Steve Hofmeyr het Woensdag in ‘n onderhoud met die SABC gesê die Afrikanererfenis moet bewaar word omdat dit die beskawing in Afrika verteenwoordig.
Hofmeyr was deel van ‘n groep kunstenaars en ondersteuners by Kerkplein wat teen die aanvalle op erfenissimbole opgeruk het.
Die Raad van die Universiteit van Kaapstad het egter besluit dat hulle nie die erfenis van hul eie instelling hoog genoeg ag om te verdedig nie.
Die briewewisseling tussen proff. Wannie Carstens en Kas Landman vandeesweek in Beeld rondom die handhawing van Afrikaans is interessant. Oënskynlik gaan dit oor die kwessie of “Afrikaans in die verlede foute gemaak het” en of “sprekers van Afrikaans foute gemaak het”.
Ek het ook ‘n stuiwer in die armbeurs gewerp en wonder bo wonder het Beeld ‘n (verkorte) weergawe van my brief geplaas. Daarin meen ek dat die kwessie of “Afrikaans” ‘n metoniem vir “die sprekers van Afrikaans” is, egter minder ter sake is as die vrae: Watter foute het Afrikaners in die verlede rondom Afrikaans gemaak en watter foute maak hulle nou?
Benewens die internasionale status van Engels, oorheers dié taal vandag in Suid-Afrika juis vanweë die aggressie en ongenaakbaarheid waarmee dit in die negentiende eeu en sedert 1994 op ons afgedwing word. Toe Afrikaners in die verlede politieke mag gehad het, het hulle gefouteer deur te billik en regverdig op te tree wat veeltaligheid betref, gegewe die taalaggressor waarmee hulle te kampe het. Die hele mite rondom die Soweto-onluste is al deur prof. Jaap Steyn en ‘n paar ander skrywers ontmasker; benewens van die Anglikaanse kerk en sy ampsdraers was daar nog nooit veel vyandigheid teen Afrikaans in Soweto nie.
Carstens begaan egter vandag die groteske fout om te dink dat Afrikaans deur ‘n askiestoghouding en politieke korrektheid gered gaan word. Dit is bloot water op die meul van die taalaggressor wat meen dat Afrikaans maar ongelyk met Engels behandel mag word en dat Engelssprekendes ook in beheer van alle Afrikaanse instellings moet wees!
Tans verkeer PRAAG in ‘n absurde stryd met die Menseregtekommissie wat verseg om met ons in Afrikaans te korrespondeer, waarvoor ons waarskynlik hof toe sal moet gaan.
Ons het groter onafhanklikheid van denke en minder gedienstigheid nodig as dit by taalsake kom. Sowel Vlaandere as Québec het getoon dat geen taalstryd sonder die wil daartoe gewen kan word nie.
Prof. Kas Landman het saam met my en ‘n twintigtal ander op 22 Februarie 2000 die huidige PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep) gestig. Sedertdien het die taalstryd bloot in felheid toegeneem.
Landman neem Carstens kwalik dat hy klakkeloos die polities korrekte clichés wat deur die ANC en SAKP oor Afrikaans as “verdrukkerstaal” (terwyl óns vandag verdruk vermoor word!) herhaal en noem dit ‘n “dinkfout”:
Die dinkfout het te doen met die sogenaamde skuld en politieke bagasie van Afrikaans. Vir perspektief daarop: Daar is nie ’n enkele menslike taal in die geskiedenis wat daarop kan roem dat haar sprekers heilig en skuldloos is nie: Engels (kolonialisme, uitbuitende kapitalisme, volksmoord), Duits (nasionaal-sosialisme, volksmoord), Zoeloe (Mfecane/Difacane/volksmoord), Spaans (kampe in Kuba, Inkas), Frans (Algerië, Kongo), Russies (Stalin) – om maar net enkele tale te noem.
Hoe dit ook al sy, Engels kom altyd sonder blaam en skotvry daarvan af. Onlangs is Frans in Rwanda deur Engels vervang.
Die nie-verstaan van die huidige politieke en kulturele werklikheid in Suid-Afrika kan ’n interessante, maar uiters gevaarlike, vorm van xenofobie of vreemdelingehaat bevorder.
Onthou die Mbeki-verwysing na die twee nasies: Die ryk wit mense en die arm swart mense en die Zuma-verwysing na Jan van Riebeeck. Skynbaar onskuldige politieke konstrukte soos regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging is eintlik vorme van xenofobie of vreemdelingehaat. Die wit mens is die vreemdeling in Afrika.
Standaardafrikaans is die taal van wit en ryk apartheidsbevoorregtes. Dat al hoe meer Afrikaanssprekendes (wit en bruin) hul kinders na Engelse skole stuur, sê net vir ons dat hierdie ouers reeds die verswakte rol van Afrikaans verdiskonteer het.
Soos gewoonlik, Het Beeld kant gekies vir Carstens en sy linkse politieke korrektheid en herhaal ewe seer sonder enige kritieke insig of kennis die polities korrekte standpunt. Onder andere beweer Beeld in hul hoofartikel (sien volledige aanhaling hier onder):
Die apartheidsregering se belegging in die ontwikkeling van Afrikaans was enorm. Ná 1994 moes die ANC-regering sy begroting tussen tien ander amptelike tale ook verdeel.
Dit is natuurlik die grootste twak onder die son. Die NP was baie versigtig om op Engelse tone te trap en soos prof. Jaap Steyn al aangetoon het, is baie plattelandse, Afrikaanse munisipaliteite wat eentalig was gedwing om Engels in te voer om by die amptelike “tweetaligheid” in te val. Soos ek dit hierbo suggereer, het Afrikaners – anders as die Britse koloniale regerings, asook nou, die ANC se Afro-Saksers – nooit hul politieke mag gebruik om hul taal en kultuur af te dwing nie.
Die ANC verdeel hoegenaamd nie sy begroting gelykop tussen tien amptelike tale nie. Slegs Engels word in almal se kele afgedruk: dit strek van die SA Inkomstediens tot die sogenaamde Menseregtekommissie. Elke staatsdepartement en amptelike instansie verseg om in enige ander taal as Engels te kommunikeer. Dit is byna lagwekkend!
Verder teem Beeld oor “’n ahistoriese ontkenning van die verlede en dekades se bevoordeling van Afrikaans ten koste van die land se ander inheemse tale”. Waar is Afrikaans in die verlede ooit “ten koste van die land se ander inheemse tale bevorder”? Die NP het berge versit om swartes te oorreed om hul eie tale te skryf, daarin skool te gaan en het pakhuise vol boeke op staatsonkoste in daardie tale gedruk. Trouens, die swart tale in Suid-Afrika is, op een of twee uitsonderings na, die mees ontwikkelde van al die inheemse tale op dié vasteland! Ons miljoen of twee Afrikaners het meer vir die swartman se kultuur gedoen as die magtige Britse en Franse Ryke, om van die VSA of China nie eens te praat nie.
Ek het die Menseregtekommissie tot Vrydag 13 Maart gegee om my in Afrikaans te antwoord, anders gaan PRAAG hof toe om hulle daartoe te dwing. Ons sal dié week ‘n dagvaarding sommer in die landdroshof teen die Menseregtekommissie uitreik. Ek kan nie dink aan enige “Menseregtekommissie” wat onlangs nie die taalregte van die burgers in sy land wou respekteer nie. Maar soos baie ander dinge in die sogenaamde “nuwe Suid-Afrika” is die Menseregtekommissie insgelyks een groot klug.
Die strategie wat PRAAG meer onlangs begin formuleer het, is egter die mees haalbare: Terwyl ons steeds die staat en die groot maatskappye moet kasty oor hul weiering om Afrikaans te erken, met boikotte en regsaksies, moet ons ook ‘n Afrikaanse ekonomie vestig en uitbrei. Dit behels twee aspekte:
Ons voorouers het tydens die Depressiejare van die vorige eeu daarin geslaag om teen Engels en Engelse oorheersing op te staan. Ons kan dieselfde regkry.
Nooit mag ons tou opgooi nie.
Beeld sê: Taalstryders kan gerus na hom luister
Die Potchefstroomse taalghoeroe prof. Wannie Carstens het Maandag ’n paar belangrike punte gemaak oor die toekoms van Afrikaans.
Dis nie nuwe menings nie, maar komende van Carstens, wat tot onlangs voorsitter van die Akademie vir Wetenskap en Kuns was, kan ’n mens gerus weer daarna luister.
Op ’n beraad oor die toekoms van Afrikaans as ’n universiteitstaal het Carstens gewaarsku oor die manier waarop daar vir Afrikaans gestry word.
“Ons moenie vergeet dat Afrikaans in die verlede baie foute gemaak het nie. Ons sit met ’n gemeenskap wat sy vertroue in die taal verloor het. Ál manier waarop ons hierdie situasie gaan ontlont, is met beredeneerde argumente,” het Carstens gesê. Hy het bygevoeg die dae van “kragdadigheid” is verby en dat Afrikaanse mense verhoudings deur dialoog en bydraelewering moet herstel.
Dis ’n nugtere en welkome bydrae tot ’n debat wat ongelukkig dikwels gekenmerk word deur ’n ahistoriese ontkenning van die verlede en dekades se bevoordeling van Afrikaans ten koste van die land se ander inheemse tale.
Die apartheidsregering se belegging in die ontwikkeling van Afrikaans was enorm. Ná 1994 moes die ANC-regering sy begroting tussen tien ander amptelike tale ook verdeel.
Dit is dus verstaanbaar dat die voortbestaan van Afrikaans as universiteitstaal nie boaan die regering se prioriteitslysie is nie. Nie terwyl miljoene mense in armoede krepeer en kinders nie behoorlike onderrig ontvang nie.
Daar is natuurlik niks fout daarmee om vir Afrikaans te agiteer nie. Maar soos Carstens uitgewys het, gaan dit oor hoe.
Solank daar ’n groot genoeg vraag is na Afrikaanse onderrig aan instellings, soos die Noordwes-Universiteit se Potch-kampus, moet daar in dié behoefte voorsien word. Dit beteken nie daar kan nie ook in Engels en veral Tswana op die kampus gekommunikeer word nie.
Kreatiewe oplossings, soos ’n werkende tolkstelsel, kan juis die soort omgewing vestig waarvan Carstens praat.
Watter rol speel die geskiedkundige veldslag by Majuba op 27 Februarie 1881 vandag? Dié vraag hou my nogal besig ná verlede naweek se Majuba-byeenkoms wat deur ‘n beraamde 2000 mense bygewoon is (sien foto’s hierby).
Saterdagoggend het ek die Majuba-berg saam met honderde ander Majuba-gangers uitgeklim. Bo-op die berg is ‘n groot klomp Engelse soldate wat tydens die veldslag gedood is (slegs ‘n enkele Boer of Afrikaner het gesneuwel) begrawe, terwyl die plek waar die Engelse bevelvoerder, generaal Colley, getref is met ‘n wit kruis gedenk word.
Nadat ‘n groep studente van die cantus-gildes van Tukkies en die PUK in 1981 begin het om die berg jaarliks te besoek, neem die saamtrek jaarliks in getalle toe. Dis veral jongmense wat Majuba toe kom en die hele byeenkoms gee die gevoel van ‘n Voortrekkerkamp soos wat baie Afrikanerkinders steeds gereeld meemaak.
Vele vlae wat regdeur ons geskiedenis van 363 jaar in die land gebruik is, is deur die perdekommando tydens Saterdagoggend se vlaghysing vertoon. Daar was selfs drie ossewaens met bewaringsgeesdriftiges wat in periodekostuums selfs in die waens geslaap en gekampeer het. Noem dit jou 1836-model-karavaan!
Soos iemand teenoor my opgemerk het: “Majuba is vir ons oorwinningsgrond.” Afgesien van Bloedrivier en Magersfontein, is daar seker nie nog ‘n plek waar ons ons vyande so oortuigend verslaan het soos by Majuba nie. Wat die huidige Mujuba-terrein ook uniek maak, is dat dit volkome in privaatbesit (of dan volksbesit) verkeer in die vorm van die Majubatrust. Die plaas met die berg was voorheen in die hande van die Ossewabrandwag en daarna die Potchefstroomse Universiteit vir C.H.O., tans bekend as die Noordwes-universiteit. ‘n Mens sidder by die gedagte aan wat die huidige swart, Engelssprekende rektor, Dan Kgwadi, met Majuba sou aangevang het indien dit nie in 2002 deur die trust vir ‘n bedrag van R300 000 aangekoop is nie. Blykbaar het 300 Afrikaners elkeen R1 000 geskenk om Majuba te bekom en dit toon in watter mate ons tog kan “saamstaan” as dit belangrik is.
Soos die bestaan van Finland moontlik gekenmerk word deur die Finne se eeue lange stryd teen die Swede en Russe, dra ons geskiedenis die letsels van ons konstante gevegte met Engeland. So onlangs as die tweede wêreldoorlog moes die klein Finse volk nog 93 000 soldate in gevegte met Russe afstaan.
Weliswaar word ons nie meer deur Groot Brittanje beset nie, maar Engeland is konstant in ons land teenwoordig deur middel van die Engelse taal, die British Council en die Britse media wat steeds ‘n propaganda-oorlog teen ons voer al is ons tans magteloos en verdruk.
Selfs die Kasteel in Kaapstad is aanvanklik deur die V.O.C. gebou om ons land teen ‘n Engelse aanval te verskans. Die teurreur van die 1980’s sou ook nooit plaasgevind het as Brittanje nie radikale Engelstalige “Suid-Afrikaners” gehuisves en hulle deur Swede laat befonds het nie.
Vandaar dus die betekenis van Majuba: ‘n plek waar ons die Engelse op hul baadjie gegee en vir twee goue dekades daarna in die Transvaal onafhanklikheid gesmaak het. Mense besef nie vandag watter geweldige oplewing daar op alle gebiede tussen 1881 en 1899 onder ons mense plaasgevind het nie: polities, ekonomies én kultureel. Sonder die steun van Kruger vir ‘n Nederlandstalige staatsdiens en onderwys, sou daar vandag geen Afrikaanse taal gewees het nie. Die mees aktiewe Kaapse taalstryder, S.J. du Toit, het ook tussen 1882 en 1888 as superintendent van onderwys in die Z.A.R. diens gedoen.
In sy mooi toespraak op Saterdag 28 Februarie, het mnr. Andries Breytenbach verwys na Majuba as “simbool van vryheid” wat soms deur die mis bedek word, maar ander kere weer helder in die sonlig skitter. Die vorm van Mujaba wat vaagweg soos ‘n paramide daar uitsien, vertoon daarom ook ‘n ooreenkoms met die Voortrekkermonument in Pretoria. Soos hy dit gestel het:
Daardie berg staan vas en geen mensehand kan dit uitwis nie.
Anders as byvoorbeeld die Taalmonument in die Paarl wat tans vir ANC- polities korrekte doeleindes misbruik word, kan Majuba as natuurlike berg nie sonder meer “oorgeneem en getransformeer” word nie. Selfs die Voortrekkermonument mag in die toekoms deur die ANC of SAKP steen vir steen afgebreek word, maar Majuba as “natuurlike piramide” en simbool van ons oorwinning sal vir altyd bly staan.
Vandat ek in Egipte was, word ek soveel te meer deur piramides geboei. Die piramide is naamlik ‘n soort teken van Afrikabeskawing, selfs die geboorteplek van die Mediterreense beskawing wat later op die Europese sou uitloop. Ek verstout my om te dink dat die Afrikanerbeskawing van Suid-Afrika en die Egipties/Griekse beskawing van Noord-Afrika die enigstes is wat ooit op dié vasteland geskep is en ‘n groot opbloei beleef het. Tussen die Voortrekkermonument, Majuba en die piramides van Egipte strek vier tot vyf duisend jaar se geskiedenis, waartydens die stryd teen barbarisme, dekadensie en verval byna konstant gewoed het. Van die magtige Rome, wat ook eens oor Noord-Afrika geheers het, het daar niks oorgebly nie!
