voedselsekerheid – praag.co.za

AgriSA wil moontlik Grondwethof nader oor grondplafonne

AgriSA het alternatiewe benaderings voorgestel om “vinniger en meer volhoubare” herverspreiding van grond te bewerkstellig as wat deur die instel van grondplafonne bereik kan word.

Die voorsitter van AgriSA se landbou-ontwikkelingskomitee, Ernest Pringle sê in ‘n verklaring die konsep van grondplafonne is sedert 2011 die onderwerp van hewige debatte en talle studies is gedoen oor die lewensvatbaarheid van sodanige maatreëls.

Hy sê raadgewers het die minister van Grondsake, Lungile Nkwinti, afgeraai om grondplafonne in te stel. Pringle sê die minister het desondanks besluit om die konsep-wetsontwerp op 17 Maart te publiseer, met slegs 30 dae vir openbare kommentaar.

Hy sê die konsepwetgewing is ondeurdag. Pringle sê van die gevolge sluit in ‘n nadelinge uitwerking op produktiwiteit en beleggings, asook verblyfonsekerheid.

AgriSA is van mening dat die wetsontwerp ongrondwetlik is en win tans regsadvies in.

Nkwinti wat self geïmpliseer is in ‘n korrupte grondtransaksie, het gekies om die aandag af te lei van homself deur ‘n hoogs onverantwoordelike verklaring in die Parlement.

Die neem van grond sonder vergoeding was nog nooit op die tafel van die kant van die regering nie, want dit is in stryd met die beskerming wat verleen word aan eiendom deur die Grondwet, sê Pringle.

Die ANC is opsetlik besig om die verkeerde inligting rondom die 50/50 loodsprogramme te versprei, waar die oordrag van grond in werklikheid nie aan swart begunstigdes gegee word nie, maar aan die staat.

President Zuma se verklaring in sy staatsrede dat 83 miljoen hektaar “bewerkbare” grond in wit hande is, reflekteer ANC-dogma, maar het min met die werklikhede van landbougrond in Suid-Afrika te make. Die stelling is bloot net verkeerd. Grond in wit hande is veel minder as dit en slegs ‘n klein deel van hierdie landbougebiede kan beskryf word as “bewerkbaar”.

Dit geld ook vir die 8 miljoen hektaar grond oorgedra aan “voorheen benadeelde individue en gemeenskappe”, maw swartes, sedert 1994. Hierdie berekening sluit alle grond wat privaat in hierdie tydperk befonds, oorgedra en geskenk is ter “bemagtiging” asook “gelykheidsprojekte” wat deur boere, maatskappye en nie-regeringsorganisasies betaal is uit hul eie sakke.

Die idee van ‘n pre-koloniale grondoudit is sonder enige meriete. Restitusie-eise word vertraag deur swart onvermoë en die regering se verbintenis tot onbetroubare en onakkurate data met betrekking tot historiese grondbesit, het Pringle in ‘n verklaring uitgewys.

Dit sou ‘n veel beter gebruik van belastingbetalergeld wees om die uitstaande navorsing oor die restitusie-eise van byna 20 jaar gelede ingedien, te prioritiseer of ten minste te probeer om die huidige grondoudit reg te kry, het Pringle gesê.

Hy sê belegger- en landbouvertroue in die ekonomiese groei van Suid-Afrika word daardeur ondermyn en sal ongetwyfeld ‘n negatiewe impak op voedselsekuriteit en die lewensbestaan van mense in landelike gebiede hê.

Hongersnood dreig om die Tsjadmeer

Die Dalori-kamp naby Maiduguri in die noordooste van Nigerië is opgerig vir mense wat deur Boko Haram haweloos gelaat is.

Die prys van ‘n koppie rys het al byna verdubbel en etniese geweld dreig in Nigerië waar inwoners kla dat hulle deur Fulani-groepe met AK-47’s bedreig word wat hele statte afbrand en mense verjaag.

Minstens tien mense sterf elke dag van hongersnood in die kamp.

Intussen word die staat daarvan beskuldig dat hulle noodvoorrade steel om op die ope mark te gaan verkoop terwyl die kamp se mense van honger omkom.

Nigerië se ekonomie het ‘n knou gekry met die dalende ru-oliepryse.

Dit beklemtoon die groeiende voedselkrisis in die noordooste van Nigerië en die Tsjadmeer-gebied.

