Nuwe Eskom-hoof onder wolk van agterdog oor pensioenfonds

Matjila
Collin Matjila

Ná ‘n versoek van Cosatu om meer inligting oor die persoonlike verryking van die waarnemende hoof van Eskom, Collin Matjila, tydens ‘n beleggingstransaksie, het Matjila skielik sy pos verlaat dog sonder om amptelik te bedank.

Volgens die sakekoerant Business Day, het Matjila persoonlik gebaat by ‘n transaksie deur Kopano ke Matla, ‘n beleggingsmaatskappy van Cosatu. Daar word beweer dat ‘n pensioenfonds onder bestuur van Kopano “geplunder” is en dat die vakbondfederasie se hoofkantoor onder markwaarde verkoop is. Drie van Cosatu se leiers het bevestig dat die saak steeds ondersoek word.

Matjila staan tans aan die hoof van Eskom, nadat die elekrisiteitsmaatskappy se raad hom vanaf 1 April aangestel het totdat ‘n nuwe uitvoerende beampte gevind kan word. Intussen woed die omstredenheid rondom Matjila se tydperk by Kopano voort.

Blykbaar was Matjila nie die Eskom-raad se eerste keuse vir die tussentydse pos as uitvoerende hoof nie, maar toe die minister van openbare ondernemings, Malusi Gigaba, die voorgestelde kandidaat verwerp, is hy wel aangestel. Die raad sou verkies het om Steve Lennon, wat tans hoof van die hernieubare-energie-afdeling is, aan te stel.

Matjila is ‘n lid van die Eskom-raad en ‘n vorige voorsitter van die Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika. Hy is ook hoof van die elektrisiteitsmaatskappy se tenderkomitee en sal blykbaar weer dié funksie vervul sodra ‘n nuwe uitvoerende hoof vir Eskom aangestel word.

‘n Ondersoek deur die Finansiële Diensteraad na die fonds Kopano-werknemersvoordele het in 2011 agterdog oor Matjila gewek. Die FDR-verslag het getoon hoe van Kopana se amptenare, waaronder Matjila, geld in hul persoonlike hoedanigheid van die Bosele-voorsorgfonds in die vorm van “administrasiefooie” ontvang het.

Die FDR-verslag noem “ernstige oortredings en moontlike misdaad” en spreek die hoop in ‘n mediaverklaring uit dat die “geregsinstellings klagtes teen die betrokke mense sou indien”. Die verslag is in Junie 2012 na die Valke verwys.

Ná die verslag het Cosatu, wat Kopano deur die KKM-beleggingstrust beheer, Matjila gevra om sy weergawe aan te bied oor wat gebeur het.

Verlede week het Matjila egter, volgens Cosatu, “weggerhardloop” sonder om die interne proses te voltooi. ‘n Ander Cosatu-amptenaar meen dat Matjila “aandadig” is volgens ‘n forensiese verslag oor die verkoop van die ou Cosatu-gebou.

Terwyl die sekretarisgeneraal van Cosatu, Zwelinzima Vavi, tot dusver daarvan beskuldig is dat hy die gebou onder markwaarde laat verkoop het, was dit Matjila en Kopano wat die transaksie gehanteer het. Drie amspdraers van die nasionale Cosatu – Vavi, sy adjunk Bheki Ntshalintshali en die nasionale tesouriere Frieda Oosthuizen – het die besluit onderteken waarin Kopano gevra word om met die transaksie voort te gaan.

In dieselfde forensiese verslag wat die eiendomstransaksie ondersoek, wat bekendstaan as die SizweNtsalubaGobodo-verslag, word vermeld dat daar ‘n “algehele ineenstorting van goeie bestuur by Kopano” heers. Ná die vertrek van Matjila aan die einde van verlede maand, beskik Kopano oor slegs ‘n enkele direkteur, die nie-uitvoerende voorsitter Prahir Badal.

Die omstredenheid oor Kopano hou verband met die groter magstryd binnne Cosatu en albei faksies poog om die ander daarvoor te blameer.

Daar heers onsekerheid oor die stand van die misdaadondersoek rondom Matjila. Die Valke se woordvoerder, Paul Ramaloko, sê dat hulle “geen rekord van so ‘n ondersoek het nie”.

Munisipaliteite skuld Eskom miljarde

EskomMunisipaliteite skuld Eskom meer as R2 miljard. Eskom moes reeds twee noodtoestande afkondig weens druk op kragvoorsiening.

‘n Woordvoerder van AfriForum, Tiaan Esterhuizen, het dié syfer bekendgemaak te midde van beurtkrag wat oorweeg is om elektrisiteit aan verbruikers te verskaf.

Esterhuizen sê Mpumalanga skuld reeds meer as R800 miljoen, terwyl munisipaliteite in die Vrystaat se skuld R570 miljoen beloop.

Esterhuyzen sê alhoewel belastingbetalers hul rekeninge elke maand betaal, word hulle nogtans sonder krag gelaat weens swak finansiële bestuur deur munisipaliteite.

