Potgooi: Dan Roodt en Gustav Venter oor Enoch Powell en Cyril Ramaphosa

Dan Roodt en Gustav Venter lewer kommentaar op die week se nuusgebeure, en veral die vyftigjarige herdenking van Enoch Powell se beroemde “Rivers of Blood”-toespraak op 20 April 1968 wat vandeesweek weer deur die BBC uitgesaai is. Daar word ook gewonder oor Cyril Ramaphosa en hoe hy beleggings in die buiteland gaan werf op die vooraand van “onteiening sonder vergoeding”.

Klik gerus hier onder om na die potgooi te luister en lewer verder onder kommentaar op Disqus.

Lees ook Leon Lemmer se rubriek: Enoch Powell se bloedrivier.

Die potgooi is nou op YouTube beskikbaar met foto’s:

Leon Lemmer: Enoch Powell se bloedrivier

John Enoch Powell (1912-1998), ‘n Brit, het in 1937 op die ouderdom van 25 jaar ‘n professor in antieke Grieks aan die Universiteit Sydney in Australië geword. In sy jeug het hy vier digbundels gepubliseer en later boeke oor die klassieke en politiek. Hy het in die Tweede Wêreldoorlog militêre diens vir Brittanje gedoen. Hy het toe tot die gevolgtrekking gekom dat Amerika die Britse Ryk wou vernietig en veral Indië polities onafhanklik wou hê. Reeds vroeg in sy lewe was dit Powell se ideaal om die Britse onderkoning (“viceroy”) van Indië te word. Die onafhanklikheidswording van Indië het sy planne verydel en hom lewenslank skepties oor Amerikaanse buitelandse beleid gemaak. Die Britse verlies van Indië as kolonie in 1947 en die Suez-krisis in 1956 het van Powell ‘n anti-imperialis maar nasionalistiese Brit gemaak. Volgens hom moet aanvaar word dat Brittanje nie meer ‘n wêreldmoondheid is nie. In hierdie rubriek maak ek by uitstek gebruik van John Gregory se boek, Enoch Powell, the patriotic prophet: The speeches of Enoch Powell (Patropress, 2013, 208p; Amazon Kindle $11,39). Gregory noem Powell “without a doubt the greatest Prime minister we never had” (Kindle 20). Sy naaste Afrikaner-ekwivalent is seker die beginselvaste Jaap Marais (1922-2000) of dalk die kompromislose Hans Strijdom (1893-1958).

Powell was gegrief oor die aanvanklike paaibeleid van die Konserwatiewe Party teenoor Adolf Hitler en het dus in die 1945-verkiesing vir die Arbeiderdsparty gestem. Die verlies van Indië onder ‘n Arbeidersregering het Powell genoop om sy gewig by die Konserwatiewe Party in te gooi. Hy het ‘n parlementslid vir die Konserwatiewe Party (1950-1974) en die Ulster Unioniste (1974-1987) geword. (Hy het die aanbod om ‘n kandidaat vir die regse en uitsluitlik blanke Nasionale Front (NF), gestig in 1967, te word, geweier. Die NF se beleid is dat alle nie-blanke immigrante gerepatrieer moet word.) As Noord-Ierse parlementslid het Powell gepoog om daardie gebied ‘n integrerende deel van Brittanje te maak, want die aparte, selfregerende parlement en eie eerste minister in Belfast sou noodwendig meebring dat Noord-Ierland mettertyd deel van die Ierse Republiek word. Hy was gegrief oor die Amerikaanse standpunt dat die Ierse Republiek en Noord-Ierland moet verenig voordat Ierland lidmaatskap van NAVO kon kry.

Powell was die minister van gesondheid in Harold MacMillan se kabinet (1960-1963) en die skaduminister van verdediging in die opposisieparty van Edward Heath (1965-1968). As politikus het Powell hom van vroeg af vir die opruiming van krotbuurte en beheer oor immigrasie beywer. In die 1964-verkiesing het hy gesê: “It was essential, for the sake not only of our own people but of the immigrants themselves, to introduce control over the numbers allowed in. I am convinced that the strict control must continue if we are to avoid the evils of a ‘colour question’ in this country, for ourselves and for our children” (Wikipedia).

Op ekonomiese gebied was Powell ‘n voorstander van disinflasie, eerbied vir markkragte, die bevordering van vrye handel, die privatisering van sommige staatsbates en die monetarisme wat Margaret Thatcher (1925-2013, Britse eerste minister 1979-1990) mettertyd sou aanhang. Voor die onafhanklikwording van Kenia in 1963 het Powell gesê dat Brittanje nie ander standaarde in bv Afrika as tuis kan hê nie. Uit Kenia was daar ‘n groot toestroming van Asiate na Brittanje toe swartes na ‘n jare lange skandalige veldtog van terrorisme die politieke beheer oorgeneem het.* Powell “said terrorism was a form of warfare which could not be prevented by laws and punishments but by the aggressor’s certainty that the war was impossible to win” (166). (In Suid-Afrika het die ANC en ander immorele terroristebewegings besef dat hulle nie die militêre stryd kon wen nie. Desnieteenstaande het FW de Klerk en sy patetiese onderhandelaars roemloos boedel oorgegee. Dit is tragies dat hulle nie van Powell se mening kennis geneem en die terroriste met mag en mening beveg het nie.) [* “The Kenia Independence Act … has the unexpected effect that some 200 000 Indians in Kenya alone have become literally indistinguishable from the people of the United Kingdom, so that they have an absolute right of entry to this country and thus enjoy priviliges which no Commonwealth citizen … possesses” (1239).]

