wanbetaling – praag.co.za

Soweto skuld Eskom meer as R17 miljard, ontvang steeds gratis krag

Luidens ŉ verslag van die Gautengse departement van samewerkende regering en tradisionele sake (CoGTA) wat aan die Gauteng-wetgewer se CoGTA-komitee voorgelê is, skuld Soweto Eskom meer as R17 miljard wat die helfte van die land se skuld aan Eskom beloop.

Die inligting het verlede maand aan die lig gekom toe ‘n woordvoerder van die VF Plus, Amanda de Lange, dit by wyse van ‘n verklaring bekendgemaak het.

Volgens De Lange, is ” die wanbetalingskultuur van elektrisiteitsverbruikers in Soweto seker die grootste oorsaak dat Eskom feitlik op sy knieë gedwing is”.

Soweto se wanbetaling duur reeds jare lank en politici probeer sonder veel sukses om kragverbruikers te oorreed om gedeeltes van hul skuld te betaal. Dreigemente om die kragtoevoer af te sny dien ook geen doel nie. Inwoners hou vol die ANC het in hul verkiesingsbeloftes aan kiesers gratis elektrisiteit en water belowe. Die kultuur van nie-betaling het nou ŉ nalatenskap van die ANC-struggle geword.

Intussen worstel die nasionale kragvoorsiener om finansieel te oorleef en het in 2018 ŉ laagtepunt beleef. Die situasie word vererger deur ander nie-betalers, fiskale ongerymdhede, bedrog en wanbestuur.

Dit wil voorkom asof Eskom ook geen werkbare plan het om die R34 miljard in te vorder wat onderpresterende munisipaliteite aan hom skuld nie.

Daarbenewens is Eskom se operasionele kapasiteit ook nie na wense nie en ongeoorloofde tariefverhogings oor jare, het geen verligting gebring nie.

“Verdere druk word op die betalende middelklasburger geplaas om die skuldlas en verantwoordelikhede van nie-betalers en onderpresterende munisipaliteite te dra in ŉ omgewing waar munisipaliteite se skuldlas die afgelope agtien maande met sowat 80% gestyg het,” meen Amanda de Lange.

Alhoewel die ANC-regering ‘n reddingsboei aan die skuldgeteisterde Eskom probeer uitgooi, is die fiskale en operasionele skade reeds baie groot en is daar min hoop dat ‘n volhoubare finansiële ommekeer bewerkstellig kan word. ŉ Aksieplan om Soweto se agterstallige skuld op ŉ dringende basis in te vorder, is donker.

“Die kwessie is ‘n kopsorg vir die departement van samewerkende regering, maar daar moet streng maatreëls in plek geplaas word om te midde van toenemende verarming van verbruikers alternatiewe kragvoorsiening aan huishoudings te lewer,” sê De Lange.

Eskom skakel weer die ligte aan

Eskom het die kragonderbrekings na munisipaliteite wat die kragvoorsiener geld skuld, tydelik gestaak. Die kragverskaffer het Maandag met die kragonderbrekings begin en dit Donderdag laat vaar.

Die munisipaliteite skuld al byna R12 miljard. Die ANC is bekommerd dat Eskom se yslike skuldlas Suid-Afrika se kredietgradering negatief kan raak.

Nadat die minister van Openbare Ondernemings, Lynne Brown, ingegryp het, brand die ligte weer na ‘n duur, nuttelose hofsaak wat haar wou oorreed tot dié stap maar misluk het.

Brown het in ‘n verklaring gesê Eskom, die department van Openbare Ondernemings en die Suid-Afrikaanse Plaaslike Regeringsvereniging het ‘n ooreenkoms bereik om munisipaliteite nog tot die einde van die maand te gun om hul agterstallige rekeninge te betaal.

Sy sê die kragonderbrekings het ‘n moontlike rampspoedige uitwerking op sakeondernemings, wat ook tot werkverliese kan lei. Sy het ook onverwags haar simpatie ontdek vir diegene wat wel betaal.