Hoewel die jaarlikse Majuba-fees vergeleke met ander volksfeeste reeds ‘n byna ongekende sukses geniet, is daar nog ruimte om byvoorbeeld die hoeveelheid kulturele aktiwiteite daar uit te brei. Vrydagoggend het ons ‘n slypskool vir opstelskrywers op hoërskool aangebied. Die GHA reël vanjaar ‘n opstelkompetisie vir skoolleerlinge met een van twee temas om van te kies: “Slagtersnek” of “Afrikaans 90”. Sodoende word ons kinders aan die dink gesit oor ons geskiedenis en ons taal. Hulle kry die geleentheid om hul eie navorsing te doen en daaroor te besin.
Daar het ook Saterdag 28 Februarie ‘n skyngeveg tussen Boere en Engelse plaasgevind, waaraan ‘n Engelstalige vereniging van Johannesburg deelgeneem het. Oral in die kamp en teen die hange van die berg het ‘n mens veral “Britse soldate” in volle rooi mondering teëgekom, waarvan die meeste baie goed Afrikaans kon praat! Daar was egter ook heelwat mense in deftige Boeredrag met spesiaal gemaakte bandoliere wat deur ‘n leerwerkster van Pretoria, Biani Grune, van BG Leerwerk met die hand gemaak word. Sy het heel naweek fluks sake gedoen, ook met meer gewone gordels en swepe wat deur omtrent elke kind op die terrein aangekoop is.
Ons het ‘n PRAAG-stalletjie beman en ek het persoonlik ‘n hele paar van ons boeke verkoop, hoewel ons net drie titels saamgeneem het: die Paul Kruger-biografie, Negrologie en Kreeftegang. Dis vir my ‘n riem onder die hart om te weet dat nog mense só aan ons PRAAG-boeke, waaronder geskiedenis, vertalings en letterkunde, blootgestel kon word.
Met die sensuur en Grootbroerbeheer wat daar deesdae op kampusse en toenemend by ander monumente (soos die Taalmonument?) toegepas word, kan Majuba dalk ook vir simposia, literêre skryfskole en ander aktiwiteite gebruik word. Ná alles, en solank die terrein deur die trust besit word, verteenwoordig dit reeds ‘n stukkie “bevryde grondgebied” waar ons oor die hede en die verlede kan besin, maar ook die Afrikaanse kultuur kan bevorder noudat hy staatloos geraak het.
Om bo van die berg af na die piepklein kampeerterrein en herberg van Majuba te kyk, is ‘n ervaring wat die uur se steil stap bergop die moeite werd maak.
Majuba, wat in Zoeloe “plek van die duiwe” beteken, is regtig vrye Afrikanergrond wat deur ons almal benut behoort te word om die huidige Afrikaanse beweging tot groter en groter hoogtes te laat vorder, ampers soos ‘n mens die berg self bestyg. Dis nie te ver van Pretoria en die Rand af nie en ook van die Vrystaat af bereikbaar. Die berg en omgewing is asemrowend mooi en op Volksrust is daar blykbaar verskeie gastehuise ook vir diegene wat meer gerief verkies as om te kampeer of in die herberg te oornag.
Wat van ‘n PRAAG-naweek op Mujaba? Of dalk moet ons van ons buitelandse vriende ook aanstaande jaar op 27 Februarie saamnooi dat hulle ‘n Afrikaner- patriotiese byeenkoms in sy volle glorie en hartlikheid kan ervaar?
Die DA se swart koukusleier, Mmusi Maimane het skielik ontpop in ‘n leser van niemand minder nie as André Brink.
In ‘n ongeloofwaardige hagiografie aan Brink, het Maimane, wat ooglopend nog nooit ‘n woord van Brink gelees het nie, die dood van “een van Suid-Afrika se literêre reuse” betreur tydens sy toespraak in die parlement.
Brink het feitlik geen swart lesers gehad nie en van sy werk was grootliks gemik teen ‘n konserwatiewe wit gehoor.
“In ons hartseer oor sy dood is slegs deur die groot literatuur hy aan ons bemaak het, ‘n vertroosting,” het Maimane vroom en sonder ironie verklaar.
Brink se lesers sal verbaas wees om te verneem dat die “groot les” uit sy oeuvre glo was dat ‘n ‘n “gesiglose stelsel die euwels in die samelewing” verberg, en dat “mense onreg teen ander mense pleeg”.
Brink het homself juis onvermoeid vir die teendeel beywer. Hy het gesiglose Afrika-verantwoordelikheid verskoon en voortdurend alle skuld kollektief op Afrikaners gepak. Hierdie tema het hy uitgebrei om later prontuit in ‘n dokumentêre program op SABC te verklaar dat dit beter sal wees as Afrikaners heeltemal uitgewis word, weens hul aandeel aan “slawerny”.
Daarna het Maimane egter Brink se gunsteling onderwerp oor wit skuld afgestof en uitgevaar teen die “ongelyke nalatenskap van die apartheidstelsel wat swaar weeg op swartes”.
“Dit is ‘n feit dat swart kinders nog steeds nie dieselfde geleenthede as wit kinders het nie. Dit is ‘n menslike tragedie wat niemand in hierdie vergadering ooit moet aanvaar nie.”
Kort nadat David James Smith se boek, Young Mandela (2010), verskyn het, was dit vryelik in plaaslike boekwinkels beskikbaar. Opvallend was die gebrek aan resensies, terwyl ‘n oorvloed boekbesprekings gepubliseer word van werke waarin Nelson Mandela gunstig voorgestel word. Weens propaganda is die publiek gekondisioneer om belang te stel in Mandela as vredesikoon en versoener. Hulle hou van sy beeld as iemand wat nie ‘n vlieg skade sou aandoen nie. Die oorgrote meerderheid Suid-Afrikaners weet nie waarom Mandela tronkstraf uitgedien het nie. Smith se boek bevat daardie inligting, maar dit is nie in aanvraag nie. Die media-geskepte mite word verkies. “Oddly, no-one now seemed to remember why he had been jailed in the first place and the myth was invented that he had been jail for a quarter of a century for no good reason” (Booyens, bron hieronder, Kindle 16955). “In few areas of human endeavor is the selective blindness and deafness of Western media as vividly clear as in the matter of their treatment of Rolihlahla Mandela” (13659). Dit geld ook die plaaslike media in die nuwe Suid-Afrika. Spoedig was talle eksemplare van Young Mandela as uitgooiboeke teen afslagpryse in die boekwinkels beskikbaar.
Dan Roodt het Praag-lesers onlangs daaraan herinner dat daar geen belangstelling in die plaaslike boekhandel was om Jared Taylor se boek, White identity (2012), in voorraad te hê nie. Ilana Mercer se Into the cannibal’s pot (2011), wat groot aktualiteit vir Suid-Afrikaners het, het ek ook nog nooit in ons boekwinkels gesien nie. Ek het toevallig bewus van die bestaan van die boek op die Amazon-webwerf geword en dit bespreek (Praag 29.12.2013). Harry (Herman) Booyens (gebore in 1953) se AmaBhulu: The birth and death of the Second America (Vancouver: Cliffwood Fogge, 2013, 632p; Amazon-Kindle $13.67) is ‘n jaar na publikasie in ‘n lesersreaksie op Praag onder my aandag gebring. Dít terwyl ek probeer om goed ingelig oor nuwe boeke te wees. Hierdie slapbandboek is nie by Kalahari, ‘n Naspers-onderneming, beskikbaar nie, maar wel by Loot teen R511. Naas Kindle is ander e-formate teen billike pryse beskikbaar. Op die Amazon-webwerf is daar ‘n hele aantal resensies.
Dit lyk asof doelbewus probeer word om nie-polities korrekte literatuur uit die openbare domein te weer. Egte Afrikaners sou veel slegter daaraan toe gewees het as elektroniese publikasie nie bestaan het nie. Praag is eintlik ons enigste betroubare inligtingsbron oor bv plaasmoorde.
Die historikus Hermann Giliomee se Die Afrikaners (2003 – daar is ‘n Kindle-weergawe), ook in Engels beskikbaar, word as die standaardwerk oor hierdie onderwerp beskou. Booyens se AmaBhulu, geskryf deur ‘n “defence and aerospace physicist”, behoort myns insiens as ‘n noodsaaklike aanvulling gelees te word. Dié boek is oor ‘n tydperk van sewe jare uitstekend nagevors en gedokumenteer. Vir ‘n opsomming van die inhoud kyk www.amabhulu.com. Dié samevatting gee ‘n aanduiding van die omvang van die werk, maar lees baie oninteressanter as die teks self. In hierdie rubriek is dit uiteraard onmoontlik om reg aan alle aspekte van hierdie omvattende boek te laat geskied.
AmaBhulu verwys na die “White Tribe of Africa”, spesifiek die Afrikaners. Dié woord kom voor in die ANC se MK-lied, wat deur bv Nelson Mandela (17097) en Jacob Zuma (19299) gesing is: “We are resolved to kill the amaBhulu” (13638) of: “‘We have pledged to kill the whites’ (bulala amaBhulu) [bulala = kill, 17097] … This position of the ANC was based exclusively on a racial prejudice that simply presumes that Africa belongs to the Ba’Ntu” (14148). Wanneer haatpraakklagtes teen anti-blanke liedere gelê word, bv Jacob Zuma se geliefkoosde strydlied, “Bring me my machine gun” (18920), is die verweer egter dat hulle “just rhetoric” en “cultural heritage” is (18237).
By “Afrikaners” sluit Booyens in die Britte, bv die setlaars van 1820 en later, en ander Europeërs wat hulle met die kultuur en lot van die Afrikaners vereenselwig het. “The Brits learn reality soon enough when they actually settle in Africa” (13902). Die newetitel van die boek verwys na Thomas Pringle, die Britse vlootbevelvoerder, se opmerking in 1797 toe hy die vrees uitgespreek het dat die Kaap die “Second America” in die oë van die Britte kon word (2154). Dit slaan ook op die feit dat Suid-Afrika in die 20ste eeu vir Afrika was wat Amerika vir die wêreld was (74, 15689). Albei was in hulle konteks leidende moondhede, maar albei het sedertdien baie van hulle glans verloor. Hierdie assosiatiewe verhouding is nie vergesog nie. Reeds in 1776 het Adam Smith geskryf:
“The discovery of America, and that of the passage to the East Indies by the Cape of Good Hope, are the two greatest and most important events recorded in the history of Mankind” (33).
Wat Booyens gedoen het, was om sy en sy vrou se familiegeskiedenisse oor twaalf voorgeslagte in Europa tot selfs voor 1652 na te spoor, asook in Amerika en selfs in die Ooste, en daarna aan die Kaap en in die res van Suid-Afrika. Hierdie inligting word interessant aangebied; op so ‘n wyse dat die leser besef hierdie mense het nie in die sepia-kleurige vae verlede van ou foto’s gelewe nie, maar dat hulle almal eens as lewende mense van vlees en bloed in die helder sonlig gewandel het. Baie van hulle is uitgemoor. Die boek word opgedra aan “those many thousands who gave their lives for the Dream of Western Civilization in Africa” (32). Hierdie genealogiese inligting verskaf ‘n persoonlike, menslike dimensie aan die teks. Die hoofklem val egter op die omstandighede waarin en die gebeure waartydens hulle gelewe het. Die teks is wesenlik ‘n “350-year journey through the history of South Africa” (77).
Suid-Afrikaanse geskiedenis word verstaanbaar gemaak met verwysing na wat in bv Europa gebeur het. Dikwels is die verwysings egter ook na Amerikaanse geskiedenis. Die outeur het hom ten doel gestel om die ooreenkomste tussen Suid-Afrika en Amerika, maar ook die belangrike verskille, onder die aandag van veral Amerikaanse lesers te bring. “I am simply dumbstruck by the ignorance of the ordinary American on almost all matters outside the United States” (15480). Van deurslaggewende belang is om dit by Amerikaners tuis te bring dat inheemse swartes in Suid-Afrika, anders as in Amerika, nooit deur die blankes verslaaf is nie. Die Xhosas het wél die Fingo’s verslaaf. “They were the only indigenous nation of South Africa ever to be enslaved, and they were enslaved by their fellow black men” (4769). Die Suid-Afrikaanse blankes hoef dus sekerlik nie in dieselfde mate as die wit Amerikaners skuldig te voel en te probeer vergoed nie. In albei lande was daar bevryde slawe wat self slawe besit het. Blanke slawerny in Noord-Afrika gedurende hierdie selfde tyd word ook gerieflikheidshalwe meesal verswyg. Lees bv Giles Milton se boek, White gold: the extraordinary story of Thomas Pellow and North Africa’s one million European slaves (2004).
‘n Ander belangrike verskil tussen Suid-Afrika en Amerika is dat swartes in Afrika Afrikane is, terwyl dié in Amerika nie werklik “African-Americans”, soos hulle genoem wil wees, is nie maar “black Americans” (4567, 15506). Die verskil tussen die twee het duidelik in Liberië geblyk toe daar van 1821 af tot 1980 min assosiasie tussen en wedersydse waardering van die inheemse swartes en die swart setlaars uit Amerika was (8487, 15402). As ‘n teenhanger vir “Black Americans” noem die outeur homself ‘n “White African” (15506). Hy vind dit egter nie altyd maklik om hom met Amerikaanse swartes te vereenselwig nie. Byvoorbeeld: “We find the degree of moaning and wailing and lamenting and crying and general effusion of emotion desperately uncomfortable” (15587).
“The historic parallels between the United States and South Africa are obvious: founding by the Dutch, a company government, invasion by the British, fights for independence from an imperial master, a frontier society from all over Europe and clashes with indigenous people. However, there is one area in which they differ deeply and profoundly, and that is the matter of the relation between races … Given the deep emotions surrounding the American Civil War [1861-1865], Americans wrongly apply their historical experience in the matter of slavery to South Africa. While the abolition of slavery was the justification the Union [die noordelike state, die oorwinnaars] gave for the war, the miserable lot of the American Black people for the following hundred years hardly seemed to lend credence to the argument … the position of these people would get progressively worse … In this civil war and its aftermath in the South, we may find much of what would eventually drive the policy of the United States towards South Africa in the 20th century. While the relationship between White and Black in the United States was that of master and slave, that in South Africa was one of competing civilizations and cultures” (9161).
Die kern van hierdie standpunt word later soos volg herhaal:
“The United States is struggling with a uniquely toxic mix of ignorance, racial prejudice, and guilt. It is quite obvious that the American concept of race is one based on a history of slavery and prejudice, while the South African one is based on fear of a competing civilization and culture and centuries of armed conflict” (15495).
Dat daar groot kulturele verskille tussen wittes en swartes is, kan sonder meer aanvaar word. Ek het egter my bedenkinge as Booyens, soos pas aangehaal, in hierdie konteks meer as een keer na “competing civilizations and cultures” verwys. In die Westerse sin moet beskawing liewer nie te berde gebring word nie. Vergelyk die moord op die non Mary Aidan in Duncan Village, Oos-Londen, in 1952. Drie eeue na die landing van Jan van Riebeeck aan die Kaap is daar by daardie geleentheid kannibalisme/mensvleesetery gepleeg (12657, 12685, 14990, 15344). Dink ook aan die latere halssnoermoorde: “‘Necklacing’ is the uniquely ANC-formulated method of hanging tires around a tied victim, dousing the person in gasoline, and setting it all alight. As the victim burns to death in indescribable agony, coated in melting flaming rubber, the participants dance and ululate” (15979).