Hy sê lisensies om elektrisiteit te verskaf, behoort teruggetrek te word van munisipaliteite wat nie hul rekenings kan betaal nie.

Teenstrydige uitsprake oor die druk op kragvoorsiening is intussen deur regeringslui gemaak.

Die uittredende uitvoerende hoof van Eskom, Brian Dames sê dit sal sowat 10 jaar duur om die land se kragprobleme op te los.

Dames het die Suid-Afrikaanse Kamer van Handel en Nywerheid in Johannesburg toegespreek.

Pravin Gordhan het Dames in die parlement weerspreek en gesê kragvoorsieningsprobleme sal binne 2 jaar iets van die verlede wees.

Die minister van finansies het die versekering gegee dat die drie nuwe kragaanlegte wat gebou word, asook projekte van R110 miljard deur onafhanklike kragvoorsieners, in die vraag sal voldoen.

Eskom het intussen aansoek gedoen vir uitstel van kweekhuisgasminimumuitsette.

‘n Woordvoerder van die departement van omgewingsake sê die regering het steeds ‘n verbintenis tot die vermindering van kweekhuisgasuitsette, maar moet ekonomiese groei ook in ag neem.

Eskom het uitstel gevra vir sestien van sy kragstasies.

Eskom belowe geen kragonderbrekings dié week

Ben Martins
Ben Martins

Met gerugte dat beurtkrag die ANC in die komende verkiesing kan benadeel, het Eskom intussen die versekering gegee dat daar geen kragonderbrekings sal wees hierdie week nie.

Eskom se woordvoerder, Andrew Etzinger sê beurtkrag word nie in die vooruitsig gestel nie, alhoewel die kragnetwerk steeds onder druk verkeer.

Dit is nie bekend hoe die kragvoorsiener in die vraag sal voldoen nie. Eskom moes noodgedwonge vier dae gelede beurtkrag instel om die ineenstorting van die kragnetwerk te verhoed.

Hulle het reeds twee keer ‘n noodtoestand afgekondig omdat die steenkoolvoorraad nat geword het as gevolg van die deurdringende reën die afgelope week. Dit is egter nie die enigste rede vir die kragtekort nie, het ontleders gesê.

Die minister van Energie, Ben Martins het gesê dat Suid-Afrika dringend alternatiewe hulpbronne, behalwe steenkool vir kragvoorsiening moet oorweeg.

Hy het gesê die land is in ‘n wedloop teen tyd gewikkel om aan die stygende vraag na elektrisiteit te voldoen.

Martins het tydens die bekendstelling van ontwikkelingsprojekte in Port Elizabeth dié pleidooi gelewer.

Hy het ook gerugte ontken dat Suid-Afrika die beste gehalte steenkool uitvoer en van swakker gehalte steenkool vir sy eie behoeftes afhanklik is.

 

Beurtkrag sal nog voortduur

Malusi Gigaba
Malusi Gigaba

Die minister van openbare ondernemings, Malusi Gigaba sê die huidge klam toestande wat deur die aanhoudende reën by sommige kragaanlegte veroorsaak is, is net deels verantwoordelik vir die kragnoodtoestand.

Hy sê die reën is nie die enigste faktor nie.

Beurtkrag wat deur Eskom ingestel is, sal volgens alle aanduidings nog verskeie dae kan voortduur.

Die woordvoerder van die Tshwane Metro, Selby Bokaba sê Pretoria moet regmaak vir kragonderbrekings wat minstens nog ‘n week kan voortduur. Bokaba sê munisipaliteite reg oor die land wag dat die jongste inligting oor beurtkrag afgekondig word.

Eskom het Donderdagaand weer die noodtoestand opgehef, maar volgens ‘n woordvoerder, Andrew Etzinger verkeer kragvoorsiening steeds onder ernstige druk.

Etzinger sê beurtkrag sal waarskynlik verleng moet word om die druk te verlig.

PRAAG se rekenaars was Woensdagoggend vir ‘n paar uur onverwags sonder krag.

Eskom roep nuwe noodtoestand uit, beurtkrag kom

EskomEskom het ‘n beroep op die publiek gedoen om kragverbruik te verminder, nadat die kragvoorsiener ‘n nuwe noodtoestand uitgeroep het.

Eskom het Donderdagoggend opnuut ‘n noodtoestand verklaar en gewaarsku dat hulle genoodsaak sal wees om beurtkrag toe te pas.

‘n Woordvoerder van Eskom, Andrew Etzinger sê steenkool-voorrade is glo nat na sewe dae se swaar reëns.

Etzinger sê hulle het groot nywerheids-kliënte gevra om hulle kragverbruik met 10 persent te verminder, maar die vermindering blyk nie genoeg te wees om die kragtekort te verlig nie.

Volgens Etzinger sal dit beteken dat beurtkrag toegepas mag word.

Eskom roep noodtoestand uit

EksdomSuid-Afrika se elektrisiteitsvoorsiening is op ‘n mespunt weens swak beplanning en gebrekkige onderhoud. Donderdag is ‘n noodtoestand uitgeroep toe vier opwekkingseenhede van Eskom uitgeskop het.

