SA glo toegerus vir nuwe kernsentrales sê Eskom

Suid-Afrika is goed toegerus om kernkragsentrales te hê en het ‘n kernveiligheidskultuur met Koeberg wat veilig bedryf is vir meer as 32 jaar, het Eskom gister gesê.

Die prestasie van die Koeberg-kragstasie was ook konsekwent een van die sterkstes in Eskom se vloot van kragstasies, het die semistaatsinstelling in ‘n verklaring gesê wat duidelik daarop gemik is om verbruikers oor te haal tot kernkrag.

“Dit is ook die goedkoopste energieverskaffer in Suid-Afrika. Kern verg ‘n hoë aanvanklike kapitaalbesteding vir konstruksie, maar, operasioneel, bied kern een van die goedkoopste bronne van elektrisiteit, wat dit meer gunstig maak as enige fossiel kragopwekking.

“Verder, het Eskom beduidende lesse geleer uit sy huidige nuwe bouprogram om dit op die kernprogram toe te pas en om die risiko van skedulevertragings en kostes te verminder. Dit sal ook die huidige verhoudings stukrag gee om maksimum lewering van die sosio-ekonomiese impak van die kernbouprogram te verseker.”

Eskom het gesê sowat twee derdes van die wêreld se bevolking woon in lande waar kernkragsentrales ‘n integrale deel van die opwekking van elektrisiteit en industriële infrastruktuur is.

Regoor die wêreld, gebruik wetenskaplikes in meer as 50 lande byna 300 navorsingsreaktore om kerntegnologie te ondersoek of om radio-isotope te vervaardig vir mediese diagnose, kankerterapie, plaagbeheer, huishoudelike gebruik, en x-strale te produseer vir die behoud van vars produkte.

Kernenergie verskaf tans sowat 11 persent van die wêreld se elektrisiteit en deur Koeberg-kernkragsentrale naby Kaapstad word die grootste deel van die Wes-Kaap aangedryf daardeur en sedert 1984 verskaf dit oor die 4,4 persent van die totale elektrisiteitsbehoeftes van Suid-Afrika.

“Die meeste kragstasies gebruik dieselfde beginsels om elektrisiteit op te wek, met die enigste verskil as die bron van energie wat gebruik word om die skag van die kragopwekker te roteer.

“Kernenergie is afkomstig van die proses van die splitsing van die kern van ‘n atoom uraan-235 vir die vrystelling van energie in die vorm van hitte en bestraling. Hierdie proses staan ​​bekend as kernsplyting.

“Die brandstof wat gebruik word in ‘n kernkragsentrale is uraan. Suiwer uraan is ‘n silwerige, blink, harde, swaar metal. Suid-Afrika beskik ook oor groot uraanreserwes en het ‘n uitgebreide uraanmynbedryf, wat die land een van die belangrikste produsente van uraan in die wêreld maak. Uraanproduksie in Suid-Afrika is ‘n byproduk van goud- en kopermynbou,” het Eskom gesê.

Voordele van die gebruik van kern as ‘n bron van energie is dat kernkragelektrisiteit nie lei tot koolstofdioksiedemissies en ander kweekhuisgasse wat die omgewing kan beskadig nie. Daarbenewens het die proses klein volumes afval geproduseer.

As gevolg van die baie lae inhoud van splytbare materiaal in die brandstof, is ‘n kernontploffing by ‘n kernsentrale onmoontlik, sê Eskom.

Omgewinggroepe wil Russiese kernplan vir SA keer

Die ­Sui­­­­­d­er-Afrikaanse Geloofsgemeenskappe Omgewingsinstituut (Safcei), en die omgewingsgroep Earthlife Africa wil ‘n hofaansoek bring om te vra dat die samewerkingsooreenkoms oor kernkrag wat Suid-Afrika en Rusland in 2014 gesluit het, ongedaan gemaak word.

Die regering het verlede week op die twee omgewingsgroepe se 700 bladsye ge­reageer wat in Oktober verlede jaar ingedien is om die beplande aankoop van kernkraginfrastruktuur te keer.

Die groepe eis dat die ooreenkoms eers deur die parlement ondersoek moet word om die ekonomiese en finansiële implikasies bloot te lê.

Die twee groepe het in ‘n verklaring bevestig dat die regering gereageer het.

Die regering se wetlike reaksie sluit 700 bladsye van verklarings en aanhangsels in, en die omgewingsgroepe se regspan werk daardeur.

Die departement van energie het nie navrae oor die ­omgewingsgroepe se regsoptrede beantwoord nie.

Gebreke in Koeberg se noodplan

’n Noodplan-oefening by die Koeberg-kernkragstasie aan die Kaapse weskus is Donderdag gehou wat gebreke in die plan uitgewys het.

Ongeveer ‘n honderd 100 reddingsvoertuie en meer as 400 lede van onder meer die polisie, verkeersdepartement, nooddienste, die weermag, omgewingsdienste en busdienste het daaraan deelgeneem.

‘n Rampbestuur-woordvoerder, Elmien Steyn, het aan Die Burger gesê in ’n noodgeval moet mense in ’n radius van nul tot vyf kilometer van Koeberg binne vier uur ontruim word, en dié wat in ’n radius van vyf tot 16 kilometer woon, binne 16 uur.

Minstens 100 sirenes in die omgewing van Koeberg én op plase daar naby sal in ’n noodgeval afgaan.

Die jaarlikse oefening toets die stad se rampbestuur wat betref sy gebeurlikheidplanne in die geval van ‘n kernramp.

‘n Woordvoerder, Charlotte Powell het vroeër gesê die sentrum sal openbare veiligheid tydens die oefening monitor en bystand bied indien dit benodig word.

Kaapstad het ná afloop van die oefening gesê sekere gebiede is uitgewys wat moet verbeter.

Die burgemeesterskomiteelid vir veiligheid en sekuriteit, JP Smith, sê hoewel die oefening ‘n sukses was, het sekere gebiede bykomende opleiding nodig.

Smith sê hulle kon al die beskermende optrede implimenteer insluitende skuilings, dekontaminasie, massa sorgsentrums en om die ontruimings na te boots.

Die gebiede waarop verbeter kan word, hou hoofsaaklik verband met nuwe rolspelers wat nog nie vertroud is met die oefeninge nie, en meer opleiding sal moet ondergaan.

Steenkoolskaarste dreig by Eskom

Eskom staar ‘n tekort van 17 miljoen ton steenkool vir sy kragaanlegte in die gesig, het RSG berig.

Die minister van openbare werke, Lynne Brown sê die tekort word by die Matla-, Tutuka-, Kriel-, Arnot- en Hendrina-kragaanlegte verwag.

Vroeër het Eskom se waarnemende bestuurshoof, Brian Molefe bespiegelings afgemaak dat steenkooltekorte kan voorkom. Molefe het gesê Suid-Afrika het nog bykans 200 jaar se steenkoolvoorraad.

Intussen behoort Eenheid Een van die Koebergkernkragsentrale in die Wes-Kaap teen die einde van die week weer operasioneel te wees.

Eenheid Een het die afgelope drie maande instandhoudingswerk ondergaan.

Dit kan verligting vir die kragnetwerk bring, terwyl Eskom sukkel om aan die vraag te voldoen. ‘n Eskom-woordvoerder, Khulu Phasiwe sê Koeberg se Eenheid Twee was deurgaans nog in diens.

Solidariteit verloor na 17 jaar teen Eskom

Eskom sal die peperduur regskoste van Solidariteit verhaal nadat die vakbond verloor het in ‘n regsgeding teen die kragvoorsiener wat 17 jaar lank geduur het.

Dit volg na die ontslag van Solidariteit se aansoek om verlof tot appèl in die Grondwethof rakende ‘n saak wat Eskom wou dwing om ‘n mondelinge ooreenkoms van 17 jaar gelede na te kom.

Solidariteit wou Eskom dwing om 34 afgetrede gelisensieerde kernkragoperateurs by die Koeberg-kragstasie ‘n jaarlikse eenmalige nie-pensioendraende uitbetaling gelyk aan dubbel hul basiese salaris te gee.

Solidariteit het aan Sake24 gesê hulle aanvaar die Grondwethofuitspraak, maar as die geleentheid hom voordoen “sal ons nog 17 jaar veg vir hierdie lede”.

Deon Reyneke, hoof van Solidariteit se energie-industrie, het gesê: “soms kry jy nie die resultaat wat jy verdien nie, maar dit beteken nie dat die stryd nie die moeite werd was nie.”

Die hof het gesê die aansoek om verlof tot appèl het “geen vooruitsig van sukses nie”.

Eskom se woordvoerder Khulu Phasiwe het gesê hulle gaan nou die regskoste van Solidariteit verhaal.

Westinghouse woedend oor Franse kontrak

Die wêreld se grootste vervaardiger van kernbrandstof, Westinghouse gaan appelleer teen ‘n hofbeslissing wat weier om die tenderproses ter waarde van meer as R4 miljard met Eskom, weer oop te stel.

Die Franse maatskappy, Areva het die kontrak gekry om stoomkragopwekkers te vervang.

Westinghouse, wat deel van Toshiba in Japan is, beweer die tenderproses om die Koeberg-kernkragsentrale in die Wes-Kaap van stoomkragopwekkers te voorsien, is onder verdenking.

Die Hooggeregshof in Johannesburg het sy aansoek verlede week van die hand gewys.

Die dringende aansoek in die Suid-Gautengse hooggeregshof in September verlede jaar wat Eskom se besluit om die kontrak aan Areva toe te ken vir die vervanging van ses stoomkragopwekkers by die Koeberg-kernkragsentrale, is die kern van die dispuut.

Westinghouse probeer die regering dwing om dokumentasie te oorhandig om sy beweringe te staaf.

Op 5 September het Eskom die kontrak met Areva vir die stoomkragopwekkers by Koeberg in 2018 aangegaan. Die 2018-installasie skedule val saam met die onderhoudsaktiwiteite wat beplan word vir die fasiliteit.

Eskom se waarnemende groepbestuurder vir tegnologie en kommersiële sake, Matshela Koko sê daar was geen hindernis met die ondertekening van die kontrak met Areva nie, aangesien Westinghouse nooit geïdentifiseer is as die voorkeurbieër in die tenderproses wat in 2011 begin het nie.

Suid-Afrika se Departement van Energie is midde in ‘n kernstorm danky ‘n ander ooreenkoms wat met die Russiese maatskappy Rosatom onderteken is vir nuwe kernkragsentrales wat Russiese VVER-reaktore behels.

Die regering sê egter kernsamewerking tussen Suid-Afrika en Rusland is maar een van die “meer as 60” samewerkingsooreenkomste wat onderteken is deur die Suid-Afrikaanse regering om “verskillende energiebronne” te ontgin.

Westinghouse vat Eskom aan oor ‘politieke inmenging’

Westinghouse, ‘n Amerikaans-Japanse kernkragmaatskappy het Maandag ’n tweede hofgeding teen Eskom aanhangig gemaak.

Die toekenning van die Koeberg-vernuwingskontrak aan die Franse maatskappy Areva is in die spervuur.

Westinghouse het Maandag hofstukke by die Suid-Gautengse hooggeregshof ingedien waarin hy die hof versoek om die kontrak van R4,2 miljard wat Eskom in Augustus aan Areva toegeken het, nietig te laat verklaar.

Die kontrak behels lewering van nuwe stoomopwekkers in die twee kernreaktors. Die stoomopwekkers moet vervang word na ‘n ontwerpleeftyd van 30 jaar.

Die stoomopwekkers se leeftyd kan nog langer uitgerek word weens die hofgeding wat die veiligheidsrisiko’s ook verhoog.

Die reaktors het in 1984 en 1985 in bedryf gekom en moet dus in 2014 en 2015 vervang word, maar vertragings met die toekenning van die kontrak en die hofsaak beteken dat die stoomopwekkers eers in 2018 vervang sal kan word.

Westinghouse voer aan dat die kontrak “deur politieke inmenging” aan Areva toegewys is. Bewerings van omkopery is ook in die hofstukke genoem.

Die ramp by die Foekoesjima-kernaanleg in Japan het intussen duisende mense in Tokio Dinsdag die strate laat invaar. Die aanleg is deur Westinghouse ontwerp.

Daar heers fel kritiek teen die regering se skuif om weer twee van Japan se kernreaktors aan te skakel.

Meer as 16,000 aktiviste het in die Japannese hoofstad betoog teen die 10 September-besluit om twee reaktors by die Sendai-aanleg weer te begin.

Koeberg toets noodplan

Slovo het planne van die hele kernaanleg gehad
Joe Slovo het planne van die hele kernaanleg gehad

Die Kaapstadse Nooddienste het inwoners wat in die omgewing van die Koebergkernkragsentrale woon gemaan dat noodoefeninge gehou gaan word.

Inwoners is gewaarsku dat die kernkragsentrale se noodsirenes Woensdag getoets sal word.

‘n Woordvoerder, Wilfred Solomons-Johannes van die Nooddienste het ‘n beroep op inwoners gedoen om nie paniekerig te raak nie.

Die noodsirenes sal teen omstreeks 10-uur Woensdagoggend loei.

Solomons-Johannes sê die roetine-inspeksie is om te verseker dat alle sirenes in geval van ‘n kernramp in werkende orde is.

Hy het bygevoeg dat inwoners moet sorg dat hulle troeteldiere veilig is.

Noodsirenes kan moontlik Donderdag en Vrydag weer getoets word.