Leon Lemmer: Dominique Venner, ‘n regse Franse historikus

In Europa is daar skuldgevoelens omdat die twee wêreldoorloë daar ontstaan het. Daar is ‘n diepe besef van die ontwrigting en verwoesting wat tydens oorlogvoering aangerig word. Daar is gevolglik groot begrip vir vlugtelinge en ontheemdes uit gedestabiliseerde gebiede. Dit is waarom daar so sagkens teen die invloei van immigrante opgetree word. Hoe groter die skuldgevoel, hoe meer die empatie. Dit is waarom die Duitse regering die grootste toevloei van immigrante verduur. Dit is ook waarom regse politiek na die Tweede Wêreldoorlog stadiger in Duitsland as in Frankryk ontwikkel het.

In Frankryk het die Nouvelle Droite (Nuwe Regses) onder die leiding van Alain de Benoist (gebore in 1943) en GRECE, ‘n navorsings- en studiegroep oor Europese beskawing (gestig in 1968), tot stand gekom. Een van die medewerkers was Dominique Venner (1935-2013). Hy was ‘n nasionalistiese, anti-kommunistiese aktivis. Hy noem kommunisme die vyand van Europa (bron hier onder, Kindle 304). Hy is uit die skool geskors omdat hy ‘n kommunistiese plakkaat verwyder het (310). Hy vergelyk die rolle wat nasionaliste en kommuniste in die Franse weerstand teen die Duitse besetting in die Tweede Wêreldoorlog gespeel het:

“Venner stresses the degree to which traditional French nationalists played heroic roles in this struggle, in contrast to the French Communists, who went from collaborating with the invaders to killing their enemies after the German evacuation” (88).

In die jare vyftig, kort na die begin van die Algerynse Oorlog, het Venner twee jaar lank teen die Moslems geveg. Toe die Hongaarse opstand in 1956 deur Sowjetmagte onderdruk is, was Venner een van diegene wat die kantore van die Franse Kommunistiese Party in Parys aangeval het. In 1961 het hy deelgeneem aan ‘n mislukte staatsgreep teen die regering van Charles de Gaulle, wat die belange van die blanke Algeryne versaak het. Van De Gaulle sê Venner: “He severely lacked any noble-mindedness himself” (356). Venner het 18 maande tronkstraf uitgedien. Van 1971 af het hy sy aandag eerder op geskiedkundige navorsing en publikasie toegespits. Hy is onmiskenbaar ‘n Franse geskiedkundige, soos wat Hermann Giliomee, volgens eie erkenning, ‘n Afrikaner- (maar nie-regse) historikus is.

Venner was ongetwyfeld ‘n man van entoesiastiese aksie, al het die verlangde resultate dikwels agterweë gebly. “I do, however, believe in the positive effects of radical thought” (368). Kenmerkend van sy lewe was verset teen Franse identiteitsvernietiging en intense besorgdheid oor die toekoms van Europese beskawing. Hy het dit teen die toename van immigrante in Frankryk gehad; immigrante afkomstig uit die Derde Wêreld in die algemeen en Moslems uit Noord-Afrika (veral Algerië) in die besonder. Hy het gefabriseerde multikulturaliteit as ‘n onding van veral Amerikaanse oorsprong beskou. In Algerynse stede, soos Algiers en Oran, word die werkloses en leeglêers wat in die openbaar rondstaan “muurleuners” genoem. Baie van daardie muurleuners kan deesdae in Franse stede gesien word. Dit is nie ‘n resep vir voorspoed en vooruitgang nie.

Venner was die trotse pa van vyf kinders. Kort nadat wetgewing in Frankryk goedgekeur is wat selfdegeslaghuwelike* toelaat, het hy as ‘n teken van openbare protes selfmoord in die katedraal Notre Dame gepleeg deur homself in die kop te skiet. Van hom kan gesê word: “He refused to live in a degenerate society” (1083). Ook: “He was in discord with the era he lived in” (1180). “It often takes great courage to stay alive, but it also take great courage to detach ourselves from the temptation to prolong our life despite both its degradation and the machinations of fate” (1214). Al drie hierdie aanhalings kan op my en my verhouding met die nuwe Suid-Afrika toegepas word. [* Naas die twee tradisionele geslagte word ‘n derde of oorgangsgeslag of tussentoestand met minstens sewe variasies, LGBTIQA (lesbies, gay, biseksueel, transgender, interseksueel, queer en aseksueel), deesdae erken. Kinders word egter steeds en feitlik uitsluitlik op die tradisionele, natuurlike manier verwek.]

