Washington begin vuurmaak onder Kartoem

Pres. Barack Obama het Amerika se sanksies teen Soedan met nog ‘n jaar verleng en sê Kartoem se beleidsrigtings bly ‘n “buitengewone bedreiging” vir die nasionale veiligheid van Amerika.

Soedan is sedert 1997 onderworpe aan ‘n Amerikaanse handelsembargo vir steun aan Islamitiese groepe. Al-Kaïda­ se leier, Osama bin Laden, was vanaf 1992 tot 1996 in Kartoem gestasioneer.

In onlangse jare is die Soedanese regering se verskroeide aarde taktieke teen etniese minderheidsrebelle in Darfoer as rede aangevoer waarom die sanksies nie opgehef is nie.

Obama het Maandag opdrag gegee dat die sanksies vir nog ‘n jaar vanaf 3 November verleng word.

“Die optrede en beleid van die regering van Soedan gaan voort om ‘n buitengewone bedreiging vir die nasionale sekuriteit en buitelandse beleid van Amerika te wees,” het hy in ‘n verklaring gesê.

Daar was bespiegelinge dat die sankies moontlik opgehef kon word, ná herhaalde besoeke die afgelope maande aan Kartoem deur Amerika se spesiale gesant, Donald Booth.

In ‘n afsonderlike verklaring deur die Amerikaanse ambassade in Kartoem, word gesê die sankies is bloot tegnies van aard en dat dit steeds verlig kan word.

Dit was “deel van ‘n roetine, jaarlikse proses wat nie die vermoë van die president om sanksies op enige tydstip in die toekoms te verlig, in die gedrang bring nie,” lui die verklaring deur die ambassade.

Amerika, wat Soedan sedert 1993 op ‘n swartlys as borg van terrorisme het, is van voorneme om voort te gaan met sy beleid van betrokkenheid, voeg die ambassade by.

Washington was ‘n sleutelrolspeler in die vredesooreenkomste wat in 2011 tot Suid-Soedan se onafhanklikwording gelei het en daar was destyds sprake dat Soedan, as beloning, van die swartlys verwyder sou word.

Die Darfoer-konflik vertroebel egter steeds betrekkinge.

Pres. Omar al-Bashir word deur die Internasionale Geregshof gesoek op klagte van oorlogmisdade en volksmoord, wat met die konflik verband hou. Hy ontken die klagte.

In September verlede jaar het Washington geweier om ‘n visum aan Basjier uit te reik om die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies (VN) by te woon en as verduideliking die Internasionale Geregshof se dagvaarding aangevoer.

Die VN sê minstens 300 000 mense is dood en meer as 2,5 miljoen is haweloos gelaat sedert die Darfoer-konflik in 2003 uitgebreek het. 

Geweeklaag omdat SA Internasionale Strafhof wil verlaat

Die sekretarisgeneraal van die Verenigde Nasies, Ban Ki-Moon het ‘n beroep op Suid-Afrika gedoen om sy onttrekking van die Internasionale Strafhof te heroorweeg voordat die besluit oor ‘n jaar in werking tree.

Die VN het bevestig dat Suid-Afrika tot dusver die enigste land is wat ‘n formele kennisgewing ingedien het om van die Statuut van Rome te onttrek, ten spyte van berigte dat Burundi dit reeds gedoen het.

Die regering het verlede week die sekretarisgeneraal ingelig oor sy besluit om van die Strafhof te onttrek.

‘n Woordvoerder van die sekretarisgeneraal, Stephane Dujarric sê die besluit raak nie net die VN nie, maar die internasionale gemeenskap as ‘n geheel.

Die verklaring deur Suid-Afrika is ‘n groot slag vir die aansien van die hof.

Die aankondiging volg na ‘n dispuut verlede jaar toe Soedanese president Omar al-Bashir die land besoek het, ten spyte van ‘n lasbrief oor beweerde oorlogsmisdade wat die hof uitgereik het. Vroeër hierdie maand, het Burundi gesê hulle sal die hof verlaat, terwyl Namibië en Kenia ook die moontlikheid oorweeg.

