Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe, sê die onlangse aanvalle teen president Jacob Zuma is geloods as ‘n aanval op die party, eerder as teen net die president alleen.
Hy het by die opening van ‘n beraad in die Noord-Kaap in Kimberley, gesê diegene wat Zuma se kop eis, soek ‘n sondebok ten einde die ANC te verswak.
Hy sê die ANC sal steeds met alle belanghebbendes in die komende dae ontmoet, insluitend met die Ahmed Kathrada-stigting, om die onlangse uitspraak van die Grondwethof teen Zuma te verduidelik.
Mantashe sê die groep burgerlike organisasies wat Woensdag hul teenkanting teen Zuma geopper het, is meestal ontevrede voormalige lede van die party wat uit desperaatheid handel.
‘n Groep van sowat 240 burgerlike organisasies – genaamd Verenig teen Korrupsie – sal aanstaande Saterdag sy veldtog teen Zuma amptelik loods.
Die groep bestaan uit kerke, burgerlike groepe, vakbonde, en akademici.
Hulle het Woensdag op die trappe van die Grondwethof in Johannesburg ‘n veldtog van stapel gestuur wat daarop gemik is om Zuma se bedanking af te dwing deur politieke druk.
Die veldtog se eerste optrede is aanstaande Saterdag. Suid-Afrikaners is gevra om in dorpe, kerke, moskees, townships, woongebiede, sportklubs en kultuurorganisies saam te trek en toekomstige optrede te bespreek.
Die hoofgeleentheid sal by die Regina Mundi-kerk in Soweto plaasvind.
Die PAC het intussen ‘n oproep om eenheid gedoen en swartes vermaan om hulle nie te verheug oor kritiek teen die ANC nie.
Die leier van ‘n faksie van die PAC, Letlapa Mphahlele sê die oproepe om die president af te dank kom neer op ‘n bewindsverandering.
Mantashe het ontken dat sy bywoning en dié van die party se nasionale voorsitter, Baleka Mbete in die Noord-Kaap magsvertoon is.
Hy het aan OFM-nuus gesê dat lede van die party se nasionale uitvoerende komitte (NUK) provinsiale berade in vyf provinsies bygewoon het.
Mantashe sê alhoewel hy baie klem gelê het op die uitwissing van faksies binne die ANC, is dit nie ‘n probleem in die Noord-Kaap nie.
Die ANC in die provinsie het egter maande ná die bedanking van sy provinsiale leier, John Block, nog nie ‘n aankondiging oor wie die top posisie in die provinsie sal beklee nie.
Die ANC het losgetrek met ‘n reeks regsprosedures teen vier mense wat die party as die land se grootste “rassiste” beskou. Twee van hulle is DA-ampsdraers, Dianne Kohler Barnard en Chris Roberts, asook die sedertdien geskorste DA-lid wat reeds nasionale en internasionale berugtheid verwerf het, Penny Sparrow. Die enigste swart “rassis” wat aangekla word, is Velaphi Khumalo, ‘n werknemer van die dept. sport, kuns en kultuur in die Provinsie Gauteng. Khumalo het op Facebook geskryf dat blankes die “Hitler-behandeling” moet kry (sien hier bo).
Waarskynlik word Khumalo slegs aangekla omdat die Suid-Afrikaanse Raad van Joodse Afgevaardigdes druk toegepas het oor die verwysing na Hitler en die implisiete goedkeuring van sy beleid jeens Jode in die Facebook-uitspraak, en nie omdat die ANC-SAKP hoegenaamd begaan is oor antiblanke stellings nie. Dié afleiding word gestaaf deur die ANC se mediaverklaring gister waarin dié stap só omskryf word:
“Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, sê die ANC beskik as regerende party oor die morele en wetlike verpligting om leierskap te betoon en die verantwoordelikheid om rassekonflik en -oorlogvoering te voorkom. Die aansoeke word primêr gebring om die waardigheid van die swart, kleurling- en Indiërmeerderheid te herstel en om die grondwet te verdedig.”
Die party wil hê die vier moet onder die Wet op die bevordering van gelykheid en die voorkoming van onbillike diskriminasie vervolg word. Die ANC het Dinsdag ‘n aansoek by die Wes-Kaapse Hooggeregshof teen die DA-lid, Dianne Kohler Barnard, geliasseer, waarin hy om ‘n bevel vra dat Paul Kirk se Facebook-inskrywing, wat verlede jaar in September deur Kohler Barnard gedeel is, as rassisties verklaar word en haatspraak en onbillike diskriminasie verteenwoordig, soos dit deur die wet omskryf word.
In sy funderende eedsverklaring beweer Gwede Mantashe dat “Kohler Barnard se oproep om die terugkeer van PW Botha ‘n oproep is vir die terugkeer van verdrukking, onderdrukking, aanhouding, marteling, skending en moord op ontelbare swart, Indiër- en kleurlingmense. Trouens, dit is ‘n oproep om die terugkeer van die gehate stelsel van apartheid self.”
Die ANC eis ook ‘n verklarende bevel dat die gedrag van Kohler Barnard die lede en ondersteuners van die ANC, asook die miljoene swartmense, kleurlinge en Indiërs hul inherente waardigheid misken, tesame met hul grondwetlike reg om hul waardigheid geag en beskerm te sien. Daar word ‘n beroep op die hof gedoen om te verklaar dat spraakvryheid nie rassistiese uitlatings en haatspraak insluit nie.
R500 000-boete vir Kohler Barnard
Die regerende party wil hê dat Kohler Barnard R500 000 moet betaal aan ‘n organisasie wat nie-rassigheid, vedraagsaamheid en versoening in Suid-Afrika bevorder en doen ‘n beroep op die direkteur van openbare vervolgings om ook strafregtelike stappe teen haar te neem.
In die Port Elizabethse Hooggeregshof doen die ANC insgelyks aansoek teen die DA-raadslid in die Nelson-Mandelabaai-metropolitaansemunisipaliteit, mnr. Chris Roberts, wat sy mederaadslid, Mongameli Bobani, tydens debat in die raadsaal op 30 Julie verlede jaar ‘n “bobbejaan” genoem het.
Gisteroggend het die ANC insgelyks ‘n aansoek teen Penny Sparrow in die Scottburgse Landdroshof in Kwazulu-Natal geliasseer weens haar uitspraak dat swartes wat rommel strooi ape is. Dié uitlating moet volgens die ANC tot haatspraak verklaar word en sy moet vergoeding ten bedrae van R200 000 betaal, asook “as ‘n misdadiger” vervolg word.
Volgens dieselfde verklaring deur Zizi Kodwa, die ANC se mediawoordvoerder, het die ANC Dinsdag ‘n geding teen Velaphi Khumalo in die Roodepoortse Landdroshof ingestel vir haatspraak en onbillike diskriminasie na aanleiding van sy oproep “dat Suid-Afrika van alle blankes gesuiwer moet word soos wat Hitler met die Jode gemaak het” (sien skermskoot hier bo).
PW Botha en Verwoerd se beleid ‘identies met dié van Hitler’
Volgens Mantashe, “het die ANC vele blanke en Joodse lede en is dit die organisasie se plig om sy lede te beskerm en die fokus op die bou van ‘n nierassige maatskappy te behou. Hitler het die Jode aan die mees onmenslike vorme van menseregteskendings onderwerp, identies met dít waaraan swartes, kleurlinge en Indiërs in Suid-Afrika onder PW Botha en Hendrik Verwoerd onderwerp is.”
