ANC se Coligny-forum gaan ‘rassime’ ondersoek; swart skole bly gesluit

Pogings om die situasie in Coligny in Noordwes te normaliseer het tydens ‘n vergadering tussen inwoners en afgevaardigdes van die regering nie veel belofte opgelewer nie.

Dit is nie verbasend nie aangesien die media voorgee dat die rassegeweld teen wittes met ‘n rede plaasvind. Terwyl daar hoegenaamd geen bewyse bestaan nie, hou die media soos Eyewitness News vol dat die swart tiener “vermoor” is.

‘n Vroeëre voorstel deur ‘n provinsiale regeringsafvaardiging dat swart leerlinge terugkeer skool toe, is geweier.

Dit het tot hernieude oproer Dinsdagaand in die Tlhabologang-lokasie gelei toe die polisie en inwoners met mekaar slaags geraak het.

Voertuie op die N14 tussen Coligny in Ventersdorp is met klippe bestook en ‘n polisievoertuig is beskadig.

Swart inwoners hoop om ‘n rasseoorlog te ontketen omdat twee wit verdagtes, wat op valse aanklagte verskyn het wat verband hou met die dood van ‘n swart tiener twee weke gelede, borgtog gekry het.

Die staat het nog nie die nadoodse ondersoek voltooi nie, maar ten spyte daarvan het die media en die ANC reeds besluit dat die tiener deur die twee wit mans gedood is.

Wit inwoners was verstaanbaar ontsteld omdat swart joernaliste al laggend die onlusmakers gevolg het wat petrolbom-aanvalle op huise geloods het, iets wat kennelik op voorkennis van die rassegeweld teen wittes dui.

Voorts probeer die hoofstroomberigte feite oor die verhoor toesmeer en bied die geweld aan asof die twee wittes skuldig is.

Die sogenaamde getuie wat “alles gesien het” het nog geen enkele mens by ‘n uitkenningspaprade uitgewys nie en dit is nie duidelik of hy eers ‘n beskrywing van die tiener kan gee nie.

Die hoofstroommedia, die minister van polisie, Fikile Mbalula en Sanef teem nou oor ‘n gebrek aan “persvryheid” en “aanvalle op die media” nadat hulle deur van die eienaars weggewys is.

Die dienslewering in die gebied is beroerd met die munisipaliteit wat water moet aanry aan meer as tweederdes van loksaie-inwoners. Die rassegeweld teen wittes is ‘n maklike manier om ‘n gebrek aan dienslewering en xenofobie deur die patetiese swart regering weg te steek.

Mpho Motlhabane, die LUR van Openbare Veiligheid van Noordwes, sê die regering het ‘n forum op die been gebring “wat sal kyk na rassisme in Coligny”.

Die LUR het ewe vroom aan swart inwoners gesê dit sal “versoening, genesing en hernuwing” verseker sodat dat “almal se regte” in die gemeenskap “beskerm” word, maar hy het uit die staanspoor die “wit rassiste” aangekla.

S&P waarsku dat nog afgradering kan kom

Suid-Afrika se kredietstatus kan tot selfs laer vlakke afgegradeer word indien die politieke onsekerheid voortduur.

Die onsekerheid is glo meegebring deur die onlangse afdanking van die voormalige Minister van Finansies, Pravin Gordan, en sal hervorming aan bande lê.

S&P Global Ratings se uitvoerende hoof het Woensdag dié waarskuwing gerig.

“Daar is risiko’s dat potensiële groei-uitkomste verswak kan word, veral met onsekerheid wat in ‘n jaar kom waar daar nie sterk besluite geneem kan word vir sterk hervormingsprogramme nie,” het mnr. Gardner Rusike, die mede-direkteur en hoofontleder van Suid-Afrika by S&P gesê. .

Dit kan hoër brandstof- en voedselpryse meebring.

Suid-Afrika se droogte-geteisterde boere kan onder druk kom nadat die geldeenheid verswak het weens ‘n kredietgradering na rommelstatus wat ook voedselpryse kan opstoot, het kundiges in die bedryf gesê.

Die rand se swakheid sal ook boere wat geleen het ná die droogte van 2015, onder druk plaas. Dit was die streek se ergste droogte op rekord.