Die hof is gestig in 2002, maar dikwels daarvan beskuldig dat hulle partydig teenoor Afrika staan.

Die stigting is gekenmerk deur ‘n gebrek aan internasionale samewerking, ook van die Verenigde State, wat die verdrag rakende die jurisdiksie van die hof onderteken het, maar dit nooit bekragtig het nie.

Suid-Afrika se besluit sal die weg baan vir ander Afrika-state om die hof vaarwel te roep. Die hof is opgerig om die “vervolging van die ernstigste misdade wat die gewete van die mensdom skok, naamlik volksmoord, oorlogsmisdade, misdade teen die mensdom en misdade van aggressie”.

Intussen is die DA en derglike surrogate onthuts oor die besluit. Die party wil die besluit “onwettig” laat verklaar omdat dit nie deur die parlement besluit is nie, en gaan “direk” na die Konstitusionele Hof hardloop om dit te doen.

Die leier van die DA, Mmusi Maimane, het sonder ironie gesê die besluit is strydig met die land se verbintenis tot internasionale geregtigheid en menseregte.

Hy sê dit dui op ‘n “drastiese agteruitgang in Suid-Afrika se aansien in die internasionale gemeenskap”. Hy sê Suid-Afrika is besig om weer die muishond van die wêreld te word met ‘n regering wat hom nou skaar by moordenaars en diktators regdeur die wêreld.

Amnestie Internasionaal het die besluit deur die Suid-Afrikaanse regering as “diep verraad teen miljoene slagoffers wêreldwyd” bestempel en die vrees uitgespreek dat apartheid sal terugkeer.

“Suid-Afrika se skielike kennisgewing om te onttrek van die ISH is diep teleurstellend. Met hierdie skuif, het die land miljoene slagoffers van die ernstigste menseregteskendings verraai en die internasionale regstelsel ondermyn,” het Netsanet Belay, Amnestie Internasionaal se direkteur vir Afrika geweeklaag.

“Die Statuut van Rome is ‘n verbintenis tussen lande dat hulle nie meer misdade onder die internasionale reg, insluitend apartheid, sonder straf sal toelaat nie,” het Belay gesê.

Die voorsitter van die Afrika Unie-kommissie, Nkosazana Dlamini-Zuma, sê Suid-Afrika het die reg gehad om die Internasionale Strafhof te verlaat. Dlamini-Zuma sê lede van die AU besluit self of hulle lid van die strafhof wil wees.

Volgens ‘n presidensiële woordvoerder in Kenia, Manoah Esipisu, het dié land nog nie met die formele proses begin om van die Internasionale Strafhof te onttrek nie.

Indien die groot moondhede soos die VSA en China reeds in 1998 hulself nie wil verbind tot die Statuut van Rome nie, wonder ‘n mens hoekom ander lande daarin sal belangstel.

Onrus teister Ethiopië

Die polisie in streek Oromiya in Ethiopië het traangas en waarskuwingskote Sondag geskiet om anti-regeringsbetogers uiteen te jaag.

‘n Stormloop wat daarna gevolg het, het volgens die opposisieparty ten minste 50 mense gedood.

Die regering het nie ‘n presiese aanduiding van die dodetal gegee waar chaotiese tonele tydens ‘n jaarlikse fees afgespeel het nie.

Bywoners het vroeër gedreunsing, slagspreuke teen die regering geskree en ‘n vlag ‘n rebellegroep rondgeswaai.

Volgens amptelike syfers, is Moslems ongeveer 30 persent van die bevolking van Ethiopië.

Die protesbeweging het begin nadat die regering daarop aangedring dat die Hoogste Raad van Islamitiese sake lede van ‘n Islamitiese sekte bekend as al Ahbash aanvaar.

Hulle verwerp die leringe wat sekte aan die Moslem-gemeenskap wil oplê. Die regering het ook glo probeer om die bedrywighede van die Awalia-moskee in Addis Abeba te beïnvloed.