“Wat ons nodig het, is om al ons kragte te gebruik om van hierdie verdomde regering ontslae te raak” (Die Burger, 30 Junie, p 2). Aan die woord is Alex Boraine (gebore in 1931, met ‘n Afrikaner-pa) wat eens by die ANC vlerk gesleep het. Hy het algemeen bekend geword toe hy Desmond Tutu se adjunk by die Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) was. Aanvanklik wou Thabo Mbeki Willie Esterhuyse in hierdie rol gehad het, maar die ANC-kamerade het besluit dat Boraine net so of selfs meer bruikbaar sou wees. Boraine het hulle nie teleurgestel nie. Tutu en Boraine het as geestelikes aan “die wêreld” getoon dat hulle hulle politieke oorverligtheid uitleef; dat wittes eerder sleg as goed en swartes eerder goed as sleg is. Dié tweetal het hierdie werk opsigtelik so geniet dat ‘n mens kon dink dat hulle dit gratis gedoen het. Dit is egter nie hoe Tutu dinge doen nie. Hy hou van luukshede en het lank ruim bo sy inkomste gelewe, soos John Allen in sy Tutu-biografie aantoon. WVK-vergoeding het Tutu permanent kredietwaardig-welvarend gemaak. Dit was des te meer die geval toe Tutu selfs voordat die WVK-verslag naasteby klaar was na Amerika verkas het om daar lesings oor geregtigheid in die WVK-idioom aan te bied.
Tot sy eer kan genoem word dat Boraine vir Tutu as WVK-voorsitter uit sy aartsbiskoplike purper kleed wou skud, maar Tutu was vasbeslote om die indruk te wek dat hy bonatuurlike ondersteuning geniet. Andersins was Boraine Tutu se onvoorwaardelik ondersteunende adjunk. Soos Tutu het Boraine danksy die WVK welvarend geword. [In sy WVK-era het Boraine tot sy beskikking gehad “two young policemen appointed as bodyguards and drivers” (bron hier onder, p 94). Tutu het geen WVK-onkoste ontsien nie. Volgens Allen het hy meer as 300 mense in diens geneem.] Soos Tutu het Boraine na Amerika gegaan om jare lank letterlik op sy WVK-geskiedenis te kapitaliseer. Hy het ‘n boek oor die WVK geskryf, A Country Unmasked: Inside South Africa’s Truth and Reconciliation Commission (2000) en ‘n outobiografie, A Life in Transition (2008). Na 1990 was Boraine aanvanklik een van die voorste naïewes wat geglo het dat die nuwe Suid-Afrika onder Nelson Mandela as staatshoof en die ANC as die regerende party ‘n utopie sou wees. Nadat die goue meetsnoere vir hom finansieel in lieflike plekke geval het, kon Boraine, soos sommige ander oorverligtes, dit bekostig om ontnugter te raak en selfs daarmee vorendag te kom. In sy jongste boek gee hy in ‘n mate uitdrukking aan sy voorheen sluimerende onverligtheid: What’s Gone Wrong? On the brink of a failed state (Johannesburg: Jonathan Ball, 2014, 167p, R200; ook e-boek, bv Amazon Kindle $25.07).
Dit is vir Boraine onmoontlik om hom van die tentakels van sy oorverligte politieke verlede los te maak. (Hy het wel sy eertydse godsdienstigheid versaak.) ‘n Vorige redakteur van Die Burger, Piet Cillié, het hom “die rooi prins van Pinelands” genoem. Op die buitekant van sy jongste boek is daar lof van Tutu, asook van die skynbaar alomteenwoordige Max du Preez, terwyl die boek aan die nagedagtenis van sy Idasa-genoot en mede-Dakar-ganger, Frederik van Zyl Slabbert, opgedra is. Moenie verwag dat iemand soos Boraine, wat aan ‘n oorgekussingde lewe gewoond geraak het, hierdie boek, waarvoor hy ‘n aantal onderhoude gevoer het, op eie stoom en koste in sy studeerkamer sou skryf nie. Hy het fondse van Rausing Trust en kantoorruimte in Constantia Place gekry, “which helped to facilitate the writing of this book” (p 159). Rausing Trust is ‘n Londense menseregte-organisasie vir wie dit ook gaan om “LGBTI [Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Intersexed] rights”.
In sy voorwoord verwys Tutu na die kern van Boraine se boek: “For the ANC members [insluitende dié in die parlement] their ultimate loyalty is not to the country or the state. No, their loyalty is to the party” (p xiii). Dit gaan vir die ANC om meerderheidsregering (eintlik swart mag) en nie om demokrasie waarin die heil van alle inwoners vooropgestel word nie (p 57). Dít ten spyte van die feit dat al die ANC-parlementslede “took an oath to uphold the Constitution at all times as the ultimate authority in the land. It is thus not surprising when what are declared to be state occasions are turned into ANC rallies” (p xiii). Toe daar van Mbeki as president ontslae geraak is, is dit nie ingevolge die grondwet gedoen soos dit hoort nie, maar ooreenkomstig die wense van die ANC (p 5, 50). Die parlement het ‘n “virtuel lame duck” geword omdat (al die belangrike) besluite in Luthuli House, die ANC-hoofkantoor, geneem word en nie in die kabinet of die parlement nie (p 7).
Die Grondwethof en ‘n vrye pers het met dieselfde ANC-minagting te kampe (p 41). Gwede Mantashe, die kommunistiese sekretaris-generaal van die ANC, het gesê: “The print media is the official opposition, not the DA” (p 98). Maar daar word later tereg verwys na “a mediocrity about much journalism in the country and very little depth in reporting” (p 133). Die ANC se minagting van kritiek en opposisie volg uit sy kommunistiese kern: “The accusation of ‘Stalinist’ is still frequently applied to key figures, and can be seen in intolerance of opposition, an inclination to suppress dissident views, and concentration of power in one person” (p 42). Daar is hierdie voorspelling: “Should they [die ANC] lose their majority they will refuse to accept the will of the people” (p 58).
Soos bv Helen Zille dink Boraine Mandela was ongekwalifiseerd wonderlik. “We had in Nelson Mandela a leader of world-class proportions” (p 2). Mandela het glo “an outstanding period as president” gehad (p 4). Boraine erken nie dat dinge na 1994 aanvanklik (en noodwendig) bloot beter gelyk het nie. Alles wat oor meer as drie eeue tydens blanke bewind opgebou is, kon selfs deur so ‘n destruktiewe mag soos die ANC nie oornag vernietig word nie. Anders as by Mandela was daar by Mbeki ‘n “lack of wisdom and judgement” (p 5). Daarna het dit van kwaad tot erger gegaan. “Ever since [Jacob] Zuma’s election to the highest office in the land things have gone badly wrong. Wherever we look – education, health, safety and security, unemployment, lack of housing and basic facilities, police brutality, inefficiency, mismanagement, jobs for pals, the right of entitlement of the ruling party, corruption in the public service and at every level of government – we see signs of a failing state. The greed and maladministration displayed by government officials can only be described as obscene” (p 6). “Zuma must go” (p 107).
