvoorgeslagte in hulle oorgebly het. Hierdie tweevoudige reaksie is die tema van Bawer se boek.

Die populêre selfbeeld van Noorweërs is dat hulle goeie mense is, “an inner Lutheran – a stiff-necked, holier-than-thou moralist missionary imbued with an overweening, unconscious condescension toward members of the lesser races, whom they are eager to help ‘save’ in order to revel in their own virtue … I have never seen a country’s elite make more of a spectacle out of its foreign aid and charity efforts” (700). Die propagandaveldtog om die herstel van Noorweërs se tradisionele selfbeeld was so fel dat selfs die regse Vooruitgangsparty (Progress Party), eens die tweede grootste politieke party in Noorweë, oor sy weersin in immigrasie teruggekrabbel het. Al wat dit hierdie party in die sak gebring het, is verminderde steun by die kiesers.

Die outeur vestig die aandag op die Noorweegse regering se geskiedenis van slegte behandeling van Jode en sy openlike ondersteuning van terrorisme. Bawer verwys bv na die toekenning in die hoofstad Oslo van “Nobel Peace Prizes to murderers” (694); sommige van hierdie pryswenners word hoog in Suid-Afrika geag. Breivik is pro-Israel-gesind (419) wat gekontrasteer kan word met “many Scandinavian leftists’ pathological anti-Semistism and loathing of Israel” (425). Die Oslo-slagting het as onwenslike gevolg dat geregverdigde kritiek op Islam gesmoor word omdat Breivik met die Vooruitgangsparty en die afkeuring van politieke korrektheid geassosieer word.

In sy manifes noem Breivik dat Europa met massamoord van sy polities linksgesindes, bv kulturele marxiste wat multikulturalisme voorstaan, gered moet word. Volgens Breivik gaan dit vir hom om die oorlewing van Westerse beskawing. Hy is ‘n beweging bestaande uit ‘n enkele mens. Breivik haal Andrew Jackson (1767-1845, Amerikaanse president 1829-1837) soos volg aan: “One man with courage makes a majority” (156). Die Amerikaanse digter Robert Frost (1874-1963) het gesê: “Don’t ever take a fence down until you know why it was put up” (162). Hier kan ‘n mens aan die beskerming van landsgrense teen die invloei van bv ongewenste immigrante dink en ook aan die redes vir kultuurgebaseerde rasse-segregasie.

Bawer verwys na die “censorship of European media”, wat (soos in Suid-Afrika) dikwels die vorm van polities korrekte selfsensuur aanneem: “The media are at pains to avoid identifying evildoers as Muslims”(388). In Suid-Afrika word misdadigers nie as bv swartes of as (onwettige) immigrante in die massamedia geïdentifiseer nie omdat dit glo rasse- en vreemdelingehaat sou aanblaas. “Some immigration-related issues are not open to debate in Sweden”* (182). In Noorweë word linkse koerante deur die regering gesubsidieer (550). Die Oslo-slagting is gedebatteer teen die agtergrond van die “Danish author Lars Hedegaard’s grim prediction of Europe’s future” (184). Hedegaard het dit veral teen Islamisering terwyl Breivik ook oor militante feminisme beswaard is. “He recalls ‘mandatory knitting and sewing courses’ in primary school, the goal of which, in his view, was ‘to feminise European boys'” (220). Peder Jensen “thought feminism had been the ruin of Norway, destroying the once proud Viking nation’s willingness to stand up for itself” (1589). Breivik se standpunt kan soos volg opgesom word: “I did everything I could to stop and reverse the European cultural and demographic genocide and end and reverse the Islamisation of Europe” (258).

[* Swede is nie werklik dié toonbeeld van vryheid en verligtheid nie. “Homeschooling is now illegal in Sweden” (Julian Langness, bron hier onder, Kindle 853). Sweedse skoolkinders word op hierdie manier gedwing om met immigrante te meng. Daarteenoor neem tuisonderwys in party Amerikaanse state amper dieselfde afmetings as staatsonderwys aan, juis omdat Amerikaanse ouers die vryheid gegun word om hulle kinders uit rasgeïntegreerde skole te hou. “The overwhelming number of … immigrants has created a large housing crisis in Sweden, and in 2015 some members of the Swedish political establishment even suggested seizing summer homes from Swedish citizens to be used as housing for these asylum seekers, as well as taking old churches and reconstituting them for the same purpose. In modern Sweden, multiculturalism has become the veritable state religion, and any public speech or information that deviates from this narrative is considered dangerous and unacceptable” (853).]