Leslie Lefkow, adjunk-Afrika direkteur van die globalistiese Human Rights Watch het gesê: “Die regering se behandeling van hierdie Moslemleiers dra die kenmerke van ‘n polities gemotiveerde vervolging.”

Sporadiese protes in Oromiya het oor die laaste twee jaar voorgekom, en sedert die einde van 2015, het talle betogers omgekom in die botsings met die polisie.

Hierdie ontwikkelinge bring spanning in die land waar die regering met uitstekende ekonomiese groeikoerse spog, maar kritiek van teenstanders en aktiviste moet verduur dat politieke vryheid “vertrap” word.

Duisende mense was bymekaar vir die jaarlikse Irreecha-fees in die dorp van Bishoftu, sowat 40 km suid van die hoofstad Addis Abeba.

Sommige betogers het die rooi, groen en geel vlag van die Oromo Liberation Front rondgeswaai, ‘n rebellegroep wat as ‘n terroriste-organisasie deur die regering beskou word, het getuies gesê.

Die VSA en die EU het intussen gesê dat opposisielede wat in die omgewing van Ethiopiese ambassades in hul lande oortree, sal aangekla word.

Soedan het intussen verklaar dat ‘n groep Afrika-leiers sal deelneem aan ‘n nasionale dialoog op 10 Oktober in Soedan se hoofstad Khartoem.

Die leiers sluit die presidente van Egipte, Tsjad, Mauritanië en Uganda, sowel as die premier van Ethiopië en die sekretaris-generaal van die Arabiese Liga in, het Soedan se minister van buitelandse sake Ibrahim Ghandour aan verslaggewers gesê.

In Januarie 2014, het die Soedanese president Omar al-Bashir ‘n inisiatief van stapel gestuur om die opposisiepartye en die gewapende groepe tot ‘n nasionale dialoog te roep om krisisse in die land te beëindig.

Suid-Soedan: Oliekonflik woed

Minstens 150 soldate van Suid-Soedan is dood in hernude gevegte tussen die weermag en die voormalige rebelle wat lojaal aan visepresident Riek Machar is.

Hewige gevegte het Maandag in Suid-Soedan se hoofstad, Juba, gewoed ondanks internasionale beroepe tot kalmte nadat dodelike skermutselinge duisende mense op die vlug laat slaan het.

Die jong land se wankelrige vredes­ooreenkoms is opnuut in die gedrang.

Die Verenigde Nasies (VN) het diepe kommer uitgespreek oor die geweldpleging wat tot die dood van honderde mense gelei het en nou dreig om die land opnuut in ’n burgeroorlog te dompel.

Tenks en gewapende helikopters is ontplooi en artillerievuur is in verskeie dele van die hoofstad gehoor.

Inwoners het hulle in hul huise toegesluit en die Amerikaanse ambassade het gewaarsku oor die “hewige gevegte tussen magte van die regering en die opposisie”.

Die VN se veiligheidsraad het Sondag geëis dat pres. Salva Kiir en sy visepresident, Riek Machar, “hul uiterste bes moet doen om hul onderskeie magte te beheer, die gevegte te beëindig en die verspreiding van geweldpleging te voorkom”.

’n Beroep is op hulle gedoen om hulle “opreg tot die volle en onmiddellike implementering van die vredesooreenkoms te verbind, wat ’n permanente skietstilstandsooreenkoms en die herontplooiing van militêre magte uit Juba insluit”.

Soldate lojaal aan Kiir en voormalige rebelle wat Machar steun, het mekaar Sondag met tenks, bewapende helikopters, mortiere en vuurpylaangedrewe granate aangeval.

Die botsings, die eerste tussen die weermag en voormalige rebelle sedert Machar in April na Juba teruggekeer het om as visepresident ingehuldig te word, het Vrydag begin toe 150 soldate in ’n kortstondige, maar bloedige geveg dood is. Die plaaslike media berig dat die dodetal so hoog soos 270 kan wees. Dit is nie duidelik hoeveel mense Sondag, die dag ná die vyfde herdenking van onafhanklikwording, dood is nie.