“The ANC government has all the signs of a liberation movement which has not been able to transform its old habits into good governance” (p 127). Die ANC faal as regering omdat hy in sy 30 jaar in ballingskap lojaliteit jeens die party tot norm en “seizure of power” tot ideaal verhef het (p 8). In Hoofstuk 1 en 2 gee die outeur ‘n historiese oorsig waarin hy die rol van Albert Luthuli, Oliver Tambo, Mandela, Walter Sisulu, Joe Slovo en Steve Biko gunstig voorstel. Soos die gebruik geword het, word beweer dat die Shapeville-slagting (1960) teen vreedsame betogers gepleeg is (p 10) en dat die Soweto-opstand (1976) deur Afrikaans en minderwaardige onderwys veroorsaak is (p 19). Daar is kwalik enigiets nuuts in hierdie hoofstukke. Enkele kritiese stellings kan verwelkom word, bv “There was a great deal of brutality within the ANC during the period of exile” (p 30-31).
Wat wel nuut is, is die brief wat Mbeki in Januarie 1986 aan Van Zyl Slabbert gestuur het, nadat Slabbert hom vooraf ingelig het oor sy planne om uit die parlement te bedank. Die ANC het dus voor die blanke politieke partye hiervan geweet. Mbeki stel ‘n standpunt wat later deur die toegeeflike FW de Klerk aanvaar is: “To insist that some should amend their views before negotiations can take place is to ask not for negotiations but for surrender “(p 36). Die ANC is gevolglik met hulle volle kommunistiese bagasie en hulle verbintenis tot gewelddadigheid tot die grondwetlike onderhandelings toegelaat. Die uiteinde was nie oorgawe deur die ANC nie, maar De Klerk wat mandaatloos die blankes tot roemlose algehele magsoorgawe gelei het. Boraine haal dele van die Organisasie vir Afrika-Eenheid (OAE, sedert 2002 die Afrika-Unie) se Harare-verklaring (21 Augustus 1989) aan, wat enkele dae nadat De Klerk staatshoof geword het (15 Augustus 1989) uitgereik is. Daarin word eise aan die Suid-Afrikaanse regering gestel. In elke opsig het die OAE sy sin gekry, hoewel daar deesdae min sprake van “equal citizenship” vir blankes (p 38) en “an independent and non-racial judiciary” (p 39) is.
In Mbeki se brief noem hy Slabbert “an afrikaner [met ‘n kleinletter] who will be an African [met ‘n hoofletter] and therefore happy to live as an equal and at peace with other Africans regardless of race and colour” (p 36). Boraine het sedertdien agtergekom dat hy nie gelukkig in die nuwe Suid-Afrika is nie en seker ook dat blankes tweederangse burgers is, dat daar nie vrede heers nie en dat ras en kleur steeds ‘n deurslaggewende rol speel.
Wat ek interessant vind, is dat Mbeki se Afrikaner/Afrikaan-terminologie deur iemand soos Albert Nothnagel oorgeneem is (Praag 4 Julie). Sedert 1990/1994 doen Nothnagel homself as oorverlig voor. As parlementariër het Boraine ‘n ander Nothnagel geken, wat hy in sy boek in onvleiende perspektief stel. Hy vertel wat kort na die Soweto-opstand gebeur het: “I was physically threatened by a National Party member who blamed my party [die Progressiewe Party] for the slaughter which took place on that fateful day, 16 June 1976. Albert Nothnagel confronted me in the dining room of parliament, quivering with rage, and looked set to strike me. I left him with his mouth open and red with anger” (p 19). GPS is die globale posisioneringstelsel. GPS-gesproke lê Damaskus en ANC-Gatkruip baie ver van mekaar af. Nothnagel se frontverandering het nie by Damaskus plaasgevind nie.
[Met die voorafgaande paragraaf as agtergrondskennis stel Nothnagel homself in ‘n nog meer onvleiende lig met die volgende twee sinne in ‘n onlangse brief in Die Burger (24 Julie, p 15): “Die beste deel van my loopbaan was die deelname aan die sterwensbegeleiding van apartheid. Ek het sedert 1974 [!] besef dat die doodsklok vir apartheid sal lui.”]
Boraine verwys na “the mediocrity of ANC MPs” (p 48) en die gevolglike “mediocrity in parliament” (p 130). “There ought to be at least a degree of competence within parliamentary representation. It appears that many who are appointed through the list system have minimal qualifications, and this shows in the lack of participation in debates and committee work by many MPs. It is legitimate to wonder whether the majority of MPs actually read and understand the content of legislation, and in particular the consequences which flow from each piece of legislation should it become law” (p 67). Daardie “list system” is ‘n onding. Parlementslede word deur elke politieke party volgens daardie party se voorkeurvolgorde benoem en nie deur kiesers per kiesafdeling verkies nie. Die politieke partye hou hiervan, want dit plaas hulle in beheer van sake. Dit geskied egter ten koste van demokrasie, dus direkte inspraak deur die kiesers. Party-oppermag is maar net een van baie kommunistiese idees wat kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika is.
In 2003 het die Electoral Task Team onder die leiding van Van Zyl Slabbert sy verslag voltooi. Daarin is aanbeveel “a shift from the list system to a combined list/constituency-based system, which would approximate to a people’s parliament far more than the current system” (p 69). Hiervan het niks gekom nie. In 2013 het die DA tereg opgemerk: “There is currently no direct link between the voting public and individual MPs. There is merely a link between the public and political parties” (p 73-74). “Candidates should come from the area they represent,” want dit is “a means of improving their individual accountability” (p 71). Die huidige bestel van proporsionele verteenwoordiging “ensure that minority parties had a presence in parliament” (p 74). Daar is al voorgestel “that at least 50 per cent of the members of parliament should be elected directly by constituencies” (p 75), maar die ANC verkies om te bly klou aan maksimale gesentraliseerde partybeheer.
Die gehalte van diegene op die regbank kan ook bevraagteken word omdat ras en geslag en demografiese verteenwoordiging pleks van “experience, merit and integrity” (p 90) ‘n deurslaggewende rol by die aanstelling en bevordering van kandidate speel. “The strength and the ability and the competence of the court depend to a significant extent upon the quality of the legal representatives” (p 83). Aan die Judicial Services Commision (JSC) word daar openlik soos volg voorgeskryf: “The need for the judiciary to reflect broadly the racial and gender composition of South Africa must be considered when judicial officers are appointed” (p 85). Wat ook afkeurenswaardig is, is die feit dat “the JSC is heavily weighted in favour of the legislature and the executive” (p 85), dus die ANC.
‘n Mens kan dus wonder in hoeverre daar werklik voldoende skeiding tussen die wetgewende en regterlike gesag is. Zuma wil sodanige skeiding eerder afbreek as handhaaf. Hy het gesê: “The powers conferred on the courts cannot be superior to the powers resulting from the political, and consequently administrative, mandate resulting from popular democratic elections” (p 89). Zuma is, volgens Boraine, “dead wrong” (p 89). Die Helen Suzman Foundation se standpunt is: “In a constitutional democracy an independent judiciary must be staffed by judges of the highest intellectual ability and moral character who not only understand but also live the spirit of the constitution” (p 87). Die ANC wil egter nie ongekwalifiseerd aan die grondwet onderdanig wees nie. Hy wil die grondwet verander of dan ten minste vertolk en toepas soos dit hom pas.