Myns insiens is daar ‘n beletsel op selfdood. Venner se selfdood is moontlik geïnspireer deur die voorbeeld wat deur die Japanese outeur Yukio Mishima (1925-1970) gestel is (1083). “Death is preferable to a life not worth living” (1108). Maar ‘n mens moet besef dat “the right to suicide” (1173) die betrokke subjek van alle moontlikhede (denke, handelinge, belewing) in die sintuiglike werklikheid ontneem. Selfdood is ‘n nie-herhaalbare, dus eenmalige, protesaksie en dus in daardie sin onbevredigend. Ek verkies om eerder nog voort te veg teen bv onreg, immoraliteit en ondoeltreffendheid.

Sommige van Venner se boeke is in ander tale vertaal, maar nie in Engels nie. In 2011 is hy gevra om ‘n oorsig van sy werk te skryf vir publikasie in Engels. Dit het hy ongelukkig nie gedoen nie. Daar is, wat hom betref, op ‘n makliker opsie besluit. Die joernalis Pauline Lecomte het sogenaamde onderhoude met hom gevoer. Die resultaat is ‘n teks wat veronderstel is om ‘n inleiding tot sy denke te wees: The shock of history: religion, memory, identity (London: Arktos, 2015, 160p; Amazon Kindle $5,13). Die boek is in 2011 in Frans gepubliseer en deur Charlie Wilson in goeie Engels vertaal.

In die boektitel word na religie verwys, maar Venner het voorkeur aan die heidense idees van die antieke Grieke gegee: “Paganism in no way previewed our present multicultural, feminist culture” (76). Hy dateer die Europese beskawing terug tot by veral Homerus (8ste eeu vC). Wanneer hy na religie verwys, het hy egter dikwels bloot hedendaagse manies in gedagte, bv: “The opiate of the masses for whom football games serve as the high mass. This religion’s tablets of law are human rights, or the right to zombification, which becomes man’s moral obligation. The dogmas are those of humanitarianism, whose secular arm is NATO, national, and international courts. Its witchhunters seek out and destroy difference, individuality, love of life, nature, the past, critical thinking, and those who refuse to be martyred before the almighty deity of humanitarianism” (1540).

Uit die teks is dit duidelik dat daar nie konvensionele onderhoude met Venner gevoer is waarin hy spontaan mondeling gereageer het nie. Dit was blykbaar veel eerder soos die onderhoude wat via die internet gevoer word. Venner noem dit “a dynamic method of presenting my works and thoughts” (224). Vir my bly die resultaat onbevredigend omdat die onderwerpe nie grondig en sistematies aangespreek word nie. Die publikasie is nogtans glad nie sonder verdienste nie.

Daar word baie gekerm en geskryf oor kolonialisme asof die gevolge daarvan net sleg was en is. Een van die redes vir hierdie oorvloedige afkeer is omdat net blanke lande op hierdie manier gediskrediteer word. Oor die weerslag van kolonialisme, naamlik die grootskaalse invloei van wettige en onwettige immigrante uit die Derde Wêreld na voormalige koloniale lande, is tot onlangs meesal geswyg. In hierdie neo-kolonialisme neem die verskuiwing van mense groter afmetings aan (of kan groter afmetings aanneem) as tydens die kolonialisme van destyds. Histories het kolonialisme die kolonies ten minste in sekere opsigte, bv met die skepping van infrastruktuur, bevoordeel. Neo-kolonialisme, daarenteen, lei tot die oorvoorsiening van armlastiges wat parasiteer op welsynstelsels en die kwaliteit van die gasheerlande se lewenswyse ondermyn. Dit is ook ‘n feit dat dit nie net mense uit vorige kolonies is wat hulle in die betrokke koloniale land (probeer) vestig nie; dese en gene (vlugtelinge asook ekonomies-kansvattende immigrante) maak in groot getalle hulle selfgoedgekeurde opwagting. Venner praat van “the colonisation of Europe by extra-European migrants” (522). Wat feitlik deurgaans verswyg word, is dat dit ‘n misdaad is om sonder ‘n geldige paspoort (en dikwels ook ‘n visum) ‘n landsgrens oor te steek.

Die “shock of history” in die boektitel het betrekking op hierdie massa-immigrasie. “Europeans are now in the process of being colonised in the name of the very same principle against which they do not know how to defend themselves: if all men are brothers, nothing can stop the arrival of others on our doorstep … Europe has been thrown, naked and defenceless, into a world aching to vengefully humiliate her” (187). “The key word here is identitarian. In this way, Islam is not simply a religion. It is in fact much more than that: it is ‘a community, a law, a civilisation'” (200). Moslemkultuur word oorheersend deur Islamreligie bepaal, wat op sy beurt geen ander religie duld nie en dus ook geen ander kultuur (bv Westers/Europees) nie.