Die kragvoorsiener het Donderdag aangekondig dat hulle ‘n beroep op groot verbruikers – maatskappye en industrieë – gedoen het om hul verbruik met ‘n minimum van 10% in te kort in ‘n poging om die wankelende stelsel stabiel te hou.

Die maatreël, wat groot instansies kontraktueel verplig om gehoor te gee aan die oproep, behels industriële beurtkrag, maar die kragvoorsiener vermy dié bewoording.

‘n Energieontleder, Chris Yelland sê Eskom se versoek aan industriële verbruikers is beurtkrag maar wil kiesers  nie so kort voor die verkiesing aan negatiwiteit blootstel nie.

Eskom het alle verbruikers versoek om krag spaarsamig te gebruik. Die kragnetwerk verkeer steeds onder groot druk en daar is geen reserwes beskikbaar nie.

Die woordvoerder van Eskom, Andrew Etzinger sê die totale verlies aan opwekkingsvermoë weens tegniese probleme en probleme met steenkool is sowat sewe-duisend megawatt.

Alhoewel die noodtoestand teen negeuur Donderdagaand opgehef is, is die probleme nie verby nie.

Volgens Etzinger sal die netwerk tot minstens vroeg aanstaande week onder druk verkeer.

Benewens die probleme by kragstasies, het een van die twee lyne van die Cahora Bassa hidro-elektriese kragskema in Mosambiek gebreek, het Etzinger gesê. Dit het ‘n derde van die kragtoevoer vandaar afgesny.

Die lede van die Energie-intensieweverbruikersgroep wat BHP Billiton, al die groot myne en smelters, en groot industriële maatskappye soos Sappi, Mondi, Sasol en PPC insluit, kla dat hulle ‘n buitensporige deel van die las van die beperkte aanbod moet dra.

Eskom het gevra dat alle kommersiële kliënte soos winkelsentrums en kleinhandel-afsetpunte onmiddellik geysers afskakel en lugversorgingtemperatuur aanpas tot 23°C.

Verder het die kragvoorsiener kantoorwerkers aangemoedig gevra om lugversorging en ligte af te skakel, met die uitsondering van sekuriteitsbeligting.

Nersa beloof geen Eskom-verhogings nie

nersaDie Nasionale Energiereguleerder van Suid-Afrika ( Nersa) kyk tans na Eskom se 2012/13-state om te bepaal of die werklike uitgawes waarvoor begroot is, oorskry is.

Nersa het egter aangedui dat geen tariefaanpassings op die kaarte is nie.

Nersa se reguleerder vir elektrisiteit, Thembani Bukula het Vrydag die versekering gegee dat daar geen aanpassings sal wees tot 2015 nie.

Sy verduideliking is ‘n groot verligting vir die bedryf , wat reeds gebuk gaan onder swaar kragprysverhogings vir die afgelope aantal jare . Verdere verhogings kan ekonomiese groei belemmer .

Bukula het gereageer op ‘n Bloomberg-verslag wat gesê het Eskom sal ‘n hoër as verwagte koste verhaal deur middel van ‘n verhoging in elektrisiteitstariewe .

Verlede jaar het Nersa Eskom beperk met tariefverhogings teen ‘n gemiddelde 8% per jaar oor die volgende vyf jaar , wat reeds bo die inflasiekoers is.

Enige verdere opwaartse aanpassing sal ‘n bykomende las op die ekonomie uitoefen.

Bukula het gesê Nersa was te besig met Eskom se aansoek ( ingedien in Oktober 2012) om te ondersoek of die huidige omstandighede nog steeds BHP Billiton se onder-koste tarief te ondersoek.

Die laaste antwoorde van die partye is in die middel-Desember ontvang , en ‘n verslag sal vir voorlegging aan Nersa se ​​elektrisiteitsubkomitee saamgestel word .

Oos-Kaap sonder krag na storms

EskomDie kragvoorsiener, Eskom werk onverpoosd om elektrisiteitstoevoer aan sowat 30.000 kliënte aan kusgebiede van die Oos-Kaap te herstel nadat dit gistermiddag deur ‘n storm getref is.

Verskeie dorpe langs die R72-pad is sedertdien sonder krag. Dit sluit in Peddie, Hamburg, Wesley en Mpekweni.

‘n Woordvoerder vir Eskom, Ntombekhaya Mafumbatha sê die krag is reeds by sowat 17.000 kliënte weer aangeskakel, en dat die oorblywende mense vanoggend weer elektrisiteit behoort te hê.

Sy sê in sommige dele sal kragpale wat deur weerlig geslaan is, vervang moet word, wat langer kan duur.

Die groter dorpe, Queenstown en Mthatha is ook deur storms getref.

Eskom verlaag BHP Billiton se kragtoevoer

aluEskom het in ‘n poging om druk op die nasionale kragnetwerk te verlig, sy kragtoevoer aan die mynreus, BHP se aluminiumsmelters verlaag.