‘n Mens moet nie vir ‘n oomblik dink dat Boraine se kritiek op die huidige ANC hom nostalgies na die blanke politieke bewind laat verlang nie. Hy skryf van “the horrific legacy of 300 years of colonialism and a system of racial discrimination which reached into every area of life, its obscene and demeaning tentacles squeezing the life chances of more than 80 per cent of the population” (p 78). Boraine verwys na swartes in die apartheidsera as “being routinely and legally excluded from experience in government at every level” (p 78). Dit is ‘n oordrewe stelling. In die tuislande en in plaaslike besture in die res van die land was daar vir swartes geleenthede om in die politiek bedrewe te raak, maar baie van hierdie ampsbekleërs is sistematies uitgemoor, veral in opdrag van en deur die ANC. Dit pas Boraine om nie hierna te verwys nie.
Die laaste drie hoofstukke (6 tot 8) spreek die ondertitel van die boek direk aan: ‘n staat in die proses van mislukking, maar daar word min gesê wat nuut is. Daar word bv na grypsug en korrupsie verwys; dinge wat, soos gewelddadigheid, deur die UDF/ANC met voorbeeldstelling en opsweping aan die massa geleer is. “Many who were disadvantaged and deprived all their lives believe deeply that they are entitled to share in the riches of South Africa … it is not limited to the entitlement of opportunity; it often appears to be an entitlement to taking what can be termed ill-gotten gains” (p 99). Verder: “A great deal of today’s corruption stems from the state of mind which existed in the [ANC’s] exile period. The loss of the moral compass has not happened in the last few years, it seems to have happened a long time ago” (p 100-101). Deur die gebreke in die ANC (uitsluitlik) aan sy periode van uitgewekenheid te koppel, stel Boraine sy held, Mandela, vry hiervan. Hy doen dit sonder om besonderhede te verstrek oor waarom Mandela in daardie tyd tronkstraf uitgedien het. ‘n Veel swaarder straf vir sy misdade kon maklik geregverdig word.
“Everywhere we look, we see the dismal signs of that failing state in education, health, safety and security, the high rate of unemployment, the lack of housing and basic facilities for millions of people, the tragedy of Marikana … inefficiency, mismanagement, jobs for pals, and corruption in the public service and at every level of government” (p 114; soortgelyk aan p 6 hier bo aangehaal). “The ANC has failed to provide a vision for a just, peaceful and economically secure South Africa … Not only is there a lack of vision, there is also a deficit in leadership which threatens the peaceful and sustainable future of South Africa” (p 127).
In sy geheel wek die boek ‘n lam indruk. Boraine wou nie graag die ANC kritiseer nie. “This is a book I wish that I didn’t have to write. But write it I must. It has to do with initial admiration, shared by many, of the ANC and then watching in dismay as the party started slipping towards a failing state” (p 139). “I voted for the ANC in 1994 and looked forward to a new era in South African politics … Slowly I and so many others began to be disillusioned by the insistence on entitlement, the intolerance of opposition, the maladministration at every level of government, and the corruption, which assumed alarming proportions” (p 140). Boraine sou eerder sy eie beeld as oorverligte liberaal wou bestendig. Om te erken dat “die regses” se toekomsvisie in 1990/1994 en sedertdien van ‘n ANC-regering meer akkuraat as dié van die liberales of oorverligtes was en is, is egter te veel om van Boraine te verwag.
“A failing state could become a failed state if not checked. Very importantly, it also means that reform from within the ANC is impossible” (p 142). Hiermee word die sirkel voltooi. Voorheen is beweer dat apartheid nie hervorm kon word nie en uitgewis moet word. Nou word iets soortgelyks van die ANC gesê. “Because the culture of power seems to be so ingrained [in the ANC], genuine and extensive reform is simply out of the question. What is needed is a new coalition which will give South Africa a fresh start and enable it to return to the period which has been termed the Mandela years” (p 143). In laaste instansie bly Boraine dus polities onredbaar. Hy bly klou aan die Mandela-mite asof daarin heil vir ‘n ontwikkelde en eens vooruitstrewende, beskaafde, Westersgeöriënteerde staat kan wees.
Die minister van grondhervorming, Gugile Nkwinti, se voorstelle by die grondberaad dat daar ‘n beletsel geplaas moet word op die hoeveelheid grond wat landbouers mag besit, is sy eie idee, het City Press berig.
Daar is dus nog geen duidelikheid oor die minister se voorstel dat landbouers 50% van hul grond aan hul swart plaaswerkers moet afstaan nie. Boonop is die riglyne wat Nkwinti stel onuitvoerbaar.
City Press het berig dat die oordrag van wit eienaarskap na swart arbeiders die minister se eie voorstel is en dat hy nie goedkeuring van enige van die ANC-strukture of regeringstrukture gehad het om met so ʼn voorstel vorendag te kom nie.
Die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP) se hoofstuk ses bevat daarbenewens heeltemal ander voorstelle vir grondhervorming op distriksvlak.
Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, het die NOP-voorstelle vroeër aan kommersiële landbouers voorgehou, wat verskil van die Nkwinti-planne.
Daar is voorts nog geen duidelikheid oor wat presies die nuwe onteieningswet behels wat deur die kabinet goedgekeur is nie.
Intussen het adjunk-president Cyril Ramaphosa verlede week kommersiële landbouers in Limpopo aangemoedig om opnuut in landbou te belê en as wildboere hul belange uit te brei.
Oor Nkwinti se ondeurdagte grondgrypvoorstelle was daar byna nog geen konsultasie met die landboubedryf nie, wat tot onherstelbare skade vir boerdery gelei het. Boere neem tans ingrypende besluite om hul kennis, vaardighede en beleggings buite Suid-Afrika aan te wend.
Uitbreidings word dus gestaak en werkersgetalle neem af deur weens die onophoudelike en wêreldvreemde ideologiese opswepery. Die onherstelbare skade aan die Suid-Afrikaanse landbou is tot groot nadeel van voedselsekerheid in Suid-Afrika.
Johannesburg in die vroeë 1960s toe Verwoerd aan bewind was
deur Leon Lemmer
Propagandiste vir swart mag, bv die ANC, gee voor dat daar nog nooit so erg teen mense gediskrimineer is as tydens apartheid nie. Omdat swartes na bewering so uitermate benadeel is, word apartheid deesdae as voorwendsel misbruik om swartes buitensporig te bevoordeel. Dit is maar net ‘n enkele voorbeeld van hoe die waarheid in die nuwe Suid-Afrika vir politieke doeleindes verkrag word.
“Die mees wydgelese algemene geskiedenis van Suid-Afrika [Rodney Davenport, South Africa: A Modern History] het in sy vyfde uitgawe (gepubliseer in 2000) geargumenteer dat sowel die Eiselen-verslag [oor swart onderwys, 1951] as die wet [op Bantoe onderwys, 1953] gegrond was ‘op die veronderstelling van die Afrika-verstand se minderwaardige potensiaal’ en dat die wet ‘uitdruklik ontwerp is om die swart mense vir ‘n minderwaardige plek in die samelewing voor te berei.’ In die vorige uitgawe (1987) is daar geen verwysing na sulke veronderstellings of idees nie. Die 2000-uitgawe maak ‘n kniebuiging na die feit dat ‘n nuwe regering, behep met rassisme, aan die bewind gekom het. Apartheid is nie meer as ‘n onreg of misleide beleid beskou nie, maar as die boosheid self. Laasgenoemde standpunt word nie in die meeste geskrifte van die 1950’s en 1960’s aangetref nie” (Hermann Giliomee, Die Laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 69-70).
