Regering appèlleer teen al-Bashir-beslissing

Die regering het hofstukke ingedien om te appèlleer teen die Hooggeregshof in Pretoria se beslissing dat die Soedannese president, Omar al-Bashir nie die land mag verlaat nie.

Die hof het verlede maand aanbeveel dat die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings dit oorweeg om strafregtelike aanklagte oor die verontagsaming van die hofbevel in te stel.

Die regering voer aan dat Bashir immuniteit as ‘n Afrika-staatshoof geniet. Die regsproses kan glo etlike maande duur.

‘n Voormalige regter in die Konstitusionele Hof, Yvonne Mokgoro, het vroeër gesê sy is steeds geskok oor die regering se klaarblyklike nie-nakoming van ‘n hofbevel oor die al-Bashirkwessie.

Die Pretoriase Hooggeregshof het verlede maand beslis dat die regering se onvermoë om Omar al-Bashir aan te hou, indruis teen die Grondwet en dat die regering die Soedanese leier met sy aankoms in die land in hegtenis moes geneem het.

Mokgoro het die Kader Asmal Menseregtelesing by die Universiteit van die Witwatersrand aangebied.

Nog chaos dié week in parlement verwag met Bashir-debat

President Jacob Zuma het sy spyt en teleurstelling uitgespreek oor die chaos in die Parlement toe ‘n beplande vraag- en antwoordsessie tussen hom en parlementslede weer verdaag moes word.

Chaos word dié week verwag met die debat oor die Soedanese president se verdwyningstoertjie nadat hy ‘n Hooggeregshofuitspraak verontagsaam het.

Die ACDP se hoofsweep, Cherelyn Dudley, sê die voortdurende chaos in die Nasionale Vergadering moet voor die deur van die DA gelê word.

Dudley sê die polisie kan nie meer LP’s verwyder nie omdat die DA die verwyderings in die hof betwis het.

Hoewel daar wetgewing is wat die Speaker toelaat om die polisie na die Raad te ontbied om wanordelike Parlementslede te verwyder, het die Hooggeregshof bevind dat die betrokke wetsbepaling in stryd is met die Grondwet wat aan LP’s vryheid van spraak gee.

Dit beteken ook dat die ontwrigters nie in hegtenis geneem kan word nie. Hulle kan ook nie tronktoe gestuur of gedagvaar kan word oor enigiets wat hulle in die Nasionale Vergadering sê nie.

Die EFF se “betaal terug die geld”-betoog rakende Nkandla het daarvoor gesorg dat die sessie weer ontwrig is. Die DA steun die EFF se eise.

Die president se kantoor sê in ‘n verklaring Zuma is teleurgesteld dat hy weereens verhoed is om sy konstitusionele mandaat uit te voer om deur die Nasionale Vergadering aan die publiek verslag te doen.

Die ANC het intussen sy gereedheid vir komende Dinsdag se debat oor die president van Soedan, Omar al-Bashir verklaar.

Die DA-leier, Mmusi Maimane het die debat versoek en gesê dit is van nasionale belang nadat Bashir, strydig met ‘n Hooggeregshofbevel, die land verlaat het.

Bashir het ‘n lasbrief van die Internasionale Strafhof ontduik toe die kwessie oor beweerde menseregteskenings opgeduik het tydens sy besoek aan Suid-Afrika vir die Afrika Unie-beraad.

‘n Woordvoerder vir die ANC-Koukus, Moloto Mothapo sê die ANC in die Parlement is van mening dat die Soedan-kwessie ‘n politieke oplossing nodig het en nie deur die howe hanteer kan word nie.

Veiligheidsagentskappe is verlede Sondag per SMS ingelig om planne voor te berei om die moontlike arrestasie van Soedan se president, Omar al-Bashir, te verwag. Die boodskap het as volg gelui:

“Re Sudan court order. All respective committees at NATJOINTS [National Joint Operations] were given tasks to come up with ops plans by 08:00 tomorrow morning. IF an order is given to arrest Sudanese HoS. [al-Bashir] DHA DG [department of home affairs director-general] who is currently in court with the litigation personnel will give an instruction thereafter as to what needs to happen. BCOCC [border control operational coordinating committee] will have to ensure that that instruction is given to all ports of entry tonight whilst we are waiting upon DHA instruction.”

Vyf uur later, is Bashir se I1-62 straler egter vinnig en op kort kennisgewing verskuif vanaf OR Tambo Internasionale Lughawe na Waterklooflugmagbasis.

Die vliegtuig is weggesteek in een van die loodse van die BBP-eskader, ver weg van waar die ander vliegtuie geparkeer was.

Die volgende dag, het al-Bashir se konvooi die beraad van die Afrika Unie in Sandton met groot haas verlaat, begelei deur die polisie, na Waterkloof. Sy straler is deur lugbeheer toegelaat om op te styg.

Die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee het die regering intussen versoek om die geloofwaardigheid van die Internasionale Strafhof te help “herstel”, nadat die regering nie gehoor gegee aan die internasionale lasbrief van die hof vir sy inhegtenisneming weens volksmoord nie.

Die NUK het opnuut sy verbintenis bevestig tot die beskerming van menseregte en het die Afrika Unie gevra om sy eie instellings te versterk wat bedoel is om Afrika teen misdade teen die mensdom te beskerm.

Maimane het Sondag gesê die Openbare Beskermer Thuli Madonsela sal gevra om ondersoek in te stel oor die gebruik van staatsgeld om die Soedanese president in staat stel om inhegtenisneming in Suid-Afrika te ontduik.

City Press het ook berig dat die ANC ‘n besluit geneem het om die regering te vra om sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof op te skort.

Weermag ontken berigte van gyselaarskap vir al-Bashir

Die weermag het Dinsdag berigte verwerp dat Soedan Suid-Afrikaanse soldate as gyselaars aangehou het om die inhegtenisneming van President Omar al-Bashir te verhoed.

Daar is tans Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag troepe in Darfoer ontplooi.

“Die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) het met uiterste ontsteltenis van die verslae in verskeie mediabronne kennis geneem wat beweer dat SANW-troepe gyselaar gehou word in Soedan. Daar is geen iota van waarheid in hierdie bewerings nie,” het ‘n woordvoerder van die SANW Siphiwe Dlamini, gesê.
 
Hy het gereageer op ‘n aanlynmediaverslag dat Soedanese troepe 1400 Suid-Afrikaanse soldate van die Verenigde Nasies se missie (UNAMID) gyselaar hou terwyl ‘n diplomatieke krisis broei.
 
Daar is gesê dat die Soedanese troepe hul Suid-Afrikaanse eweknieë in die weste van Soedan omring het en net sou onttrek indien Al-Bashir Maandag in Khartoum land.
 
Maar volgens Dlamini is die situasie in die gebied waar die Suid-Afrikaanse troepe gestasioneer is, kalm.
 
Die Suider-Afrikaanse Litigasiesentrum, ‘n Britse nie-regeringsorganisasie ten spyte van die naam, wou danksy ‘n suksesvolle hofaansoek die regering dwing om Al-Bashir in hegtenis te neem. Maar ‘n regsverteenwoordiger vir die regering het bevestig dat Bashir uit die land is.

Die Internasionale Strafhof (IS) het vroeër ‘n lasbrief vir Al-Bashir se inhegtenisname uitgereik weens “menseregteskendings”.

Opposisiepartye sê die Suid-Afrikaanse regering het tot ‘n skandalige nuwe laagtepunt gedaal deur toe te laat dat die president van Soedan die land verlaat en in die proses ‘n hofbevel verontagsaam het.

DA-woordvoerder Stevens Mokgalapa sê die regering het aan die wêreld gewys dat hy nie glo in geregtigheid vir ernstige internasionale misdade nie.

Hy sê deur toe te laat dat al-Bashir die land verlaat, het die minister van Binnelandse Sake, Malusi Gigaba, en die regering hulle skuldig gemaak aan minagting van die hof.

Suid-Afrika het “minstens drie keer internasionale wetgewing oortree” met sy hantering van president Omar al-Bashir van Soedan.

Dit is volgens professor Bonita Meyersfeld van die Sentrum vir Toegepaste Regstudies aan die Universiteit van die Witwatersrand.

Sy het haar nie uitgelaat oor internasionale oortredings deur Brittanje en die VSA in Irak en Sirië nie.

Sy sê die oortredings was om hom in Suid-Afrika toe te laat en hom nie in hegtenis te neem nie, dat hy verwelkom is by die beraad van die Afrika-unie in Sandton, en dat hy toegelaat is om die land te verlaat ondanks ’n hofbevel om dit te keer.

Meyersfeld het aan Beeld gesê sy twyfel of iemand vervolg kan word omdat al-Bashir toegelaat is om die land te verlaat, maar Suid-Afrika se aansien het erge skade opgedoen.

Al-Bashir se vliegtuig styg op van Waterklooflugmagbasis

Soedan se president, Omar al-Bashir het glo klaring gekry om vanaf ‘n Suid-Afrikaanse lughawe op te styg in weerwil van ‘n geslaagde dringende aansoek dat hy in die land moet bly.

Bashir se bemanning het glo pas klaring ontvang van die beheertoring by die Waterklooflugmagbasis en sy vliegtuig maak gereed om op te styg.

Die voorsitter van die Portefeuljekomitee oor Internasionale Betrekkinge, Siphosezwe Masango, het sy kommer uitgespreek oor die hofaansoek om die regering te dwing om die Soedanese president in hegtenis te neem.

Die Hooggeregshof sal aanstons uitspraak gee oor die Suid-Afrikaanse Litigasiesentrum se dringende aansoek dat al-Bashir in hegtenis geneem word.

Hy word deur die Internasionale Strafhof gesoek vir misdade teen die mensdom en volksmoord.

Masango het dit as ‘n opportunistiese stap beskryf wat slegs ten doel het om Afrika-leiers teen mekaar aan te hits onder die vaandel van die internasionale reg.

Hy sê dit is ook daarop gemik om die visie van Agenda 2063 te kaap. Masango sê die Afrika Unie-beraad, waarvoor Bashir na Suid-Afrika gekom het, moet belangrike kwessies oorweeg soos ekonomie op die vasteland, handelsintegrasie, infrastruktuur, vreemdelingehaat, asook nie-beheerde migrasie.

‘n Woordvoerder van die Departement van Justisie, Mthunzi Mhaga sê hulle het nog nie tyd gehad om die gerugte na te gaan nie. Hy sê dit sal, indien nodig, ooreenkomstig met ander departemente moet gebeur.

Die militêre korrespondent van Beeld, Erika Gibson, is blykbaar by Waterklooflugmagbasis gestasioneer en het soos volg oor die gebeure getwiet: