Nene ‘bid’ dat Zuma nie Molefe in Gordhan se pos aanstel nie

Die voormalige minister van Finansies, Nhlanhla Nene, het aan die vereniging van swart sekuriteite-en beleggingsberoepslui gesê hy bid dat President Jacob Zuma nie die minister van Finansies, Pravin Gordhan uit sy pos sal verwyder nie.

Nene het die hooftoespraak gelewer by ‘n geleentheid in Kaapstad om die vereniging se organisasie vir jong beroepslui van stapel te stuur.

Politieke ontleders sê die onlangse inhuldiging van die voormalige bestuurshoof van Eskom, Brian Molefe, as parlementslid, beteken moontlik dat hy tydens ‘n kabinetskommeling as minister van Finansies aangestel kan word.

Nene sê hy het volle vertroue in Gordhan se vermoëns, en dat die land nie enige verdere onbestendigheid sal kan verwerk nie.

Nog ‘n voormalige Minister van Finansies, Trevor Manuel, het ministers geroskam wat nie verantwoordelikheid neem vir hulle portefeuljes nie.

Manuel het in ‘n onderhoud met die SABC gesê dit is onverklaarbaar waarom sommige ministers nie begryp dat hulle verantwoordbaar behoort te wees nie.

Met verwysing na die Minister van Kommunikasie, Faith Muthambi, het Manuel gesê dit wil voorkom of die korrekte prosedures bloot geïgnoreer word.

Muthambi wat die parlementêre portefeuljekommitee oor die SABC se jaarverslag sou ingelig het, het nie aan die einde van Februarie by die vergadering opgedaag nie.

Die waarnemende bestuurshoof van die openbare uitsaaier, James Aguma het in haar afwesigheid gesê die SABC het in die 2015/16 boekjaar `n verlies van R411-miljoen getoon. Aguma het verduidelik dat “onvoorsiene gebeure” die verlies meegebring het

Muthambi behoort uit haar pos verwyder te word, het die DA gesê en belowe hulla gaan die nodige stappe neem om te sorg dat sy tot verantwoording geroep word vir haar onwettige optrede.

Dit volg na die parlement se ad hoc-komitee oor die SABC bevind het dat Muthambi haar politieke mag misbruik het om in meng by die openbare uitsaaier.

Dit het glo tot grootskaalse sistematiese agteruitgang by uitsaaier gelei. Een van die bevindinge is dat Muthambi nie die pos van bedryfshoof laat adverteer het omdat sy volgehou het dat Hlaudi Motsoeneng goed in die waarnemende hoedanigheid gevaar het.

Spertyd vir SAL-ooreenkoms verstryk vandag

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens se spertyd vir ‘n ooreenkoms met Airbus om vyf vliegtuie te huur, verstryk vandag, het RSG berig.

Meer as 600 miljoen rand sal teen vandag betaal moet word tensy die Tesourie en SAL ‘n ooreenkoms kan bereik oor die kontrak.

Vroeër is berig dat die Europese vliegtuigvervaardiger bereid is om voort te gaan met ‘n ooreenkoms wat deur die regering goedgekeur is om vyf A330-vliegtuie aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens te verhuur.

Die afgedankte minister van Finansies, Nhlanhla Nene het ‘n ruiltransaksie beding waarvolgens die SAL nie die vliegtuie hoef te koop nie.

Die voorsitter van die SAL-raad, Dudu Myeni het egter probeer om die ooreenkoms te heronderhandel ten spyte van teenkanting van die Tesourie.

Die Lugdiens moet teen vandag ‘n regsbindende ooreenkomsbrief aan die maatskappy stuur om die huurooreenkoms te verseker.

Alle oë is op die heraangestelde minister van Finansies, Pravin Gordhan om te sien of hy Nene se standpunt gaan handhaaf.

Nene het Myeni op 3 Desember beveel om voort te gaan met die ooreenkoms, maar hy is ses dae later afgedank.

Volgens ‘n SAL-memorandum kan die redery nie dié duur uitgawe bekostig nie.

Deur die vyf A330-200-langafstandvliegtuie te huur sal die redery miljarde rande bespaar.

SA se kernplanne glo reeds goedgekeur

Die dagblad Business Day het Maandag berig dat die kabinet verlede Woensdag in die geheim die kernkragplanne goedgekeur het.

