Britte tjoepstil terwyl hul maaksel Mugabe Zim verder onderploeg

Die Zimbabwiese president Robert Mugabe het wit sanksies die skuld gegee vir die huidige tekorte in sy land, terwyl Brittanje hul maaksel botweg ignoreer.

Die tekort aan geld om staatsamptenare se salarisse te betaal is weens wit lande se onwilligheid om sanksies op te hef, het Mugabe verklaar. “Amerika moet nog sanksies verwyder. Die EU het sommige reeds opgehef.”

Die EU voorsien steeds geld aan die bankrot AU waarmee die ou krummel van ‘n swart diktator rondrits in weelde en hom kan verbeel hy is ‘n groot staatsman.

Mugabe, wat deur Brittanje se toedoen aan bewind gebring is, het Vrydag by Bindura, noord van Harare, aan ondersteuners van sy Zanu-PF party gesê regeringsbetalings word deur wit lande “onderskep”.

Hy het ook gewaarsku teen ‘n “sameswering” om die regering omver te werp.

Maar Mugabe se regering kon verlede jaar nie eers soveel as ‘n brief skryf aan die Verenigde Nasies vir voedselhulp nie. Dit is standaardprosedure om te Wêreld Voedselprogram te aktiveer.

Die Britte is tjoepstil oor die 35 jaar van chaos wat hulle geskep het deur Mugabe se skrikbewind te bewerkstellig waar 4000 voedselproduserende wit boere van hul plase afgejaag is.

Sedert die 2013-verkiesing het die aantal staatsamptenare van 233 000 tot 550 00 toegeneem. Daar is glo duisende spookwerkers wat ook die staats­kas leegtap.

Geweld het verlede week by Beitbrug, die grenspos tussen Suid-Afrika en Zimbabwe, uitgebreek na ontevredenheid oor ‘n verbod op die invoer van items soos Cremora, kunsmis en bottelwater vanuit Suid-Afrika.

In Harare, Zimbabwe se hoofstad, het die polisie met taxibestuurders slaags geraak.

Zimbabwe se nuwe invoerbeperkings uit Suid-Afrika sal intussen goedere van R2 miljard per jaar raak, het City Press berig.

Dit volg op soortgelyke beperkings wat verlede jaar ingestel is en waarvoor invoerpermitte met groot moeite verkry moet word.

Mugabe het in Maart buitelandse maatskappye, veral Chinese bedrywe, daarvan beskuldig dat hulle nagenoeg R270 miljard uit diamantopbrengste “verduister” het.

Ingeligte bronne meen Mugabe se vrou Grace het klaar gesorg dat sy oorneem van haar man. Die huidige onrus mag dalk deur ander faksies in die regering aangemoedig word wat graag self op die enkelwa-soustrein wil klim.

Hawens maak gereed vir hoë graaninvoervolumes

Transnet het sy infrastruktuur by vyf hawens aangepas om voorsiening te maak vir die vervoer van ingevoerde graan, het RSG berig.

Die maatskappy het ook sy graanhanteringsvermoë in Kaapstad, Port Elizabeth, Oos-Londen en Durban verbeter.

GraanSA het vroeër gesê sowat vier miljoen ton mielies sal ingevoer moet word om voorsiening te maak vir die tekort weens die voorslepende droogte.

Transnet se hoofbestuurder vir Landbou, Ulrico Davids sê hulle berei voor vir die invoer van ses miljoen ton.

Hy sê Transnet beraadslaag met handelaars, silo-eienaars en ander rolspelers om te verseker dat alles gereed is om die invoervolumes te hanteer.

Droogte: SA moet mielies invoer

Die regering sê hy gaan meer as R2,3-miljard bestee om mielies in te voer.

Die SABC berig dit kom te midde van een van die ergste droogtes in die land in 23 jaar.

Suid-Afrika sal vir die eerste keer in sewe jaar ‘n netto-invoerder van mielies wees. Die regering sê witmielies sal van Zambië en Meksiko ingevoer word, terwyl geelmielies van Argentinië en Brasilië verkry sal word.

Die landbou-organisasie, AgriSA meen Suid-Afrika benodig sowat 770-duisend ton mielies vir die seisoen, waarvan sestig persent reeds ingevoer is.

Die minister van landbou, Senzeni Zokwana het vroeër gesê die droogte kan nog ‘n ramp vir die hele streek van suidelike Afrika word indien dit voortduur. Vyf provinsies – Noordwes, KwaZulu-Natal, die Vrystaat, Limpopo en Mpumalanga – is tot dusver tot rampgebiede weens die droogte verklaar.