In Oktober 1968 het Powell voorgestel dat behuisingsubsidies en die finansiële ondersteuning van ander lande (“foreign aid”) geskrap moet word. Powell was nie net teen Amerikaanse invloed op Britse regeringsbeleid gekant nie, maar ook skepties oor groter aansluiting by Europa. Hy het kapsie gemaak teen Britse lidmaatskap van die Europese Ekonomiese Gemeenskap (EEG), wat later die Europese Unie (EU) geword het. Hy wou hê dat die Britse parlement outonoom bly en nie onderhewig moet wees aan bv EU-voorskrifte oor ekonomiese beleid, menseregte en immigrasie nie. Volgens Powell moet kernwapens nooit werklik gebruik word nie. Lande wat oor hulle beskik behoort sulke wapens bloot as afskrikmiddels te behou.

In Powell se politieke loopbaan was daar twee breuke. In 1968 is hy as skaduminister ontslaan en in 1974 het hy die Konserwatiewe Party verlaat. In 1968 het die breuk gekom vanweë sy sogenaamde “rivers of blood”-toespraak. Daardie beroemde, profetiese toespraak is die hoofonderwerp van hierdie rubriek. Dit handel oor immigrasie uit Statebondslande en anti-rassediskriminasie-maatreëls. Powell het dié sprekende voorbeeld gestel van hoe ‘n enkele toespraak ‘n politikus kan maak of breek. Die 1974-breuk is veroorsaak toe Brittanje onder die leiding van ‘n Konserwatiewe regering op lidmaatskap van die EEG besluit het. Powell se standpunt was dat Brittanje nie ‘n provinsie van ‘n Europese superstaat moet word nie. Van die begin af was die EEG sowel ‘n ekonomiese as ‘n politieke alliansie.

Powell was hoogs intelligent en boonop ‘n uitstekende orator. Hy het al sedert die vroeë jare sestig die aandag gevestig op die gevare wat grootskaalse immigrasie uit Statebondslande vir Brittanje inhou. Hy het beswaar gehad teen die vreemde kultuur van hierdie immigrante omdat dit nie met die tradisionele Britse lewenswyse versoenbaar was nie. Sy standpunt was dat immigrante nie die monokultuur van die Britte met multikulturaliteit moet versteur nie. Klein getalle vreemdelinge kon moontlik sonder (groot) kulturele skade in die Britse gemeenskapslewe geabsorbeer word (dus geïntegreer en mettertyd geassimileer word) maar nie ‘n onophoudelike en progressief groter wordende stortvloed nie.

Die gewraakte “rivers of blood”-toespraak is op 20 April 1968 in Birmingham gelewer. Sedertdien is Enoch Powell wêreldbekend. Die direkte aanleiding vir die toespraak was die Arbeidersregering se Race Relations Act (1968), wat rassediskriminasie verbied het. (In die nuwe Suid-Afrika is daar steeds geen sodanige verbod nie. Daar mag nie teen swartes gediskrimineer word nie, maar wel teen wittes. Rassediskriminasie teen blankes word egter verdoesel deur dit regstelling, transformasie, positiewe diskriminasie, ens, te noem.) In sy toespraak het Powell glad nie van “rivers of blood” gepraat nie. Dit is ‘n frase wat joernaliste aan die toespraak gekoppel het. Vandaar die groot bohaai wat gevolg het, hoewel Powell wesenlik niks anders gesê het as wat hy reeds voorheen verskeie kere kwyt geraak het nie (kyk die 1964-aanhaling uit die Wikipedia hier bo en verdere voor-1968-verwysings hier onder).

Powell het sy beroemde toespraak soos volg begin: “The supreme function of statemanship is to provide against preventable evils … the besetting temptation of all politics [is] to concern itself with the immediate present at the expense of the future … the discussion of future grave but … avoidable evils is the most unpopular and at the same time the most necessary occupation for the politician” (322). Reeds in 1968 het Powell waargeneem Brittanje is “undergoing the total transformation to which there is no parallel in a thousand years of English history” (342). Hy het tereg genoem dat die immigrante nie egalig verspreid dwarsoor die land aangetref word nie maar in bepaalde gebiede (“foreign areas” – 1158) gekonsentreer is.

Hy het ook ‘n vinnige toename in getalle voorsien. “It is this fact above all which creates the extreme urgency of action now, of just that kind of action which is hardest for politicians to take, action where the difficulties lie in the present but the evils to be prevented or minimized lie several parliaments ahead” (348). “Numbers are of the essence,” daarom is die volgende aksie nodig: “by stopping or virtually stopping, further inflow, and by promoting the maximum outflow” (356). “We must be mad, literally mad, as a nation to be permitting the annual inflow of some 50 000 dependents, who are for the most part the material of the future growth of the immigrant-descended population. It is like watching a nation busily engaged in heaping up its own funeral pyre” (362). Daar mag glo geen rassediskriminasie wees nie, maar “at work … employers hesitated to apply to the immigrant worker the standards of discipline and competence required of the native-born worker” (409).

Powell vertel: “Eight years ago in a respectable street in Wolverhampton [Powell se kiesafdeling] a house was sold to a Negro. Now only one white (a woman old-age pensioner) lives there” (422). Powell is daarvan beskuldig dat hy ‘n fiktiewe voorbeeld gebruik het, maar na die tyd is die persoon as Druscilla Cotterill geïdentifiseer en is sy weergawe korrek bewys.* Hierdie vrou was ‘n weduwee. Albei haar seuns het in die Tweede Wêreldoorlog gesneuwel. Sy het haar huis as ‘n losieshuis bedryf, maar die loseerders het weggetrek weens die verswarting van die buurt. Sy was nie bereid om swart loseerders te aanvaar nie. Die prys wat vir haar huis aangebied is, was ook te min. Sy wou nie toelaat dat swartes haar telefoon gebruik nie. Sy is van rassisme beskuldig en aan die uiterste intimidasie blootgestel. “Windows are broken. She finds excreta pushed through her letterbox” (435). (Die misdadigers wat hulle op ‘n soortgelyke manier op die kampus van die Universiteit Kaapstad en elders gedra, is dus nie uniek nie. Die strooiing van ontlasting is ‘n beproefde handeling van sommige in ‘n politieke magstryd.) [* In Februarie 1968 (dus voor sy beroemde toespraak) het Powell verwys na ‘n enkele wit kind wat in ‘n skoolklas oorgebly het (1217). Weereens is hy van leuens beskuldig en weer is hy reg bewys.]