Die kragverskaffer het vroeër ‘n noodtoestand verklaar weens die ernstige druk op die kragnetwerk ná die verlies van bykomende opwekkingseenhede kort nadat hulle aangeskakel is.

Eskom het gewaarsku dat die kragnetwerk vir die volgende twee weke onder toenemende druk sal wees weens beplande en onbeplande instandhoudingswerk.

Die kragverskaffer sê in ‘n verklaring dat hy nou noodprosedure-protokol volg.

Beurtkrag word op smelters toegepas om die kragvoorraad gedurende spitstye in stand te hou. – RSG

Australië of Orania?

roodt_dan_wiki

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Blykbaar is daar ‘n beroep soos “toekomskundige”. Vandat ek as kind wetenskapfiksieverhale – onder meer Jan Rabie se Die groen planeet – gelees het, is ek nog altyd deur die toekoms geboei. Meeste mense oor veertig staan verstom oor die tegnologiese ontwikkelings wat ons die afgelope twintig jaar beleef het, van die persoonlike rekenaar tot die selfoon, om van die internet nie eens te praat nie. Hoeveel toekomskundiges kon dit voorspel?

In Parys het ek in ‘n deel van die stad met nou straatjies gewoon wat in die sewentiende eeu gebou is. Trouens, my gunstelingplein in die stad is die Place des Vosges, wat insgelyks vanaf 1605 tot 1612 deur die Franse koning Hendrik die Vierde aangelê is. Die punt is egter dat die strate oorspronklik vir koetse en perde ontwerp is. Omdat die binnebrandenjin eers aan die einde van die negentiende eeu deur Karl Benz en ander ontwikkel is, is die meeste Europese stede nooit vir motors bedoel nie.

In die VSA het die oliebeskawing werklik tot sy reg gekom en is moderne stede met breë strate en uitgebreide voorstede aangelê. Die sentrum van die Amerikaanse motorbedryf en eens waarskynlik die rykste stad in die VSA, Detroit, het egter binne enkele dekades in duie gestort en is vandag bankrot. Dit is grootliks aan die inwaartse migrasie van swartmense en uitwaartse migrasie van blankes te danke. In die proses het Detroit se bevolking insgelyks van net onder 2 miljoen tot 700 000 afgeneem. In 1940 was 91% van Detroit se inwoners blankes en 9% swartes. Tans is die bordjies verhang en ná dekades van sogenaamde “blanke vlug” is slegs 10% nog blankes en 90% swart.

Soos ‘n besoekende Nederlandse parlementariër enkele maande gelede teenoor my opgemerk het, verwysende na ons argitektuur, asook alomteenwoordige McDonalds- en Kentucky Fried Chicken-restaurante: “Suid-Afrika is eintlik ‘n tweede Amerika!”

Nes in Amerika, voer ons ‘n voorstedelike bestaan en lê daagliks etlike kilometers in ons motors af. Voertuie met binnebrandenjins. ‘n Aansienlike deel van middelklas-Afrikaners se besteebare inkomste word aan brandstof en die rente op hul huurkooppaaiemente op hul motors bestee. Op ‘n manier werk ons almal vir die oliesjegs en die banke. Ons dien die gode van die oliebeskawing. Darem het Suid-Afrika steenkool ook wat ons in groot hoeveelhede verbrand sodat ons TV’s en wasmasjiene kan loop.

Die oliebskawing het regoor Afrika beweeglikheid geskep. Die Toyota-minibus, oftewel “swart taxi”, is ‘n bekende en alomteenwoordige gesig dwarsdeur Afrika suid van die Sahara. Vele mense ry van Kenia af per taxi tot in Johannesburg waar hulle hoop om ‘n hoër lewenspeil te geniet. Terwyl dit jou ‘n duisend rand of meer aan ‘n visum kos om óf Brittanje óf die Schengen-lande van die Europese Unie te besoek, het geen buitelander ‘n visum nodig om Suid-Afrika te besoek nie. Trouens, jy kan ons land sommer sonder ‘n paspoort ook binnekom, soos almal weet.

Blykbaar woon daar reeds drie miljoen Zoeloes in Gauteng, wat oorspronklik van Zoeloeland afkomstig is. Oor die afgelope vyftien jaar of wat het die bevolking van dié provinsie meer as verdubbel, van ongeveer ses miljoen tot veertien miljoen. Danksy daardie taxi’s, gaan Gauteng se bevolking oor die volgende vyftien of twintig jaar weereens verdubbel en gaan daar 30 miljoen mense in die PWV woon. Tussen daardie 30 miljoen, gaan daar ongeveer ‘n miljoen Afrikaners ook wees wat poog om te midde van toenemende bevolkingsdruk, korrupsie en bankrot munisipaliteite ‘n bestaan te maak.

Nou die dag wys ‘n vriend vir my die munisipale rekening van sy sakeperseel in Johannesburg. Voorheen het hy R1500 per maand erfbelasting betaal. Drie maande gelede het die munisipaliteit sy erfbelasting tot R96 000 per maand opgestoot, omdat hulle gereken het hy maak genoeg geld om dit te kán betaal. Dit verteenwoordig ‘n verhoging van 6 400 persent!

