kragvoorsiening – praag.co.za

Eskom gaan wanbetalers se krag afsny

Die Pretoriase Hooggeregshof het AfriForum se aansoek om te verhoed dat Eskom kragvoorsiening aan munisipaliteite weens wanbetaling afsny, met kostes van die hand gewys. Regter Hans Fabricius het beslis dat munisipaliteite verantwoordbaar gehou moet word.

Dit is meestal munisipaliteite in die Vrystaat wat geraak word. Afriforum het aangevoer dat dit onregverdig teenoor belastingbetalers sal wees as Eskom die krag afsny, maar SANCO se woordvoerder, Jabu Mahlangu sê hulle is teleurgesteld in die munisipaliteite in die Vrystaat, Noordwes, Mpumalanga en die Noord-Kaap wat Eskom meer as 10 miljard rand skuld.

SANCO het gevra dat die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake munisipaliteite wat Eskom geld skuld, onder administrasie plaas.

Vroeër het Eskom ingestem om die afsny van kragvoorsiening uit te stel sodat die munisipaliteite reëlings kan tref om hul skuld te betaal. Die kragvoorsiener se bestuurshoof, Matshela Koko het die hofbeslissing verwelkom.

Regter Fabricius het beslis dat Eskom nie `n verpligting het om krag aan belastingbetalers te voorsien nie. Dit is die munisipaliteit se verantwoordelikheid.

Die Pretoriase Hooggeregshof het verlede week Afriforum se dringende aansoek van die hand gewys wat Eskom wou keer om dié munisipaliteite se krag af te sny. Eskom sal vanaf 16 Januarie begin om hulle kragtoevoer te beëindig.

‘n Woordvoerder van die Musina-munisipaliteit in Limpopo, Wilson Dzebu, sê die munisipale raad oorweeg dit om dissiplinêre aksie teen sy munisipale bestuurder, Johnson Mathivha, in te stel oor finansiële wanbestuur.

Volgens Dzebu is die raad bekommerd oor die skuld van meer as `n honderd-miljoen rand aan Eskom. Die munisipaliteit het ook net twaalf persent van die R35-miljoen van die munisipale infrastruktuurtoelaag bestee. Dzebu sê die munisipaliteit het op ‘n spesiale raadsvergadering besluit dat die burgermeester en munisipale bestuurder die kwessie moet oplos.

Sekere munisipaliteite skuld Eskom sowat nege miljard rand in agterstallige betalings.

AfriForum het sy teleurstelling uitgespreek met die beslissing van die Pretoriase Hooggeregshof dat Eskom wel kragvoorsiening aan munisipaliteite mag afsny.

Tanzanië dank krag-hoof af na verhogings

Tanzanië se pres. John Magufuli het die hoof van die staat se elektrisiteitsmaatskappy Sondag afgedank nadat die maatskappy tariewe verhoog het, ‘n stap wat die president sê sy planne in die wiele sal ry om die Oos-Afrikaland te industrialiseer.

Waarskynlik sal dit ook sy politieke loopbaan help.

Tanzanië se elektrisiteitsreguleerder het Donderdag planne goedgekeur om elektrisiteitstariewe van Tanzanië se elektrisiteitsvoorsieningsmaatskappy (Tanesco) met 8,53 persent te verhoog, minder as die helfte van wat die nutsmaatskappy sê nodig is om verliese te verminder.

Pres. Magufuli se kantoor het die afdanking van Tanesco se besturende direkteur, Felchesmi Mramba, in ‘n verklaring aangekondig, het Reuters berig.

Ure voor die aankondiging van die afdanking het die president die prysverhogings gekanseleer.

“Dit is onaanvaarbaar terwyl ons planne maak om ‘n vervaardigingsbedryf te bou en te verseker dat meer burgers toegang tot elektrisiteit het,” het Magufuli in ‘n verklaring gesê.

Ongeveer 40 persent van Tanzanië se bevolking van ongeveer 50 miljoen mense het toegang tot elektrisiteit en die regering hoop om dit tot 75 persent teen 2025 te vermeerder.

Sedert hy ‘n jaar gelede aan bewind gekom het, het Magufuli dosyne staatsamptenare afgedank as deel van ‘n teenkorrupsieveldtog en om nuwe stukrag vir doeltreffende regering mee te bring.

Hy het ‘n dosent aan die staatsuniversiteit van Dar es Salaam, Tito Esau Mwinuka, as waarnemende besturende direkteur van Tanesco aangestel.

Die elektrisiteitsmaatskappy wou aanvanklik ‘n tariefverhoging van 18,19 persent instel om ‘n verliesmakende tendens uit te wis en skuld aan onafhanklike kragprodusente en brandstofvoorsieners te betaal.

Die tariefverhoging sou op 1 Januarie in werking getree het.

R22 miljoen om Eskom se geldprobleme te bekyk

Sowat R22 miljoen word begroot vir die ondersoek om Eskom se finansiële probleme te ondersoek, het ANA berig.

Minister van Openbare Ondernemings, Lynne Brown, het vandag gesê die geld sal uit Eskom se eie sak betaal word. Volgens haar sal geld intern geherstruktureer word.

Dit kom na ‘n vraag van die VF Plus in die parlement vandag.

Die multi-nasionale regspraktyk Denton doen die ondersoek, en is volgens Brown aangestel in lyn met die kragvoorsiener se verkrygingsreëls.

Volgens Brown het die firma Denton nie vantevore werk vir Eskom gedoen nie, maar daar is verlede maand berig dat die firma voorheen die kragvoorsien geadviseer het.

Intussen het Eskom en nog een van sy uitvoerende beamptes wat in Maart geskors is, besluit om hul paaie op ‘n vriendskaplike manier te skei.

Besonderhede oor die ooreenkoms tussen Eskom en Dan Marokane, voorheen groephoof van kapitaal, en wat dit die kragvoorsiener uit die sak gaan jaag, is nie bekend gemaak nie.

Marokane is saam met geskorste Eskom-hoof Tshediso Matona, Tsholofelo Moefe en Matshela Koko geskors terwyl ‘n ondersoek van stapel gestuur is om die stand van sake by Eskom te ondersoek.

Eskom het twee weke gelede aangekondig dat hy en Matona se paaie ook skei. Die kragvoorsiener wou nie sê hoeveel rand in die skikkingsooreenkoms betaal is nie.

Steenkoolskaarste dreig by Eskom

Eskom staar ‘n tekort van 17 miljoen ton steenkool vir sy kragaanlegte in die gesig, het RSG berig.

Die minister van openbare werke, Lynne Brown sê die tekort word by die Matla-, Tutuka-, Kriel-, Arnot- en Hendrina-kragaanlegte verwag.

Vroeër het Eskom se waarnemende bestuurshoof, Brian Molefe bespiegelings afgemaak dat steenkooltekorte kan voorkom. Molefe het gesê Suid-Afrika het nog bykans 200 jaar se steenkoolvoorraad.

Intussen behoort Eenheid Een van die Koebergkernkragsentrale in die Wes-Kaap teen die einde van die week weer operasioneel te wees.

Eenheid Een het die afgelope drie maande instandhoudingswerk ondergaan.

Dit kan verligting vir die kragnetwerk bring, terwyl Eskom sukkel om aan die vraag te voldoen. ‘n Eskom-woordvoerder, Khulu Phasiwe sê Koeberg se Eenheid Twee was deurgaans nog in diens.

Oproeriges brand skole, beskadig 50 voertuie

Spanning in Alberton het daartoe gelei dat die Ekurhuleni Metropolisie op ‘n hoë gereedheidsgrondslag geplaas is.

‘n Metropolisiewoordvoerder, Wilfred Kgasago, sê dit is nog nie duidelik waaroor die oproer handel nie, maar hy sê staatsgeboue word geteiken.

Gewelddadige oproer in die Albertongebied het Dinsdag tot brandstigting gelei. Amptenare sê oproeriges het in die nag die strate ingevaar en skole aan die brand gesteek.

Talle oproermakers is intussen weens openbare geweld in hegtenis geneem.

Vier skole en ‘n gemeenskapsaal is in brande beskadig en strate is versper. ‘n Raadslid se huis is tot op die grond afgebrand.

Polisie is ook ontplooi buite Sasolburg weens klipgooiery.

Tussen Sasolburg en Koppies is meer as vyftig voertuie op die R82-pad deur klipgooiers beskadig. Die toestand is steeds gespanne.

Nog motors is op die pad tussen Sasolburg en Heilbron geteiken in die onrus oor kragvoorsiening.

Oproermakers van die Amelialokasie by Sasolburg het paaie met klippe en brandende buitebande versper om te eis dat elektrisiteit aan hulle voorsien word.

Hulle eis ook dat die Metsimaholo-munisipaliteit woonerwe aan plakkers beskikbaar stel.

Eskom-gemors weens politiekery sê ekonoom

Dawie Roodt, ekonoom, het tot die gevolgtrekking gekom dat Suid-Afrika se ekonomie R360 miljard groter sou gewees het as Eskom beter bestuur was.

Dawie Roodt het gesê kragonderbrekings kom voor weens voortdurende politieke inmenging.

Eskom sukkel om die ligte aan te hou sedert verlede jaar. Eskom sê die nasionale netwerk is onder druk en word vererger deur onwettige aansluitings.

Die Eskom-raad het sy uitvoerende hoof Tshediso Matona en drie ander bestuurders geskors. Sy voorsitter Zola Tsotsi het intussen bedank.

Roodt sê politici moet die bestuur in die hande van bekwame bestuurders laat.

Sasol verkoop elektrisiteit

Die petrochemiese reus Sasol het ‘n kragkoopkontrak met Eskom aangegaan om elektrisiteit aan die kragnetwerk te verskaf, het Business Day Dinsdag berig.

Volgens die berig sal Sasol 440 MW van sy oortollige elektrisiteit tot die kragnetwerk bydra. Alex Anderson, woordvoerder van Sasol, het volgens die berig gesê die ooreenkoms geld al van die begin van die maand af.

Sasol sal die elektrisiteit van sy Secunda- en Sasolburg-aanlegte verskaf waar 1 100 MW se elektrisiteit opgewek word deur gas wat van Mosambiek af ingevoer word. Eskom sal tot 440 MW hiervan vat namate elektrisiteit benodig word.

Medupi se eerste eenheid sal intussen glo volgende maand ten volle in werking wees en 800 MW tot die kragnetwerk bydra. Volgens Business Day is MTN ook van voorneme om elektrisiteit aan Eskom te verskaf deur middel van sy metaangas- en sonkragaanlegte.

Eskom se Tsotsi bedank

Die voorsitter van Eskom se raad, Zola Tsotsi, het bedank.

Die voorsitter van die Landbank en voormalige raadsvoorsitter van die SAUK, dr Ben Ngubane sal as voorsitter van Eskom waarneem ná die bedanking van Zola Tsotsi.

Eskom het na ‘n laatnagvergadering bevestig dat daar ooreengekom is dat Tsotsi in belang van die maatskappy en die land, bedank.

Tsotsi is daarvan beskuldig dat hy onbehoorlik opgetree het. Hy het vroeër die maand vier senior uitvoerende lede, insluitende Eskom se bestuurshoof, Tshediso Matona, geskors.

Eskom sê in ‘n verklaring die besluit oor Tsotsi se bedanking is geneem sodat die raad kan fokus op die toekoms en dringende kwessies wat aandag moet kry. Die kragvoorsiener het gesê dat die besluit vriendelik geneem is.

Ngubane het Tsotsi bedank vir sy diens aan die kragvoorsiener die afgelope jare.

Tsotsi se bedanking kom te midde van ‘n ondersoek na bewerings van wangedrag wat teen kom gemaak is.

Intussen het Eskom berigte ontken dat daar vir ‘n landwye kragineenstorting voorberei word.

‘n Energie-ontleder, Chris Yelland, sê totdat die bykomende kragstasies voltooi is, sal beurtkrag voortduur.

Die verskaffer sê die energievoorraad bly steeds onder druk, wat die rede is waarom hy ‘n simulasie-toets gedoen het genaamd, Exercise Breaking Dawn.

Sommige media het berig dat dit ‘n aanduiding is dat die maatskappy homself staal teen ‘n onafwendbare krisis.

Die Presidensie het intussen groot kommer uitgespreek oor opmerkings in die Mail en Guardian verlede week wat aan Tsotsi, toegedig is.

Volgens die koerant het Tsotsi gesê hy het ‘n opmerking deur die president by ‘n sosiale geleentheid, dat hy na goeddunke moet handel rakende Eskom, as ‘n opdrag vertolk.

Die Presidensie sê in ‘n verklaring die betrokke minister sal besluit of ‘n saak onder die president se aandag gebring behoort te word, en hom dan daaroor inlig. Besluite word deur die monister geneem en nie die president nie.

Eskom: Elektrisiteit sal dié week ook sukkel

Eskom het Dinsdag aangekondig dat elektrisiteitsvoorsiening vir die res van die week onder druk sal bly.