Juba se lughawe is gesluit en Amerika het opdrag gegee dat alle nie-noodsaaklike Amerikaanse personeel die land moet verlaat.

Suid-Soedan, wat onafhanklikheid in 2011 verkry het, is jongste land ter wêreld. Nogtans het ‘n burgeroorlog in 2013 tussen faksies uitgebreek.

Die skuld vir die verbrokkeling in betrekkinge tussen die twee partye kan byna geheel en al op olie gepak word.

Alhoewel Suid-Soedan 75 persent van Soedan se olie-reserwes ingepalm het na onafhanklikheid en die derde grootste olie-reserwes in sub-Sahara-Afrika bevat, is die meeste pyplyne steeds onder beheer van die noorde.

Volgens Washington, is Amerika is die grootste enkele hulpskenker aan Suid-Soedan.

Die ander land met ‘n groot belangstelling in Suid-Soedan is China, wat ook vredesmagte gestuur as die grootste rolspeler in Soedan se olie-industrie.

Weste stap uit Uganda se presidentsinhuldiging oor al-Basjir

Amerikaanse, Europese en Kanadese verteenwoordigers het uit die inhuldiging van die Ugandese president, Yoweri Museveni in Kampala gestap.

Die Westerse lande het uit protes teen die teenwoordigheid van die Sudanese leier, Omar al-Basjir, die byeenkoms verlaat en omdat die Ugandese president die Internasionale Strafhof beledig het in sy toespraak.

Museveni het in sy verwelkomingstoespraak aan die begin van sy vyfde ampstermyn kritiek uitgespreek teen die ISS en hulle “‘n spul nuttelose mense” genoem.

Al-Basjir het die plegtigheid bygewoon ten spyte van ‘n internasionale lasbrief teen hom op klagtes van menseslagting.

Amnestie Internasionaal sê al-Basjir moet verantwoording doen vir menseregte-skendings en Uganda moet sy internasionale verpligtinge nakom.

‘n Onlangse hofuitspraak in Suid-Afrika het die Suid-Afrikaanse regering skerp gekritiseer oor die Soedannese leier se teenwoordigheid.

‘n Lasbrief is uitgereik om Al-Basjir in hegtenis te neem, maar Suid-Afrika het versuim toe hy hom verlede jaar in Johannesburg bevind het vir ‘n Afrika Unie-beraad.

Indië het ook geweier om die president in hegtenis te neem tydens sy besoek aan Nieu-Delhi in Oktober verlede jaar het die Internasionale Strafhof gesê.

Indië is nie ’n stigter-ondertekenaar van die Verdrag van Rome waardeur die hof tot stand gebring is nie, maar die hof voer aan dat Indië ’n plig het ingevolge ’n resolusie van die Verenigde Nasies (VN) se Veiligheidsraad.

Al-Basjir se immuniteit is volgens die internasionale reg opgehef, maar Afrikalande steur hulle nie aan die hof se uitsprake nie.

Al-Basjir het ongehinderd in Indië opgedaag vir ’n Indië-Afrika-beraad en is vriendelik deur premier Narendra Modi ontvang. Die twee het intussen samesprekings gehou.

Indië is die tweede grootste handelsvennoot van Soedan na China. Verskeie Indiese olie-, gas- en konstruksiemaatskappye werk in Soedan.

In Maart verlede jaar het die president ook Egipte besoek waar hy aan ‘n internasionale ekonomiese konferensie deelgeneem het en hy het China ook besoek sedert die lasbrief uitgereik is.

GERD: Waterpolitiek raak warm

Soedan, Egipte en Ethiopië het ‘n ooreenkoms bereik oor die bou van die omstrede “Grand Ethiopian Renaissance Dam” (GERD).

Die projek het betrekkinge tussen Kaïro en Addis Abeba versuur, het AP berig.

Afvaardigings van Egipte, Ethiopië en Soedan het die byeenkoms bygewoon in Kartoem waar die ooreenkoms onderteken is.