Wat Giliomee in hierdie aanhaling aantoon, is dat daar mede-historici is wat die oorgang na die nuwe Suid-Afrika misbruik om (soos die Broederbonders wat by die ANC aangesluit het) hulle gatte te swaai. Davenport is die soort geskiedskrywer wat die ANC-bewind nodig het om die hersiene geskiedenishandboeke vir skole te skryf; ‘n mark waarin outeurs baie geld kan verdien. Deesdae word die smarte van swartes in die ou Suid-Afrika doelbewus oordryf ten einde die huidige swart bevoordeling en blanke benadeling te probeer regverdig.
Nog ‘n doelbewuste poging ter veroordeling van die verlede en vergoeiliking van die hede is Cobus Olivier van Sasolburg se brief wat op 4 deser in Rapport gepubliseer is. Hy redeneer dat Fikile Mbalula se voorgestelde 60:40-sportkwotas baie beter is as die 100:0-kwotas van die verlede. Hierdie voorbeeld toon duidelik dat verpligte rasseskeiding plek vir gedwonge rasse-integrasie gemaak het. Die “vryheidstryders” het onvryheid gebring. Olivier ignoreer ook die feit dat daar vir die nasionale sokkerspan in die openingswedstryd tydens die 2010 Wêreldbeker-sokkertoernooi doelbewus net nie-wittes op die veld was. “Die wêreld” moes sien dat die nuwe Suid-Afrika swart is en nie wit nie. In die ou Suid-Afrika is die vryheid aan elke etniese groep gegun om ‘n 100% etniese span op alle vlakke saam te stel. In die nuwe Suid-Afrika mag daar 100% swart sportspanne, skole, universiteite, woongebiede, ens, bestaan. Wat nie toelaatbaar is nie, is enigiets wat 100% wit is.
Maar diegene wat in 1994 of later gebore is. word nogtans “vrygeborenes” genoem. Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, is behep met hierdie term en dring sy politieke preokkupasies op aan al die studente en personeel. Gwede Mantashe, die kommunistiese sekretaris-generaal van die ANC, daarenteen haat die term “vrygeborenes,” want nie-wittes ly volgens hom steeds weens apartheid (Die Burger, 9 deser, p 4). In bv die VSA en by bruines plaaslik word steeds gekerm oor die beweerde gevolge van slawerny. Al wat hierdie elemente probeer, is om te verseker dat hulle onbepaald, verkieslik vir altyd, van owerheidsweë bevoordeel word.
By (blanke) werkgewers bestaan daar deesdae die neiging om eerder buitelandse swartes (bv Mosambiekers, Zimbabwiërs) as Suid-Afrikaanse swartes in diens te neem. Dit word in die eerste plek gedoen nie omdat inkommer-arbeid goedkoper bekom word nie, maar omdat die wydverspreide persepsie bestaan dat hulle beter werkers is. Die werkskuheid van (sommige) inheemse plaaslike swartes kan moontlik toegeskryf word aan die erbarmlike beskerming wat hulle tydens die blanke bewind geniet het; dat nie toegelaat mag word dat swartes krepeer terwyl wittes in beheer is nie. Dit is moontlik dat swartes oor die algemeen beter lewensomstandighede in die ou Suid-Afrika as elders in Afrika geniet het, al probeer bv ANC-propagandiste hard om ons presies die teenoorgestelde wys te maak.
In al die eeue en dwarsoor die wêreld kan voorbeelde gevind word van groepe mense wat sosiaal uitgesluit en benadeel is. In die jongste verlede, 19de en 20ste eeu, en selfs tot in die hede, is daar uitgeworpenes soos die volgende, wat ek alfabeties lys:
Al-Akhdam in Jemen, wat moontlik afstammelinge van Sudanese soldate is.
Baekjeong in Korea, wat Kitaanse nomadiese Mongole is.
Burakumin in Japan, wat uit hoofde van hulle beroepe met dooie mense of diere te make het.
Dalits in die Indiese subkontinent, was as onaanraakbares bekend gestaan het.
Kagote in die Baskiese gebiede in Spanje en Frankryk, wat met bv melaatsheid geassosieer word.
Madhiban in Noord-Somalië, wat jagters is en ongesofistikeerde take verrig.
Roma (gypsies, sigeuners) wat veral in Sentraal- en Oos-Europa voorgekom het. Die Nazi’s wou hulle uitwis.
Wat hierdie sewe groepe gemeen het, is dat hulle sosiaal onaanvaarbaar was. As uitgeworpenes was hulle in groot mate verplig om bymekaar en apart van ander mense te woon en te lewe. Dit was asof hulle vuil en besmet was. As ongewenstes is hulle deur vooroordeel en diskriminasie gemarginaliseer en vervolg. In sommige gevalle was hulle verplig om feitlik deurlopend rond te trek op soek na ‘n ander en hopelik beter heenkome. ‘n Nomadiese leefwyse was kenmerkend van verskeie van hierdie groepe. Wat hierdie sewe groepe gemeen het, is dat hulle sosiaal op die allerlaagste vlak was. Maar daar is verskillende redes waarom hulle dermate onaanvaarbaar geag is.
Toegepas op die ou Suid-Afrika kan ‘n mens sê dat die hiërargie, (van die hoogste tot die laagste) vir die vier etniese groepe soos volg was: blankes, Asiate, bruines, swartes. In die nuwe Suid-Afrika (na die veelgeprese onderhandelde, demokratiese revolusie) is die hiërargie omgekeer: swartes, bruines, Asiate, blankes. Wat eerste was, is nou laaste. Wat bo was, is nou onder. Wat die hoogste was, is nou die laagste. Diegene wat gehad het, kan nou beroof word van hulle besittings (bv grond/plase, huise, geld) en selfs van hulle lewens. Aan dié wat nie gehad het nie, moet nou gegee word. Wat was, was onreg. Wat is, is geregtigheid.
‘n Omkering van waardes het plaasgevind. Brekers (diegene wat alles moontlik gedoen het om die land te vernietig) word hoër as bouers (diegene wat die land ontwikkel het) geag. Misdadigers, bv dié wat hulle aan terrorisme skuldig gemaak het, mag maar die hoogste poste beklee. Die begaafdste groepe (blankes, Asiate) word opsy geskuif en moet plek maak vir (skynbaar/moontlik) minder begraafdes (swartes, bruines). Swartes verklaar hulleself welkom in blanke woonbuurte. Hulle sien geen ironie daarin as swartes hulle in die Wit Huis tuismaak nie. Karel Schoeman verwys tereg na “die omgedopte Suid-Afrika” (Die Laaste Afrikaanse Boek: Outobiografiese Aantekeninge, Kaapstad: Human & Rousseau, 2002, p 423, 431).