Die Verenigde Nasies het reeds in Mei aangedui dat 9,2 miljoen mense wat om die meer woon en die grens tussen Nigerië, Tsjad , Kameroen en Niger vorm, ‘n groot behoefte aan kos ondervind.

VN reël droogtekonferensie in Windhoek

Meer as 600 deelnemers word by die eerste Afrika Droogtekonferensie verwag wat vanaf 15 tot 19 Augustus in Windhoek sal plaasvind.

Die konferensie sal ’n tegniese sessie insluit waaraan kenners sal deelneem, gevolg deur ’n hoëvlaksessie waartydens ministers in Afrika en verteenwoordigers van VN-agentskappe teenwoordig sal wees.

Die tema is “Die verbetering van veerkragtigheid teen droogte op die Afrika-vasteland”

Die kerndoelwitte van die konferensie is om ’n strategiese raamwerk vir droogtebestuur op te stel wat die veerkragtigheid teen droogtes vir die hele Afrika-vasteland sal verbeter; om streeks- en internasionale aandag op die kwessie te fokus om veerkragtigheid te kan verbeter; behoeftes en tekortkominge sowel as goeie praktyke te identifiseer en vennootskappe en samewerking tussen lande te versterk.

Die projekkoördineerder het tydens die bekendstelling gesê Afrika is kwesbaar vir die impak van droogtes, wat na verwagting as gevolg van klimaatveranderinge meer dikwels gaan voorkom.

Suider-Afrika is juis kwesbaar vir droogte weens die totale gebrek aan staatshulp vir sukkelende boere, ‘n nuwe verwikkeling onder die ANC wat eerder op “rassisme” fokus. Na verwagting gaan voedselpryse met ten minste 25% styg en 5 miljoen ton mielies sal ingevoer moet word.

“Die kwesbaarheid is beklemtoon deur die voortdurende El Niño-weerverskynsel. Oos-Afrika ervaar die ernstigste droogte in 60 jaar en die Verenigde Nasies (VN) het hongersnood in Somalië verklaar. Suider-Afrika word ook ernstig geraak en die droogte is in Maart vanjaar as ’n streekramp verklaar,” het Kauna Schröder gesê.

“Die groot verwagte uitkoms van die konferensie is ’n strategiese raamwerk om Afrika se veerkragtigheid teen droogtes te verbeter. Dit geniet reeds die volle steun van die Afrika-unie (AU). Ons kan nie resultate hê as ons nie al die feite bymekaar het nie,” het Schröder gesê.

Terselfdertyd soek die ministerie na borgskappe van en vennootskappe met die private sektor ten einde die droogte te verlig.

Schröder het gesê langtermynvennootskappe is ook moontlik op gebiede soos die verbetering van vroeë waarskuwingstelsels vir droogtes in Namibië, die ontwikkeling van versekeringsmeganismes teen droogtes asook water- en energiebesparingstegnologie.

Die Landbounavorsingsraad (LNR) van Suid-Afrika, het op die LNR se voorlegging oor sy strategiese plan tot 2020 aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye verslag gedoen oor 10 000 pakkies witmieliebaster sade wat in 2014/’15 gratis aan kleinboere in Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, die Vrystaat en KwaZulu-Natal uitgedeel is om te toets.

Die twee sade WE3127 en WE3128 is nie geneties gemodifiseer nie en word onder die handelsnaam DroughtTEGO verkoop. Die eerste droogteverdraagsame witmieliebastersaad wat deur die LNR se Wema-projek (Waterdoeltreffende mielies vir Afrika) ontwikkel is, is in 2014 bekend gestel.

Nege kleinboere van die boerevereniging Mokaba in Mokopane, Limpopo, het te midde van die ergste droogte in 20 jaar hul opbrengs tot 1,14 t/ha van die vorige seisoen se 0,6 t/ha (toe hulle ander mieliekultivars geplant het) verhoog.

Droogte: SA moet mielies invoer

Die regering sê hy gaan meer as R2,3-miljard bestee om mielies in te voer.

Die SABC berig dit kom te midde van een van die ergste droogtes in die land in 23 jaar.

Suid-Afrika sal vir die eerste keer in sewe jaar ‘n netto-invoerder van mielies wees. Die regering sê witmielies sal van Zambië en Meksiko ingevoer word, terwyl geelmielies van Argentinië en Brasilië verkry sal word.

Die landbou-organisasie, AgriSA meen Suid-Afrika benodig sowat 770-duisend ton mielies vir die seisoen, waarvan sestig persent reeds ingevoer is.