“In order to zombify the once rebellious European people, mass immigration has proved most useful. This has allowed the importation of cheap foreign labour, all the while destroying national identities. The installation of non-native living areas further accelerates the proletarisation* of European workers. Deprived of the protective powers of a coherent nation, they become ‘naked proletariats’, zombies in power, as they are blamed for imaginary crimes attributed to their ancestors, such as colonisation. An unexpected difficulty, however, has come from the immigrants themselves. Strangers to European social conduct, they have built Islamised communities in the ghettos. Entire regions of sovereign territories are now breaking free from the laws of the republic in favour of self-government, policed by the ‘older brothers’ of their communities” (1527). [* Proletariaat: “Klas sonder besittings; onderste laag van die samelewing” (HAT).]

Sekularisasie/verwêreldliking het veroorsaak dat die christelike godsdiens nie meer ‘n samebindende mag in Europa is nie; in elk geval nie in dieselfde mate as voorheen nie, al bly Europese moraliteit breedweg op christelike waardes geskoei. Europa moet saamstaan teen die kulturele bedreiging van veral Islam en is gevolglik op soek na nuwe bande: “Ties capable of uniting Europeans with each other and arming them morally so that they may confront the impending threat of complete disappearance into the great void of the universal melting pot and of ‘brazilisation'” (218). “Brazilisation” verwys na die grootskaalse etniese verbastering wat daar reeds eeue lank in Brasilië plaasvind.

“We must rise above political and denominational variables and rediscover the permanence of tradition, which has permeated our founding poems for millennia” (224). Daardie “founding poems” van Europese beskawing is veral Homerus se Ilias en Odyssee: “My holy texts are the Illiad and the Odyssey, the founding poems of the European soul” (380). “We are tasked with recovering the spiritual continuity of our primordial tradition” (387). “The ancient Greek city-states … were founded upon the ethnic homogeneity of their citizens. Remember too that their fate, like that of all states, was dependent upon the quality of the leading class” (1958). “Like plants, men cannot exist without roots” (1744). “My stated intention was to lay the groundwork for a reformation through the discovery of our origins” (1789). “With Homer, the future takes root in the memory of the past” (2536).

As ‘n polities regse verwys Venner na die “Hyperborea” van die antieke Grieke (245), wat eintlik maar ‘n sinoniem vir die blankes of Ariërs is. Hy verwys na “the kinship between the peoples of the Indo-European language group, who I refer to as ‘Boreans’, in reference to the legendary Hyperboreans whom the ancient Greeks saw as their ancestors” (2176). Maar etnisiteit is nie al wat in die spel is nie. “Birth alone is insufficient; it is our consciousness that makes us who we are. I exist solely through my roots, a tradition, a history, and a territory” (263). Iedere mens word kultuurloos gebore en word dan mettertyd deur ervaring (van bv die omgewing en opvoeding) ‘n kulturele wese. Met ander woorde iedere mens is geskool in ‘n bepaalde lewenswyse. “The distinctive feature of all humans, regardless of race, is the aspect of their culture that transcends their animalistic nature. In other words, people are the sum of their heredity, culture, and archetypes” (1307). Daar kan diepgewortelde kulturele verskille tussen etniese groepe wees. “I do not believe in the homogenisation of cultures, even in Europe, despite what certain corrupt elites would like us to believe” (588). Wat Venner betref moet Franse kultuur onmiskenbaar Frans bly. Hy identifiseer die ondergrawers/”moles” van daardie kultuur as “showbusiness, teaching, academia, medicine, law, and the prison system” (1552). ‘n Vorige Franse president, Nicolas Sarkozy, het gesê: “I believe that none should live in France without respecting our culture and values” (1754).

Tipies Frans (en soos De Gaulle) het Venner sy mes in vir die Amerikaners, bv (dalk vergesog): “As confirmed by secret documents posted to Wikileaks in 2010, American elites have favoured extra-European and Muslim invasions of Europe by immigrants in order to break and undermine the European people” (599). “A great historical paradox has willed that the United States be both the extention of Europe and also its negation” (1577). “The American pretention to refuse their country’s European legacy is excessive. That said, the split is undeniable” (1583). Die Amerikaners sien hulleself as “the perfect society that must impose itself upon the world” (1608). Anders as die res van Amerika, die “old South retained much of its European character” (1344). Dit is juis die suidelike state van Amerika wat dikwels polities met die blanke bewind in Suid-Afrika vergelyk word. ‘n Ander raak opmerking van Venner is: “High-risk sports … has become a sort of substitute for warfare” (1382).

“I had a feeling that the Algerian War* [1954-1962] was far different than what those naïve champions for French Algeria, with whom I did not share the dream of a multi-ethnic utopia, thought. My sympathy lay with the Europeans under threat” (278). Nasionalisme en patriotisme was vir Venner van deurslaggewende belang. In Suid-Afrika sou hy hom ongetwyfeld by die blankes geskaar het. Die verkwanseling van ons land, wat blankes sonder ‘n eie grondgebied gelaat het, sou hom rasend verontwaardig gemaak het. Hy het dit teen “the general regress of the White world” gehad (510). [* Ek onthou dat AM van Schoor, die redakteur van Die Vaderland, kort na die begin van die Algerynse Oorlog in sy radioprogram “Wêreldgebeure” voorspel het dat wat in Algerië met die blankes gebeur ‘n aanduiding sou gee van wat die lot van blankes in Suid-Afrika gaan wees. Vier dekades later is hy reg bewys.]