In die modewêreld word kleure van jaar tot jaar afgewissel. Byvoorbeeld, as pruimpers in jaar X in die mode is, word dit in jaar Y met olyfgroen vervang. Dit is nie dat die een kleur noodwendig beter as die ander een is nie. Dit is eerder die geval dat die kleur anders is. Ingelyks is die nuwe Suid-Afrika nie noodwendig beter as die ou Suid-Afrika nie. Waarom dit gaan, is dat dit anders moet/wil wees. Transformasie is letterlik verandering en nie (noodwendig) verbetering nie. Heel gepas is die kommuniste se slagspreuk dat hulle die wêreld wil verander. In die modewêreld sal in jaar Y gesê word: Olyfgroen is die nuwe pruimpers. Na analogie daarvan kan van die nuwe Suid-Afrika gesê word: Swart is die nuwe wit. Maar hou in gedagte: Dit is nie (noodwendig) ‘n verbetering nie.
Die huidige “reggestelde” hiërargiese toestand in Suid-Afrika word dikwels vir groot lof uitgesonder. Wat is verkeerd hiermee?
Eerstens het die bogenoemde sewe groepe nie eensklaps van onder na bo gevorder nie. Al wat gebeur het om hulle omstandighede te verbeter, was om diskriminasie teen hulle te verminder of selfs te verbied. Hulle is steeds op hulleself aangewese as hulle hoër in die sosiale hiërargie wil vorder. Daarvoor is eie prestasie, dus aktiwiteite gegrond op meriete, noodsaaklik. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, het die ANC-regering ingevolge swart mag oornag en grootliks prestasieloos die hoogste etniese status aan die swartes toegeken.
Tweedens was hierdie sewe groepe op die allerlaagste sosiale vlak en hulle is in baie opsigte steeds daar, al is daar minder faktore wat hulle vordering belemmer. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, is die blankes amptelik van die hoogste vlak tot die laagste vlak neergehaal weens verraad deur hulle eie mense. Die faktore wat blankes se vordering belemmer, is sekerlik nie verminder nie. In die praktyk het die beperkings in werklikheid eksponensieel vermeerder. Die speelveld mag nie gelyk wees nie, want baie van die swartes kan nie sonder bevoordeling mededingend wees nie.
Derdens is alle diskriminasie teen hierdie sewe groepe ontmoedig of selfs verbied. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, is diskriminasie nie verbied nie. In die grondwet word diskriminasie ten gunste van nie-wittes en die gevolglike benadeling van wittes nie net toegelaat nie, maar inderdaad aangemoedig. Geen keerdatum vir sodanige “regstelling” word gestel nie, gevolglik kan diskriminasie teen blankes tot in die oneindige voortgesit word.
Daar is talle aanduidings dat die wittes in baie opsigte die begraafdste etniese groep is. Dit is die groep met die beste prestasierekord. Elders word sodanige groep nêrens tot die laagste vlak gedegradeer nie omdat besef word dat hulle ontmagtiging onmoontlik in landsbelang kan wees. Maar die degradering van wittes tot die amptelik laagste vlak is presies wat die grondwetlike onderhandelaars en die grondwetskrywers bewerkstellig het. Dit is ‘n heeltemal uitsonderlike situasie waarin statutêr bepaal word dat die uitnemendste burgers, as hulle wit is, deur rassediskriminasie benadeel mag word. So ‘n opset is klaarblyklik nie in die openbare belang nie. Dit is wél in die belang van individue wat ten koste van meer verdienstelike blankes bevoordeel word.
Vir die ANC is dit ‘n wet van Mede en Perse dat nie-wittes (en veral swartes) bo wittes en vroue bo mans bevoordeel moet word. Die nuwe Suid-Afrika is dus wesenlik sowel rassisties as seksisties. In sy retoriek beweer die ANC en sy meelopers egter presies die teenoorgestelde, dus dat die nuwe Suid-Afrika nie-rassisties en nie-seksisties is. Hierdie uitlating word egter weerspreek elke keer as die demografie opgehaal word as rede waarom die oorgrote meerderheid poste aan swartes en die helfte daarvan aan vroue toegeken moet word.
Onderliggend aan hierdie redenasie is die foutiewe aanname dat mense gelyk en wesenlik eenders is. Sowel die werklikheid as die deurslaggewende belang van meriete word grootliks ontken. In hierdie proses word (van) die voortreflikste burgers die geleentheid ontneem om ‘n optimale bydrae tot die ontwikkeling en behoud van die land te lewer. Vooruitgang word gevolglik gestrem en dienslewering faal klaaglik.
Hierbo is genoem dat groepe om verskillende redes op die laagste vlak in die hiërargie beland het. Die rede wat vir die degradering van Suid-Afrikaanse wittes tot die amptelik laagste vlak aangevoer word, is apartheid. Apartheid word as ‘n onvergeefbare wanprestasie voorgehou. Dit word summier ontken dat apartheid enige positiewe aspekte of heilsame gevolge het. In werklikheid gebeur dit selde dat ‘n politieke maaksel net sleg of net goed is. Slawerny het bv ledigheid bekamp en die ekonomiese en sosiale nuttigheid van die slawe bevorder deurdat hulle geleer is om allerhande take te verrig. Tydens apartheid het die land vinniger ontwikkel en was daar meer wet en orde as onder die ANC-bewind. Onderwys en dienslewering was voorheen stukke beter en korrupsie was baie minder.
Doodgewone bekwaamheid kan nie strafloos geïgnoreer word nie. Tydens apartheid is baie poste by voorkeur (selfs uitsluitlik) deur wittes gevul. Realisties beskou is die beste kandidate dikwels (dalk selfs meesal) aangestel. In die nuwe Suid-Afrika word die meeste poste by voorkeur aan nie-wittes (en veral swartes) toegeken. In die geval van poste wat gevorderde meriete vereis (bv bekwaamheid, toewyding, ondervinding, formele kwalifikasies), word die beste kandidate deesdae in baie (moontlik die meeste) gevalle nie aangestel nie.
Op hierdie manier word daar in die naam van ideologie versuim om die heil (dus die beste belange) van die land na te jaag. Die groeiende blanke diaspora is ‘n ernstige aanklag teen die ANC-regering. Die land kan nie bekostig om (van) sy beste burgers te verloor nie. In hulle plek stroom minder verdienstelike (en dikwels onwettige) immigrante die land binne; in baie gevalle armlastiges wat veel eerder ‘n las as ‘n bate vir die land is. Geen politieke party voer egter ‘n veldtog hierteen nie.
Die bogenoemde Kagote is die buitelandse benadeelde groep wat my die meeste aan die huidige Suid-Afrikaanse blankes herinner. Die Kagote is met melaatsheid geassosieer. Ons as blankes (en veral die Afrikaners) word met apartheid geassosieer. Dit het my laat dink aan ‘n gedig van die bruin digter S(ydney) V(ernon) Petersen (1914-1987) waarmee ek op skool kennis gemaak het. In sigself toon dit dat onderwys in die apartheidsera nie in dieselfde mate ideologies gesensor is as wat tans onder ANC-bewind die geval is nie.