Die ooreenkoms bevat ‘n “verklaring van beginsels” wat riglyne gee vir die opklaar van verskille oor die GERD-projek.

Die drie lande het ooreengekom op ‘n tydperk van tussen agt en 12 maande waarin tegniese studies van die operasionele meganismes en die gevolge van die konstruksie van die dam bepaal moet word.

Kaïro en Kartoem vrees dat die bou van die dam die hoeveel water in die Nylrivier wat hulle toekom aansienlik kan verminder.

Al Basjir-besoek aan Indië is nuwe uitdaging aan ISS

Indië sal president Omar al-Basjir in hegtenis moet neem en uitlewer as hy Nieu-Delhi die week vir ’n beraad sou besoek, het die Internasionale Strafhof gesê.

Indië is nie ’n stigter-ondertekenaar van die Verdrag van Rome waardeur die hof tot stand gebring is nie, maar die hof voer aan dat Indië ’n plig het ingevolge ’n resolusie van die Verenigde Nasies (VN) se Veiligheidsraad.

Al-Basjir se immuniteit is volgens die internasionale reg opgehef, maar Afrikalande steur hulle nie aan die hof se uitsprake nie.

Al-Basjir het ongehinderd in Indië opgedaag vir ’n Indië-Afrika-beraad en is vriendelik deur premier Narendra Modi ontvang. Die twee het intussen samesprekings gehou.

Indië is die tweede grootste handelsvennoot van Soedan na China. Verskeie Indiese olie-, gas- en konstruksiemaatskappye werk in Soedan.

Bilaterale handel tussen Indië en Soedan het tot $1,4 miljard in 2014-15 gestyg, van $327,000,000 in 2005-06. Handel met Afrika het twintigvoudig toegeneem sedert 2000 tot $72 miljard.

Fatou Bensouda, ’n aanklaer by die ISS, het gesê die hof moet die Suid-Afrikaanse regering dwing om te verklaar waarom Soedan se president in Junie nie in hegtenis geneem is nie.

Die hooggeregshof in Pretoria het in Junie beslis dat Al-Basjir in hegtenis geneem moet word, maar hy is toegelaat om te vertrek.

Hy word deur die Strafhof gesoek weens beweerde oorlogsmisdade in Darfoer. Die Verenigde Nasies (VN) skat 300 000 mense het sedert 2003 in die streek die lewe gelaat.

Die ANC het egter intussen gedreig om aan die hof te onttrek.

As die geding teen Al-Basjir se besoek in die Suid-Afrikaanse Grondwethof voortgesit word, sal ’n uitspraak oor die kwessie moontlik eers einde volgende jaar gelewer word. Intussen sal dit moontlik wees vir hom om die land weer te besoek.

ANC sê Internasionale Strafhof is die pad byster

Die ANC se Nasionale Hoofraad het besluit dat die regering sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof moet onttrek omdat die hof die pad byster is.

Betrekkige tussen Suid-Afrika en die hof is op sy laagste vlak nadat die regering nie ‘n hofbevel afgedwing het om die president van Soedan, Omar al-Basjir in hegtenis te neem nie.

Al-Bashir het die beraad van die Afrika-Unie in Sandton, Johannesburg bygewoon en daarna vertrek ten spyte van ‘n lasbrief wat teen hom uitgereik is.

Soedan se president is tot ‘n oorlogsmisdadiger deur die strafhof verklaar vir beweerde volksmoord en oorlogsmisdade tydens die konflik in Darfur in 2003 waarin 300.000 mense omgekom het.

Intussen het Indië Al-Basjir saam met 54 staatshoofde vir die derde Indië-Afrika-spitsberaad uitgenooi.

Hoewel die hof Indië versoek het om Al-Bashir in hegtenis te neem terwyl Indië nie die Roomse Statuut onderteken het nie, het die hof aangedui dat hulle verwag dat Indië die bekamping van die “wêreld se ergste misdade” sal bevorder deur hom kragtens Veiligheidsraadresolusie 1593 te arresteer.

Die kwessie sal glo op die volgende vergadering van die hof se beraad vir staatshoofde bespreek word.

Die ANC se nasionale-uitvoerendekomiteelid, Obed Bapela, het gepraat by ‘n mediakonferensie in Midrand nadat Maite Nkoana-Mashabane, minister van internasionale ­betrekkinge en samewerking, die aangekondiging oor Suid-Afrika se onttrekking Sondag gemaak het.

Nkoana-Mashabane het ook bevestig dat Al­-Basjir op die gastelys is vir die Forum oor China-Afrika-samewerking (Focac) in Desem­ber in Johannesburg. China het oliebelange in Soedan en voorsien Al-Basjir van die nodige wapens en finansiering teen insurgente uit die onafhanklike Suid-Soedan.

Bapela sê ondanks die besluit om aan die hof te onttrek, bly die ANC ‘n voorstander van menseregte. Die ANC het vroeër die week gesê hy glo die hof dien geen doel vir die land nie.

Bapela, wat ook as voorsitter van die ANC se subkomitee oor inter­nasionale verhoudinge dien, sê Suid-Afrika kan hom nie meer met die Internasionale Strafhof vereenselwig nie. “Daar is redes wat ons met die res van die vasteland deel. Die strafhof het ongelukkig koers verloor.”

Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, sê die regering moet sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof hersien.

Volgens hom is die hof bevooroordeeld teenoor arm lande, en werk dit nie in belang van die vasteland nie.

Mantashe sê hulle wil eerder die Menseregtehof op die vasteland versterk.

Dit kom vier maande nadat die regering Soedan se president gehelp het om landuit te vlug ondanks die feit dat die hof ’n lasbrief vir sy ­inhegtenisneming uitgereik het.

As die regering besluit om te onttrek, sal hulle formeel kennis moet gee van hul voornemens en Suid-Afrika se wet­gewing oor deelname sal herroep moet word. Intussen geld die lasbriefbepalings.

Nkoana-Mashabane sê Suid-Afrika het die kwessie reeds op die agenda geplaas vir die strafhof se beheerliggaam wat in Novem­ber vergader.

Afrikastate beskuldig die strafhof daarvan dat Afrikaleiers uitgesonder word, maar dat die oortredings van Westerse leiers nie raakgesien word nie.

As stigter-ondertekenaar van die Roomse Verdrag wat die hof tot stand gebring het, gaan Suid-Afrika se onttrekking die hof se geloofwaardigheid grondig aantas.

Dr. Pieter Mulder, leier van die VF+, sê oudpres. Thabo Mbeki het uit sy pad gegaan om die beeld te vestig van Suid-Afrika as ’n land “wat sensitief vir menseregte is en ons so ’n gerespekteerde lid van die internasionale ­wêreld te maak”.

Onder Mbeki se leierskap het die ANC-Jeugliga gereeld by saamtrekke “Kill a Boer” gesing.

Volgens die regering kan die permanente lede van die Veiligheidsraad, wat nie partye tot die Statuut van Rome is nie, ten volle deelneem aan besprekings oor die Internasionale Strafhof.

Verder het die Veiligheidsraad se permanente lede stappe geneem om te verseker dat hul amptenare en militêre personeel nie onderwerp sal word aan die jurisdiksie van die hof nie.

SA heroorweeg deelname aan Internasionale Strafhof

Die ANC sal Suid-Afrika se voortgesette deelname aan die Internasionale Strafhof aanstaande maand by sy Algemene Vergadering bespreek, het RSG berig.

Die party sê hy is bekommerd oor wat hy die hof se arrogansie noem. Die regering is van minagting van die hof aangekla nadat hy ‘n hofbevel geïgnoreer het om die Soedannese president, Omar Al-Bashir in hegtenis te neem.

Die Internasionale Strafhof het vroeër ‘n internasionale lasbrief vir Al-Bashir se inhegtenisneming uitgereik waaraan ondertekenaars van die Statuut van Rome, ingevolge waarvan die hof opgerig is, moet voldoen.

Suid-Afrika is ‘n ondertekenaar van die Statuut van Rome.

NGV sal nie amptenare in al-Basjir-saak vervolg nie

Die Nasionale Vervolgingsgesag het verklaar dat hulle sal wag vir die regering se verdere appélproses oor die al-Basjir kwessie.

Die NGV gaan dus nie dadelik met strafregtelike vervolging begin nie, het Luvuyo Mfaku gesê.

Die Vervolgingsgesag sê daar kan eers ná die proses besluit word of staatsamptenare wat gehelp het om die Soedannese president, Omar al-Bashir uit Suid-Afrika te kry, stafrefregtelik vervolg sal word.

Die Hooggeregshof in Pretoria het in Junie bevind dat die regering nie ‘n hofbevel nagekom het om te keer dat al-Basjir die land verlaat nie.

Dieselfde hof het Woensdag die staat se aansoek vir verlof tot appèl geweier.

Die ANC het ‘n beroep op die regering gedoen om ‘n petisie tot die Appèlhof te rig. Hulle het 20 dae om te besluit.

Die departement van Justisie het by monde van ‘n woordvoerder gesê hulle is teleurgesteld en hulle sal verdere stappe oorweeg.

Die regering het tot volgende maand om aan die Internasionale Strafhof te verduidelik waarom die Soedannese president nie in hegtenis geneem is nie.

Zuma ontmoet Al-Basjir en Kabila in China

President Jacob Zuma is tans in China vir die herdenking van China se oorwinning oor Japan tydens die Tweede Wêreldoorlog.

Afrikaleiers het die 70ste herdenking van die einde van die Tweede Wêreldoorlog bygewoon wat deur die meeste Westerse staatshoofde vermy is.

Vroeër by dieselfde geleentheid het Zuma samesprekings gevoer met die Soedannese president Omar Al-Basjir.

Zuma het intussen ‘n uitnodiging aanvaar om Soedan te besoek met die oog daarop om betrekkinge tussen die twee lande te versterk.

Suid-Afrika se president het met ook die leier van die Demokratiese Republiek van die Kongo, Joseph Kabila in Beijing vergader.

Zuma en Kabila het die veiligheidsituasie in die mineraalryke oostelike-DRK bespreek.

Suid-Afrika en die DRK werk ook saam aan die implementering van die Groot Inga-verdrag.

Die twee lande het in 2011 ‘n memorandum van verstandhouding oor die Kongorivier-projek onderteken wat sal meebring dat Suid-Afrika hidro-elektriesekrag van die Inga-damopwekkingsaanleg sal kan invoer.

Zuma, Al-Basjir in China

Pres. Omar al-Basjir van Soedan het in China aangeland vir ’n besoek van vier dae.

’n Lasbrief vir inhegtenisneming deur die Internasionale Strafhof uitgereik om die Soedanese president in hegtenis te neem, maar hy beplan glo ook om Amerika vandeesmaand te besoek.

Hy sal in September na New York reis vir die Verenigde Nasies se Algemene Vergadering, het Soedan se adjunk­ambassadeur by die VN vroeër aangekondig.

Al-Basjir en ander gaste wat pres. Jacob Zuma insluit, is in China om ’n herdenking van die einde van die Tweede Wêreldoorlog by te woon.

Talle Westerse lande sal nie die geleentheid bywoon nie omrede hulle ongemaklik voel met China se militêre vertoon en Al-Basjir se teenwoordigheid, het diplomate aan Reuters gesê.

‘n Groot militêre parade is op Tiananmenplein gehou om China se oorwinning oor Japan te vier.

Al-Basjir het Suid-Afrika in Junie inderhaas verlaat toe hy ’n vergadering van die Afrika-unie bygewoon en die Internasionale Strafhof daarop aangedring het dat hy in hegtenis geneem word, maar China is nie een van die ondertekenaars van die verdrag waardeur die hof tot stand gekom het nie.

Die hof beskuldig Al-Basjir van volksmoord en ander wandade in sy poging om ’n opstand in Darfoer te onderdruk.

Al-Basjir erken nie die Internasionale Strafhof se gesag nie en het ondanks lasbriewe wat in 2009 en 2010 uitgereik is, reise in Afrika en die Midde-Ooste onderneem.

Suid-Soedan verwerp vredesooreenkoms

Suid-Soedan se regering het Dinsdag ’n vredesvoorstel veroordeel, het AFP berig.

Die regering is onder toenemende diplomatieke druk om die ooreenkoms te sluit nadat rebelle toegestem het om dit te doen en sodoende die burgeroorlog te beëindig.

“Ons is van mening dat hierdie dokument nie die mense van Suid-Soedan sal red nie,” het die minister van inligting, Michael Makuei, gesê.

Pres. Salva Kiir het pas teruggekeer van vredesamesprekings in Ethiopië en het nou 15 dae om die ooreenkoms met die volk te bespreek.

Diplomatieke frustrasie het breekpunt bereik oor die konflik wat reeds die lewe van tienduisende mense geëis het.

Die internasionale gemeen­skap dreig ook met sanksies indien ’n ooreenkoms nie teen Maandag bereik is nie.

“Indien hulle nie gehoor gee nie, sal dit gevolge hê,” het ’n woordvoerder van die Europese Unie gesê.

Die rebelleleier, Riek Machar, het laat Maandag die ooreenkoms onderteken en ’n beroep op Kiir gedoen om sy voorbeeld te volg.

Kiir, wat by was met die ondertekening en self hand geskud het met Machar, het egter gewaarsku dat dit nie moontlik sou wees om ’n geloofwaardige ooreenkoms te sluit nie, omdat die rebellemagte verdeeld is.

Die oorlog in Suid-Soedan het in Desember 2013 uitgebreek toe Kirr sy voormalige adjunkpresident, Machar, daarvan be­skuldig het dat hy ’n staatsgreep beplan het.

Dit het tot weerwraakaanvalle in die armoede-geteisterde land gelei en die land etnies verdeel.

Al-Basjir skort doodsvonnisse op in vredespoging

Soedan se eerste visepresident, Bakri Hassan Saleh, het Maandag aangedui dat die vonnisse, insluitende die doodsvonnis van gewapende rebelle, opgeskort kan word.

Die aanbod is aanvanklik vir die duur van die samespre­kings vir nasionale versoe­ning geldig. Die samespre­kings is ’n hernude poging deur die regering om ’n einde aan gevegte te maak waarin die land gedompel is.

Kartoem is sedert 2011 teen insurgente in die Blou Nyl en Suid-Kordofan provinsies in ’n stryd gewikkel. Die insurgente bestaan meestal uit vegters van die burgeroorlog wat in Soedan agtergebly het, nadat Suid-Soedan daardie jaar afgestig het.

Pres. Omar al-Basjir het verlede jaar die nasionale dialoog geïnisieer, maar min vordering is gemaak.

Hy het ook ’n algemene amnestie vir gewapende groepe hernu wat “’n opregte begeerte het om terug te keer en aan die dialoog deel te neem”.

“Ons kan die hof se bevindinge vries vir die duur van die onderhandelinge asook ander maatreëls implementeer waaroor ons konsensus bereik. Ons kan egter nie amnestie gee tensy ons meen die onderhande­linge sal slaag nie, omdat ons nie vir hulle amnestie wil gee sodat hulle net weer die wapen kan opneem nie,” het hy gesê.

Twee leiers en 15 lede van die hoof rebelle alliansie teen Basjir is reeds in Maart 2014 in hul afwesigheid die doodsvonnis opgelê.

’n Woordvoerder van die rebellegroep bekend as die beweging vir justisie en gelykheid (JEM) het egter gesê hulle vertrou nie die regering wat krygsgevangenes en vreedsame betogers om die lewe gebring het nie.

Basjir het in April sy 25-jarige bewind verleng toe hy met meer as 94 persent van die stemme in die land se verkiesing herkies is. Opposisiepartye het die verkiesing geboikot.