Toe Bawer in 1998 in Amsterdam gewoon het, het dit hom opgeval “that the children of immigrants were more hostile to their surroundings that their parents had been” (270); dus die teenoorgestelde van assimilasie. Dit kontrasteer met die aanvanklike situasie toe “our new countrymen” geloof is want hulle “enriched Europe” met hulle kultuur en selfs met hulle blote teenwoordigheid (624). “In the months before July 22 [2011], the leaders of Western Europe’s three largest countries, Angela Merkel [Germany], Nicolas Sarkozy [France], and David Cameron [Britain], pronounced the failure of multiculturalism” (649; ook 994, 1785). In 2001 het die Noorweegse kulturele antropoloog Unni Wikan die blaam vir die kolossale toename in verkragtings in Noorweë, meesal deur nie-Westese mans teen etniese Noorweegse vroue gepleeg, op die slagoffers se uitlokkende kleredrag geplaas (283). Hierdie vroue kan glo interkulturele harmonie bevorder deur hulle kleredrag te verander (289). Daar was ‘n inisiatief van “Norways Anti-Racist Center … In order to overcome intercultural friction, non-Muslims should meet their Muslim neighbors over a cup of tea” (718).

In die praktyk is Quislinge “Eurabia propagandists”, dus mense wat ten gunste van die Islamisering van Europa is (1416). “Today’s Quislings insist that ‘fighting words’ are dangerous, that criticism of Islam is ‘hate speech'” (1217). Dit is soortgelyk aan die oproepe van ons plaaslike Maxiste dat ons nie iets ter behoud van Afrikaans en blankes se belange moet doen nie, dat ons gedwee agteroor moet sit, ons bekke moet hou en moet luister wat swartes te sê het en bowenal sonder beswaar moet afstaan wat hulle ook al begeer. Oor die beskuldiging van “racist Islamophobia” stel Bawer ‘n belangrike punt: “Hostility to Islam is not racism because Islam is not a race – it is a religion, one whose ideology, in a free country, should be subject to legitimate examination and criticism, which is what had finally begun to happen in Norway in recent years” (1342).

Die joernalis Roger Cohen, “a British-born Jew of South African extraction” (1329), is ‘n Quisling wat Israel veroordeel en Islamisering goedpraat. Maar daar is al hoe meer Europiërs wat tot die besef gekom het van “the duplicity of political leaders who have imposed upon them, without ever asking their permission, a mass immigration into their countries that has radically altered their lives and seriously imperiled their futures” (1354). “Cohen’s article was a fine example of how PC [Political Correctness] works: not through fair argument with respect for the truth, but through moral intimidation, the demonizing of one’s opponents, and the characterization of their opinions as dangerous” (1367).

Julian Langness

Soos Bawer is Julian Langness ‘n Amerikaner. Hy het ru in die Rotsgebergte grootgeword en daar geleer om sy man te staan en indien nodig te baklei: “The area I grew up in was a blue collar logging community high in the Rocky Mountains” (bron hier onder, Kindle 734). Dit lyk asof hy egte Vikingbloed het. Hy het Noorse voorouers en het daarom die behoefte gehad om tydens sy besoeke aan Europa ook Noorweë te verken. Sy voorouers het in Halden in die suid-ooste van Noorweë by die grens met Swede gewoon. Die Swede is destyds deur die Noorweërs as invallers en stropers ervaar. Langness het ‘n boek oor sy wedervarings gepubliseer: Fistfights with Muslims in Europe: One man’s journey through modernity (Mead: ES Linden Co, 2016, 95p ; Amazon Kindle $1,13). “My tribe is that of Europe” (1232). “The longing for tribe and heritage is one of the most innate drives that we as humans possess” (73).

Op universiteit in Amerika “over and over I would hear the refrain that America and Europe were racist lands, whose histories were of nothing more than oppression and patriarchy and violence” (395). Die wit dosente “were devoting their lives to teaching about the evils of their ancestors” (402). “History is thus one long story of the downtrodden and powerless taking back what should rightfully be theirs” (1068). Nelson Mandela was in dieselfde tradisie: Suid-Afrika is die swartes se land en daarom is dit reg dat hulle dit vir hulleself toe-eien. Langness se opmerkings oor die Amerikaanse universiteitswese is soortgelyk aan wat Bruce Bawer in sy 2012-boek (1ste paragraaf hier bo) geskryf het.

Die gevoel teen Amerika is baie sterk in Europa. Vandaar “the advice that those from the US should claim to be Canadian when travelling in Europe” (614). Europa se probleme met immigrante uit die Derde Wêreld het in die 1960’s begin toe sogenaamde gasarbeiders toegelaat is om die mannekragtekort, wat deur die baie gesneuweldes van die Tweede Wêreldoorlog veroorsaak is, te verlig. Hierdie gaste het permanente inwoners geword en mettertyd ook hulle uitgebreide gesinne/families in Wes-Europa hervestig. Daarna is hulle getalle in ruime mate met asielsoekers uit die Derde Wêreld aangevul. In hierdie proses het Duitsland bv baie Turke en Frankryk baie Algeriërs as burgers gekry.

Daar is ook die verskynsel van “the Graying of Europe” (833) waarvolgens die getal bejaardes vermeerder sonder dat hulle getalle met genoeg blanke kinders aangevul word. “The prime solution given by European analysts and politicians is the need for increased immigration, in order to provide an increased number of working-age citizens” (840). “This argument is based on the assumption that all these immigrants will quickly become fully-functioning, productive members of society … this is overwhelmingly not the case however” (847). Die probleem is dus nie net die groot getal immigrante nie. Dit is ook dat baie van hulle parasities op die welsynstelsels teer. Langness verwys na “large populations of immigrants displaying a combination of very high birthrates and very low labor participation rates” (528).

Die linkses “ascribe only economic motivations to the Islamists, when in reality what they are fighting for has nothing to do with economics” (454), want dit gaan om religie, die Islamisering van Europa, dus “to restore the caliphate”. Histories is dit gedoen deur “to either kill or convert” nie-Moslems (491). Eintlik gaan dit om baie meer as religie. “Islam is far more than merely a religion, encompassing also an entire social code and legal system. These rules govern even the most mundane tasks related to personal hygiene, diet, sexual intercourse, the justice system, personal finance, and economics. The codification of these laws and specific rules for everyday life, from the ‘Sharia’ to ‘Dhimmitude’* (the second-class legal status afforded to Christians and Jews in Muslim-majority countries) are what allowed Islam to expand so rapidly during its bursts and starts of conquest over the last fourteen hundred years. Indeed, Islam’s great power is rooted in this ability to expand and subjugate. The very term ‘Islam’ comes from the Arabic word for ‘submission'”** (499).

[* Die tweedeklas-burgerskap van blankes in die nuwe Suid-Afrika kan ook “dhimmitude” genoem word, maar dit is ras- pleks van religiegebaseerd, wat dit ‘n erger vergryp behoort te maak.
** Die titel van Michel Houellebecq se jongste roman is Submission (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2015, 257p; Amazon Kindle $13,67). In ‘n vroeëre roman, Platform (2001), het hy hom so krities oor Islam uitgelaat dat hy onsuksesvol van die opstoking van haat aangekla is. Die titel van Bruce Bawer se 2009-boek, Surrender (1ste paragraaf hier bo), is eintlik ook maar ‘n sinoniem vir “submission”.]

Moslems “do not support or acknowledge our Western political nation-state system as legitimate.” Wat hulle begeer, is “to destroy the system and replace it with theocratic rule” (513). Op sy beurt beteken dit die drastiese agteruitgang van Europa, want Moslems beskou 7de eeuse Arabië as die volmaakte samelewing (475). Dit is waarom lande waarin Islam oorheersend is wêreldwyd neig om agterlik te wees. Maar dit is sulke immigrante wat volgens oorverligtes in Europa verwelkom moet word. Volgens oorverligtes is daar ‘n manier waarvolgens die verdrinking van immigrante in die Middelandse See voorkom kan word: “These crossings must be made easier. They articulate that the problem is that it is too hard for asylum seekers to cross into Europe, and that only through helping them to do so more effectively can tragedies such as these drownings be stopped … The idea that the European nations’ liberal immigration policies – and their willingness to give government services to any migrants who can make it to their shores – create the problem of the drownings, is a concept never heard spoken” (868).

“No immigrant could commit a crime, no matter how heinous, without the Europeans jumping over themselves to take the blame. They spoke of European racism, of the history of colonialism, of socio-economic disparities, and of their failures to help immigrants make as much money as native Europeans … The Europeans seemed to have developed a collective ‘battered-wife syndrome’, in which any attack on them was considered legitimate, and where any problem caused them to immediately proclaim their guilt … what was most noticeable was the Europeans’ – and especially male Europeans’ – fear of standing up for themselves and others” (1000). “Indeed the behavior of European men seemed to indicate a wholesale societal rejection of manhood, and of honor most principally” (1023). Daar moet onderskei word tussen “a ‘good man’ versus being ‘good at being a man'” (1030).

“The European establishment is completely unwilling to look objectively at the question of immigration. They forge policies based on emotion – primarily sympathy and misplaced guilt – instead of rationally examining what is best for both the immigrants willing to risk their lives to come to Europe, and what is best for themselves and the people of their own countries. They are also unwilling to hold these immigrants accountable once they get to Europe, which further exacerbates the problem. Therefore the net result is massive numbers of immigrants, many if not most of whom are not integrated into the society into which they arrive … This destabilizes their host European countries” (876).

Die eerste Europese land wat Langness besoek het, is Nederland*. Tradisioneel roem Hollanders graag op hulle progressiewe, liberale politieke ingesteldheid, hulle “open-mindedness and tolerance” (579). Die vrye beskikbaarheid van prostitusie en dwelms is deel van hierdie opset. Die gewildheid van sport, televisie en videospeletjies dui vir Langness op die middelmatigheid en selftevredenheid wat hy ook elders in Europa aangetref het. Baie van hierdie mense leef in ‘n virtuele wêreld, “an omnipresent distraction from the real world” (656). Selfs die politiek word ‘n vorm van vermaak (686); ook hier by ons, waar parlementsittings met ‘n pryssanger begin. Maar nie net die politiek nie; ook openbare godsdiensbeoefening is al hoe meer ingestel op vermaak. Daar is megakerke met megaskerms, luidsprekers en “a hybrid preacher-comedian”** (693). Evangelical Christianity … has fallen into a pattern of making its services more and more indistinguishable from the outside world – and striving to create Churches that are identical to the secular and commercial spaces around them” (700).

[* Nederland was amptelik een van die mees uitgesproke lande teen apartheid. Dit was ‘n poging om ‘n ander beeld van homself te skep weens skuldgevoelens oor sy koloniale verlede. Multatuli (Eduard Douwes Dekker, 1820-1887) se boek, Max Havelaar (1860) oor Java, asook van sy ander geskrifte is klassieke uitbeeldings van die Nederlandse koloniale verlede.
** “Islam represents an almost diametrically opposed version of religion, one filled both with sacrifice and ritual. The ritual of ‘salat’ is at the very foundation of Islam, as well as a key ingredient of its dramatic success as an organized faith. Five times a day the individual Muslim engages in a ritual dating back 1400 years … Islam embraces its status as a medieval religion that is distinct from the trappings of our modern world. Many would argue that this is exactly why Islam is dangerous, and why its adherents tend towards fanaticism and violence, yet we ignore the attractiveness of Islam for these very same reasons at our peril” (693).]

“In contrast to this pattern of consumption is the act of creation*. Writing, singing, telling stories, building things, growing food and plants, cooking dinner, all are acts of an inventive nature. And many argue that there is a direct correlation between an individual’s level of creation and their sense of fulfillment with life … the act of creation increases our happiness and fulfillment and lessens our angst” (663). Verklaar ledigheid en die gebrek aan inisiatief en kreatiwiteit nie dalk ten minste deels waarom ons plaaslike voorheen benadeeldes, oftewel tans bevoordeeldes, hulle eerder tot vandalisme, oproer en ander vorme van anti-sosiale gedrag wend nie?

[* Jihad is die heilige oorlog wat deur Moslems teen nie-Moslens gevoer word. “The institution of jihad itself is viewed as an act of creation by those waging it. Through jihad the individual Muslim is creating sacrifice to God, creating new Muslims (through conquest), and creating or achieving glory for oneself as an individual Muslim as well as glory for one’s family” (707). Sommige Moslems word selfmoordmartelare, “another example of just how much some are willing to sacrifice for their religion and their God and their culture” (707).]

In Amsterdam is daar baie immigrante uit bv Suriname. In so ‘n immigrantebuurt is Langness met ‘n klip gegooi maar hy het sy aanvallers verwilder. Hierna is hy na Parys en daarna na Wene. Hy het in vuisgevegte met immigrante betrokke geraak en nie altyd die beste daarvan afgekom nie. In Wene was dit ‘n geval van “getting really beaten up” (964). Hy het ‘n afkeer van Europeërs se afsydigheid en onbetrokkenheid wanneer immigrante in die openbaar onreg teen blankes pleeg. Vir hom gaan dit om sy selfrespek te behou (765). In Frankryk is daar “No-go zones” vir blankes. Dit is die woongebiede van veral immigrante en word eufemisties “Sensitive Urban Zones” (363) of “Priority Security Zones” (371) genoem. Langness verwys na die berugte onluste in Parys in 2005. “While the groups of rioters were clearly North Africans and Middle-Easterners, the European media referred to them only as ‘youths’ and did not link the riots with Islam or immigration in any way. French Prime Minister Dominique De Villepin even argued that the term ‘riots’ should not be used” (371).

Toe Langness in Oslo aankom, het hy dit vreemd gevind dat sy gasvrou, ‘n maatskaplike werkster, op ‘n afgesonderde plek in ‘n woud woon. Dáár is minstens 18 woonstelblokke, elk 6 verdiepings hoog, in die Sowjetstyl en besmeer met graffiti. Dit is waar Islamiete en ander immigrante geakkommodeer word. Dit herinner aan hoe lokasies in die ou Suid-Afrika agter die bult of anderkant die spoorlyn weggesteek is. Maar hierdie soort apartheid word deesdae aangetref in ‘n land wat een van die heftigste kritici van die ou Suid-Afrika was. Tydens ‘n besoek aan ‘n klub vind Langness dat net etniese Noorweërs en ander blankes toegelaat word. Hoekom nie ander mense nie? “They are not allowed in … They cause trouble … criminality” (286).

Toe Langness in ‘n bus ry, het hy ‘n immigrant wat na luide, opruiende musiek ter steuring van die insittendes geluister het, terreggewys. Dit is iets wat die polities korrekte Noorweërs nie sou doen nie. ‘n Indiër met ‘n swaar Britse aksent het hom egter gesteun. “I felt bad about the incident, but chalked it up to a culture clash” (153). ‘n Noorweër vertel hom met afgryse van die toename in verkragtings. In die pers word dit nie aan bv Moslems toegeskryf nie, maar aan “youths”* (199). Langness skryf oor “the increasing Muslin-on-European rape epidemic** … But the European media and governments did not seem to grasp the severity of such problems. They were proud of their countries’ burgeoning multiculturalism, and believe any difficulties that existed would disappear once immigrants felt more at home and were on ‘equal footing’ with ‘equal opportunities'” (388). Dit lyk vir my asof dit in ‘n neutedop dieselfde beleid is as wat deesdae aan die Universiteit Stellenbosch (US) toegepas word. Die US-verkragtingskultuur is van die bitter vrugte van transformasie. Pleks van hemel en aarde te verskuif om net so bedenklik soos die nuwe Suid-Afrika te probeer wees, behoort die US sy heil eerder in beter verskansing teen en groter isolasie van die brutaliteit van die hede te soek.

[* Langness haal aan uit Bruce Bawer se 2006-boek: Unni Wikan “has noted that ‘not much was known about the situation of immigrants in Norway’ before 1995 because ‘such knowledge was considered dangerous’. Newspapers ‘were expressly forbidden to mention a person’s ethnic or immigrant background in reports on criminal cases lest a bad image be projected.’ (This in a land that regularly tops the list of nations supposedly having the most press freedom.) If Norwegians were given the facts, it ‘might trigger racist responses’ and ‘our “colorful community” … would suffer'” (861).
** “Sweden is now home to the second highest per capita rape rate in the world, ranking only after Lesotho” (1273)]

By die Noorweërs is daar heelwat sinisme oor die Swede. Nie net omdat Noorweë eers in 1905 onafhanklik van Sweedse heerskappy geword het nie, maar ook omdat Swede in die Tweede Wêreldoorlog ‘n deurroete na Noorweë aan Duitse soldate verskaf het. Langness verwys bv na die volgende oordrewe Sweedse poging tot moderniteit: “Sweden was officially encouraging schools to begin using ‘gender-neutral’ pronouns. Rather than ‘he’ and ‘she’, some schools in Sweden had officially begun using the word ‘hen’ – as in ‘hen said’ instead of ‘he said’ or ‘she said'” (985).

Langness se pessimistiese gevolgtrekking oor Europa is: “A culture that is unwilling to fight for its survival does not deserve to survive” (1346). Dit kan ook op blanke, insluitende Afrikaner-, kultuur van toepassing gemaak word.

Leon Lemmer: Heilsame politiek uit Swede

Tot 1970 was Swede ‘n blanke land. Die Swede het nie werklik mense van ‘n ander etnisiteit geken nie. Die Lappe/Sami in die noorde was/is nie ‘n opvallende deel van die samelewing nie. Die Swede het nie grondige ervaring gehad van mense met ‘n ander etnisiteit as hulle eie nie. Hulle het sonder meer aangeneem dat diskriminasie teen swart mense dwaas moet wees, want velkleur kon tog nie rasseskeiding (bv segregasie, apartheid) regverdig nie. Die Swede het nie besef dat verskil in etnisiteit, wat soms in velkleur geopenbaar word, kon dui op groot andersheid nie, bv in ontwikkeling, leefwyse, kultuur, gewoontes en waardes. Die Sweedse regering en Sweedse kerkgenootskappe en humanitêre organisasies het met oorgawe morele en finansiële steun aan swartes se terreurveldtogte teen blankes in Suidelike Afrika verleen.

Skuldgevoelens het ook ‘n rol gespeel. Soos in die Eerste Wêreldoorlog het Swede in die Tweede Wêreldoorlog amptelik neutraal gebly, maar hom eintlik aan die kant van Duitsland geskaar. Die Duitse wapenbedryf is bv van yster voorsien en Duitse troepe is toegelaat om vryelik oor Sweedse grondgebied te beweeg. Die Duitsers het groot skade in buurlande aangerig. Swede het ook niks gedoen om Finland teen Russiese aggressie te beskerm nie. Die Sweedse infrastruktuur het onbeskadig uit die oorlog getree. Die nywerhede het groot voordeel uit die na-oorlogse heropbou van Duitsland en ander Europese lande getrek.