Soos die ou-Griekse staatsman Perikles gesê het: “Jy mag nie ‘n belang in die politiek hê nie, maar dit verhoed nie die politiek om ‘n belang in jóú te ontwikkel nie.”

Elders op dié blad berig Leon Lemmer oor die ANC-bewind se nuwe transformasieplanne vir die universiteite. Blykbaar sal 80% van die dosentekorps binnekort swart moet wees soos wat rassekwotas deur Blade Nzimande ingestel gaan word. Ek het min simpatie met die universiteitsdosente want hulle was die eerste om die ANC se Amerikaanse rasse-ideologie te omhels en het sommer vrywillig van Afrikaans ook afstand gedoen om meer “diversiteit” op die kampus te akkommodeer. Regter Faan Hancke, voorsitter van die UOVS se raad, het as’t ware oor sy voete geval om Jonathan Jansen in te voer om sy universiteit te kom verswart en te verengels. Johan van Zyl, die voormalige rektor van Tukkies, het insgelyks die UP aan die Amerikaanse god van diversiteit geoffer. As Blade Nzimande klaar is, gaan daar net Bantoe-universiteite in Suid-Afrika oorbly wat baie soortgelyk aan die voormalige tuislanduniversiteite gaan wees.

Vele praag-lesers en -ondersteuners woon reeds in die buiteland, veral in Australië. Hoewel daar reeds baie Afrikaners in die VSA ook woon, het Australië min of meer simbolies van Afrikaner-emigrasie geraak. Óf hulle het die skrif aan die muur gesien, óf in hul eie beroep is daar nie meer werk vir blankes in Suid-Afrika nie. Ek dink veral aan stadsbeplanners wat nes ingenieurs deur die ANC-munisipaliteite voor die voet afgedank is omdat sulke kundigheid voortaan oorbodig geag is. Solank daar nog hier en daar ‘n McDonalds of ‘n winkelsentrum verrys, is alles mos reg, of hoe?

Dit neem my soggens gemiddeld ‘n uur om by my kinders se Afrikaanse hoërskool te kom, al is dit net 20 kilometer ver. As die tolgeld gehef word, gaan ek nog op die snelweg moet betaal ook. Dit klink al amper soos ‘n Karen Zoid-liedjie, nè?

Stedelike ballade

In verkeer sit jy hoog en droog
Belastings en tolgeld is hoog
Rowers en verkragters laat jou ys
En Eskom verhoog die kragprys
Ons kampus is nou lekker Engels
Ons meng ons met die semels

Refrein:
Maar dit maak nie saak nie
Dit maak nie saak nie…

Of maak dit saak?

Ons voorouers is deur ideale gedryf: vryheid, vooruitgang, geloof, beskawing. As kinders van die Amerikaanse oliebeskawing is ons seker minder idealisties en daarom bereid om onreg en selfs ongerief te verduur solank ons net nog ‘n tenk petrol of ‘n wegneem-pizza kan bekostig.

In die openingstoneel van ‘n roman, Play it as it lays, deur die ferministiese skryfster Joan Didion ry die heldin oënskynlik doelloos in haar motor in Kalifornië rond terwyl sy ‘n hardgekookte eier in die ry afskil en eet. Op die ou einde, as die ANC, Eskom, die stadsraad, die oliesjegs, georganiseerde misdaad, die banke, Naspers, Sanral en al die ander parasiete met ons klaar is, gaan ons seker soos postmoderne nomade in ons motors rondry en van hardgekookte eiers en Coke leef.

Ons beleef die laaste dae van die oliebeskawing in die PWV-gebied, wat deur die ANC tot daardie lelike portmanteau-woord “Gauteng” vernoem is. Mevrou Angela Merkel is besig om die toekoms van Duitsland op alternatiewe energie te verwed. Ná die ramp in Foekoesjima, Japan, het Duitsland al sy kernkragsentrales afgeskakel en reusebedrae in die ontwikkeling van volhoubare energiebronne soos son en wind belê.

Die onlangse Johannesburgse Internasionale Motorskou wat ek saam met my elfjarige seuntjie besoek het, het reeds die spore van die groot verandering in vervoer en energie vertoon in die vorm van volledig elektriese voertuie wat met batterye soos dié van ‘n selfoon werk. Die BMW i3 kan tot 190 km ver op ‘n lading ry, teen ‘n  koste van ongeveer 30 sent per kilometer. Trouens, om hom teen Eskompryse te laai, kos sowat R27, minder as ‘n wegneemete by McDonalds. Maar hoekom ry om ‘n vergadering by te woon as jy per internet kan kommunikeer? In stede van die toekoms sal mense seker soos in Nederland kan fietsry, fiks kan bly en die meeste van hul werk virtueel kan afhandel.