Enigeen wat vir blankes in die bres tree, word van rassisme beskuldig. “Accusations of ‘racism’ lead to social and civic death. Hunted down by a pitiless inquisition, the accused will be convicted by the long ‘secular arm’ of the law” (1570). “We reject the egalitarian lie, and we bow before the hierarchies established by nature” (949). “Men exist only by what distinguishes them” (1744). Later kom hy hiernatoe terug: “We exist only by that which distinguishes us and by what is unique to us: clan, lineage, history, culture, and tradition, all of which are things we need as much as oxygen in order to truly be alive … tradition … is not the past, it is that which does not pass away. It comes to us from that which is most distant, but always present. It is our interior compass, the benchmark of all the norms that suit us and that have survived all that has tried to change us” (1819). “If a tradition survives over time, it is because it rests upon the hereditary dispositions of related peoples, and a spiritual heritage whose origin reaches back into prehistory, through the long and mysterious period that led to the emergence of the Indo-Europeans” (1844). “When it comes to European tradition, Homer is the very source itself” (2165).

Daar is ‘n tradisionele Franse kultuur en ook ‘n breër Europese kultuur. Die onderskeibare kulture wat in die verskillende Europese lande aangetref word, kan dus as subkulture van die omvattende Europese kultuur beskou word. Venner noem dit die “hidden Europe” (777). Die kultuurverskille in die tradisionele Europa was nie van so ‘n diepgaande aard dat dit as “multikultureel” gekarakteriseer kon word nie; altans nie in dieselfde sin as wat hierdie woord deesdae graag gebruik word nie. Die kultuur van immigrante uit die Derde Wêreld verskil fundamenteel van die Franse en ander Europeërs se lewenswyse. Multikulturaliteit het dus ‘n negatiewe betekenis vir Europeërs. Hulle voorspoed, lewenswyse en selfs voortbestaan word deur selfaangemelde vreemdelinge bedreig. Die meeste Europeërs begeer hulle eertydse monokulturaliteit.

Al het gebeure Venner tot selfmoord gedryf, was hy nogtans optimisties. “Signs of popular awakening are arising all over Europe, evidence that Europeans are regaining their sense of self-awareness” (528). “I do not wish to join the chorus of pessimistic ‘declinists'” (549). “The European Union seems to be losing its political weight, and European governments are losing their faith in economic globalism and the moral code of human rights” (542). “One can clearly see the signs that guilt-ridden attitudes towards European history are fading. The fact that this immoral system of economic predation needs to criminalise our past in order to maintain its pretention to purity, has become all too obvious” (1806).

Die nuwe ‘regses’ in Europa

Om ons identiteit te verdedig, lui die banier
Om ons identiteit te verdedig, lui die banier

deur Leon Lemmer

Deesdae is dit in die mode om ANC-gesind of swartkruipend of dan ten minste handevat-geöriënteerd te wees. Om regsgesind in die politiek te wees, is taboe, want die ANC en sy meelopers hou nie daarvan nie. Dit is mos die ANC wat ons met die hulp van FW de Klerk se versiende staatsmanskap van ‘n burgeroorlog gered het. Sedertdien word alles mos reggemaak/getransformeer wat weens apartheid verbrou is. Daarom behoort almal glo die ANC goedgesind te wees of hulle ten minste ‘n kans te gee om die land uit die apartheidsmoeras te bestuur.

Almal wat regs is, word as verregs geëtiketteer, asof daar aan daardie kant van die spektrum geen nuanses moontlik is nie. In werklikheid is daar enersyds regses wat kompromieë aangaan en die ANC met die heuningkwas benader en andersyds regses wat ‘n euwel of kanker herken wanneer hulle dit sien en kompromisloos op koers en in die kol, dus eintlik nóg links nóg regs, bly.

Onlangs is op Praag (16 deser) berig dat die Vryheidsfront Plus samewerking, eintlik enige assosiasie, met Europese regse partye verwerp. Geert Wilders se Partij voor de Vrijheid (PVV) en Marine de Pen se Front Nationale (FN) word spesifiek genoem. In November het hierdie twee partyleiers ontmoet en Leopold Scholtz het ‘n berig daaroor geskryf wat in Die Burger (16 Nov, p 11) gepubliseer is.

