Begrotingsyfers laat ekonome verward

Die kans op belastingsverligting vir besighede en individue volgende Februarie lyk bitter skraal.

Dit is volgens ekonoom André Mellet en volg nadat die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, Woensdagmiddag in die parlement sy aansuiweringsbegroting ter tafel gelê het.

Volgens Mellet verskil die syfers wat Nene in sy Februarie begrotingsrede vanjaar verskaf het, hemelsbreed met díé wat hy vandag voorgelê het, met die inkomste wat hy voorsien R119 miljard laer as voorheen gaan wees.

Verder, sê Mellet, verskil sy beramings van uitgawes vir die huidige boekjaar met R105 miljard.

Mellet meen met dit alles inaggenome, sowel as die druk vanaf die regering om gratis onderwys te verskaf en die gesondheidsektor te finansier, is kanse op belastingsverligting volgende jaar hoogs onwaarskynlik.

R200 miljoen is opsygesit vir die regering se kernkragprogram omdat elektrisiteitsvoorsieningsprobleme die jaarlikse bruto nasionale produk tot een persentasiepunt aan groei kos, het die minister gesê.

Nene het gesê Medupi, wat reeds 800 MW aan die elektrisiteitsverskaffingsnetwerk voeg, het die druk intussen verlig.

Hy het gesê die tesourie en die departement van energie bekyk voorstelle en finansieringsopsies om bykomende kernkragkapasiteit te bou.

‘n Samewerkingsooreenkomste is vanjaar met onder meer Rusland se Rosatom gesluit vir kernaanlegte.

Wetgewing is nodig om voorsiening te maak vir die bestuur van staatsondernemings soos SAL wat in die moeilikheid is, het Nene gesê.

Die SAL moontlik eers oor 5 jaar winsgewend wees al word al die tesourie se huidige maatreëls om die lugdiens te verbeter suksesvol toegepas.

Die staat het ’n waarborg van R14,4 miljard aan SAL toegeken waarvan R11,4 miljard reeds opgebruik is.

Wêreldbank weier om Hitachi-tender te ondersoek

Die Wêreldbank het Dinsdag verklaar dat daar geen verdere ondersoek sal wees na die omstrede­ Hitachi-tender nie.

Die Japannese maatskappy Hitachi Power Europe het glo geld aan Chancellor House betaal in ruil vir politieke invloed in die toekenning van staatskontrakte.

Chancellor House is ‘n frontmaatskappy van die ANC.

Die DA het die klag ingedien omdat die bank in 2010 lenings aan Suid-Afrika toegestaan het vir die bou van die kragstasies.­

Maar Guang Zhe Chen, Wêreldbank-direkteur vir Suid-Afrika, het in ’n verklaring gesê volgens die bank se Integriteit-eenheid was geen Wêreldbank-geld betrokke nie.

“Omdat geen Wêreldbank-geld by die Hitachi-kontrak betrokke was nie, is ’n ondersoek na die kontrak nie nodig nie.”

Adv. Leonard McCarthy, voormalige hoof van die Skerpioene is tans visepresident van die Bank se Integriteit-eenheid. Sy kantoor het die klag van die hand gewys.

Die eenheid ondersoek bewerings van bedrog en korrupsie met Wêreldbank-projekte.

Hitachi beboet vir Medupi-korrupsie

Die Japanse maatskappy, Hitachi, sal ‘n skikkingsbedrag van $19 miljoen Amerikaanse dollar betaal nadat onbehoorlike betalings aan die lig gekom het.

Dit hou verband met kontrakte vir die multi-miljard randse Medupi-kragaanleg.

Dié maatskappy het geld aan ‘n frontmaatskappy met ANC-bande oorbetaal, om die lukratiewe energiekontrak in Suid-Afrika te verseker. Die frontmaatskappy is Chancellor House.

Hitachi het ingestem om die $19 miljoen te betaal om die saak te skik. Hitachi wou egter nie die aanklagte erken of ontken nie.

Die Amerikaanse owerheid wat toesig hou oor Sekuriteite en Markte, die US Securities and Exchange Commission (SEC), het Hitachi aangekla van beweerde onbehoorlike betalings aan die maatskappy en onakkurate rekordhouding.

Die SEC sê Hitachi het Amerikaanse Buitelandse Korrupsie-wetgewing oortree toe hy ses-miljoen dollar se betalings aangedui het as konsultasiefooie en ander wettige betalings.

Grootskaalse brandstigting in Marapong by Medupi

Chaos het Maandagaand in Marapong naby die Medupi kragstasie in Lephalale uitgebreek, het RSG berig.