Anders as die plaaslike swartes, karakteriseer Booyens die Amerikaanse swartes as mense “who know no other language than English, have only one wife [vergelyk Jacob Zuma], no tribe, no AbaKhwetha [inisiasie-rituele], no witchdoctors, no muti and are strongly Christian … It is also clear that they are proud to be Americans and do not see white Americans as an enemy to be driven from the continent of America” (15500). Die PAC se APLA se slagspreuk, “One settler, one bullet”, is by geleentheid soos volg verduidelik:
“Any white person in South Africa was regarded as a settler and if we came across any settler during our operation, they had to be killed or injured” (17159).
“Martin Luther King had elected to work up the fervor in the United States by trying to draw inappropriate parallels between South Africa’s race problems, which were based on huge cultural differences and demographic considerations, and those of the Civil Rights Movement in the United States [in die jare vyftig en sestig], which were based on a legacy of slavery and color prejudice” (13765). Richard Nixon (die Amerikaanse president, 1969-1974) het in 1980 tereg aan die Amerikaners gesê: “We are hardly free enough of sin to cast the first stone – or even the second” (14816, 15339). Nog ‘n verskil tussen Amerika en Suid-Afrika is dat die meeste van die swart tuislande in die vrugbare, waterryke oostelike helfte van Suid-Afrika was. “Nothing kept the amaXhosa inhabitants from turning this region [die Transkei en Ciskei] into heaven on Earth, except themselves” (15165). Daarteenoor behoort Booyens die feit te beklemtoon dat die Amerikaanse reservate vir die inheemse Indiane in onherbergsame gebiede geleë is (maar hy het eintlik met die Amerikaanse swartes te make).
Wat die Britte betref, maak Booyens die treiterende rol van die sendelinge van die London Missionary Society baie duidelik, bv hulle beïnvloeding van die Britse regering (plaaslik en in Londen) ten koste van die Afrikaners, “the [first] outer wall of Western Civilization” (3443). Dié muur het in 1990/1994 geval. Israel is die “second outer wall” wat weens die ruggraatloosheid van die Weste besig is om te verkrummel (19494). “The entire Western Civilization has lost its edge and is losing its place in the world” (19499). Die invloed van die genoemde Britse sendelinge was een van die oorsake van die Groot Trek. Die trekkerleier Piet Retief het dit soos volg gestel: “We complain of the unjustifiable odium which has been cast upon us by interested and dishonest persons, under the cloak of religion, whose testimony is believed in England to the exclusion of all evidence in our favour” (5673). Die sendelinge was aanhangers van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) se leer van die edele barbaar. Hulle “elected to make the Cape their target for seeking their personal absolution from their nation’s sins in Africa [bv die slawehandel en slawerny] at any cost” (2789). “The true enemy of the white man in Africa was white men in Europe who lived in safety and comfort while they moralized about those of their fellow Western Christians desperately fighting for their own existence” (4918).
Booyens argumenteer selfs dat die Suid-Afrikaanse swartes “had no more in common with the black people of America than what the white people of South Africa had. In fact the whites of South Africa had more in common with Black Americans – both had slave ancestors” (11183). Daar word nie weggeskram van die geringe mate van nie-blanke bloed wat daar in Afrikaners, insluitende die outeur se voorgeslagte, is nie. Dít was eerder vanweë verhoudings met Oorsterse slawe as met die Khoi-San, omdat die kulturele gaping kleiner was. “It is a stark irony that it is the white population of South Africa that has ancestors that were slaves of the Dutch, and not the country’s black population” (852).
Die outeur se eggenote se nooiensvan is Basson. Heelwat genealogiese inligting oor die Bassons word verskaf. Ek wonder of Adriaan Basson hierdie boek sal lees. Reeds as student was hy ten gunste van die afskaling van Afrikaans as onderrigmedium aan die Universiteit Stellenbosch (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 226). Hy toon ook geen groot voorliefde vir (tradisionele) Afrikaners nie. As Basson Booyens se werk lees, kan dit hom dalk tot beter insigte bring. Hy kan dan selfs die boek hartlik by Beeld-lesers aanbeveel pleks van dit dood te swyg.
Die voetnote en bibliografie toon dat ons hier met ‘n uitmuntende wetenskaplike werk te make het. Die outeur het baie van die betrokke plekke in Europa en Suid-Afrika besoek, foto’s geneem en hulle as illustrasies gepubliseer, asook bv landkaarte. Die outeur noem homself “a bit of an artist” wat kan teken en skilder (13923). In die Kindle-weergawe kan al hierdie illustrasies skermgrootte gemaak word deur daarop te klik. Die inligting word uit die oogpunt van Afrikaners aangebied en soms met begrypbare emosie. Byvoorbeeld, oor die dood van sy Oupa Kotie Myburgh in 1969 skryf Booyens: “Forty years later I shall thank God that he did not live to see the future of his country and people” (13973). Sy benadering tas egter nie die akademies-wetenskaplike integriteit van die boek aan nie. Die outeur het bv by voorkeur bronne gebruik wat nie Afrikaner-partydig is nie. Dit is so ‘n uitsonderlik verdienstelike werk dat historiese en genealogiese verenigings verplig behoort te voel om die boek te bekroon en die outeur met toekennings te vereer.
Van landkaarte gepraat. Figuur 2-4 is ‘n belangrike landkaart (686). Dit toon dat die oostelike helfte van Suid-Afrika 350 millimeters en meer reën jaarliks ontvang en die westelike helfte minder. Swartes het hulle tradisioneel in die oostelike helfte gevestig, terwyl die Khoi-San – en van 1652 af die blankes – hulle aanvanklik in die droër westelike dele bevind het (figuur 2-5, 698; ook figuur 2-7, 741). Dieselfde feite word in talle bronne, bv met kaarte in Louis Changuion se Omstrede land (2011), gevind. Dit verhoed die ANC egter nie om telkens die leuen te verkondig dat Suid-Afrika aan die swartes behoort nie. Nelson Mandela het in 1964 aan die einde van die Rivonia-verhoor op sy kenmerkende arrogante manier gesê: “The people [swartes] would fight the white man and win back their country” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 433). Jacob Zuma het hierdie leuen onlangs doelbewus herhaal. Die DA-bewind in die Wes-Kaap word deur hom as nie-swart regering beskou: “Die mag kan nie bly in die hande van dié wat nie die regmatige erfgename is nie. Gee dit terug vir die regmatige eienaars” (Die Burger, 7 Januarie, p 2). Booyens: “The ANC most certainly did not present to white South Africans any way to view a future” (15348).
Figuur 16-9 is ‘n foto wat die groot getal dooie Britse soldate in ‘n loopgraaf na die Slag van Spioenkop toon (9988). In die teks word beskryf hoe die Boere hierdie groot oorwinning bewerkstellig het. Ek het dié foto ook al in ander bronne gesien en dáár word ook gemeld dat dit dooie Britte en nie Boere nie is. In Rebecca West se boek, 1900 (London: Weidenfeld & Nicolson, 1996, p 10) is daar dieselfde foto, met as byskrif: “Boer dead after the fierce and confused fighting at Spion Kop, Natal, 24-5 January 1900” (p 11). Ook hier kan sommige Britte nie vertrou word nie.
Ek was altyd ‘n aktiewe leser wat elke jaar baie boeke lees. Booyens se boek is van die beste wat ek ooit gelees het. “Beste” in die sin dat dit deeglik nagevors en maklik leesbaar en interessant geskryf is; dit oor ‘n onderwerp handel waarin ek belangstel; dit my kennis en insig baie verruim het oor ‘n onderwerp waarvan ek gedink het dat ek heelwat weet, ens. Ek het bv sewe jaar lank aan die Tjoemie-rivier, ‘n tak van die Keiskamma, wat in die 19de eeu die Kaapse oosgrens was, gewoon en die geskiedenis van daardie gebied redelik goed leer ken. Maar nêrens is daardie streek se historiese omstandighede so helder onder my aandag gebring soos in Booyens se boek nie. Dieselfde geld die Groot Trek, die veldslae wat daaruit gevolg het en die twee Vryheidsoorloë wat Afrikaners teen die Britte geveg het. Veral tydens die guerrillastryd in die tweede deel van die Anglo-Boere-oorlog het die Britte onvergeeflike misdade teen die Afrikaners gepleeg. Danksy Booyens se teks is dit die eerste keer dat ek werklik verstaan waarom my ouma so sterk teen “die Engelse” gekant was.
Heelwat nuwe insigte is aan hierdie leser in die Angolese oorlog gee, danksy die outeur se grondige kennis van wapentuig en sy eerstehandse kennis van die terrein. Nêrens verdoesel hy die rol van nie-wittes nie, bv Bataljon 32 (kyk bv Piet Nortjé se uitstekende 2010-boek oor hierdie onderwerp, beskikbaar in bv ‘n Kindle-weergawe). Booyens se boek bevestig wat ek in breë trekke geweet het, vul dit aan en stel dinge in perspektief. Soms sou ek sake ietwat anders vertolk het, die klem anders geplaas het, maar dit doen nie afbreuk aan die integriteit van die skrywer en sy gesonde lojaliteit teenoor Afrikaners nie.
“Since 1814 the Afrikaner has had nowhere else to go. That was the date on which he ceased to be a ‘settler’ or a ‘colonist'” (3513). Ander bronne verskaf ‘n vroeër datum, selfs 1657 toe die eerste Vryburgers grond ontvang het. Later skryf Booyens: “There will never be a ship for us. There is no-one on Earth who will take us in. We have no friends. We are all alone. We have no other home” (14291). Vergelyk dit met bv die ANC, kommuniste en joernaliste se retoriek teen blankes of Afrikaners as kolonialiste, imperialiste, rassiste (14583) en fasciste (14762) of Nazi’s (17103).
Die Britse owerheid was geneig om partydig kant vir die nie-wittes teen die wittes te kies. Byvoorbeeld, in die 19de eeu het George Thomas Napier die Afrikaners beskou as “blood-soaked monsters who are hell bent on implementing slavery” (7693). Die outeur verwys dikwels na “a special British-designed hell” (8412; ook 10429, 10818, ens) wat vir Afrikaners geskep is. Oor die Anglo-Boere-oorlog word gesê: “While the British actively relied on the Christian decency and humane brotherliness of the Afrikaner, the Afrikaner would not be accorded the same consideration in British hands” (10298). Dink bv aan die beleid van verskroeide aarde en die konsentrasiekampe. Timothy Healy het geskryf: “I think these men seem to consider that it is better to be a Boer corpse than a British subject” (10403). “To the Afrikaner, Britain was like a disease that followed them wherever they went; the political equivalent of the Black Death with artillery and a navy” (8563).
Daarteenoor het Arthur Conan Doyle (1859-1930) van die Boere gesê: “Men whom we respected even when we fought with them” (11076). Theodore Roosevelt (die Amerikaanse president, 1901-1909) het in 1910 met verwysing na Kenia geskryf: “There could be no better pioneer settlers than Boers” (11292).
Op 2 Februarie 1990 het FW de Klerk die ontbanning van die ANC, die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, ens, asook ander maatreëls, aangekondig. “They heralded the first permanent subjugation of a non-colonial Western nation to a non-Western one since the Turks were stopped at the gates of Vienna in 1688. To this moment can be traced the helpless condition of white people in South Africa in the 21st century” (16928). De Klerk het sy 1990-ommekeer ‘n “spiritual leap” (16944), pleks van ‘n dwase sprong die afgrond in, genoem. Vir sy onderhandelings met die ANC het De Klerk se keuse op die “lightweight” Roelf Meyer geval, ‘n outjie wat in die Lugmag se koor gesing en as “The Canary” bekend gestaan het (17227).
Booyens en sy gesin het in 2000 na Kanada uitgewyk. In Vancouver verlang hy na wat was. Hy verwys bv na die “much sought after flavor to South African lamb” (8342) van die Karoo en na die vrugte van die Klein Karoo: “All fruit seems to be sweeter here” (8392). Hy verwys na biltong: “the distinctly South African air dried unsmoked beef jerky that Mark Twain [1835-1910] said he loved so much” (9585). Die blanke diaspora “realized the country they had loved and built was no more. In its place was something of great evil that stalked them in their nightmares” (19373). “The loss of their country has been an exceedingly painful experience for Afrikaners. This is certainly true for those remaining in what has become the hollowed-out rotting carcass of South Africa” (19378). Die outeur is die burger van ‘n nuwe land wat hy weer “Home” kan noem (19476). Maar die gemis en opoffering is groot. Nadat reën in Kanada geval het, is daar nie ‘n reënvoël soos in Suid-Afrika nie. “For me, the loerie will never sing again” (19481).
Weens bv die ruimtebeperking is dit ongelukkig nie moontlik om in hierdie rubriek ‘n samevatting te gee van hoedanig die nuwe Suid-Afrika is nie. Booyens doen dit uitstekend. Ek gaan ook nie die spesifieke omstandighede skets wat tot Booyens se emigrasie aanleiding gegee het nie. Soos in so baie ander gevalle het dit veral om veiligheid en werksekerheid gegaan. U moet liewer die boek self lees. In sy teks skets Booyens hoe die Britte die Afrikaners tot aan die Kaapse oosgrens en in Natal, die Vrystaat en Transvaal agtervolg en uiteindelik oorwin het. Ek vind dit ironies dat die Britte die outeur tot in Kanada agtervolg het, want toe hy daar burgerskap aanvaar het, was hy verplig om trou aan die Britse koningin te sweer (19456).
Heel aan die begin word Afrika beskryf as “the continent of The Strong Man, a continent where weakness, real or perceived, means death” (129). Dit is eintlik waartoe Westerse beskawing in Suid-Afrika (grootliks) gekom het: “the country is now lost to the West … Those who remain are being systematically subjugated by a culture with a belief system that is anathema to the basic tenets and interests of Western Civilization” (69). Suid-Afrika was “the Western ‘canary in the coal mine’. Failure to learn the correct lessons from this history will doom Western Man, because South Africa was to Africa what the United States has been to the world” (74).
Daar kan redes vir die misverstaan van die geskiedenis van die Afrikaner by bv buitelandse politici en joernaliste wees, hoewel dit nie sonder moedswilligheid gebeur nie. “It would seem that the Media deems murder and torture to be wrong, but somehow attempts to rationalize it when Afrikaners are the victims” (19247). Wat onverskoonbaar is, is dat ‘n klein groepie blanke Afrikaanssprekendes (ek sal hulle nie Afrikaners noem nie), wat hierdie geskiedenis ken, uiteindelik die ondergang van hierdie trotse nasie bewimpel het. Daar is met geweldenaars, soos Nelson Mandela, wat uiteraard geweld ken, onderhandel sonder dat vereis is dat hulle geweld afsweer. Vanselfsprekend kon die sterk Suid-Afrikaanse weermag ‘n troefkaart in die hande van die blankes gewees het. De Klerk se gedrag was hoogs irrasioneel: “Instead of using his highly successful and respected army as a negotiation strength, FW sought to minimize it” (17216). Die vraag wat hom voordoen, is in hoeverre sake deur indiwidue soos George Soros, of instansies soos die Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA), beïnvloed is (Praag 27.10.2013). Vorentoe sal die waarheid weldra geopenbaar word. Ek bly dankbaar dat ek nie die verloëning van my mense op my gewete het nie.
Die twee openbare figure wat die meeste gedoen het om Afrikaners te benadeel, gaan vereer word deur Kaapstad.
FW De Klerk gesê hy is ten gunste van die idee dat die straat in Kaapstad na hom vernoem word, solank die straat voorheen ‘n “neutrale” naam gehad het.
