Oproer oor paaie het nie swart inwoners se dors geles nie

Die ernstige tekort aan water weens die erge droogte in die Noord-Kaap is nou inwoners van Van Zylsrus se grootste bekommernis en nie meer paaie nie.

Swartes van dié dorp het gister met lede van die Noord-Kaapse regering se uitvoerende raad vergader.

Die John Taolo Gaetsewe streek – waarvan die dorp deel uitmaak – hou al vir jare lank betogings “oor die swak toestand van paaie”.

Maar dit wil voorkom of die paaie as verskoning gebruik word om nie skool te gaan nie. Skole in die gebied is al vir maande gesluit as gevolg van oproer hieroor.

Premier Sylvia Lucas sê die tekort aan water was egter Dinsdag een van die grootste besprekingspunte aangesien bouwerk aan paaie in die gebied fluks voortgaan.

“Gelukkig vir ons is dit minder as 30 kilometer grondpad – slegte grondpad – wat ons besig is om te herstel. Ons is op Van Zylsrus waar ons ‘n gemeenskapsvergadering gehad het. Inwoners kla oor maatskaplike euwels, grondpaaie en munisipale dienste – veral die tekort aan water” sê Lucas.

SA: 56 miljoen siele

Daar woon na raming 56 miljoen siele in Suid-Afrika waarvan 51% vroulik is, volgens die halfjaarlikse berekeninge van Statistiek Suid-Afrika, en hulle sit nie stil nie.

Vir die tydperk 2011-2016, het ongeveer 247 437 mense gemigreer vanaf die Oos-Kaap uitwaarts, maar die uitvloei van Limpopo van byna 305 030 mense, was nog groter.

Gedurende dieselfde tydperk, het Gauteng en die Wes-Kaap ‘n geraamde invloei van immigrante van ongeveer 1 216 258 en 363 114 onderskeidelik ervaar.

By dié aankondiging tydens ‘n mediakonferensie in Pretoria Donderdag, het die statistikus-generaal, Pali Lehohla, gesê migrasie is ‘n belangrike demografiese proses wat die ouderdomsprofiel en verspreiding van provinsiale bevolkings raak.

Die grootste deel van die Suid-Afrikaanse bevolking (24%) woon in Gauteng, sowat 13,5 miljoen mense. KwaZulu-Natal is die provinsie met die tweede grootste bevolking van 11,1 miljoen mense (19,9%).

Die Noord-Kaap bly steeds die provinsie met die kleinste deel van die Suid-Afrikaanse bevolking, net oor die 2%.

Sowat ‘n derde van die bevolking is tussen die ouderdomme van 15 jaar en jonger en ongeveer 8% is 60 jaar of ouer.

Van diegene jonger as 15 jaar, woon ongeveer 23% in KwaZulu-Natal en 20,4% in Gauteng.

Die grootste persentasie van mense van 60 jaar en ouer woon in Gauteng, te wete 26%, en dié groep gaan waarskynlik groter word met die verloop van tyd.

Kort en lang stembriewe

Die kortste stembriewe gaan in Buffalo City in die Oos-Kaap aan kiesers uitgedeel word, waar net 12 politieke partye deelneem.

Kiesers in die Mangaung Metro Munisipaliteit gaan die tweede kortste stembrief van alle metro munisipaliteite landwyd kry tydens die 2016 Munisipale Verkiesing.

Volgens die OVK gaan net 14 politieke partye in dié gebied aan die verkiesing deelneem.

Die langste stembrief gaan in Kaapstad, Suid-Afrika se dwelmhoofstad, uitgedeel word waar kiesers ‘n keuse van 36 politieke partye het.

Daar word vermoed dat politieke partye ook gebruik word om geld te was, aangesien wetgewing nie vereis dat skenkers blootgelê word nie.

Die leier van die IVP, Mangosuthu Buthelezi het in Ulundi in KwaZulu-Natal by die party se laaste saamtrek voor Donderdag se verkiesing gesê in die Wes-Kaap is daar bejaardes wat al 18 jaar op huise wag en steeds vir die DA stem.