Die gedig waarna ek verwys, is “Bede” wat in 1944 in die bundel Die Enkeling gepubliseer is. JC Kannemeyer noem hierdie gedig “die klaggebed oor ‘die vloekstraf van ‘n donker huid'” (Die Afrikaanse Literatuur, 1652-1987, Pretoria: Academica, 1988, p 224). Petersen kla “dat selfs U, Heer, van my moes wyk … my nie wou reinig van die slyk.” Maar dit is nie die verwysing na slyk wat my hier op die spoor van Petersen gebring het nie. Dit is veel eerder die vergelyking van sy pigmentasie (aan die einde van die eerste strofe) met ‘n “skurfte”. Dit het die Kagote se melaatsheid by my opgeroep.
Ingevolge die revolusionêre omkering van waardes in die nuwe Suid-Afrika is dit nie meer ‘n donker huid wat ‘n vloekstraf is nie. Nie-witheid het ‘n kragtige middel ter bevoordeling van onder meer nie-verdienstelikes geword. Waar bruines van weleer, soos Petersen, hiërargies wit wou wees, wil huidige bruines, soos Russel Botman, Jonathan Jansen en Henry Jeffreys, deesdae swart wees. Vir hulle is swart inderdaad die nuwe wit. Witheid het ‘n skurfte, ‘n melaatsheid geword. So iets is egter alleenlik moontlik omdat toegelaat is dat apartheid buitensporig gedemoniseer is en uitsonderlike blanke prestasie oor eeue opsetlik geïgnoreer word.
Onderliggend is daar die onomstootlike feit dat ons deur ons eie mense ontheem is. Daardie bliksems woon ongeskonde en welvarend tussen ons.
President Jacob Zuma het uiteindelik sy stilswye oor die Nkandla-verslag verbreek nadat die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela bevind het dat hy onregverdig daardeur bevoordeel is
Die OB het verklaar dat Zuma ‘n billike bedrag uit sy eie sak moet terugbetaal vir die opgraderinge.
Die president het gesê hy het nooit die multi-miljoen randse verbeteringe aan sy Nkandla-woning in KwaZulu-Natal versoek nie.
Zuma het in sy eerste openbare reaksie op die verslag, sy regeringsamptenare vir die besluit verantwoordelik gehou.
Die president het tydens ‘n verkiesingsveldtog in Gugulethu op die Kaapse Vlakte gevra waarom hy moet betaal vir iets waarvoor hy nie gevra het nie.
‘n Plaaslike nuuskanaal het oor die president se reaksie berig.
Hy het ook gesê die rasse-en armoedeverdeling tussen wit en swart in die Kaapse Skiereiland bly steeds ‘n probleem.
Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe, het na ‘n vergadering van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee (NUK) in Kaapstad ‘n verklaring uitgereik, in wat beskou word as ‘n beskermingsring om die president.
Mantashe het Zuma verdedig oor die bevinding van die OB, dat Zuma onregverdig voordeel getrek het uit van die veiligheidsopgraderings aan sy privaatwoning.
Hy het gesê diegene wat werklik daaraan skuldig is dat hulle te hoë pryse gevra het, sal deur die Spesiale Ondersoek-eenheid ontbloot word.
Die nasionale polisiekommissaris, Riah Phiyega moes haarself opnuut verdedig teen beskuldigings dat sy die parlement mislei het oor die opgraderinge.
Sy het die ANC in die verleentheid gestel omdat sy in die regering se Nkandla-verslag aan die Nasionale Uitvoerende Komitee gesê het die swembad by President Jacob Zuma se woning is vir brandblussingsdoeleindes.
Phiyega sê sy is onskuldig.
Die ANC sal intussen vanmiddag ‘n mediakonferensie hou oor die afgelope naweek se nasionale uitvoerende komitee-vergadering in Kaapstad.
Gwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, en Jessie Duarte, adjunk-sekretaris-generaal, het die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, se lekkasies as “gevaarlik” beskryf.
Nadat die verslag aan die Mail & Guardian gelek is, het veiligheidsministers Vrydag met die OB vergader.
Die voorlopige Nkandla-verslag is deur die OB vir “poltieke doeleindes” uitgelek, het hulle gesê, want dit kon niemand anders gewees het nie.
“Ons waardeer die OB se werksaamhede, maar ons is bekommerd oor optrede wat blykbaar ’n openbare ophef wou veroorsaak.
“Die OB moet na deeglike ondersoek aanbevelings maak, nie uittreksels laat uitlek, die publiek aanhits en dán die finale verslag bekend maak nie.”
Madonsela het ontken dat die verslag deur haar kantoor uitgelek is. Sy het die publikasie van die voorlopige bevindings veroordeel.
Die staat het vroeër die hof genader om te verhinder dat die verslag openbaar gemaak word.
Mantashe het egter gesê die OB-verslag asook die departement van openbare werke se geklassifiseerde Nkandla-verslag moet dringend openbaar gemaak word.
Daar word vermoed dat die geld gekom het uit ‘n padkontrak ter waarde van R1 miljard.
Die naam Nkandla kom van die Zoeloewerkwoord “khandla”, wat beteken om moeg te wees.
Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe, sê die ANC is gereed om vandag se tussenverkiesings in die Tlokwe-munisipaliteit in Portchefstroom in Noordwes te wen.
Hy het gepraat nadat die Kieshof in Bloemfontein ses van die nege tussenverkiesings wat vandag gehou moes word, op die nippertjie uitgestel het.
Die ses tussenverkiesings is uitgestel nadat die hof ten gunste van gediskwalifiseerde kandidate beslis het.
Hulle het die Onafhanklike Verkiesingskommissie voor die hof gedaag nadat hulle nominasies om as onafhanklike kandidate te staan, deur die OVK afgewys is.
Mantashe sê die party sal nou op wyke 6, 18 en 26 konsentreer om te verseker dat die ANC dié wyke wen.
Twee munispale tussenverkiesings word ook vandag in die Wes-Kaap gehou.
Wyke in die Drakenstein-munisipaliteit in die Paarl en Mosselbaai sal betwis word. In Mosselbaai word wyk 8 deur die DA, ANC en ‘n onafhanklike kandidaat betwis, nadat die lidmaatskap van die DA-raadslid deur die party be-eindig is.
In die Paarl is die ANC-raadslid geskors en word wyk ses deur die DA, die ANC en ‘n onafhanklike kandidaat betwis. – RSG
African National Congress ( ANC) se sekretaris-generaal Gwede Mantashe sê die omstrede ekonomiese aspekte van die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP) sal nie afgeskryf word nie.
Die Alliansie se ekonomiese beraad kon die naweek nie ooreenstemming bereik oor die ekonomiese hoofstuk van die plan wat reeds deur die regering en die ANC aanvaar is nie.
Hulle het ingestem om ‘n taakspan saam te stel om hul verskille aan te spreek. Cosatu en die SAKP het hul afkeuring van die ekonomiese hoofstuk van die plan herbevestig.
Cosatu-affiliasies het die plan verwerp, en gesê dit is teenstrydig met die Vryheidsmanifes .
Mantashe het gesê: “Ons het nie die besorgdheid wat geopper is oorbeklemtoon nie, dit is ‘n lewende dokument. Die NDP is nie ‘n beleid nie, dit is ‘n plan. Jy kan nie die HOP of die Vryheidsmanifes daarteenoor stel nie, die klem is op die implementering van die bestaande plan, wat die rede is waarom ons ooreengekom het op die tweede fase van die oorgang.” Die regerende alliansie het ‘n beroep vir eenheid onder sy vennote gedoen, en het gewaarsku teen wat hulle noem “chroniese teenkanting”.