Die toekoms wink vir ons op allerlei maniere: tegnologies, polities, ekonomies. Intussen sit ons vas in die verlede. Johannesburg en Pretoria, tesame met die hele PWV-gebied, gaan vir ons die Detroit-eksperiment oordoen deur ‘n oliebeskawingstad deur middel van regstellende aksie en inwaartse migrasie deur ongeskoolde swartes in sogenaamde “stedelike prêrie” te omskep. Behalwe dat daar nie nog ‘n Michigan-staat gaan wees om in te gryp om dinge so effens weer vlot te maak soos wat in Detroit gebeur het nie. Miskien sal die Wêreldbank en die IMF tot ons redding kom, maar ek twyfel. As Gauteng val, gaan hy soos Harare val en nie weer opstaan nie.

Wat is die alternatief? Emigrasie? Orania toe? Toevallig sien ek dat eiendomspryse op Orania besig is om te styg. Ons het egter nodig om ‘n miljoen Afrikaners wat tans in Gauteng woon, asook daardie tweetalige Engelssprekendes wat dalk hul lot by ons sou wou inwerp, elders te huisves.

Die toekoms van Gauteng lyk vir my soos ‘n wetenskapfiksienagmerrie. Daar sal nie skoon water wees nie, maar jy sal moetie en menslike liggaamsdele en heroïen op jou selfoon kan bestel. Soos die ANC-verbonde “bemagtigdes”, sal jy op die snelweë in jou steeds petrolgedrewe swart S-klas-Mercedes kan rondry en die gepeupel rondom jou kan aanskou. Dit gaan egter ‘n aaklige, immorele bestaan wees waarvoor jy die ingesteldheid van ‘n rampokker nodig sal hê. ‘n Menselewe gaan nog goedkoper raak as wat dit reeds is. Etniese konflik tussen buitelanders en Suid-Afrikaans-gebore swartes is nie uitgesluit nie. Geweervuur rondom Sandton City of Brooklyn Mall mag dalk net so alledaags raak as wat dit reeds in Diepsloot of Soweto is. Dink Mogadisjoe wat deur krygshere met geweld regeer word.

Die ironie is: op die oomblik dat die tegnologie ons bevry van tyd en plek, asook al die kennis in die biblioteke van die wêreld feitlik gratis op ons rekenaarskerms vrystel, verval ons in die mees intense barbarisme, selfs analfabetisme. Bloot omdat ons nie daarvoor “nee” kan sê nie. Want om “nee” te sê, is mos polities inkorrek.

Deur Australië toe te emigreer, ontkom mense aan die onveiligheid en verval van Suid-Afrika. Maar die volgende geslag sterf hul taal en kultuur af. Wat wen ‘n mens daardeur? Steeds moet jy ‘n hoë prys betaal. Vele opgeleide, professionele Afrikaners eindig in Australië op waar hulle rakke pak in die supermarkte of vragmotors oor lang afstande tussen die myne bestuur. Daar is seker niks mee verkeerd nie, maar is dit die voleindiging van die heroïese Afrikanergeskiedenis: om gasarbeiders in ‘n Engelse land te word?

Die enigste ding wat my nog in Johannesburg hou, is ‘n internetverbinding. En as dit soos vandeesweek afgaan en dit kos my oor twee dae R200 om via die mobiele netwerk te verbind, dan verlang ek na die spreekwoordelike “huisie by die see” waar ek direk aan die datakabel na die noordelike halfrond kan verbind, verkieslik sonder ‘n Telkom, ‘n Vodacom, ‘n MTN of enige van die parasitiese instellings wat aanhou om ons uit te buit terwyl ons seker met ‘n twintigste van die Noord-Europese internetspoed tevrede moet wees.

Soos ek al voorheen geargumenteer het, kort ons ‘n nuwe Afrikanerekonomie wat naas die huidige tot stand moet kom. Maar ons sal ons ook stadigaan moet losmaak van die groot stedelike sentra, die hekatombes van die oliebeskawing. Hier gaan mense op ‘n groot skaal krepeer of selfs sterf as hulle weens ‘n gebrek aan energie en water begin inplof. Of stamgevegte op straat beleef.

In dié opsig was oorlede professor Carel Boshoff – en vóór hom, Verwoerd – versiende met die gedagte om na die Oranjerivier toe te trek. Die ylbevolkte, woestynagtige dele van die Noord-Kaap is waarskynlik waar die Afrikaner se toekoms lê, soos wat Gauteng, maar ook die Wes-Kaap, in ‘n stedelike nagmerrie van duur maar gebrekkige dienste, asook misdaad, korrupsie en anti-blanke rassehaat ontaard.

In hul sug na verowering, is Suid-Afrika se linkse blankes met hul krete van rassisme! reeds besig om die haat te saai wat ‘n stedelike guerilla-oorlog ontketen. Tans word dit verkeerdelik “misdaad” genoem. As ons maar ‘n paar slimmer linkses in dié land gehad het, sou hulle verduidelik het dat die klas van misdadigers, die sogenaamde loempenproletariaat, ‘n ewe revolusionêre stand is as Marx se stedelike werkers of Mao se landelike kleinboere.