Buthelezi sê daar is ook gemeenskappe sonder kraanwater. Hierdie inwoners is nie eers bewus van die menigte partye nie.

Die OVK het vroeër aangedui dat ‘n rekord getal politieke partye vanjaar aan die verkiesing gaan deelneem.

In terme van plaaslike munisipaliteite het die Richtersveld-munisipaliteit in die Noord-Kaap die kleinste proporsionele stembrief met net drie partye wat in die gebied tot die verkiesingstryd toegetree het.

Stembriewe is intussen in Soweto gesteel. Houers met bykans 2000 stembriewe is Donderdag uit `n afleweringsvoertuig in Dobsonville gesteel.

Die gesteelde stembriewe sal nie gebruik kan word nie en veiligheidsmaatreëls is opgeskerp.

Meer as 800 000 kiesers sal vandag en môre spesiale stemme kan uitbring in wat eintlik maar weer eens ‘n etniese sensusopname is.

Die Verkiesingskommissie sê dié syfer is glo die hoogste ooit.

Die VK se adjunk-hoofverkiesingsbeampte, Sy Mamabolo sê die hoë getal mense wat spesiale stemme kan uitbring, is moontlik gemaak weens die VK se veldtog om registrasie te vergemaklik.

Mense kon hulle aansoeke indien met SMS-boodskappe, op die internet of aansoeke per hand.

Nelson Mandelabaai sal na verwagting ‘n koalisie-raad kry waar die EFF met die DA kan saamwerk teen die ANC.

Dit sal beteken dat ‘n stem vir die DA in Pretoria en Port Elisabeth in werklikheid ‘n stem vir die EFF is, want met die DA-steun asook die EFF se steun, kan Tshwane dieselfde pad loop.

Die Munisipale Verkiesing 2016 vind op Woensdag 3 Augustus plaas.

Kimberley moet ligloop vir skelms wat ‘kragbespaarders’ smous

Die Sol Plaatje munisipaliteit in Kimberley het ‘n waarskuwing uitgereik oor mense wat hulle as munisipale amptenare voordoen en elektrisiteitsbesparings apparate verkoop.

Sol Plaatje woordvoerder Sello Matsie sê die verkopers van dié apparate, waarvan die toerusting nie een dieselfde is nie, oortuig inwoners dat hulle toestel die huiseienaar baie geld sal bespaar.

Matsie sê bejaarde inwoners word geteiken deur die vals amptenare.

Verder sê hy is daar reeds vasgestel dat inwoners met sowat R25 000 reeds ingeloop is.

ANC-grootkop gevonnis oor korrupsie

Vonnisoplegging teen die voormalige Noord-Kaapse ANC-grootkop, John Block begin na verwagting vandag in die Noord-Kaapse Hooggeregshof.

Regter Violet Phatsoane het tydens ‘n vroeëre verskyning beslis dat ‘n aansoek deur die batebeslagleggingseenheid eers afgehandel moet word voordat vonnisoplegging kan begin.

Block en Trifecta Holdings se direkteur Christo Scholtz, is onder meer aan korrupsie skuldig bevind.

Woordvoerder van die nasionale vervolgingsgesag, Mashudu Malabi, sê dié eenheid het vroeër aansoek gedoen om die bates van Block en Scholtz verbeurd te verklaar. Volgens die staat kan die bates waarop beslag gelê kan word tussen R600-miljoen en R700-miljoen beloop.

Block is die gewese Noord-Kaapse LUR vir finansies, die provinsiale ANC voorsitter en ‘n ANC-LPW in die Noord-Kaapse wetgewer.

Hy het uit al sy posisies bedank nadat hy skuldig bevind is.

Oorbesteding op hophuise in Noord-Kaap bekyk

Miljoene rande se oorbesteding aan die herstel van HOP-huise en doelwitte wat nie gehaal is nie, is van die probleme by die Noord-Kaapse departement van Menslike Nedersettings wat later vandeesmaand in die parlement gaan draai.