Daar is ‘n groot mate van kulturele verwantskap tussen die Swede en Duitsers, bv Lutherse protestantisme. Anders as in Duitsland is daar in Swede dekades na die Tweede Wêreldoorlog voortgegaan met eugenetiese navorsing en eksperimente in ‘n poging om die gehalte van die Sweedse bevolking te verbeter. Verpligte sterilisasie is eers in 1976 gestaak (Michael Booth, The almost nearly perfect people, London: Jonathan Cape, 2014, Amazon Kindle 5239; kyk Praag 25.04.2015). Namate die openbare mening dit tot skande gemaak het om met Nazi-Duitsland geassosieer te word, het die Sweedse regering doelbewus al hoe meer die teenoorgestelde beleid probeer volg. Dit het as spoorslag gedien vir oordrewe steun aan swart terreurbendes in Suidelike Afrika.

Teen 1970 het Swede begin om grootskaalse emigrasie uit die Derde Wêreld toe te laat. Aanvanklik het die ander Skandinawiese lande ook sulke immigrante verwelkom. ‘n Drastiese toename in misdaad en die ontstaan van groot krotbuurte het Noorweë en veral Denemarke mettertyd tot besinning laat kom. Die inwoners het al hoe meer besef dat die tradisionele aard van hulle samelewing, dus hulle kultuur, deur hierdie immigrante bedreig en die gehalte van hulle lewenswyse verlaag word. Swede het langer en op groter skaal met immigrant-instroming volhard en betaal deesdae dus ‘n groter ekonomiese en maatskaplike prys. Daniel Friberg (bron hier onder) noem die drie prominentste Sweedse krotbuurte: Rosengard (Malmö), Rinkeby (Stockholm) en Hammarkullen (Gothenburg) (Kindle 1395). Anders as Duitsland het sowel Denemarke as Swede verlede jaar geweier om nog immigrante in te neem. Die Duitse regering se houding kan myns insiens aan voortgesette skuldgevoelens oor die Tweede Wêreldoorlog toegeskryf word. Volgens Michael Booth het die ervaring wat die tradisionele inwoners van al hierdie lande met nie-wit immigrante gehad het tot die opkoms van konserwatiewe, nasionalistiese, regse politieke partye gelei; iets wat onmiddellik na die Tweede Wêreldoorlog taboe was. Oor die impak van immigrasie op Europa lees bv Arthur Kemp se boek, Nova Europa: European survival strategy in a darkening world (Ostara Publications, 2013, 90p; kyk Praag 4.04.2015).

Dit is teen hierdie agtergrond dat Daniel Friberg se boek, The real right returns: A handbook for the true opposition (London: Arktos, 2015, 138p; Amazon Kindle $5,69), interessante leesstof bied. Die outeur is die uitvoerende hoof van ‘n Sweedse mynmaatskappy. In die gees van die European New Right (ENR) is hy ook een van die stigters van Arktos Media, “the world leader among traditionalist and Rightist publishing houses” (Kindle 322), asook van die metapolitieke webwerf Motpol, gestig in 2006. Daar is ‘n Metapedia-artikel oor die Motpol-dinkskrum op die internet beskikbaar. Friberg noem Motpol ‘n “fully-fledged online cultural magazine” (312). Sy genoemde boek is in Sweeds gepubliseer en spoedig in Duits, Engels en Nederlands vertaal. Al vier weergawes is as Kindle-publikasies beskikbaar.

Friberg het Michael O’Meara se verdienstelike boek, New culture, new right: Anti-liberalism in post-modern Europe (London: Arktos, 2004, 292p; Amazon Kindle $11,39) in Sweeds vertaal. Daarin word bv die destruktiewe invloed van die marxistiese Frankfurt-skool op Europa belig: “A Europe that gave free reign to a permanent revolution against tradition, hierarchy, and the structures and values which allowed European civilisation to flourish in the first place” (Friberg 349). Wat ‘n hernude Europa dringend moet doen, is “regain control of her destiny” (354).

In die voorwoord skryf ‘n Motpol-redakteur, Joakim Andersen: “Swedes and Europeans exist … they have a history … justified claims and interests and … a culture which is their own” (145). Hierdie waarhede geld ook Afrikaners, maar dit is ontstellend dat die stand van Swede en ander Europeërs die afgelope dekades so drasties versleg het dat sulke vanselfsprekendhede opgehaal moet word. Dit herinner aan die Italiaanse filosoof Julius Evola (1898-1947) se uitdrukking: “men among the ruins” (344). Wat Friberg beoog, is “building something new out of the solid stones we have found amongst the ruins” (354). In die nuwe Suid-Afrika behoort Afrikaners dieselfde te doen.