Suid-Afrika beplan om tussen 6 en 8 kernkragreaktors van 9 600 MW op te rig teen ‘n geraamde koste van tussen R500 miljard en R1 000 miljard wat sowat ‘n kwart van die land se krag teen 2030 sal voorsien.

Die DA het sy kommer uitgespreek dat die Parlement gesystap is in die besluit om voort te gaan met ‘n kernkragprogram.

Die minister van Finansies, Pravin Gordhan het Maandag egter by ‘n mediakonferensie belowe dat die regering met fiskale omsigtigheid te werk sal gaan in die tenderproses.

Hy het gesê dat daar ‘n formele verkrygingsproses sal wees.

Die DA-woordvoerder, Gordon Mackay sê die besluit is kommerwekkend in die lig van die ekonomiese nagevolge van die afdanking van Nhlanhla Nene as minister van Finansies.

Mackay sê gegewe die omvang van die projek moes die kwessie in die Parlement bespreek word.

Gordhan wou nie nadere besonderhede oor die kerntender gee nie en dit wil voorkom asof besluite steeds in die geheim geneem sal word.

Daar is glo nog geen uitsluitsel oor die ligging van die sentrales nie.

Die DA vrees dat die Russiese Rosatom voorkeur kry sonder dat daar duidelike tenderspesifikasies bekend is.

In September 2014 het Tina Joemat-Pettersson, minister van energie, ‘n ooreenkoms in Wene met Rosatom onderteken wat Rosatom toestemming gee om te tender.

Die regering het daarna aangekondig dat ‘n onderneming onderteken is om agt kernreaktors op te rig, maar weens kritiek teruggekrabbel en gesê daar sal ‘n tenderproses wees.

“Die tesourie het volgens ons inligting reeds ‘n koste-ontleding gedoen en bevind die program is onbekostigbaar, maar hulle is aangesê dié bevinding is polities onaanvaarbaar en dat hul model herontwerp moet word,” sê Mackay.

Die tesourie wou glo nie die kostebepaling amptelik bekendmaak nie om die kabinet te keer om met die tenderproses te begin.

Dit is klaarblyklik hoekom Nene afgedank is.

Cosatu waarsku David van Rooyen oor kerntransaksie

Cosatu het Donderdag die nuwe minister van finansies, David van Rooyen, gemaan dat hy nie behoort voort te gaan met die staat se beplande kernkragtransaksie nie.

Die Franse Areva-kerntender vir Eskom is pas deur ‘n appèlhof ter syde gestel.

Volgende maand sal die reuse kernkragtender aan die Russe, onder aanvoering van Tina Joemat-Pettersson, die minister van energie, beslis word.

Joemat-Pettersson sê die tender moet reeds voor die begin van die volgende finansiële jaar in April aan die suksesvolle bieër toegeken word.

Die vorige minister van finansies Nene was gekant teen die beplande tender en het in ‘n onderhoud gesê die regering se plan om 9,600MW van kernkragkapasiteit te bekom, sal eers goedkeur word as dit bekostigbaar is.

Ontleders meen Nene is in die pad gesteek oor sy besware. Die waarde van die kernkragtransaksie sal na verwagting tussen R650 miljard en R1000 miljard wees.

Kommer heers in sekere kringe oor die kernkragplanne wat deur die presidensie ondersteun word, omdat dit reuse geopolitieke implikasies het.

Gordon Mackay, die DA se woordvoerder oor energie, het Donderdag gesê Zuma se besluit om ontslae te raak van Nene hou direk verband met Nene se teenstand teen die kernkragplanne.

Die tesouriedokument waarin die finansieringsmodel vervat is, is steeds geklassifiseer sodat die portefeuljekomitee oor energie nog nie insae daarin gehad het nie.

Die kernkragkontrak wat Suid-Afrika met Rusland wil sluit, sal glo mbv ‘n leningskema gefinansier word.

Alhoewel die SAL-kontrak van R6 miljard voorgehou word as die rede waarom Zuma van Nene ontslae geraak het, meen ontleders dat die kernkontrak die werklike rede is.

In ANC-besprekingsdokumente voor sy nasionale algemene raadsvergadering het die party verklaar dat ‘n deursigtige bekostigbaarheidstudie oor kernkrag gedoen behoort te word.

Wat duidelik is, is egter dat sulke besluite weens politieke oorwegings geneem sal word.