Die voorsitter van die parlement se portefeuljekomitee oor Menslike Nedersettings, Nocawe Mafu, het dié departement aangesê om weer ‘n voorlegging aan die komitee te doen.

Dit volg nadat dié komitee Dinsdag die departement se voorlegging sterk gekritiseer het. Die departement moes verslag doen oor sy prestasie tydens die vorige boekjaar en sy planne en doelwitte vir die volgende boekjaar.

Die voorlegging het onder meer gewys dat die departement verskeie doelwitte, soos die uitreiking van titelaktes en die bou van HOP-huise, nie bereik het nie. Van die probleme wat glo hiervoor verantwoordelik was, was die koste vir die vervoer van boumateriaal na afgeleë dorpe en die tekort aan professionele dienste.

Lede het egter gesê die departement moet ‘n meer volledige voorlegging gaan voorberei en met die nodige antwoorde op hul vrae terugkeer.

Valke soek stropers wat witrenoster skiet

Die Valke in die Noord-Kaap ondersoek ‘n voorval waarin ‘n witrenoster by Kimberley doodgeskiet is.

Woordvoerder, Philani Nkwalase, sê die witrenosterkoei is in die regterskouer geskiet. Volgens hom is haar ontbinde karkas verlede Vrydagoggend op ‘n plaas buite die stad gevind. Sy het nog albei haar horings gehad.

Nkwalase sê dit wil voorkom of die renoster ‘n week gelede geskiet is. Die gewonde dier het toe weggehardloop en op die plek op die plaas waar sy verlede Vrydag gevind is, gevrek.

Die ligging van waar haar karkas gevind is, gaan nie bekendgemaak word nie om verdere voorvalle te voorkom, sê Nkwalase.

Die Valke in die Noord-Kaap doen als in hul vermoë om voorvalle waarin renosters doodgeskiet word, te ondersoek.

Nkwalase sê plaaseienaars en werknemers moet meer paraat wees om veral renosters te beskerm teen uitwissing.

Hy doen ‘n beroep op gemeenskappe om enige verdagte mense of voertuie wat by plase in die provinsie opgemerk word, by die polisie aan te meld.

Dit kan ‘n groot bydrae lewer in die stryd teen renosterstropery, sê hy.

Nog niemand is in verband met die voorval in hegtenis geneem nie.

Mantashe sê aanvalle is teen ANC, nie net Zuma nie

Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe, sê die onlangse aanvalle teen president Jacob Zuma is geloods as ‘n aanval op die party, eerder as teen net die president alleen.

Hy het by die opening van ‘n beraad in die Noord-Kaap in Kimberley, gesê diegene wat Zuma se kop eis, soek ‘n sondebok ten einde die ANC te verswak.

Hy sê die ANC sal steeds met alle belanghebbendes in die komende dae ontmoet, insluitend met die Ahmed Kathrada-stigting, om die onlangse uitspraak van die Grondwethof teen Zuma te verduidelik.

Mantashe sê die groep burgerlike organisasies wat Woensdag hul teenkanting teen Zuma geopper het, is meestal ontevrede voormalige lede van die party wat uit desperaatheid handel.

‘n Groep van sowat 240 burgerlike organisasies – genaamd Verenig teen Korrupsie – sal aanstaande Saterdag sy veldtog teen Zuma amptelik loods.

Die groep bestaan uit kerke, burgerlike groepe, vakbonde, en akademici.

Hulle het Woensdag op die trappe van die Grondwethof in Johannesburg ‘n veldtog van stapel gestuur wat daarop gemik is om Zuma se bedanking af te dwing deur politieke druk.

Die veldtog se eerste optrede is aanstaande Saterdag. Suid-Afrikaners is gevra om in dorpe, kerke, moskees, townships, woongebiede, sportklubs en kultuurorganisies saam te trek en toekomstige optrede te bespreek.

Die hoofgeleentheid sal by die Regina Mundi-kerk in Soweto plaasvind.

Die PAC het intussen ‘n oproep om eenheid gedoen en swartes vermaan om hulle nie te verheug oor kritiek teen die ANC nie.