Die finale besluit berus by die stadsraad, wat pas die naamsverandering goedgekeur het. “Inwoners, rolspelers, belanghebbendes en gemeenskapsorganisasies het die geleentheid gekry om hul siening daaroor te gee.”
Verreweg die meeste Suid-Afrikaners was gekant teen die naamsverandering.
Kaapstad het ook die kommunis Jakes Gerwel Sondag vereer deur Vanguard-rylaan in Kaapstad amptelik na Jakes Gerwel-rylaan te vernoem.
Patricia de Lille, burgemeester van Kaapstad, het Gerwel beskryf as ʼn “dapper leier”. Volgens De Lille het Gerwel studente-inskrywings vir alle rasse toeganklik gemaak toe hy in die laat 1980’s as rektor van die Universiteit van die Wes-Kaap aangewys is.
Gerwel, Nelson Mandela se persoonlike sekretaris, is by Afrikaners bekend vir sy leë beloftes oor twee Afrikaanse universiteite destyds wat toe nooit gerealiseer het nie.
“Herbenaming is ‘n kritiese deel van regstelling, aangesien dit ons in staat stel om ons verlede te onthou, terwyl ons bepaal watter soort toekoms ons graag wil bou,” het De Lille gesê. “Prof Gerwel se lewe, wat gekenmerk is deur ‘n onwrikbare verbintenis tot ‘n nie-rassige, nie-seksistiese en demokratiese samelewing, is ‘n voorbeeld van die soort toekoms wat ons vir Kaapstad wil hê.”
De Lille het Gerwel beskryf as ʼn “pionier van Madiba se reënboognasie-visie” en het gesê sy glo dat versoening ʼn proses eerder as ʼn gebeurtenis is. “Wanneer ons in Jakes Gerwyl-rylaan afry, moet ons besin oor die pad wat hy vir ons gebaan het, en oorweeg of ons op pad is na dieselfde visie.”
Daardie “pad” bied klaarblylik geen ruimte vir Afrikaners nie.
Met Zelda La Grange wat nou wonder of Francois Hollande haar in Frankryk sal terugneem (vermoedelik vanweë haar Hugenotevan), kan ek sommer nou vir haar sê: Francois Hollande gee vir jou g’n snars om nie. Trouens, as Franse sosialis gee hy nie eens vir sy eie mense om nie; hoe meer derdewêreldimmigrante in sy land, hoe meer stemme vir hom!
Ek is baie lief vir Frankryk, is mal oor Franse kaas en letterkunde, maar nêrens ter wêreld sou ek enkele weke gelede op Kersdag só kon verkeer tussen my eie mense en in my eie taal onder ‘n koelteboom op ‘n sonnige dag met nie ‘n wolkie in die blou hemel nie (sien foto hiernaas). Afrikaners het reeds die utopie in Suid-Afrika geskep: ons taal, ons kultuur, ons lewenstyl met braaivleis, asook heerlike groente en vrugte wat ons formidabele en miskende boere op hul plase vir ons kweek. Wat meer het ons nodig as om onder ‘n koelteboom te sit en smul aan die oorvloed wat ons eie mense vir ons produseer, met vlytige Afrikaanse vrouens wat dit alles opdis terwyl die mans die vleis braai?
Al wat ons eie hemel-op-aarde bederf, is politiek: dié van die Verraaierkaners wat heul met die vyand om ons mooi land tot die status van ‘n Zimbabwe of Mosambiek te verlaag, asook ‘n paar duisend uitlanders in Johannesburg en Kaapstad wat ons land vir eie gewin wil plunder en bereid is om alles in die proses te vernietig. Jare lank al saai hulle haat en draketande teen ons, maar tog kry ons dit reg om te oorleef en aan te gaan.
Miskien gee ons te veel aandag aan ons vyande en aan daardie klein groepie luidrugtige Verraaierkaners wat alle aspekte van ons lewens wil versuur, ons vloek en beledig, in hul angsvallige pogings om by die vyand witvoetjie te soek? Net soos Zelda gekry het wat sy verdien, só sal elkeen se beurt nog aanbreek om as “rassis” en wat nog uitgekryt te word. Maar gestel ons steur ons net nie meer aan ons vyande nie en gaan bloot rustig voort om ons eie lewens so gemaklik moontlik te maak en om ons eie taal en kultuur uit te bou tot iets wat nog groter is as wat dit reeds is? Ignoreer die vyand en hou hom van jou lyf af. Span genoeg elektriese drade tussen jou en hom dat hy nie meer naby jou kan kom nie.
Saterdag moes ek naarstiglik na ‘n kliniek soek om my siek suster heen te neem. Ons ry toe daar in Centurion rond; een nuwe kliniek maak eers Maandag oop en kan dus niks vir ons doen nie. Uiteindelik beland ons in ‘n plek genaamd Midstream Estate se mediese sentrum. Die vriendelike, hulpvaardige personeel – een en almal Afrikaners – het ons vinnig gehelp. Op hierdie foto is die wagkamer van die kliniek: dis beter as eerstewêrelds. Ná die dokter my suster gesien het, help ‘n jong paramedikus haar op ‘n hospitaalbed agter ‘n skuifdeur in die gang van die kliniek. Alles is hipermodern, silwerskoon, pynlik netjies. Intussen gaan koop ek solank haar medisyne by die apteek wat deel van die soort ommuurde volkstaat-in-die-kleine is, met ‘n Spar, ‘n Mugg-n-Bean en ‘n paar ander winkels. In die apteek het ek skaars begin toustaan met die voorskrif of ene Rika, blond met blou oë en ‘n modieuse brilletjie verskyn uit die niet: “Kan ek u help, meneer?”
Oral binne Midstream Estate praat mense Afrikaans. Kinders ry sorgeloos op fietse in die strate, amper soos in die Suid-Afrika van weleer. Dis skoon, netjies en veilig, ‘n soort volkstaat-in-die-kleine, reg tussen Johannesburg en Pretoria. Hiperkrities soos ek is, steek al die Engelse tekens en saai Engelse naamgewing my dwars in die krop. Dis nog lank nie ideaal nie, maar op ‘n baie praktiese manier het mense ‘n model gevind om só geprivatiseer met eie veiligheid, skole en mediese sorg binne enklawes in ‘n vervallende Suid-Afrika te oorleef.
Is dit nie dalk die model vir die toekoms nie? Soms voel dit vir my ons vereer ons vyande – wit, swart, bruin of wat ook al – met ons aandag. Ons skryf oor hulle, praat oor hulle, steur ons aan hulle.
Iewers het die Sestigerskrywer Jan Rabie ‘n baie mooi verhaaltjie genaamd “Droogte” geskryf in sy boek 21. Dit gaan oor ‘n wit baas en ‘n swart klaas. Dis amper profeties want die blanke wil saam met die swarte ‘n huis bou:
“Dis tyd dat jy die bloedige verlede vergeet,” sê die witman verdriegtig. ‘Kom, jy moet leer om saam met my te werk. Ons moet hierdie huis bou.”
“Jy kom om my te leer dat God wit is, dat ek ‘n huis vir die witman moet bou!” Die swartman staan met gevoude arms.
“Kaffer!” roep die witman, “sal jy nooit niks verstaan nie! Doen wat ek sê!”
“Ja, Baas,” brom die swartman.
Die huis wat gebou word, is egter ‘n huis sonder deure en vensters want, soos die witman aan die swartman verduidelik:
“Lank gelede in ‘n ander land het my voorgeslagte mure gebou om die see uit te hou. Dik, waterdigte mure. Daarom het my huis ook geen deure en vensters nie.”
“Maar hier is g’n groot water nie!” roep die swartman uit, “die sand is droog soos ‘n skedelbeen!”
Jy is die see, dink die witman, sonder om verder te praat.
Aan die einde van die verhaal, roep die swartman na die witman: “Kom uit, Baas!” Maar daar is geen antwoord nie en dit eindig met die volgende reëls:
Met sy vuiste nog steeds gelig asof om weer te klop, staar die swartman verwilderd op in die hemel sonder ‘n enkele wolk, en rondom hom na die horison waar warrelwinde rooi-warm stof die vreeslike Ngoma van die droogte dans.
Dan stamel die swartman verlate en beangs:
“Kom uit, Baas… Kom uit na my…”
Só eindig Rabie sy kort-kortverhaal. Volgens die datum aan die einde van die teks is dit in Desember 1951 geskryf. Op ‘n stadium in die vyftigerjare het Rabie, begeester deur Afrikaans en die idee om ‘n moderne Afrikaanse letterkunde te skep, brandarm in Parys gewoon en om te oorleef koolblare by die mark gaan optel wat hy na sy klein woonstelletjie op die Linkeroewer geneem het om sop van te kook.
Leon Lemmer skryf ook vandag in sy rubriek op praag, in antwoord op Koos Kombuis:
Party (etniese) groepe het ander meer nodig as wat omgekeerd die geval is omdat party groepe meer ontwikkeld, kundig, ens, en beter aangepas by bv die ekonomiese en tegnologiese werklikhede is. Blankes bly die norm waaraan ander groepe hulle meet, al word dit nie openlik en sekerlik nooit amptelik erken nie.’
Die tyd is dalk nie meer ver dat daardie wanhopige kreet, “Kom uit, Baas… Kom uit na my…” in Suid-Afrika gaan opklink nie, die dag as Eskom finaal inkonk en die staatskas uiteindelik dolleeg gesteel is.
Maar soos Rabie in sy verhaaltjie suggereer, moet ons soos ons voorouers doer ver in Nederland begin dyke bou om onsself te beskerm. In baie van die veiligheidsbuurte in Gauteng en elders gebeur dit reeds. Hierdie proses sal egter versnel moet word sodat meer en meer mense veilig en volgens beskaafde norme sonder vrees kan woon, asook heen en weer werk toe op die snelweë kan ry. Ook moet daar veiligheidsbuurte ontwerp word wat onbeskaamd Afrikaans is: met Afrikaanse name, Afrikaanse winkels, Afrikaanse skole, Afrikaanse alles.
Dis ‘n meer pragmatiese en minder politieke oplossing vir ons probleem. Afrikaners is egter in staat om genoeg rykdom in die stedelike gebiede te skep om uiteindelik meer te doen as om bloot in taamlike weelde te oorleef. As staatlose burgers van ‘n sterwende republiek kan ons steeds bilaterale verhoudinge met ander lande en handelsvennote handhaaf waarby die ANC-staat nie eens betrokke hoef te wees nie. Saam met ons volksgenote in Australië, Kanada, die VSA en Europa kan ons vir ons ‘n globale ekonomie skep wat ons soos Jode in staat sal stel om as transnasionale volk hele nywerhede en markte te oorheers.
Uiteindelik mag ons selfs van die probleem-geteisterde Suid-Afrika vergeet, op dieselfde manier as wat die meeste Europese lande van hul voormalige kolonies vergeet het, behalwe om af en toe ‘n aalmoes in die vorm van hulpgeld daar te gaan uitdeel. Maar ons sal nie eens ‘n aalmoes hoef uit te deel nie. Soos in Rabie se storie, sal ons horende doof wees.
Sedert Jan van Riebeeck se tyd het ons ons bes probeer. Selfs dít was nie goed genoeg nie. Tyd om daardie Afrikanerhuis te bou.
Je suis Jan! soos almal verlede week gesê het.
Namens almal by PRAAG wens ons u ‘n geseënde Kersfees toe en hoop dat u ‘n aangename dag saam met u familie sal deurbring. In vandag se polities korrekte wêreld is dit al amper omstrede om so ‘n wens uit te spreek, want is Kersfees dan nie ‘n christelike fees en daarom aanstootlik vir nie-christene soos Moslems, Jode en aggressiewe ateïste nie? En wat van die gesin met ‘n heteroseksuele vader, moeder en kinders wat ook daagliks in die hoofstroommedia afgekraak word en liefs voor ander vorme van samesyn moet wyk, wat strek vanaf poligamie tot huwelike van dieselfde geslag?
Troos u egter daaraan dat sommige tradisies nie deur die tyd agterhaal word nie. Kersfees, hoe seer dit ook deur Mammon en die eenwêreldgeloof vergiftig word, is een daarvan. Ons Afrikaners het egter ‘n unieke manier om Kersfees te vier, hier in ons warm somerklimaat wat so anders as die sneeubedekte “wit Kersfees” is in die koue waar ons voorouers vandaan kom.
En as u op 25 Desember vir u Kersete aansit, dink gerus ook aan al ons mede-Afrikaners wat weer die armoede van die 1930’s ervaar en vandag in plakkerskampe of in houthuisies in agterplase hul Kersfees deurbring, danksy die eiewaan van Afrikanerpolitici wat in die verlede die wêreld terwille wou wees, maar nie hul eie mense nie.
Uit hierdie ietwat ironiese gedig van D.J. Opperman spreek iets van ons soort “Kersfees in Afrika” en die nederigheid wat daarmee gepaard behoort te gaan.
Drie outas het in die haai Karoo
die ster gesien en die engel geglo,
hul kieries en drie bondels gevat
en aangestryk met ‘n jakkalspad
al agter die ding wat skuiwend skyn
op ‘n plakkie, ‘n klip, ‘n syferfontein,
oor die sink en die sak van Distrik Ses
waar ‘n kersie brand in ‘n stukkende fles,
en daar tussen esels en makriel
die krip gesien en neergekniel.
Die skaapvet, eiers en biltong
nederig gelê voor God se klong
en die Here gedank in gesang en gebed
vir ‘n kindjie wat ook dié volk sou red …
Oor die hele affêre het uit ‘n hoek
‘n broeis bantam agterdogtig gekloek.
Een ding wat my telkens opval van die vyandigheid teenoor Afrikaners en Boere wat deesdae hoogty in Suid-Afrika vier, is dat dit juis nié swartmense is wat ons so vyandiggesind is nie. President Zuma het byvoorbeeld op Geloftedag, tydens die opening van ‘n brug naby Bloedrivier, gepraat van hoe daar ‘n brug tussen die Boere en die Zoeloes behoort tewees. Al te dikwels is dit egter blankes wat vyandig en kwaadwillig teen hul medeblankes optree.
Hiervan is daar geen beter voorbeeld as die onsmaaklike petalje rondom die sogenaamde aanval op die plaaswerker, Flippie Engelbrecht, nie. Engelbrecht is na bewering deur twee blankes (hoe dan anders, sou die linkses sê?) op ‘n plaas aangerand en het in die proses na bewering breinskade opgedoen, wat gelei het daartoe dat hy sy arms verloor het toe hy in ‘n vuur geval het. Die hele storie is egter snert. Engelbrecht het reeds vóór die beweerde aanval aan epilepsie gelei, en die vermeende aanval het dus beslis nie gelei tot die verlies van sy arms nie.
Helaas, en hoe sal ek dit nou stel, kom mnr Engelbrecht ietwat arm van gees voor tydens die TV-onderhoude met hom wat ek al gesien het. Sy getuienis is dus nie van te veel waarde nie. Dit is daarom na my mening hoogs twyfelagtig of mnr Engelbrecht vanself ‘n haatveldtog teen die twee blanke beskuldigdes in dié saak, Wilhelm Treurnicht en Johnny Burger, sou kon of selfs wou voer. Iemand het hom bearbei. Iemand het hom aangehits. Dat daar dus wel ‘n haatveldtog van stapel gestuur is teen die twee beskuldigdes, met kwade bedoelings, ly min twyfel. Die persoon wat dié veldtog gevoer het, was egter nie ‘n bruinmens soos mnr Engelbrecht nie.
Nee, sy was ‘n blanke. ‘n Blanke vrou. Haar naam is Carina de Vries Papenfus. Let op: Weer eens ‘n blanke wat haar eie volk verraai het en kwaadwillig opgetree het teenoor haar eie mense.