“As enige van ons kragopwekkers ingee, sal ons beurtkrag moet instel,” het Khulu Phasiwe, woordvoerder van Eskom, gesê. Hy het die publiek versoek om elektrisiteitsgebruik te beperk.

“Ons doen alles in ons vermoë om die kragopwekkers wat tans gediens word, weer in gebruik te stel,” het hy gesê.

Eskom het Maandag aangekondig dat die nuwe Medupi-kragstasie in Limpopo vir die eerste keer elektrisiteit gelewer het. Dit kom vanaf die eerste van die kragstasie se ses eenhede.

Die eenheid sal na verwagting in Junie elektrisiteit begin verskaf aan die nasionale netwerk.

ANC politiseer kragvoorsiening om privatisering te verhoed

‘n Witskrif van 1998 rakende Suid-Afrika se energie-aanvraag het voorspel dat kraglewering teen 2007 onder geweldige druk sou kom. Die ANC blameer ‘n moratorium wat tot 2004 in plek was, vir voorsieningsprobleme.

Eskom se eie ingenieurs het bereken dat ‘n nuwe steenkoolkragstasie elke drie jaar gebou sou moes word om aan die groeiende vraag te voldoen en die regering moes byna 10 jaar gelede ‘n moratorium ophef wat sou verhoed dat nuwe sentrales gebou word.

Boonop is die kragsentrales wat nog in gebruik is, meer as 40 jaar oud en moet dringend vervang word.

Eskom het intussen erken dat die nodige instandhouding nie gedoen is nie, maar president Jacob Zuma hou nietemin steeds vol dat dit ‘n historiese feit is dat die apartheidsregering die skuld moet dra vir die land se energiekrisis.

Zuma het met die ANC se 103de verjaardag in Kaapstad bygevoeg dat die nasionale kragnetwerk onder druk is omdat dit nie bedoel was om vir swartmense voorsiening te maak nie.

Alhoewel die meeste stedelike swartes tans toegang tot elektrisiteit het, is hulle berug as wanbetalers. Die meeste kragdiefstal, byna 10%, kom in Soweto voor. Herhaaldelike veldtogte om wanbetaling hok te slaan, het ook misluk.

Selfs Appèlhofuitsprake beskerm swart wanbetalers.

Daar is aanvanklik gemeen dat energievoorsiening geprivatiseer moes word, maar die ANC het ‘n stokkie daarvoor gesteek.

Kenners meen dat privatisering egter kragpryse negatief sal raak en dat dit weliswaar goedkoper is as ‘n funksionerende staat krag voorsien.

Die land het die afgelope tyd ‘n ernstige tekort aan krag wat verskeie kere tot beurtkrag gelei het.

Zuma het sedertdien onder kritiek deurgeloop omdat hy wit vaardighede misken en apartheid as verskoning vir sy regering se mislukkings gebruik, maar die president weier om van sy standpunt af te sien.

Die Tesourie is onder druk om die finansiële krisis binne Eskom te hanteer. Daar is R20 miljard aan Eskom toegewys om vir die voorkoming van beurtkrag aan te wend.

Kragonderbrekings het sedert 2008 die ekonomie ‘n geraamde 300 miljard rand gekos.

Intussen het Nampower, die Namibiese kragvoorsiener, elektrisiteit aan Eskom beskikbaar gestel. In die opvangsgebiede van die Kunenerivier, kan Namibië buite spitstye, laatnag, elektrisiteit uitvoer dansky milde reëns.

“Ons voer tans tot 200MW elektrisiteit aan Suid-Afrika uit,” het Werner Graupe, senior bestuurder vir energiehandel by NamPower, aan Sapa gesê.

“Die elektrisiteit kom van ons Ruacana-hidrokragaanleg op die Kunenerivier wat aan Angola grens. Weens die goeie reën in die area, veral in die suide van Angola, vloei die Kunenerivier sterk, soms tot 300 kubieke meter per sekonde, en kan ons tot 200MW uitvoer,” het Graupe gesê.

Namibië voer gewoonlik tot 60% van sy elektrisiteit in, insluitend van Eskom.

Eskom knou rand

Eskom het aangekondig dat geen beurtkrag Vrydag ingestel sal word nie.

Die kragvoorsiener het nogtans gewaarsku dat die kragnetwerk steeds onder druk sal bly.

Die land het verlede week gesteier onder beurtkrag, die ergste wat sedert 2008 ondervind is.

Die Eskom-woordvoerder, Andrew Etzinger, sê egter die stand van kragvoorsiening het sedert Maandag effens verbeter.

Die internasionale kredietgraderings-agentskap, Fitch sal Vrydag hulle kredietwaardigheidsiening van Suid-Afrika se bekendmaak.

Intussen sê ekonome dat indien kredietgraderings tot so ‘n mate daal dat Suid-Afrika sy beleggingstatus verloor, sal pensioenfondse wêreldwyd gedwing word om plaaslike effekte te verkoop.

Die rand het Donderdag tot ‘n ses-jaar-laagtepunt teenoor ‘n aantal geldeenhede teruggesak weens die reuse koste wat Eskom se gebrekkige instandhouding en beplanning meegebring het.

Die regering se reddingsplan om Eskom se kragtekorte aan te spreek, is ‘n duur onderneming.

Die minister in die presidensie, Jeff Radebe het gister bekend gemaak diesel- en gasinvoere gaan verhoog word en ‘n kontrak gaan met ‘n private steenkoolkragsentrale geteken word om die kragvoorraad aan te vul.

Ekonome sê nog ‘n afgradering deur Fitch kan lei tot ‘n kapitaal-uitvloei wat die rand onder druk kan plaas.

Eskom se hoof-ekonoom, Mandla Maleka sê ‘n afgradering deur Fitch kan die koste van lenings boonop duurder maak.

Staat keur Eskom-hulppakket goed

Die Staat het ‘n hulppakket goedgekeur wat Eskom in staat sal stel om lenings van ‘n bykomende 50 miljard rand te bekom.

Eskom is onder finansiële druk omdat sy uitgawes deur sy inkomste oorskry word weens swart wanbetalers, duur konsultante en verdagte kontraktuele verpligtinge.

Die Tesourie sê die regering sal ook Eskom se aansoek by die Energiereguleerder, Nersa steun vir tariefaanpassings.

Vroeër vanjaar het ‘n afgradering deur die graderingsagentskap, Moody’s ‘n geleentheid geskep vir korporatiewe aasvoëls om voordeel te verkry indien die kragreus geprivatiseer sou word.

Eskom het Saterdag aangekondig dat die eerste opwekkingseenheid van die nuwe Medupi kragstasie by Lephalale in Limpopo, in Desember by die nasionale kragnetwerk ingeskakel sal word.

Munisipaliteite skuld Eskom miljarde

Munisipaliteite skuld Eskom meer as R2 miljard. Eskom moes reeds twee noodtoestande afkondig weens druk op kragvoorsiening.

‘n Woordvoerder van AfriForum, Tiaan Esterhuizen, het dié syfer bekendgemaak te midde van beurtkrag wat oorweeg is om elektrisiteit aan verbruikers te verskaf.

Esterhuizen sê Mpumalanga skuld reeds meer as R800 miljoen, terwyl munisipaliteite in die Vrystaat se skuld R570 miljoen beloop.

Esterhuyzen sê alhoewel belastingbetalers hul rekeninge elke maand betaal, word hulle nogtans sonder krag gelaat weens swak finansiële bestuur deur munisipaliteite.

Hy sê lisensies om elektrisiteit te verskaf, behoort teruggetrek te word van munisipaliteite wat nie hul rekenings kan betaal nie.

Teenstrydige uitsprake oor die druk op kragvoorsiening is intussen deur regeringslui gemaak.

Die uittredende uitvoerende hoof van Eskom, Brian Dames sê dit sal sowat 10 jaar duur om die land se kragprobleme op te los.

Dames het die Suid-Afrikaanse Kamer van Handel en Nywerheid in Johannesburg toegespreek.

Pravin Gordhan het Dames in die parlement weerspreek en gesê kragvoorsieningsprobleme sal binne 2 jaar iets van die verlede wees.

Die minister van finansies het die versekering gegee dat die drie nuwe kragaanlegte wat gebou word, asook projekte van R110 miljard deur onafhanklike kragvoorsieners, in die vraag sal voldoen.

Eskom het intussen aansoek gedoen vir uitstel van kweekhuisgasminimumuitsette.

‘n Woordvoerder van die departement van omgewingsake sê die regering het steeds ‘n verbintenis tot die vermindering van kweekhuisgasuitsette, maar moet ekonomiese groei ook in ag neem.

Eskom het uitstel gevra vir sestien van sy kragstasies.