Die verdeeldheid in Cosatu oor die lot van sy geskorsde Sekretaris-generaal, Zwelinzima Vavi heers egter steeds en word gesien as ‘n manier om kritiek teen die ANC stil te maak.
Die Alliansie se ekonomiese beraad wat gister geëindig het, het gesê slegs ‘n verenigde front kan effektiewe leierskap verskaf, maar het elke vennoot se onafhanklikheid bevestig.
Die SAKP se adjunk-sekretaris-generaal Jeremy Cronin het gesê die Alliansie moet met vrymoedigheid en konstruktief en op kameraadskaplike wyse met ‘n sin van verantwoordelikheid nie net vir ons eie organisasie, maar vir die eenheid van die alliansie omgaan.”
Hy het gesê die ANC loop die gevaar om nie die stem van die massas te wees indien hulle nougeset konformisties raak en kritiek onderdruk nie. Cronin het gewaarsku dat dit nie met “chroniese teenkanting” verwar moet word nie.
Gwede Mantashe, die ANC se sekretaris-generaal, het het toegegee dat pres. Robert Mugabese stelling dat Zimbabwiese burgers Suid-Afrika se ekonomie oorgeneem het, waar is.
Hy gesê Suid-Afrika kan by Mugabe gaan kers opsteek wat betref beleggings in onderwys en opleiding.
Hoewel “dit erg is om by Mugabe te hoor”, is dit nie onwaar nie, het Mantashe by ‘n inligtingsessie erken.
“In die landbou en gasvryheidsbedryf is daar orals Zimbabwiërs omdat ons jongmense blykbaar dink sulke tipe werk is benede hulle.”
Hy het ook Zanu-PF daarvan beskuldig dat hy die ANC wil destabiliseer met Julius Malema se Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), maar nie meer besonderhede gegee oor dié poging nie.
Mantashe het verklaar dat Malema se nuwe politieke beweging deur Zanu-PF gedryf word en daarom afwyk van die Vryheidshandves “en baie meer met Mugabe en Zanu-PF” te make het.
“Nêrens in die Vryheidshandves sê dit grond moet sonder vergoeding gevat word nie. Malema gaan te kere oor die besitreg van minerale onder die grond. Besit die staat dit nie reeds danksy wetgewing nie?”
Die ANC bekommer nie dat Malema die jeugstem gaan afrokkel nie. “Die jeug identifiseer met die EFF, akademici met (dr.) Mamphele (Ramphela) se Agang . . . die ANC is vir almal.”
Die ANC se uitspraak by monde van sy sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, dat die hofuitspraak wat bepaal die omstrede frase “dubulu ibhunu” (“Skiet die Boere”) onwettig en ongrondwetlik is, nie uitvoerbaar of afdwingbaar is nie, is foutief en ondermynend van die grondwet en die Suid-Afrikaanse regstelsel.
Howe maak juis nie uitsprake wat onafdwingbaar of onuitvoerbaar is nie. Mantashe moet eerder tyd spandeer en artikel 165 van die grondwet gaan bestudeer. Dit sal hom en die ANC goed te pas kom. Artikel 165(3) bepaal dat geen persoon mag inmeng met die funksionering van die howe nie. As sekretaris-generaal van die regerende party behoort hy van beter te weet.
Die uitspraak gemaak deur waarnemende regter Leon Halgryn is afdwingbaar en uitvoerbaar. Dit sal nie te moeilik wees om die organisasie en ampsdraers van die ANC aanspreeklik te hou vir die gevolge van hulle dade wat hieruit voortspruit nie. Die VF Plus gaan derhalwe regsadvies inwin om te kyk of Mantashe se opmerkings oor hierdie uitspraak nie op minagting van die hof neerkom nie.
Voormalige minster van verdediging, Terror Lekota wat ‘n onlangse ope brief aan die ANC gestuur het, is vandag deur die ANC jeugliga as ‘n sterwende perd beskou wat sy laaste skoppe na die party mik. Segsman Floyd Shivambu sê die liga wou eers nie reageer op die brief van Lekota nie, en het moeg geraak vir die man se “kinderagtige, openlike weerstand en verdraaiing” van die party se beginsels.
“Die ANC Jeugliga sou mnr. Lekota los om ‘n gek van homself te maak, en hom toelaat om soos alle sterwende perde ‘n paar skoppe in te kry” het Shivambu bygevoeg. Donderdag het Lekota, wat ook die nasionale voorsitter was, die ANC leierskap daarvan beskuldig dat hulle die party weglei van sy politieke kultuur en waardes.
In ‘n sterk bewoorde verklaring aan die ANC sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, het hy gesê dat die huidige leierskap binne die ANC ‘n direkte en klinkklare vertrek van die Vryheidshandves geneem het. Lekota het hom ook uitgespreek teen die hoë vlakke van onverdraagsaamheid in die ANC.
Shivambu het gesê dat Lekota homself met die skryf van dié brief soos ‘n bedorwe brokkie gedra het. Hy sê dat Lekota nou te ver gegaan het en dat hy homself buite die organisasie se beginsels en riglyne gedefinieer het. Volgens Shivambu behoort Lekota onderworpe te wees aan prosesse, beginsels en dissipline, indien hy nog ‘n lid van die organisasie is.
Hy het gesê dat die liga ‘n uitgebreide benadering tot die verklaring sal bespreek met hulle volgende vergadering. Hy sê ook dat dieANC nie deur lafaards en agente wat oproer stook gyselaar gehou sal word nie en ook nie wat dreigemente van wegbreek van die party maak nie.
Só 'n aksie sal volgens hom die werklike magsbehepte lede ontbloot. Die mense wat wil wegbreek van die ANC moet dit nou doen sê Shivambu. Hy sê dat dit net eiebelang sal uitwys van die mense wat nie demokratiese besluite kan aanvaar nie.
Lekota beweer in sy brief dat lede wat standpunte gehad het wat verskil van die gewilde menings, later uit die party se strukture verwyder is. Dit is volgens hom iets wat indruis teen die ANC se demokratiese kultuur. Lekota sê dat in pleks daarvan om respek vir demokratiese institusies te kweek, die ANC-leiers dreigemente maak dat hulle die land tot stilstand sal bring indien regsuitsprake nie strook met wat hulle wil hê nie.
Donderdag het minister van vervoer en lid van die uitvoerende raad, Jeff Radebe, in antwoord op die brief van Lekota gesê dat ANC-lede se kritiek teen die party dieselfde is as hulle kennisgewing om te bedank.Die ANC is volgens Radebe ‘n vrywillige samekoms van individue wat in die ANC glo en wat vry is om dit te verlaat as hulle nie meer daarin glo nie.
Die geskiedenis is vol voorbeelde van individue wat te groot geword het vir die ANC. Die mense kon hulle self nie meer onderwerp aan die dissipline van die organisasie nie. Hulle was dan voor die keuse om vrywillig te bedank of hulle was geskors. Radebe het aan Lekota geskryf dat hy hoop dat hulle hom nie hoef te skors nie.