“Ons het alreeds ‘n reaksie op die swakker wisselkoers gesien met pryse wat optik,” het ‘n senior landbou-ekonoom van die ENB, gesê. “As die wisselkoers verder verswak, sal daar beslis ‘n verdere styging in pryse wees.”

Die rand sal volgens die Reuters-data teen Maart volgende jaar tot 14 teenoor die dollar depresieer.

Maar vanjaar se rekordmielie-oes, wat 84 persent hoër was as verlede jaar, kan prysstygings verhoed.

“Voedselpryse sal in die volgende paar maande bly afneem, maar dit kan vroeg volgende jaar verander,” het die ekonoom gesê.

Insetkoste soos kunsmis en landbouchemikalieë, wat blootgestel is aan die wisselkoers en 60 persent van graanproduksiekoste uitmaak, sal ook na die afgradering styg, wat winsmarges verder sal laat daal.

“Die afgradering is soos ‘n stadige dood, jy gaan dit nie dadelik sien nie, maar met verloop van tyd maak dit jou dood en maak jou swakker en minder mededingend,” het Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van die bedryfstakgroep GraanSA, gesê.

Oesskattings lyk rooskleurig vir 2017

Suid-Afrika sal na verwagting byna 80 persent meer mielies in die 2017-seisoen produseer as in die vorige seisoen.

Dit is aan die lig gebring deur die Oesskattingskomitee wat sy eerste produksieskatting vir somergewasse gedoen het.

Dit dui op ‘n verwagte kommersiële mielie-oes van net meer as 13,9 miljoen ton, wat meer as 6 miljoen ton meer sal wees as verlede jaar se oes.

Die grondbone-oes sal intussen na verwagting met net minder as 400 persent vanjaar toeneem tot ‘n verwagte totaal van net meer as 88 000 ton.

Sojaproduksie sal na verwagting met meer as 44 persent styg, droë bone sal met byna 82 persent toeneem en sorghum met sowat 100 persent. Sonneblomsaadproduksie sal na verwagting daal met 23 persent vanjaar.

Die volgende produksieskatting vir somergewasse sal vrygestel word op 28 Maart.

VN reël droogtekonferensie in Windhoek

Meer as 600 deelnemers word by die eerste Afrika Droogtekonferensie verwag wat vanaf 15 tot 19 Augustus in Windhoek sal plaasvind.

Die konferensie sal ’n tegniese sessie insluit waaraan kenners sal deelneem, gevolg deur ’n hoëvlaksessie waartydens ministers in Afrika en verteenwoordigers van VN-agentskappe teenwoordig sal wees.

Die tema is “Die verbetering van veerkragtigheid teen droogte op die Afrika-vasteland”

Die kerndoelwitte van die konferensie is om ’n strategiese raamwerk vir droogtebestuur op te stel wat die veerkragtigheid teen droogtes vir die hele Afrika-vasteland sal verbeter; om streeks- en internasionale aandag op die kwessie te fokus om veerkragtigheid te kan verbeter; behoeftes en tekortkominge sowel as goeie praktyke te identifiseer en vennootskappe en samewerking tussen lande te versterk.

Die projekkoördineerder het tydens die bekendstelling gesê Afrika is kwesbaar vir die impak van droogtes, wat na verwagting as gevolg van klimaatveranderinge meer dikwels gaan voorkom.

Suider-Afrika is juis kwesbaar vir droogte weens die totale gebrek aan staatshulp vir sukkelende boere, ‘n nuwe verwikkeling onder die ANC wat eerder op “rassisme” fokus. Na verwagting gaan voedselpryse met ten minste 25% styg en 5 miljoen ton mielies sal ingevoer moet word.

“Die kwesbaarheid is beklemtoon deur die voortdurende El Niño-weerverskynsel. Oos-Afrika ervaar die ernstigste droogte in 60 jaar en die Verenigde Nasies (VN) het hongersnood in Somalië verklaar. Suider-Afrika word ook ernstig geraak en die droogte is in Maart vanjaar as ’n streekramp verklaar,” het Kauna ­Schrö­der gesê.

“Die groot verwagte uitkoms van die konferensie is ’n strategiese raamwerk om Afrika se veerkragtigheid teen droogtes te verbeter. Dit geniet reeds die volle steun van die Afrika-unie (AU). Ons kan nie resultate hê as ons nie al die feite bymekaar het nie,” het Schröder gesê.