Scholtz noem dat die PVV 21% steun in Nederland en die FN 24% steun in Frankryk geniet. “Dit maak albei in hulle onderskeie lande tans virtueel [hy bedoel: in werklikheid] die grootste party. Le Pen se besoek aan Wilders het te make met die Europese parlementsverkiesing van Mei. Die Europese parlementêre reëls bepaal dat partye wat saam minstens 27 setels met verteenwoordigers uit minstens sewe lande het, saam één koukus kan vorm. Dit beteken meer spreektyd en veral subsidie uit die parlement se begroting. Dus het Le Pen en Wilders afgespreek om met die oog op die verkiesing saam te werk. Hulle soek ook die steun van ander ekstreem- of uiters regse partye soos Vlaams Belang in Vlaandere, die Oostenrykse Vryheidsparty (ÖVP), die Deense Volksparty (DFP), die United Kingdom Independence Party (Ukip), ens.”

Let op Scholtz se frase: “ekstreem- of uiters regse partye.” Daarna erken hy egter variasies by hierdie sogenaamde verregses: “Die probleem van die Europese regses is dat hulle oor talle sake verskil.” Byvoorbeeld, Wilders is pro-Israel en anti-Nazi en -Islam. Le Pen se party, daarenteen, het ‘n anti-semitiese en pro-fascistiese oorsprong, terwyl Le Pen sê “sy het niks teen die Islam of Moslems nie.” Later water Scholtz die verregse-etiket verder af: “Die demokrasie het egter die manier om ekstremiste te slyp. En, in ‘n poging om die gros kiesers te bereik, het die meeste regse groepe die laaste tyd juis na die politieke midde beweeg. Vroeër of later word hulle ook deel van die establishment.”

Wat Scholtz eintlik uitwys, maar nie uitdruklik sê nie, is dat demokrasie (veral in sy uiterste vorm van een asem, een stem, soos in Suid-Afrika) ‘n onding is; dat politieke partye in so ‘n opset hulle beginsels en waardes moet prysgee en al hoe meer identiteitsloos word, dermate dat politici se persoonlikheid (bv hoe hulle op televisie vertoon) en nie beleid nie deurslaggewend die getal stemme bepaal wat hulle op hulle verenig. Vir politici gaan dit eerder om den brode en nie om die behoud van gesonde beginsels of die beste belang van die land nie. Die DA as die ANC lite versamel al hoe meer Afrika-gewig. Dit is verkieslik om eerder ‘n eerbare gideonsbende of selfs ‘n een-mens-beweging te wees wat rigtingvas marsjeer. Die regse partye in Europa het wesenlike besware teen identiteitsloosheid. Daarom is hulle teen die Europese Unie (EU) en teen die euro-geldeenheid gekant. Hulle wil die EU van binne af afbreek, sodat bv Nederland weer Nederland en Frankryk weer Frankryk kan word.

Scholtz se skrywe het my belangstelling in so ‘n mate geprikkel dat ek sedertdien ‘n halfdosyn boeke oor die Europese “regse” politiek gelees het. In hierdie skrywe beperk ek die aandag tot ‘n enkele boek, wat na bewering die eerste boek is wat in Engels oor hierdie onderwerp gepubliseer is. Dit is die Kroaat Tomislav Sunic se Against Democracy and Equality: The European New Right (London: Arktos Media, 3rd edition, 2011, 236p; Amazon Kindle $10.99). Die vorige uitgawes is in 1990 en 2004 gepubliseer. Die teks is op die outeur se doktorale proefskrif (University of California, Santa Barbara, 1988) gebaseer.

Aan die term “regs” kleef daar veral sedert die Tweede Wêreldoorlog ‘n geurtjie. Jean-Christian Petitfils stel dit soos volg: “Inasmuch as the label ‘Left’ seems flattering, the label ‘Right’ sounds like an insult” (Sunic, Kindle 768). Alain de Benoist versag die bedenkinge oor “regs” soos volg: Die European New Right (ENR) “are on the Right, but they are not necessarily of the Right” (876). Talle denkers met uiteenlopende idees word onder die sambreelnaam ENR betrek. Dalk sou die term “neo-konserwatisme” ‘n beter algemene aanduiding van hulle opvattings gee.

Enersyds word die benaming ENR gebruik om hierdie Europese denke van dié in veral die VSA te onderskei. Amerikaanse regsheid word deur religieuse fundamentalisme, kapitalisme en soms naakte anti-swart rassisme (swart = sleg) gekenmerk. Andersyds word die woord “New” ingevoeg om assosiasie met fascisme en veral naziïsme te vermy. Die ENR het hom die beste in Frankryk gevestig. In Duitsland vat dit stadiger pos, juis vanweë daardie land se nazi-verlede. In Duits word die ENR eerder “Neue Kultur” genoem (4866, 4876). Dit is uiters moeilik om die verskillende sienings binne die ENR sowel veralgemenend as sinvol te verwoord. Ek poog om dit na die beste van my vermoë te doen.

Die verdeeldheid in ENR-geledere kom spoedig na vore. Alain de Benoist, wat die voorwoord geskryf het, is ten gunste van albei die verskynsels (demokrasie en gelykheid) wat in Sunic se boektitel vir verwerping uitgesonder word. Sunic het dit na aanleiding van die standpunt van Vilfredo Pareto (1848-1923) gedoen. In die vorm wat hulle in die nuwe Suid-Afrika aanneem, het ek dit ook teen demokrasie en gelykheid. Demokrasie, wat in baie vorme kan voorkom, is vir De Benoist aanvaarbaar as dit wesenlik deelnemend is. Despotisme, diktatuur en enige totalitêre gesag word verwerp; ook sterk gesentraliseerde regering. Staatsgesag moet soveel en sover moontlik afgewentel word. Voorkeur word herhaaldelik vir “subsidiarity” uitgespreek, dus “devolution of decision-making within the European Union from the centre to the lowest level possible” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 884). De Benoist het dit wél teen hoe demokrasie hom dikwels in die praktyk voordoen: “One no longer discusses, one denounces. One no longer reasons, one accuses. One no longer proves, one imposes” (5662).

In die politiek gaan dit vir die ENR enersyds om die erkenning van diversiteit en andersyds om die grootste moontlike mate van groepsoutonomie. Sowel individue as groepe het ‘n bepaalde aard of identiteit, bv kultureel, wat uitdrukking in bv ‘n eie taal vind. Volgens HAT is kultuur: “Die ganse geestelike besitting van ‘n volk of ander groep(ering) op elke terrein; geesteslewe, beskawingstoestand.” Die wêreld is nie ‘n politieke of kulturele eenheid nie, maar ‘n pluriversum: “In a multipolar world, power is defined as the ability to resist the influence of others rather than to impose one’s own. The main enemy of this pluriverse will be any civilisation pretending to be universal and regarding itself entrusted with a redeeming mission … to impose its model on all others” (5314). Die ENR se weersin in veramerikanisering herinner aan die uitgesproke standpunt van die eertydse Franse staatshoof, Charles de Gaulle (1890-1970).

Kontak tussen kultuurgroepe moet nie gedwonge wees nie maar op vrye assosiasie berus. Immigrasie moet ter behoud van groepsidentiteit beperk word. Groepskultuur behoort beskerm te word, maar dit moet volgens die ENR liefs nie tot nasionalisme oordryf word nie. Dit word gesê na aanleiding van die rampe wat oordrewe nasionalisme eeue lank in Europa veroorsaak het. Rassisme word veroordeel, maar daar moet die basiese eerlikheid wees om verskille by mense te erken. ‘n Mens kan nie ‘n wêreldburger wees nie, want die wêreld in sy geheel is nie ‘n politieke entiteit nie. De Benoist skryf: “The abstract man, the universal man, that type of man does not exist” (3305).

De Benoist het dit ook nie teen gelykheid as sodanig nie; wel teen gelykmaking. Hy verwys in hierdie verband na die werk van sendelinge wat oral in die wêreld dieselfde imperialistiese model aan mense opdring om hulle in ten minste religieuse opsig eenders te probeer maak. Hierdie eendersheid word dan tot die bekeerlinge se vernaamste kenmerk verhef. In die politiek vind iets soortgelyk weens veramerikanisering plaas. Die Amerikaanse staatsbestel en leefwyse word deur Amerikaners as die beste aan die res van die wêreld voorgehou. Kultureel word hierdie gelykmaking deur bv rolprente (Hollywood) en televisieprogramme bevorder.

In die plek van religie word sekularisasie/verwêreldliking dikwels deur die ENR bepleit. Een van die besware teen sowel monoteïsme as kommunisme is die totalitêre aard daarvan. Diversiteitsonthalwe word in die plek van monoteïsme eerder politeïsme verkies. “Secular salvation” is aan die orde van die dag (3641). Daar is selfs diegene wat meen dat na sommige heidense praktyke van eeue gelede teruggekeer moet word.

In werklikheid het sowel kommunisme as kapitalisme in hulle strewe na gelykmaking gefaal; veral op ekonomiese gebied, wat aanleiding tot grootskaalse staatswelsynsprojekte gegee het. Dit behoort veel eerder om sinvolle sosiale geregtigheid, gebaseer op heldere denke, te gaan. Gelykheid, insluitende gelyke geleenthede, sal ‘n hersenskim bly so lank mense talentgewys by geboorte, dus geneties, verskillend toebedeel word. Byvoorbeeld, kinders in dieselfde gesin verskil in intellektuele vermoë. Hoeveel te meer nie kinders uit verskillende gesinne en (etniese) groepe nie. Verworwe (eerder as geërfde, bv aristokratiese) status, danksy bv inspanning of toewyding, wat neerslag in elitisme kan vind, behoort nie as verwerplik geag te word nie.

Vir die ENR gaan dit om konserwatiewe beskouings wat Westerlinge reeds vyf duisend jaar lank beïnvloed. Sommige van hierdie retro-sienings sal uiteraard vir hedendaagse gebruik aangepas moet word. In die ENR-visier is veral die liberale demokrate wat bv oorverdraagsaamheid/inklusiwiteit en gelykheid (wat tot eendersheid oordryf word), asook vryheid en menseregte (sonder klem op verantwoordelikhede), predik. As gelykheid tot eendersheid oordryf word, is dit om ‘t ewe of ‘n mens met ‘n man of ‘n vrou trou. Mans en vroue in dieselfde kultuur kan gelyk geag word, maar dit wis nie hulle verskille uit nie. Sunic het dit teen inklusiwiteit as “mobocracy”, dus verswelging deur die massa, wat die ryke Europese kultuurerfenis deur gelykmakende middelmatigheid ongedaan probeer maak. Regering deur die massa, soos wat ons in die nuwe Suid-Afrika het, is ‘n vorm van totalitêre regering. Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) het dit “totalitarian democracy” genoem (4024). Die chaos wat dit veroorsaak, lei uiteindelik tot “Caesarisme” (1929), ‘n ander vorm van totalitêre regering.

Die ENR het dit ook teen die Amerikaanse liberalisme waarin dit gaan om materiële vooruitgang, die herverdeling van rykdom en ‘n immer langer wordende lys van menseregte, terwyl moraliteit, wat as die beheermeganisme van bandelose vryheid moet dien, verwaarloos word. In Frankryk sou sodanige gesindheid eerder progressief as liberaal genoem word. In Europa is ‘n liberalis ‘n ondersteuner van individualisme, vrye handel (wat nie deur alle lede van die ENR ondersteun word nie) en die minimum owerheidsinmenging. Europese liberalisme word dus met konserwatisme geassosieer en is die teenpool van Amerikaanse liberalisme, wat ‘n linkse humanistiese of mensliewendheidsgeurtjie het.

Menseregte en naasteliefde word soms dermate oordryf dat dit lyk asof ‘n soort “ander-” of medemensgestremdheid van almal verwag word; jou lewe word oorheers deur die onbillike aansprake, sonder teenprestasie, wat deur onverdienstelikes geëis word. Ons word teen wil en dank verplig om toenemend broerwagters te wees. Claude Polin “notes that modern man’s ideal of ‘tenderness for humanity is also his ability to destroy humanity'” (4240). “According to [Louis] Rougier, man can fully enjoy his rights, and define his liberty, only when he lives in communion with a people sharing the same destiny and the same culture” (3347).

Die ENR dateer uit 1968 toe die “Research Group for the Study of European Civilisation” (GRECE) gestig is. Dié akroniem verwys na antieke Griekeland, die wieg van Europese beskawing. GRECE is bloot ‘n meta-politieke denkskool en nie ‘n politieke beweging nie. Die kern van politiek word deur kultuur bepaal. In daardie sin is die ENR veel eerder ‘n kulturele as ‘n politieke denkskool: “Culture is the most effective carrier of political ideas because culture mobilises the popular consciousness not only by virtue of ephemeral slogans, but also by a genuine appeal to the historical memory of the people” (1346). “Cultural power is a prerequisite of political power … Culture is not just an ornament or a ‘superstructure’ to be delivered piecemeal to the people; it is a vital and indispensable part of human development capable of inducing social consensus and providing a ruling elite with lasting* political legitimacy” (1353). *Hierdie “lasting” klink ooroptimisties en kan betwyfel word.

Die doel van die ENR is nie om linkse en regse menings te identifiseer nie; eerder om valse en juiste idees met die oog latere aksie te onderskei. Teen kommunisme, kapitalisme en liberale demokrasie, veral in die Amerikanse sin, word ewe sterk standpunt ingeneem. Die ENR-denkmodel is nie algemeen Westers nie, maar spesifiek Europees. Wes- en Oos-Europa, wat Rusland insluit, word as ‘n eenheid beskou. Die Europese Unie (EU) is egter ‘n foutiewe model wat mag imperialisties sentraliseer. Die EU word as deel van gelykmakende globalisering beskou. Wat nodig is, is ‘n federale model waarin elke land en kultuurgroep (idealisties: iedere tuisland en nasie) sy identiteit bevestig en uitbou.

Europeërs moet kies: “to be the architects of their own history or to become the subjects of the history of others” (401). Alain Besançon skryf: “A man without memory [or history] is of absolute plasticity. He is recreated at all moments. He cannot look behind himself, nor can he feel a continuity within himself, nor can he preserve his own identity” (4264). Dink in hierdie verband aan bv die oud-Broeders wat verloopte Afrikaners geword het.