Die loempenopstand is in volle swang. Die revolusionêre apokalips waarvoor soveel mense “teen apartheid gestry” of selfs gebid het, is hier. Dis monstrueus, gewelddadig en vernietigend.

Ongelukkig word mense nie deur rasionele argumente en voorspellings oortuig nie, maar deur emosie, beelde en reklame. Daarom, het dit nie tyd geword dat ons Afrikaanse skrywers, sangers en filmmakers die tema van ‘n stedelike voleindiging vir die volk dramaties uitbeeld nie? Maar ook: om die alternatief – die utopie van ‘n Afrikaanse saambestaan met genoeg sonkrag, varswater en bandwydte – voor te stel!

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Negentig persent van Soweto betaal nie elektrisiteit nie

Malusi Gigaba
Malusi Gigaba

Die minister van Openbare Ondernemings, Malusi Gigaba, het gewaarsku dat dit al moeiliker raak om die fondse te vind om Eskom se beleggingsprogramme te ondersteun weens die strenger kredietsituasie in die VSA, het Business Day Woensdag berig.

Hy het ook gesê wanbetaling is ‘n ernstige dilemma vir Eskom, het die koerant berig

Hy het dit gesê ter voorbereiding van ‘n toespraak by die Konvensie van die Vereniging van Munisipale Elektrisiteitsnutsmaatskappye in Oos-Londen.

Gigaba sê dit sal in die toekoms al moeiliker raak om bedryfskapitaal te vind.

Hy sê veral wanbetalers en agterstallige skuld deur munisipaliteite moet dringend aangespreek word om volgehoue beleggings te verseker.

“Die kwessie van die betaling vir dienste deur die kliënte, sowel as die munisipale elektrisiteit skuld, moet aangespreek word sodat as kapitale beleggings voortgaan, ons nie op die ‘gebruiker-betaal’-beginsel ‘n kompromie aangaan nie.“

Gigaba het gesê 90% van huishoudings wat Eskom geld skuld, is van Soweto, en dit sluit munsipale skuld in.

Die gesamentlike skuld van 10 munisipaleite aan Eskom, beloop R2,5 miljard.

Grootvlei-kragstasie heropen

grootvleiDie regering sê hy doen sy bes om die land se kragtekorte te verlig. President Jacob Zuma sal vanoggend die Grootvlei-kragstasie in Balfour in Mpumalanga heropen.

Dit is deel van die regering se infrastruktuur ontwikkelingsprogram. Die heraanskakeling van die kragstasie is deel van Eskom se projekte om ou kragstasies weer in diens te stel.

Die Camden- en Komati-kragstasies is ook deel van die projek.

Die Grootvlei-kragstasie is in die laat sestiger-jare gebou en bestaan uit ses steenkooleenhede met ‘n kapasiteit van 1-duisend 200 megawatt.

Die kragstasie is in 1990 uit bedryf gestel weens die ooraanbod van krag. President Zuma sal ook die Balfourspoorlyn besoek wat ten doel het om steenkool na die Grootvlei kragstasie te vervoer. – RSG

Groot dele van Johannesburg sonder krag

EskomGroot dele van Johannesburg is sedert Woensdag sonder elektrisiteit. Dit sluit die SAUK in wat reeds meer as 18 uur op noodkrag loop.

Duisende betalende inwoners is verontrief weens die kragonderbreking wat talle woonbuurte lamlê. Die woonbuurte wat geraak word sluit Houghton in waar oudpresident Nelson Mandela tans glo tuis aansterk, asook Alexandra.

Privaatkontrakteurs is ingeroep om die krag te herstel. City Power se segspersoon Louis Pieterse sê tegnici weier om na-ure te werk en het vieruur uitgestap ten spyte van die toevoerprobleem.

Afrikaanssprekende dele soos Cresta en dele van Roodepoort is ook geraak. Sommige woonbuurte se krag is laat gistermiddag herstel.

Pieterse sê hulle werk met ‘n groot agterstand en het gebruikers gevra om geduld te gebruik. Hy sê hulle probeer hul bes, want daar is onder normale omstandighede onderbrekings, maar met die onwettige staking, het die aantal opgehoop.

Eskom het die kragonderbrekings aan baie hoë verbruik Woensdag toegeskryf.

BHP sal veg om gesubsidieerde krag te hou

Xolani Mkhwanazi, begryp blykbaar nie wat oneties beteken nie
Xolani Mkhwanazi, begryp blykbaar nie wat oneties beteken nie

‘n Geheime ooreenkoms wat Eskom onderteken het, en waarvan die besonderhede van die publiek weerhou word, gaan die nasionale kragvoorsiener onder geweldige druk plaas indien dit rugbaar raak, om dit te hersien.

BHP Billiton sal egter hof toe gaan om die spesiale kontrak met Eskom – wat elektrisiteit spotgoedkoop aan sy aluminiumsmelters tot 2028 voorsien – te beskerm.