Die leier van ‘n faksie van die PAC, Letlapa Mphahlele sê die oproepe om die president af te dank kom neer op ‘n bewindsverandering.

Mantashe het ontken dat sy bywoning en dié van die party se nasionale voorsitter, Baleka Mbete in die Noord-Kaap magsvertoon is.

Hy het aan OFM-nuus gesê dat lede van die party se nasionale uitvoerende komitte (NUK) provinsiale berade in vyf provinsies bygewoon het.

Mantashe sê alhoewel hy baie klem gelê het op die uitwissing van faksies binne die ANC, is dit nie ‘n probleem in die Noord-Kaap nie.

Die ANC in die provinsie het egter maande ná die bedanking van sy provinsiale leier, John Block, nog nie ‘n aankondiging oor wie die top posisie in die provinsie sal beklee nie.

Mantashe sê daar is egter geen probleme nie.

Speaker se man verskyn weer oor moorde

Die eggenoot van Nokhaya Mjila, die ontslape swart speaker van die Mgcawu-distriksmunisipaliteit in die Noord-Kaap, verskyn na verwagting vandag weer in die Kathu-landdroshof.

Thamsanqua Mjila staar vier aanklagte van moord in die gesig, asook klagte van aanranding met die doel om ernstig te beseer en brandstigting.

Nokhaya is op 12 Junie verlede jaar in ‘n hospitaal in Bloemfontein oorlede, nadat sy twee weke vroeër ernstige brandwonde opgedoen het.

Sy is ernstig beseer toe haar man na bewering petrol oor haar uitgegooi en haar aan die brand gesteek het in ‘n familielid se huis op Olifantshoek. Mjila het daar aangesterk nadat sy uit die hospitaal ontslaan is.

Haar twee niggies, Langa Dilodile en Masila Moyeng en haar nege maande oue kleindogter, Khanyi, wat ook in die huis was, het ook aan hul brandwonde beswyk.

Speaker wat oor sy vrou ry se moordverhoor uitgestel

Die moordverhoor van die bruin speaker van die Kara Hais-munisipaliteit in Upington, Thomas Basson, is tot Vrydag uitgestel.

Basson het na bewering met sy voertuig oor sy vrou gery.

Hy is aanvanklik in hegtenis geneem op `n aanklag van strafbare manslag, maar die aanklag is nou na moord verander.

Basson het tydens sy inhegtenisneming verlede jaar beweer dat hy per ongeluk sy vrou vir ‘n hond aangesien het.

Basson is toe van strafbare manslag aangekla, het ‘n polisiewoordvoerder, lt Olebogeng Tawana gesê.

‘n Lykskouing wat uitgevoer is op sy vrou, het egter aangetoon dat sy na bewering verwurg is nog voordat die motor oor haar gery het.

Daarna is die aanklag verander na moord in plaas van strafbare manslag.

Basson is ook aangekla van dwarsboming van die gereg omdat hy na bewering gepeuter het met die misdaadtoneel.

Van ‘hotnot’ na ‘vuilgat’

Die Premier van die Noord-Kaap, Sylvia Lucas, kan weer in die sop wees oor ‘n uitlating wat sy na bewering aan ‘n EFF-wetgewerlid in die provinsie gemaak het.

Lucas is verlede jaar in die Gelykheidshof skuldig bevind aan haatspraak nadat sy die woord “hotnot” tydens ‘n amptelike toespraak gebruik het. Die hof het toe gelas dat sy ‘n openbare verskoning moet aanbied.

Die EFF het Lucas nou daarvan beskuldig dat sy ‘n kru-woord gebruik het, naamlik “vuilgat” toe sy na die EFF-LPW, Mbuyiselo Matebus, verwys het tydens die vorige wetgewersitting.

Lucas sê egter dié beskuldiging is ongegrond.

Harde werk het tot ‘n daling in geweldsmisdaad in die Noord-Kaap gelei, terwyl roof met verswarende omstandighede en kriminele sake in verband met eiendomme steeds ‘n groot kopseer vir die regering is.

Premier Sylvia Lucas het vanoggend tydens haar provinsiale rede in Kimberley gesê dat gemeenskappe se hulp nou ingeroep gaan word.