Om sulke mense in ‘n blanke gemeenskap te integreer is problematies, want “to be integrated into a population means to become for all practical purposes indistinguisable from its other members” (435). Maar daar is immigrante wat glad nie wil integreer nie en spesiale regte eis sodat hulle hulle gewoontes/gebruike in Brittanje kan voortsit. Powell se standpunt was “the same rights and the same treatment as anyone else” (970); dus geen rasgebaseerde diskriminasie, regstelling, bemagtiging, bevoordeling of wat ook al nie. Dan kom Powell by sy stelling wat deur joernaliste tot die meer opspraakwekkende/sensasionele “rivers of blood” herformuleer is: “Like the Roman, I seem to see ‘the River Tiber foaming with much blood’.* That tragic and intractable phenomenon which we watch with horror on the other side of the Atlantic but which there is interwoven with the history and existence of the [United] States itself, is coming upon us here by our own volition and our own neglect. Indeed, it has all but come. In numerical terms, it will be of American proportions long before the end of the century. Only resolute and urgent action will avert it even now” (455). [* Aangehaal uit die Romeinse digter Vergilius (70-19 vC) se Die Aeneïs, 6, 1.86.]

Die waarheid van Powell se profetiese toespraak word soos volg deur John Gregory toegelig: “If we take a look at today’s so called multi-cultural Britain, with off duty soldiers being beheaded on the streets of London by Islamists, Muslim grooming gangs raping our children, and ethnic gangs plaguing all our major cities and towns, be it Asian and Turkish herion gangs, Romanian pick pocket gangs or other Eastern European mafias, slave trading girls for prostitution, Somalian and African post code gangs – the list is endless. Put this together with a Nation of indigenous people who are at breaking point with being ignored by public schoolboy pleb politicians, who only serve themselves” (279). ‘n Versugting wat dwarsoor Europa en in Amerika opklink, is dat die sogenaamde demokraties verkose regerings se beleid oor immigrasie glad nie versoenbaar met die mening van die oorgrote meerderheid kiesers is nie.

Die dag na sy toespraak is Powell as skaduminister ontslaan. Hy het nooit weer ‘n senior politieke pos beklee nie. Hy is daarvan beskuldig dat hy die raskaart gebruik het, ‘n rassis is, ens. Maar ‘n meningsopname het getoon dat 74% van die Britse kiesers Powell se mening onderskryf. Die frase “Enoch was right” word sedertdien dikwels gebruik wanneer die kwessie van immigrasie in Brittanje ter sprake kom. Powell het self 120 000 briewe ontvang, waarvan die oorgrote meerderheid sy standpunt ondersteun het. Dit word algemeen aanvaar dat die opskudding wat Powell veroorsaak het die Konserwatiewe Party in staat gestel het om die 1970-verkiesing te wen. Die plaaslike politieke kommentator RW Johnson, destyds verbonde aan die Universiteit Oxford, is een van diegene wat hierdie pluimpie aan Powell gegee het. In 1972 het ‘n meningspeiling getoon dat Powell steeds die gewildste politikus in Brittanje was.

Na sy breuk met die Konserwatiewe Party in 1974 het hy kiesers aangemoedig om in die 1974-verkiesing vir die Arbeidersparty te stem, ‘n verkiesing wat die Arbeiders gewen het. Edward Heath het hierdie nederlaag aan Powell se invloed toegeskryf. Dit is ook die rede waarom Margaret Thatcher later geweier het om Powell as ‘n skaduminister of minister aan te stel. In 1982 het Powell as nasionalis en lojalis Thatcher tydens die oorlog met Argentinië oor die Falkland-eilande gesteun. Na sy uittrede uit die politiek het Powell in die 1990-verkiesing die Konserwatiewe Party aangeraai om die “British Card” te gebruik. Thatcher was toe vol lof vir Powell: “I have always read Enoch Powell’s speeches and articles very carefully … I always think it was a tragedy that he left. He is a very, very able politician. I say that even though he has sometimes said vitriolic things against me” (212). Maar Powell het nooit weer lid van die Konserwatiewe Party geword nie. In sy latere jare het hy die regse United Kingdom Independence Party (UKIP), gestig in 1993, ondersteun, maar hy het homself as te oud gediskwalifiseer om ‘n UKIP-kandidaat in ‘n verkiesing te wees.

In Powell se ander toesprake is daar ook baie pêrels, waarvan ek enkeles uitlig. In 1966 het hy die aandag op ‘n anomalie in die Britse immigrasiebeleid gevestig: “Our nearest European neighbours were aliens, to be strictly excluded from Britain, but that the myriad inhabitants of independent countries in Asia, Africa and the New World were British, indistinguishable from native-born inhabitants of these islands [ie Britain], and that no limitation could be placed on their inherent right to enter and leave this realm at will. For fear, so it was said, of ‘offending the Commonwealth’, we persisted in this course until we had entailed upon ourselves a fearful and wholly unnecessary problem, one which has brought no compensating benefit to any other country, and one with consequences of which our children and their children will still be coping” (940). (Insgelyks kan ‘n mens sê dat die ongelooflike plaaslike onnoselheid van 1990/1994 voorkombaar en dus onnodig was en ons nageslag selfs in groter mate as ons huidige geslag die dure prys daarvoor gaan betaal.) Pleks van hande te vat sê Powell: “There comes always a time ‘when the kissing has to stop'” (961); ontleen aan die Engelse digter Robert Browning (1812-1889) se “A toccata of Galuppi’s” (1855).

‘n Bekende strategie is dat ‘n man hom as immigrant in ‘n ander land vestig en dan spoedig sy (uitgebreide) familie ook daar wil hervestig. Powell praat van “actual or alleged dependents” (1224). As dit geweier word, word die owerheid van harteloosheid en erger beskuldig. Powell stel sy standpunt, ‘n elementêre waarheid, baie duidelik: “There are two directions in which families can be reunited” (1224). Dit is moeilik om van onwettige inkommers ontslae te raak; tans onder meer vanweë ‘n EU-menseregtebepaling dat gesinslewe nie ontwrig mag word nie.”We are ‘stark, staring bonkers’ to offer all illegal entrants a prize for breaking the law” (1246).

Wanneer geweld uitbreek, is die neiging (ook in Suid-Afrika) om sonder meer te aanvaar dat daardie misdadigers (regverdigbare) griewe het. Powell het ‘n ander mening: “Today violence and mob law are organised and speading for their own sake” (1819). Daar is mense “who by reason of some kind of fecklessness or incompetence are chronically unable to feed, clothe and house themselves and their families” (1826). Pleks van op eie inspanning staat te maak, beweer armlastiges dat hulle ‘n heilige reg op baie dinge het. In Suid-Afrika verneem ons telkens van gevalle waar skole afgebrand word omdat daar glo te min klaskamers is. Die misdadigers kan nie die berekening doen dat daar dan nog minder klaskamers oorbly nie. Mense wat nie vir munisipale dienste betaal nie, betoog oor swak dienslewering terwyl hulle in werklikheid suiwer ekonomies/finansieel op niks aanspraak kan maak nie. Een van die baie euwels van demokrasie is dat oproermakers onwegneembare stemreg het. Die politieke partye wil nie sulke elemente in die bek wil ruk deur bv klipgooi, die oprigting van padversperrings en die brand van buitebande absoluut te verbied en swaar strawwe aan oortreders op te lê nie. In Suid-Afrika het terroriste bewys dat misdaad hoogs lonend kan wees. Geweld is steeds die bewese manier om die owerheid tot die verlangde optrede te verplig. Dit sal dus onbepaald en seker in al hoe groter mate voortgesit word.

Reeds in 1970 het Powell gesê: “University disorder [is] … connected with that more general civil disorder or anarchy which I believe is also on the ascendant” (1928). “The essential ingredient of the success of anarchy in its new form is the enslavement of the majority by a tiny minority [dink bv aan Open Stellenbosch] In the political sphere the technique is comparable in importance and in novelty to the development of the nuclear weapon in the military sphere; for a method has been discovered of achieving immense results with negligible initial effort, thanks to a sort of gearing or leverage which brings the majority into play under the direction and control of the minority” (1936). “The secret weapon is the assumption that violence and disorder imply grievance. From this it follows that the grievance must be removed in order to stop the violence and disorder. It follows that the real blame lies not with the violent and disorderly but with those responsible for the assumed grievance … The burden of accusation and condemnation is thus automatically diverted from the guilty on to the innocent … the general public itself are so mesmerised by this technique that they become the instruments of its success” (1943).

Wat doen iemand soos Wim de Villiers in so ‘n geval? “Buy off the aggressors” (1950). “Violence is automatically in the right and authority necessarily in the wrong” (1987). “It is an old delusion to suppose that those bent on violence and anarchy can be satisfied with instalments of what is miscalled reform [transformation!]. If reform were the object, they could be: but the object is not reform, the object is destruction. When a concession has been extorted here, it will be followed by another demand there; when one humiliation has been inflicted on the authorities, the means will instantly be sought of inflicting another. There is no quantity of danegeld* which buys off anarchy; there is no end to the instalments which will be swallowed and leave the aggressor unsatisfied … We have been content to stand on the touchline and watch the university authorities, in their pitiful inexperience and gaucherie, go down to one defeat after another” (2021). [* Danegeld: “In English history, a tax imposed from 991 onwards by Anglo-Saxon kings to pay tribute to the Vikings. After the Norman Conquest (1066), the tax was revived and was levied until 1162; the Normans used it to finance military operations” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 256).]

Ek het die volgende juweel oorgehou vir laaste. Dit gaan oor menseregte, spesifiek die reg op behuising, waarvoor Suid-Afrikaanse belastingbetalers jaarliks baie moet opdok. Wanneer iemand beweer hy het die reg op iets, verwys hy na iets wat hy nie het nie: “‘I have a right to that’, the statement clearly means that somebody else … ought to furnish me with it, and that if he does not do so voluntarily, he can and should be forced to do so” (1464). Teen wil en dank moet bv die blankes in Suid-Afrika hulle eie huisvesting voorsien en ook huise vir die miljoene armlastige huisloses. As die owerheid die bedrag beperk waarteen huise verhuur kan word, lei dit tot krotbuurte. As die regering gesubsidieerde huise bou, “because the price is artificially reduced, the demand must by definition always exceed the supply … Thus, where everyone has a right to a house, shortage of housing is guaranteed in perpetuity” (1487). Sodanige opset saboteer persoonlike vryheid: “There is no man so independent as he who pays the market price for what he gets” (1495). In Suid-Afrika is die probleem dat baie mense politieke vryheid wil hê (die reg om te stem vir wie hulle wil) maar geen morele beswaar het teen ekonomiese afhanklikheid van die staat vir bv toelaes wat sonder enige teenprestasie ontvang word nie.