Drie munisipaliteite in Noordwes – Naledi, Lekwa-Teemane en Kgetlengrivier – en twee in die Noord-Kaap – Ubuntu en Renosterberg – is Donderdag nog aan daaglikse kragonderbrekings van vier ure lank onderwerp weens skuld van miljoene rande aan Eskom.

Nóg 10 munisipaliteite in sentraal-Suid-Afrika, wat ook agterstallige rekeninge het, het voor Maandag se spertyd betalingsooreenkomste met Eskom aangegaan.

Eskom skakel ses munisipaliteite se ligte af

Ses munisipaliteite in Noordwes en die Noord-Kaap staar van môre af daaglikse kragonderbrekings in die gesig indien hulle nie betalingsooreenkomste met Eskom aangaan nie.

Die munisipaliteite skuld Eskom miljarde rande.

In Noordwes sal daar van môre af kragonderbrekings in die Lekwa-Teemane-, Maquassi Hills-, Madibeng-, en Kgetlengrivier-munisipaliteite wees. In die Noord-Kaap sal daar geen krag in die Ubuntu- en Renosterberg-munisipaliteite wees nie.

Die kragtoevoer sal onderbreek word van Maandae tot Vrydae, soggens tussen ses en agt, en smiddae tussen 5-uur en half-agt. Saterdae en Sondae sal die krag af wees tussen half-nege en 11-uur die oggend en 15:00 en half-ses die middae.

Die kragtoever is reeds van gister af tussen daardie tye na die Ventersdorp- en Naledi-munisipaliteite onderbreek. Die Mamusa-munisipaliteit, wat ook kragonderbrekings in die gesig gestaar het, het egter ‘n ooreenkoms met Eskom aangegaan.

Bron: OFM Nuus

Wanbetaling en kabeldiefstal laat SA sonder krag

Duisende Vrystaters kan oor die feestyd sonder krag wees, omdat munisipaliteite nie hul Eskom-rekeninge betaal nie, het RSG berig.

Die agt plattelandse munisipaliteite wat by Eskom in die skuld is, sluit in Nketoana by Reitz, Nala by Bothaville en Mantsopa by Ladybrand.

Die gesamentlik skuld beloop meer as 700 miljoen rand.

Die Masilonyana Plaaslike Munisipaliteit op Theunissen is een van die munisipaliteite wie se krag afgesny kan word.

Die Uitvoerende burgemeester, Nontsizi Mochana, sê hulle sal inwoners en sakeondernemings aanmoedig om hul rekeninge te betaal.

City Power in Johannesburg sê meer as 45 persent van kragonderbrekings in gebiede wat deur dié kragvoorsiener beheer word, is te wyte aan kabeldiefstal.

Verskeie gebiede in Johannesburg het onlangs kragonderbrekings ondervind.

‘n Vermeende reekskabeldief is verlede Sondag in Cresswell Park in hegtenis geneem. ‘n Woordvoerder van City Power, Yumna Sheik, sê die verdagte word ook verbind met ‘n ander kabeldiefstalvoorval in Roodepoort.

City Power hou tans bewusmakingsveldtogte in gemeenskappe wat deur kabeldiefstal geraak word en moedig inwoners aan om op die uitkyk te wees vir verdagte bedrywighede.

Inwoners word gevra om verdagte voorvalle by die City Power-inbelsentrum aan te meld.

Dele van Vrystaat sonder water oor wanbetaling

Virginia, Welkom, Hennenman, Ventersdorp en Alanridge moet Maandagoggend sonder water klaarkom nadat Sedibeng-water die watertoevoer na die Matjhabeng-munisipaliteit opgeskort het.

Sedibeng tot dié stap oorgegaan weens wanbetaling. Die munisipaliteit skuld glo sowat R945 miljoen.