Terselfdertyd soek die ministerie na borgskappe van en vennootskappe met die private sektor ten einde die droogte te verlig.

Schröder het gesê langtermynvennootskappe is ook moontlik op gebiede soos die verbetering van vroeë waarskuwingstelsels vir droogtes in Namibië, die ontwikkeling van versekeringsmeganismes teen droogtes asook water- en energiebesparingstegnologie.

Die Landbounavorsingsraad (LNR) van Suid-Afrika, het op die LNR se voorlegging oor sy strategiese plan tot 2020 aan die Parlement se portefeuljekomitee vir landbou, bosbou en visserye verslag gedoen oor 10 000 pakkies witmieliebaster sade wat in 2014/’15 gratis aan kleinboere in Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, die Vrystaat en KwaZulu-Natal uitgedeel is om te toets.

Die twee sade WE3127 en WE3128 is nie geneties gemodifiseer nie en word onder die handelsnaam DroughtTEGO verkoop. Die eerste droogteverdraagsame witmieliebastersaad wat deur die LNR se Wema-projek (Waterdoeltreffende mielies vir Afrika) ontwikkel is, is in 2014 bekend gestel.

Nege kleinboere van die boerevereniging Mokaba in Mokopane, Limpopo, het te midde van die ergste droogte in 20 jaar hul opbrengs tot 1,14 t/ha van die vorige seisoen se 0,6 t/ha (toe hulle ander mieliekultivars geplant het) verhoog.

Werkers by Delareyville-meul maak amok

Die N14-roete tussen Delareyville en Vryburg in Noordwes is weer oop vir verkeer nadat dit Dinsdagaand weens oproer moes sluit.

Polisiewoordvoerder, Sabata Mokgwabone, sê die situasie is vanoggend kalm nadat die pad Dinsdag omstreeks 19:00 gesluit is weens stakende werknemers van Botselo Milling.

Die meule in Delareyville behoort glo aan ‘n familie.

Die betogers het die pad met brandende bande versper sodat verkeer van alternatiewe roetes moes gebruik maak.

Hy sê die groep werknemers neem al die afgelope drie weke aan ‘n beskermde staking deel.

Die openbare orde polisie het die situasie gemonitor.

Volgens Mokgwabone is ‘n vragmotor teen middernag aan die brand gesteek deur die betogers. Niemand is beseer nie.

Mokgwabone sê meer inligting sal later oor die voorval bekend gemaak word.

Hawens maak gereed vir hoë graaninvoervolumes

Transnet het sy infrastruktuur by vyf hawens aangepas om voorsiening te maak vir die vervoer van ingevoerde graan, het RSG berig.

Die maatskappy het ook sy graanhanteringsvermoë in Kaapstad, Port Elizabeth, Oos-Londen en Durban verbeter.

GraanSA het vroeër gesê sowat vier miljoen ton mielies sal ingevoer moet word om voorsiening te maak vir die tekort weens die voorslepende droogte.

Transnet se hoofbestuurder vir Landbou, Ulrico Davids sê hulle berei voor vir die invoer van ses miljoen ton.

Hy sê Transnet beraadslaag met handelaars, silo-eienaars en ander rolspelers om te verseker dat alles gereed is om die invoervolumes te hanteer.

Trekker in diep modder maak boer se hart bly

‘n Mielieboer van Bultfontein in die Vrystaat is so dankbaar oor die welkome reën vandeesweek dat hy Maandag met blydskap in sy hart en ‘n hup in sy stap sy trekker, wat in sy nat landerye vasgeval het, uitgetrek het.

Michris Janse van Rensburg het daarna op sy Facebook-blad ‘n foto geplaas waar hy en een van sy plaaswerkers spook om die trekker uit die modder te kry, het OFM berig.

Hy sê dit was ‘n droë seisoen waarin hy nie betyds mielies kon aanplant nie. Sedert September verlede jaar tot Woensdag het dit slegs 20mm gereën.

Janse van Rensburg het verlede week ná ‘n bui reën van sowat 12mm ‘n kans gewaag en 60ha mielies geplant, al was dit té laat daarvoor. Na die bui van 40mm was daar weer hoop. Hy sê al het sy trekker vasgeval, was dié gesukkel die moeite werd.