Eskom se tariewe vir gewone verbruikers styg deurgaans, maar BHP Billiton trek nog steeds voordeel uit krag wat onder markwaarde aan hulle verkoop word.

In ‘n onderhoud ná die vrystelling van die mynmaatskappy se resultate van hierdie week, het die Suid-Afrikaanse voorsitter Xolani Mkhwanazi, gewaarsku dat die grootste verloorder die land gaan wees as die kontrak hersien word, en nie BHP Billiton nie.

Volgens die jongste resultate, is Suid-Afrika nie baie belangrik vir BHP nie. Sy bates in Suid-Afrika beloop slegs 4% van hul wêreldwye bates. Maar Mkhwanazi sê dié persentasie kan verminder, wat ernstige gevolge vir werk en stroomaf-ondernemings sal hê.

BHP se belegging in Richardsbaai, waar twee van sy smelters geleë is, is “die grootste belegging Suid-Afrika nog ooit gesien het,” sê hy.

“As die regering gesien word om groot beleggingskontrakte nie na te kom nie, wie sal dan ooit geld in hierdie land belê?”

BHP Billiton se beeld in die land is erg geknou, maar Mkhwanazi sê die omstrede kontrak is Eskom s’n.

Die oorspronklike kontrak is in die vroeë 1990’s onderteken toe daar ‘n surplus goedkoop elektrisiteit was, wat die regering as aas gebruik het om buitelandse beleggings te lok. Dit is 10 jaar later uitgebrei, en teen daardie tyd was daar reeds duidelike waarskuwings dat Suid-Afrika ernstige kragtekorte in die gesig sou staar.

Die destydse goedkeuring is gegee deur die Nasionale Energiereguleerder, onder leiding van die einste Mkhwanazi. In 2005, ‘n jaar nadat hy die reguleerder verlaat het, het hy ‘n toppos by BHP Billiton losgeslaan. In 2008 het hy voorsitter geword.

Vroeër hierdie maand, het Eskom gesê die kontrak wat die reguleerder goedgekeur het sal hulle R11.5 miljard in laste gedurende die termyn van die kontrak kos.

Mkhwanazi sê Eskom het hulself “misreken”. Vreemde antwoord, aangesien dit hyself was wat die ooreenkoms goedgekeur het.

“Die raad [van die Nasionale Energiereguleerder] het dit goedgekeur,” sê hy – weliswaar op sy aanbeveling, maar op grond van inligting wat deur Eskom verskaf is. Dit kan nie nou verander nie.

“Jy teken nie ‘n kontrak vandag op grond van jou eie assessering, en as iets verkeerd bereken is of onvoorsiens gebeur en dan vyf jaar later sê jy kyk, ek wil hier uit nie.”

BHP verwag van Eskom om die ooreenkoms na te kom en sal regstappe oorweeg indien dit nie gebeur nie.

Mkhwanazi sê BHP kom hul verpligtinge aan Eskom na en verwag dat Eskom dieselfde doen.

“Ons glo in kontrakte.” Die publiek die verkeerde skurk geteiken het, sê hy. Hy sê die probleem is dat Eskom nie nuwe kragstasies gebou het nie.

Hoe mal was dit van Eskom om elektrisiteit te voorsien tot 2028 teen minder as die helfte van die koste van die vervaardiging daarvan?

Maar die feit is dat Suid-Afrikaanse verbruikers BHP Billiton subsidieer. Dit het rugbaar geraak na ‘n hofbevel om Eskom te dwing om die besonderhede bekend te maak. En dit lyk nie goed vir BHP nie.

“Dit sal nie goed lyk vir die land as jy probeer om die kontrak te verander nie, glo my,” sê Mkhwanazi.

Was dit eties om ‘n toppos by BHP te aanvaar nadat hy hulle so ‘n groot guns gedoen het?

“Dit was nie ek nie, dit was die raad.”

Stel dit ‘n gevaarlike presedent as ‘n reguleerder ‘n werk by ‘n maatskappy aanvaar wat voordeel trek uit die besluite wat geneem is?

“Die reguleerder goedgekeur niks van of namens BHP dit goedgekeur ‘n Eskom-aansoek.. As ek gegaan het om te werk vir Eskom dan is jy reg sou wees. Daar was nooit enige interaksie tussen BHP en die reguleerder.”

Mkhwanazi, 58, het ‘n MSc en PhD in fisika aan die Universiteit van Lancaster in die Verenigde Koninkryk.

Terwyl hy lesings in fisika aan die Universiteit van Swaziland gegee het, het hy vir die ANC ondergronds gewerk.

Die berugte polisiebevelvoerder Eugene de Kock is gestuur om van Mkhwanazi ontslae te raak nadat ‘n hy deur ‘n vriend verraai is, maar De Kock het die verkeerde ou geteiken.

“Ek wil nie daaroor dink nie,” sê Mkhwanazi. “Ek sê vir jou, ek is gelukkig.”

In 1988 het hy aansoek gedoen om asiel in Australië en het in Perth gewoon tot en met sy terugkeer na Suid-Afrika in 1993. – timeslive.co.za