Me Papenfus is wat eufemisties bekend staan as ‘n kleurryke figuur. Sy is ‘n voormalige prokureur, wat van die rol geskrap is agv twyfelagtige eiendomstransaksies. Me Papenfus beweer egter die skrapping het plaasgevind omdat sy aan depressie gely het. Haar krediteure huldig egter ‘n heel ander mening as sy oor hierdie verdagte transaksies, wat na bewering bedrog en misdaad aan haar kant mag insluit.
Sy het vanuit Kemptonpark gevlug na Hermanus, moontlik omdat die wêreld in Kemptonpark vir haar te warm geword het. Wie weet – miskien het haar skuldeisers iemand soos Mike Bolhuis gehuur om hul geld by haar te probeer verhaal dmv ‘n paar gebreekte ledemate. Nou goed, as jy jou na die Kaap gehaas het, jy is bankrot en jou loopbaan is aan flarde, na wie wend jy jou? Watter organisasie verwelkom vermeende misdadigers, met ope arms? (Nee, nie net die agterlike academici op Stalinbos nie!) Dis natuurlik die ANC, en hul meelopers wat op die wa van boere- en Boerehaat ry; idiote soos Marius Fransman en Nosey Pieterse.
So gesê, so gedaan. Me Papenfus stig toe ‘n organisasie bekend as The Freedom Trust, met slegs een doel voor oë: Om met die ANC te heul en blanke boere uit te verkoop, tot geldelike gewin van Papenfus. Interessant genoeg was die einste Papenfus terloops ook voor in die koor van gestremdes wat so op Facebook te velde getrek het teen Sunette Bridges se Rooi Oktober-veldtog, saam met die res van haar spul ingeteelde trawante op Skelmbos. Kyk hoe verbaas is ons almal nou oor die swak karakters van die individue wat so geskree het oor Rooi Oktober….
Dit is uiteraard totaal onwettig vir ‘n prokureur wat van die rol geskrap is, om hom- of haarself as enige iemand se regsverteenwoordiger voor te doen, maar nietemin het me Papenfus presies so gemaak in die geval van Flippie Engelbrecht. In ‘n walglike daad van hoogverraad teen haar eie volk, en met voorbedagte mala fides teenoor blanke boere, het sy Engelbrecht aangehits om klagtes van aanranding te lê teen menere Treurnicht en Burger. Sodoende het sy ook onmeetbare skade aangerig aan die voorheen goeie verhoudinge tussen boere en hul arbeiders, asook rasseverhoudings oor die algemeen. Haar kwaadwillige, agterbakse, oneerlike optrede het rampspoedige gevolge gehad.
Mnr Burger het tragies selfmoord gepleeg in 2013, omdat hy nie meer die spanning kon hanteer nie.
Sy medebeskuldigde, mnr Treurnicht, is egter vandag onskuldig bevind aan die aanval op mnr Engelbrecht. Uiteraard het dit ook derduisende aan regskostes en spanning gekos vir mnr Treurnicht.
Een onskuldige persoon is dus dood agv Papenfus se toedoen. Een onskuldige persoon se lewe is ernstig ontspoor deur die walglike optrede van die beweerder-bedriegster, Carina de Vries Papenfus. Na my mening behoort Papenfus deur mnr Burger en mnr Treurnicht se naasbestaandes aangekla te word van verskeie misdade, onder andere haar onwettige voordoenery as Engelbrecht se regsverteenwoordiger, haar kwaadwillige vervolging van onskuldiges en die dwarsboming van die gereg. Sy het immers vir eie gewin ‘n kwaadwillige vervolging aangehits. Dit sal waarskynlik geen doel dien om haar siviel te probeer vervolg nie, aangesien haar krediteure betreffende haar uiters verdagte eiendomstransaksies haar waarskynlik ook reeds probeer dagvaar.
Ek weet nie wie my meer walg nie – tipes soos Robert McBride of die brein agter die Kerkstraatbom, Aboobaker Ismael – of kwaadwillige verraaiers soos Carina de Vries Papenfus nie. McBride en Ismael kan miskien nog die verweer opper dat hulle nie Boere of Afrikaners is nie. Ek kan nie aan enige moontlike verweer vir Papenfus dink nie.
Een ding is egter seker: Die walglike McBride, Ismael en Papenfus het almal die bloed van onskuldige mense aan hul hande. In laasgenoemde se geval is dit nie net bloed aan haar hande nie, maar ook verraad.
Geagte volksgenote,
Jare lank al lê ek hier in my graf in die Heldeakker te Pretoria en hou u doen en late met liefde, belangstelling en sorg dop. Deesdae met toenemende sorg, moet ek sê. Daarom het ek dit goedgedink om hierdie brief vanuit die graf, outre-tombe, om nou saam met Chateaubriand te praat, aan u te stuur.
Ten eerste, dankie aan die vrywilligers wat verlede jaar in Oktober my grafsteen kom skoonmaak het. Ek waardeer dit opreg, veral noudat daar geen meer dienste van dié aard vanuit die amptelike kanale verrig word nie.
Nou ja, waar sal ek begin? Toe ek staatspresident van die Zuid-Afrikaansche Republiek was, was daar twee politieke beginsels wat my gerig het: Die eerste was om vryheid bo alles te stel. Die tweede was om lig te loop vir Engelse. U weet, oorle Hendrik Potgieter wou destyds nie in Natal agterbly nie, want seg hy, Natal is te naby aan die see en waar die see is, is die Engelse.
My eerste werklike ervaring van Engelse lis was toe Theophilus Shepstone ons Republiek in 1877 kom annekseer het. Eers het hy gemaak asof hy sommer net bietjie handel wou kom dryf; die volgende oomblik word ons geannekseer en was ons amper ons duur gekogte vryheid kwyt! Gelukkig kon ons dit by Majuba herower en het Gladstone agterna ingestem om weereens die Sandrivierkonvensie te erken.
U weet, as ek dink aan die aantal veldslae wat ons volk onder my leiding moes veg, eers toe ek kommandant was en later president, sterf ek ‘n tweede dood as ek vandag sien hoe u deur u minderes oorheers word! Dis verskriklik hoeveel van ons mense, u en my vlees en bloed, vandag vermoor word, man, vrou en kind. Dan praat ek nie eens van ons vroue en meisies wat deur die barbare onteer word nie… Hoe op aarde kan u dit toelaat? In my dae as kommandant sou ek lankal deur die president en die Volksraad vanaf my plaas Boekenhoutfontein ontbied gewees het om op te saal en ‘n strafekspedisie uit te stuur.
In my prille jeug het ek aanskou wat die Zoeloes die vroue en kinders by Blauwkrantz en Weenen aangedoen het. Daar is een ding wat erger is as om onder Engelse te moet leef en dit is om in die mag van swartes te verkeer. U moet sterk staan; moenie voor die vyand buig nie. ‘n Mens mag maar diplomaties wees, maar nooit mag u buig nie. ‘n Vyand wat geen ontsag meer vir u het nie, sal u eenvoudig uitwis.
Veral die swartmense het ‘n ontwikkelde sin vir mag. En vrees. Die dag as die swartes u nie meer vrees nie, gaan dit nag wees. Dit kan nóg erger word as vandag; in daardie donker dae tussen Februarie en Desember 1838 toe Piet Uys en sy seun Dirkie by Italeni omgekom het, het ons almal gedink dis nou die einde: die Zoeloes is eenvoudig sterker as ons. Dit het gereën; ons kruit was nat en voortdurend het ons verdere aanvalle gevrees. Maar met die hulp van God en die Gelofte het ons op 16 Desember oorwin!
Op ‘n stadium het elke skoolkind in Suid-Afrika geleer wat ek op ‘n keer kwytgeraak het: “Haal uit die verlede wat goed is en bou jou toekoms daarop.” Hoe het dit gebeur dat soveel Afrikaners dié spreuk vergeet het? Leef u dan deesdae net vir die oomblik, vir die volgende rugbywedstryd of die volgende drankie?
So van drank gepraat, soos u weet was ek ‘n geheelonthouer. Altyd het ek ‘n glas melk verkies as die ander Franse sjampanje of Kaapse brandewyn drink. Drank en dronkenskap het al menige volk vernietig. Is dit nie waar die probleem begin het, dat almal beneweld was toe hulle in die vroeë negentigerjare ‘n nuwe toekoms vir ons volk moes onderhandel nie? Veral nou in hierdie feesseisoen met al sy jolyt, druk ek u op die hart om u nie aan Bacchus oor te gee nie. Wees sterk, rein van hart en helder van gees!
Ek hoor mense praat van ‘n gebrek aan leierskap onder ons Afrikaners. In die ZAR was dit net ek en Piet Joubert wat met mekaar meegeding het, maar tog het ons oor al die belangrike sake saamgestem. Al was ek reeds bejaard, het mense steeds vir my gestem omdat hulle op my kon vertrou om nooit ons vryheid prys te gee nie. Kyk vandag rondom u: Waarskynlik is daar twee soorte leiers, dié wat bereid is om onvryheid te aanvaar en al hoe dieper in die moeras van kompromie in te gly en dié in wie se harte steeds die vryheidsvuur brand wat ons oor die Drakensberg, deur al die veldslae en die taalstryd van die twintigste eeu voortgestu het. Maar moet ook nie die Transvaal verafgod nie: Ek is self in die Kaapprovinsie gebore en S.J. du Toit wat saam met my deur Europa getoer het en soveel vir onderwys in ons republiek gedoen het, was insgelyks ‘n Kapenaar!
Waak teen verdeeldheid en verwerp diegene wat verdeeldheid aanstig. Die verraaier val altyd sy broer langs hom eerste aan, alvorens hy die vyand te lyf gaan. Nooit sal ek vergeet hoe ons volk op 5 Januarie 1864 weens ‘n magstryd en onderlinge geskille by die Krokodilrivier op mekaar geskiet het nie. Op daardie dag het nege van my eie staatsleërmanne en vyf-en-veertig van die opstandelinge gesneuwel. Jare daarna is verwyte my nog daaroor toegeslinger. Maar wat moes ek doen toe hulle op ons begin skiet?
Erger nog, vir diegene wat my lewensverhaal deur D.W. Krüger gelees het, was die uitwerking van die Transvaalse burgeroorlog op die naturelle besonder nadelig. Soos J. de Beer van Lydenburg aan M.W. Pretorius kort ná ons onderlinge stryd geskryf het: “die naam van die Afrikaanse nasie is verlore en daarmee ook die vrees daarvoor by die naturelle”.
Hier vanuit my graf in Pretoria, ons mooi stad wat tans met ‘n vreemde naam onteer word, kan ek sien hoe u meer onlangs óók naam weggegooi het met al die kleinlike rusies tussen politieke partye en ambisieuse dog kortsigtige leiers, totdat u vandag die knie moet buig voor ‘n Zoeloehoofman. Eers wanneer almal weer saamstaan as één, onverdeelbare volk, sal dinge beter gaan. Eers dan sal u u vryheid kan herwin waarvoor soveel van ons in die verlede ons lewens op die slagveld teen die Engelse of in die byna onophoudelike Afrika-oorloë van die negentiende eeu gewaag het.
Verenig onderling, maar sorg ook dat u slim diplomate wat Europese tale praat na Europa stuur waar hulle ons saak in die raadsale van die wêreld en teenoor politieke leiers kan stel. Ek was geen geleerde man nie, hoewel ek my Bybel beter as selfs die teoloë van Nederland geken het. Sonder Leyds wat die politiek van Europa geken en verstaan het, sou ek egter nooit geweet het wat ons volgende te doen staan nie.
Moet nooit vergeet waar ons vandaan kom nie: uit Nederland, Duitsland en Frankryk. Ons is Afrikaners, maar ons behoort ook tot daardie groter blanke, Europese beskawing. Tydens ons tweede vryheidsoorlog wat so tragies geëindig het en my doer ver na Clarens in Switserland gestuur het, het vrywilligers van oor die hele Europa by ons Boeremagte aangesluit: uit Frankryk, Duitsland, Nederland, Vlaandere, Ierland, Skandinawië en Rusland het hulle gekom om sy aan sy met ons te veg. Daardie gesneuweldes vanuit Europa se beendere rus steeds in dié aarde saam met my en ons. Soos Opperman in “Gebed om die gebeente” skryf:
Maar soveel beendre lê onder die roosmaryn . . .
Seën, Here, al die bleek gebeente van die stryd –
ek ken as moeder na ‘n halwe eeu van pyn:
een land vol skedels en gebeente, een groot graf
waaroor U noordewind die droë dissel waai
en spruit en krans vul met die afloskrete van
die aasvoëls, van die wildehonde en die kraai
Die beroemde skilder Vincent van Gogh se broer Cornelis het insgelyks die hoogste prys vir ons volk se vryheid hier betaal… besef u dit? In Parys het ek die Franse president en al die groot skrywers van daardie intellektuele volk ontmoet wat my een en almal verseker het dat ons vryheid en onafhanklikheid hulle na aan die hart lê. Laat ‘n nuwe Leyds of selfs my staatsprokureur Jan Smuts opstaan en ons volk weer geliefd by die Vasteland van Europa maak sodat ons sáám vir vryheid en vir reg in Afrika kan opstaan!
In my tyd het al ons probleme van Engeland af gekom. Vandag het dit nie veel verander nie, behalwe dat die Verenigde State lyk my die rol van Engeland oorgeneem het, of dat al twee saam die wêreld wil destabiliseer. Daardie patriotiese Russe wat teen Engeland in die Krimoorlog geveg het en by die honderde duisende gesneuwel het, verkeer vandag weer in die spervuur. Ek sien hulle boikot nou vir Rusland nes Engeland ons altyd geboikot het as sy die naturellestamme teen ons opgesteek en hulle bewapen het terwyl sy weier dat ons ammunisie deur die Natalse of Kaapse hawens invoer!
In dié verband het dr. Leyds my ‘n Franse spreekwoord geleer: Plus ça change, plus ça reste la même chose, oftewel: Hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde. Hier vanuit my laaste rusplek sien ek dat die Uitlanderprobleem nog nooit opgehou het nie. Onthou u nog wat ek gesê het? “Dis nie die stemreg wat u wil hê nie, dis my land!” Ook in meer onlangse tye was daar ‘n gedoe oor stemreg vir die swartes en wat gebeur toe? Ons – ek en u – is die land kwyt! Het dit oor stemreg gegaan of om die land in te palm sodat die Uitlanders dit na hartelus kan plunder?
U sal die Uitlanderprobleem moet pak. Een voordeel wat u het, is die ywer van ons Afrikanerhistorici wat ná my dood ons hele geskiedenis haarfyn opgeteken het. Gaan lees gerus oor die Uitlanders op: wie hulle was, uit watter lande hulle gekom het en hoe hulle vanuit Johannesburg voortdurend besig was om ons republieke te ondermyn, ook die republiek van 1961 wat onder daardie slim Hollandse Afrikaner, ‘n moderne Leydsman, Hendrik Verwoerd, tot stand gekom het! Die swartman is nie u vyand nie. In my tyd was ek goed bevriend met Magato, die Tswana-hoofman; ek het selfs sy kinders oorsee gestuur om op universiteit te gaan leer. God het die swartman ook geskep; so gemaak en so laat staan. Hy is maar soos hy is.
In my tyd het ek die roem gesmaak wat ons dapper volk toekom. Ek het met Europese staatshoofde, konings en met Bismarck op die kruin van sy mag vergader. Ek en Bismarck het mekaar se spreektale met mekaar gepraat: ek Afrikaans en hy Platduits, en ons kon mekaar verstaan. Desondanks is ek ‘n eenvoudige man en sien die wêreld op ‘n eenvoudige manier.
Daarom sê ek nou vir u: Sedert 1886 en die ontdekking van goud aan die Witwatersrand het niks verander nie! Die Uitlander misbruik die stemreg om ons rykdom in te palm. Hy is te lafhartig om regtig te baklei; sy vernaamste wapen is die leuen. Met leuens, propaganda, die pers wat hy beheer, in boeke en briewe aan vername mense, verguis hy ons en stel ons magteloos. Ek stem saam dat daardie klein FW-prokureurtjie van julle ‘n misoes is. Hy is die naam “Afrikaner” nie waardig nie. ‘n Hensopper en ‘n hanskakie soos min. Maar sonder die Uitlander se leuens en propaganda sou selfs die verraaier FW de Klerk nie so maklik ons hele volk uitverkoop het nie.
Nog ‘n woord wat Leyds en Smuts my geleer het, heet op Duits Realpolitik. As ‘n mens se middele beperk is, kan jy nie ‘n groot oorlog gaan voer nie. Destyds toe ek kommandant was en daar daag net twintig man vir die kommando op terwyl ‘n honderd opgeroep is, het ek telkens maar gedoen wat ek kon en nie wat ek graag wou nie. Maar selfs met twintig man kan ‘n mens ‘n paar honderd swartes of Engelse aandurf. In die haglike situasie waarin ons volk vandag verkeer, sal u die belangrikste kwessies eerste moet pak. Hulle is:
Die stryd met die pen is belangriker as dié met die geweer. In my tyd het Sir Percy Fitzpatrick met sy Transvaal from within die oorlog teen ons ontketen. In die 1960’s en die 1970’s het ek gesien hoe die haat teen Suid-Afrika aangeblaas is totdat daar terreur ontketen is, met bomme op straat en in restaurante. Net so stig vele joernaliste in Suid-Afrika en in Brittanje vandag steeds oorlog en volksmoord teen die Afrikaner aan. Sorg dat hulle negatiewe idees en propaganda met hand en tand beveg word.
President Jan Brand van die Vrystaat, hoewel hy nooit daardie Engelse Orde van Sint-Michaël en Sint-George moes aanvaar het nie, het in my tyd ‘n gesegde gehad: “Alles sal regkom, mits elkeen sy plig doen.”
Moenie moed verloor nie. Deur ons lang en heldhaftige geskiedenis het ons volk al vele en erger beproewinge beleef en weerstaan.
Soos ons ou volkslied lui:
Kent gij dat volk vol heldenmoed
En toch zo lang geknecht?
Het heeft geofferd goed en bloed
Voor vrijheid en voor recht
Komt burgers! laat de vlaggen wapp’ren
Ons lijden is voorbij
Roemt in de zege onzer dapp’ren
Dat vrije volk zijn wij!
Dat vrije volk, dat vrije volk
Dat vrije, vrije volk zijn wij!
Gelofte- en Kersgroete,
Stephanus Johannes Paulus Kruger
President van die Z.A.R. (9 Mei 1883 – 10 September 1900)
Onder u bekend as “Oom Paul”
Hoekom word Engels opgedomkrag tot dieselfde status as Afrikaans?
Vier dekades lank, van 1948 tot 1989, het Suid-Afrika ‘n Afrikaanse, blanke, politieke bewind gehad. In sy laaste dekades was daardie regering toenemend verplig om teen die terreurbendes van “bevrydingsbewegings” op te tree. Die sukseskoers van die veiligheidsmagte (weermag en polisie) was beter as 1 dooie lid tot 10 dooie terroriste, ‘n getalsverhouding wat opvallend soortgelyk aan dié van die Israeli’s en Palestyne is. Ons stryd teen terreur en ten gunste van Europese beskawing is hoofsaaklik deur Afrikaners en in Afrikaans gevoer. Dít is iets wat die ANC-regering ons nooit sal vergewe nie. Die ANC se Waarheids- en Versoeningskommissie, met Desmond Tutu aan die spits, was glad nie daarop ingestel om vergifnis in ANC-geledere te bewerkstellig nie; veel eerder om (grootliks) valse skuldgevoelens by die blankes te wek en skadevergoeding te eis.
Met ‘n ruim 80% swart bevolking, wat sorg dat die ANC-regering aan die bewind bly, is die jag op Afrikaners oop. Myns insiens is Afrikaans die kern van die Afrikaner. Dit verduidelik die hernude ywer waarmee gepoog word om Afrikaner-Afrikaans, naamlik Standaardafrikaans, te vernietig. Dié aanslag kom nie net van die ANC-regering nie. Nie-wit “Afrikaanses” doen lustig mee, asook blankes (insluitende oud lede van die Afrikaner Broederbond) wat Damaskus-ervarings gehad het of as opportuniste bloot polities korrek probeer wees. In my vorige skrywe (Praag 30 November) het ek die jongste gebeure (tot 24 laaslede) aan hierdie front bespreek. In hierdie rubriek neem ek verdere verwikkelings, tot die einde van November, in oënskou.
Op 22 November het die raad van die Universiteit Stellenbosch (US) besluit dat Afrikaans en Engels daar voortaan gelyke status gaan hê; dus dat die US nie meer kragtens sy stigtingsvoorwaarde ‘n egte Afrikaanse universiteit gaan wees nie. Hierdie grondverskuiwende besluit het tot op hede nog nie die voorbladsy van Die Burger gehaal of die onderwerp van een van sy hoofartikels gewees nie. ‘n Berig ter verduideliking (eintlik: goedpraat) van die US se nuwe taalbeleid is wél gepubliseer (Die Burger, 25 November, p 4). Ses mak vrae is aan Arnold Schoonwinkel, die US se viserektor vir leer en onderrig, gestel.
Hoekom word Engels opgedomkrag tot dieselfde status as Afrikaans? “Een van die strategiese doelwitte is … die verbreding van toegang. Die nuwe taalbeleid is juis belyn met hierdie strewes.” Let op Schoonwinkel se US-geykte woordkeuse: strategiese, belyn. Wat hy erken, is dat die taalbeleid verander is om nie-wittes te bevoordeel. Die groot verloorders is Afrikaanse blanke studente wat nie meer ‘n kulturele tuiste op die US-kampus het nie.
Voorheen het Schoonwinkel dit al duidelik gestel dat Afrikaanse studente ‘n mindere behoefte aan tolking as Engelse studente het. Dit in sigself toon reeds dat daar by tolking geen gelyke behandeling van hierdie twee groepe gaan wees nie. Hierdie keer erken Schoonwinkel by herhaling hierdie feit: “Engelse lesings getolk na Afrikaans … die behoefte daaraan uiteraard baie minder is.”
Sy verwerplikste bewering is dat daar minstens 50% Afrikaanse onderrig in die US se tweetalige klasse aangebied word. In hierdie berig lieg Schoonwinkel dit twee keer. Enige dosent wat al probeer het om ‘n klas aan te bied wat veronderstel is om tweetalig te wees, weet dat sulke klasse ontaard in ‘n hoofsaaklik Engelse klas omdat daar alewig “benadeeldes” is wat dadelik beswaar aanteken as die dosent iets in Afrikaans sê. Dit is juis die groot beswaar teen die US se berekening van sy Afrikaanse “aanbod”: dat ‘n tweetalige klas sonder meer as 50% Afrikaans gereken word.
Christo Viljoen, die president van die US-konvokasie, is ontstig oor die nuwe taalbeleid (Die Burger, 25 November, p 14). In ‘n sin kry hy sy verdiende loon omdat sy onbesonne beleid was om die taalkwessie uit die openbare arena te hou. Dit het die magte van die bose vrye teuels gegee om te konkel. Hou in gedagte dat hierdie taalbeleid vorm aangeneem het toe van die hoofrolspelers in die groot kruip na die rektorskap betrokke was en daar herhaaldelik deur die voorsitter van die US-raad, George Steyn, te kenne gegee is dat na ‘n Russel Botman-kloon gesoek word. Gevolglik was die natuurlike neiging om Afrikaans in die nuwe taalbeleid verder te benadeel.
Viljoen noem dat “die de facto-status van Afrikaans as onderrigtaal afgeskaal” word. “Dit is gans onduidelik hoe deur aan Afrikaans en Engels gelyke status te verleen, ‘die posisie van Afrikaans versterk (gaan) word’ en hoekom dit nodig is om op dié wyse ‘meertaligheid te bevorder’ … Die ontstaansrede van die US 96 jaar gelede is in taaloorwegings gefundeer. Op 19 Februarie 1915 het die Raad van die Victoria-Kollege [die Engelse voorganger van die US] ‘n besluit om die US te stig ten einde ‘een echte Hollandsch-Afrikaansch Universiteit te zijn’ aanvaar … Hierdie spesiale plek van Afrikaans as inklusiewe onderrigtaal aan die US het nou formeel tot ‘n einde gekom. Die ervaring is dat die gelykstelling van die twee onderrigtale telkens die onvermydelike agteruitgang (en selfs verdwyning) van Afrikaans as onderrigtaal presipiteer, waarvan die Universiteit van Johannesburg (ontspring uit die RAU [Randse Afrikaanse Universiteit]) die beste voorbeeld is … Met dié waterskeidende besluit verdwyn dít wat die US anders as enige van die ander 25 Suid-Afrikaanse universiteite gemaak het.”
Ek kan my kwalik ‘n gemener en sluwer joernalis as Henry Jeffreys voorstel. Onlangs het hy geskryf oor “Israel se oorlog met die Palestyne” (Die Burger, 6 Augustus, p 12) deur heeltemal die Palestyne se daaglikse gewelddadige aanvalle op Israel te ignoreer. Op dieselfde eenogige manier skryf hy graag oor die “vergrype” van die “apartheidsregime” sonder om ooit die ANC en PAC se terrorisme te veroordeel of selfs maar te erken. Sy kenmerkende reaksie op die nuwe US-taalbeleid verskyn onder die opskrif: “Maties verdien lof vir taalplan” (Die Burger, 26 November, p 10). “Die Universiteit Stellenbosch het uiteindelik ‘n sinvolle taalbeleid aanvaar wat Afrikaans verskans [?] sonder om die universiteit se potensiaal om te blom [!] as ‘n toeganklike instelling van wêreldklas te ondermyn.” Met “uiteindelik” gee Jeffreys te kenne dat die US lankal moes opgehou het om ‘n egte Afrikaanse universiteit te wees. Afrikaansdislojaliteit, wat so kenmerkend van ontwikkelde bruines is, gevoed deur anti-wit (veral anti-Afrikaner-) sentiment, is in oorvloed by Jeffreys waarneembaar. Hy beskou homself as swart, maar dan die soort swarte, soos Russel Botman en Jonathan Jansen, wat om die dood nie in ‘n swart woongebied wil bly nie en dus homself in ‘n tradisioneel blanke woonbuurt welkom verklaar.
Die nuwe taalbeleid sal glo “help om van Maties ‘n instelling te maak wat gemaklik is in sy Suid-Afrikaanse en Afrika-vel en te fokus op die toekoms eerder as om voortdurend die gevangene van ‘n omstrede herkoms en verlede te wees.” Hier is kenmerkende bruin logika te bespeur. Die “swart” Jeffreys se manier om gemaklik in sy Suid-Afrikaanse en Afrika-vel te voel, is om by voorkeur Afrika-hempies (selfs met afbeeldings van hutte daarop) te dra. In die ou Suid-Afrika en in die US se verlede is daar baie om op trots te wees, maar die eenogige Jeffreys maak asof die blanke nalatenskap noodwendig (hoofsaaklik) sleg moet wees.
“Die universiteitsraad wat pas die nuwe taalbeleid aanvaar het, verdien lof vir ‘n grootse stap in die regte rigting. Die raad was té lank ‘n dienstige oorlogsone oor Afrikaans. Die stryd oor die taal het die universiteit by tye groot skade aangerig en by tye die indruk gewek dat dit ‘n stryd was oor behoudendheid (van ‘n ryk, dog gevlekte verlede) teen die strewe na groter inklusiwiteit wat die demokrasie noodwendig vereis.” Jeffreys veroordeel dus sonder meer as skadelik die pogings wat die “taalbulle” ter behoud van Afrikaans aangewend het. Volgens hom moet ‘n kwalitatiewe minderheid voor die inklusiwiteit/verswelging van die massa buig. En Jeffreys meen blykbaar dat sy etniese groep tot by die Strandlopers ‘n onbevlekte verlede het. Jan van Riebeeck het egter reeds in sy dagboek hulle streke gedokumenteer. As ‘n mens jou dieselfde eensydige veralgemenings as Jeffreys veroorloof, het bruines ook geensins ‘n onbevlekte hede nie (bv dranksug, dwelmverslawing, vandalisme, bende-geweld, misdaad) maar polities korrek word dit (feitlik) nooit geopper nie.
In Jeffreys se rubrieke is dit duidelik dat Nelson Mandela ongekwalifiseerd sy groot held is. Dan is daar etniese genote soos Trevor Manuel, Jakes Gerwel en Russel Botman, wat male sonder tal opgehemel is. Afrikaanse taalstryders het Botman glo “op allerlei maniere verdag gemaak en probeer ondermyn … Hy is soms uitgebeeld as ‘n vyand van Afrikaans.” Jeffreys probeer waaragtig voorgee dat Botman ‘n lojale ondersteuner van Afrikaans was: “In Botman het Maties ‘n ware taalstryder vir Afrikaans gehad,” maar Botman se eie kinders is anti-Afrikaans gesind. As rektor was Botman nie bereid om ‘n sent aan die US se woordeboek van Afrikaanse geneeskundige terme te bewillig nie. Enige objektiewe waarnemer sal erken dat Afrikaans in die Botman-era met rasse skrede agteruit geboer het. Jeffreys verskaf self die rede hiervoor. Botman “het ‘n breër visie gehad. Een wat Maties gesien het as ‘n integrale deel van Suid-Afrika, Afrika en die wêreld – ‘n instelling wat inklusiwiteit [en] toeganklikheid” nastreef. Jeffreys reken dat Botman genoegdoening uit die nuwe US-taalbeleid sou put. Ek stem saam. Maar Jeffreys sal nie ‘n flenter omgee as Jannie Marais, die US se stigtingsweldoener, in sy graf omdraai nie.
In Die Burger (26 November, p 11) word ‘n leser soos volg aangehaal: “My man het in die 70’s gekwalifiseer as geneesheer by Maties, al was hy Engelssprekend. Hy het klas geloop in Afrikaans, maar is toegelaat om sy eksamens in Engels te skryf. Hy het by die US ingeskryf omdat hy daar wou wees (oa vir die rugby!) en hy het aangepas by die taal – die universiteit het nie aangepas by hom nie! Dis so goed ek gaan Foschini toe en dring aan om vleis daar te koop. Daar is genoeg Engelse universiteite … wanneer word Ikeys gedwing om in Afrikaans onderrig te gee?”
PEN Afrikaans het nie, soos tereg verwag kon word, op sy eie op die nuwe US-taalopset gereageer nie. Eers toe hy deur LitNet om kommentaar genader is, het Danie Marais, die oorverligte nuwe bestuurder (Praag 9 en 16 November), soos volg geskryf (LitNet 27 November): “Die bestuur van PEN Afrikaans is versigtig optimisties oor die hersiene taalbeleid van die US. Dis egter onmoontlik [?] om te raai wat die langtermynimpak van hierdie beleidsverandering op Afrikaans as akademiese taal gaan wees. Die effek van die US-taalbeleid gaan afhang van die doeltreffendheid waarmee die doelstellings wat daarin vervat is, verwerklik word. Selfs al sou die taalbeleid daarin slaag om die geleentheid tot voorgraadse studie in Afrikaans te verseker en te bevorder, bly daar vraagtekens oor die gebruik van Afrikaans in nagraadse studie. Sonder die daadwerklike bevordering van ook nagraadse Afrikaanse akademiese skryfwerk en publikasie lyk die toekoms van Afrikaans as akademiese taal bitter onseker.”
Die nuwe taalbeleid word dus nie deur PEN Afrikaans verdoem nie. Polities korrek is hy “versigtig optimisties,” al word dié goeie verwagting darem ietwat getemper. Sodanige kwalifisering moet egter nie vertolk word as ‘n afwyking van die linkse politieke inslag van PEN Afrikaans nie. “PEN Afrikaans staan ‘n inklusiewe benadering tot taalkwessies voor. Ons is dus nie ten gunste van enige toepassing van die taalbeleid wat tot nadeel of uitsluiting van enige studente aanleiding gee nie. [Dus: vleis moet by Foschini te koop wees.] Ons doen ‘n beroep op die US se bestuur, raad en dosente om erns te maak met die implementering van die taalbeleid en die daadwerklike bevordering van veeltaligheid [eerder as van Afrikaans?]. Met die langtermyn in gedagte, kan Afrikaans op tersiêre vlak slegs deur amptenare en hoogleraars wat sensitief met die taal- en kultuurverskeidenheid van alle studente omgaan, bevorder word.”
Die eintlike taalinstansie wat veronderstel is om dadelik op iets soos die drastiese amptelike verandering in die US-taalbeleid te reageer, is die Afrikaanse Taalraad (ATR). Op kenmerkende wyse het hy geswyg totdat LitNet gevra het wat die ATR-standpunt is. Die uitvoerende hoof, Jacques van der Elst, het toe ‘n antwoord geformuleer (LitNet 27 November). Gewoonlik vrek die ATR oor politieke korrektheid en leun hy agteroor vir “Afrikaanses”. As Van der Elst nie so erg stief soos ander ATR-direksielede oor Standaardafrikaans klink nie, moet in gedagte gehou word dat hy voor sy aftrede ‘n Afrikaansdosent op Potchefstroom was en diep geraak is deur die mate waarin Afrikaans en Afrikanerkultuur in die eertydse Dopperhemel deur politieke korrektheid en ANC-gedienstigheid gesaboteer word.
“‘Meertaligheidsdoelwit’ is die etiket op die houer waarin [die US-] raadsbesluit verpak is. Niemand [?] sal sê dat dit ‘n besluit téén Afrikaans was nie … Die uiteensettings wat ek wel oor die nuwe taalbeleid kry, dui op ‘n baie regverdige [?] opset van ‘n gelyke bedeling vir die twee tale. Om die waarheid te sê, dit lyk of die Afrikaanse student selfs ‘n meer gewaarborgde [?] toegang tot Afrikaanse onderrig kry as voorheen … Is dit egter nodig dat die vlagskip van Afrikaanse universiteite, selfs van alle universiteite in die land, so akkommoderend ten opsigte van Engels moet wees? Is die universiteit dan so onder taaldruk, terwyl daar twee Engelse universiteite [eintlik drie: Universiteit Kaapstad, Universiteit van Wes-Kaapland en Cape Peninsula University of Technology] in sy onmiddellike omgewing gevestig is, waarvan een [eintlik grootliks al drie] volledig eentalig Engels is en waar die edel doelwit van meertaligheid ver te soeke is?”
“Ek is bevrees dat die US op die lang duur tog sy unieke Afrikaanse identiteit gaan verloor, of dalk [?] al verloor het. Taal is gelyk aan identiteit – dis nie sommer ‘n nutsmiddel nie. En dis tog nie ‘n misstap om net Afrikaans te wees nie. Natuurlik gaan die besluit ‘n nadelige uitwerking hê op die hoër funksies van Afrikaans as akademiese taal. Stil-stil kan dit, as belanghebbendes [soos die ATR] nie keer nie, ook ‘n uitkringende negatiewe effek hê op die bestaan (voortbestaan) van eentalige Afrikaanse skole … Volgens die jongste sensus het byna sewe miljoen Suid-Afrikaners aangedui dat Afrikaans hulle gebruikstaal/moedertaal is … laat hulle hulle meesleur deur die golf van verengelsing met al sy ideologiese implikasies wat die land oorspoel?”
Die uitgeweke joernalis en historikus, Leopold Scholtz, se pa, die historikus en joernalis G(ert) D(aniel) Scholtz (1905-1982), was ‘n volbloed-Afrikaner. Tekens van GD se invloed op Leopold is nog duidelik waarneembaar wanneer sy seun in Nederland oor Afrikaans skryf (Die Burger, 28 November, p 12). “Daar is veral drie redes waarom die besluit van Stellenbosch om tweetalig te word en die rigting waarin Potch beweeg, rampspoedig is. Eerstens het verskeie gerespekteerde internasionale navorsers (Jean Laponce, Joshua Fishman, François Grin) gewys op wat gebeur wanneer ‘n swakker taal aan ‘n onderriginstelling op gelyke vlak met ‘n sterker taal moet meeding: Die swakker taal verloor onherroeplik veld en verdwyn ten slotte of oorleef as ‘n soort kuriositeit in ‘n museumkas. Dit is in Suid-Afrika reeds geïllustreer. Aan die UPE [Universiteit Port Elizabeth] en die UWK [Universiteit van Wes-Kaapland] het Afrikaans prakties verdwyn, aan die UJ [Universiteit Johannesburg] en die UP [Universiteit Pretoria] is dit op sterwe na dood, en aan die UV [Universiteit Vrystaat] gaan dit die kreeftegang. Hoe kan dan beweer word dat Afrikaans se posisie op Stellenbosch juis verstérk word? Op Stellenbosch het agtereenvolgende bewindhebbers [Chris Brink en Russel Botman] plegtige beloftes oor die behoud van Afrikaans gedoen, en op papier is dit – soms – nagekom. Maar die verband tussen die papierbeleid en wat op voetsoolvlak in die lesinglokaal gebeur, waar dit saak maak, is dikwels toevallig.”
“Ek herhaal dus wat ek ‘n paar jaar gelede in dié ruimte [Scholtz se weeklikse rubriek in Die Burger] geskryf het. Mense, hóór nou wat ek hier sê: As sake nie omgekeer word nie, sal Stellenbosch (en Potch!) binne 15 tot 20 jaar (as dit nie gouer is nie) eentalig Engels wees.” Wat ek hier bygevoeg, is dat dit deel is van die die land se “vreedsame oorgang na demokrasie, meerderheidsregering en vryheid vir almal.”
“Ten tweede, ‘n Stellenbosch en ‘n Potch sonder ‘n volwaardige Afrikaanse aanbod is die dood in die pot vir Afrikaans op skool. Sonder die vooruitsig om in Afrikaans te kan studeer, is daar minder [onvoldoende?] rede vir skole om Afrikaans te bly. Diegene wat die universiteite verengels, al gebeur dit met die edelste motiewe, help aktief aan die einde van hul moedertaal.”
“Ten derde is dit ‘n pedagogiese feit dat moedertaalonderwys ook op tersiêre vlak noodsaaklik is.” Scholtz haal dan Nederlandse akademici aan wat protes aanteken teen die neiging by sommige Nederlandse universiteite om te verengels. Begrips- en algemene geestelike en akademies-wetenskaplike vorming, dus die vermoë om daadwerklik te verstaan, word ten beste in die skolier en student se moedertaal tuisgebring.
Ek het groot waardering vir die stekie waarmee Scholtz sy rubriek afsluit. “Dis ten slotte ontstellend dat van die Afrikaanse [dus Naspers-] koerante slegs Rapport tot nog toe ‘n prinsipiële geluid oor die saak laat hoor het [Praag 30 November]. Hopelik verander dit nog.” Dié hoop het nie beskaam nie. Die dag daarna het Die Burger (29 November, p 14) nie ‘n hoofartikel nie, maar darem sy weeklikse redaksionele rubriek, Dawie, aan die US-taalbeleid gewei; ‘n hele week nadat dié gewraakte besluit geneem is.
Die Burger spreek hom nie in beginsel teen hierdie radikale US-raadsbesluit uit nie. “Die groot toets vir die Universiteit Stellenbosch se nuwe taalplan lê in die wyse waarop dit uitgevoer gaan word.” Dan word argumente vir sowel die pro-Afrikaanse as die pro-Engelse of meertaligheidstandpunt aangevoer. Wesenlik kom dit daarop neer dat die erflating (aanvanklik het ek geskryf: nageboorte) van Louis Botha en Jannie Smuts se hanskakie-mentaliteit gelyk gegee word. (HAT: hanskakie: “Minagtende benaming vir ‘n Afrikaner wat gedurende die Tweede Vryheidsoorlog na die Britse kant oorgeloop het.”) Byvoorbeeld: “Afrikaans kan ‘n hindernis wees wat swart studente uitsluit, en by ‘n universiteit wat as ‘n bakermat van apartheid bekend gestaan het, is groter toeganklikheid moreel noodsaaklik.”
“Uiteindelik kan nie van die [US-] raad verwag word om op te tree asof die toekoms van Afrikaans sal staan en val na gelang van wat aan die US gebeur nie.” Waarom nie? Dit kan ‘n belangrike rede vir die US se voortbestaan wees en dit was sodanige rede. Motivering vir Die Burger se standpunt word nie verskaf nie. Wat hier verkondig word, word blykbaar deur die koerant as vanselfsprekende evangelie aanvaar. Dawie is darem “onomwonde ten gunste van die behoud van Afrikaans as ‘n onderrigtaal aan die US, met die voorbehoud dat dit nooit [!] weer as meganisme vir onbillike uitsluiting gebruik word nie.” Dit is ‘n lomp eierdans soortgelyk aan dié van PEN Afrikaans hierbo. Die implikasie is blykbaar dat as Afrikaans veroorsaak dat sommige studente uitgesluit word, Die Burger nie meer ten gunste van Afrikaans as US-onderrigtaal sou wees nie.
Dan kom Dawie by Die Burger se geliefde Botman uit. “As Maties (in die woorde van wyle prof Russel Botman) ‘n plek moet wees waar sowel die boer se seun as die plaaswerker se dogter kan studeer, moet daar maatreëls wees om te sorg dat die plek van die Afrikaanse plaaswerkersdogter van, sê maar, Laingsburg of Klaarstroom nie geneem word deur die welvarende Engelssprekende sakeseun van Durban nie.” Botman se bedenklike rassistiese en seksistiese redenasie het ek reeds in besonderhede aan die kaak gestel (Praag 20 Julie). Nou borduur Die Burger voort op Botman se ongure argument deur sowel welvarendheid as taal rassisties en seksisties verdag te maak.
In sy laaste paragraaf gooi Dawie die volgende sousie oor die gereg wat hy voorgesit het. “Geen taalplan is egter in isolasie ‘n waarborg van enigiets nie. Die raad en die volgende rektor moet sorg dat die nuwe taalplan só toegepas en bestuur word dat Afrikaans nie vedere skade ly nie [!], terwyl toeganklikheid en diversiteit daadwerklik bevorder word. Mag die US se administrasie, akademici en alumni sy/haar hande in dié taak sterk.” Die Burger het dus voorbeeldig nie-seksisties die opsie van ‘n vrou as US- rektor oopgehou. Dit is baie duidelik dat Die Burger die nuwe US-taalplan verwelkom. Geen woord word gerep oor die verkragting van Jannie Marais se stigtingsvoorwaarde nie. Hierdie koerant is sekerlik nie meer ‘n bondgenoot van die Afrikaner en Afrikaans nie.
Vir my en my geesgenote bly daar net een eerbare grondslag oor. Wees met oorgawe altyd wat jy is: Afrikaner en Afrikaans.
Ek was bietjie uitstedig en met die terugkom merk ek toe daar is ‘n herrie oor Dan en ‘n kabaal oor Steve; die twee here sou hulle glo onderskei as rassiste.
Wat my opgeval het toe ek nou bietjie begin navors, is dat almal wat Dan en Steve oor hierdie “onthulling” gerepudieer het, aangeval het eintlik, het nie een van hulle die gewraakte stellings probeer weerlê nie nee, hulle het, by wyse van spreke, die man in plaas van die bal gespeel. Terloops, en interessant, op hierdie manier het hulle dan instemming impliseer maar hulle voel dis nie mooi dat Dan en Steve sê wat hulle gesê het nie.
Dis nou paternalisme by uitstek. Veral die Conrad Koch ou (is hy ooit Engels? Ek sien op sy blad sy Engels is amper so swak soos myne) het oorboord gegaan; hy is ook die absurde idee toegedaan dat die Afrikaner Afrikaans by ander mense gesteel het. Kan jy glo? Methinks the fellow doth protest too much …
Selfs Afriforum het op die bandwagon gespring, wat ‘n verleentheid; ‘n Afrikaanse organisasie verguis ‘n Afrikaner wat gedurig persoonlike veiligheid en gerief op die spel plaas terwille van die Afrikanersaak.
Hierdie storie bevestig weer eens hoe die definisie van ‘rassisme’ verander het: ‘Rassisme’ is die noem deur wittes van enigiets wat vermoedelik swartes ongemaklik kan laat voel.
Mense /instansies wat so vinnig en ongevraagd in die bresse tree dui onteenseglik daarop dat hulle diegene, vir wie hulle in die bresse tree, as weerloos en/of onbevoeg beskou. Hierdie soort paternalisme is in wese rassisties (ou definisie).
– Jan Rap
Deur Joseph Secrève
Een van die interessante eienskappe om in Europa te woon is dat ‘n mens die kans gegun word om te sien hoe samelewings gevorder het van die kultuurfase na die beskawingsfase. Sommige volkere het al die beskawingsfase bereik en ander sit nog in die kultuurfase.
Ek handhaaf hierdie terme soos die geskiedkundige Oswald Spengler dit genoem het, en om ons huidige dilemma te verstaan kan ons baie leer van sy beskouing. Selfs al het sy befaamde werk Untergang des Abendlandes sowat ‘n honderd jaar gelede verskyn is die akkuraatheid van sy analises vlymskerp en tot op hede seker meer aktueel as toe dit eers verskyn het.
Spengler sien beskawings as iets wat uit verskillende fases bestaan. Elke beskawing het ontkiem, groter geword, ouer en wyser geword en val uiteindelik weer uitmekaar, net soos enige ander lewende wese. Daar is dus eindelose sikli van opkoms en ondergang.
Die interessante gedeelte is dat Spengler se werke nie meer gedoseer word nie. Iemand waarmee ek gesels het met ‘n beperkte kennis van Spengler het my gevra of sy skrywes “nie rassisties is nie”. In alle eerlikheid kon ek geen teken van enige superioriteit of minderwaardigheid in sy teorie bespeur nie, bloot opgang en afgang van beskawings, met al die nodige verwikkelinge daaromheen.
Dit was egter in die sestiger jare noodsaaklik gewees om sy werke weg te steek, en watter beter manier as om die etiket “rassisme” op te plak.
In daardie tyd het ons die kulturele Marxiste in volle opbloei gesien. Die akademiese bedrog van Margaret Mead en Franz Boas het Spengler se standpunte verdring en die Frankurt Skool het dit probeer herskryf om by hul sienswyses in te pas. Die mens het geen inherente kultuur nie, maar is ‘n skoon lei wat eindeloos maakbaar is deur invloede vanuit die samelewing. Jean-Paul Sartre se argument dat die mens eers bestaan en dan agterna sy wese bepaal, het nog verder krag gesit by hierdie standpunt. Die tydsgees het bepaal dat mense op soek gaan na ‘n vorm van sosiologie of antropologie met ‘n toepassingswaarde.