In Suid-Afrika word ongebreidelde immigrasie (wettig en onwettig) sienderoë toegelaat. Om te voorkom dat hulle (potensiële) kiesers vervreem en van xenofobie/vreemdelingehaat beskuldig word, verkies politici om oor hierdie aktuele probleem te swyg. Daar is in Afrika Unie-geledere selfs planne om die vrye vloei van immigrante dwarsoor die hele Afrika-kontinent te wettig. Dit is dalk ‘n onfeilbare resep om (feitlik) alles te vernietig wat sedert 1652 plaaslik tot stand gebring is. Het dit nie tyd geword dat ons Enoch Powell se nagedagtenis huldig deur bv strate na hom te vernoem pleks van om bv immorele terroriste op allerhande maniere te vereer nie?

My stryd teen Naspers

roodt_dan_wiki

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

In Amerika gebruik hulle die term “culture war” vir die soort bittere woordestryd wat dikwels rondom omstrede kwessies soos ras, geslag en godsdiens  veral op Amerikaanse kampusse losbars. Die afgelope weke voel dit vir my asof daar ‘n kultuuroorlog in Afrikaans ontketen is.

Die huidige boikot teen die Naspersgroep maak deel uit van die kultuuroorlog wat tans woed. Of dis ‘n inligtingsoorlog wat gevoer word om die verstandelike beheer van die Afrikanerbevolking in hierdie land. Aan die een kant is daar diegene wat die status quo as goed en mooi ervaar, soos Naspers, die polities korrekte akademici wat gereeld ‘n heksejag in die naam van rassisme voer en daardie sakemanne wat met korrupsie vir lief neem en lustig aan oneerlike sakepraktyke deelneem. Aan die ander kant is daar ‘n kritiese of opposisiegroep wat nie meer met die sadistiese “nuwe Suid-Afrika” met sy wetteloosheid, geweld, korrupsie en wanbesteding van openbare fondse gediend is nie. Hulle bestaan uit ‘n losse groepering van skrywers, sangers, intellektuele, filosowe en gewone mense soos boere, onderwysers, asook werknemers by groot ondernemings of die staat waarteen daar op grond van hul ras en taal gediskrimineer word. Ook kleinsakemense wat toenemend deur SEB en die groot maatskappye doodgedruk word.

Iets van die oeroue links-regsverdeling is insgelyks besig om atawisties in Afrikaans terug te keer, dekades nadat die Berlynse muur ineengestort het. Die Afrikanerelite wat “saam skep” uit die korrupte stelsel, het hom opportunisties links geposisioneer. Hierteenoor bly die volk, of die gewone mense, merendeels konserwatief en is traag om die (neo-)marxistiese doktrines rondom ras, geslag en geloof te aanvaar. Dit skep die geweldige spanning wat ons tans ervaar, met oor en weer beskuldigings van “rassisme”, “haatspraak”, “verraad” en “fascisme” wat geslinger word.

Iemand op Facebook het gevra ek moet iets sê oor hoe ek by die huidige stryd teen Naspers betrokke geraak het. Ek wil sommer binnekort ‘n kort eboek oor Naspers skryf, maar ek sal dit hier probeer opsom.

Dit gaan ook daaroor om te verduidelik waarom ek uiteindelik ‘n paar jaar gelede tot die stap oorgegaan het om Naspers, spesifiek Die Burger, vir laster te dagvaar nadat die maatskappy jare lank gepoog het om my te etiketteer, te stigmatiseer en af te kraak.

Die verhouding tussen my en Naspers gaan ver terug. Toe ek omtrent 22 was, het ek vryskutresensies vir Rapport geskryf. Toe vat ek eendag vir André P. Brink aan oor hy myns insiens nie soveel weet as wat hy voorgee nie. Dit het gegaan oor die interpretasie van ‘n Franse denker waaroor ek besig was om ‘n M-verhandeling te skryf. Vandag sou ek opbouende kritiek van ‘n jong student waardeer. Brink was egter kleinserig en skryf ‘n giftige ding terug. Skielik is ek ook nie meer so gewild by Rapport nie.

André Brink was een van die groot linkse helde wat ons land in die buiteland sleggemaak het, dus kon ek seker nie sy halfgebakte idees bevraagteken nie.

Toe is ek oorsee en het my vir 7 jaar verdiep in Frans, so half vereuropees. Ook ontsettend baie geleer. Suid-Afrika – en Naspers – het intussen al hoe meer links geraak, maar ek was met ander dinge as politiek besig. So rondom 1998 rond, enkele jare ná my terugkeer, het ek weer briewe vir Beeld begin skryf en die adjunkredakteur het my een aand vertel dat ek “baie goeie argumente” het. Toe ek jonk was, was ek seker redelik bekend, danksy die publisiteit in Rapport, maar mense het gou van my vergeet toe ek oorsee was, asook toe ek in Johannesburg in die banke en finansiële markte bedrywig was. Geleidelik het my briewe en ander skrywes egter weer aandag begin trek.

Iiewers in 1998 het ZB du Toit, toe die politieke redakteur van Rapport, my in die Hyatt-hotel in Rosebank kom sien en ‘n onderhoud met my kom voer. Hy het my idees en agtergrond fassinerend gevind en ek het ook ‘n goeie resensie oor sy boek op die internet geskryf.

Agterna het ek hier en daar artikels vir Rapport aangebied. Eendag bel Tim du Plessis, toe redakteur van Rapport my en vra of ek vir hulle een keer per maand rubrieke wil skryf. Dit was seker so in 2001. In ‘n kafee in Melville het ek geredelik daartoe ingestem.