Lucas sê dit het tyd geword dat inwoners help om hul eie gemeenskappe te beveilig. Sy het gesê die provinsiale regering hou aanstaande maand ‘n beraad om misdaad hok te slaan in ‘n poging om alle belanghebbendes byeen te bring om ‘n konkrete plan van aksie saam te stel.

Honderde mynwerkers in Noord-Kaap gaan werke verloor

Honderde mynwerkers in die Noord-Kaap gaan hul werk verloor nadat drie myne besluit het om werkers af te dank.

Die myne in die Kathu-omgewing het hul werknemers in kennis gestel het dat hulle binnekort herstrukturering en moontlike afleggings oorweeg.

Adele Nel van Tau Mining het bevestig dat Aveng Moolmans, Tau Mining en die Khumani-ysterertsmyn vakbonde kennis gegee het van die voorgenome proses.

Sy sê hulle gaan ongeveer 175 werkers aflê.

PSG aandelemakelaar en portefeulje-bestuurder, Amelia Morgenrood, het in ‘n onderhoud met OFM-nuus gesê dat die internasionale daling in oliepryse verreikende gevolge vir die mynbedryf en die regering inhou.

Arbeidsontleders sê dié afleggings sal die sosio-ekonomiese welstand van inwoners van die Noord-Kaap ten nadele beïnvloed.

Nog ‘n trein ontspoor in die Noord-Kaap

Beamptes van Transnet se spoorvragafdeling is besig met opruimingswerk nadat ‘n goederetrein Sondag tussen Noupoort en Colesberg in die Noord-Kaap ontspoor het.

Transnet-woordvoerder, Mike Asefovitz, sê die trein met 29 waens wat motors vervoer het, het kort voor 14:00 ontspoor.

Volgens hom was die trein van Port Elizabeth onderweg na Kaalfontein naby Pretoria. Hy sê die oorsaak van die ongeluk en die omvang van die skade word ondersoek. Niemand is beseer nie.

Asefovitz sê die spoorlyn sal na verwagting teen Woensdag weer oopgestel word vir spoorverkeer.

Dit kom nadat ‘n passasierstrein van die Shosholoza Meyl in Augustus sowat 30km van Kimberley ontspoor het. Daar was 101 passasiers op die trein wat van Johannesburg na Kaapstad onderweg was.

Vier passasiers is in die hospitaal behandel. ‘n Splinternuwe Afro 4000-lokomotief van Spanje het dié trein getrek.

Dit is nie bekend wat die lokomotief was in die jongste voorval nie.

China het Port Nolloth-hawe in die oog

Die Hunan-provinsie in China gaan meer as 20 miljard rand in die Noord-Kaap belê.

Dit is aangekondig by die ondertekening van ‘n memorandum van verstandhouding in Kimberley. Die geleentheid is deel van die 2015 Vriendskapsweek tussen die twee provinsies.

Die premier van die Noord-Kaap, Sylvia Lucas sê daar is baie geleenthede in die Noord-Kaap. Sy sê daar is ‘n goeie verstandhouding en betrekkinge met Hunan-provinsie.

Die beskerming van mense in Suid-Afrika ingevolge die regsraamwerk sal glo voorkeur geniet, het die premier gesê.

Die vergadering volg op die BRICS-beraad in Kimberley wat verlede jaar gehou is, en waar China ‘n onderneming gemaak het om met die Noord-Kaapse regering te skakel oor handel.

Hulle het onderneem om te belê in ‘n aantal ondernemings in die provinsie.

China stel glo belang in die potensiaal van Port Nolloth as ‘n hawe, het die uitvoerende vise-president van China se Hunan-provinsie, Zhaoxiong Chen, verduidelik.

“Hunan is baie sterk in die velde van ingenieurswese, masjinerie, spoorvervoer en dit is die rede waarom ons gekies het om in ‘n provinsie soos die Noord-Kaap te belê,” het hy gesê.

Chen het bygevoeg dat Suid-Afrika sulke beleggings nodig het.