Dalende olieprys maak kos goedkoper

Hoof van Agbiz, John Purchase, sê brandstofpryse sal die landboubedryf beslis raak.

Verbruikers gaan beslis kan asem skep wanneer die brandstofpryse om middernag vanaand met ongeveer 93c vir petrol, en meer as R1 vir diesel, daal.

Dit kom nadat die brandstofpryse verlede maand reeds met meer as R1 gedaal het.

In die landbousektor hou die verlaging van die plaaslikke brandstof pryse vir beide boere en verbruikers beter vooruitsigte in, maar die daling in die globale olieprys kan terselfdertyd moeilikheid voorspel vir die in-en-uitvoer markte.

Purchase sê die “groot onbekende” in hierdie stadium is of die aansienlik laer ru-olieprys oor ‘n billikke tydperk volhoubaar is. Hy sê dít sal bepaal of daar vorentoe ‘n invloed op voedselpryse sal wees.

BP het egter Dinsdag aangekondig dat die lae olieprys waarskynlik ‘n hele paar jaar sal voortduur en aangekondig dat hulle aanpassings daarvolgens sal maak en kapitaalbesteding met ongeveer $6 miljard sal inkort.

Associated British Foods het die waarde van sy belegging in Vivergo Fuels verminder as gevolg van dalende ru-olie- en bio-etanolpryse.

Vivergo besit en bedryf een van Europa se grootste bio-etanolaanlegte vir die vervaardiging van plant-afgeleide motorbrandstof.

Globale lae oliepryse beteken goedkoper voedsel vir stedelike verbruikers, alhoewel nie vir die 805 miljoen mense wat nog steeds chroniese honger ervaar nie, volgens die VN se Voedsel-en Landbou-organisasie.

Die prys van olie het verlede jaar gedaal met die helfte, die tweede grootste jaarlikse daling ooit. Oliepryse het ‘n domino-effek op die prys van voedsel, wat in 2014 vir ‘n derde agtereenvolgende jaar gedaal het.

Daar is ‘n hoë korrelasie tussen olie en voedselpryse omdat brandstof vir vervoer van voedsel tussen die veld en die mark gebruik word.

Daar is ook ‘n merkbare invloed op voedselpryse omdat kunsmis, plaagdoders en ander belangrike landbou-insette afgelei is van petroleum.

Energie- en vervoerkoste verteenwoordig ongeveer 8 persent van die prys vir plaaslik vervaardigde voedsel, volgens die Amerikaanse Departement van Landbou.

Aan die aanbodkant, is die energieverwante koste, wat kunsmis, chemikalieë, smeermiddels en brandstof insluit ongeveer 50 persent van die produksiekoste vir gewasse soos mielies en koring in ontwikkelde lande.

Die lae olieprys plaas veral druk op lande soos Libië, Iran, Irak en Nigerië wat groot bevolkings moet dra en alleen op olie staatmaak.

Nigerië is vir 80% van sy uitgawes afhanklik van olie.

ISIS verdien glo sowat $3 miloen per dag deur olie op die swartmark te verkoop onder markpryse, teen ‘n aansienlike afslag van tussen $30 en $60 per vat.

Koue lande soos Kanada verwag ‘n styging in sekere voedselpryse agv duurder invoere van vrugte en groente en ‘n daling in die land se geldeenheid.

Suid-Afrika se wynbedryf is blykbaar gesond en is in vergelyking met ander wynprodusente soos Chili ‘n sterk mededinger in die wêreld ondanks die internasionale ekonomiese afswaai.

RSG berig dat die jongste makro-ekonomiese verslag deur Ekonome van Conningarth vir die Suid-Afrikaanse Wynbedryf- Inligtingsstelsels, of SAWIS, vrygestel is. Die vyfjaar verslag dek die tydperk van 2008 tot 2013.

Die uitvoerende hoof van die organisasie vir wynprodusente en kelderlede, WinPro, Rica Basson, sê die verslag dui daarop dat Suid-Afrika ‘n groot internasionale speler is, ondanks die feit dat die totale wingerdoppervlak in die land effens gekrimp het.

Die wynbedryf het in 2013 R8,5 miljard aan buitelandse valuta verdien en die breë wynbedryf het 1,2% tot die land se bruto binnelandse produk bygedra. Bykans 300 000 mense werk in die wyn- en verwante bedrywe.