Die minister van landbou, Senzeni Zokwana het vroeër gesê die droogte kan nog ‘n ramp vir die hele streek van suidelike Afrika word indien dit voortduur. Vyf provinsies – Noordwes, KwaZulu-Natal, die Vrystaat, Limpopo en Mpumalanga – is tot dusver tot rampgebiede weens die droogte verklaar.

Zim moet graan invoer met hongersnood wat dreig

Die Zimbabwiese regering het begin om graan aan gesinne uit te deel wat getref word deur ‘n ernstige droogte in al die provinsies van die land.

Die VSA wat Famine Early Warning Systems Network (Fewsnet) befonds, het in Mei berig dat sommige huishoudings in landelike gebiede in die suide van die land “byna niks” geproduseer het nie, deels te wyte aan “laat reën gevolg deur ‘n langdurige droë periode”.

Zimbabwe moet graan invoer uit verskeie lande in die streek om voedseltekorte te probeer voorkom in die land na swak oeste.

Die landbou-katastrofe is die gevolg van Robert Mugabe se grondhervormingsplan, waar wit boere se grond gekonfiskeer is en vir swartes gegee is.

Luidens mediaberigte moet die Suider-Afrikaanse land ten minste 700 000 ton mielies lewer om voedseltekorte te voorkom. Die invoere sal die platsaktesourie van die land sowat R3,1 miljard kos, volgens ontleders.

Ten minste 16% van die land se geraamde 13 miljoen mense staar hongersnood in die gesig.

Volgens die staatsbeheerde Herald-koerant, word die provinsie Masvingo die ergste geraak en ten minste 131 000 ton graan word benodig.

Boshof-plaasaanval: Verdagtes op vrye voet

Nog niemand is in hegtenis geneem in verband met ‘n skietvoorval gister waarin ‘n bejaarde boer op sy plaas by Boshof in die Vrystaat gewond is nie.

Die 69-jarige Douglas Pope is gister van agter in die regtersy gewond toe hy by sy plaas se hek by ‘n grondpad vanuit ‘n bewegende motor geskiet is.

Die polisie en plaaslike boere het kort ná die aanval die gebied gefynkam op soek na ‘n wit Toyota Corolla waaruit skote op Pope afgevuur is.

Pope se seun, Douglas, sê sy pa was op pad na ‘n vergadering op Boshof toe hy geskiet is. Sy gewonde pa het ná die skietery teruggejaag na die plaashuis om hulp te kry. Die polisie en boere was vinnig om omliggende paaie af te sper en ‘n soektog is begin.

Douglas sê die motief vir die voorval is onbekend.

Pope is in ‘n bestendige toestand in die Mediclinic Gariep in Kimberley. Die polisie het vroeër aan OFM-nuus gesê daar was vermoedelik drie mans in die motor. Skote is vanuit die motor se agterste sitplek gevuur.

Verdagtes van Vrede-plaasaanval weer voor

Die saak teen twee swartes wat in die rondgaande hof op Vrede verskyn het weens die aanval op ‘n bejaarde egpaar op hul plaas buite die dorp, sal na verwagting vandag hervat word.

Vrystaatse polisiewoordvoerder Zweli Mohobeleli sê Thabo Motloung sal na verwagting Augustus om borgtog aansoek doen, terwyl Paul Mei Zulu, wat slegs ure ná die aanval op Johannes en Rita Kritzinger in hegtenis geneem is, nie beplan om aansoek te doen nie.

Die verdagtes staan tereg op ‘n aanklag van poging tot moord, huisbraak en gewapende roof. Johannes is vier keer en Rita drie geskiet.

OFM-nuus het verlede week berig dat die egpaar steeds in die Netcare-Unie-hospitaal in Alberton se hoësorgeenheid is.

Hulle was onder pynverdowing en Johannes het al gepraat en reageer op sy kinders se stemme. Woordvoerder Ruan Combrink het gesê die egpaar is bewus dat twee verdagtes aangekeer is.

Obama, VN waarsku teen terreur en burgeroorlog

Pres. Barack Obama sê die bomaanval op Somalië se hoofstad is ’n wekroep dat terreurgroepe soos Al-Sjabaab niks anders as verwoesting aan te bied het nie en gestop moet word.