‘n Groep swart oproeriges, wat vermoedelik voormalige werkers by die Medupi kragstasie is, het tot grootskaalse brandstigting oorgegaan.

Die oproermakers het sowat 20 busse, ‘n satelliet-polisiestasie en ‘n munisipale kantoor asook ‘n gedeelte van ‘n biblioteek in die Marapong-woongebied by Ellisras (Lephalale) aan die brand gesteek.

Die plundertog het sowat twee ure geduur voordat die groep uiteen gejaag is.

Werkers wat na ‘n staking afgedank is, asook werkers wie se kontrakte nie hernieu is nie, was na bewering betrokke.

Hulle eis dat afgedankte werkers weer aangestel word en kontrakte hernieu word.

Die chaos raak glo nie bedrywighede by die nabygeleë Medupi-kragstasie nie.

Die polisie monitor steeds die situasie in Marapong.

Eskom se woordvoerder, Khulu Phasiwe sê werkers het vanoggend sonder probleme vir diens aangemeld

Grafte skielik onder Medupi ontdek

‘n Tweede impakstudie by Eskom se Medupi-kragstasie in Ellisras (Lephalale), Limpopo het gelei tot die ontdekking van verskeie swart grafte, het eNCA berig.

Die onafhanklike assessering wat deur Mbofho Consulting gedoen is, het ‘n totaal van 20 “erfenisplekke”, wat sewe grafte insluit, op die terrein van die kragstasie ontdek.

Eenheid Ses van Medupi is Sondag amptelik geopen deur President Jacob Zuma en word beskou as die antwoord op Suid-Afrika se kragleweringsprobleem.

‘n Paar swart gesinne kla nou oor “pyn en swaarkry” wat die konstruksie veroorsaak het, omdat hulle sê dit is gebou oor die grafte wat hul kommunikasie met voorvadergeeste belemmer het.

Gesinne sê hulle is nie in staat om toegang tot die grafte te kry nie en hulle voel “verlate en ontkoppel”.

“Destyds was daar ‘n berg waarheen ons gegaan het en sodra ons met die voorvaders gepraat het, het ons nie gesukkel om reën te kry nie, maar nou dat dinge deurmekaar is – weet ons nie wat om te doen nie,” het een van die eisers, Piet Mokawe gesê.

Die gesinne sê hulle is nie geraadpleeg toe die eerste erfenisimpakbeoordeling plaasgevind het voor die konstruksie begin het in 2007 nie.

Eskom sê terwyl hulle die bevindinge van die mees onlangse impakstudie aanvaar, het hulle net geweet van een graf toe daar met konstruksie begin is in 2007.

“Vanuit ons oogpunt is daar geen definitiewe bewyse nie en die rede waarom ek dit sê, is terwyl Eskom besig was om die OIE (omgewingsimpakstudie) te doen, het ons ‘n professionele mening ingewin, argeoloë se raad gekry, om die plek te inspekteer,” het Abram Masango, ‘n waarnemende uitvoerende beampte van Eskom gesê.

Die families wil hê President Jacob Zuma moet ‘n reinigingseremonie by die kragstasie bywoon.

“Medupi het ‘n fout gemaak deur nie die gesinne te raadpleeg wie se grafte daar is nie en dit is hoekom ons al hierdie probleme het,” het ‘n plaaslike tradisionele geneser, Lazarus Seodisa aan eNCA gesê.

Die reinigingseremonie moet Zuma insluit, sowel as al die tradisionele genesers en hoofde van Limpopo, het Seodisa gesê en bygevoeg dat ‘n koei en ‘n bok vir elke graf geslag moet word.

“Ons moet met die voorvaders oor Lephalale en Medupi praat. Die maatskappy moet suksesvol wees sodat ons kinders werk sal hê.”

Eskom ontken dat Medupi al R300 miljard kos

Konstruksie van die Medupikragstasie by Ellisras (Lephalale) in Limpopo, sal na verwagting teen 2019 voltooi wees, en sal ten minste R105 miljard kos, het Eskom Sondag gesê.

“Daar is berigte dat die projek R300 miljard sal kos … ons weet nie waar die syfer vandaan kom nie,” het Abram Masango aan joernaliste gesê tydens die amptelike bekendstelling van Eenheid Ses by Medupi.

President Jacob Zuma het vroeër Eenheid Ses geopen – die eerste van Medupi se ses eenhede wat voltooi moet word – en wat na verwagting minstens 800 MW elektrisiteit aan die sukkelende nasionale kragnetwerk sal lewer.