Soos wat dinge in die land versleg het, het ek al hoe meer krities begin raak, iets wat Anne-Marie Mischke nie aangestaan het nie. Sy het van die begin af nie van my gehou nie, want sy en Max du Preez het dieselfde soort linksliberale sienings gedeel. Ek vermoed sy het konstant by Tim gekla dat ek hoegenaamd “toegelaat word” om in Rapport te skryf.

Soos wat die geweld en moorde toegeneem het, het ek al hoe meer gefrustreerd begin voel dat niemand ‘n nasionale debat daaroor aan die gang sit nie. Ek het toe nog te veel soos ‘n Europeër gedink, wat geglo het in “debat” en “spraakvryheid”, Van Wyk Louw se “oop gesprek”, ens.

Toe daardie hele blanke gesin, waaronder die een jaar oue baba Kayla Rawstorne in Pretoria deur swartes uitgewis word, het ek gedink: Dis nóú die oomblik. Só kan dit nie langer aangaan nie. Dit het begin Augustus 2003 plaasgevind.

Terugskouend het ek in daardie oomblik dieselfde fout begaan as wat Enoch Powell met sy “Rivers of blood”-toespraak in 1968 begaan het. Jy het ‘n argument in beton en is bereid om dit te verdedig. Die publiek sal jou waarskynlik steun en sodoende kan jy die openbare mening verander.

Nog voor ek die stuk oor die Rawstorne-moorde geskryf het, het Max du Preez probeer om my op KykNET te vernietig deur my as reaksionêr voor te stel. Hy en Anne-Marie Mischke het dit waarskynlik saam beplan, want sy het so ewe vir my Max se Rapport-rubriek op ‘n Saterdagmiddag aangestuur en gesê: “Jy kan Max seker vir laster dagvaar, maar dis te laat om dit te keer, want die koerant is klaar besig om gedruk te word.” Daardie Sondag het die rubriek verskyn waarin Max ‘n krasse, beledigende aanval op my loods en daardie selfde Sondagaand is die gesprek tussen my en Max op KykNET opgeneem.

Nodeloos om te sê, het Max du Preez glad nie daarin geslaag om my te diskrediteer nie en ek het hom met ‘n paar slim Europese-styl-argumente koudgesit.

Daar was nog ‘n ander insident met Jan-Jan Joubert op Oudtshoorn wat aan my die Naspers-”taktiek” getoon het. Ek het aan een of ander gesprek by die KKNK oor Afrikaans deelgeneem waar ek aangehaal het uit ‘n artikel van ‘n liberale, Engelse taalkundige van die Kaapstadse Universiteit waarin sy gesê het dat die matriekslaagsyfer in Soweto in 1976 hoër was as in die vroeë 2000s.

Jan-Jan Joubert het dadelik ‘n artikel in Die Burger geskryf waarin hy gesê het dat my aanhaling “rassisties” was en “kwetsend vir bruinmense” wat glo “die saal verlaat het”. Niemand anders het enige “bruinmense” die saal sien verlaat nie, maar die feite het nog nooit in die pad van ‘n Naspersjoernalis gestaan nie.

Selfs in die laat negentigerjare het iemand geskryf dat ek ‘n “Hitler” was omdat ek gesê het Afrikaans behoort gelykwaardig met ander tale in Suid-Afrika behandel te word.

Op daardie vroeë stadium moes ek seker besef het dat Naspers net een pyl in hul koker het en dit is om iemand ‘n “rassis” te noem. As jy op taalregte aandring, is jy ‘n “rassis”. As jy sê: “Jong swart en bruin mans pleeg te veel geweld in dié land (wat ‘n bewese feit is), is jy ‘n “rassis”. Op ‘n sekere manier, het ek egter gedink hierdie mense kan nie heeltemal ernstig wees nie, want die wêreld is tog meer kompleks as dít. Maar, soos gesê: ek was te lank in Parys, het te veel lesings met wêreldberoemde filosowe en skrywers bygewoon om te dink dat sogenaamde “joernaliste” heeltemal só eenvoudig kan wees.

Ek herinner my ‘n ander voorval, ietwat later, toe ‘n Beeld-joernalis, ene Mandy Rossouw, my een aand op my selfoon bel nadat ek namens PRAAG ‘n mediaverklaring uitgestuur het. Sy sê toe vir my: “Ek sien jy noem jouself ‘n ‘Afrikaner’. Dan is jy mos ‘n rassis, nie waar nie?”

Ek kon my ore nie glo nie. Was al ons groot skrywers en denkers, staatsmanne, argitekte, kunstenaars en wat nog dan almal “rassiste” omdat hulle na hulself as Afrikaners verwys het? Ewenwel, Mandy Rossouw was een van daardie “bruines van die Kaap” waarvoor Naspers so lief is en wat ‘n soort aangebore wrewel teen Afrikaners koester.

Sy het later vir die Mail & Guardian gaan werk en bevooroordeelde, ekstreem-linkse artikels teen Afrikaners en blankes in die algemeen geskryf. Nie te lank gelede nie is sy egter skielik oorlede ná sy siek geword het. Naspers het terstond ‘n hele prys in haar naam ingestel, seker vir haar groot bydrae om alle Afrikaners oor een kam as “rassiste” te skeer. Tim du Plessis, tans adjunkhoof van Media24, het een oggend op RSG verduidelik watter wonderlike en talentvolle joernalis Mandy Rossouw was. Ek skat vele van die kelners in Paryse kafees waarmee ek al gesels het, het meer van die wêreld as Mandy Rossouw verstaan, dog kennis of insig is ook nie ‘n voorvereiste by Naspers nie.