Obama het tydens ’n gesamentlike nuuskonferensie met eerste minister Hailemariam Desalegn in Addis Abeba, Ethiopië, gepraat. Hy sê Amerika en ander lande moet die druk op groepe soos Al-Sjabaab volhou.

Obama sê Al-Sjabaab is ’n ernstige bedreiging vir Ethiopië.

Dié Oos-Afrikaland is ’n vennoot van Amerika in die stryd teen terrorisme en deel inligting met Amerikaanse afgevaardigdes. Amerika het ook troepe gestuur om Somalië by te staan om die onstabiliteit in die land die hoof te bied.

Die Verenigde Nasies (VN) se hoof van bystand, Stephen O’Brien, het intussen gewaarsku oor die verwoestende gevolge vir burgerlikes in Suid-Soedan ná 19 maande se burgeroorlog wat deur gruweldade gekenmerk is.

O’Brien was op ’n vierdaagse besoek om “eerstehands die gevolge van die konflik en die pogings wat deur sy bystandsorganisasie aangewend word” in reaksie op die toenemende behoeftes waar te neem.

Volgens ’n VN-verslag is hongersnood aan die toeneem.

Byna 70 persent van die land se bevolking, oftewel 7,9 miljoen van die 11,6 miljoen inwoners, staar voedselonsekerheid in die gesig.

Voorleggings oor grondonteiening bevraagteken grondwetlikheid

President Jacob Zuma se beloofde onteieningswet wat in Februarie vanjaar in sy staatsrede aangekondig is, word beoog om die beginsel van “gewillige koper, gewillige verkoper” te laat vaar.

Belanghebbendes sal van Dinsdag tot Donderdag voorleggings oor die omstrede onteieningswetsontwerp doen.

“Ons is daartoe verbind dat die grond teruggegee sal word aan ons mense en die ANC doen ’n beroep op ons regering om die nodige wetgewing spoedig in te stel – vanjaar nog – om te verseker dat dit gebeur,” het Zuma gesê.

“Onteiening sál ingevolge die Grondwet geskied en ’n wet sál vanjaar aanvaar word.”

Dit strook egter nie met die redes wat in die wetsontwerp se memorandum genoem word nie.

Die memorandum sê die wetsontwerp se doel is om die Wet op Onteiening van 1975 in pas met die Grondwet te bring om prosesse en prosedures vir onteiening deur staatsorgane beter te kan bestuur.

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV) sal Dinsdagoggend ‘n voorlegging aan die komitee doen. Dr. Anthea Jeffery, beleidshoof, het die wetsontwerp vroeër as ongrondwetlik en drakonies beskryf.

Die regering het in 2008 en 2013 soortgelyke wetsontwerpe voorgestel, maar dit het misluk weens vrae oor die grondwetlikheid daarvan.

Netwerk24 berig dat wetsontwerp onder meer die volgende insluit:

■ Die minister van openbare werke het die “algemene mag om te onteien” ingevolge sy mandaat, wat die verskaffing en bestuur van akkommodasie, grond en infrastruktuur vir die behoeftes van die staat insluit;

■ As ’n eiendom vereis word vir onteiening, moet die staat ’n kennisgewing daaroor aan die eienaar bedien en dit in die Staatskoerant en twee ander plaaslike koerante publiseer;

■ Die eienaar moet dan binne 30 dae skriftelik sy besware indien en aandui wat hy as “regverdige en billike” vergoeding aanvaar;

■ Die staat kan binne 20 dae daarna besluit of hy dit aanvaar. As dit verwerp word, kan die staat sy eie bedrag voorstel; en

■ As geen ooreenkoms oor vergoeding binne 40 dae bereik kan word nie, moet die staat besluit of hy sal onteien, maar die eienaar daarvan inlig.

Meer as 50 000 nuwe grondeise

Daar is reeds 54 351 nuwe restitusie grondeise, in terme van die wysiging van die Wet op Restitusie van Grondregte (Wet 15 van 2014), ingedien. Hierdie syfer is bekend gemaak deur die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, Gugile Nkwinti, in opvolg op ‘n vraag in die parlement gesê.

“Nuwe restitusie grondeise is vir vyf jaar heropen tot 2019. Die 54 351 eise in minder as een jaar van heropening, is reeds 68% van die 79 600 eise wat ingedien was van 1994 tot 1998. Na 16 jaar is daar steeds ongeveer 5 000 aanvanklike eise wat nog nie afgehandel is nie. Indien die huidige syfer oor vyf jaar geprojekteer word kan meer as 200 000 eise verwag word. Die departement self verwag meer as 300 000 eise. Indien dit 16 jaar neem om 75 000 eise te hanteer sal dit meer as ŉ halwe eeu neem om 200 00 af te handel,” sê Pieter Groenewald van die VF+.