Masango het gesê die laaste eenheid, Eenheid Een sal in 2019 voltooi word en sal na verwagting in 2020 gekommersialiseer word.

Die projek, bekend as “Projek Alpha”, het begin met drie eenhede in 2007, en is later uitgebrei tot ses eenhede.

Eskom se uitvoerende hoof, Brian Molefe het aan ANA gesê werkers by Medupi sal toegerus wees met verskeie vaardighede nadat die kragstasie voltooi is.

“Mense sal Medupi verlaat met goeie vaardighede, en sal kan werk as ambagsmanne op enige plek in die wêreld.”

Toe hy gevra is hoe Eskom enige verdere moontlike vertragings by Medupi sal verhoed, het Molefe gesê streng nakoming van projekspertye sal geïmplementeer word.

“Ons gaan streng projekbestuurbeginsels toepas en almal kry om te fokus op die taak op hande … ons het lesse geleer, ons sal seker maak dat sperdatums nagekom word.”

Die oorspronklike bedrag wat begroot is, was R69 miljard toe die aanleg begin is in 2007.

Medupi moes vier jaar gelede geopen gewees het, maar die konstruksie is vertraag deur arbeidsonrus, wat glo gelei het tot stygende kostes van miljarde rande.

Groot polisieteenwoordigheid na skietery by Medupi

Die polisie moes in groot getalle by die Marapong-lokasie in Ellisras (Lephalale) in Limpopo ontplooi word na ‘n skietvoorval.

Lede van die polisie se taktiese-reaksie-eenheid en ander polisiebeamptes patrolleer tans die gebied.

Twee konstruksiewerkers van Eskom se Medupi-kragstasie is gewond in die skietery.

Van die werkers by die kragaanlegkonstruksie het Donderdag weggebly uit vrees vir hul veiligheid, nadat ‘n onbekende skieter losgebrand het op ‘n groep werkers wat gewag het vir vervoer na die bouperseel.

Twee weke gelede is daar op twee busse geskiet, en een van die bestuurders is in die skietery gewond.

Honderde busse het egter Vrydag werkers weer aangery sonder enige ontwrigting.

‘n Span ondersoekbeamptes is intussen ingeroep om die skietvoorvalle te ondersoek.

Suid-Afrika se ekonomiese groeivooruitsigte is afwaarts aangepas weens vertragings in die vordering van die konstruksie van nuwe kragaanlegte.

Na verwagting sal die ekonomie met twee persent groei. Sonder die kragonderbrekings sou die koers tussen 2,5 en 3 persent gewees het.

Die graderingsmaatskappy, Fitch, het vroeër die maand sy kredietgradering van trippel-B bevestig en gesê ‘n onbestendige kragtoevoer het daartoe gelei dat hy sy ekonomiese groeivooruitsigte vir vanjaar en aanstaande jaar afgeskaal het.

Die Minister van Finansies, Nhlanhla Nene, sê die regering is op koers om teen 2017 sy tekort tot 2,5 persent van die Bruto Binnelandse Produk te verlaag vanaf 3,9 persent in die huidige geldjaar.

Eskom het ‘n uur gelede weer begin om Fase Een beurtkrag toe te pas.

Kragonderbrekings sal tot vanaand tienuur toe toegepas word. Die kragverskaffer sê dit is weens ‘n hoër vraag en gebrekkige opwekkingskapasiteit.

Beurtkrag vir die volgende drie jaar met SA

Beurtkrag gaan vir die volgende drie jaar ‘n werklikheid in Suid-Afrika wees, het die minister van Openbare Ondernemings gewaarsku.

Lynne Brown het vroeër gesê Suid-Afrikaners sal moet saamleef met voortdurende kragonderbrekings.

Volgens die minister sal instandhouding by Eenheid Een van Koeberg teen die einde van die maand voltooi wees.

Die kernaanleg in die Kaapse Skiereiland sal 900 megawatt tot die kragnetwerk kan voeg.

Brown sê vordering word by die Medupi-aanleg in Limpopo gemaak, en die eerste opwekkingseenheid, Eenheid Ses het onlangs meer as 700 megawatt gelewer, ‘n mylpaal.

Brown sê Medupi behoort teen die middel van vanjaar ten volle in bedryf te wees en sal krag gelykstaande aan meer as 40 persent van dié by Koeberg kan uitstoot.