Maar terug na Augustus 2003. Ek het ‘n brander van ‘n stuk vir Rapport oor die Rawstorne-moorde geskryf waarin ek na geweld, ras en selfs IK verwys, met die idee dat dit omstrede moes wees en die hele ding tot ‘n nasionale debat moes verhef. Onlangs het ek dit ook aan ‘n baie bekende Britse joernalis vertel wat my hier kom opsoek het. Hy kon ook nie glo dat Rapport my dienste as rubriekskrywer summier beëindig het sonder dat daardie artikel eens verskyn het nie! Dis nie eens sensuur nie, dis vooraf sensuur. Indien daar beswaar was teen sekere van my uitlatings, kon dit tog hersien gewees het? Anders as Naspers, was ek nog nooit dogmaties in my sienings nie en kan rede insien as iemand my ‘n betere argument wys.

Anne-Marie Mischke het egter haar kans waargeneem en het allerlei eposse vir Tim du Plessis geskryf waarin sy hom waarsku teen my “verregse rassisme”. Om ‘n baba en haar hele gesin uit te wis, is niks. Jy moet net nie spekuleer oor die motiewe en die gedrag van die moordenaars nie, dan is jy ‘n “rassis”. En soos almal weet, is dit erger om ‘n rassis te wees as om moord te pleeg.

Max du Preez het iewers in dié tyd verklaar dat ek “sosiale selfmoord” gepleeg het deur na die ras van die moordenaars te verwys en dat ek as’t ware Siberië toe gestuur sou word.

Toe ek aanvanklik in die middel-negentigerjare oor Afrikaanse taalregte begin skryf het, het iemand my destyds gewaarsku: “Enigiemand wat vir Afrikaans of die Afrikaner probeer opstaan, is nog altyd gediskrediteer en met die banvloek getref. As hulle nie vemoor word nie. Dit mag jou nog berou.” Die persoon was my redelik simpatiek gesind en het ‘n lang lys name aan my voorgehou: Verwoerd, Albert Hertzog, Jaap Marais, die taalstryder Hennie Terreblanche, die skrywer Jan Rabie en vele ander wat ek nie eens meer onthou nie. Die geskiedenis was aan die kant van die Afrikanerhaters, die hensoppers, die Bram Fischers, die Mandy Rossouws, die Max du Preez’s, die Koos Bekkers.

Kort ná Rapport my rubriek beëindig het, het ons gereeld artikels op die PRAAG-webwerf begin plaas en mettertyd het dit die alternatiewe medium geword wat dit vandag is. Die vreemdste ding is dat die liberale of selfs linkse Engelse koerante nog altyd bereid was om my briewe en artikels te plaas, maar nie Naspers nie. Op ‘n sekere vlak is die Engelse koerante iewers nog “klassiek liberaal” en erken dat dat daar meer as een waarheid aan ‘n saak kleef, maar Naspers is net dogmaties links en onvedraagsaam. Durf ek sê: totalitêr?

Naspers frustreer my, vanweë die monopolie wat hulle oor alle Afrikaanse media beskik: die koerante, die tydskrifte, KykNET, selfs die kunstefeeste wat meesal deur hulle mense beheer word.

Naspers is die naaste ding aan die Sowjetunie wat daar nog in ons land bestaan het. Want hulle beheer alles wat Afrikaners dink en mag sê. As jy as skrywer in die ou Sowjetunie “in onguns verval het”, soos Boelgakof of Solsjinitsin, om van émigré-Russe soos Nabokof nie eens te praat nie, dan kon jy nie meer publiseer nie. Jy word nie meer gehoor nie. Jy verkeer so te sê onder huisarres.

En intussen woed die geweld voort. Afrikanerlyke – ook kinderlykies soos dié van Willemientjie Potgieter, Danielle Esterhuizen en Alyssa Botha – word by die dag opgestapel. Die hoop word al hoe hoër. Die wit kruise teen die hang op pad Pietersburg toe raak al hoe meer. Maar niemand mag daaroor praat nie.

Daarvoor sal Naspers sorg, want Koos Bekker se aandeelprys is al wat tel. Hy het oor die afgelope vyf jaar sewe miljard rand verdien, dus so R1,4 miljard per jaar, ‘n Suid-Afrikaanse rekord.

Indien Naspers met sy Sowjet-mentaliteit en Afrikaanse monopolie my frustreer, geld die omgekeerde seker ook. Afgesien van die een pyl in die Nasperskoker om iemand ‘n “rassis” te noem, het hulle nog twee ander wapens ook. Een is: jy kan nie spel nie. Die ander een is: jy dra “grys skoene”. Op een of ander manier het Naspersjoernaliste dit al male sonder tal vir my gesê of oor my geskryf. Ek weet nie wat dit is nie, maar ek vermoed dat daar onder al die Naspers-Afrikanerhaat nog een of ander minderwaardigheidsgevoel teenoor Kaapse Engelse ook skuil. Dit oortuig hulle om ons Afrikaners met ‘n soort wêreldvreemde snobisme te bejeën. Mense maak grappies oor die gebrek aan sofistikasie op Brakpan en Boksburg, maar ek sal nie daardie twee dorpe beledig deur Koos Bekker en sy Sowjet-mediaryk met hulle te vergelyk nie. Dis meer soos iemand wat gister nog vaaljapie op die Kaapse Vlakte gesuip en saam met die “Americans” ‘n paar mense gelem het en hom nou verbeel hy is op die uitnodigingslys vir ‘n tuinparty van die Britse koningin. Of so iets. Ek dra ‘n geskeurde broek wat op my boude hang en dreig jou met my fietsketting, maar ek het iets oor jou skoene te sê. Dis die Naspersstyl. Parvenu is nie die woord nie.

Feit is egter: ek gebruik nie ‘n speltoetser nie. En die soort stereotipe van die “dom, regse Afrikaner” waarmee Naspers so graag in hul koerante smous, pas ook my ook allermins. Hoe later hoe kwater, en soos wat plaasmoorde, kinderverkragtings, martelings en korrupte regering in ons land toegeneem het, het sekere Naspersjoernaliste, veral by Die Burger, kennelik gevoel dat my stem van kritiek stilgemaak moes word.