“Ons het reeds gewaarsku dat die heropening van grondeise groot onsekerheid in die landbousektor gaan skep. Nuwe eise sal veroorsaak dat dit nog baie jare mag neem om al die nuwe eise af te handel.

“Vanweë die moontlikheid van ’n grondeis, brei meeste boere op die oomblik nie hulle landboubedrywighede uit nie. Op hierdie tydstip het die Suid-Afrikaanse kommersiële landbousektor sekerheid oor die toekoms nodig om met nuwe beleggings en uitbreidings te verseker dat daar genoeg kos vir almal in die toekoms is.

“Wat Suid-Afrika tans nodig het, is dat die landbougrond wat reeds aan nuwe swart boere oorgedra is, suksesvol kos moet produseer. Suid-Afrika kort meer suksesvolle swart kommersiële boere. Nege uit tien van die oordragte van grond het misluk volgens syfers wat minister Nkwinti, minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, verskaf het. Ons kan nie bekostig dat nog vrugbare grond onproduktief raak nie terwyl die bevolking groei en daar daagliks meer voedsel nodig is nie,” het Groenewald gesê.

Grondgryp teen wittes tref Zim opnuut

‘n Nuwe vlaag van grondgryp teen wittes in Zimbabwe dreig. Daar is hernieude druk om wit Zimbabwiërs gewelddadig van hul grond te vervreem, het Sapa berig.

Ten minste 20 wit grondeienaars is die afgelope weke aangesê om hul plase te verlaat, het die Zimbabwiese Commercial Farmers’ Union (CFU) aan Sapa gesê.

Boere word ‘n maand gegun om hul grond te verlaat, en word ook sonder amptelike dokumente van die ministerie van grondsake gedreig.

Die afsettings is glo hoofsaaklik in Matebeleland-Suid.

Dit volg nadat die Zimbabwiese minister van grondsake, Douglas Mombeshora, aan Bloomberg gesê het dat wit boere op kleiner plase behoort te boer.

Pres. Jacob Zuma het soortgelyke waarskuwings in sy staatsrede aan wit boere gerig met konsepwetgewing wat plaaslike boere sal dwing om slegs 12 000 ha grond te besit. Dié lappies grond is nie kommersieel lewensvatbaar nie.

Plase moet glo “formeel geregistreer word om te voorkom dat hulle afgesit word”. Volgens die Wêreldbank se 2011-verslag, leef sowat 72% van Zimbabwiërs reeds onder die broodlyn.

Van die sowat 4 000 kommersiële boere wat in 2000 70% van Zimbabwe se kos geproduseer het, is daar nou slegs tussen 300 en 400 oor en die land ly honger. Zimbabwe is ‘n netto invoerder van kos.

Die Zimbabwiese koerant Newsday het verlede maand berig wit boere gaan slegs 90 dae kry om hul plase te ontruim en die hoeveelheid grond wat elke boer mag besit, gaan beperk word.

Hans van der Merwe, hoofbestuurder van Agri SA, beweer dat Suid-Afrika oor “wetgewing beskik wat keer dat grond net gevat word” en dat daar teen die EFF opgetree word as hulle dit oortree.

Zuma kondig einde van grondeienaarskap aan

Pres. Jacob Zuma het Donderdagaand in sy staatsrede aangedui dat die beginsel van gewillige koper/verkoper van grond betref, binnekort iets van die verlede sal wees.

Hy het ook gesê buitelanders sal verhoed word om grond in Suid-Afrika te besit, alhoewel hulle steeds in aanmerking sal kom vir langtermynlenings.

“Die Wetsontwerp op die Regulering van Grondbesit sal in die verband vanjaar by die parlement ingedien word. Grond het ‘n kritieke faktor geword om die onregte van die verlede reg te stel.”

Volgens die voorgestelde wetsontwerp sal daar ‘n plafon wees vir grondeienaarskap, naamlik slegs 12 000 hektaar.

Zuma het gesê die tweede tydperk om grondeise in te dien is verlede jaar heropen. Hy het gesê 36 000 grondeise is nasionaal ingedien. Die nuwe sperdatum is in 2019.

“Ons ondersoek ook die 50/50-beleidsraamwerk, wat voorstel dat grond aan mense wat op plase woon en werk oorgedra word. Vyftig boerderyondernemings sal geïdentifiseer word as deel van ‘n loodsprojek.”

Zuma het gesê meer as 90,000 hektaar is deur die grondhervormingsprogram aan kleinboere, plaasbewoners en huurarbeiders toegeken. “Die proses om die kantoor van die waardeerder-generaal op die been te bring is onderweg en dit word gedoen in terme van die Wetsontwerp op Eiendomswaardering,” het Zuma gesê.

“Wanneer die wet eers geïmplementeer is sal dit ‘n einde bring aan die staat se afhanklikheid van die beginsel van gewillige koper, gewillige verkoper.”

Rupert spreek kommer uit oor plaasmoorde

Volgens dr Johann Rupert is die gedagte dat die verspreiding van rykdom ‘n wondermiddel is teen ongelykheid, ‘n denkfout. Hy het gesê toestande om welvaart te skep, moet eerder bevorder word.

Die sakemagnaat was Dinsdag in Kaapstad ‘n spreker by die FW de Klerk-stigting se konferensie.

Rupert het FW de Klerk bedank vir die “ongewilde stap” van 25 jaar gelede om mag aan die ANC te oorhandig.

“Afrikaners kon hulself vir die eerste keer daarna weer in die oë kon kyk,” het hy gesê.

“De Klerk het geweet hoe ongewild sy besluit sou wees, maar hy het dit gedoen omdat dit die regte ding was om te doen.”

Rupert het egter sy kommer uitgespreek oor plaasmoorde. Hy het gesê boere voel onveilig op plase en moet meeding met landboumarkte oorsee wat gesubsidieer word.

“Minister Senzele Zokwana [van landbou, bosbou en visserye] is vir alle praktiese doeleindes eintlik minister van voedselsekerheid,” het hy gesê.

“Wanneer kos hier van die tafel verdwyn, sal daar ‘n volle revolusie wees. Ek is self ‘n boer. Dit is nie vir sussies nie.

“Hulle word gemoor, daar is geen sekuriteit nie en hulle is geneig om gewelddadig aangeval te word en hul eiendomsreg word bedreig.”

Die [swart] massas sonder vaardighede wat nie in diens geneem kan word nie, verteenwoordig ‘n “nuwe vorm van slawerny” het hy gewaarsku.

Rupert het Zelda la Grange, Mandela se voormalige persoonlike assistent, verdedig wat met haar twiets onlangs ‘n rassestorm ontketen het.

Hy het gesê kritiek deur wittes word telkens as rassisties afgemaak.

Hy het ook uitgevaar teen die Russiese leier en president Zuma skalks met hom vergelyk: “Jy kies óf ’n grondwetlike bestel met die oppergesag van die reg óf jy sit met ’n (Vladimir) Poetin-tipe situasie.”

Bejaardes in jongste plaasaanval gemartel

‘n Tagtigjarige boer van De Wildt in Noordwes, is die jongste plaasmoordslagoffer wat gemartel is in ‘n aanval deur drie swartes.

‘n Polisiewoordvoerder het Woensdag die aanval bevestig, en gesê hulle ondersoek ‘n saak van roof, aanranding met die doel om ernstig te beseer, en poging tot moord.

Hannes van der Merwe het Dinsdag ‘n kilometer ver, in ‘n erg beseerde toestand, gestrompel om hulp by die bure te ontbied. Die swart aanvallers het Van der Merwe met ‘n byl aangerand en ‘n strykyster gemartel.

Van der Merwe is Dinsdagoggend buite die huis deur drie gewapende swartes oorval en aangerand met ‘n byl. Hy en sy vrou Annetjie (76) is daarna in die slaapkamer vasgebind.

Sy vrou het hulp per noodradio ontbied, maar is oor die kop geslaan waarna die radio uit die muur geruk en stukkend gegooi is, het sy buurvrou gesê. Die aanvallers het die bejaarde boer daarna met strykyster gemartel vir sy kluis se sleutels.

Die swartes het vuurwapens, ammunisie en ander waardevolle besittings geplunder en die eienaars se voertuigbande stukkend gesteek voor hulle op die vlug gelsaan het, sodat Van der Merwe moes loop om hulp te ontbied.

Die egpaar word tans in die Mediclinic in Brits behandel.

Niemand is nog in verband met die voorval in hegtenis geneem nie.