Betalende inwoners is ontstoke en sê dis onaanvaarbaar dat verbruikers wat getrou hul munisipale rekeninge betaal, nou op dié manier behandel word.

Die munisipaliteit het glo nie by ‘n afbetalingsooreenkoms gehou nie.

Sedibeng-water se hoof, Tredwin Takalani, sê by monde van sy woordvoerder, dat hy nie kan kommentaar lewer nie, aangesien hy die hele dag in ‘n vergadering is.

Markte min gepla oor Griekse skuldsirkus

Internasionale markte het opwaarts beweeg en die euro het nie verder verswak nie omdat beleggers glo dat Griekeland steeds ’n manier sal kry om deel van die eurosone te bly.

Die regering het ‘n referendum vir Sondag 5 Julie uitgeroep en kapitaalbeheermaatreëls ingestel nadat dit duidelik geraak het dat die land se premier nie genoeg steun het van kiesers om die eurosone te verlaat nie.

Die kommunistiese Griekse premier, Alexis Tsipras, het in ‘n brief aan die land se krediteure, verklaar dat hy die voorstelle van die Internasionale Monetêre Fonds (IMF), die Europese Sentrale Bank en die Europese Kommissie aanvaar.

Griekeland en sy krediteure moet ‘n ooreenkoms bereik oor die land se skuld nadat inwoners oorweldigend aangedui het in meningspeilings dat hulle nie die euro as geldeenheid wil laat vaar nie.

Die referendum van Sondag kan die einde van die Kommuniste se leë beloftes oor staatsuitkerings wees en anti-Europese retoriek. Tsipras het vroeër ‘n beroep gedoen vir ‘n “nee-stem”.

Die Europese Sentrale Bank het Woensdag besluit om Griekeland nie meer met noodlenings by te staan nie, en in te stem tot ‘n finansiële reddingsplan óf die gevaar te loop dat sy bankstelsel ineenstort.

Griekeland het intussen die eerste ontwikkelde land geword wat hom aan wanbetaling skuldig maak tov ‘n IMF-lening.

Dinsdag was die spertyd vir ’n betaling van sowat 1,6 miljard euro aan die IMF deur die Grieke wat hulle verontagsaam het.

Dié nuwe stel voorvereistes moet deur die Grieke aanvaar word alvorens die instellings weer ’n reddingspakket aan die wanbetalende Griekse regering sal goedkeur.

Die voorvereistes behels onder meer dat die ekonomie drasties herstruktureer word deur staatsuitgawes te beperk en sekere belastings te verhoog.

Die brief is die eerste keer dat die Griekse regering die voorstelle aanvaar, nadat hulle al vir maande lank die ergste probeer ignoreer.

Die Griekse regering het egter gevra dat die nuwe stel vereistes aangepas word.

Ontleders waarsku dat die Suid-Afrikaanse geldeenheid wisselvallig kan bly totdat die Griekse skuldkrisis opgelos is.

Die hoof van die Internasionale Monetêre Fonds, Christine Lagarde sê sy hoop dat die uitslag van Sondag se referendum in Griekeland, meer duidelikheid en sekerheid sal bring oor die land se ekonomiese situasie.

Tsipras het in ‘n uitdagende houding Griekse burgers gevra om die voorstelle deur die land se krediteure te verwerp, maar heftig ontken dat dit Griekeland kan dwing om die Eurosone te verlaat.

Provinsie gryp in nadat Eskom krag afsny

Die Vrystaatse provinsiale regering moes noodgedwonge ingryp by die Mafube munisipaliteit – wat ondermeer Frankfort, Villiers en Cornelia insluit – nadat dié munisipaliteit se finansiële probleme amper daartoe gelei het dat Eskom sy kragtoevoer afsny.

Olly Mlamleli, die LUR vir samewerkende regering en tradisionele sake, sê haar departement en die provinsiale tesourie het die munisipaliteit gehelp om by die nasionale taakspan, wat saamgestel is om munisipaliteite by te staan, hulp te kry.

Mafube is een van 13 munisipalteite in die Vrystaat wat se staatstoelae deur nasionale tesourie weerhou is. Die munisipaliteit skuld Eskom ongeveer R40 miljoen en kon vir die afgelope drie maande nie sy amptenare betyds betaal nie.

ANC politiseer kragvoorsiening om privatisering te verhoed

‘n Witskrif van 1998 rakende Suid-Afrika se energie-aanvraag het voorspel dat kraglewering teen 2007 onder geweldige druk sou kom. Die ANC blameer ‘n moratorium wat tot 2004 in plek was, vir voorsieningsprobleme.

Eskom se eie ingenieurs het bereken dat ‘n nuwe steenkoolkragstasie elke drie jaar gebou sou moes word om aan die groeiende vraag te voldoen en die regering moes byna 10 jaar gelede ‘n moratorium ophef wat sou verhoed dat nuwe sentrales gebou word.

Boonop is die kragsentrales wat nog in gebruik is, meer as 40 jaar oud en moet dringend vervang word.

Eskom het intussen erken dat die nodige instandhouding nie gedoen is nie, maar president Jacob Zuma hou nietemin steeds vol dat dit ‘n historiese feit is dat die apartheidsregering die skuld moet dra vir die land se energiekrisis.

Zuma het met die ANC se 103de verjaardag in Kaapstad bygevoeg dat die nasionale kragnetwerk onder druk is omdat dit nie bedoel was om vir swartmense voorsiening te maak nie.

Alhoewel die meeste stedelike swartes tans toegang tot elektrisiteit het, is hulle berug as wanbetalers. Die meeste kragdiefstal, byna 10%, kom in Soweto voor. Herhaaldelike veldtogte om wanbetaling hok te slaan, het ook misluk.

Selfs Appèlhofuitsprake beskerm swart wanbetalers.

Daar is aanvanklik gemeen dat energievoorsiening geprivatiseer moes word, maar die ANC het ‘n stokkie daarvoor gesteek.

Kenners meen dat privatisering egter kragpryse negatief sal raak en dat dit weliswaar goedkoper is as ‘n funksionerende staat krag voorsien.

Die land het die afgelope tyd ‘n ernstige tekort aan krag wat verskeie kere tot beurtkrag gelei het.

Zuma het sedertdien onder kritiek deurgeloop omdat hy wit vaardighede misken en apartheid as verskoning vir sy regering se mislukkings gebruik, maar die president weier om van sy standpunt af te sien.

Die Tesourie is onder druk om die finansiële krisis binne Eskom te hanteer. Daar is R20 miljard aan Eskom toegewys om vir die voorkoming van beurtkrag aan te wend.

Kragonderbrekings het sedert 2008 die ekonomie ‘n geraamde 300 miljard rand gekos.

Intussen het Nampower, die Namibiese kragvoorsiener, elektrisiteit aan Eskom beskikbaar gestel. In die opvangsgebiede van die Kunenerivier, kan Namibië buite spitstye, laatnag, elektrisiteit uitvoer dansky milde reëns.

“Ons voer tans tot 200MW elektrisiteit aan Suid-Afrika uit,” het Werner Graupe, senior bestuurder vir energiehandel by NamPower, aan Sapa gesê.

“Die elektrisiteit kom van ons Ruacana-hidrokragaanleg op die Kunenerivier wat aan Angola grens. Weens die goeie reën in die area, veral in die suide van Angola, vloei die Kunenerivier sterk, soms tot 300 kubieke meter per sekonde, en kan ons tot 200MW uitvoer,” het Graupe gesê.

Namibië voer gewoonlik tot 60% van sy elektrisiteit in, insluitend van Eskom.

Brandstofkrisis staar Namibiërs in gesig

Vakansiegangers op pad na feestydbestemmings in Namibië kan hulle in die komende dae voor leë brandstofpompe bevind.

Mielieboere is boonop tans besig om hul lande vir die plantseisoen gereed te kry, wat die vraag na diesel verhoog, het die Republikein berig.

TransNamib het gister erken hy ervaar “reuse-uitdagings” om grootmaat vraggoedere, insluitend brandstof, na die onderskeie leweringspunte in die land te vervoer.

Dit is weens die nasionale karweier se tekort aan werkende lokomotiewe.

‘n Bekommerde bron in die brandstofbedryf voer aan die ander rede is dat TransNamib self nie oor genoegsame brandstofvoorrade beskik om sy lokomotiewe operasioneel te hou nie, glo omdat die nasionale karweier nie sy leweransiers kan betaal nie.

Ailly Hangula-Paulino, woordvoerder van TransNamib, het by navraag erken dié vervoerreus se brandstofvoorraad “is nie op die gewenste vlak nie”. Volgens haar is wanbetaling egter nie die rede daarvoor nie, maar wel vervoerprobleme.

Hangula-Paulino sê TransNamib is die voorkeurverspreider van petrol en diesel aan die brandstofbedryf, maar kan as gevolg van die probleme wat hy ondervind nie aan die vraag na lewering voldoen nie.

“Dit is nie net tot sekere dorpe in die land beperk nie, maar tref verbruikers op ’n groter skaal,” het Hangula-Paulino gesê. Al oplossing is om dit per pad met brandstoftenkers te vervoer.

“Hoewel die vraag na brandstof toeneem, is daar terselfdertyd tans ’n afname in die vraag om ander goedere per spoor te vervoer en daarom behoort die situasie nie verder te versleg nie,” het Hangula-Paulino gesê.

Sy waarsku egter dat die tekort op sekere dorpe en by sekere brandstof-depots kan vererger.

Michael Feldmann, bedryfshoof van TransNamib, het twee weke gelede in ’n verklaring gesê die nasionale karweier het die afgelope maande by verskeie geleenthede sy kliënte gefaal. Hy het in ’n verklaring gereageer op navrae deur joernaliste oor passasierstreine wat op pad na Keetsmanshoop gestrand geraak het en gesê: “Aanvaar asseblief my verskoning vir die swak diens wat die publiek die afgelope maande ervaar het. Dit is nie goed genoeg nie en ons skuld die publiek ‘n verskoning oor wat gebeur het en wat ons doen om dit te verbeter.”

Hy het dit aan die verouderde lokomotiewe toegeskryf.

TransNamib het sowat drie maande gelede ‘n multimiljoen dollar omkeerplan van 180 dae aangekondig.

Guptas betaal glo nie hul rekeninge nie

Die Gupta-familie het weer onder skoot gekom, hierdie keer van kontrakteurs wat beweer dat hulle nie betaling vir hul dienste ontvang nie.

Die swierige, superryk familie skuld na bewering geld vir dienste aan hul myne, berig die Sunday Times.

Volgens Marius Nel, wat ‘n drie–jaar kontrak met Shiva Uranium, ‘n myn in Gupta-besit gehad het, word hy R2.2miljoen geskuld asook ‘n verdere R2 miljoen wat verband hou met ‘n ongeluk op een van hulle myne.

Hy sê hy wag sedert Mei vir die geld. Hy het Shiva gedagvaar, wat op hulle beurt ‘n teeneis vir toerusting wat na bewering beskadig is in ‘n ongeluk ingestel het.

Ander diensverskaffers het ook gesê Shiva is ‘n slegte betaler.

Die Guptas het die myn in 2010 gekoop. Hulle het R461miljoen van hul eie geld met ‘n bykomende R250 miljoen lening van die Industrial Development Corporation (IDC) betaal. Shiva is egter nie in staat om die lening te diens nie wat glo geherstruktureer is onlangs, as gevolg van lae uraanpryse.