“ ’n Mens is amper in trane, want gewoonlik as ‘n trekker vasval, beteken dit moeilikheid.”

Hy het egter nie omgegee om te sukkel nie en het met ‘n glimlag die foto van sy gesukkel met sy trekker geneem. “Dit gaan oor daai gevoel van blydskap, want nou kan ons die oorlog aanpak.”

Hy sê voor die goeie bui reën gister was hy op moedverloor se vlakte. Hy het ‘n kans gewaag en mielies geplant, maar diep in sy hart het hy geweet hy maak ‘n fout. Dit gaan egter om geloof, sê hy.

Janse van Rensburg vertel selfs die plaaswerker wat die trekker bestuur het, was skoon verskrik oor die nat toestande, omdat hulle nie meer gewoond aan reën is nie.

Hulle het later die trekker met ‘n ander trekker uitgetrek. Janse van Rensburg gaan nou sonneblom aanplant.

Vragmotors sal loop: Spoorweë kan nie verhoogde graaninvoer hanteer

Met die verval in spoorinfrasktuur ná 21 jaar van ANC-bewind, sal Suid-Afrika se voorgenome voedselinvoere per pad vervoer moet word. Die reusehoeveelhede graan wat R15 tot R20 miljard gaan kos, is nodig weens die droogte en “grondhervorming” wat tot ‘n drastiese afname in graanproduksie gelei het. Die land word tans deur die ergste droogte sedert 1992 geteister.

Verlede week het die ANC-SAKP se minister van landbou, bosbou en visserye, Senzeni Zokwana, gesê dat die graan dringend ingevoer moet word aangesien Suid-Afrika se voedsel vir menslike en dierlike verbruik mag opraak. Zimbabwe gaan ook van graan deur Suid-Afrikaanse hawens voorsien word.

Transnet meen dat die land se hawens en spoorweë steeds oor die kapasiteit beskik om die graaninvoere te hanteer. ‘n Span “deskundiges” is glo deur die maatskappy byeengebring om ‘n “geïntegreerde benadering” te verseker. Die hawens wat in staat is om graaninvoere te hanteer, is Durban, Kaapstad, Port Elizabeth en Oos-Londen, met kapasiteit by Richardsbaai wat ook onlangs beskikbaar geraak het.

 

Daar heers onenigheid oor die hoeveelheid graan wat reeds per pad vervoer word, met die res wat per spoor verskuif word. Graan SA, wat 5 500 boere verteenwoordig, meen slegs 75% word per pad vervoer, maar die Standardbankgroep beweer dat die spoorweë so agteruit gegaan het dat ‘n volle 90% per pad vervoer word.

“Dit het meer te make met die gebrek aan instandhouding op spoortrajekte wat die graangemeenskappe bedien as enigiets anders,” sê die hoof van Standardbank se voertuig- en batefinansiering, vir sake- en handelsvoertuie, Toni Fritz.

Om die land se groeiende bevolking te voed, sal daar tussen 5 en 6 miljoen ton mielies ingevoer moet word, ná aanvanklike ramings van 4 miljoen ton.

Private vervoerkontrakteurs gaan waarskynlik goeie sake weens die verhoogde graaninvoere doen. Boere met hul eie vragmotors kan self inspring om daaraan deel te neem, maar indien daar haakplekke by die hawens is, kan hulle nogmaals geld verloor, afgesien van hul swakker opbrengste.

Transnet het blykbaar 2 000 goederetrokke weer in gebruik gestel om sy kapasiteit uit te brei.

 

‘n Ekonoom van Graan SA, Corné Louw, sê dat daar “beslis” ‘n toename in die padvervoer van graan gaan plaasvind. Transnet is egter “vol vertroue” dat die grootste deel van die graan per spoor gehanteer sal word.

Ongeveer 5 miljoen ton mielies sal in die bemarkingsjaar van 1 Mei tot April aanstaande jaar ingevoer word, volgens Graan SA.

Terselfdertyd sal koringinvoere meer as 2 miljoen tydens dieselfde periode bereik. Gewoonlik voer Suid-Afrika slegs 2 miljoen ton mielies en 1,5 miljoen ton koring in.

 

Ander lande wat ook via die Suid-Afrikaanse hawens bedien gaan word, is Zimbabwe, Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland wat 630 000 ton mielies en 270 000 ton koring sal ontvang.