Aan die einde van sy voorwoord formuleer Alain de Benoist sy standpunt soos volg: “The ENR makes a great effort to identify its real enemy. The main enemy is, on the economic level, capitalism and the market society [ongebreidelde materialisme]; on the philosophical level, individualism;* on the political front, universalism; on the social front, the bourgeoisie;* on the geopolitical front America. Why capitalism? Because contrary to what Communism preached, capitalism is not only an economic system. It is first and foremost an anthropological system, based on values that colonise the symbolic imagination and radically transform it. It is a system that reduces everything of value to its values in the market, and to exchange value” (434). “It means transforming the planet into a giant supermarket and a gaint civilisation of commerce” (444).

Volgens Guillaume Faye “money … has become the ultimate criterion; indeed, the language of Western civilisation” (3624). Mense word tot “happy robots” gereduseer (1119). Die argument teen materialisme word soos volg pragtig verwoord: “To be more instead of to have more” (5643). Dus, geestelik-kulturele diepte is belangriker as materiële besittings, oftewel: Wat help dit as jy alles in die wêreld besit terwyl jou gees skade ly.

* Die wysheid om met sowel individualisme as die burgery/middelklas onvergenoegd te wees, kan bevraagteken word. In albei gevalle is die beswaar dalk dat hulle rol soms oordryf word. De Benoist se onvergenoegdheid met individualisme kan veral aan die buitensporige rykdom van sommige kapitaliste toegeskryf word. Vir my bly die hoeksteen van die ideale politieke bestel die grootste moontlike mate van individuele vryheid in soverre dit met sosiale verantwoordelikheid versoenbaar is.

Wat ek hierbo gedoen het, is om De Benoist se voorwoord en sy “Manifesto for a European Renaissance” (1999), wat ‘n bylae tot Sunic se boek is, te gebruik om struktuur aan my skrywe te gee. Die teks is terselfdertyd verryk met Sunic se opvattings; dié waarna De Benoist verwys, asook ander tersaaklike inligting in Sunic se boek. My uiteensetting is seker ook beïnvloed deur ander bronne wat ek oor hierdie onderwerp gelees het.

Daar is nog baie in Sunic se teks wat in die nuwe Suid-Afrika ter sake is. Byvoorbeeld, Pareto word soos volg aangehaal: “These true believers who clamour for change know only what to destroy and how to destroy it, but are full of illusions as to what they have to replace it with” (2133). “For Pareto, the only language people understand is that of force. And with his usual cynicism he adds, ‘there are some people who imagine that they can disarm the enemy by complacent flattery. They are wrong. The world has always belonged to the stronger, and will belong to them for many years to come. Men only respect those who make themselves respected. Whoever becomes a lamb [bv FW de Klerk] will find a wolf [bv Nelson Mandela] to eat him'” (2146).

“The downtrodden and the weak will always appeal to the sense of justice of those who rule, but the moment they grab the reins of power they will become as oppressive as their former rulers. Moreover, if by chance some nation happens to display signs of excessive humanity, philanthropy, or equality, it is a certain symptom of its terminal illness” (2160). “Deluded by dreams of justice, equality, and freedom, what weapons do liberal democracies have today at their disposal against the ‘downtrodden’ masses worldwide? The New Right observes that the sense of guilt among Europeans in regard to Africans, Asians, and other downtrodden populations has paralysed European decision-makers, leaving them and Europe defenceless against tomorrow’s conquerors” (2167).

In ‘n nuwe politieke bedeling kan misdadigers helde word. Terroriste word dan vryheidsvegters genoem. “Vryheidsvegters” is ‘n term “usually assigned to them by Western well-wishers” (4563). Volgens Sunic is dit nie ‘n term wat in die kommuniste se woordeskat aangetref word nie. Dit is die soort ondergrawing van wet en orde wat deur linkse Westerse elemente gepleeg word.

Die Vryheidsfront Plus wil niks met die ENR te make hê nie. In die ENR is daar egter voortreflike denkers met uiters toepaslike idees wat ons in uitnemende mate kan help om nuwe strategieë vir ons bevryding uit ‘n politieke doodloopstraat te ontwikkel. Die idees van die ENR verg egter plaaslike aanpassing, want die omstandighede in Europa en Suid-Afrika verskil soms hemelsbreed. In Europa is daar bv (nog) nie sprake van ‘n alles oorweldigende verswelging deur swartes nie.

‘n Les wat die ENR my geleer het, is om nie meer Westerse beskawing as ‘n ideaal vir myself en Suid-Afrika voor te hou nie. Die assosiasie met Amerika is dan te sterk. Tydens apartheid is die woord “blankes” met “Europeans” vertaal. Dit blyk nou korrek te wees. Pleks van op ‘n hernude golf van Westerse beskawing te hoop, sal ek voortaan liewer vir die plaaslike hervestiging van Europese beskawing pleit; iets wat in 1652 met Jan van Riebeeck begin het.