energie – praag.co.za

Eskom vra privaatkragleweransiers om te help

Eskom is nou van plan om oorskotkrag van bestaande kragopwekkingsaanlegte aan te koop. Dit is ŉ aanduiding dat die kragvoorsiener sy beleid jeens privaatkragverskaffers aangepas het. Hoewel Eskom voorheen tydens noodomstandighede sodanige krag aangekoop het, was die staatsmaatskappy tot dusver traag om dit te doen aangesien dit nie strook met hulle kommunistiese model nie.

Eskom het nou op die regering se tenderwebwerf voorstelle vir kraglewering aangevra van privaatinstellings met die vermoë om ten minste 5 megawatt se surpluskrag te lewer.

Dié maatreël is ŉ tydelike een en volgens die voorstelaanvraag is die langste wat so ŉ kontrak sal duur 36 maande.

Energiekenners meen dit is egter te betwyfel of Eskom homself sal kan speen van sodanige private kragbydrae.

Amerikaanse energie losgelaat: Trump se besoek aan Pole

Die Amerikaanse president Donald Trump hoop om Rusland se verhouding met Europese aardgaskliënte uit te daag, sodat die VSA die oorheersende verskaffer van vloeibare aardgas, oftewel VAG, na die EU kan word. Maar dis baie duurder om Amerikaanse gas te koop.

Reuters het berig dat Trump Donderdag ‘n dosyn lande wat na Rusland kyk vir hul energiebehoeftes, sal probeer oorreed om van vinnig groeiende voorrade van Amerikaanse natuurlike gas gebruik te maak en om dié produk as ‘n politieke instrument in te span.

Amerikaanse Republikeinse wetgewers, waarvan baie anti-Russies is, ondersteun die gebruik van gasuitvoere vir politieke hefboomkrag. Dit is die stryd van pyplyne teenoor VAG-vragskepe.

“Dit ondermyn die strategieë van Poetin en ander sterk manne wat probeer om die ligskakelaar as ‘n element van strategiese krag te gebruik,” het senator Cory Gardner, ‘n Republikein uit Colorado, verduidelik. Gardner sit op die Senaat se Buitelandse Betrekkingskomitee.

Die Kremlin is baie afhanklik van olie- en gasinkomste, dus sal verminderde markaandeel vir die Russiese staats-energie reus Gazprom, Moskou seermaak.

“Die VAG-uitvoere deur die VSA is op baie maniere die mees bedreigende Amerikaanse beleid vir Rusland,” het Michal Baranowski, direkteur van die Amerikaanse dinkskrum in Warskou, die German Marshall Fund gesê.

Amerikaanse energie-gesant Amos Hochstein sê ‘n groter mededinging is nodig met Rusland se Gazprom deur verhoogde VAG-invoer na Europa. “Jy veroordeel Oos- en Sentraal-Europa tot nog 30-50 jaar se afhanklikheid van een verskaffer,” het Hochstein aan EURACTIV Slowakye gesê.

Noorweë verkoop byna twee-derdes van Britse gasinvoere via pypleidings, maar niemand kla dat Noorweë ‘n “politieke” projek verkoop nie. Maar soos Miguel Arias Cañete, Europa se klimaat- en energiekommissaris, daarop gewys het, is Nord Stream 2 ‘n projek wat groot politieke gevolge het.

Die VSA sal na verwagting in 2020 die wêreld se derde grootste uitvoerder van VAG word, net vier jaar nadat die eerste uitvoere begin het. Amerikaanse uitvoerders het die meeste van die gas verkoop in langtermynkontrakte, maar daar is nog steeds volumes wat aangebied word, en meer uitvoerprojekte kom sê hulle. Die jongste BP Statistiese Oorsig dui egter daarop dat stygende hernieubare voorraad die vraag na gas verder kan laat daal.

‘n Energie-ontleder op die Johannesburgse Effektebeurs het aan PRAAG gesê dat VAG-kontrakte vir ‘n vyfjaartermyn aangebied word, met ‘n vragskip wat gratis ingesluit word vir vervoer.

Hierdie jaar het die EU se regsdienste-afdeling besluit dat die EU-energiewette nie op die Russiese Nord Stream 2-pyplyn van toepassing is nie. Duitsland se energienetwerkreguleerder het met die assessering saamgestem en die hoop van diegene wat die projek deur EU-wetgewing wou blokkeer, vernietig.

Vyf Europese energie maatskappye sal elk 950 miljoen euro betaal om ‘n nuwe gaspypleiding van Gazprom te finansier as deel van ‘n finansieringspakket wat ‘n aansienlike hindernis vir sommige EU-lande geword het.

Royal Dutch Shell, Oostenrykse OMV, Engie van Frankryk en Duitsland se Uniper en Wintershall sal elk lenings gee wat 10 persent van die koste van die pyplyn van €9,5 miljard sal dek. Gazprom verskaf die oorblywende 50 persent, berig The Financial Times.

Nord Stream 2 word betwis deur die VSA en Pole, want dit kan Rusland se afhanklikheid van die gebruik van Oos-Europese lande as betaalde deurgange verminder. Maar selfs sonder Nord Stream 2 het Gazprom se eienaarskap van Europese gasmarkte gestyg. Dit het na wat berig word van 31 persent in 2015 gestyg tot 34 persent verlede jaar, volgens Bloomberg.

In ‘n persverklaring op Gazprom se webwerf het die maatskappy opgemerk: “Die noordelike korridor word fundamenteel vir gasvoorsiening regdeur Europese Rusland gelei en integreer die kortste, mees betroubare en doeltreffende nuwe roete vir gasuitvoer na Europa, wat strek van Yamal na Duitsland via die Oossee. Dit is die Nord Stream 2-projek, waarvan die implementering volgens skedule uitgevoer word.”

Die pyplyn is ontwerp om ‘n geskatte 55 miljard kubieke meter Russiese aardgas per jaar na Duitsland via die Oossee te lewer, om die Oekraïne te omseil.

In 2016 het die eerste ministers van Tsjeggië, Estland, Hongarye, Letland, Pole, Slowakye en Litaue ‘n brief gerig aan die president van die Europese Kommissie, Jean-Claude Juncker, wat beswaar maak teen die konstruksie van die Nord Stream 2-pyplyn, aangesien die projek na bewering kan lei tot “geopolitieke destabilisering”, het die Poolse nuusagentskap PAP berig.

Maar Berlyn hou vol dat Nord Stream 2 ‘n eenvoudige kommersiële onderneming is waarby die EU en die VSA nie moet inmeng nie. Die projek sal Duitsland as ‘n nodus op die Europese gasmark vestig, en vervang die dalende gasproduksie van die Nederlandse en Britse sektore van die Noordsee.

“Europa sal die groot mededingende arena tussen Russiese gas en VAG wees,” het Daniel Yergin gesê, ‘n Pulitzer-pryswennende oliehistorikus en vise-voorsitter van die IHS Markit-ontledingsfirma.

Europa sal met gespanne aandag dophou of Trump sy administrasie se posisie oor die nuwe pyplyn by die Trimarium-byeenkoms verduidelik. “Sommige dinge moet die Europeërs self besluit,” het Peter Wittig, die Duitse ambassadeur in die VSA, verlede maand in Washington aan verslaggewers gesê.

Hy het bygevoeg dat die Amerikaners ‘n aantal vrese van ander Europese lande uitbuit. As Trump nie slaag om die wig in te dryf nie, sal NAVO natuurlik volgende sneuwel aangesien die Atlantiese verdragsorganisasie op Europese eenheid staatmaak.

Russiese gas is nou ‘n gegewe vir Duitsland

Die Europese Unie het alle pogings om die konstruksie van die Nord Stream-2 gaspyplyn te sluit, opgehef.

The Wall Street Journal skryf dat die EU-owerhede lank onder die druk van verskeie state, hoofsaaklik Pole was, maar nou sal Brussel Moskou bystaan met die probleme vanuit hierdie lande.

Vroeër het die Europese Kommissie ‘n amptelike brief aan die hoofde van die energie departemente van Swede en Denemarke gerig, waarin dit duidelik gestel word dat geen gronde vir die indiening van ‘n regsgeding teen Nord Stream-2 bestaan nie.

Trouens, Brussel het besluit die bespreking oor die implementering van hierdie projek het tot ‘n einde gekom.

Die Europese Kommissie het erken dat die opposisie daarteen slegs binne ‘n politieke konteks gevoer kan word, aangesien daar geen regsgronde bestaan om die konstruksie te keer nie. Daarbenewens is die EU-reëls nie van toepassing op die kusdeel van die pyplyn wat weg van die land loop nie.

“Nord Stream-2” is ‘n grootskaalse konstruksieprojek vir twee gaspyplyne vanaf die Russiese kus deur die Oossee na Duitsland. Die kapasiteit van die gaspyplyn sal 55 miljard kubieke meter gas per jaar wees. Die koste van die projek, volgens Gazprom, is 9,9 miljard euro.

Groenlig vir skaliegas-ontginning in die Karoo

Die regering het die groen lig gegee vir die ontwikkeling van skaliegas in die Karoo, het die minister van minerale bronne Mosebenzi Zwane gesê.

Hy het dit tydens ‘n gemeenskapsbetrokkenheidsgeleentheid by skaliegas-ontwikkeling in Richmond, in die Noord-Kaap gesê.

“Op grond van die balans van die beskikbare wetenskaplike bewyse, het die regering ‘n besluit geneem om voort te gaan met die ontwikkeling van skaliegas in die Karoo van Suid-Afrika,” het hy gesê in ‘n toespraak.

Hy het gesê die regulerende raamwerk sal verseker dat skaliegas “ordelik en veilig ontwikkel” word deur hidrouliese breking, algemeen in Engels bekend as “fracking”.

“Die finalisering van Minerale en Petroleum Resources Development Act (MPRDA) wysigings sal ook help om die ontwikkeling van skalie gas te bespoedig,” het Zwane gesê.

Die departement beraam dat tot 50 biljoen [‘trillion’ in Engels] kubieke voet skaliegas wat verhaalbaar in die Karoo-kom kan wees, veral in die Oos-, Noord- en Wes-Kaap.

Hy het gesê dit is in hul belang om te verseker dat alle Suid-Afrikaners bevoordeel word sosiaal en ekonomies deur die minerale rykdom.

Die land is grootliks afhanklik van steenkool as ‘n enkele bron van energie vir baie jare al.

Die regering het besluit om die energiemandjie te diversifiseer om voorsiening te maak vir “koste-mededingende energie-sekuriteit” en “aansienlike vermindering van die koolstofvoetspoor”.

Zwane het gister gesê hulle was bewus van die risiko’s en “uitdagings” van die ontwikkeling, veral op water en die omgewing.

Swart gemeenskappe sal glo voordeel trek uit skaliegasontwikkeling, terwyl die SKA radioteleskoop-opset glo nie geraak sal word nie.

Petrolprys weer op

Die petrolprys gaan om middernag met 29 sent per liter styg en dié van diesel met 21 sent per liter.

Die departement van Energie het Vrydag heuning by die bitter medisyne probeer voeg deur te verklaar dat die Rand in die tweede helfte van Januarie verstewig het, en dus daartoe gelei het dat die styging minder is as wat aanvanklik verwag is.

Die Automobiel Assosiasie het ook gesê internasionale oliepryse toon ‘n opwaartse neiging.

Die AA sê verbruikers moet nie in die mediumtermyn laer brandstrofpryse verwag nie, omdat die rand gevoelig bly vir politieke woelinge.

Paraffien word 17 sent duurder per liter en huishoudelike gas sal 21 sent per kilogram duurder wees.

SA glo toegerus vir nuwe kernsentrales sê Eskom

Suid-Afrika is goed toegerus om kernkragsentrales te hê en het ‘n kernveiligheidskultuur met Koeberg wat veilig bedryf is vir meer as 32 jaar, het Eskom gister gesê.

Die prestasie van die Koeberg-kragstasie was ook konsekwent een van die sterkstes in Eskom se vloot van kragstasies, het die semistaatsinstelling in ‘n verklaring gesê wat duidelik daarop gemik is om verbruikers oor te haal tot kernkrag.

“Dit is ook die goedkoopste energieverskaffer in Suid-Afrika. Kern verg ‘n hoë aanvanklike kapitaalbesteding vir konstruksie, maar, operasioneel, bied kern een van die goedkoopste bronne van elektrisiteit, wat dit meer gunstig maak as enige fossiel kragopwekking.

“Verder, het Eskom beduidende lesse geleer uit sy huidige nuwe bouprogram om dit op die kernprogram toe te pas en om die risiko van skedulevertragings en kostes te verminder. Dit sal ook die huidige verhoudings stukrag gee om maksimum lewering van die sosio-ekonomiese impak van die kernbouprogram te verseker.”

Eskom het gesê sowat twee derdes van die wêreld se bevolking woon in lande waar kernkragsentrales ‘n integrale deel van die opwekking van elektrisiteit en industriële infrastruktuur is.

Regoor die wêreld, gebruik wetenskaplikes in meer as 50 lande byna 300 navorsingsreaktore om kerntegnologie te ondersoek of om radio-isotope te vervaardig vir mediese diagnose, kankerterapie, plaagbeheer, huishoudelike gebruik, en x-strale te produseer vir die behoud van vars produkte.

Kernenergie verskaf tans sowat 11 persent van die wêreld se elektrisiteit en deur Koeberg-kernkragsentrale naby Kaapstad word die grootste deel van die Wes-Kaap aangedryf daardeur en sedert 1984 verskaf dit oor die 4,4 persent van die totale elektrisiteitsbehoeftes van Suid-Afrika.

“Die meeste kragstasies gebruik dieselfde beginsels om elektrisiteit op te wek, met die enigste verskil as die bron van energie wat gebruik word om die skag van die kragopwekker te roteer.

“Kernenergie is afkomstig van die proses van die splitsing van die kern van ‘n atoom uraan-235 vir die vrystelling van energie in die vorm van hitte en bestraling. Hierdie proses staan bekend as kernsplyting.

“Die brandstof wat gebruik word in ‘n kernkragsentrale is uraan. Suiwer uraan is ‘n silwerige, blink, harde, swaar metal. Suid-Afrika beskik ook oor groot uraanreserwes en het ‘n uitgebreide uraanmynbedryf, wat die land een van die belangrikste produsente van uraan in die wêreld maak. Uraanproduksie in Suid-Afrika is ‘n byproduk van goud- en kopermynbou,” het Eskom gesê.

Voordele van die gebruik van kern as ‘n bron van energie is dat kernkragelektrisiteit nie lei tot koolstofdioksiedemissies en ander kweekhuisgasse wat die omgewing kan beskadig nie. Daarbenewens het die proses klein volumes afval geproduseer.

As gevolg van die baie lae inhoud van splytbare materiaal in die brandstof, is ‘n kernontploffing by ‘n kernsentrale onmoontlik, sê Eskom.

Chevron-aanleg in Nigerië aangeval

’n Nigeriese burgerregteleier en inwoner van die Niger-delta, het bevestig dat militante ’n olieaanleg van die Chevron-maatskappy in die gebied aangeval het.

Die militante, bekend as die NDA, het laat Woensdag aangekondig dat hulle die hoofelektrisiteitstoevoerlyn na die Escravos-aanleg opgeblaas het.

Die NDA sê hulle veg vir ’n groter deel van olie-wins, ’n einde aan besoedeling en onafhanklikwording van die suidelike streek, en het oliemaatskappye tot die einde van die maand gegun om aan die gebied te onttrek.

Abuja het in reaksie weermagversterkings na die gebied gestuur.

Die Britse minister van buitelandse sake, Philip Hammond, het vroeër gesê Nigerië se president, Muhammadu Buhari, moet oplossings vir die sleuteloorsake van die konflik vind.

Ruolie-verkope uit die delta, maak 70 persent van die nasionale inkomste van Afrika se grootste ekonomie uit, maar inwoners, van wie baie met die militante simpatiseer, kla reeds vir ’n geruime tyd oor die armoede wat inwoners teister.

Buhari het ’n amnestie-ooreenkoms verleng wat in 2009 met militante gesluit is, maar finansiering vir die amnestieprogram gesny en kontrakte met voormalige militante opgeskort om die pypleidings te beskerm wat in die verlede aangeval is.

Nigerië teken kernooreenkoms met Rusland

Nigerië het `n kernkragooreenkoms met Rusland onderteken. Die koste van die projek is nie bekend gemaak nie.

Die projek sal ook as `n veelvuldige toets vir navorsing met `n reaktor-kompleks dien.

Nigerië sê die projek sal help met die gebruik van kerntegnologie op die gebiede van wetenskap, medisyne en landbou.

Die direkteur-generaal van Nigerië se kernkrag-kommissie, Franklin Osaisai sê Rusland sal die kompleks ontwerp, bou en bedryf. Die reaktor by die stad Sheba-Abuja sal slegs tien megawatt krag opwek.

Hy het opgemerk dat Nigerië, met sy groot bevolking, dit nie kan bekostig om die huidige geleentheid te laat verbygaan nie.

Hy het ook erken dat die projek teen ‘n groot koste van $80 miljard sal opgerig word, maar het bygevoeg dat die koste nie met skoon energie en voldoende elektrisiteit kan vergelyk nie.

Hoewel Nigerië ander bronne van energie het, sê Osaisai dat “gebalanseerde en gediversifiseerde energievoorsiening” noodsaaklik is “want dit is omgewingsvriendelik en lei tot ‘n beter bewaring van ander bronne”.

Nigerië was eerste in Afrika om ‘n ondersoekreaktor te bou in 2004, een van Chinese-oorsprong by Ahmadu Bello Universiteit.

‘n Militante-groep het intussen vir die derde keer in ‘n week ‘n olie- en gasaanleg in Nigerië se toenenemd geweldgesteisterde en olieproduserende suide van die land aangeval.

Nigerië se olie-infrastruktuur word met bomme gesaboteer wat veroorsaak het dat produksie van 2,2 miljoene vate per dag tot 1,4 miljoen vate per dag – die laagste in 20 jaar – gedaal het.

Rusland, VSA in Wene oor Siriese kopseer

Die Amerikaanse minister van buitelandse sake, John Kerry, en sy Russiese ampsgenoot, Sergei Lavrof, het ‘n hoëvlakvergadering in Wene, Oostentyk, gehou om te probeer om die vredesproses in Sirië weer op koers te kry.

Amerikaanse en Britse oproepe dat die regime van pres. Basjar al-Assad en die rebelle moet instem tot hulle raamwerk vir ‘n politieke oorgang, het tot dusver tot groot hoofbrekens gelei.

Amerikaanse amptenare wat saam met Kerry reis, sê Washington dring steeds daarop aan dat Al-Assad uittree en dat 1 Augustus as die sperdatum hieroor en die inwerkingtreding van die raamwerk gestel word.

Al-Assad, wat die militêre steun van Rusland en Iran geniet, het egter nog geen aanduiding gegee dat hy voornemens is om dit te doen nie.

Saoedi-Arabië dreig intussen om plan “B” te loods, wat volskaalse militêre ingryping beteken om van die Siriese leier ontslae te raak.

“Dit is duidelik gemaak dat Bashar al-Assad twee keuses het – óf hy sal deur ‘n politieke proses verwyder word of hy sal verwyder word deur middel van geweld,” het Adel al-Jubeir aan verslaggewers gesê nadat die ISSG met Rusland en die VSA vergader het.

“Ons glo ons moet ‘n plan B hê,” het hy gesê.

“As hulle nie reageer op die druk van die internasionale gemeenskap nie… dan sal ons maar moet sien wat anders gedoen kan word.”

Die lot van Assad blyk steeds ‘n struikelblok vir lede van die ISSG te wees.

Moskou is gekant teen enige pogings om ‘n vredeskikking op voorwaarde dat die verwydering Assad se smee, met die Russiese minister van buitelandse sake wat dit duidelik gemaak het dat Rusland die stryd teen terreur voer, en hulle “het nie ‘n beter alternatief as die Siriese leër nie”.

Die Duitse minister van buitelandse sake, Walter Steinmeier, met sy aankoms in Wene die Amerikaanse voorwaarde herhaal, maar weggeskram van oorlog.

“Dit is hoekom ons, onder die beskerming van die VN (Verenigde Nasies), die oorgangsregering en hoe dit saamgestel moet word, moet bespreek en seker maak sake is op koers,” het hy bygevoeg.

Intussen het gerugte die ronde gedoen dat wapens deur Swaziland vloei na die Midde-Ooste met die Swazi-president wat glo invoersertifikate teen $1 miljoen elk verskaf.

Tot dusver het die VN-geleide vredesamesprekings in Genève, Switserland, onder aanvoering van die internasionale gesant Staffan de Mistura, min vordering gemaak. Washington-ondersteuners het self hul twyfel uitgespreek of hul 1 Augustus ‘n haalbare sperdatum is.

Die Internasionale Siriese Ondersteuningsgroep (ISSG) se 17 lande sal tydens hierdie vergadering sy oproep vir ’n nasionale wapenstilstand en die onmiddellike toegang deur humanitêre hulpverleners aan die beleërde gebiede, herhaal.

‘n Senior amptenaar van buitelandse sake (Amerika) het aan joernaliste in Wene gesê gesprekke word gevoer met Rusland “om ’n beter klimaat” vir die samesprekings te skep, veral by die Al-Assad-regime”.

Die opposisie-koalisie is meer oop oor die ooreenkoms wat hulle graag sou hê, maar Al-Assad se mense neem nog nie deel nie al steun hulle in die openbaar die samesprekings, het hy gesê.

SA se kernplanne glo reeds goedgekeur

Die dagblad Business Day het Maandag berig dat die kabinet verlede Woensdag in die geheim die kernkragplanne goedgekeur het.

Suid-Afrika beplan om tussen 6 en 8 kernkragreaktors van 9 600 MW op te rig teen ‘n geraamde koste van tussen R500 miljard en R1 000 miljard wat sowat ‘n kwart van die land se krag teen 2030 sal voorsien.

Die DA het sy kommer uitgespreek dat die Parlement gesystap is in die besluit om voort te gaan met ‘n kernkragprogram.

Die minister van Finansies, Pravin Gordhan het Maandag egter by ‘n mediakonferensie belowe dat die regering met fiskale omsigtigheid te werk sal gaan in die tenderproses.

Hy het gesê dat daar ‘n formele verkrygingsproses sal wees.

Die DA-woordvoerder, Gordon Mackay sê die besluit is kommerwekkend in die lig van die ekonomiese nagevolge van die afdanking van Nhlanhla Nene as minister van Finansies.

Mackay sê gegewe die omvang van die projek moes die kwessie in die Parlement bespreek word.

Gordhan wou nie nadere besonderhede oor die kerntender gee nie en dit wil voorkom asof besluite steeds in die geheim geneem sal word.

Daar is glo nog geen uitsluitsel oor die ligging van die sentrales nie.

Die DA vrees dat die Russiese Rosatom voorkeur kry sonder dat daar duidelike tenderspesifikasies bekend is.

In September 2014 het Tina Joemat-Pettersson, minister van energie, ‘n ooreenkoms in Wene met Rosatom onderteken wat Rosatom toestemming gee om te tender.

Die regering het daarna aangekondig dat ‘n onderneming onderteken is om agt kernreaktors op te rig, maar weens kritiek teruggekrabbel en gesê daar sal ‘n tenderproses wees.

“Die tesourie het volgens ons inligting reeds ‘n koste-ontleding gedoen en bevind die program is onbekostigbaar, maar hulle is aangesê dié bevinding is polities onaanvaarbaar en dat hul model herontwerp moet word,” sê Mackay.

Die tesourie wou glo nie die kostebepaling amptelik bekendmaak nie om die kabinet te keer om met die tenderproses te begin.

Dit is klaarblyklik hoekom Nene afgedank is.

Cosatu waarsku David van Rooyen oor kerntransaksie

Cosatu het Donderdag die nuwe minister van finansies, David van Rooyen, gemaan dat hy nie behoort voort te gaan met die staat se beplande kernkragtransaksie nie.

Die Franse Areva-kerntender vir Eskom is pas deur ‘n appèlhof ter syde gestel.

Volgende maand sal die reuse kernkragtender aan die Russe, onder aanvoering van Tina Joemat-Pettersson, die minister van energie, beslis word.

Joemat-Pettersson sê die tender moet reeds voor die begin van die volgende finansiële jaar in April aan die suksesvolle bieër toegeken word.

Die vorige minister van finansies Nene was gekant teen die beplande tender en het in ‘n onderhoud gesê die regering se plan om 9,600MW van kernkragkapasiteit te bekom, sal eers goedkeur word as dit bekostigbaar is.

Ontleders meen Nene is in die pad gesteek oor sy besware. Die waarde van die kernkragtransaksie sal na verwagting tussen R650 miljard en R1000 miljard wees.

Kommer heers in sekere kringe oor die kernkragplanne wat deur die presidensie ondersteun word, omdat dit reuse geopolitieke implikasies het.

Gordon Mackay, die DA se woordvoerder oor energie, het Donderdag gesê Zuma se besluit om ontslae te raak van Nene hou direk verband met Nene se teenstand teen die kernkragplanne.

Die tesouriedokument waarin die finansieringsmodel vervat is, is steeds geklassifiseer sodat die portefeuljekomitee oor energie nog nie insae daarin gehad het nie.

Die kernkragkontrak wat Suid-Afrika met Rusland wil sluit, sal glo mbv ‘n leningskema gefinansier word.

Alhoewel die SAL-kontrak van R6 miljard voorgehou word as die rede waarom Zuma van Nene ontslae geraak het, meen ontleders dat die kernkontrak die werklike rede is.

In ANC-besprekingsdokumente voor sy nasionale algemene raadsvergadering het die party verklaar dat ‘n deursigtige bekostigbaarheidstudie oor kernkrag gedoen behoort te word.

Wat duidelik is, is egter dat sulke besluite weens politieke oorwegings geneem sal word.

Begrotingsyfers laat ekonome verward

Die kans op belastingsverligting vir besighede en individue volgende Februarie lyk bitter skraal.

Dit is volgens ekonoom André Mellet en volg nadat die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, Woensdagmiddag in die parlement sy aansuiweringsbegroting ter tafel gelê het.

Volgens Mellet verskil die syfers wat Nene in sy Februarie begrotingsrede vanjaar verskaf het, hemelsbreed met díé wat hy vandag voorgelê het, met die inkomste wat hy voorsien R119 miljard laer as voorheen gaan wees.

Verder, sê Mellet, verskil sy beramings van uitgawes vir die huidige boekjaar met R105 miljard.

Mellet meen met dit alles inaggenome, sowel as die druk vanaf die regering om gratis onderwys te verskaf en die gesondheidsektor te finansier, is kanse op belastingsverligting volgende jaar hoogs onwaarskynlik.

R200 miljoen is opsygesit vir die regering se kernkragprogram omdat elektrisiteitsvoorsieningsprobleme die jaarlikse bruto nasionale produk tot een persentasiepunt aan groei kos, het die minister gesê.

Nene het gesê Medupi, wat reeds 800 MW aan die elektrisiteitsverskaffingsnetwerk voeg, het die druk intussen verlig.

Hy het gesê die tesourie en die departement van energie bekyk voorstelle en finansieringsopsies om bykomende kernkragkapasiteit te bou.

‘n Samewerkingsooreenkomste is vanjaar met onder meer Rusland se Rosatom gesluit vir kernaanlegte.

Wetgewing is nodig om voorsiening te maak vir die bestuur van staatsondernemings soos SAL wat in die moeilikheid is, het Nene gesê.

Die SAL moontlik eers oor 5 jaar winsgewend wees al word al die tesourie se huidige maatreëls om die lugdiens te verbeter suksesvol toegepas.

Die staat het ’n waarborg van R14,4 miljard aan SAL toegeken waarvan R11,4 miljard reeds opgebruik is.

SA glo op koers met hernubare energie

Suid-Afrika se hernieubare-energiesektor het meer as 190 miljard rand se beleggings gelok, waarvan bykans 30 persent uit die buiteland kom.

Volgens ‘n verslag van die Departement van Energie is Suid-Afrika op koers om sy doelwit van 30 persent van sy energie uit hernieubare bronne te bereik.

Die verslag volg te midde van ‘n studie deur Bloomberg dat windkrag nou die goedkoopste elektrisiteit in Duitsland en Brittanje is.

Hernieubare energie is op die voorgrond in Suid-Afrika wat hoofsaaklik staatmaak op ‘n verouderde skeenkool-gedrewe kragnetwerk wat gereeld tot beurtkrag lei.

VSA bewillig miljarde vir nuwe sonkragaanleg in Noord-Kaap

Die Amerikaanse Oorsese Privaat Beleggingskorporasie (OPIC) het vyf miljard rand vir ‘n nuwe sonkragaanleg in Suid-Afrika bewillig.

Twee maatskappye sal saamspan om die projek die lig te laat sien. Dit sal na verwagting sowat honderd megawatt krag tot die netwerk lewer.

Die inisiatief is deel van President Barack Obama se Power Africa-plan, waarvolgens 90 miljard rand op die vasteland bestee sal word.

SolarReserve van Kalifornië en Saoedi-Arabië se ACWA Power sal saamwerk om die 100 megawatt sonkrag-aanleg in die Noord-Kaap te bou en te bedryf.

Die maatskappy het gesê die plan het ten doel om toegang tot elektrisiteit in Suider-Afrika te bevorder.

Die inisiatief beoog om kapasiteit van die vasteland se elektrisiteit te verhoog, met ‘n bykomende fokus op kleinskaal beleggings in hernubare energie.

OPIC het ook gesê Standard Bank het ‘n waarborg van $250m ontvang om kragopwekkings- en infrastruktuurprojekte te finansier in Suider-Afrika.

OPIC is in 1969 opgerig onder Richard Nixon as ‘n Amerikaanse “sagtemag-instrument” in die ontwikkelende wêreld om privaatfondse in infrastruktuurontwikkeling te kanaliseer, het Reuters berig.