Friberg skryf vanuit die tradisie van die ENR, wat met Alain de Benoist (gebore in 1943) en die Research Group for the Study of European Civilisation (GRECE), gestig in 1968, ‘n aanvang geneem het. Die eerste gesaghebbende studie wat hieroor gepubliseer is, is Tomislav Sunic se boek, Against democracy and equality: The European New Right (London: Arktos, 1990, 3rd edition 2011, 196p; Amazon Kindle $10,25; kyk Praag 23.02.2014). Soos by die ENR gaan dit vir Friberg nie by uitstek om partypolitiek nie maar om metapolitiek, wat sy oorsprong by Antonio Gramsci (1891-1937) gehad het.

By drie geleenthede definieer of verduidelik Friberg die term metapolitiek:

“Metapolitics can be defined as the process of disseminating and anchoring a particular set of cultural ideas, attitudes, and values in a society, which eventually leads to deeper political change” (209).
“Metapolitics, simply put, is about affecting and shaping people’s thoughts, worldviews, and the very concepts which they use to make sense of and define the world around them” (447).
“Metapolitics is about spreading ideas, attitudes, and values in a society, with the longterm goal of effecting a deeper political change. The term refers to a method of influencing public opinion which does not need to be bound up within a particular party or programme. Metapolitics is an important complement to ordinary political activity, but does not replace it” (1241).

“No one can topple a political apparatus without beforehand establishing control over the cultural determinants upon which the political authority fundamentally rests” (437). “A spiritual or cultural revolution was thus seen as a necessary prerequisite for political revolution. Conquering political power is only the last step in a long process, a process which begins with metapolitics” (442). Praag beoefen klaarblyklik metapolitiek.

Wat baie duidelik is, is dat Friberg se ENR-gesindheid en dié van al hoe meer van sy mede-Swede spruit uit die immigrantevloed, dus die verskynsel van multikulturaliteit, wat die land getref en (onherkenbaar) verander het. Hy beskou die Republikeine in die VSA en die Konserwatiewes in Brittanje nie as egte regses nie (253). Sy ideaal is “to (re)create a genuine Right” (258), “a right which looks toward her own interests” (285), of soos Michael Polignano dit stel: Taking our own side (Counter-Currents Publishing, 206p, 2011; Amazon Kindle $6,83).

Friberg vestig sy hoop op die opkoms van die Sweedse Demokratiese Party (290). “As many, including Oswald Spengler [1880-1936, Decline of the West, 1918], have pointed out, it is always a dedicated minority who change the course of history” (333). Saam met die ander ENR-partye kan die Sweedse Demokratiese Party ‘n Europese renaissance moontlik maak (463). Hierdie partye sou nooit lewensvatbaar geword het as hulle van die steun van die hoofstroom-inligtingsmedia afhanklik was nie. Die internet het hulle opbloei moontlik gemaak, want dit “better reflects the reality that many people actually experience than the established media does” (595).

“Our culture has gradually decayed, moving towards a materialist, hedonist consumer culture” (380). “The youth of today have lost every ounce of historical memory and identity, thus losing their faith in the future as well as any overarching perspective. Because of this, they live in the here-and-now, in a constant pursuit of immediate sensual gratification” (370). Let op hoe goed formuleer Friberg die volgende waarheid, wat ook op Suid-Afrika van toepassing is: “In times when the business of politics is usually conducted by the opportunistic and third-rate, the need for long-term and principled thought is more pronounced than ever before” (470).

In Suid-Afrika word ons opgevorder om nie Afrikaners te wees nie, maar Suid-Afrikaners, Afrikane en wêreldburgers. Daarteenoor skryf Friberg: “A politician who is motivated by some obscure notion that his or her primary loyalty should be to some abstract ‘humanity’ or ‘world’, rather than the actual people being governed, can never be tolerated as a ruler, or even as a legitimate democratic representative” (531). Wêreldtaal en -burgerskap is zombiïsmes wat mense soos Wim de Villiers blykbaar begeer. “Strict cosmopolitanism views all intermediaries which distinguish individuals or groups from a posited general humanity as unethical or false, and is thus hostile to nationality, ethnicity, and religious particularism. The goal of the cosmopolitan becomes, either explicitly or implicitly, the World State, and thus of the concept of World Citizenship, as against a national, regional, ethnic, or religious identity” (1014). In “universalism … humanity is represented as a homogeneous whole, one extended family [bv die ANC se (swart) “broers en susters”] in which terms such as ‘people’ and ‘identity’ lose their relevance” (1378). Die doel is “the unification of all peoples. It claims that this will bring peace and prosperity to all” (1384).

Ons moet deesdae alewig oproepe aanhoor van handevat, nasiebou en aanpas by die wense van die meerderheid. Daarteenoor stel Friberg: “An authentic identity is founded on language, culture, identity, ethnicity, and social reality [in ons geval die brutaliteit van die nuwe Suid-Afrika] – not on opinions, sexual orientation, or media-induced impulses and artificial needs” (481). Wat nodig is, is “ethnic self-assertion” (902). Friberg wil die mate van kulturele eenheid herstel wat die Europa van weleer gekenmerk het; dus ‘n soort “meta-ethnic identity” (952). Europa word gesien as “the continent … cut in half by the Soviet Union and the United States” (487; ook 880). “A unified, independent Europe is necessary” (492). Hy pleit: “Normalise European society and restore a traditional order” (751; ook 838). Hy is optimisties: “Western civilisation can still be saved … Political activism is both meaningful and necessary” (1432). Teenoor die Franse Rewolusie (1789) se vryheid, gelykheid en broederskap (868) stel hy orde, geregtigheid en nasionale samehorigheid (874).

‘n Groot deel van die boek word in beslag geneem deur ‘n metapolitiese woordeboek waarin tersaaklike terme verduidelik word. Byvoorbeeld: “Cultural nationalism is a word which is used to distinguish Swedish nationalists who advocate for assimilation or integration of immigrant groups, from nationalists who advocate for repatriation or segregation of non-assimilable immigrant groups” (1086). Sweedse politieke denke het die afgelope dekades klaarblyklik groot veranderings ondergaan, oftewel vordering in realisme gemaak.

Kulturele marxisme word verduidelik met verwysing na kritiese teorie en die Frankfurt-skool. Die neiging “to pathologise opinions and life patterns which are not in accordance with its own political ends is characteristic of Cultural Marxism” (1071). Hoeveel keer moes ons nie al van bevrydingsteoloë soos Desmond Tutu en Nico Koopman aanhoor dat blankes siek is en heling nodig het nie? Hulle gee uitdrukking aan marxistiese leerstellings; heel moontlik sonder dat hulle daarvan bewus is. “In societies with a primarily European population, the Cultural Marxist always sees die majority population as privileged and oppressive … regardless of whether any discernible oppression is actually taking place” (1076).

Onmiddellik hierna volg hierdie passasie, wat ‘n gees adem wat enkele dekades gelede seker in geen Sweedse teks aangetref sou word nie: “Conversely, this is not seen as pertaining to South Africa, where the European minority is subject to massive judicial and institutional discrimination, quite apart from being beaten and murdered at an alarming rate. White minorities are never seen as oppressed groups by Cultural Marxists” (1082).

“An ethnocracy is a society where most of the power in a state or territory is primarily held by a specific ethnic group” (1120). Dit is teleurstellend dat Friberg hier die tradisionele Sweedse mening verkondig deur “apartheid-era South Africa” as ‘n voorbeeld van ‘n etnokrasie te noem. Die nuwe Suid-Afrika is ‘n aktueler, uiterste en beter voorbeeld van ‘n etnokrasie omdat nie net “most of the power” nie maar oorweldigend eintlik alle politieke mag katastrofaal en grootliks onverdiend in die skoot van ‘n enkele etniese groep, die swartes, beland het.

Friberg skryf vanuit die Amerikaanse en Sweedse perspektief waar blankes tans nog die meerderheid is: “Any shortcomings on the part of ethnic minorities are habitually blamed on European peoples” (1131). ‘n Mensereg wat min prominensie geniet, is die reg om anders as die meerderheid te wees; dus “the right to difference” (1098), bv: “The right of all peoples, including the European peoples, to retain their own distinctive culture, as opposed to dissolving into a larger ‘melting pot'” (1339); ‘n verwysing na die populêr-liberalistiese Amerikaanse versugting van algehele vermenging/assimilasie. Die “mass immigration of other ethnicities” wat op Swede afgekom het, het ‘n enkele doel of gevolg: “to decimate or exterminate the target ethnicity [the whites] as a group” (1345).

Die ontwaking van realistiese politiek, soos die opkoms van die Sweedse Demokratiese Party, het egter te laat gekom om die ondergang van die blanke politieke bewind in Suid-Afrika te voorkom. Dít is ‘n groter tragedie as wat algemeen (maar tog darem toenemend) besef word. Die Sweedse voorbeeld bevestig egter wat Robert Conquest (1917-2015) gesê het: “Everyone is right-wing in the matters he knows about” (Roger Scruton, How to be a conservative, London: Bloomsbury, 2014, 208p; Amazon Kindle $9,11; 104).