In een week gedurende Junie 2009 het Die Burger my drie keer ‘n “rassis” genoem. In ‘n latere bevinding van die Persombudsman, het die adjunkombudsman gemeen dat Naspers, ook in ander berigte, my met hul konstante propaganda “kumulatiewe skade” berokken. Trouens, my gesin het al daaronder gely en ek is reeds by plekke in Pretoria uitgejaag omdat beskaafde lesers van Beeld blykbaar nie in my geselskap gesien wil wees nie.

Natuurlik is ek nie die enigste slagoffer van Naspers se moddergooiery nie. Sowel Steve Meyer as Sunette Bridges – te veel mense om op te noem – is al liederlik in Nasperspublikasies beswadder.

Naspers volg die resep slaafs na: Enigiemand wat vir die Afrikaner – ook die lewens van ons boere, ons kinders, ons vroue – in die bres tree, sál meedoënloos gejag word. Immers is die ou regering met sy hele staatsbegroting, sy ambassades, sy weermag en geheimediens deur propaganda, leuens en halwe waarhede oorwin. Hoe kan ons as individue teen die magtige Naspers, die vyfde grootste maatskappy op die Johannesburgse Aandelebeurs, staande bly?

Naspers boesem ‘n heilige vrees by elke Afrikaanse sakeman, kunstenaar, skrywer, politikus, aktivis, akademikus, vakbondleier, predikant of watter ander professie ook al, in. In vele opsigte steur Naspers hom eenvoudig nie aan die reg nie, want om jou tot die howe met lastersake te wend is ‘n duur spel van Russiese roulette. Die Persombudsman is weer ‘n tandelose liggaam wat jou eer in ‘n mate kan herstel, maar eers weke of maande nadat die skade reeds gedaan is.

In my mees onlangse klag teen Naspers by die Ombudsman, het Sondag elke moontlike verskoning probeer om nie aan my verskoning te vra nie. Aan die einde het hulle gedreig dat hulle my “kaal gaan uittrek en in die hof tot leuenaar gaan maak”. Sondag het beplan om selfs, waarskynlik vir die eerste keer in die geskiedenis, die Persombudsman te dagvaar omdat hy in my guns bevind het!

As ‘n reël probeer ek litigasie vermy. In die lastersaak teen Die Burger het ‘n Pretoriase prokureur egter gemeen dat ek ‘n “waterdigte saak” het en dat ek nie kon toelaat dat Naspers langer met my mors nie. Nadat Leopold Scholtz ‘n absurdie liegstorie in die hof vertel het dat ek op ‘n vliegtuig bang was omdat die vlieënier swart was, het die regter in my onguns bevind met ‘n gepaardgaande kostebevel teen my. ‘n Jaar lank het ek niks van Die Burger of hul prokureurs gehoor nie, nou dreig hulle om my huis te kom leeg maak om hul koste verhaal.

Trouens, per telefoon het Naspers se prokureur van Werksmans in die Kaap my vertel dat hulle my huis onder my gaan uitverkoop sodat ek en my kinders wat tans vir hul matriekeindeksamen voorberei, op straat moet gaan sit.

Kennelik gaan Naspers nie rus voordat hulle my finaal gebreek het en stilgemaak het nie.

Ek wat dit durf waag het om oor die onreg van die grusame moord op daardie eenjarige babatjie van Pretoria, Kayla Rawstorne, indringende vrae te stel…

Beeld self het op 9 Augustus 2003 oor die moord en verkragting op die Rawstorne-gesin soos volg berig:

“Kayla is op haar eerste verjaardag vermoedelik eers in die kop en daarna in die maag geskiet.

‘Haar lyk het soos ‘n bebloede porseleinpop tussen die wintergras gelê,’ het ‘n speurder aan ‘n kollega, gesê.

“Drennen is glo herhaaldelik verkrag en verskeie kere geskiet.

“Hul verminkte lyke is in ‘n verlate veld in Stinkwater buite Hammanskraal gelos.

“Kayla is gister in haar ma se arms begrawe. Mev. Linda Jordaan, Kayla se ouma, het snikkend een van haar kleindogter se teddiebere langs ‘n helderbont krans op die kis neergelê.

“‘Ons is stomgeslaan en verstaan nie, maar ons aanvaar U wil, Vader, met Janine en Kayla se ontydige wegraping,’ lui die begrafnisbrief.

“Mnr. Clifford Rawstorne (34), Kayla se pa en Drennen se verloofde, het ontroosbaar gehuil.

“Rawstorne het rou gesnik toe dr. Anton Fick in die PretoriaOos-begraafplaas vir Kayla gebid het.”

My vermoede oor ‘n rassemotief, wat Rapport as “rassisties” beskou het, was heeltemal korrek aangesien die moordenaar, William Kekana, in die hof die volgende bekentenis gemaak het: “Ek het hulle doodgemaak omdat hulle wit was.”

The Star het dié woorde in Engels op hul voorblad gepubliseer. Naspers het dit egter verswyg.

Seker uit vrees dat hulle my dalk gelyk kon gee.

In Sowjet-Rusland is die waarheid oor moorde en vervolgings ook jare lank verdoesel en die verkeerde mense die skuld daarvoor gegee.

Kennelik soek Naspers ‘n sondebok vir die gruwelike bestel wat hulle help skep het. Is dit waarom dié skatryk en magtige multinasionale maatskappy my knaend beswadder, stigmatiseer en vervolg?

Soos George Orwell, die skrywer van 1984 en Animal Farm, egter gesê het: “Om in ‘n tyd van universele leuens die waarheid te praat, is ‘n revolusionêre daad.”

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad