Leon Lemmer: Michael le Cordeur oor Jeugdag en Afrikaans

Weens Michael le Cordeur se groot liefde vir die ANC en by name Nelson Mandela, wat hy by voorkeur “Madiba” noem, is Jeugdag ‘n bron van groot vreugde vir hom. By hierdie opvoedkundige, wat graag voorgee dat hy ‘n kampvegter vir Afrikaans is, kom dit nie op dat die gebeure van 1976 as anti-Afrikaans geplooi word nie; ook nie dat dit ‘n hoogs destruktiewe gebeurtenis is wat jaarliks as openbare vakansiedag gevier word nie. Baie skole het tydens die oproer landswyd in die slag gebly. Geboue van die Universiteit van Wes-Kaapland is afgebrand. Le Cordeur was daardie jaar in matriek. Vier van sy klasmaats het die Hoërskool Bergrivier aan die brand gesteek. Nie een van hierdie misdade word deur Le Cordeur veroordeel nie omdat hy meer waarde aan sy linkse politiek as aan opvoedkundige oorwegings heg.

Le Cordeur het die destydse blanke regering verkwalik omdat vereis is dat die Bergrivier-misdadigers jaarliks by die polisie moet aanmeld; ‘n baie ligte straf vir die groot skade wat hulle doelbewus aan openbare eiendom aangerig het. Pleks van hulle te verplig om lewenslank dwangarbeid te verrig, het die ANC-regering hierdie vier misdadigers van skuld vrygeskeld. Die nuwe Suid-Afrika het immers in beduidende mate weens misdaad tot stand gekom. Die land word sedertdien in ‘n soortgelyke mate met hierdie suksesresep bestuur en geadministreer. Desnieteenstaande is daar verbasing omdat die era sedert 1990/1994 gekenmerk word deur misdaad wat hom golf op golf dwarsoor die land voordoen.

Le Cordeur is ‘n dosent in opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch. Daarmee is alles nog nie gesê nie. Kort na vanjaar se Jeugdag (16 Junie) is ‘n artikel deur Le Cordeur op Maroelamedia se webwerf (18 deser) hergepubliseer. Dit is sy bydrae tot die redakteurs Danie Langner en Chrisna Nel se FAK-bundel, Hoekom Afrikaans? (2014, 142p, R150). Daarin verwys Le Cordeur nie net na sy geliefde “Madiba” nie, maar ook onbeskeie na homself as ‘n “gerespekteerde dosent en leier op vele gebiede.”* Dit herinner aan die keer toe hy beweer het dat hy deel van die Who’s Who van Afrikaans is. Aan die positiewe kant vertel hy dat hy sy kinders Afrikaans opgevoed en in Afrikaans laat skoolgaan het. Sy gebondenheid aan Afrikaans is egter nie passievol in dieselfde sin as by blankes nie. Soos by Neville Alexander gooi hy sy voorkeur vir Afrikaans hoofsaaklik oor die boeg van entoesiasme vir moedertaalonderrig; dus nie as lewensnoodsaaklike kulturele uitdrukkingsmiddel nie. Dit is waarom Le Cordeur kan beweer dat die Wellingtonse Klopse glo vreeslik lief vir Afrikaans is terwyl elke groep met ‘n Engelse naam pronk. [*In sy jongste artikel (hier onder) beweer Le Cordeur dat hy ‘n “verantwoordelike pos” beklee. Die vraag is: In hoeverre tree hy verantwoordelik (bv nie-misleidend) in daardie pos op?]

Soos vorige jare het die Universiteit Stellenbosch (US) op sy webwerf sy studente en personeel aangemoedig om Jeugdag te vier. Dit word ook gedoen vir iedere openbare vakansiedag wat ter viering van die ANC se gewelddadige geskiedenis ingestel is. Die aankoms van Europese beskawing word egter nie op 6 April deur die US gevier nie, al is die universiteitswese een van die vele produkte van Europese beskawing. Teen hierdie absurditeit spreek Le Cordeur hom nie uit nie. In ruil vir Le Cordeur se gedienstigheid (kyk hier onder) word die aandag op die US-webwerf op Le Cordeur se jongste artikel in Die Burger (16 Junie, p 11) gevestig. Hy het dit klaarblyklik met voorbedagte rade vir publikasie op Jeugdag geskryf en vir publikasie aangebied. Die Burger het dit graag gepubliseer, “versier” met ‘n groot weergawe van Sam Nzima se “beroemde foto van Hector Pieterson”. Asof dit vir hierdie koerant nie eensydig genoeg is nie, is hierdie foto aangevul met die afbeelding van ‘n swart seuntjie wat heeltemal onskuldig met sy (leë?) hande agter sy rug staan. [“Klonkie” is volgens die HAT ‘n rassistiese woord, gevolglik vermy ek dit. Talle woorde uit die (tradisionele) leefwêreld van die Afrikaner word deur die HAT en WAT goedsmoeds as “rassisties” bestempel.]

Le Cordeur skryf oor twee onderwerpe: Jeugdag en Afrikaans. Hy vertel dat die jeug (skoliere en studente) na 1976 elke jaar ‘n “eie vakansiedag” op 16 Junie gereël en gevier het totdat die ANC-regering die herdenking van daardie gewelddadigheid tot openbare vakansiedag verklaar het. “Stadigaan skud Afrikaans die juk van apartheidstaal af danksy organisasies soos die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging [ATKV], Het Jan Marais Fonds en die Afrikaanse Taalraad [ATR].” In die geval van die ATKV hou Le Cordeur veral van sy kultuurhoof, Danny Titus, en die oorverligte uitvoerende hoof, Japie Gouws. Die Marais-fonds bevorder Afrikaans, maar dit pas Le Cordeur en die US-bestuur om selfs nie eens vanjaar, by die honderdste herdenking van Marais se sterfte, sy stigtingsvoorwaarde vir die US te opper nie, naamlik dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels mag beklee nie; wat nog te sê om die US ondubbelsinning daartoe te verbind. Ek stel dit onomwonde dat enigeen wat hierdie stigtingsvoorwaarde ignoreer of vertrap myns insiens effektief ‘n vyand van Afrikaans is. Le Cordeur is ‘n ATR-direksielid en -oud-voorsitter. Volgens eie vertolking is die ATR nie ‘n Afrikaanse taalraad in die ware sin van die woord nie, maar ‘n versoenings- en meertaligheidsraad. In hierdie opsig is die ATR en die ATKV soortgelyke instansies.

Let op waar Le Cordeur sy selektiewe klem plaas wanneer hy aan Afrikaans as nie-apartheidstaal dink: “Digters soos Adam Small en Breyten Breytenbach, skrywers soos Mathews Phosa en Abraham de Vries, akademici soos Russel Botman en Wannie Carstens, sangers soos Les Javan en Hemelbesem, organiseerders soos Japie Gouws, Danny Titus en Christo van der Rheede, teaterbestuurders soos Marlene en Neil le Roux en Theo Kemp, en selfs politici soos Renier Schoeman en Franklin Sonn het Afrikaans – eens ‘n verdrukkerstaal – ‘n versoenings- en bemagtigingstaal help maak en van sy rassistiese verlede bevry.” Le Cordeur sal nooit moeg daarvoor word om Afrikaans met apartheid, rassisme en verdrukking te assosieer nie. As ANC-kornuit gaan hy sonder meer uit van die veronderstelling dat ons huidige situasie dié van nie-rassisme en vryheid is, terwyl daar blatant teen blankes gediskrimineer word en daar talle beperkings is op wat in bv Afrikaans gesê mag word. Le Cordeur se norme vir insluiting in sy genoemde lysie is politieke linksheid en dikwels etnisiteit. Vergelyk die rol wat daardie mense gespeel het en die gewig van hulle bydrae tot die heil van Afrikaans met wat in gesaghebbende literatuurgeskiedenisboeke staan. Hoe eensydig en bevooroordeeld Le Cordeur is, blyk dan duidelik. Le Cordeur se kernprobleem is dat sy ANC-verknogtheid sy siening van Afrikaans dikteer. ‘n Soortgelyke eensydige benadering van die Afrikaans taal- en letterkunde is te sien op die inligtingspanele in die besoekersentrum van die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl.

Dan kom Le Cordeur by een van sy troetelonderwerpe uit: sy afsydigheid van Standaardafrikaans en sy voorliefde vir die mengeltaal Kaaps. “Dis nie net óns wat vry* is nie, maar ook ons taal. Vandag word Afrikaans met meer vrymoedigheid en kleurryker as ooit gepraat. Vandag weet ons dat die opstande destyds nie so seer oor Afrikaans was nie, maar oor die paswette, die martelings, die Groepsgebiedewet en die diskriminasie in die onderwys en die ekonomie. Afrikaans was maar die laaste strooi vir ‘n groep mense wat op te veel ander gebiede moes ly.” [*Hierdie vryheid is glo “duur gekoop”. Le Cordeur verorber politieke segswyses soos ‘n honger vis aas sluk.]

Dat Le Cordeur erken dat onderrig in Afrikaans bloot as voorwendsel vir die onbeskaafde 1976-gewelddadigheid gebruik is, is ‘n wins. Hy kon gerus ook bygevoeg het dat die populêre propagandastorie dat die opstand spontaan by skoolkinders ontstaan het, dus asof dit nie deur volwassenes georkestreer is nie, vals is. Hy kan gerus ook kennis neem dat die paswette nie deur die slegte Afrikaners/Boere uitgedink is nie. Die eerste paswette is deur die goeie Britte, by name deur George Macartney, in 1797 aan die Kaap ingestel. Die “martelings” waarna hy verwys, is seker die wat na bewering deur die “apartheidsregime”, bv die veiligheidspolisie, gepleeg is. Le Cordeur dink seker nie aan die martelings in die ANC se strafkampe of die martelings wat blankes aan die hand van veral swartes in die nuwe Suid-Afrika te beurt val nie. Die diskriminasie waarna hy verwys, is dié in die ou Suid-Afrika. Hy reken nie die rassediskriminasie wat teen blankes in die nuwe Suid-Afrika, insluitende aan die US, gepleeg word nie.

Le Cordeur praat selfs die ANC-regering se diskriminasie teen Afrikaans en Afrikaanssprekendes goed. Hy begin deur te skryf: “Wat ek vir Afrikaans wil hê, moet ek immers ook vir ander tale gun.” Maar die teenoorgestelde, dus wederkerigheid, geld blykbaar nie. “Dit verg ‘n nuwe soort opoffering [dus] begrip as ‘n Afrikaanse leerder in parallelmediumonderrig ‘n klas met ‘n nie-Afrikaanse leerder moet deel.” Hier is Le Cordeur die kluts kwyt. In parallelmediumonderrig word klasse nie gedeel nie. Klasse word bv uitsluitlik in Afrikaans of uitsluitlik in Engels aangebied. Wat hy blykbaar wou sê, is dat Afrikaanssprekendes in gesamentlike tweetalige klasse vir lief daarmee moet neem as die onderrig grootliks in Engels geskied (veral as die skoliere/studente swart is). Dit is waarmee Le Cordeur genoeë neem selfs aan die US, wat histories ‘n Afrikaanse universiteit is en kragtens sy stigtingsvoorwaarde oorwegend Afrikaans moet bly. Le Cordeur wys ook nie die oneerlikheid van die US uit nie, naamlik dat gesamentlike klasse as 50% Engels en 50% Afrikaans gereken word om die skyn te wek dat die US in groter mate Afrikaans is as wat hy is. In die praktyk is gesamentlike klasse oorwegend Engels, indien nie feitlik uitsluitlik Engels nie.

Die selfverklaarde Afrikaans-entoesias Le Cordeur is ook tevrede as daar by die toekenning van studiebeurse teen Afrikaanssprekendes (en veral blankes) gediskrimineer word, want dit is in ooreenstemming met die ANC se beleid van Afrikaans- en blanke benadeling. Hy pleit vir “begrip dat beurse aan nie-Afrikaanssprekende student[e] nou prioriteit is om diegene wat so lank agtergelaat is, by hoofstroomonderwys in te sluit. Gedagtig aan ons gedeelde verlede is dit ‘n klein prys om te betaal.”

As US-dosent praat Le Cordeur die rektor, Wim de Villiers, en die res van die US-bestuur na. “Van die Universiteit Stellenbosch (US) vereis dit [die nuwe Suid-Afrika] dat beleidsvormers taal só sal bestuur dat niemand uitgesluit voel van dié mooi kampus nie.” Le Cordeur is dus ten gunste van die verdere verengelsing van die US totdat almal (veral die swartes) tevrede is. Hy veronderstel blykbaar dat so ‘n stadium bereik sal word. Oor die verskansing van Afrikaans rep hy geen woord nie. “Dit vereis van die universiteitsbestuur om te luister as die jeug praat, selfs al doen hulle dit onkonvensioneel [soos in 1976?]; om die jeug te nooi om saam aan ‘n toekomstige taalmodel te beplan. Want die toekoms behoort aan hulle. Nooit weer mag Afrikaans, of enige ander taal, die muishond van Suid-Afrikaanse tale gemaak word nie. Daarom moet ons jeug besef meertaligheid sal al hoe belangriker word. Om suksesvol met alle studente, ook uit die res van Afrika, om te gaan, sal ons soms die gemaksone van Afrikaans moet verlaat.”

Die universiteitsbestuur moet na die studente luister, maar Le Cordeur noem glad nie dat die studente na die universiteitsbestuur moet luister nie. Toegegee, die De Villiers-US het nog geen eise/ultimatums aan oproerige swart studente gestel nie. Hoe kan van studente, wat in baie gevalle nie weet hoe ‘n behoorlike skool lyk nie en wat nog minder weet van wat ‘n universiteit is of behoort te wees, help met die beplanning daarvan, bv die taalopset? Die meertaligheid wat Le Cordeur in die ATR-idioom bepleit, beteken nie bloot dat wittes bv Engels magtig moet wees nie, maar ook dat swartes (soos in 1976) verplig moet word om hulle Engelse “gemaksone” te verlaat en Afrikaans aan te leer. Die hele tyd hamer Le Cordeur op die opofferings wat Afrikaanssprekendes moet maak, selfs aan die US. Dit kom nie by hom op dat van die inkommers verwag kan word om aan te pas nie, des te meer as hulle uit die buiteland gelok word.

Siende blind neem Le Cordeur nie die agteruitgang van Afrikaans aan universiteite waar nie. “Al dink sommige daar is ‘n gekoördineerde poging om Afrikaans in die hoër onderwys te diskrediteer, het verskeie rektore onlangs hul steun aan Afrikaans toegesê. Volgens Cheryl de la Rey is daar ‘n tuiste vir Afrikaans by Tukkies, waar parallelmediumonderrig studente in staat stel om in sowel Afrikaans as Engels onderrig te ontvang.” Die feit is dat die Universiteit Pretoria (UP) ‘n (eksklusief) Afrikaanse universiteit was en dat dit nou oorwegend ‘n Engelse universiteit is en Afrikaans deurlopend afgeskaal word. Waarom mislei Le Cordeur doelbewus sy lesers met die storie dat die UP ‘n “tuiste vir Afrikaans” bied, sonder om te verduidelik hoedanig daardie tuiste is?

“Dan Kgwadi van die Noordwes-Universiteit [NWU] bevestig Afrikaans sal as akademiese taal voortbestaan solank skole Afrikaanse studente lewer.” Weereens, die Potchefstroomse Universiteit was, soos die UP, ‘n (eksklusief) Afrikaanse universiteit. Kgwadi wil ‘n eenvormige “institusionele kultuur” op al drie die NWU-kampusse afdwing. Die Potchefstroomse kampus se oorwegend Afrikaanse karakter sal in die slag bly. Maar dit is hierdie einste Le Cordeur wat verkondig het dat “diegene wat huil oor die dood van Afrikaans in Potch [moet] weet hulle huil by die verkeerde begrafnis” (Rapport, Weekliks, 9.11.2014, p 7).

“Wat die US betref, het wyle prof Botman herhaaldelik gesê Stellenbosch moet ‘n meertalige universiteit wees met plek vir Afrikaans as onderrig- en navorsingstaal.” Die US was (eksklusief) Afrikaans. Veral Chris Brink het hom vir ‘n tweetalige US beywer. Botman het hom so ver moontlik van ‘n Afrikaanse (en natuurlik blanke) US gedistansieer deur die US ‘n meertalige universiteit te noem, want Xhosa moes volgens hom ook in die prentjie kom. Wat Botman oor Afrikaans gesê het en wat hy gedoen het, het nogal verskil; net soos Jonathan Jansen in sy intreerede as rektor gesê het dat die Universiteit Vrystaat (UV) onder sy leiding ‘n Afrikaanse universiteit sal bly, terwyl hy hom openlik vir ‘n eentalige Engelse UV beywer. Om politieke en etniese redes is Botman en Jansen vir Le Cordeur heiliges. Nog so ‘n heilige is die joernalis Henry Jeffreys wat doelbewus valslik beweer het: “In Botman het Maties ‘n ware taalstryder vir Afrikaans gehad” (Die Burger, 26.11.2014, p 10). Maar wat is taalgewys die werklike nalatenskap van Botman aan die US? Onlangs is berig dat die fakulteit lettere en sosiale wetenskappe wat studente betref 70% Engels is (Die Burger, 15 Junie, p 1). Dit is wat tydens die Botman-bewind gebeur het, al sou De Villiers hoe graag pa hiervoor wou staan.

“Uiteindelik kan toegewydes aan Afrikaans ook daaruit moed skep dat die Grondwet genoeg geleentheid bied om Afrikaans as universiteitstaal te bevorder. Solank daar ‘n groot genoeg vraag is na Afrikaanse onderrig aan instellings, moet ons daarin voorsien. Tog moet ons ook ontvanklik wees vir inklusiewe kommunikasie [wat word bedoel?] en die rol van Engels in dié verband.” Nogeens dieselfde soort logika. Die hele tyd staan Le Cordeur nie vas vir Afrikaans nie en gee hy eerder toe aan druk vir Engels. Hy skep valse moed uit die grondwet. Hy is sekerlik nie een van die “toegewydes aan Afrikaans” nie. As hy was, sou hy besef het dat die grondwet Afrikaans nie vertroetel en sekerlik nie doeltreffend beskerm nie. Afgesien van wat daarin staan, is dit die nuwe bewindhebbers wat die grondwet vertolk soos dit hulle pas en dan daarvolgens handel, bv befonds of nie befonds nie.

“Die nuwe US-rektor, prof Wim de Villiers, moes al vure doodslaan en ‘n memorandum van ongelukkige [veral swart] studente en dosente ontvang. Maar sy vasberadenheid [!] gee Afrikaanssprekendes hoop wanneer hy sê hy steun onder meer ‘die ondersteuning en uitbreiding van Afrikaans as akademiese taal.'” Weer koester Le Cordeur valse hoop. Wanneer Afrikaans ter sprake was, het De Villiers, sedert sy diensaanvaarding as rektor op 1 April, bloot klakkeloos herhaal wat in die huidige US-taalbeleid staan. Hy het nog nie met sy persoonlike gevoelens en standpunt oor Afrikaans vorendag gekom nie. Nog minder het hy hom daartoe verbind om die posisie van Afrikaans aan die US (permanent) te verskans. Tydens die herdenking van Jannie Marais op 30 Mei, ‘n eeu na sy dood, het De Villiers hom opmerklik skaars gehou. Sover ek weet, het De Villiers nog nooit Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US opgehaal en homself tot die eerbiediging daarvan verbind nie. Die punt is: As De Villiers Marais se kardinale skenkingsvoorwaarde in hierdie herdenkingsjaar ignoreer, sal hy nooit erns daarmee maak nie. Le Cordeur opper (doelbewus) ook geen beswaar dat daar geen huldiging van Marais op die US-kampus, bv op die Rooiplein, was waarby die studente en personeel betrek is nie. Waarom vier die US sedert die Botman-era jaarliks Jeugdag en ander openbare vakansiedae wat ANC-gewelddadigheid loof, maar na ‘n eeu word Marais glad nie amptelik deur die De Villiers-US gehuldig nie? Dit is gewoon ‘n skande wat aan die groot klok gehang behoort te word; veral deur “toegewydes aan Afrikaans”.

As ANC-entoesias onderskryf Le Cordeur die minister van hoër onderwys, die kommunis Blade Nzimane, se standpunt. “Is ‘n eksklusiewe Afrikaanse universiteit die oplossing? Nee, sê minister Blade Nzimande, dit sal diversiteit en transformasie in die hoër onderwys ondermyn. ‘Die idee is juis om universiteite te skep waarvan die identiteit en institusionele kultuur nie swart, wit, Afrikaans óf Engels is nie, maar onbeskaamd Suid-Afrikaans in die ware sin van die woord.'” Nzimande en die ANC se doel is die verswelging van Afrikaans en blankes deur Engels en swartes. Hier is geen sprake van die nuutgevonde vryheid waaroor Le Cordeur so hoog opgee nie. Dit gaan om gedwonge rasse-integrasie; nie vryheid van assosiasie en moedertaalgebruik nie.

Die US-rektor eggo Nzimande se standpunt en hy kan op Le Cordeur se steun reken. Daar word soos volg uit De Villiers se intreerede aangehaal: “Stellenbosch is nie ‘n Afrikaanse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n Engelse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n Xhosa-universiteit nie; Stellenbosch is ‘n meertalige Suid-Afrikaans universiteit. Ons is ‘n wêreldklas-universiteit wat verseker taal is nie ‘n versperring tot toegang nie, maar ‘n hulpmiddel vir sukses.” Le Cordeur sien nie in dat die opstelling van Afrikaans teenoor Engels, asook die uitgesproke begeerte om die US te verswart en die universiteit in die breë Suid-Afrikaanse en selfs Afrika-konteks te plaas, die dood in die pot vir Afrikaans is nie. Leopoldt Scholtz het na die aanvaarding van die huidige US-taalplan in November 2014, waarvolgens Afrikaans en Engels amptelik gelyke status as onderrigtale sou hê, voorspel dat die US binne 15 tot 20 jaar eentalig Engels sou wees. Hy het pas sy standpunt hersien: “Dit lyk my ek was hopeloos te optimisties. Dit kan reeds binne vyf jaar die geval wees” (Die Burger, 18 deser, p 14).

Steeds sien Le Cordeur geen gevaar vir Afrikaans nie. Hy weier om die ANC en Engels as dié twee vyande van Afrikaans te identifiseer. “Ek verskil dus met diegene wat meen Afrikaans as universiteitsonderrigtaal loop gevaar om uit te sterf. Die literatuur wat ek lees, gesprekke in die groter gemeenskap, my ondervinding op die kampus en die wind van verandering [ja, waarheen waai hy? – myns insiens na verswarting en verengelsing] wat tans vanuit die US-leiers se kantore waai, stem my positief. Dus, 39 jaar ná die opstande teen Afrikaans glo ek daar is ‘n plek [hoedanig?] vir Afrikaans as onderrig- en wetenskapstaal op universiteit. In die lig van ons diverse kampus en die US se strewe na voortgesette transformasie [wesenlik verswarting en verengelsing] blyk ‘n meertalige taalbeleid, eerder as ‘n eksklusiewe Afrikaanse universiteit, die antwoord [en die grafskrif vir Afrikaans] te wees.”

Slegs in enkele reaksie, deur Kassie van Kaapstad, op Le Cordeur se artikel is in die gedrukte uitgawe van Die Burger (18 deser, p 15) gepubliseer: “Dr Le Cordeur, waarom die klem op Afrikaans as verdrukkerstaal en nie ook op Engels nie, en op Afrikaanse universiteite om meertalig te word en nie ook op eentalige Engelse universiteite nie?” Die Britte het wêreldwyd mense verdruk en Engels kan ook as uitsluitingsmeganisme funksioneer, maar mense soos Le Cordeur verkies om blankes en veral Afrikaners, asook Afrikaans, vir kritiek uit te sonder.

Hoe verkeerd en kortsigtig Le Cordeur se siening is, het op 14 deser duidelik geblyk toe Rapport berig het dat Jan Botha voorgestel het dat die US se fakulteit lettere en sosiale wetenskappe eentalig Engels moet word. Die dekaan, Johan Hattingh, het hierdie voorstel aan die departementshoofde gesirkuleer. Hattingh was al in 1992 van mening dat Afrikaans nie aan die US beskerm hoef te word nie (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 62). Wat opval, is dat dit Afrikaanssprekendes is wat ook hier die voortou in die ondergang van Afrikaans neem. Die grondslag vir die verengelsing van die fakulteit is eintlik tydens die dekaanskap van Anton van Niekerk gelê. Van Niekerk het as voorsitter van die Taalkomitee ook ‘n groot rol in die verengelsing van die US in sy geheel gespeel. Sy redenasie is “dat taal in onderrig minder belangrik is as die kwaliteit van die kennis wat oorgedra word” (p 151). Oftewel “dat die taal in die opleiding van wetenskaplikes en die oordrag van kennis van minder belang is – dit is die kwaliteit en uitnemendheid van die kennis wat die swaarste moet weeg” (p 208). As Van Niekerk sitgemaak kan word in ‘n lesing wat uitmunt in “kwaliteit en uitnemendheid van kennis” maar wat in Mandaryns aangebied word, sal hy gou besef dat hy deur sy nek oor taal praat. Woord- en begrips/betekenis-herkenning is noodsaaklik vir verstaan. In hoeverre verstaan word, word nie net deur die subjek se intelligensie bepaal nie, maar ook deur sy taalkennis. In 2007 is Van Niekerk nie weer as die senaatsverteenwoordiger in die US-raad verkies nie. “Dit het wyd die indruk geskep dat Van Niekerk vanweë sy rol in die afskaling van Afrikaans nie verkies is nie” (p 159). Van Niekerk assosieer Afrikaans kennelik met verkramptheid en Engels met verligtheid.

Die Burger (15 deser, p 1) het grootliks die inligting in die Rapport-berig herhaal. Anders as wanneer swartes met eise kom, het die rektor of ‘n ander lid van die US-bestuur nie op die Afrikaans-kwessie gereageer nie. Dit is as ‘n saak van mindere belang vir kommentaar aan ‘n woordvoerder toevertrou. Steeds word daar nie gesê nie: Tot hiertoe en nie verder nie. Die berigte in Rapport en Die Burger word op die US-webwerf (15 deser) afgemaak as bloot deel van die “waagmoedige debat” wat De Villiers aanmoedig. Elke fakulteit mag glo “konteksspesifieke taalplanne” hê mits dit nie strydig met die oorkoepelende taalbeleid is nie. In hierdie gebeure vind Leopoldt Scholtz tereg “‘n duidelike, ontstellende patroon” (Die Burger, 18 deser, p 14).

Daar is twee here wat ‘n mens nie gelyktydig (in dieselfde mate) kan dien nie, naamlik die ANC en Afrikaans. Le Cordeur het sy siel aan die ANC verkwansel. In sy kern behoort sy gees nie aan Afrikaans nie. Le Cordeur het die ANC gekies. Daarom lyk dit vir my asof hy “inklusief” al die kenmerke van ‘n valse profeet van Afrikaans openbaar.

Nog chaos dié week in parlement verwag met Bashir-debat

President Jacob Zuma het sy spyt en teleurstelling uitgespreek oor die chaos in die Parlement toe ‘n beplande vraag- en antwoordsessie tussen hom en parlementslede weer verdaag moes word.

Chaos word dié week verwag met die debat oor die Soedanese president se verdwyningstoertjie nadat hy ‘n Hooggeregshofuitspraak verontagsaam het.

Die ACDP se hoofsweep, Cherelyn Dudley, sê die voortdurende chaos in die Nasionale Vergadering moet voor die deur van die DA gelê word.

Dudley sê die polisie kan nie meer LP’s verwyder nie omdat die DA die verwyderings in die hof betwis het.

Hoewel daar wetgewing is wat die Speaker toelaat om die polisie na die Raad te ontbied om wanordelike Parlementslede te verwyder, het die Hooggeregshof bevind dat die betrokke wetsbepaling in stryd is met die Grondwet wat aan LP’s vryheid van spraak gee.

Dit beteken ook dat die ontwrigters nie in hegtenis geneem kan word nie. Hulle kan ook nie tronktoe gestuur of gedagvaar kan word oor enigiets wat hulle in die Nasionale Vergadering sê nie.

Die EFF se “betaal terug die geld”-betoog rakende Nkandla het daarvoor gesorg dat die sessie weer ontwrig is. Die DA steun die EFF se eise.

Die president se kantoor sê in ‘n verklaring Zuma is teleurgesteld dat hy weereens verhoed is om sy konstitusionele mandaat uit te voer om deur die Nasionale Vergadering aan die publiek verslag te doen.

Die ANC het intussen sy gereedheid vir komende Dinsdag se debat oor die president van Soedan, Omar al-Bashir verklaar.

Die DA-leier, Mmusi Maimane het die debat versoek en gesê dit is van nasionale belang nadat Bashir, strydig met ‘n Hooggeregshofbevel, die land verlaat het.

Bashir het ‘n lasbrief van die Internasionale Strafhof ontduik toe die kwessie oor beweerde menseregteskenings opgeduik het tydens sy besoek aan Suid-Afrika vir die Afrika Unie-beraad.

‘n Woordvoerder vir die ANC-Koukus, Moloto Mothapo sê die ANC in die Parlement is van mening dat die Soedan-kwessie ‘n politieke oplossing nodig het en nie deur die howe hanteer kan word nie.

Veiligheidsagentskappe is verlede Sondag per SMS ingelig om planne voor te berei om die moontlike arrestasie van Soedan se president, Omar al-Bashir, te verwag. Die boodskap het as volg gelui:

“Re Sudan court order. All respective committees at NATJOINTS [National Joint Operations] were given tasks to come up with ops plans by 08:00 tomorrow morning. IF an order is given to arrest Sudanese HoS. [al-Bashir] DHA DG [department of home affairs director-general] who is currently in court with the litigation personnel will give an instruction thereafter as to what needs to happen. BCOCC [border control operational coordinating committee] will have to ensure that that instruction is given to all ports of entry tonight whilst we are waiting upon DHA instruction.”

Vyf uur later, is Bashir se I1-62 straler egter vinnig en op kort kennisgewing verskuif vanaf OR Tambo Internasionale Lughawe na Waterklooflugmagbasis.

Die vliegtuig is weggesteek in een van die loodse van die BBP-eskader, ver weg van waar die ander vliegtuie geparkeer was.

Die volgende dag, het al-Bashir se konvooi die beraad van die Afrika Unie in Sandton met groot haas verlaat, begelei deur die polisie, na Waterkloof. Sy straler is deur lugbeheer toegelaat om op te styg.

Die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee het die regering intussen versoek om die geloofwaardigheid van die Internasionale Strafhof te help “herstel”, nadat die regering nie gehoor gegee aan die internasionale lasbrief van die hof vir sy inhegtenisneming weens volksmoord nie.

Die NUK het opnuut sy verbintenis bevestig tot die beskerming van menseregte en het die Afrika Unie gevra om sy eie instellings te versterk wat bedoel is om Afrika teen misdade teen die mensdom te beskerm.

Maimane het Sondag gesê die Openbare Beskermer Thuli Madonsela sal gevra om ondersoek in te stel oor die gebruik van staatsgeld om die Soedanese president in staat stel om inhegtenisneming in Suid-Afrika te ontduik.

City Press het ook berig dat die ANC ‘n besluit geneem het om die regering te vra om sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof op te skort.

Vergete ‘Wit Zoeloe’ deur die Koningshuis onthou

Die Britse Hoëkommissaris in Suid-Afrika, Judith Macgregor, het aangekondig dat Koningin Elizabeth die Tweede die Orde van die Britse Ryk (OBE) aan die Suid-Afrikaanse musikant en anti-apartheidsaktivis, Johnny Clegg, toegeken het.

Sy sê in ‘n verklaring dit is in erkenning vir Clegg se dienste aan die kunste, mense en kinders wat kwesbaar is en vir “demokrasie” in Suid-Afrika.

Die 62-jarige Clegg, ‘n Jood, voorheen bekend as die “Wit Zoeloe”, was veral bekend vir sy musiekgroepe, Juluka en Savuka.

Clegg het deurentyd seker gemaak dat hy die gesig van die groep bly en sy swart musikante is op die agtergrond gehou en glo swak betaal.

Sy musiek was vir ‘n wit gehoor bedoel. Swartes het geen aanklank daarby gevind nie en hy is vandag grootliks vergete.

“Dit was ‘n lang reis van meer as 30 jaar, toe ek die eerste keer begin het om te eksperimenteer met eg-Suid-Afrikaanse oorloopmusiek, en terselftertyd besig was om ‘n kulturele aktivis in die stryd teen apartheid te wees,” het hy gesê.

“Ons musiek is verbied op nasionale radio,” het Clegg gesê, maar vergeet om by te voeg dat sy plate vryelik beskikbaar was.

Hy het gesê hy is ook deur die veiligheidpolisie gejag.

Hy het gesê hy het aan die End Conscription Campaign, het die vakbondbeweging, die Bevryding van kinders in aanhouding-veldtog deelgeneem in pogings om die gedwonge verskuiwings van landelike gemeenskappe die hoof te bied.

Hy het ook met sy musiek fondse ingesamel vir die United Democratic Front, het hy gesê.

‘Het einde van Nederland is nabij’

De linkse elite is nu net zo blind voor de islam als ze destijds voor het communisme was. Ook in zijn tweede boek, over Zuid-Afrika, draagt PVV-Kamerlid Martin Bosma dit credo uit.

Tegenwerpingen dat een moslimmeerderheid zich in Nederland echt niet aftekent, ziet Bosma als het bewijs van een ‘linkse tunnelvisie’.

Alles werd goedgepraat om het ANC in Zuid-Afrika maar te laten triomferen, schrijft PVV-Kamerlid Martin Bosma (50) in zijn boek ‘Minderheid in eigen land’. Een kloek werk, met ruim 2000 voetnoten, over links Nederland dat 25 jaar lang de strijd van het ANC ongeclausuleerd en enthousiast steunde.

Bosma telt allerlei wandaden op van de toenmalige verzetsorganisatie – martelkampen, autobandmoorden – en de huidige regeringspartij ANC. Hij trekt conclusies die buiten de kring van Afrikaner nationalisten weinig weerklank vinden.

Volgens Bosma troffen de blanken in de zestiende eeuw een ‘leeg’ land aan. En het ANC voerde niet zozeer een strijd tegen de blanke machthebbers alswel een vuile oorlog tegen de ‘veel grotere’ ‘anti-apartheidspartij’ Inkatha – waarbij hij onbesproken laat dat deze organisatie bestond bij de gratie van het thuislandbeleid, dat hun door de Zuid-Afrikaanse veiligheidspolitie getrainde militie een vuile oorlog voerde tegen het ANC, en dat ze in tegenstelling tot het ANC niet verboden was, wat de hogere ledentallen kan verklaren. En omdat onder het huidige ANC-regime blanke boerengezinnen worden gemarteld en vermoord en blanken moeilijk aan werk komen, heerst volgens Bosma in het land nu apartheid, sterker: er vindt genocide plaats.

Aan het eind van zijn boek stelt Bosma de vraag: moeten oorspronkelijke Nederlanders hetzelfde lot ondergaan als de Afrikaners, en maar toestaan dat ze een minderheid worden?

De moordaanslag die Bosma zich nog elke dag herinnert, is die op Theo van Gogh in 2004. De plek, ‘half op het fietspad, half op de parkeerplek’, staat op zijn netvlies gegrift. Hij is rustig, onderhoudend, bezorgd.

Bron: Trouw

Ek skaam my!

Hoe moet het zijn geweest? Nederland achterlatend, maanden doorbrengen op een schip en niet wetende wat je uiteindelijk zult aantreffen en of je de reis überhaupt wel overleeft. Het zijn vragen die ik zou willen stellen aan Jan van Riebeeck en de zijnen. Het zijn vragen die het lot van mijn volk verbindt aan dat van de Afrikaners.

Het is onze geschiedenis, van jullie en van mij. Het is tijd dat de broeders zich met elkaar verzoenen.

Het Krugerplein, de Transvaalbuurt en de De la Reystraat. Vervlogen herinneringen aan een grijs verleden waarin Nederland trots was op haar verwanten in Zuid-Afrika, tijden waarin Nederlanders de Boeren steunden in hun oorlogen en tijden waarin kabinetten hun zorgen uitspraken over het lot van de Afrikaners.

De band tussen de Afrikaners en hun Nederlandse bakermat was zo sterk dat na de verloren Tweede Vryheidsoorlog Paul Kruger zijn heil zocht in Nederland. Opgewacht door duizenden Nederlanders wachtte hem een warm welkom, de beelden spreken voor zich. Hoe schril kan het contrast zijn met het heden en hoe pijnlijk is de constatering dat de Afrikaners aan het lot overgelaten zijn?

Er wordt mij dan ook vaak gevraagd waar mijn fascinatie voor Zuid-Afrika vandaan komt, waarom ik sympathiseer met de Afrikaners en of ik ‘dus’ voorstander ben van Apartheid door het ANC openlijk een ‘communistische terreurbeweging’ te noemen.

Het is een Pavlov-reactie van de weldenkende Gutmensch: een ieder die een niet in hun denkbeelden passende ideologie steunt demoniseren en moreel uitschakelen. Dat je zowel tegen Apartheid alsmede tegen het ANC kunt zijn, past niet in het straatje van deze mensen.

Dat Afrikaners niet gelijkstaan aan Apartheid ook niet, laat staan het feit dat de Engelsen als eersten een vorm van Apartheid invoerden, als onderdeel van hun koloniale wetgeving.

De banden waren ooit zo sterk, maar zijn nu flinterdun. De ophemeling van Mandela’s ANC ging zelfs zo ver dat, zoals PVV-Kamerlid Martin Bosma schrijft in zijn nieuw uitgebrachte boek, ‘links Nederland’ openlijk terreur steunde.

Het Nederlandse volk keerde zich eensgezind tegen haar broeders in Zuid-Afrika, openlijk verraad tegen de verwanten met wie wij zoveel historie en cultuur delen. Ek skaam my.

In tijden waarin onze culturele identiteit belangrijker dan ooit is neemt het belang om banden te koesteren met de aan ons verwante volkeren toe. Nederlanders, Vlamingen, maar ook zeker Afrikaners, kennen tot op zekere hoogten gedeelde kenmerken.

Zij die ooit ons land verlieten op zoek naar een beter bestaan verdienen beter dan wat zij nu krijgen. Ze verdienen onze aandacht, onze vriendschap en politieke erkenning van hun bestaan.

Dennis de Witte

Afrikaanse kerke onttrek aan ANC-vergadering

’n Groep voorste Afrikaanse kerke het hulle onttrek aan ’n beplande vergadering met die ANC omdat- wat hulle bestempel- as die morele ineenstorting van die regering ’n sinvolle gesprek onmoontlik maak.

Die NG Kerk, die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika en die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika ) het ’n sterk bewoorde brief aan die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe en ander ANC-leiers gerig waarin hulle veral uitvaar teen die persoonlike verryking van pres. Jacob Zuma.

Die Tussenkerklike Raad, die sambreelliggaam van die drie kerke, sê in die brief die deurslaggewende faktor in sy besluit om te onttrek was die verslag van die minister van polisie, Nathi Nhleko, oor die president se geldelike aanspreeklikheid vir die opknappingswerk aan sy Nkandla-woning.

ANC-binnegeveg eis drie in Phillipi-Oos

Niemand is nog in hegtenis geneem in verband met die dood van drie mans in Phillipi-Oos op die Kaapse Vlakte nie.

Geweld het uitgebreek nadat oproer oor ‘n gebrek aan dienste glo buite beheer geraak het en twee gemeenskappe mekaar die stryd aangesê het.

Die onrus het Woensdag begin en Saterdag in volskaalse geweld tussen inwoners van die Marikana nedersetting en Lower Crossroads ontaard.

Alhoewel die owerhede beweer dat hulle nie weet wie vir die geweld verantwoordelik is nie, sê inwoners dat konflik tussen die ANC en die Ses’Khona People’s Rights Movement tot die geweld gelei het.

Die ANC-jeugliga het Ses’Khona voorheen bygestaan om ontlasting by die Kaapse lughawe te strooi en hulle aangemoedig tot wetteloosheid.

‘n Lid van die burgemeesterkomitee in Kaapstad belas met Veiligheid en Sekuriteit het die graad van verwoesting en skade aan die eiendom as “ongeëwenaard” beskryf nadat hy die gebied besoek het.

Die drie is vroeër in die voortslepende geweld in die gebied doodgeskiet. Hulle is tussen 28 en 32 jaar oud.

Vier mense is in ‘n ernstige toestand in die hospitaal.’n Woordvoerder van die Wes-Kaapse nooddienste sê die vier mense is met verskeie skietwonde in die Grootte Schuur-hospitaal opgeneem.

Nog drie mense in met ligter wonde in die Mitchellsplein distrik-hospitaal opgeneem.

Ses-en-twintig hutte en vyf huise in die gebied is met petrolbomme bestook.

Talle voertuie is beskadig en skade van tussen 18 en 20 miljoen rand is aan infrastruktuur in die gebied aangerig.

Tien mense is intussen in verband met die geweld in hegtenis geneem, en ‘n openbare vergadering tussen die twee gemeenskappe is ook gehou om raakpunte te probeer vind.

Daar is steeds ‘n groot polisieteenwoordigheid in die gebied waar die situasie gespanne is. Geen voorvalle van geweld is oornag aangemeld nie.

Martin Bosma val ANC-terreur in nuwe boek en op TV aan

Martin Bosma, die parlementslid van die Nederlandse Partij voor de Vryheid, het onlangs op die Nederlandse televisie oor sy nuwe boek, Minderheid in eigen land, gepraat en ‘n skerp aanval op Nederlandse steun vir ANC-terreur tydens die tagtigerjare geloods. Hy beskryf die landmyne op plaaspaaie en moorde op “demokraties verkose munisipale raadslede” deur die ANC as “menseregteskendings”. Hiermee word die hoofstuk van Westerse en Nederlandse steun vir ANC-terreur in die verlede weereens geopen, iets wat sedert 1994 ook geensins in Suid-Afrika gedebatteer is nie.

Tydens sy laaste besoek aan Suid-Afrika toe hy besig was met navorsing vir die boek, het mnr. Martin Bosma met dr. Dan Roodt van PRAAG beraadslaag en ‘n ete met PRAAG-lede  bygewoon.

Duisende teken petisie vir terugkeer na Europa

Die Europese Unie moet erken dat wit Suid-Afrikaners etniese suiwering in die gesig staar, volgens ‘n petisie wat aanlyn sirkuleer sedert Sondag, het News24 berig.

“Die wit Suid-Afrikaanse bevolking staar tans etniese suiwering en vervolgings aan die hand van die ANC-regering, die EFF en verskeie individuele anti-wit aanvallers in die gesig,” volgens Rodrigo de Campos Herhaus op die webwerf change.org. Hy kom glo van Brasilië.

Die webwerf maak voorsiening vir enigiemand om ‘n petisie oor enigiets te plaas waaroor hulle sterk voel.

Hy beweer hy skakel in Suid-Afrika met die regse groep Front Nasionaal. ‘n Woordvoerder van die Front Nasionaal was nie onmiddellik beskikbaar vir kommentaar nie.

Sowat 12 500 mense het die petisie teen Sondagmiddag gesteun.

“Meer as 4 000 wit boere is wreed vermoor, dikwels ook deur marteling en verkragting en verminking. Baie wit Suid-Afrikaners vandag leef in vuil armoede as ‘n gevolg van Swart Ekonomiese Bemagtiging, die ANC-regering se beleid wat blankes uitsluit van die arbeidsmag.

“Gegrond op beleid van die Israeliese regering dat al die Jode die reg het om terug te keer na Israel, glo ons dit is nie net raadsaam nie maar moreel verpligtend dat Europa moet toelaat dat alle wit Suid-Afrikaners die reg het om terug te keer.”

Hy het gesê baie wit Suid-Afrikaners wat probeer om aansoek te doen vir burgerskap na Europese lande word verwerp.

“Baie van hierdie wit Suid-Afrikaners wat burgerskap vra is direkte afstammelinge van die einste Europese volke wat hulle verwerp.”

Hy meen Nederland of die Verenigde Koninkryk is die twee lande waarvan die meeste wittes kom.

Dit sou ook van toepassing op wit mense in Zimbabwe en Namibië wees, “gegewe dat hulle ‘n soortgelyke situasie in die gesig staar.”

Volgens die koerant die Verenigde Koninkryk se Express: “Europa kan word deur wit Suid-Afrikaners oorspoel word wat glo hulle het ‘die reg om terug te keer na Europa'”.

Dan Roodt: Vir Soliforum is Afrikaners die vyand – nes FW se NP

In die politiek en die geskiedenis is dit soms nodig om terug te tree en die groter prentjie raak te sien. Elke dag verloor Afrikaners in dié land veld: treetjie vir treetjie retireer ons en verloor universiteite, skole, werksgeleenthede, plaasgrond, taalregte, noem maar op. Ons kinders wat ná 1994 gebore is, vind dit onwerklik dat ons op ‘n stadium énige seggenskap oor ons belastings of oor politieke besluite gehad het. Dis slegs met terugskouing dat die skouspelagtige ondergang van die Afrikaner duidelik is. Tussen Verwoerd se dae toe ons land agter omringende bufferstate teen sy vyande verskans was, en die huidige tydvak waar ons tot in ons huise aangeval word, lê ‘n grootse verhaal van strategiese flaters en agterbakse oorgawe.

Veral moet ons aan onsself erken dat die Afrikaner se ondergang nie te wyte was aan ‘n gebrek aan middele of omdat sy vyande besonder sterk was nie, maar vanweë ‘n gebrek aan strategiese denke. Trouens, ek is geneig om dit as ‘n volslae gebrek aan enige denke te beskryf. Mense het eenvoudig soos outomate op ‘n ou resep voortgegaan terwyl die skrif reeds aan die muur was. Ook het hulle verskrik gestaan voor ‘n propagandaveldtog van histeriese leuens wat vanuit die buiteland teen hulle gevoer is.

Die NP-Broederbond wat eens vir die Afrikaner ‘n betroubare voertuig in sy politieke, ekonomiese en kulturele stryd tydens die twintigste eeu was, het die pad op ‘n stadium die pad byster geraak en begin om Afrikaners aan sy regterkant as die vyand te sien. Daarom kon FW de Klerk en Roelf Meyer saam met die ANC en SA Kommunisteparty staan om patriotiese Afrikaners die nekslag toe te dien en van invloed by die onderhandelingstafel uit te sluit. Kort ná 1994 het die herdoopte Afrikanerbond ‘n nuwe benadering geformuleer: Hoewel die Afrikaner sy strategiese posisie waarvoor hy eeue lank goed en bloed opgeoffer het, kwyt was, “moes hy hom nou onmisbaar maak vir die nuwe regering”. In die vroeë fase van die revolusie het die hoop bestaan dat blankes en Afrikaners tog verdra sou word omdat “die stelsel nie sonder hulle kon funksioneer nie”. Hieroor het die ANC en sy Kommunistiese alter ego, die SAKP, hulle slap gelag en eenvoudig die staatsdiens en alle instellings meedoënloos van Afrikaners en Afrikaans gesuiwer. Intussen het die koor van optimistiese, selfversekerde NP-Broederbonders tjoepstil geraak.

Vir die NP-Broederbond in sy terminale fase het die Afrikaner nie meer saak gemaak nie; al wat van belang was, was om soms oor ‘n whisky met Mbeki by die kaggelvuur van mag jou voete bietjie warm te maak. “Gesprekke met die ANC”, hoe sinneloos ook al, was die wyse waarop die De Klerk-geslag hulle steeds oortuig het dat hulle “agter die skerms besluite beïnvloed en onderhandel”. Nog ‘n slagspreuk uit die negentigerjare was: “Ons moet die land maak werk, vir almal.” Ek meen dit word nou nog in die Nasperskoerante geskryf.

‘n Mens kan dus hierdie oorgawepolitiek opsom deur op sy vier kernbeginsels te wys:

  1. Beskou afvallige of dissidente Afrikaners as “die vyand”;
  2. Maak jouself onmisbaar;
  3. Praat of onderhandel met die ANC/SAKP;
  4. Hou die stelsel, hoe onregverdig ook al, aan die gang.
  5. Voeg hierby nog ‘n vyfde beginsel: Verwerp die pro-Westerse groepe in die buiteland en onderskryf die “mengkultuur” van sosialistiese, liberale of “fatsoenlike” sentrumregse partye.

Die Nasionale Party is onder Marthinus (Kortbroek) van Schalkwyk tot niet, maar die kern van daardie ou oorgawedenke het oorgebly en word vandag met nuwe ywer deur die Soliforum-beweging omhels. Dit het onlangs vir my helder geword toe Kallie Kriel van Afriforum hom aan die kant van die New Yorkse “Daily Show”, ‘n oneerlike, links-liberale TV-program geskaar het, deur my luidkeels op RSG en in ander media as ‘n “rassis” uit te kryt. Sedertdien het van Kriel se handlangers soos Ernst Roets en ander my insgelyks honend en minagtend op Twitter aangeval en verguis. Ook mnr. Jaap Kelder van die NBU (Nasionale Belastingbetalersunie) is al meermale deur Soliforum ondergrawe in sy pogings om lydelike verset teen die korrupte ANC-munisipaliteite aan te stig.

In jukstaposisie met hul smaad en hoon vir ander Afrikaners, staan die agting en eerbied wat Soliforum vir die ANC, SAKP en verwante vakbonde soos die kommunis Irvin Jim se Numsa koester. Flip Buys of Kallie Kriel sal veel eerder om ‘n tafel vergader met ‘n swarte wat hom as ‘n Marxis-Leninis beskryf, as met ‘n patriotiese Afrikaner wat dalk sou waag om soms Die Stem te sing. Dit het ook onlangs geblyk dat Afriforum die hofbevel oor die sing van die liedjie “Kill a Boer, kill a farmer” agteraf laat afwater het sodat die ANC dit steeds by sekere geleenthede mag sing.

Wat presies is Soliforum? Flip Buys verwys na die aantal organisasies onder dieselfde sambreel en wat groen-en-oranje embleme deel as die “Solidariteitbeweging”. Trouens, hulle skryf dit twee woorde, met hoofletters: “Solidariteit Beweging”, wat vir my kwalik goeie Afrikaans is. Solidariteit is ‘n vakbond, die ou Mynwerkersunie wat oorspronklik deur dr. Albert Hertzog gestig is, as ek dit nie mis het nie. Maar wat is Afriforum en die res? Hul kernbesigheid, soos dit vir my lyk, is telebemarking. Tydens die 1980’s was telebemarking in Wes-Europa hoog mode, voordat dit met die koms van die internet begin taan het. Soliforum is in wese ‘n oudmodiese telebemarker wat vasgestel het dat die blanke en Afrikaanse publiek oor regstellende aksie en taaldiskriminasie begaan is. Daarom voer hulle bemarkingsveldtogte rondom dié kwessies ten einde hul debietorderinkomste te vergroot. Hul doelwit is geensins om iets aan die huidige stelsel te verander nie, maar bloot om hul debietorder- en ander inkomstes te vergroot. In ‘n ander land en onder ander omstandighede sou hulle hulle soos “Dokters sonder grense” op mediese dienste vir die Derde Wêreld of dalk Al Gore se aardverwarming toegespits het.

Uiteraard gee Soliforum voor dat hulle oor een of ander politieke of kulturele projek beskik. As ‘n mens egter effens terugtree, kan jy sien dat dié organisasie hom steeds by al vyf beginsels van die NP-Broederbond hou. Laat my vir ‘n oomblik opsom hoe ek dit kan insien.

  1. Afrikaners is die vyand. Benewens hul openbare belastering en verguising van Afrikaners, voer Soliforum ‘n strategie om elke ander organisasie of groepering wat dalk momentum kan begin kry, te ondermyn en verdag te maak. Hulle poog ook om ‘n monopolie op alle Afrikanergemeenskapsinisiatiewe te verkry ten einde hul “gemeenskapsbelasting” (Dirk Hermann) te verhoog.
  2. Maak jouself onmisbaar. Soliforum glo dat deur opleiding aan ambagsmense te verskaf, sommige Afrikaners wel “onmisbaar” sal wees en dus in weerwil van die regering se rassewette hul poste sal kan behou.
  3. Praat of onderhandel met die ANC/SAKP. Min of geen van die “leiers” van Soliforum is ooit demokraties verkies nie en sover ek verstaan, het lede geen seggenskap sover dit die beheer oor Afriforum betref nie. Nietemin beskou Soliforum hulle as die selfaangestelde “Afrikanerleiers”, baie soortgelyk aan die destydse Broederbond, wat namens ons met die ANC/SAKP mag praat. In welke mate sulke gesprekke ook handel oor hoe potensieel “opstandige” of “dissidente” Afrikaners en organisasies verder ondergrawe of ondermyn kan word, is ‘n ope vraag.
  4. Hou die stelsel aan die gang. Vermoedelik dra die FW de Klerk-stigting en via hom dalk die Amerikaanse regering by tot Soliforum se fondse wat bestem is om die huidige grondwet, wat teen blankes en Afrikaners gelaai is, te handhaaf. In alles wat hulle sê, beklemtoon Flip Buys, Kallie Kriel en Ernst Roets dat die huidige stelsel ‘n fait accompli is wat nie bevraagteken mag word nie, maar bloot ietwat versag kan word. Vae praatjies oor “selfstandigheid” of selfs “selfbeskikking” is nie bedoel om die vanselfsprekende gesag en legitimiteit van die Nuwe Suid-Afrika aan te tas nie. Dis alles deel van “goeie bemarking” vir suksesvolle telebemarkers.
  5. Verwerp pro-Westerse groepe in die buiteland. Ernst Roets van Afriforum het in ‘n onlangse twiet sy organisasie as ‘n “anti-rassistiese projek” beskryf. In vandag se wêreld is “anti-rassisties” ‘n kodewoord vir “anti-wit” of “anti-Westers”. Daarom veg Afriforum sy aan sy met liberale of linksliberale propagandiste elders ter wêreld, téén die pro-Westerse of patriotiese organisasies. Die enigste organisasies en partye in die buiteland wat oor enige simpatie vir die Afrikaner beskik, is juis pro-Westers of pro-Europees. Nes die NP-regering in sy terminale fase, onderskryf Soliforum die anti-Westerse mengkultuur en verwerp hy alle teenstanders daarvan. Nie net werk Soliforum sodoende mee aan ons ondergang nie, maar ook aan die ondergang van ons hele beskawing wat deur hordes uit die Derde Wêreld verswelg moet word.

Hier bo het ek gesê dat die NP-Broederbond nie destyds misluk het vanweë ‘n gebrek aan middele nie, maar danksy gebrekkige denke. Ek was al in feitlik al die Westerse hoofstede waar ek ons indrukwekkende, luukse ambassadegeboue in die duurste buurte van naderby aanskou het. Daardie geboue is beman met voltydse personeel wat in ewe weelderige huise en woonstelle gehuisves is, waaronder Niël Barnard se Nasionale Inligting, wat feitlik onuitputlike bronne van geld gehad het. Op die tuisfront het Suid-Afrika oor ‘n goed opgeleide Weermag en Polisiemag beskik wat nooit wesentlik deur die ANC/SAKP se terroristebendes bedreig is nie.

Die vraag is nou: Kan Soliforum met sy hardnekkige voortsetting van NP-Broederbond-denke uit die tagtiger- en negentigerjare slaag, daar waar sy roemryke voorganger so ysingwekkend misluk het?

Of miskien is dit die verkeerde vraag, want Soliforum wil niks vir die Afrikaner bereik of vermag nie. Hy slaag reeds as telebemarker, en dit is waar dit eindig.

Maar dan moet die res van ons ten minste die grootmoedigheid hê om te erken dat Soliforum, die “groot organisasie”, nes die “groot party”, Mmusi Maimane se DA, vir die Afrikaner niks beteken nie. Ons het alternatiewe nodig, waarvan PRAAG ‘n prominente een is.

Wat is ons strategie en hoe verskil dit van die NP-Broederbond-Soliforum se vyf slegte gewoontes? Kortom, verteenwoordig dit presies die teenoorgestelde daarvan:

  1. Geen Afrikaner is ons vyand nie, selfs nie eens dié wat ons gereeld in die openbaar aanval nie. Met die uitsondering van sekere verraaiers wat elders hier deur ons lesers genomineer is, wil ons Afrikaners inlig en polities opvoed om saam te staan in dié donker tye, noudat ons volk se oorlewing op die spel is. En nie net ons volk nie, die hele Westerse en Europese beskawing word bedreig!
  2. Onttrek uit die stelsel. Ons moenie langer ons arbeid en ons kundigheid vir ‘n appel en ‘n ei aan ons vyande verkoop nie. Laat die onvermydelike krisisse kom, sodat ons mense kan besef dat ons met ons rûens teen die muur baklei. Skep ‘n alternatiewe Afrikanerekonomie wat gedeeltelik in die buiteland gesetel is. Moenie vyandelike ondernemings met u Afrikanergeld ondersteun nie.
  3. Moenie met die ANC/SAKP praat nie; dreig hulle eerder en stel ultimata. Knoop hofsake plaaslik en internasionaal teen die huidige bewind oor volksmoord, asook taal- en rassediskriminasie aan en bly op die aanval. Al verloor ons hier en daar, is dit belangriker om aan te hou veg as om soos Soliforum en ander die status quo te aanvaar! Kom ons kweek ‘n onblusbare veggees en staan op teen die onreg.
  4. Ondergrawe die stelsel waar jy kan. Skend sy name en simbole. Moenie tolgeld en ander vermybare heffings betaal nie. Moenie die wette en reëls oor regstellende aksie en swart bemagtiging nakom nie. Voer ‘n stryd teen die onreg en verdrukking wat ons teister.
  5. Bevorder kontak en verhoudinge met pro-Westerse groepe in die buiteland, wat ons saak goedgesind is. Maak van die Afrikaner se vryheidstryd in Suid-Afrika die speerpunt van die pro-Westerse en -Europese herlewing wat plek-plek te bespeur is. Veg vir jou land, jou volk, jou taal, maar ook jou Christelik-Westerse beskawing wat ewe seer bedreig word. Verwerp die mengkultuur wat daarop gemik is om ons ondergang deur assimilasie te bewerkstellig.

‘n Honderd Afrikaners wat begin saamstaan, is reeds ‘n faktor. ‘n Duisend is ‘n gedugte mag. Tienduisend staan ‘n kans om die land te herower, nie noodwendig militêr nie, maar op allerlei vindingryke maniere. Honderdduisend sal onoorwinlik wees en sal nie net Suid-Afrika s’n nie, maar die wêreldgeskiedenis verander.

Daarvoor moet ons egter vir eens en vir altyd van gister se verloorstrategie afsien en begin om logies en kloekmoedig te dink.

Johan Botha: ANC se terreurdade was misdaad teen die mensdom, nie apartheid

Die redes wat deur Jane Mufamadi, uitvoerende hoof van die Vryheidspark, aangevoer word waarom die name van die lede van die voormalige Suid-Afrikaanse Lugmag wat in die 1983 Kerkstraatbomvoorval gesterf het nie op die gedenkmuur aangebring kan word nie, maak ‘n bespotting van die slotgedeelte van die Tussentydse Grondwet wat ook die hoeksteen vir die huidige Grondwet is.

‘n Aanhaling uit die slotgedeelte van die Tussentydse Grondwet lees soos volg “

“….. Die aanvaarding van hierdie Grondwet lê die vaste fondament vir die mense van Suid-Afrika om die verdelings en tweespalt van die verlede, wat gelei het tot growwe skendings van menseregte, die verbreking van menslikheidsbeginsels in gewelddadige konflik en ‘n nalatenskap van haat, vrees, skuld en wraak, te oorbrug.

Die geleentheid is daar om dit nou reg te stel op die grondslag dat daar ‘n behoefte bestaan aan begrip en nie wraaksug nie, ‘n behoefte aan herstel en nie vergelding nie, ‘n behoefte aan medemenslikheid en nie viktimisering nie….”

Die klakkelose stelling deur Jane Mufamadi dat die lede van die lugmag wat gesterf het deel van die haatlike apartheidstelsel was wat tereg deur die internasionale gemeenskap as ‘n misdaad teen die mensdom beskryf word, maak dit noodwendig ook van toepassing op die kerk, openbare sektor en talle instellings wat deel van die vorige bedeling was. Hierdie stelling misken die feit dat die Kerkstraatbomvoorval as sodanige ‘n growwe skending van die bepalings van die Geneefse Konvensie was en volgens alle internasionale omskrywings self ‘n misdaad teen die mensdom was. Daarbenewens kan bykans alle dade wat deur lede van Umkhonto weSizwe as deel van die ANC se beleid gepleeg is, volgens internasionale beginsels as ‘n misdaad teen die mensdom beskou word.

Dit is ironies dat Jane Mufamadi enersyds weier om die name van voormalige lugmaglede op die gedenkmuur te plaas bloot omdat hulle deel van die sogenaamde haatlike apartheidstelsel was sonder om van enige daad melding te maak, maar dit andersyds betreur dat die name van die twee bomplanters wat ‘n afgryslike daad gepleeg het, nie vir goedkeuring om op die gedenkmuur geplaas te word, voorgelê is nie.

Solank as wat die ANC die bepalings en wese van die slotgedeelte van die Tussentydse Grondwet misken, is daar geen hoop op daadwerklike versoening nie.

– Johan Botha, voorsitter, Stigting vir Gelykheid voor die Reg

Leon Lemmer: Die eienaardige ondergang van blanke politieke mag in Suid-Afrika

In die vorige eeu was dit veral die ANC wat hom daarvoor beywer het om die politieke mag van blankes in Suid-Afrika te beëindig. Hy wou self daardie mag hê. Die instrumente wat hy gebruik het, was om onrus te saai, die massa op te sweep en geweld te pleeg. Die land moet onregeerbaar gemaak word. Propaganda het verseker dat die ANC nie net binnelands nie, maar ook in die buiteland, groot steun geniet het. Die vernietiging van wat opgebou is, was iets waarmee die gepeupel sonder afrigting weergaloos behulpsaam was (en is).

Toe FW de Klerk in 1989 die staatshoof geword het, het hy besluit om ‘n einde aan “die spiraal van geweld” te maak. Sy visioen was ‘n vreedsame, voorspoedige, nie-kommunistiese nuwe Suid-Afrika. De Klerk het uitnemend daarin geslaag om die ondergang van blanke politieke mag te bewerkstellig. Sy ideale het egter in die slag gebly. Suid-Afrika het ‘n regering met sterk kommunistiese neigings gekry. Die massa het die ANC se geweldskultuur (waarvan Nelson Mandela ongetwyfeld die vader is) as ‘n suksesresep omarm. [Op kenmerkende wyse dink Jacob Zuma egter dat apartheid en dus blankes vir die geweldskultuur verantwoordelik is (Die Burger, 28 April, p 1)]. Die gepeupel het agtergekom dat geweld iets is waarmee hulle omtrent alles kon kry wat hulle begeer. Kontrasteer dit met die “lasting peace” wat Mandela belowe het (Barnard, bron hier onder, p 268). Owerheidsondoeltreffendheid het verseker dat die nuwe Suid-Afrika in toenemende mate onregeerbaar gebly het. Wet en orde, stabiliteit en voorspoed het die status van hersenskimme verwerf.

Hoe het ons in hierdie situasie, die wrede werklikheid van vandag, beland? In sy boek, Geheime revolusie: memoires van ‘n spioenbaas (Kaapstad: Tafelberg, 2015, 289p, R250), vertel Niël Barnard opnuut die aanvang van hierdie verhaal. Let daarop dat die boektitel suggereer dat die herskikking sonder die medewete en instemming van die blanke kiesers plaasgevind het. “In die geheim is die eerste saadjies geplant vir ‘n vreedsame revolusie wat die geskiedenis van Suid-Afrika vir altyd sou verander” (p 227). Die miskenning van die instemming, beheer of vetoreg van blanke kiesers sou inderdaad ‘n deurlopende kenmerk van die gebeure bly. Die beloofde magsdeling, waarvoor die meerderheid blanke kiesers in 1992 te vinde was, is teen 1994 omskep in algehele politieke magsoorgawe sonder dat die blanke kiesers (verdere) inspraak daarin gegun is of toegelaat is om dit goed of af te keur.

Barnard was vanaf 1980 die hoof van die Nasionale Intelligensiediens (NI) en bied in sy boek heelwat betroubare en dikwels nuwe inligting. Die boek is ook in Engels gepubliseer. Albei weergawes is as ‘n e-boek beskikbaar (bv Amazon Kindle $22.93). Wat ek gaan doen, is om eers Piet Croucamp se resensie te bespreek. Daarna volg opmerkings oor Willie Esterhuyse se 2012-boek, wat oor dieselfde onderwerp handel. Ten slotte word aandag aan Barnard se boek as sodanig geskenk.

Piet Croucamp

Die enigste resensie van Barnard se boek wat ek gelees het, is dié van Piet Croucamp (Die Burger, By, 25 April, p 8). Wat hy skryf, is hoogs misleidend. Daar is seker veral twee redes hiervoor. Eerstens is dit polities korrek om die skryfwerk van ‘n amptenaar van die “apartheidsregime” af te kraak. Tweedens het Croucamp as ‘n dosent in staatsleer blykbaar ‘n sielkundige probleem om erkenning te gee aan die akademies-intellektuele meerderwaardigheid van Barnard, ‘n oud-dosent in staatsleer. Croucamp kla bv oor “die naïwiteit van die politieke narratief.”

Croucamp is beswaard omdat ‘n joernalis, Tobie Wiese, met die teksversorging gehelp het. Die eintlike rede waarom Wiese betrek is, is enersyds waarskynlik om Barnard se akademiese skryfstyl meer vloeiend en leesbaar te maak. Sodanige verteltrant word “journalese” genoem. (Vergelyk bv Dan Roodt se maklik leesbare joernalees met die hardlywige skryftrant in my rubrieke, wat vol aanhalings, hakies en bronverwysings is.) Andersyds was dit blykbaar Wiese se taak om bestaande inligting (in bv verslae en onderhoude) te sistematiseer.

Barnard het regverdigbare waardering vir PW Botha se positiewe eienskappe. Hermann Giliomee maak dit in sy boek, Die laaste Afrikanerleiers (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 460p), baie duidelik dat Botha, naas HF Verwoerd, die staatshoof was wat die meeste visie geopenbaar en die meeste hervormings deurgevoer het. Croucamp duld egter geen positiewe woord oor “‘n outokraat” soos Botha nie. Giliomee gee ‘n gunstige relaas van Barnard en sy NI (p 147-148). In die voorwoord van Barnard se boek noem Giliomee dat Botha ‘n sterk leier was maar “hy word vandag eensydig uitgebeeld as ‘n politieke buffel” (p xii). Barnard vertel in sy boek hoe Botha se getrouste ondersteuners, bv sy ministers, na sy beroerte “die een ná die ander … teen hom gedraai” het. “Dit was, wat my betref, skandalig en lafhartig” (p 230).

Esterhuyse se boek is klaarblyklik die werk waarmee dié van Barnard vergelyk moet word, maar Croukamp ignoreer dit en verwys eerder na die boeke van Johan van der Merwe en Jeremy Gordin. Daar is nie ‘n enkele positiewe opmerking in Croucamp se myns insiens hoogs bevooroordeelde resensie nie. Die enkele saak waaroor ek hom gelyk gee, is dat daar ‘n egoïstiese selftevredenheid by Barnard is wat steurend vir die leser kan wees. Die gegriefde oud-diplomaat, Riaan Eksteen, ‘n gekweste Koedoe, hamer hierop (Netwerk24, 30 April).

Willie Esterhuyse

Ek kan nie Willie Esterhuyse se boek, Eindstryd (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 367p) hier in sy geheel aan die orde stel nie. [Verwys hiervoor eerder na Johannes Comestor se resensie, “Van Broeder tot kameraad” (LitNet, 14.05.2012) en “Die tirannie van demografie” (LitNet, 15.05.2012).] Ek beperk my aandag tot aspekte wat direk op Barnard betrekking het. Volgens Giliomee was Esterhuyse van November 1987 tot Mei 1990 namens die NI by 12 samekomste met die buitelandse vleuel van die ANC betrokke (p 287). Esterhuyse noem in sy boek dat Barnard “sterk ‘geloofsbriewe’ in die Afrikaanse gemeenskap” het (p 71); hy was bv ‘n Broeder (Barnard, p 5). Esterhuyse sal nie “Afrikanergemeenskap” skryf nie, want hy het ‘n renons in die (tradisionele) Afrikaner. Maar hy is Barnard goedgesind: “Ek vertrou Niel Barnard en sy span” (p 200). [Vir die ruime, eintlik ongelooflike, mate waarin oud-Broeder Esterhuyse anti-Afrikaner en ook anti-Afrikaans gesind is, kyk bv Pieter Kapp se Maties en Afrikaans (2013) en JC Steyn se Ons gaan ‘n taal maak (2014).]

“Barnard het altyd ‘n baie korrekte en professionele verhouding met [PW] Botha gehad, maar tog ook ‘n bepaalde empatie teenoor Botha en sy vrou geopenbaar. Botha het baie respek vir Barnard gehad. Hy het eenkeer teenoor my opgemerk: ‘Barnard is ‘n ordentlike mens'” (p 205). “Persoonlik het ek Barnard leer ken as iemand met ‘n ‘sense of common decency’, om dié Engelse verwysing na beskaafdheid te gebruik – al kon hy soms op ‘n reguit en selfs brutale manier met mense swaarde kruis” (p 208). Komplimente afkomstig van Esterhuyse moet liefs met omsigtigheid benader word. Hy loop oor van lof vir bv Thabo Mbeki. “Daar moes uit ‘n posisie van mag onderhandel word. Dié punt is oor en oor deur Barnard en die NI gemaak” (p 220).

Met verwysing na NI-verslae skryf Esterhuyse: “Barnard het gewoonlik in ons gesprekke oor die Brittanje-byeenkomste alles gekwalifiseer, baie professioneel en korrek, met woorde soos ‘as ons dalk …'” (p 137). Hieruit kan afgelei word dat Barnard sekerlik Wiese se teks vir sy boek voor publikasie baie deeglik nagegaan het. Die formulering in die boek is uitstekend. Daar is baie wat daarop dui dat hier ‘n wyd belese akademikus en intelligente intelligensiehoof aan die woord is. Die Barnard-teks kan gekontrasteer word met dié van Esterhuyse, wat uitmunt in emosionele en selfs opswepende taalgebruik ten behoewe van bv die ANC en veral Thabo Mbeki. Esterhuyse verwys bv graag na die blanke regering as die “regime”. Maar lees veral sy relaas van die ontmoeting op 5 Julie 1989 van “die Groot Krokodil” (Botha) en “die Groot Ikoon” (Mandela) (p 206-210) en let op Esterhuyse se trant en woordkeuse. Dit is myns insiens die beste voorbeeld van die uiterste emosionaliteit en eensydigheid wat Esterhuyse homself veroorloof. Die probleem is myns insiens onder meer dat Esterhuyse hoofsaaklik in Europese/Vastelandse filosofie (bv Nietzsche) geskool is en nie in die (veral Britse) linguistiese wysbegeerte nie. Esterhuyse was nie eens by die Botha/Mandela-ontmoeting teenwoordig nie. Vergelyk sy teks daaroor met dié van Barnard (hoofstuk 21) wat wél daar was.

Niël Barnard

Dat Niël Barnard se hart op die regte plek sit, of gesit het, blyk uit sy eerste perskonferensie as NI-hoof in 1980: Hy het geweier om Engels te praat (p 8). “‘n Liefde vir die Afrikaanse taal, kultuur en geskiedenis het ons met moedersmelk ingekry” (p 10). As student en dosent het hy “‘n konserwatiewe lewensuitkyk gehuldig” (p. 112). “Van die begin af het ek in die gesprekke met Mandela meestal Afrikaans gepraat … hy was gelukkig daarmee dat ek Afrikaans praat” (p 142). Oor die Russe skryf Barnard: “Hulle is net so nasionalities in hulle lewensbeskouing as wat ek is” (p 71). “Ek het groot waardering gekry vir [Mandela se] nasionalisme – wat vir my ook ‘n groot aantrekkingskrag inhou” (p 204). Blankes het uiteraard in dieselfde mate as swartes die reg om hulle nasionalisme uit te leef. Dit sou interessant wees om te weet hoe Barnard in die nuwe Suid-Afrika sy Afrikanernasionalisme tot sy reg laat kom. Dit kan kwalik as Suid-Afrikaanse nasionalisme gedy. ‘n Positiewe standpunt by Barnard is dat hy “nog altyd ‘n sterk voorstander van … voorkomende aanvalle” (p 271) op die skuilplekke van bv ANC-terreurbendes was.

“Hopelik het ek op [Mandela] die indruk gemaak van ‘n Afrikaner wat eweneens trots is op sy groep se agtergrond en kultuur” (p 204). Maar is dit vir Barnard steeds in dieselfde mate as in die vorige eeu moontlik om (byna) oral Afrikaans te praat en sy kultuur uit te leef? Die slotsin in sy boek is: “Ek is die Hemelse Vader oneindig dankbaar dat ek die unieke voorreg gehad het om saam met hom [Mandela] die pad voor te berei vir ‘n politieke skikking in ons vaderland waarvoor ek en hy as patriotte eindeloos lief was” (p 255) – en steeds is?

Barnard toon sy rasioneel-akademiese inslag deur duidelik tussen inligting (soms informasie genoem) en kennis te onderskei. Inligting is buite die gees van die subjek (bv ‘n teks of die weer), terwyl kennis geabsorbeerde en verwerkte inligting in die mens se gees is. “Inligting verskaf kennis en kennis sorg weer vir voorkennis wat ‘n staatshoof in staat stel om, in die ruim sin van die woord, besluite te neem wat sy land laat oorleef en laat wen. Vir die staat is kennis dus deurslaggewend om sy soewereine onafhanklikheid te verseker. ‘Intelligence is truth well and timely told'” (p 55). Inligting kan dus in kennis omskep word en tot bepaalde besluite en handelinge lei. Op hierdie manier kan kennis gebaseer op verwerkte inligting ‘n indiwidu met mag toerus.

Die NI se taak was om tersaaklike inligting in lands- (eerder as regerings-) belang te versamel, vertaal, evalueer, vertolk en saam te vat. Die NI “dien die staat en nie die regerende party nie” (p 141). Daar is regstreeks aan (veral) die staatshoof gerapporteer. Op hierdie manier kon die NI die politieke koers van die land bepaal. ‘n Klein persentasie van hierdie inligting is deur die NI met bv meeluistering, (e-)posonderskepping en veldwerk ingesamel. Ongeveer 80% van die inligting het egter uit openbare bronne, soos die nuusmedia en internet, gekom.

Barnard het na aanleiding van wat in bv Algerië gebeur het (p 144) tot die gevolgtrekking gekom dat Suid-Afrika se probleme nie militêr opgelos kon word nie. ‘n Politieke skikking moet met onderhandeling beding word, veral tussen die NP-regering en die ANC. Ook “dat omvangryke politieke hervormings, wat noodwendig onsekerheid meebring, alleen in ‘n stabiele en betreklik ordelike samelewing suksesvol uitgevoer kan word” (p 130). “Suksesvolle onderhandelinge met blywende voordele vir alle partye moet plaasvind in omstandighede waarin ‘n gesonde magsbalans heers” (p 134). ‘n Ander werklikheid waarmee rekening gehou moet word, is “dat ‘n mens die breë gang van die geskiedenis nie kan stuit nie” (p 132). Daar is ook die “tekens van die tye” (p 132), dus idees en gebeure wat kenmerkend van ‘n bepaalde tydperk is, wat in gedagte gehou moet word.

Daar word na “agternawysheid” verwys (p 51). Dit is moeilik om te bepaal wanneer Barnard sodanige nabaat benut. In Mei 1988 het hy glo aan Botha gesê: “President, ons moet net goed besef waarop ons ons moet voorberei as ons met Nelson Mandela begin onderhandel. Die uiteinde, dis onvermydelik, gaan ‘n meerderheidsregering wees, met hom as president” (p 135). Botha was bekend daarvoor dat “my mense” se belange deur hom op die hart gedra is en hy sou hulle nie “uitverkoop” nie (p 207). Later: “Ek kon sien Botha worstel. Moet hy met die ANC vrede maak ‘en my volk verraai’, soos hy daaraan sou dink, ‘of moet ek deur vrede my volk red?'” (p 176). As daar daadwerklik na magsdeling gestreef is, hoef dit myns insiens nie “onvermydelik” meerderheidsregering tot gevolg te hê nie; veral nie vanaf die begin van die nuwe politieke bedeling nie. Beperkte swart inspraak sou immers reeds magsdeling gewees het. Barnard skryf: “Dit was toe [in Botha se tyd] reeds duidelik dat Mandela na alle waarskynlikheid die volgende staatshoof van Suid-Afrika sou word” (p 155). “Ek het [Mandela] soos die toekomstige president van die land behandel, want dit was duidelik vir enigiemand met ‘n bietjie insig dat hy dit sou word” (p 205).

“Hoe beweeg ‘n land vreedsaam van een politieke bedeling na ‘n ander, veral wanneer dit die oordra van mag [25%? 50%? 100%?] van een kleurgroep aan ‘n ander behels teen die agtergrond van ‘n geskiedenis van rassespanning?” (p 187). My indruk is dat hier aan algehele oorgawe gedink is, of in elk geval dat meer as die helfte van politieke mag aan swartes oorgedra sou word; dus swart meerderheidsregering. Die volgende teks bevestig dit: “Heel vroeg in ons gesprekke het Mandela verduidelik dat ons die beginsel moet aanvaar van meerderheidsregering wat volle politieke regte vir swart mense impliseer. ‘Ons verstaan dit ten volle en aanvaar dit’, was ons antwoord. Dit is ook die standpunt van die president [Botha], kon ons hom verseker” (p 188). In 1989 skryf Mandela: “There will never be peace and stability in this country until the principle [of majority rule] is fully applied” (p 268, 210).

Barnard gaan in hierdie trant voort, maar eintlik baie erger. Tydens sy eerste samesprekings met Mandela op 25 Mei 1988 het Barnard glo gesê dat daar twee uitgangspunte vir die regering is: “Enersyds, die aanvaarding van swart mense se billike en realistiese eis van een mens, een stem in ‘n eenheidstaat” (p 138-139). Dit is presies wat Mandela begeer en as ononderhandelbaar beskou het. In 1989 skryf Mandela van sy en die ANC se “demand for majority rule in a unitary state” (p 269). Was dit ‘n “billike en realistiese eis”? Daar is immers talle minder radikale moontlikhede as een mens, een stem. Selfs as almal stemreg het, hoef elke stem nie dieselfde gewig te dra nie. En: ‘n eenheidstaat pleks van ‘n federale opset? ‘n Eenheidstaat is ‘n resep vir swart oorheersing en sluit die moontlikheid van bv ‘n blanke tuisland en selfs die sinvolle uitlewing van bv Afrikanernasionalisme uit.

“Andersyds, die aanvaarding van wit mense se legitieme kommer oor ‘n meerderheidsregering met ongebreidelde mag in ‘n staatkundige bedeling waarin hulle en ander minderheidsgroepe se belange vertrap kan word” (p 139). Wat hier hinder, is dat die swartes se wense eerste, voor dié van die blankes, gestel is; so asof swart belange voorrang (behoort te) geniet. Dit is ‘n uitvloeisel van die ANC se propaganda-oorlog waarin (in die woorde van Giliomee) “die ANC die morele gesagsposisie beklee en die Botha-regering die skurk in die verhaal is” (p xii). Later: “Mandela sê hy verstaan die wit mense se vrese, maar hy meen dat dit ná vyf jaar van gesamentlike demokratiese regering besweer sal wees” (p 163). Maar dan sal die koeël deur die kerk wees. (Die hek is vir Raka oopgelos en hy het gekom om te bly.) As die blankes dan steeds vrese het, is daar vir hulle geen moontlikheid van ‘n terugkeer na die vorige of ‘n ander beter politieke bedeling nie. In sy “politieke testament” van 1989 aan Botha maak Mandela gewag van “strukturele waarborge dat meerderheidsregering nie sal neerkom op oorheersing van die wit minderheid nie” (p 210, 269). Mandela noem “equal rights” (p 262) “equality” (p. 268) en ‘n “non-racial society” (p 269). In die nuwe Suid-Afrika “racial discrimination … will be forgotten” (p 269). Aspekte soos hierdie het later FW de Klerk se berugte wigte en teenwigte geword; iets waarvan daar ook (feitlik) niks tereg gekom het nie. In die nuwe Suid-Afrika is die blankes myns insiens ongetwyfeld tweedeklasburgers, dus mense wat anders/slegter as nie-wittes behandel word, deur bv blatant weens ras teen hulle te diskrimineer. Dit kan tot in die oneindige gedoen word, want geen keerdatum is gestel nie.

Barnard het drie struikelblokke aan Mandela genoem: die ANC se gebruik van geweld, die invloed van die SA Kommunistiese Party (SAKP) in die ANC en die probleem om ‘n aanvaarbare konstitusionele model te vind. Hierop het Mandela die regering die skuld vir die geweld gegee. Daar is glo geen ander opsie as geweld vir die ANC nie. Later het hy beweer dat sodra met onderhandelinge begin word, geweld sou verdwyn (p 145, 218, 262); iets wat glad nie gebeur het nie. In sy “politieke testament” aan Botha skryf Mandela: “Wit Suid-Afrikaners moet dit eenvoudig as ‘n feit aanvaar dat die ANC nie die gewapende stryd sal opskort, wat nog te sê afsweer, voordat die Regering gewilligheid toon om sy alleenreg op politieke mag te beëindig nie” (p 209, 262). Kontrasteer dit met die volgende Mandela-stelling: “There is not a single political organisation in this country … which can even compare with the ANC in its total [!] commitment to peaceful change” (p 260).

Mandela skryf: “No dedicated ANC member will ever heed the call to break with the SACP” (p 264). Voorts het Mandela beweer dat hy nie ‘n kommunis is nie en die ANC se Vryheidsmanifes (1955) nie ‘n bloudruk vir kommunisme is nie (p 139, 179). Dan volg dieselfde manier van ontwyking as met die geweldskwessie: “As formele onderhandelings tussen die Regering en die ANC eers begin het, sal die verhouding tussen die ANC en die SAKP irrelevant raak” (p 182). Later is op albei hierdie punte (geweld, kommunisme) aan die ANC se eise toegegee. FW de Klerk het besluit om onvoorwaardelik met die ANC te onderhandel; dus sonder dat die ANC geweld afgesweer het en kommuniste kon vryelik aan die samesprekings deelneem. Barnard skryf: “Ek glo vandag die ‘geen verstandhouding’-uitkoms was in der waarheid die beste” (p 226); ‘n standpunt waarmee ek my glad nie kan vereenselwig nie. Later skryf Barnard: “Leiers mag immers nooit in die oë van hul ondersteuners toegee nie!” (p 254), maar dit is presies wat De Klerk herhaaldelik gedoen het. Die ANC, daarenteen, het talle items sonder meer as ononderhandelbaar verklaar en daarby gehou, al beweer Mandela valslik “I came here with an open mind” (p 259) en dat sowel die NP-regering as die ANC bereid moet wees om kompromieë aan te gaan (p 269).

Let ook daarop dat Mandela gesê het dat hy nie ‘n kommunis is nie. Selfs “dat hy nooit tot enige ander organisasie as die ANC behoort het nie” (p 154, 266). Dít terwyl daar deesdae algemeen aanvaar word dat hy ongetwyfeld ‘n tyd lank ‘n kommunis en daarby lid van die SAKP was (bv Giliomee, p 332). “Mandela is van die begin af nukkerig om oor die SAKP en kommunisme gesprek te voer … Hy ontken telkemale ten sterkste dat hy ‘n kommunis is” (p 178). “Onlangse navorsing wys dat Mandela in sy later jare afstand tussen hom en die kommunisme geskep het, maar dit is so dat hy in die jare vyftig en sestig baie simpatiek teenoor die kommunisme gestaan het” (p 181). Mandela erken: “I have been influenced by Marxist thought” (p 266). Barnard meen egter: Mandela “is nie … in sy hart en niere ‘n kommunis nie” (p 204).

Terug na die kwessie van magsdeling. “Die regeringspan het van die begin af die standpunt ingeneem dat ‘n tussentydse oorgangsbedeling daargestel moet word, met inspraak en deelname deur al die vernaamste rolspelers” (p 187). “Om wit mense se verset teen ‘n swart regering teen te werk, het Mandela met die interessante voorstel gekom dat die voorgestelde tussentydse regering uit die helfte swart mense en die helfte wit mense bestaan wat die land vir ‘n oorgangstyd van vyf tot tien jaar kon regeer” (p 189). “The term ‘blacks’ is used in a broad sense to indicate all those who are not whites” (p 258). Tydens Barnard se laaste besoek aan Mandela in die gevangenis in Desember 1989 het Mandela “weer die moontlikheid genoem dat die land ‘n tyd lank geregeer kon word deur ‘n tussentydse regering waarin wit en swart gelyke verteenwoordiging het” (p 245). Dit sou bloot ‘n tydelike maatreël wees. Meerderheidsregering bly Mandela se langtermyn vereiste. Van hierdie voorgestelde 50/50-oorgangsregering het niks tereg gekom nie. Die regering van nasionale eenheid wat vyf jaar kon bestaan (1994-1999) en wat ‘n minderheid wit NP-ministers (5 uit 16) ingesluit het, het skaars twee jaar bestaan.

“Hoewel die gesprekke met Mandela wydlopend was en sekere newesake ook ter sprake gekom het, is daar nie in diepte (of wat sommige sake betref, glad nie) gepraat oor ‘n federale staatkundige bedeling, ‘n handves van menseregte, die inhoud van ‘n nuwe grondwet en dergelike sake nie. Oor ander omstrede kwessies soos regstellende aksie en die herverdeling van grond het ons wel lank gesels vanweë ons bekommernis dat sulke stappe doeltreffende landsadministrasie en voedselsekuriteit sou benadeel” (p 192). ‘n Mens sou dink dat die NP-regering dit van die begin af as ononderhandelbare vereistes sou stel dat bv alle rassediskriminasie verbied moet word, dat Afrikaans se posisie verskans sou word en dat daar nie gepeuter mag word aan die kultuurgoedere van blankes, soos monumente, plekname, ens, nie.

Naas die byeenkomste met Mandela (daar was 48 van Mei 1988 tot Desember 1989), waartydens dit dikwels ‘n tweegesprek tussen Barnard en Mandela was, is gesprekke ook met die buitelandse vleuel van die ANC gevoer. Hier het “die gesiene Stellenbosse filosoof prof Willie Esterhuyse” (p 197) as skakelpersoon vir die NI gedien. In sy boek verwys Barnard slegs hierdie enkele keer na Esterhuyse. Op 15 Augustus 1989 het FW de Klerk die staatshoof in die plek van Botha geword. Op 2 Februarie 1990 kondig De Klerk die onvoorwaardelike ontbanning van die ANC en ander politieke partye en die vrylating van Mandela aan: “Die seisoen van geweld is verby” [!] (p 246). In die nuwe Suid-Afrika sou daar glo geen oorheersing wees nie en minderheidsregte sou beskerm word (p 247). Barnard se boek sluit met die vrylating van Mandela af. Toe was daar by Barnard “‘n oomblik van selfvoldaanheid oor die geheime revolusie wat plaasgevind het – dat ons deur die geheime gesprekke die vreedsame skikkingsproses op vaste voet help plaas het” (p 252).

“Ek en De Klerk [het] van die begin af nie ‘n goeie verhouding gehad nie” (p 241). “Hy [het] ‘n gebrek aan strategiese insig en aan die noodsaaklikheid van duidelike doelwitte getoon … gewildheid was vir hom uiters belangrik … Opvallend genoeg het De Klerk en Mandela van die begin af ook nie veel byval by mekaar gevind nie” (p 242). Winnie Mandela het Nelson Mandela gewaarsku dat De Klerk “nie is wat hy voorgee om te wees nie” (p 244). De Klerk het die “NI onder die politieke beheer van ‘n adjunkminister geplaas” (p 243).

Die res van die verhaal van die blankes se politieke ondergang, sal in ‘n volgende boek deur Barnard vertel word (p 274, 278). Giliomee gee in sy bogenoemde boek oor Afrikanerleiers ‘n aanduiding van wat ons kan verwag. Barnard het glo in 1994 gesê: “Ek dink die Ou Man [Nelson Mandela] het vroeg al besluit De Klerk was in ‘n mate ‘n liggewig … ek dink hy het gou aangevoel dat daar dalk iemand aan die ander kant was wat al die tyd pragmaties oor moeilike kwessies sal rondspring en hom nie reguit, helder antwoorde sal gee nie” (p 332).

In onderhoude in 1994 en 2012 het Barnard van De Klerk gesê: “‘Ek het nooit gesien dat hy in moeilike omstandighede baie sterk optree nie. Hy het altyd ‘n kompromis gesoek, die maklikste uitweg … Die punt is: Dit is baie maklik om in jou kantoor in die Uniegebou te sit en opdragte oor moeilike kwessies te gee, maar wanneer jy in die spervuur is en self die besluite moet neem, is dit ‘n ander storie.’ Barnard is oortuig dat ‘n leier sommige sake ‘nie deur kompromis kan hanteer nie’, maar ‘n sterk standpunt moet inneem. Daardie vermoë, volgens Barnard, bepaal uiteindelik die vertroue tussen ‘n leier en sy volgelinge. Barnard glo vas dat Mandela nie so gou kon opgetree het as hy met PW Botha te doen gehad het nie. [De Klerk het toegegee aan Mandela se eis dat massa-aksie vir politieke doeleindes gebruik kan word.] Hy glo nie Botha sou aan Mandela se eise vir die omheining van die hostelle, die verbod op tradisionel wapens [albei gemik teen Inkatha] en die vrylating van [ANC-]gevangenes [en geen Inkatha-gevangenes nie] toegegee het nie. Hy sou dit terugverwys het na die onderhandelaars. Hy glo Botha sou aangevoel het dat Mandela se hoofdoel was om die bande tussen die regering en Inkatha te verbreek en hy sou geweier het om daarby in te val” (p 393).

Tydens die onderhandelings oor die amptelike tale het Barnard, volgens Giliomee, twee amptelike tale voorgestel, Afrikaans en Engels, met nog nege nasionale tale (p 422). Dit sou ‘n veel beter opset gewees het as die elf amptelike tale waarmee ons tans sit, maar dit is wat die ANC wou hê en gekry het.

  • Ek kom nou by die kern van hierdie saak. Volgens die voorafgaande teks was daar reeds in Mei 1988 in regeringsgeledere (Botha, Barnard, NI) en by Mandela eenstemmigheid oor die volgende aspekte van die voorgestelde nuwe grondwetlike bedeling:
  • meerderheidsregering, wat (waarskynlik) effektief swart regering sou beteken;
  • een mens, een stem, gelykmakend, dus sonder gehalte-onderskeid;
  • ‘n eenheidstaat, dus nie ‘n federasie nie;
  • Mandela as staatshoof, dus ‘n ANC-verkiesingsoorwinning.

Hierdie vier aspekte impliseer dat die blankes deur swart mag oorheers sou word. Des te meer omdat daar op Mandela se aandrang geen minderheidsregte mag wees nie. Dus dat daar myns insiens geen noemenswaardige vorm van magsdeling kon wees wat naasteby vir die meerderheid blanke kiesers aanvaarbaar sou wees nie.

Ek besef dat bloot verkennende gesprekke met Mandela tydens sy gevangenskap gevoer is; dat hy nie namens die ANC bindende besluite kon neem nie. Daarby was Mandela onbetroubaar. Barnard het bv aan Mandela kort voor sy vrylating gesê: “Hou asseblief net die eerste paar toesprake beheersd” (p 248). Op die dag van sy vrylating, 11 Februarie 1990, sê Mandela egter op die Kaapse Parade in sy eerste toespraak: “Now is the time to intensify the struggle on all fronts” (p 252). Barnard kan kwalik daarop aanspraak maak dat hy “die vreedsame skikkingsproses op vaste voet help plaas het” (p 252). Die ANC was vry om hom van enige ooreenkoms te distansieer en sy (swart) ondersteuners verder te bevoordeel. Die NP-regering, daarenteen, het homself in baie opsigte klaar gekompromitteer tot (klaarblyklike) nadeel van die blanke inwoners. Geen wonder dat De Klerk gekla het dat sy voorganger(s) hom in ‘n hoek vasgeverf het nie. Maar hoe kon hy in 1992 met ‘n eerlike gemoed ‘n referendum oor magsdeling hou sonder om die ware situasie aan die blanke kiesers te verduidelik? Dit sal interessant wees om te verneem in hoeverre Barnard hom in sy volgende boek tevrede verklaar met die grondwetlike skikking wat bereik is en die daaglikse werklikheid van die nuwe Suid-Afrika wat daaruit gevolg het.

In sy boek, Vereeniging (Kaapstad: Umuzi, 2010, 367p), skryf Leon Wessels: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die [Kodesa-]onderhandelings [op 21.12 1991] begin het” (p 59). Het hy, in die lig van die bostaande inligting, nie dalk reg nie? Die blanke kiesers het eers op 17 Maart 1992 na die stembus gegaan om in ‘n referendum vir of teen magsdeling (nie magsoorgawe nie) te stem. Die fundamentele vraag wat ek in die midde wil lê, is of hierdie referendum nie ‘n volslae klug was nie – dat ons as blanke kiesers vir die gek gehou is met bv De Klerk se beloftes van magsdeling, eie woonbuurte, eie skole, niemand sal sy werk verloor nie, ens. Daarby het De Klerk ‘n verdere referendum, wat nooit plaasgevind het nie, belowe. Dus, dat daar in daardie stadium reeds geen sprake meer van effektiewe, sinvolle politieke magsdeling was nie; dat meerderheidsregering en outoritêre swart oorheersing reeds as ‘n voldonge feit in bv De Klerk se geledere aanvaar is. Die uitslag van die 1992-referendum moes blykbaar (bloot) die skyn wek dat die blanke kiesers hiermee gedwee vir lief sou neem.

Mosie slaag om provinsie Kotane te noem

Die ANC in die provinsiale wetgewer in Noordwes het sy meerderheid gebruik om ‘n mosie goed te keur om die naam van die provinsie na Moses Kotane te verander.

Kotane, ‘n veteraan van die ANC, se oorskot is verlede maand in Moskou opgegrawe en in sy tuisdorp Phela herbegrawe.

Die Speaker van die provinsiale wetgewer, Suzan Dantjie, het die uitslag bekendgemaak. Daar was 22 stemme ten gunste van die naamsverandering, en vyf daarteen.

Die voorstel sal nou ingevolge die reëls van die Grondwet na die Nasionale Vergadering gestuur word.

Die twee hoof opposisiepartye in Noordwes het intussen gesê hulle sal voortgaan om die naamsverandering teen te staan.

Die leier van die DA in die provinsie, Chris Hattingh, sê die beplande naamsverandering is bloot ‘n taktiek van die ANC om die aandag af te lei van die ineenstorting van dienste in die provinsie, asook bedrog en korrupsie.

Die EFF het op sy beurt gesê hulle sal optogte hou teen die nuwe naam en gemeenskappe mobiliseer om dit teen te staan.

Die ANC se Hoofsweep in die provinsiale wetgewer, Hoffman Galeng, het vroeër gesê hy is vol vertroue dat hulle voorstel vir die naamsverandering deur die Nasionale Vergadering goedgekeur sal word.

Hannes Schutte van die Vryheidsfront Plus, sê die geskiedenis het gewys dat dit verkeerd is om ‘n provinsie of land na iemand te vernoem en dat min regerings vir 40 jaar regeer.

Eskom-agterstand glo weens onbehoorlike tenders

Chancellor House, die ANC se beleggingsmaatskappy, het kort voor die algemene verkiesing verlede jaar R50 miljoen in hul sakke gesteek toe hulle aandele verkoop het in ‘n maatskappy wat groot kontrakte bekom het van Eskom en aan die staat behoort, het News24 Sondag berig.

Chancellor House het ‘n bykomende R50 miljoen aan dividende ontvang te danke aan sy bande met Hitachi Power Africa (HPA). In 2005 het Chancellor House net R1.25m betaal vir sy aandeel in HPA.
 
In 2007 het HPA tenders ter waarde van R40 miljard ontvang om drukketels vir Eskom se Medupi- en Kusile-kragstasies te vervaardig. In 2008 het die Openbare Beskermer bevind dat die toekenning van die tenders deur Eskom aan HPA ‘n konflik van belange skep, omdat Valli Moosa, Eskom se voorsitter toe, ook ‘n senior lid van die ANC is.
 
Robin Duff, HPA se finansiële hoof ten tye van die toekenning, het voorheen ‘n waarskuwing ontvang oor Chancellor House se onbehoorlike politieke verbintenis, maar Duff het verlede week dié bewering ontken.
 
HPA is ook in die verlede gekritiseer omdat die drukketels vir Medupi en Kusile na bewering deel van die oorsaak vir die groot agterstand by hierdie nuwe kragstasies is.
 
Mathews Phosa, die ANC se voormalige tesourier, het reeds in 2010 gesê Chancellor House moet sy aandele in HPA verkoop.

Phosa het gesê Chancellor House se belang in groot regeringstenders soos dié van Eskom skep die indruk die ANC “misbruik belastingbetalers om geld in te samel.” Vir baie jare is sy mening geïgnoreer.
 
Volgens News24 se bronne is die kontrakte vir die drukketels intussen oorgeneem deur Mitsubishi Hitachi Power Systems-Africa (MHPSA), ‘n nuwe maatskappy wat gestig na die samesmelting van die Japannese vervaardigingsreuse Mitsubishi en Hitachi.
 
MHPSA het nie reageer op News24 se vrae oor Chancellor House nie. David Milner, sy woordvoerder, het bloot gesê die verhouding tussen Hitachi Power Africa en Chancellor House is reeds beëindig met MHPSA se stigting.