In die tyd waarin ons nou leef is die bogenoemde “maakbaarheid van die mens” uitgedien en sien ons Spengler se idees weer terugkom, en veral die penarie waarin die Afrikaner verkeer kan ons hieruit leer.
Die kultuurfase in Spengler se analise is wanneer die beskawingsfase nog nie aangebreek het nie. Mense is dikwels gelowig, die tydsgees word gekenmerk deur ‘n hoogbloei van kuns, literatuur, wetenskap en die uitbreiding van die kulturele siel van die betreffende volk. Dink maar aan Nederland in die Gouden Eeuw met meesters soos Rembrandt, Vermeer, Van Gogh en baie ander of die Duitsers met Goethe en Schiller.
Sodra hierdie fase ‘n sekere wasdom bereik het begin die beskawingsfase in te tree. Die beskawingsfase is die begin van die einde. Die kern binne-in begin atrofeer en die skors moet nou die kwynende lewe dra. Alle kragte wat ooit opgeleef het, is uitgekristaliseer oor die land, al die paaie bewandel, die gewoontes begin verstyf in bestaande praktyke. Geloof begin te taan en die mense verloor hul spirituele dryfkrag. In die plek van die kultuur begin geld, sekularisasie en ateïsme oor te neem, en word nou die belangrikste kenmerke van ‘n beskawing. Daar is konstante krisisse, oorloë, massa-emigrasie, die stede loop oor, die platteland ontvolk, en hierdie megaverstedeliking vernietig die krag, siel en intellek van die betreffende volk.
In hierdie verstedelikte gebiede sien ons die opkoms van die identiteitlose massa: Naamloos, sielloos, goddeloos en materialisties, slegs uit om te geniet van oppervlakkige brood en spele. Dit is die mense waarna Oom Jaap Marais verwys het as die “lopende lyke” en NP van Wyk Louw na die “mensebredie”. Hierdie fase word verder gekenmerk deur geld en mag, en hul wapens is massa media en demokrasie. Geld heers oor die chaos en slegs geld profiteer hiervan.
Die kultuurmens vorm die grootste bedreiging vir die geldmag. Hulle belange staan direk teenoor mekaar. Die mense wat nog in hul kultuur en hul siel glo word tot verstotenes gereduseer en die geldmag is ter wille van sy eie oorlewing genoodsaak om die kultuurmens te vernietig. Vandaar dat die geldmag sy identiteitlose massa (oftewel “fellaheen” soos Spengler na hulle verwys) inspan om die kultuurmens te bespot en verketter.
Soos wat hierdie fase voltrek, die chaos wat opstapel, begin die fellaheen ook steeds meer rigtingloos te word. Die graad van vulgariteit wat die geldmag veroorsaak het begin hulle ook nou aan te tas, en dan begin mense massaal op soek te gaan na ‘n leier wat hulle kan verlos uit hierdie ellende. In hierdie laat beskawingsfase sien ons ‘n herintrede van die Keiserryk, bestaande uit ‘n charismatiese leier wat orde in die chaos belowe. Demokrasie het tot niet gegaan en nou begin die keisers onder mekaar te baklei vir oorheersing. Dit lei vervolgens tot ‘n ontvolking van die stede en ‘n herbevolking van die platteland. Mense word weer gelowig en probeer soos vanouds die draad van hul vergane kulture weer op te vat. En so is hierdie sirkel voltooi.
Ek dink nie dat dit enige verklaring behoef oor watter fase die Afrikaners (en Westerse volke oor die algemeen) onsself in bevind nie.
Die narigheid is egter dat, streng gesproke, bevind Afrikaners hulself nog steeds in die kultuurfase. Dit kan ons ook sien aan die hand van hoe dit gons by uitgewers van Afrikaanse literatuur en dat sosiale media in Afrikaans verre van dood is. Hierdie vuigheid wat tans oor die land heers is doelbewus veroorsaak deur die geldmagte juis om die Afrikaners te breek en Suid-Afrika te reduseer tot ‘n put van sieklikheid. Dit is daarom ook verstaanbaar dat hulle so fel teen apartheid geskop en geslaan het, aangesien aparte ontwikkeling ‘n tipiese hoogstand is van ‘n volk in sy kultuurfase.
Die kultuurmense wil nie in hul ontwikkeling versteur word nie en ook nie ander versteur nie. Integrasie sou aldus Spengler ook lei tot pseudomorfose, oftewel ‘n haat tussen kulture omdat hulle unieke uitdrukkingsvorme belemmer word deur die invloede van ander kulture.
Weereens sien ons hoedat hierdie ophemeling van vermenging van volkere geen inherente waarde vir die volkere self het nie. Uiteraard is dit belangrik dat mense kennis neem van mekaar, maar nie tot soverre mate dat hulle geen eie tuiste meer het nie. Die enigste mense wat uiteindelik baat vind by grootskalige amalgamasie van volkere is diegene wat die grootgeld beheer. Hierdie figure, waaronder die Nuwe Wêreldordeprofeet Henry Kissinger is grootliks beïnvloed deur Spengler se werk en gebruik dit as ‘n bron om die wêreld klaar te maak vir ‘n globale keiserryk. En vanuit die Sowjet Unie – daardie proeftuin van globale oorheersing – het hulle geleer hoe om hierdie verlamde staat van nihilisme in hul guns om te buig. Na alle waarskynlikheid het hulle al lankal geloofskrifte en derglike iewers in argiewe weggebêre vir die dag dat hulle hierdie spirituele leemte gaan vul met hul eie lekkergelofie wat die mensdom net verder gaan wegstuur van sy hoër indiwiduele bewussyn.
Soos gewoonlik is daar helaas baie Afrikaners wat hulle siel verkoop het aan hierdie geldmagte. Dat selfs Kallie Kriel nou hulle taal begin praat en vir selfs meer verdeeldheid begin sorg is ‘n kommerwekkende gebeurtenis. Dit is nogal verbasend om te sien hoe maklik intimideerbaar hulle geword het.
Dit is hoog tyd om die alternatiewe media aan die publiek te bring. Slegs dan – en met ‘n bietjie genade van bo – kan ons weer begin insien dat bo-op Majuba die lig nog brand.
Deur Joseph Secrève
Bestaan daar so iets soos om die regte ding te doen en dan gehaat te word daarvoor?
Helaas is die antwoord op hierdie vraag ’n pertinente “ja”.
Daarvoor hoef ons nie verder te kyk as ons eie geskiedkundige erfenis nie.
Ek bepeins die ander dag hierdie eintste vraag en dit was nie lank nie of die antwoord word duidelik.
In hul geskiedenis het die Afrikaners eintlik alles goed gedoen volgens die linkse resep, en nie net skoorvoetend nie, maar dikwels met ywer. Kom ons kyk na ’n aantal van hierdie fasette:
Die Boere het die eerste anti-Imperialistiese oorlog in Afrika gevoer, en as dank daarvoor in konsentrasiekampe en later as armblankes in die stede opgeëindig.
Met die bekragtiging van die belangike steen des aanstoots van die ANC, die Land Act van 1913, het die Afrikanergesinde regering van Hertzog heelwat meer grond aan swartes gegee as die Engelsgesinde regerings van Smuts en Botha. Laat staan nog die wysiging van hierdie akte in 1936 toe die Afrikanergesinde regering 9 miljoen hektaar land onvoorwaardelik aan swartes oorhandig het. Hulle het selfs blankes ontruim van hul plase in hierdie gebiede aan swartes te oorhandig. As dank daarvoor word hulle beskuldig dat hulle land gesteel het. Laat staan nog dat die ontwikkeling van die tuislandbeleid suiwer antikoloniaal is waarvan die meeste swart stamme heelhartig mee ingestem het. Hulle het ’n tuisland onder andere beskou as ’n basis om hulself te kan verset teen moontlike imperialistiese grondgrype in die toekoms.
Die klein apartheidwette wat ingestel was deur die Engelse onder andere die dompaswette, was juis versag gewees sedert 1948 toe die Nasionale Party van Malan oorgeneem het. Sedert 1948 hoef swartes in blanke gebiede geen dompas te dra as hulle minder as 24 uur in blanke gebiede sou wees nie. Daarvoor, min of meer onder die Engelsgesinde regering moes dompasse ten alle tye aan hul persoon wees.
Tydens die Verdrag van Versailles het Smuts juis gewaarsku om Duitsland nie te veel te verneder nie ten einde ’n latere oorlog af te wend. Die res is geskiedenis. Desondanks het 160 000 Afrikaners hulself ingespan om teen die oprukkende Nazi’s in Europa te baklei en het meegehelp om die Jode asiel te gee in Suid-Afrika. In feite was hierdie optrede teen die Nazi’s ook ‘n antikoloniale oorlog gewees. Waar die ander Europese moonthede buite Europa grond gesoek het om te koloniseer, het Duitsland dit binne Europa gedoen. Alweer het Afrikaners hulself teen hierdie snaakse vorm van interne kolonialisme teëgesit.
Die Afrikaners het ’n einde gemaak aan apartheid, die enigste keer in die moderne geskiedenis het ’n volk afstand gedoen van sy magsposisie sonder dat hulle in ’n oorlog verslaan was.
Die Afrikaners is tot dusver die enigste kernmoontheid ooit wat sy kernprogram ontbind het. Dit is ook die eerste keer in die moderne geskiedenis dat ’n progressiewe volk homself aan die derde wêreld onderwerp het.
Anders as hul kontinentale Europese stamvolkere het Afrikaners nooit geglo in rassesuperioriteit nie. Afrikaners het geglo dat God alle mense gelyk geskape het, wat duidelik ooreenstem met die Kommuniste se universele gelykheidsbeginsel. Desondanks kan die woede en frustrasie vanuit die ANC rondom dr. Wouter Basson nie gesus word nie.
Die Engelse het in die vyftiger en sestiger jare 90 000 Keniane vermoor en nog 160 000 in konsentrasiekampe aangehou. Die Franse het indertyd ongeveer een en ’n half miljoen Algeriërs vermoor, die Katolieke kerk in Kanada het 50 000 Indianekinders gemartel en vir Mengele-eksperimente gebruik, en in Australië was dit tot 1956 wetlik toegestaan om op hul inboorlinge te skiet. Eers so onlangs as Maart 2013 het die Australiese regering die inboorlinge as inwoners met grondwetlike regte (lees: mense) erken. En dan kla almal oor Sharpeville wat nie eens 70 lewens geëis het nie toe die polisie uit noodweer moes optree.
Vanuit bogenoemde voorbeelde blyk duidelik dat van al die verskrikkinge en misdade wat gepleeg was indertyd, registreer die misdade wat begaan was onder die Nasionale Partybewind nie eens op die radarskerm nie. Afrikaners daarenteen het alles gedoen wat geoorloof was by linkse proteste. Op wreedheid en volksmoord na, het hulle alles presies uitgevoer soos die linkse draaiboek wou, maar in plaas van ’n internasionale “dankie” of voorbeeld wat ander lande hieruit geneem het, word Afrikaners beloon met volksmoord en mediastilte.
Weereens is hierdie ’n bewys dat die groot helde by linkse bewegings geen gewete het nie. Standbeelde van Boerehelde word afgebreek, ongeag hul goedgesindheid na swart stamme terwyl ander bekende figure wat min of meer volksvreemd is, soos Voorsitter Mao en Gandhi beloon word met standbeelde en straatname. Die ironie is natuurlik dat Mao die grootste massamoordenaar is wat nog ooit geleef het, en Gandhi se kort oomblik van verset teen apartheid gevoed was deur die misnoeë wat hy gehad het dat die apartheidregering die hoër kaste Indiër wou reduseer tot die vlak van “rou kaffer” (sy woorde). Hy het in feite geen beswaar gehad dat wittes oor swartes heers nie en het dit selfs verwelkom.
In al hierdie optredes is daar tog ’n silwer draad wat deur hierdie verwarrende opvattings loop. Lenin het dit goed verwoord toe hy gesê het dat die beste rewolusionêr is ’n jeugdige sonder moraal. Soos in die geval van die Khmer Rogue, die Baltiese state onder Stalin, die Rooi Chinese en die “Comrades” in Soweto in die tagtiger jare is dit die bedoeling dat daar ’n geslag gewetenlose kinders op die wêreld gebring moet word om alle vorme van ordelikheid en goeie funksionering af te breek. Hulle is perfek, want hulle is dom, onderontwikkel, vol hormone en ideale, maar tog gehoorsaam aan hul meesters. Dit mag ook ‘n verklaring bied vir die aangemoedigde massa-emigrasie van Moslems na tradisionele Christelike lande soos in Wes-Europa. Waar die politiek van die dag ons jarelank probeer voorhou het dat sulke vreemdelinge soomloos sal integreer in Europa, kan enigiemand sien dat dit nie sal gebeur nie.
Europa het uiteindelik wakker geskrik, maar nou is dit al eintlik te laat. Die skade is gedoen, en die demografiese skuiwe die komende tyd sal sorg vir die res. Die Islamitiese jeug in Europa is die moderne variant van Lenin se “beste rewolusionêre”.
Maar goed, voordat iemand my van rassisme beskuldig wil ek net gou uitwys dat hierdie tendens ook vanuit die Amerikaanse rioolmedia aan wit kinders opgedis word. In al hierdie TV-programme soos Teen Mom, Jersey en Geordie Shore sien ons bykans net wit gesigte. Is dit toevallig?
Om maar te swyg oor die jong vrou, Emily Letts, wat opslae gemaak het toe sy enkele maande gelede haar aborsieprosedure op youtube gesit het. In hierdie film kan ons sien hoe sy al optimisties, singend en glimlaggend op die operasietafel hierdie prosedure ondergaan en opgelug was toe dit eenmaal afgerond was, so asof sy van ‘n tumor verlos was. Sy het selfs die sonar as aandenking bewaar. Die gedagte dat sy ‘n lewe vernietig het, kom glad nie by haar op nie. Haar hele houding is dat hierdie ‘n terloopse kleinigheidjie is. Sommige bronne meen dat sy ‘n aktrise is en twyfel dus oor die egtheid van die film, maar dit is nie die punt nie: Die skaamtelose minagting van ‘n menselewe is die beeld wat op ons netvlies agterbly. As hierdie slegs ‘n charade was, is die sieklikheid daarvan nog erger. Onder die dun slenter van feminisme en ‘n vrou se reg tot keuse, steek die onderrok van gewetenloosheid baie ver uit.
Al hierdie gebeurtenisse help om mense geestelik swak en rigtingloos te laat, tot soverre mate dat hulle geen keuse het as om na buite te kyk om te weet wat hulle moet doen nie, en die akademici van die dag gaan soos gewoonlik verder die mite verder aanwakker dat hul pa-dominante, Christelike ingesteldheid die rede is hoekom hulle so is. In werklikheid het hierdie tradisionele instellings juis ontstaan om sulke abjekte toestande te voorkom.
‘n Mens wonder net hoe lank hierdie ellende gaan aanhou totdat mense hierteen in opstand gaan kom.
Dalk kan die Chinese ons nog iets leer: Hulle is massaal besig om tot Christendom te bekeer, weg van die ellende wat kommunisme veroorsaak het. Selfs belangrike partylede begin van hul ou leerskool af te stap en die Christelike geloof te aanvaar, waarskynlik omdat Christendom die beste geloof is wat inskakel by industrialisering en moderne kapitalisme. Die voorspelling is dat oor vyftig jaar sal China die nuwe Christelike moontheid in die wêreld word terwyl Europa stagneer onder Islamitiese wetgewings.
Wie weet, dalk kan ons in ‘n vreemde wending hoop dat die Chinese ons eendag sal verlos van die gemors waarin ons verkeer, aangesien dit lyk asof die wit volkere nie meer hulself uit hul moeras kan trek nie.
Die tyd sal dit leer.