Inwoners eis dat plaaslike werkers by Medupi aangestel word

Lokasiebewoners by Ellisras (Lephalale) in Limpopo het ‘n beroep op die Wetgewer gedoen om te sorg dat plaaslike inwoners by die Medupi en Matimba-kragaanlegte aangestel word.

Hulle beskuldig buitelanders ook van ‘n prysoorlog teen plaaslike kleinsake-handelaars.

Hulle het sterk beswaar aangeteken oor buitelanders wat by onwettige sakebedrywighede betrokke is.

Die plaaslike swartes beweer dat buitelanders hul produkte te goedkoop verkoop wat tot werkloosheid en die ineenstorting van die plaaslike kleinsake-sektor gelei het.

Honderde plaaslike inwoners het by ‘n uitreikprogram teen vreemdelingehaat van die Limpopo Wetgewer in die Marapong-lokasie gekla oor dié en ander praktyke.

‘n Lid van die provinsiale wetgewer, Dickson Masemola het in reaksie op die gemeenskap se griewe gesê die ANC-regering sal verseker dat buitelanders aan die land se wette voldoen.

Hy sê die provinsiale regering en plaaslike munisipaliteite moet toesien dat sake-ondernemings behoorlik gereguleer word.

Intussen het die Nasionale Vergadering die oprigting van ‘n adhoc-komitee goedgekeur om die vlaag xenofobiese geweld van verlede maand te ondersoek.

Dié aanvalle in Durban en Johannesburg het vir kwaai internasionale kritiek gesorg.

Die veelparty komitee van elf lede sal teen 30 Augustus aan die parlement verslag doen oor hul bevindinge oor geweld teen buitelanders en verwante sake.

Die bevindinge van ‘n taakspan wat xenofobie in 2008 ondersoek het, sal ook by hul verslag ingesluit word. In 2008 is buitelanders lewend aan die brand gesteek.

Eskom-agterstand glo weens onbehoorlike tenders

Chancellor House, die ANC se beleggingsmaatskappy, het kort voor die algemene verkiesing verlede jaar R50 miljoen in hul sakke gesteek toe hulle aandele verkoop het in ‘n maatskappy wat groot kontrakte bekom het van Eskom en aan die staat behoort, het News24 Sondag berig.

Chancellor House het ‘n bykomende R50 miljoen aan dividende ontvang te danke aan sy bande met Hitachi Power Africa (HPA). In 2005 het Chancellor House net R1.25m betaal vir sy aandeel in HPA.
 
In 2007 het HPA tenders ter waarde van R40 miljard ontvang om drukketels vir Eskom se Medupi- en Kusile-kragstasies te vervaardig. In 2008 het die Openbare Beskermer bevind dat die toekenning van die tenders deur Eskom aan HPA ‘n konflik van belange skep, omdat Valli Moosa, Eskom se voorsitter toe, ook ‘n senior lid van die ANC is.
 
Robin Duff, HPA se finansiële hoof ten tye van die toekenning, het voorheen ‘n waarskuwing ontvang oor Chancellor House se onbehoorlike politieke verbintenis, maar Duff het verlede week dié bewering ontken.
 
HPA is ook in die verlede gekritiseer omdat die drukketels vir Medupi en Kusile na bewering deel van die oorsaak vir die groot agterstand by hierdie nuwe kragstasies is.
 
Mathews Phosa, die ANC se voormalige tesourier, het reeds in 2010 gesê Chancellor House moet sy aandele in HPA verkoop.

Phosa het gesê Chancellor House se belang in groot regeringstenders soos dié van Eskom skep die indruk die ANC “misbruik belastingbetalers om geld in te samel.” Vir baie jare is sy mening geïgnoreer.
 
Volgens News24 se bronne is die kontrakte vir die drukketels intussen oorgeneem deur Mitsubishi Hitachi Power Systems-Africa (MHPSA), ‘n nuwe maatskappy wat gestig na die samesmelting van die Japannese vervaardigingsreuse Mitsubishi en Hitachi.
 
MHPSA het nie reageer op News24 se vrae oor Chancellor House nie. David Milner, sy woordvoerder, het bloot gesê die verhouding tussen Hitachi Power Africa en Chancellor House is reeds beëindig met MHPSA se stigting.
 

Medupi-werkers staak lustig voort na hofbevel

Konstruksiemaatskappye wat betrokke is by die bou van die Medupi-aanleg op Ellisras (Lephalale) in Limpopo stuur steeds teksboodskappe aan werkers waarin hulle aangesê word om terug te keer werk toe.

Kontrakteurs en Eskom het verlede week ‘n hofbevel bekom wat gelas dat die werkers hulle staking beëindig, het RSG berig.

Die meerderheid van die werkers gaan egter voort met hulle onbeskermde staking wat nou reeds bykans vier weke lank duur, ondanks die gevaar dat hulle afgedank kan word.

Volgens die Eskom-woordvoerder, Khulu Phasiwe meld minder as tweeduisend van die sowat 16 000 werkers daagliks vir diens aan.

Hulle maak van openbare vervoer gebruik in plaas van die busse wat deur Eskom verskaf word om intimidasie te vermy.

Daar is vroeër bekendgemaak dat die voltooiing van Medupi, asook die Kusile-aanleg, verder deur die voortslepende arbeidsonrus vertraag gaan word.

Geweld breek weer by Medupi uit

Geweld het uitgebreek tussen die polisie en stakende konstruksiewerkers van die Medupi-kragaanleg op Ellisras (Lephalale) in Limpopo, het RSG berig.

Pantservoertuie en waterkanonne is ook ingebring. Dit volg nadat polisie en werkers slaags geraak het by hostelle in die Marapong-township waar strate opnuut versper is en busse verhoed word om werkers op te laai.

Motors in die gebied is met klippe bestook en die ingang na die township is met brandende bande versper.

Sommige werkers kon egter daarin slaag om by die werk uit te kom. Die stakers het gister Eskom se aanbod om vandag vir werk aan te meld, verwerp.

Medupi-stakers terug werk toe met netwerk onder groter druk

Die Nasionale Mynwerkersunie, Numsa, sê geskorste werknemers van die Medupi-kragstasie in Ellisras (Lephalale) sal na verwagting môre terugkeer werk toe. Dié aankondiging kom te midde van groot druk op die kragleweringsnetwerk.

Eskom het Woensdagaand fase-drie beurtkrag ingestel, en sê die kragnetwerk is tans kwesbaar.

Nuus24 berig ten minste 1 500 werknemers is uit die kragstasie gesluit nadat hulle ‘n bonus vir die voltooiing van eenheid 6 geëis het.

Numsa-streekswoordvoerder, Mahlodi Modike, sê hulle sal steeds vandag met werknemers vergader om die voorstel van die werkgewer te bespreek. Sommige van die werkers het boodskappe ontvang dat hulle geskors is, terwyl ander bloot uitgesluit is.

Dié aksie het tot die staking aanleiding gegee.

Eskom en Numsa het drie dae lank onderhandel, waarna die geskorste werkers uiteindelik toegelaat is om terug te keer werk toe. Die bonuseis is egter nog nie uitgeklaar nie.

Eskom het intussen aangekondig dat Fase Twee beurtkrag van sesuur vanoggend tot tienuur vanaand hervat sal word.

Die kragvoorsiener sê die netwerk is onder druk weens opwekkingseenhede wat buite werking is. Fase Drie beurtkrag is Woensdag ingestel nadat geskeduleerde onderbrekings sedert Sondag voorkom.

Die Johannesburgse elektrisiteit-nutsmaatskappy City Power het bekend gemaak dat ‘n nuwe stelsel in werking gestel word.

Volgens die kragbeperking-stelsel sal krag na huishoudings gesny word wat elektrisiteit buitensporig gebruik. Dit sal egter slegs geld vir huishoudings met slim-meters.

Die burgemeester van Johannesburg, Parks Tau wat die loodsfase in Aspen Hills bekend gestel het, sê verbruikers sal aangemoedig word om krag tydens dié tydperke spaarsaam te gebruik.

Beurtkrag tap miljarde van ekonomie

Eskom se beurtkrag kos die SA ekonomie tussen twintig en tagtig miljard rand per maand.

Dit is volgens ‘n voorlegging wat die Departement van Openbare Ondernemings vandag aan die Parlement maak.

Eskom se raad gaan na verwagting ook vandag op ‘n spesiale vergadering oor die toekoms van sy voorsitter, Zola Tsotsi besluit.

Die vergadering by Megawatt Park kom te midde van berigte dat Eskom se voormalige uitvoerende hoof, Tshediso Matona sy skorsing ook vandag in die Arbeidshof gaan betwis. Tsotsi het vroeër aangekondig dat Matona en drie ander senior bestuurders gevra is om hul poste te ontruim.

Intussen word berig dat werkers by die Medupi-kragaanleg met ‘n een dag lange staking besig is. Die staking gaan na bewering oor swak lewenstoestande en hoër lone.