Indien ‘n noodtoestand ontstaan, kan van Transnet se uitvoerkapasiteit ook in invoerkapasiteit omgeskakel word. “Gebeurlikheidsplanne” vir so iets bestaan.

 

Droogte nog nie gebreek nie

Onlangse goeie reënval in droogtegeteisterde dele van die land het nog steeds nie die vlakke van damme en riviere na wense aangevul nie.

In die Vrystaat, Noordwes, Noord-Kaap en dele van Limpopo is die droogte nog nie gebreek nie.

Die land se sentrale weerkantoor sê die vooruitsigte op buie en donderbuie lyk tot 30 Januarie nietemin goed.

Weens die El Niño-verskynsel kry sekere gebiede nie wydverspreide reënval nie, maar sak buie net plek-plek uit.

Alhoewel die mielieplanttyd verstryk het, plant boere sonneblom en voer aan. Kommer oor die voeraanvraag heers egter steeds.

In besproeiingsgebiede het boere voordeel getrek uit die reën.

Mielieprys styg verder

Suid-Afrika se mielieprys het Maandag sy rekord opwaartse kurwe in 2016 voortgesit.

Te midde van toenemende kommer oor die droogte en die swak rand, raak die druk op voedselvoorsiening al hoe groter.

Die Maart-kontrak vir witmielies, swart landelike inwoners se stapelvoedsel, was 2,6 persent duurder op ‘n rekordprys van R4781.00 per ton.

Dieselfde termynkontrak vir geelmielies het met 1,8 persent tot R3677.00 per ton gestyg.

Die Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, Senzeni Zokwana sê indien die droogte aanhou, kan die land gedwing word om teen Mei of Junie mielies in te voer.

‘n Landbou-ekonoom Johan Willemse, verbonde aan die Universiteit van die Vrystaat, het gesê die winteroes is 5 miljoen ton minder as wat nodig is.

“Dit is ‘n ernstige situasie … die prys van witmielies het reeds verdubbel. Nog ‘n probleem is dat in 2016-2017 sal daar nie genoeg witmielies wees nie. Mense sal nie genoeg kos hê nie en mieliemeel sal duurder wees,” sê Willemse .

“Boere sit met groot verliese. Hulle kan nie krediet kry om nuwe gewasse aan te plant nie sodat ons met die risiko opgesaal word om ‘n invoerder van graan te word”.

Suid-Afrika het reeds verlede jaar witmielies van Zambië en Meksiko ingevoer.

Droogte: SA moet mielies invoer

Die regering sê hy gaan meer as R2,3-miljard bestee om mielies in te voer.

Die SABC berig dit kom te midde van een van die ergste droogtes in die land in 23 jaar.

Suid-Afrika sal vir die eerste keer in sewe jaar ‘n netto-invoerder van mielies wees. Die regering sê witmielies sal van Zambië en Meksiko ingevoer word, terwyl geelmielies van Argentinië en Brasilië verkry sal word.

Die landbou-organisasie, AgriSA meen Suid-Afrika benodig sowat 770-duisend ton mielies vir die seisoen, waarvan sestig persent reeds ingevoer is.

Die minister van landbou, Senzeni Zokwana het vroeër gesê die droogte kan nog ‘n ramp vir die hele streek van suidelike Afrika word indien dit voortduur. Vyf provinsies – Noordwes, KwaZulu-Natal, die Vrystaat, Limpopo en Mpumalanga – is tot dusver tot rampgebiede weens die droogte verklaar.

‘Historiese boere’ iets van die verlede sê Piet Kopdoek

Piet Croucamp het tydens die 69ste kongres van die Namibië Landbou-unie (NLU) dié naweek aan produsente gesê, “historiese boere” is iets van die verlede.

Die Namibiese vleisbedryf is glo in die moeilikheid. Volgens mnr. Mecki Schneider, voorsitter van die Lewendehaweprodusente-organisasie (LPO), het die winsgewindheid van beesboerdery sedert 2006 met 40% gedaal.

Croucamp is ondermeer die aanbieder van die televisieprogram Megaboere op kykNET, en ‘n dosent in politieke wetenskap aan die Universiteit van Johannesburg met klaarblyklik onbeperkte toegang tot die media.

Hy het gepraat oor hoe hy deur middel van dié televisieprogram wou vasstel hoe die suksesvolste boere in Suid-Afrika dink en wat ander daaruit kan leer.

Volgens hom het hierdie boere die vermoë om baie goed by veranderde omstandighede aan te pas, hulle gryp nuwe tegnologie en ontwikkeling in die landboubedryf aan, grond is vir hulle ’n kommoditeit eerder as iets wat sentimentele waarde het en ’n boerdery word soos ’n besigheid hanteer.

Hulle dink op ’n “megaskaal”.

Hulle floreer in tye van onsekerheid, want hulle gebruik kwessies soos grondhervorming tot alle betrokkenes se voordeel en oorskadu selfs die regering se pogings tot swart bemagtiging. Hulle handhaaf ’n heel ander verhouding met plaaswerkers wat vir hulle ’n vennoot met kosbare spesialiteitsvaardighede word. Verder het dié boere die behoefte om risiko’s te neem. Boonop is die wêreld hul mark en brei hulle buite Suid-­Afrika na lande soos Amerika uit, sê hy.

“As jy nog boer soos jou oupa dit gedoen het, is jy in groot moeilikheid en as jy boer soos jou pa, dan moet jy bekommerd raak. Die moderne boerdery is die mees dinamiese bedryf om tans in te wees en produsente moet anders oor moderne uitdagings in die bedryf begin dink,” het Croucamp gesê.

Volgens hom is die tipiese “historiese boere” besig om te verdwyn en uiteindelik sal net sowat 20 000 baie suksesvolle boere in Suid-­Afrika oor wees.

“Megaboere stel vas hoe hulle hul boerderye so doeltreffend as moont­lik kan bestuur en die melkprodusente in Suid-Afrika gee die toon aan in dié opsig. Onlangs is 22 ton per hektaar mielies in Suid-Afrika geoes. Oor tien jaar sal dit die norm wees.”

Namibië se mielieproduksie het vanjaar vanweë die droogte van nagenoeg 60 000 metrieke ton tot skaars 30 000 metrieke ton verminder. Hiervan is ongeveer 18 000 metrieke ton deur die regering se groenskemaprojekte geproduseer.

Bron: Die Republikein

WGO spreek kommer uit oor glifosaat

Die Wêreldgesondheidsorganisasie het onlangs bevind dat glifosaat moontlik kanker kan veroorsaak.

Glifosaat is die grootste onkruiddoder in Suid-Afrika. Ten minste 100 produkte bevat dié middel.

Ná die WGO se bevinding het miljoene mense oor ses kontinente, 56 lande en 452 stede weer opgeruk teen die Amerikaanse multinasionale maatskappy Monsanto se produk Roundup.

Glifosate word ook verbind met die dramatiese toename in outisme.

Die landbou-sektor kan miljarde rand verloor indien die onkruiddoder, glifosaat, verbied sou word.

Gerhard Verdoorn, ‘n woordvoerder vir landboupodukte, sê ‘n verbod sal reuse oesverliese tot gevolg hê, asook voedselverliese weens ‘n toename in onkruid.

Volgens Verdoorn is die WGO se bevindings gegrond op “onvolledige data” en ‘n “wanbegrip” van duisende ander studies oor die dekades heen wat nie dieselfde soort risiko kon bewys nie.

Die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye het vroeër gesê hulle sal die data en assessering ondersoek om vas te stel of enige regulerende aksie nodig is.

SA staar voedseltekorte in die gesig

Die Wêreld-voedselprogram sê Suidelike Afrika kan in die volgende maande voedseltekorte ondervind nadat die droogte in Suid-Afrika se mieliegordel, die oeste tot minder as 50 persent beperk het.

Die WVP sê Suid-Afrika se mielieoes is minstens `n derde minder as verlede jaar. Die geskatte 9,6 miljoen ton is die swakste in agt jaar, het RSG berig.

Benewens Suid-Afrika wat 40 persent van die streek se mielies produseer, het droogtes in Namibië, Botswana, Zimbabwe, Lesotho, Malawi en Madagaskar oeste ook beperk.

In Malawi het kwaai reëns ook oesskade meegebring. Dit is veral Zimbabwe wat deur groot voedseltekorte in die gesig gestaar word.