Rubrieke – Bladsy 54

Dan Roodt: Die dames Le Pen op vooraand van ‘n triomf in Frankryk?

Die eerste rondte van die Franse streeksverkiesing wat Sondag plaasvind, trek nie soveel aandag buite die land nie, maar hou enorme implikasies vir sowel Frankryk as Europa in. Meningsopnames na die terreuraanvalle op 13 November in Parys toon dat die Front National van mevrou Marine Le Pen, wat deur die Franse media steeds as “verregs” getipeer word, die meeste steun bygekry het. In die noordelike streek wat as Nord-Pas-de-Calais-Picardie bekendstaan, het Le Pen se steun byna onmiddellik met drie tot vier persentasiepunte gestyg en staan tans op 40%.

Verder op die horison wink die Franse presidentsverkiesing van 2017. Indien Marine Le Pen in die huidige streeksverkiesing goed vaar, versterk dit haar kanse om die volgende Franse president te word, iets wat aardskuddende gevolge vir die Europese Unie sou hê. Want nie net is die Front National sterk ten gunste van “die herstel van Franse nasionale soewereiniteit” nie, maar wil selfs die euro as geldeenheid opsê. Dit mag die Griekse skuldkrisis na ‘n vulletjie laat lyk as die eurosone se naasgrootste ekonomie hom aan die Europese geldeenheid sou onttrek.

Afgesien van die Islamitiese terreuraanvalle op Parys wat in Januarie en November vanjaar plaasgevind het, speel die migrantekrisis in Europa insgelyks byna volmaak in die guns van die Front National wat reeds jare lank waarsku dat Frankryk gevaar loop om deur derdewêreldimmigrante “verswelg” te word.

Die invloedryke Britse meningsvormer en rubriekskrywer van die Britse Financial Times, Gideon Rachman, het vandeesweek geskryf dat daar ‘n “nagmerrie” is wat by hom spook, en dit is dat ‘n nasionalistiese troika van Wladimir Poetin (Rusland), Donald Trump (VSA) en Marine Le Pen (Frankryk) oor ‘n jaar of twee aan bewind mag wees. Volgens hom “spreek die blote feit dat Donald Trump en Marine Le Pen sterk aanspraakmakers vir die Amerikaanse en Franse presidentskappe is, van iets kommerwekkends aangaande die toestand van liberale demokrasie in die Weste”.

Of ‘n mens Rachman se kommer deel, aldan nie, is die tektoniese plate beslis besig om in Frankryk te skuif, met heftige debatte en selfs rusies oor die radio en TV, asook die gedrukte en digitale media. In ‘n land waar skrywers, filosowe en akademici ‘n groot rol in die openbare lewe speel, is insgelyks ‘n witwarm intellektuele stryd aan die gang wat in boeklengte essays, romans en selfs strokiesprente gevoer word. So pas in November het ‘n akademikus en ‘n kunstenaar ‘n grafiese roman met die titel La présidente gepubliseer waarin Marine Le Pen se aanstelling as president voorgestel word, wat dan stakings en onluste in die land ontketen as linkses teen haar bewind in opstand kom.

Soos wat Afrikanerskap in Suid-Afrika ‘n twispunt kan raak, is “Fransmanskap” deesdae dié onderwerp in Frankryk wat in haarfyn besonderhede ontleed en bespreek word. Die woord “identiteit” is op almal se lippe en die byvoeglike naamwoord “identitêr” word vir buiteparlementêre groepe gebruik wat regs van die Front National betogings teen immigrasie op straat of selfs op die dakke van geboue reël met ‘n geurtjie van opstand en revolusie. Op YouTube bestaan daar “patriotiese” musiekgroepe wat openlik politieke liedere sing en maskers dra om nog verder die allure van verbode optrede daaraan te verleen.

Terwyl die voormalige Franse president, Nicolas Sarkozy, en leier van die nuwe sentrum-regse party bekend as die Republikeine, aanmekaar sê, “Ons moet ophou om advertensie vir die Front National te maak”, doen die koerante niks anders nie. Selfs die Facebook-blaaie van alle FN-kandidate word wyd en syd deur Le Monde en Le Figaro gepubliseer om sommige van hulle grensoorskrydende uitlatings oor immigrante of Islam te toon. Veral kandidate wat “bande met identitêre groepe” sou hê, word aan die kaak gestel in ‘n poging om hulle by die stembus te diskrediteer.

Na ‘n konsolidasie van sommiges, kan die 13 streke in metropolitaanse Frankryk met Suid-Afrika se nege provinsies vergelyk word. Hulle beheer veral die hoërskole (lycées), vervoer, ekonomiese ontwikkeling en belastinginvordering met aansienlike begrotings van ongeveer €3 miljard (R45 miljard) elk. Dan is daar nog vier buitelandse streke ook, waaronder Réunion-eiland digby Suid-Afrika in die Indiese oseaan.

Marine Le Pen: verguising deur die Franse media bring haar nie van stryk nie

Vandat Marine Le Pen die leisels van die Front National by haar vader, Jean-Marie Le Pen, op 16 Januarie 2011 oorgeneem het, het die party se kiesersteun ondanks die media se vyandigheid byna konstant toegeneem. Daarom het die ou Links-Regs-verdeling of bipolêre stelsel in Frankryk verval om “tripolêr” te word. Die jongste meningsopname deur Harris Interactive toon dat Links oor 24% steun en Regs oor 27% beskik – met die Front National op 28%. Ander onlangse opnames bespeur tot 30% steun vir die Front. Vanweë die ingewikkelde kiesstelsel vir streke wat ‘n sogenaamde “bonus” of prime van ‘n verdere kwart van die setels aan enige party toeken wat meer as 35% van die stemme op hom verenig, kan selfs ‘n minderheid van stemme dus aan ‘n party die meerderheid setels in die streeksraad verskaf. Dié maatreël is juis ingestel om te sorg dat die streke nie met ‘n staking van stemme eindig sodat geen besluite geneem kan word nie.

Eintlik is die stelsel kwadripolêr, want daar bestaan nog verlinkse partye (waaronder die Kommuniste) ook, maar wat altesaam nie meer as 8% steun geniet nie en dus ‘n mindere rol speel, aangesien ‘n party ten minste 10% stemme in die streeksverkiesing moet verkry om na die tweede rondte deur te gaan.

Manuel Valls, die Sosialistiese eerste minister en die seun van Katalaanse immigrante. Hy meen Marine Le Pen is 'n "gevaar vir Frankryk". — Manuel Valls, die Sosialistiese eerste minister en seun van Katalaanse immigrante (gebore in Barcelona). Hy meen Marine Le Pen is ‘n “gevaar vir Frankryk”.

Hoewel die beleërde Sosialistiese president, Francois Hollande, se gewildheid kort ná die terreuraanval op 13 November gestyg het, staan kiesers steeds baie skepties teenoor sy party wat sukkel om veel bokant die 20%-merk uit te styg. Hy word veral vir die hoë werkloosheid geblameer, met Marine Le Pen wat hom gereeld daaroor kasty. Aan Hollande se sy is die eerste minister, Manuel Valls, wat sy bes probeer om skadebeheer toe te pas en die Front as ‘n “gevaar vir Frankryk” beskryf.

Vanuit ‘n media- en reklame-oogpunt is die Franse verkiesingstryd baie interessant, want dit toon dat slegsê en etikettering naderhand teenproduktief raak. Marine Le Pen word gereeld as ‘n “fascis”, “rassis”, “Nazi”, “Islamofoob” en “verregse” getipeer, maar dis asof die stortvloed beledigings merendeels simpatie by die Franse kiesers wek. As iemand wat in ‘n politieke familie gebore is en reeds jare lank sulke taal verduur, is sy so bedrewe in TV- en radiodebatte dat sy byna outomaties met snydende sarkasme terugkap en gewoonlik die debat in haar guns beklink.

Haar voorkoms en styl het min in gemeen met dié van ‘n tradisionele aspirantdiktator. Boonop is haar adjunk en partystrateeg, Florian Philippot, ‘n jaar of wat gelede “ontmasker” as gay. Die derde mees sigbare politikus in die party is die aanvallige Marion Maréchal-Le Pen, Marine se kleinniggie, wat op 22 die jongste parlementslid in die Franse geskiedenis geword het as verteenwoordiger vir die Vaucluse-kiesafdeling.

Indien die Front National ‘n “fascistiese” party is, is dit die eerste in die geskiedenis wat deur twee blondines en ‘n gay man gelei word! Maréchal-Le Pen staan in die suide in ‘n streek met die afkorting PACA (Provence-Alpes-Côte d’Azur) waar sy insgelyks ‘n golf van ongeveer 40% steun in meningsopnames ry. Twee ander streke waar die Front sterk steun geniet, is dié wat aan Duitsland grens, Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine, waar Philippot hom as streeksleier beskikbaar stel, asook Bourgogne-Franche-Comté.

Die enigste manier waarop streeksoorwinnings vir die Front National gestuit kan word, is indien daar ‘n Regs-Linkse alliansie tydens die tweede rondte sou plaasvind. Dit sou beteken dat die Sosialistiese Party en die Republikeine hul lyste sou moes saamsmelt binne 48 uur nadat die stembus vir die eerste rondte gesluit het. ‘n Ander moontlikheid is dat die Sosialistiese party, wat volgens die meningsopnames oral swak gaan vaar, eenvoudig in sekere streke voor die tweede rondte onttrek. In so ‘n geval sou kiesers soos tydens die presidensiële verkiesing van 2002 gevra word om ‘n verenigde front teen die Front National te monster. In daardie verkiesing het Marine se vader, Jean-Marie Le Pen, in die tweede rondte teen die regse kandidaat, mnr. Jacques Chirac, te staan gekom, met linkse én regse kiesers wat en masse vir Chirac gestem het om aan hom 82% van die stemme te besorg. In die Noorde waar Marine Le Pen staan, dreig die Sosialis, Pierre de Saintignon, reeds om “sy verantwoordelikheid na te kom” en aan die tweede rondte te onttrek sodat sy Regse eweknie, Xavier Bertrand, ‘n beter kans staan om haar te klop. Sarkozy, wat besef dat die Sosialiste teen die toue verkeer, is egter langtand om hoegenaamd enige ooreenkoms aan te gaan, dus lyk dit asof daar insgelyks driehoekige kragmetings in die tweede rondte gaan plaasvind.

Marine Le Pen is veel gewilder as haar veglustige pa, ‘n veteraan van die Algerynse oorlog. Vroeër vanjaar het sy hom ook uit die party geskors nadat hy ‘n tweede keer die Joodse konsentrasiekampe in Duitsland as ‘n “detail van die geskiedenis” bestempel het. Anders as in die presidentsverkiesing waar ‘n blote appèl op kiesers geloods kan word, is die samesmelting van lyste ‘n ingewikkelde proses. Boonop bestaan beide die linkse en regse blokke uit ‘n paar groot en enkele kleiner partye wat reeds onderling allerlei delikate ooreenkomste oor kandidaatlyste aangegaan het. Om inderhaas aan dié lyste te torring, mag veroorsaak dat die blokke uitmekaar skeur en ‘n selfs groter oorwinning aan die dames Le Pen besorg.

Hollande, Valls en Sarkozy sien glad nie uit na die gesig van twee triomfantelik glimlaggende vroue in hul gewone sjiek uitrustings wat in hul onderskeie streke met die Franse driekleur in die agtergrond vir die kameras poseer nie. Die datum tydens die tweede rondte sal 13 Desember wees, presies een maand ná die afskuwelike Islamitiese terreuraanvalle op onskuldiges in die Franse hoofstad.

Marion Maréchal-Le Pen, wat soos haar oupa Jean-Marie met die regtervleuel van die party geassosieer word, het op die vooraand van die verkiesing gesê:

“Ons is nie ‘n Moslemland nie, en as Franse die Moslemgeloof mag aanhang, is dit op voorwaarde dat hulle hul by die waardes en lewenswyse neerlê wat Griekse en Romeinse invloed, asook sestien eeue van Christendom gevorm het. By ons dra ‘n mens nie die djellaba (die lang gewaad vir vroue) nie, ook nie die volle sluier nie en dwing ook nie katedraal-moskees aan ons op nie.”

Sy het verder in die rugbystad Toulon gesê dat iemand wat “nie aan die bewe gaan” by die katedraal van Reims waar die Franse konings voorheen gekroon is of by die Federasiefees waar die republikeinse bestorming van die Bastille gevier word, “nie regtig Frans kan wees nie”. Daarmee het sy die handskoen neergesmyt teenoor diegene wat meen dat Franse burgerskap van Franse patriotisme en identiteit losgemaak kan word.

Indien Rachman se nagmerrie bewaarheid word en beide Donald Trump en Marine Le Pen tot die hoogste amp in hul onderskeie lande verkies word, mag dit interessante gevolge vir Suid-Afrika hê. Nie net is Frankryk een van die Afrikaner-stamlande en ‘n wapenverskaffer aan die ou NP-regerings nie, maar die feit dat Hollande se Sosialistiese Party eens gehelp het om die ANC-SAKP in Suid-Afrika aan bewind te stel, mag dalk net vir Le Pen oorreed om met groter simpatie na Suid-Afrika se beleërde Westerse en Christelike minderheid te kyk.

Anders as mev. Hillary Clinton, gaan Donald Trump ook nie in Johannesburg Afrika-danse saam met ANC-politici kom uitvoer nie, maar eerder begin wonder of Suid-Afrika nie ‘n moontlike kandidaat vir “regimeverandering” is nie. In Rachman se Brittanje mag die kombinasie Poetin-Trump-Le Pen ‘n nagmerrie verteenwoordig, maar wat kan verskrikliker as die ANC-SAKP, met die EFF as opvolger op die horison, wees? Dit pas by die reël uit James Joyce se Ulysses: “Die geskiedenis is ‘n nagmerrie waaruit ek probeer wakkerskrik.”

Gelukkig is een se nagmerrie ‘n ander se aangename droom. Noudat ek daaraan dink: ek het ook al in daardie katedraal te Reims, in die hart van die pragtige Sjampanjestreek, gestaan en die vibrasies waarvan Maréchal-Le Pen praat, gevoel…

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Afrikaans as HOP-huis

Op 12 November het Wim de Villiers, die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), met die ondersteuning van sy bestuurspan, aangekondig dat hy Engels met ingang volgende jaar “die primêre taal van kommunikasie en administrasie” van die US wil maak. Op 15 November het die uitvoerende komitee van die US-raad De Villiers se verengelsingsvoorstel verwerp en aangekondig dat die taalbeleid, waarvolgens Afrikaans en Engels veronderstel is om gelyke status te hê, in 2016 onveranderd gehandhaaf sal word. Daar is uitdruklik verklaar dat Afrikaans nie “verwater” sal word nie. Op 30 November is sake tydens ‘n sitting van die volle US-raad op die spits gedryf.

Ek het voorspel dat die waarskynlikste uitkoms sal wees “dat die ondergang van Afrikaans aan die US ietwat uitgestel word” (Praag 28 November). Elke keer as die US-raad deesdae oor die taalbeleid besluit, is dit ‘n afskaling van Afrikaans; ook hierdie keer, soos ek hier onder aantoon. Tom McLachlan beaam dat die jongste besluit “net tydelike grasie” vir Afrikaans is (LitNet 3 deser). Andries Visagie skryf tereg: “Die nasionale afskaling van die oorblywende spatsels Afrikaans is deel van dié golf van destruksie wat elke ooreenkoms net as ‘n tydelike ruspunt beskou” (Die Burger, 18 November, p 10).

In hierdie rubriek poog ek om ‘n oorsig van die afgelope week se gebeure te gee.

Voor die US-raadsbesluit

Voor die US-raadsvergadering het Die Burger (30 November, p 1, 4) berig dat die US-senaat, dus die professore, op 27 November met ‘n “oorweldigende meerderheid” De Villiers se verengelsingsvoorstelle gesteun het. Dit was klaarblyklik ‘n poging van De Villiers om steun vir sy anti-Afrikaansgesindheid te werf. Dit gaan lynreg in teen die jongste besluit van die US-raad se uitvoerende komitee. Ook om daarmee die US-raad vooraf sag te probeer maak; dus te intimideer. Enersyds kan die houding van hierdie meerderheid US-professore dui op die mate waarin die wesenlike aard van die tradisionele blanke, Afrikaanse US reeds met etniesgebaseerde aanstellings op die hoogste akademiese vlak getransformeer en kultureel vermurwe is. Andersyds is dit die resultaat van die ANC-regering se beleid om by die vasstelling van owerheidsubsidies net een onderrigtaal in ag te neem. Dit is hierdie bose regime se manier om Afrikaans as onderrigtaal aan al ons universiteite uit te wis. Die dosente wil nie hulle werklading vermeerder deur onderrig in twee tale aan te bied sonder die aanstelling van ‘n afdoende getal ekstra doserende personeel nie. Die US-senaat het dus ten gunste van die aanbieding van minder akademiese onderrig gestem sodat dosente meer tyd vir hulleself (en hopelik ook meer tyd vir navorsing) kan hê.

Op 12 en 27 November is die US-senaat byeengeroep blykbaar sonder om die nodige dokumentasie oor die taalbeleid ruim voor die tyd te versprei, gevolglik kon daar nie vooraf deeglik oor De Villiers se voorstelle besin word nie. Volgens sommige berigte is daar by die eerste byeenkoms nie formeel gestem nie. Die klimaat is bloot getoets. By die tweede byeenkoms is ‘n minder radikale taalkoersverandering voorgestel, wat aanvaar is, maar ‘n verteenwoordigende getal senaatslede was nie teenwoordig nie (Lektor, Stellenbosch, se brief, Die Burger, 3 deser, p 17). Dit lyk asof De Villiers proseduregewys die mening van senaatslede ten gunste van sy verengelsingsmanie probeer manipuleer.

Op 28 November is ‘n landswye Afrikaanse Alumni-vereniging, met Johann Rossouw as voorsitter, op Stellenbosch gestig; nie net om Afrikaansbelange te bevorder nie, maar ook bv akademiese vryheid. Die US-studenteraad het by monde van James de Villiers, nog ‘n De Villiers-hanskakie, hom ten gunste van Wim de Villiers se beoogde verengelsing uitgespreek. Open Stellenbosch (OS) het (soos gebruiklik seker sonder vooraf goedkeuring) ‘n nagwaak voor een van die administrasiegeboue gehou om die US-raadslede te probeer intimideer. Die studentevereniging Adam Tas, wat pro-Afrikaans is, het op 30 November, sonder veel publisiteit, ‘n memorandum aan die US-bestuur oorhandig. Die Afrikaanse Taalraad (ATR) het hom ook in ‘n mate ten gunste van Afrikaans uitgespreek. Die probleem is dat sowel Adam Tas as die ATR meertaligheid propageer pleks van kompromisloos pro-Afrikaans te wees. Dieselfde geld die US se Departement Afrikaans en Nederlands, wat in hierdie late stadium wakker geskik het deur uiteindelik te erken dat die Afrikaansdosente “bekommerd [is] oor die potensiële [!] verskraling van Afrikaans as akademiese en administratiewe taal” (LitNet 30 November). Daar is reeds jare lank werklike, maklik sigbare verskraling, sodat “potensiële verskraling” sekerlik erg eufemisties is.

Die Burger het op 30 November, toe hy vroegoggend met ‘n sterk geformuleerde mening ‘n verskil ten gunste van Afrikaans kon maak, redaksioneel geswyg. Daar is selfs verder gegaan. André le Roux, die dwars Sarie-joernalis, is toegelaat om in die rubriek Maandag Aktueel (p 8), onder die opskrif “Ons muf in dié klein dampkring”, sy stem dik teen Afrikaans te maak: “dat die gesprek oor die toekoms van Afrikaans nie veel wyer strek as ‘n selfkwetsende bekgeveg onder wit Afrikaners nie … As ons as liefhebbers van ons taal nie tred hou met en ‘straatslim’ aanpas by die snelle politieke en ekonomiese omwentelinge wat nou ná 21 jaar eers regtig momentum en vastrapplek kry nie, skakel ons onsself vinnig uit as pleitbesorgers van Afrikaans se regmatige belange.”

Le Roux hou van Wannie Carstens se taalkompomieë (bv ophemeling van Afrikaansvariëteite pleks van Standaardafrikaans, (oor)beklemtoning van die rol van bruines eerder as dié van wittes, bevordering van veeltaligheid en versoening pleks van Afrikaans en Afrikanerkultuur). Vir Le Roux gaan dit klaarblyklik om assimilasie met die verswelgende swart meerderheid; dus Suid-Afrikanerskap pleks van Afrikanerskap. Daarom het hy dit teen “taalbul-heethoofde”. Afrikaners moet blykbaar eerder sonder slag of stoot oorgee op pad na ‘n vergesogte, vae utopie: “Afrikaans het genoeg gravitas om in die komende dekades te gedy, mits hy op elke vlak en funksie tot die groter inklusiewe Suid-Afrika hertoetree.” Moontlik volg hieruit gebooie soos die volgende. Moenie vir Afrikaans veg nie, oftewel moenie ‘n taalbul wees nie. Moenie Afrikaans beskerm nie. Moenie weerstand bied teen die magte van die bose nie. Dan sal alles wel wees.

Le Roux skryf voorts: “Adam Small verwys verlede Woensdag diplomaties na NP van Wyk Louw se beskrywing van Afrikaners se ‘kleinburgerlikheid’. Louw, wat meer as enigiemand anders Afrikaans se ‘hoër funksies’ verpersoonlik het, was egter blatanter. Hy het dit ‘n ‘kleindorpse’ mentaliteit genoem … Met ‘n genetiese neiging tot ‘kleindorpsheid’ bedreig ons ons eie taalgoed deur te wil leef in ‘n land waarop ons verniet wens eerder as dié een waarin alle Suid-Afrikaners bestaan.” Le Roux hef dus eintlik ‘n loflied vir die kulturele oorgawe van Afrikaners aan. Hy veroordeel nie Small se ondersteuning vir De Villiers se voorgestelde US-verengelsing nie. Verder boor hy Afrikaners dieper as Small in die grond in. Small gebruik Van Wyk Louw graag selektief ter bevordering van sy eie politieke agenda. Small, wat in Londen nie hond haaraf met sy doktorale studie onder die leiding van die beroemde filosoof, Karl Popper (1902-1994), kon maak nie, wanskat Van Wyk Louw as denker.

Hoe misplaas Le Roux se instemming met Small is, blyk uit Peter Louw se brief op dieselfde bladsy in dieselfde koerant. “Adam Small se mening … dat my vader, NP van Wyk Louw [1906-1970], geen probleem met die verengelsing van die Universiteit Stellenbosch (US) sou gehad het nie, is vergesog en onbegryplik … in die lig van Louw se lewenslange en intense betrokkenheid by die Afrikaanse taal en letterkunde, sou ek egter presies die teenoorgestelde wil beweer: dat hy bitter omgekrap sou gewees het oor wat tans by die US gebeur … daar is oorweldigende aanduidings … dat Louw heel tuis sou gevoel het by hedendaagse taalverdedigers … Eintlik is ek vir sy onthalwe bly dat hy nie meer hier is om die pynlike afgang van Afrikaans in die afgelope dekades te beleef nie.”

Ek vind dit interessant dat WEG Louw (1913-1980, die broer van Van Wyk Louw) se seun ook juis nou op die US-taalstryd gereageer het. PC Louw, Stellenbosch, skryf dat hy ten sterkste aanstoot neem omdat ‘n woordvoerder van OS beweer dat gelyke status vir Afrikaans en Engels gelykstaande aan rassisme is. Louw voel seker dat sy vader so ‘n rassisme-aanklag as ‘n drogredenasie sou verwerp het. “Ek wonder of hy, indien hy nog geleef het, sy letterkundige en dokumenteversameling aan die Universiteit Stellenbosch sou wou bemaak het” (Die Burger, 3 deser, p 16).

Die US-raadsbesluit

Die aand van die 30ste is die US-raadsbesluit op die US-webwerf gepubliseer. Die mosie is glo met ‘n “oorweldigende meerderheid” aanvaar. Die vroeëre mosie van die uitvoerende komitee (15 November) is ook aanvaar. Die raad bly dus verbind tot die taalbeleid wat op 22 November 2014 aanvaar is. Van De Villiers se verengelsingsvoorstel is bloot “kennis geneem” pleks van dit ondubbelsinnig te veroordeel en te verwerp. “Die Raad verklaar onomwonde dat taal nooit [!] enige hindernis mag wees vir enige [!] student wat voorgraads of nagraads [!] aan die US wil studeer en nie óf Afrikaans óf Engels magtig is nie.” Letterlik is dit sekerlik ‘n oordrewe stelling, maar die implikasie is dat die US-raad se ideaal is dat alle studente hulle volledige leergang na eie keuse in Afrikaans of Engels moet kan voltooi. Dit gee uitdrukking aan die taalbeleid waarvolgens Afrikaans en Engels veronderstel is om gelyke status te geniet. Die verwysing na nagraads is interessant, want in die praktyk word eenvoudig aanvaar dat nagraadse onderrig aan die US mos (by voorkeur) in Engels is. In ten minste daardie sin is daar reeds geen gelyke status vir Afrikaans en Engels nie. Daar is myns insiens ook nie ‘n kat se kans dat die De Villiers-US hieraan ten gunste van Afrikaans sal verander nie. Hou deurgaans in die gedagte dat die uitvoering van die taalbeleid tans in die hande van mense soos Wim de Villiers en Nico Koopman, die viserektor vir transformasie, is. Hulle is die onwilligs denkbare mense om Afrikaans te bevorder.

Voorts versoek die raad “die Bestuur om met die oog hierop [die vorige aanhaling] die nodige meganismes verder uit te bou en deurlopend te monitor. Indien dit sou beteken dat die Engelse akademiese aanbod die gestelde teiken oorskry, sal dit die ondersteuning van die Raad geniet.” Hiermee word die veronderstelde gelyke status van Afrikaans en Engels ook voorgraads ongelyk ten gunste van Engels getrek. Teoreties word na ‘n 100% Afrikaans- en 100% Engels-aanbod gestreef, met 75% vir albei teen 2020, maar onder druk van OS mag die Engels-aanbod maar gouer as die Afrikaans-aanbod vermeerder word. Die US is/word dus onteenseglik ‘n oorwegend Engelse universiteit, teenstrydig met Jannie Marais se skenkings- en stigtingsvoorwaarde dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels mag beklee nie.

“Tergelykertyd verklaar die Raad dat dit [die oorskryding van die gestelde teiken vir Engels] nie ten koste mag wees van die ooreengekome minimum teiken vir die Afrikaanse aanbod nie.” Hier het ons dus ‘n situasie waar die Engelse aanbod gemaksimaliseer kan word, terwyl daar in die geval van Afrikaans bloot by die minimum teiken gehou hoef te word.* Die ewewig tussen Afrikaans en Engels word dus met raadsgoedkeuring verder versteur. Om hierdie pil te versuiker, word bygevoeg: “Die Raad versoek dat óók die Afrikaanse voorgraadse akademiese aanbod nog verder verhoog sal word.” Nagraads word die verengelste status quo hier egter sonder meer aanvaar. [* Dit herinner aan wat reeds in 2009 gesê is: “Stellenbosch het dus gekies vir ‘n minimale posisie vir Afrikaans en ‘n maksimale posisie vir Engels” (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, 2013, p 195).]

“Die Raad bevestig hiermee dat die Universiteit se meertalige aanbod as ‘n strategiese bate vir US beskou word en as ‘n kompeterende voordeel uitgebou moet word.” Dit weerspreek De Villiers se versugting vir ‘n verengelste US baie duidelik; dus sy poging om “gelykberegtigde toegang tot leer- en onderriggeleenthede vir alle studente te verseker” deur die US te verengels. Soos die ANC hou die US-raad egter van groeiende diversiteit (eintlik: ontwitting) en demografiese verswelging: “Die Raad beskou die groeiende diversiteit in die studente-demografie aan die US as ‘n groot bate vir sowel die akademiese as persoonlike vorming van die studente … Die Raad sal daarom saam met Bestuur kreatief wil bly dink hoe onderlinge begrip en waardering vir almal verbonde aan die US bevorder kan word, en die verrykingspotensiaal van die diversiteit maksimaal ontsluit kan word.”

“Wat die administratiewe en kommunikasie-taal aan die US betref, besluit die Raad dat taal nooit [!] uitsluitend mag wees vir studente en personeel nie. Die Raad aanvaar dat, soos tans, amptelike dokumente en kommunikasie daarom in Afrikaans sowel as in Engels beskikbaar sal wees.” Dit is in direkte teenspraak met De Villiers se standpunt: “Die primêre taal van kommunikasie en administrasie van die Universiteit Stellenbosch sal Engels wees.”

“Wat die voertaal van vergaderings en byeenkomste aan die US en in universiteitskoshuise betref, versoek die Raad dat dit onderling gereël word met die oogmerk om niemand uit te sluit nie.” Pleks van daarop aan te dring dat Afrikaans en Engels hier gelyke status moet geniet, speel die US-raad hier in die hande van hanskakie De Villiers. Wat in die praktyk waarskynlik sal gebeur, is dat Engels tot die (enigste) taal van nie-uitsluiting verklaar sal word (“almal verstaan mos Engels”) en Afrikaans dus hier taboe sal wees. Die resultaat sal dus in ooreenstemming met De Villiers se voorgestelde opdringing van Engels wees: “In koshuise en ander leefomgewings behoort studente Engels as omgangstaal in huisvergaderings en ander amptelike funksies [te] gebruik.”

Ten spyte van die duidelike leemtes in hierdie kompromisbesluit van die US-raad is dit allerweë as ‘n oorwinning vir Afrikaans bestempel. Onvolmaak soos die besluit is, is dit nogtans ‘n duidelike repudiëring van De Villiers se voorgestelde verengelsingsbeleid. Desnieteenstaande is geen mosie van wantroue in De Villiers gestel nie, terwyl daar ruim rede is om hom by die uitvoering van hierdie US-raadsbesluit te wantrou. Dit is nie sinvol om van wolf skaapwagter te maak nie. Afrikaans en De Villiers kan nie saam aan die US voortbestaan nie. Vorentoe sal ‘n keuse gemaak moet word. Die aanduidings is dat die toekoms aan die kant van De Villiers en ‘n eentalig Engelse US is. Alle OS-manewales en ander onrus sal waarskynlik voortaan na die US-raad afgewentel word, want mense soos De Villiers en Koopman is blykbaar eendragtig van dieselfde oortuiging as die destruktiewe magte op die kampus.

Die situasie waarin Afrikaans hom aan die US bevind, laat my dink aan ‘n HOP-huis met ernstige strukturele probleme. ANC-goedgekeurde kontrakteurs, soos De Villiers en Koopman, gebruik te min Afrikaanse sement en te veel growwe Engelse sand. Die leefruimte vir Afrikaans het verstikkend min geword. Maar diegene wat die US-HOP-huis op pad na Engelse eentaligheid verniet op ‘n skinkbord kry, juig daaroor. ‘n HOP-huis is immers ‘n leefruimte vir swartes, geskenk deur swartes, maar in groot mate gefinansier deur wittes. (HOP verwys na die ANC-regering se Heropbou- en ontwikkelingsprogram. Waarom heropbou? Dus, wie het afgebreek wat opgebou was? Die UDF/ANC en PAC met bv oproer, vandalisme en terrorisme.)

Na die US-raadsbesluit

Op die US-webwerf (1 deser) het die US-raad se voorsitter, George Steyn, die besluit toegelig en bygevoeg: “Ek beskou die Raad se mosie as ‘n baie sterk sein vir alle belangegroepe van die Universiteit Stellenbosch dat ons verbind is tot inklusiwiteit en die uitbreiding van onderrigtale aan die instelling. Meertaligheid is vir ons ‘n strategiese bate; dit maak ons uniek en gee ons ‘n kompeterende voordeel bo ander instellings.” Steyn se verduideliking is aangebied onder die opskrif: “Raadsmosie steun transformasie aan US.”

Op dieselfde dag en plek het die US-bestuur, myns insiens taamlik druipstert maar met ‘n goeie skeut hardegatheid, ook van hom laat hoor, onder die opskrif: “Raadsmosie versterk US as meertalige Suid-Afrikaanse universiteit – US Bestuur.” De Villiers se verengelsingsvoorstelle word ‘n “gespreksdokument” genoem en die US-raadsbesluit ‘n “riglyndokument”; dus nie voorskrifte waaraan die US-bestuur teen wil en dank uitvoering moet gee nie. Daardie riglyne versterk glo “bestuur se onmiddellike planne vir beter taalimplementering.” Een van die beginsels wat met ingang 2016 deur die US-bestuur toegepas gaan word, is:”kennisoordrag in lesings (kleiner groepe) moet ten minste in Engels plaasvind.” Dit is (grootliks) ‘n toepassing van De Villiers se verengelsingsvoorstel: “In kleiner klasgroepe sal alle inligting in Engels oorgedra word.” Wat ‘n groot en wat ‘n klein klasgroep is, word nêrens gespesifiseer nie. Die meeste onderrig vind waarskynlik in sogenaamde klein klasgroepe plaas. Deur sulke klasse by voorkeur te verengels is sekerlik opsetlik strydig met die jongste US-raadsbesluit.

De Villiers word soos volg aangehaal: “Dit is nie die rol van Bestuur om alle oplossings te probeer verskaf nie. Bogenoemde beginsels sal met fakulteitsrade bespreek word. Ons akademiese personeel sal ten beste weet hoe om meertaligheid in verskillende omgewings te implementeer, en Bestuur sal die nodige ondersteuning verleen.” Wat De Villiers hier sê, het uiters ernstige implikasies. Myns insiens is ‘n redelike vertolking dat aangesien sy oplossing vir die taalprobleem, naamlik verengelsing, nie deur die US-raad aanvaar is nie, die US-bestuur nie (noodwendig) verdere oplossings gaan probeer soek nie. Pleks van die voorskrifte van die US-raad te aanvaar en uit te voer, gaan De Villiers blykbaar toelaat dat die dosente (vryelik) volgens eie voorkeur oor die taalaanbod besluit. As hy hiermee wegkom, sal dit finaal die dood in die pot vir Afrikaans aan die US wees.

Uit Pieter Kapp se dokumentering van die US se taalgeskiedenis, Maties en Afrikaans (2013), is dit baie duidelik dat as besluite oor die onderrigtaal aan die US se dosente oorgelaat word, verengelsing vinnig intree. Dit het in die Fakulteit Lettere gebeur toe tweetalige klasse sonder raadsgoedkeuring goedsmoeds in die tweede en derde studiejaar ingestel is, pleks van Engelse onderrig tot die eerste studiejaar te beperk. Die Fakulteite Teologie en Gesondheidswetenskappe het toe dieselfde gaping gevat (p 109, 118, 139, 147). Na Russel Botman se diensaanvaarding as rektor in 2007 het hy Engels bevorder met: “Elke omgewing, hetsy fakulteit of administrasie-afdeling, bepaal sy eie taalplanne in ooreenstemming met die beleid” (p 159), terwyl daar geen duidelike begrip was van of bekommernis oor wat die taalbeleid behels nie. Toe is al gesê: “Nagraads word die taal deur die bepaalde onderrigomgewing bepaal” (p 160). Die sprekende resultaat hiervan is die huidige grootliks Engelse onderrig op nagraadse vlak. Die US-konvokasie het teen die desentralisering van die taalbeleid beswaar gemaak met die oproep dat geen ruimte in die taalbeleid toegelaat moet word wat “deur dosente en Bestuurslede gemanipuleer” kan word nie (p 160). Voorgraads het tweetalige klasse egter spoedig die reël en Afrikaanse klasse die uitsondering geword. Leopold Scholtz het geskryf: “Die T-opsie [tweetalige klasse] bly ‘n halfwegstasie na Engels en nou word dit nog verder vergemaklik deur die besluit oor die onderrigtaal na dosente af te wentel. Eikestadnuus het dit teleurstellend genoem, want die beleid is eintlik ‘n verswakking van die posisie van Afrikaans deur die besluite oor onderrigtaal te desentraliseer” (p 160). Die uitvoerende komitee van die US-raad het hierdie vergrype, wat Afrikaans ernstig benadeel het, later gekondoneer (p 163). Teen 2009 is gesê: “Dit het duidelik geword dat fakulteite en individuele dosente die vryheid wou hê om enige taalbeleid te volg wat hulle pas” (p 168).* “Wat nodig is, is spesifieke waarborge wat Afrikaanse onderrig uit die hande van die willekeurige besluite van dosente neem” (p 176). Teen die einde van 2009 het die voorsitter van die US-konvokasie gesê: “Dit is hierdie deurlopende gebrek aan ‘n spesifieke en duidelike beleid wat die deure oop laat vir dosente om Afrikaans te ignoreer” (p 200). [* Die militante Amanda Gouws is blykbaar ‘n sprekende voorbeeld hiervan: “In my tweejaarsklas van ongeveer 300 studente het ek in die eerste lesing gevra hoeveel in Engels onderrig wil word. Dit was ongeveer 80%, alhoewel net 60% Engelssprekend was. Die studente het gekies” (Die Burger, 1 deser, p 12).]

Wat die voorafgaande toon, is dat sodra die US-raad nie ‘n duidelike taalbeleid neerlê en ook verseker dat dit toegepas word nie, gedesentraliseerde, ongekoördineerde, arbitêre besluite aan die orde van die dag is, met chaotiese gevolge. Die gemeenskaplike kenmerk is dat die posisie van Afrikaans deurlopend verswak. “Daar is min simpatie en begrip by die dosente vir die [Afrikaanse] studente se taalsituasie. Afrikaanse studente is skugter om te protesteer omdat hulle vir drie dinge bang is: diskriminasie deur die dosent, groepsdruk van veral nie-Afrikaanse studente maar ook Afrikaanse studente om nie ‘n skouspel te maak nie, en om as nie vaardig in Engels nie gestereotipeer te word” (Kapp, p 221).

Kapp se studie toon dat die praktyk in groter mate verengels het as wat aan die US-raad gekommunikeer is. Dit is ‘n terrein waarop daar sedert 2002 ten koste van Afrikaans listig gelieg en bedrieg is. Dit geld die era van Chris Brink, Russel Botman en Wim de Villiers, drie rektore met ‘n anti-Afrikaanse ingesteldheid; direk strydig met wat hulle voor diensaanvaarding plegtig belowe het. Nou wil De Villiers blykbaar juis desentralisasie van taalbesluite toelaat sodat sy ideaal van ‘n verengelste US werklikheid kan word. Sy standpunt behels myns insiens ‘n doelbewuste en uittartende reaksie op die jongste US-raadsbesluit. Kortom, die Afrikaanse aanbod sal ingevolge daardie raadsbesluit myns insiens nie uitgebrei word so lank De Villiers die rektor is nie. Die Engelse aanbod sal egter sekerlik met geesdrif uitgebrei word.

Ten slotte

Dit is prakties onmoontlik om alles te berde te bring wat die afgelope week oor hierdie onderwerp gepubliseer is. Die res van my skrywe is dus baie selektief en oorsigtelik.

Amanda Gouws het die kans gebruik om propaganda teen Afrikaans te versprei. Hierdie gesindheid by haar kom van ver af, soos Kapp se teks bevestig. Dit gaan vir Gouws glo om sosiale geregtigheid en nie identiteit nie. Blankes word glo reeds op skool onregverdig bevoordeel omdat hulle in Afrikaans kan studeer. Verder: “Afrikaans is verpolitiseer.” (Die Burger, 1 deser, p 12). Gouws kritiseer Sonja Loots omdat sy nou as ‘n “selfaangestelde polisievrou” ontpop het. Dit kan interessant wees om te kyk hoe susters baklei. Joan Hambidge het Gouws teengespreek deur te ontken dat Afrikaans aan die Universiteit Johannesburg sonder noemenswaardige teenstand vernietig is. Gouws se beswaar dat die geveg aan die US eerder om kultuur as taal gaan, laat Hambidge vra: “Presies waar word taal en kultuur ooit van mekaar geskei?” (Die Burger, 3 deser, p 16). Hambidge wys ook op die verpolitisering van Engels. Uitheemse taalmodelle is volgens Gouws uit die bose. Afrika-modelle moet seker gesoek word. Hambidge meen daardie “uitheemse” modelle is plaaslik toepaslik. Afrikaans hoort in elk geval hier. “Waarom dit verpand vir Engels?” Hambidge neem tereg “standpunt in teen diegene wat ‘n sterk inheemse taal met ‘n lang skryftradisie probeer verloën.”

Die US-studenteraad kan weens die buitengewoon lae stempersentasie tydens sy verkiesing glad nie daarop aanspraak maak dat hy namens die meerderheid US-studente praat nie. Nogtans het hy die jongste US-raadsbesluit veroordeel. Dit geld ook Open Stellenbosch. ‘n Woordvoerder van OS beweer: “Die raad is onbevoeg en verstaan nie transformasie nie” (Die Burger, 1 deser, p 1). Vorentoe sal OS misbruik kan maak van Die Burger se sinspeling dat die US-raad demografies nie die samestelling van die US-studentekorps weerspieël nie (Die Burger, 28 November, p 12). Van die eienaardigste reaksies het gekom van Anne-Marie Beukes, die voorsitster van die Afrikaanse Taalraad: “Dit is bemoedigend dat Engels nie voortydig die verstektaal van die US sal wees nie” (Die Burger, 2 deser, p 3). Impliseer sy dat die tyd vir De Villiers se voorgestelde verengelsing weldra ryp gaan wees?

Leopold Scholtz is die enigste joernalis wat met ‘n pro-Afrikaansgesindheid in Die Burger skryf. Hy het kennis geneem van die gebrek aan steun uit bruin geledere in die US-taalstryd. Polities korrek pak hy die skuld daarvoor op die blankes. “Ons Afrikaners het ons bruin taalgenote, om dit sag te stel, baie stief behandel” (Die Burger, 3 deser, p 16). “Dit is een rede waarom bruin stemme in die openbare gesprek oor Afrikaans tot dusver oorwegend so terughoudend was.” Dit klink vir my erg eufemisties. Uit die geledere van ontwikkelde bruines is daar in werklikheid ‘n pro-Engelse golf. “Die tyd het aangebreek dat die wit, bruin en swart Afrikaanssprekers regtig hande vat.” Ek wonder soms hoe Scholtz dit regkry om skynbaar nie moeg te word vir sy eie holruggeryde, tam stories nie. Dit lyk vir my asof dit beter sou wees as Afrikaners hulle hande vry hou sodat hulle vir Afrikaans kan veg, want uit die geledere van ander etniese groepe sal geen hulp opdaag nie.

Tot en met Donderdag het Die Burger redaksioneel nog nie ‘n piepgeluid oor die US-raad se jongste besluit laat hoor nie. In die redaksionele Vryburger-rubriek, wat guitig probeer wees, is daar egter ‘n aanduiding gegee van die mate van erns waarmee hierdie groepie joernaliste die US-taalstryd betrag deur skuins te verwys na “hierdie ou taalsakie by Maties” (Die Burger, 3 deser, p 17).

Teen die einde van die week, Vrydag, is ‘n hoofartikel, onder die opskrif “Bou Maties nou as ‘n uitnemende, meertalige bate,” uiteindelik aan die saak gewy (Die Burger, 4 deser, p 14). Naïef-idealisties word beweer dat die US-raad se jongste besluit stabiliteit op die kampus gaan bring. Hoewel die raadsbesluit wesenlik as ‘n voortsetting van die status quo aangebied word, reken Die Burger dat daar “‘n aanvoelbare verskil” gaan wees. Die instelling van parallelmediumonderrig in die groter klasse word blykbaar as ‘n deurbraak beskou. Enersyds word die verengelsing van die kleiner klasse gerieflikheidshalwe verswyg. Andersyds word die waarskynlike weerslag van aparte klasse as apartheid (hoofsaaklik wittes woon die Afrikaanse en hoofsaaklik nie-wittes woon die Engelse klasse by) nie verreken nie. Dan volg hierdie twak: “‘n Meertalige kampus is eerder die vergestalting van die bedoeling van ons grondwetskrywers.” Wil Die Burger hiermee te kenne gee dat net die enkele universiteite wat in ‘n (afnemende) mate nog in ‘n mate Afrikaans is die grondwettoets slaag; dus dat die oorgrote meerderheid plaaslike, uitsluitlik Engelse universiteite, insluitende De Villiers se verengelsingsprojek, die grondwettoets druip? Myns insiens is uitsluitlik Afrikaanse universiteite in dieselfde mate as uitsluitlik Engelse universiteite grondwetlik regverdigbaar. ‘n Uitsluitlik Afrikaanse universiteit is en bly dié ideale oplossing vir al die US se huidige taalprobleme.

Pierre de Vos het die US met sy soort grondwetkennis probeer verengels, maar hy is op ‘n uiters bekwame manier deur die regsgeleerde Koos Malan tereggewys (Netwerk24, 4 deser). Piet (Kopdoek) Croucamp het teen diegene wat vir Afrikaans veg te velde getrek as mense wat “Afrikaans met vlakliggende slagofferskap verdedig” en wat “Afrikaans se toekoms wil afdwing” (Netwerk24, 3 deser) terwyl dit juis Engels is wat aan Afrikaanssprekende opgedring word. Charles Smith, daarenteen, kom deesdae met sterk pro-Afrikaanse uitsprake (Netwerk24, 3 deser). Les bes kan kennis geneem word van Ernst Conradie se artikel oor die aard van die universiteit (Netwerk24, 3 deser).

Troebel waters waar kernmoondhede mekaar die stryd aansê

Die verwikkelings rondom Sirië is besig om wêreldnuus te monopoliseer. Dit is tans ‘n warboel van gebeure, waar partye met uiteenlopende, en teenstrydige agendas, oogmerke, motiewe en strategieë mekaar die stryd aangesê het.

Lees ook gerus Franse leier na Moskou en Spanning tussen Rusland en Turkye.

Sedert die terroriste-aanval in Parys op 13 November, smous die Franse president van hoofstad na hoofstad om ‘n koalisie te probeer saamflans vir ‘n gesamentlike poging teen die Islamitiese Staat, ISIS of DAESCH in Sirië. Die afgelope week het hy besoeke afgelê by David Cameron, Matteo Renzi, Angela Merkel, Barack Obama, en ook by Pres Vladimir Poetin.

Tot pas voor die 13de November se aanvalle was pres. Hollande se grootse besorgdheid nog die beste manier om duisende immigrante uit die Midde-Ooste en elders oor die Franse platteland te versprei en gevestig te kry sodat hulle nie die situasie in die Franse stede nog verder verpes nie.

Of die vennote in die koalisie wat hy probeer vorm, die wil en begeerte het om die Islamitiese Staat aan te vat, is te betwyfel. Feit is dat Amerika, Brittanje en Frankryk grootliks verantwoordelik is vir die vestiging en groei van die Islamitiese Staat in Irak in Libië en in Sirië.

Voorts is dit ook duidelik dat Frankryk nie naastenby oor die militêre vermoë beskik om werklik ‘n betekenisvolle verskil in Sirië te maak nie. Die Franse weermag is oor die afgelope dekades deur ‘n reeks presidente stelselmatig afgetakel sodat Frankryk vandag net nie meer ‘n militêre moondheid is om van te praat nie.

Een vliegdekskip (die enigse wat Frankryk het) in die Oostelike Middellandse See is nie ‘n swaeltjie wat ‘n somer kan maak nie. Vandaar dan ook die angsvallige pogings om ‘n koalisie op die been te bring wat die werk kan doen. Want sedert 13 November voel pres. Hollande dat iets aan die terroriste probleem gedoen moet word. Lê daar dan nie belangrike verkiesings in Frankryk voor nie?

Die laaste been van pres. Hollande se werwingskampanje was ‘n ontmoeting met pres. Vladimir Poetin in Moskou. Die hoofdoel van sy besoek was om Barack Obama se wense aan pres. Poetin oor te dra dat Rusland hom daarvan moet weerhou van aanvalle teen “gemagtigde” Moslems in Sirië.

“Gematigde” Moslems is skynbaar dié wat hulle beywer om Basjar al-Assad se bewind omver te gooi, iets waarvoor Amerika en Frankryk hul beywer. Maar die Islamitiese staat veg natuurlik ook teen Assad. Daar moet dus teen Islamitiese terroriste opgetree word, maar nie teen die “gematigdes” nie.

Hoe onderskei moet word , in ‘n situasie soos die in Sirië tussen terroriste en “gematigdes” bly ‘n raaisel.

Hoe moet die Russiese lugmag byvoorbeeld te werk gaan om sy bomaanvalle te beperk tot terroriste en ekstremiste, in ‘n land waar ekstremiste en sogenaamde “gematigdes” presies dieselfde doel nastreef, naamlik die omverwerping van ‘n demokraties-verkose sekulêre president, grondgebied deel, dieselfde lyk, dieselfde taal praat en aan dieselfde geloof behoort?

Niemand kon tot dusver eintlik verduidelik wat presies ‘n “gematigde” rebel in Sirië is nie en hoe hy verskil van ‘n ekstremis bly ‘n raaisel. Die Moslems wat ingevoer word om die insurgensie te lei om Assad se bewind omver te werp, is juis gekant teen Assad se verdraagsaamheid teenoor ander godsdiensgroepe.

Terwyl die Franse President by Rusland witvoetjie gaan soek, neem die Franse regering steeds deel aan ‘n aktiewe sanksieprogram teen Rusland en net enkele weke gelede nog is die kontrakte vir die lewering van twee helikopterdraers aan Rusland verbreek.

Maar kom ons probeer weer logies en rasioneel kyk na die situasie in Sirië. Die storie wat die Amerikaners ons wil wysmaak, is dat Assad, soos Sadam Hoessein en Moeammar Ghaddafi voor hom, ‘n diktator is wat die demokrasieë nie kan gedoog nie.

Frankryk, Amerika en Engeland verkeer dus nou in die situasie dat hulle wil veg teen die Islamitiese staat sonder om Assad te bevoordeel en vir Assad wil verwyder sonder dat dit die Islamitiese staat versterk. Duidelik is dit logies onhaalbaar. Daarbenewens is Assad die sleutelfiguur in die stryd teen die Islamitiese staat.

Die gevegte vind ten slotte op sy grondgebied plaas. Die gevolg van hierdie absurde situasie is dat Amerika en sy bondgenote so ‘n soort halfhartige stryd teen die Islamiste voer en die enigste moondheid wat eintlik iets doelgerig teen die Islamitiese staat uitrig, is Rusland,

Watter belang kan die Amerikaners daarby hê of Sirië ‘n demokratiese regering het of nie? In Irak en Libië het hulle ook ingetree om diktatorskappe te verwyder en “gematigdes” aan die mag te bring, maar al wat hulle bereik het, was om die Islamitiese staat se posisie daar eindeloos te versterk. Die veldtog teen Assad is deel van dieselfde patroon: Amerikaners wat hulle eie belange dien op voorwendsel van die beskerming van die demokratiese regte van Siriërs, baie soos in Suid-Afrika ook die geval was.

Die Amerikaners en hulle Wes-Europese bondgenote handhaaf uitstekende betrekkinge met die weersinswekkende regimes in Saudi Arabië en Katar, aan wie hulle wapens teen miljarde dollars verkoop en wat dit op hulle beurt weer oorvloediglik verkwansel aan die Islamitiese staat in Sirië en elders. Ook die geld waarmee die Islamitiese Staat die wapentuig koop, verdien hulle deur die lewering van olie, katoen en wat nog meer aan die weste se gewaardeerde NAVO bondgenoot, Turkye.

Nou wat is dan die verskil tussen Irak, Libië en Sirië, aan die een kant en Saudi Arabië en Katar aan die ander? In werklikheid is hulle is almal voëls van eenderse vere maar mistens is dit ‘n feit dat Saddam, Ghaddafi en Assad die Islamitese fanatisme in toom gehou het en dit is tog wat werklik saakmaak.

Maar daar is wel ‘n verskil vir sover dit Amerika aanbetref: Die regimes in Sirië, soos Irak en Libië tevore, is nasionalisties ingestel en wil ‘n soewereine onafhanklike pad volg, terwyl Saudi Arabië en Katar kefferbrakke van Amerika is wat maar te graag na die Amerikaners se pype dans.

Een van die belangriksgte redes vir Amerikaanse vyandigheid jeëns Sirië is juis dat Assad in 2009 geweier het om ‘n gaspypleiding van Amerika se skoothond Katar oor sy grondgebied na Europa toe te laat. ‘n Mens veronagsaam net eenvoudig nie die begeertes van Amerika nie. Vra maar vir FW de Klerk.

Wat ook interessant is, is dat die Wes-Europeërs en Amerika ten spyte van hulle obsessionele beheptheid met menseregte geen probleme het om goeie betrekkinge te handhaaf en sake te doen met die rampokkerregimes in Saudi Arabië en Katar nie wat van die ergste verkragters van menseregte ter wêreld is.

Maar teen Rusland handhaaf hulle sanksies en kanselleer hulle wapenkontrakte omdat Rusland sy onmiskenbare regte in die Krim en in die Oekraïene opeis, waar geen belange van Europeërs geraak word nie. Waaroor dit alles vir Amerika gaan, is wêreldoorheersing en Rusland staan in die pad daarvan. Die uitbreiding van Islamitiese radikalisme wat hulle self help bewerkstellig het, staan natuurlik ook in hulle pad, maar dis onseker of die Amerikaners dit verstaan.

Die troebel politiek van Turkye in die gebied verdien miskien ‘n bietjie spesiale aandag. Turkye is sedert die Tweede Wêreldoorlog deel van die Noord-Atlaniese Verdragsorganisasie NAVO. NAVO is bloot ‘n ander naam vir ‘n Amerikaansgedomineerde militêre bolwerk wat na die oorlog gebore is uit die behoefte om ‘n teenvoeter te skep teen die Sowjetgeleide Warskou Pakt.

Na die ineenstorting van die Sowjetstelsel en die beëindiging van die Koue Oorlog het die NAVO in groot mate sy bestaansreg verloor behalwe om as instrument te dien vir Amerika se nuwe Koue Oorlog teen die Russe. Die posisie van Turkye as voorpos van Amerikaanse magsuitbreiding in Oos-Europa is dus die enigste regverdiging vir die teenwoordigheid van Turkye in NAVO.

In die Siriese krisis het Turkye duidelik sy eie agenda. Ten spyte van sy NAVO-lidmaatskap handhaaf Turkye ‘n hoogs dubbelsinnige beleid ten opsigte van die Islamitiese staat in Sirië. Turkye is ten slotte self ‘n Islamitiese staat!

Turkye se prioriteit is die vernietiging van die Koerdiese volk waarvan ‘n groot deel in Turkye woon. In hierdie onderdrukkingsprogram teen die Koerde geniet Turkye die bondgenootskap van die Turkmenis in Sirië waar daar ook ‘n Koerdiese gemeenskap is. Die Turkmenis is gewoon die naam vir Turke wat in Sirië woon. Hulle, saam met die Islamitiese staat voer die stryd teen Assad. Die Russiese lugmag doen ondermeer aanvalle op die Turkmenis ook wat die rede is vir die neerskiet van die Russiese vliegtuig deur Turkye verlede week.

Turkye ondersteun indirek die Islamitiese staat deur ondermeer olie ten bedrae van miljoene Euros per jaar van hulle te koop. Die westerse bondgenote het hulle tot dusver daarvan weerhou om die oliekonvooie onderweg uit Sirië na Turkye aan te val en lewer op hulle beurt dus ook indirekte steun aan die Islamitiese staat.

Turkye is trouens self nie baie ver verwyder van diktatortskap nie, soos blyk uit die aanhouding en tronkstraf van joernaliste wat die regering kritiseer. Tog staan die Amerikaners en hulle Wes-Europese bondgenote simpatiek teenoor Turkye se begeerte om toe te tree tot die Europese Unie.

Enkele jare gelede, het Erdogan (toe nog premier van Turkye) in ‘n toespraak aan die Turkse gemeenskap in Berlyn gesê: “Ons hoef nie tot die Europese Unie toegelaat te word nie, ons is reeds daar, honderdduisende Turke in Duitsland, Nederland, Frankryk en Oostenryk, trouens dwarsoor Europa.”

Turkye verteenwoordig altesaam 78 miljoen Moslems, wat ‘n felle slag sal beteken as hulle eensklaps in Europa toegelaat word.

Die EU staan eenvoudig hulpeloos en magteloos teenoor die toestroming uit Moslemlande en die Derde Wêreld wat hulle, weens linksliberale ideologiese indoktrinasie oor baie jare, nie eers meer as ‘n bedreiging sien nie en ook nie meer kan beheer nie al sou hulle wou. Wat betref Turkye subsideer die Europese Unie die Turkse ekonomie met ‘n miljard Euro per jaar ten einde Turkye in staat te stel om aan die vereistes vir Europese lidmaatskakap te voldoen.

Dis ook redelik duidelik dat die Weste besig is om die stryd teen die Islamitiese staat te verloor. In Afghanistan het hulle teen die Taliban verloor, terwyl die Islamitiese staat nou stewig gevestig is in Sirië, Irak en Libië. In so te sê elke geval was Amerika en Engeland direk vir die uitbreiding van die Islamitiese staat verantwoordelik en in die geval van Libië, Frankryk self ook.

Om dus op te som : Amerika, Engeland, Frankryk staan vyandig teenoor Assad. Soos met die meeste ander dinge het Duitsland eintlik geen standpunt nie en maak maar net soos die Amerikaners sê. Die Westerse bondgenote voer tot dusver halfhartige lugaanvalle uit op die Islamitiese staat wat ook teen Assad gekant is.

Amerika en sy bondgenote maak ‘n onderskeid tussen die Islamitiese ekstremiste en sogenaamde “gematigdes”, terwyl Rusland geen onderskeid tussen ekstremiste en “gematigdes” sien om hul lugaanvalle te loods nie.

Turkye is gekant teen Assad, steun die Turkmenis en gee voor om die Islamitiese staat te beveg, maar doen in die praktyk eerder die teendeel. Vyandigheid tussen Assad se Sirië, as voorpos van Russiese invloed in die Midde-Ooste is ‘n doring in die vlees van Amerika en sy Europese bondgenote. Amerika se vingers jeuk om Assad uit die kussings te lig, maar vir die oomblik steek Rusland ‘n stokkie daarvoor. Vyandigheid tussen Rusland en Turkye neem ook by die dag toe, veral na die afskiet van die Russiese vliegtuig.

Kortom ‘n kruitvat van ongekende omvang is in hierdie wêrelddeel aan die ontwikkel.

Dan Roodt: Gestel daar was geen swartes in Suid-Afrika nie?

Die boek deur Ferial Haffajee wat vandeesweek met fanfare vrygestel is, What if there were no whites in South Africa? het ‘n soort taboe verbreek in die sin dat dit ons noop om Suid-Afrika suiwer in rasseterme te beskou. So iets is sover ek weet, nog nooit vantevore gedoen nie, behalwe miskien deur Amerikaners vir wie dit sedert die dae van Lothrop Stoddard se Rising tide of color of Madison Grant se The passing of the great race al tradisie geword het. (Albei dié boeke kan gratis op die internet gelees word by laasgenoemde skakels of selfs gratis op Amazon.com as Kindle-boeke “gekoop” word.) Toevallig is my nuuskierigheid deur Stoddard se Rising tide of color geprikkel en dit is werklik interessant om te lees hoe die rasseprobleem destyds in die 1920’s reeds bespreek is. Stoddard is meer van ‘n geostrategiese ontleder van die groot “rassewêrelde” (wit, geel, bruin en swart), terwyl Madison Grant op biologiese ras fokus. In die voorwoord by Grant se The passing of the great race sê Henry Fairfield Osborn:

European history has been written in terms of nationality and of language, but never before in terms of race; yet race has played a far larger part than either language or nationality in moulding the destinies of men; race implies heredity and heredity implies all the moral, social and intellectual characteristics and traits which are the springs of politics and government.

Waarskynlik sou Ferial Haffajee en haar geesgenote hiermee saamstem: alle boosheid in Suid-Afrika is te wyte aan die aangebore tekortkominge van die blanke ras. Vir Haffajee, iemand wat in Suid-Afrika se gangbare tiperings as ‘n “kleurling” gereken sou word, sou Suid-Afrika sonder blankes ‘n utopie verteenwoordig. Vermoedelik sou die land baie meer suksesvol gewees het en niemand sou deur “blanke heerssug” of “rassisme” gekwel word nie. Nêrens in haar teks wat ek in Ferial Haffajee: an affirmative-action princess who lacks antiwhite courage geresenseer het, verduidelik Haffajee egter vir ons presies hoe ‘n swart Suid-Afrika sou gewerk het nie. Feit is egter dat sy dit as ‘n idee in die openbare domein invoer.

Op die Engelse PRAAG verskyn vandag insgelyks ‘n ander reaksie op Haffajee deur ‘n jong student, John White. Terwyl Haffajee vanuit die hoofstroommedia applous ontvang vir haar gewaagde droom van ‘n Suid-Afrika sonder blankes, sou dieselfde horde polities korrekte propagandiste waarskynlik minder geesdriftig wees oor die teenoorgestelde utopie: ‘n Suid-Afrika sonder swartes.

'n Toneel in Durban tydens die tydvak van Suid-Afrikaanse segregasie — ‘n Toneel in Durban tydens die tydvak van Suid-Afrikaanse segregasie

En as ons nou praat van “swartes”, gebruik ek “swart” in dieselfde sin as Ferial Haffajee, as die broederskap (of susterskap, om my nie die argwaan van al my fanaties feministiese lesers op die hals te haal nie) van alle nie-wittes. Of nie-blankes, daardie gewraakte term wat in die ou Suid-Afrika so dikwels op bankies in parke, by stasies en op strande verskyn het en sedertdien in duisende foto’s verewig is. Natuurlik het die suidelike VSA oor dieselfde bordjies beskik, maar Amerikaners word dit minder verkwalik as ons.

Haffajee is nie eens baie donker van gelaat nie en soos ek in my Engelse resensie noem, is sy nie swart nie:

For she herself is not black, and with her Muslim name would pass for a light-skinned Arab, such as an Egyptian. Or an Indian.

Nietemin identifiseer sy met die term “swart”: in haar wêreld loop die verdelingslyn tussen alle gekleurdes (= “swartes”) en die suiwer blankes of mense van Europese oorsprong. In haar swart Suid-Afrika sal daar steeds Indiërs, kleurlinge en Chinese wees, maar geen blankes nie. Hoe dit presies daar sal uitsien, weet ons nie. Dit sal net “beter” wees, synde bevry van blanke oorheersing, rassisme, Afrikaans (hoewel sy nie veel oor Afrikaans sê nie, is haar koerant, City Press, baie anti-Afrikaans), “witheid” en die “apartheidserfenis”.

Voorbeelde van lande in Suider-Afrika wat eensklaps “verswart” is, is Mosambiek en Zimbabwe. Albei lande het nie lank nadat die etniese suiwering van blankes plaasgevind het nie, tot die vlak van “armste land ter wêreld” teruggesak, met ‘n BNP per kop van ongeveer $200 per jaar. Maar vir Haffajee en ander aanhangers van “swartheid” maak sulke ekonomiese kwessies nie eintlik saak nie; wat tel, is die beginsel van ‘n suiwer swartheid wat utopies verwesenlik moet word. Julius Malema en baie ander hang insgelyks dié utopiese beginsel aan, van Suid-Afrika wat geheel en al swart moet word en alle aspekte van die maatskappy wat deur swartes besit of beheer moet word, soos plaasgrond byvoorbeeld.

In die lig van die voortdurende ophemeling en pleidooie vir ‘n swart utopie in Suid-Afrika, trek ek daarom vandag die stoute skoene aan en vra: Hoe sou ‘n blanke utopie in ons land lyk? Gestel daar was nooit enige swartes in Suid-Afrika nie of ons het reeds vroegaan ‘n soort Israelse muur op die Limpopo-grens gebou sodat geen swartes oor ons grense kon kom nie? Of andersins, pleks van tuislande te ontwikkel, het die Verwoerd-regering eenvoudig die reusebedrae wat destyds al aan swart onderwys en gesondheid bestee is, gebruik om swartes te betaal om na die nuut “bevryde” Afrikastate te emigreer? Indië sou ook die Suid-Afrikaanse Indiërs met ope arms ontvang het, as die staat maar net hul passaat per skip terug Indië toe sou betaal het.

As ek enigiets van swart denke verstaan, is dit die gedagte dat daar niks erger as blanke regering is nie. Daarom sou dit mos net logies wees dat elke swart man of vrou met blydskap na Ghana, Zambië, Tanzanië of Mobutu se Zaïre sou wou vertrek om die wondere van swart regering te gaan ervaar. Waarom het die ou NP dít nooit ingesien nie? Miskien was hulle te “rassisties” en het nie mooi na die boodskap geluister wat reeds van oral in Afrika en vanuit die raadsale van die Verenigde Nasies begin opklink het nie. In die Rand Daily Mail van destyds waarvan Helen Zille en Allister Sparks sulke trotse redaksielede was, is swart regering vir Suid-Afrika ook konstant bepleit omdat dit beter as blanke regering sou wees. Tans veg sowel Zille as Sparks steeds daarvoor om ons daarvan te oortuig dat swart regering die summum van menslike bestuur verteenwoordig, met die verskil dat hulle vandag in Beeld en Die Burger skryf.

Hoe dit ook al sy, hoe Suid-Afrika blank geword het, is nie vir my argument so belangrik nie. Feit is dat ons ‘n blanke land kon gewees het, met al die voordele daaraan verbonde. Dink ‘n bietjie daaraan:

Geen rassekonflik

Daar is van die Amerikaanse en Franse teoretici wat beweer dat oral waar twee of meer menslike rasse dieselfde grondgebied deel, rassekonflik onvermydelik is. Dis eenvoudig biologies, sê hulle. Sonder om egter die “harde” biologiese verklaring te aanvaar, kan ons empiries waarneem dat lande met beduidende rassediversiteit almal rassekonflik ervaar. Suid-Afrika en die VSA is sekerlik die mees voor die hand liggende voorbeelde. Maar ook Brasilië, Meksiko en die hedendaagse Frankryk en Brittanje waar rasseonluste en -terreur gereeld plaasvind.

Trouens, ‘n mens kan selfs sê dat, hoe meer rassediversiteit daar bestaan, hoe groter die konflik. Elke dag vind daar in Suid-Afrika iets soos 15 “betogings” plaas, waarvan ten minste twee in onluste of openbare geweldpleging ontaard. In die kleiner, homogene blanke lande van Europa of die blanke state van Amerika, is so iets ongehoord. Mense kla as jy skeef parkeer of nie jou huis se vensters skoon gehou nie. Trouens, in Switserland bestaan daar munisipale regulasies wat bepaal dat jy eenkeer per maand jou vensters moet skoonmaak. In sulke lande sien mens nooit enige vullis op straat nie; alles is netjies en skoon, georganiseerd en ordelik.

Geen ‘rassisme’

Suid-Afrika, asook die VSA, word gekenmerk deur histeriese openbare uitbarstings en obsessionele toesprake, artikels en referate oor “rassisme”. Trouens, rassisme word as die vernaamste maatskaplike probleem getipeer, nie die gebrek aan elektrisiteit of skoon water of eerlike regering nie.

In ‘n blanke Suid-Afrika sou die hele probleem van “rassisme” en al die energie wat daarin gestort word, soos mis voor die son verdwyn. Ek kan my kwalik voorstel dat daar in ‘n homogene samelewing soos Japan oor “rassisme” gewroeg word. Waarom sou een Japanner ‘n ander van “rassisme” wou beskuldig? Net so sou ons nie ons kosbare tyd en aandag op ‘n probleem soos “rassisme” in ‘n homogene blanke Suid-Afrika verkwis nie.

Baie min of geen misdaad

Dis nie meer omstrede om te sê dat swartes meer misdaad as blankes pleeg nie. Sowel in die VSA as in Suid-Afrika, is daar duisende statistieke wat dit oor en oor bewys. Slegs 2% van ons gevangenisbevolking van ongeveer 200 000 bestaan uit blankes, terwyl ons 9% van die bevolking verteenwoordig. In oorwegend blanke woonbuurte in Suid-Afrika word min of geen moorde gepleeg nie, terwyl honderde moorde in swart of bruin buurte in die Wes-Kaap per jaar gepleeg word. Die gevaarlikste tien polisiedistrikte in Suid-Afrika is almal in swart of bruin buurte geleë.

Die voordeel van ‘n blanke land met min geweldsmisdaad lei logies tot:

Net ‘n paar tronke

Met slegs 4000 blanke misdadigers, sou ons net ‘n paar tronke nodig hê. Vyf-en-negentig persent van die gevangenisowerheid of “departement van korrektiewe dienste” soos dit tans bekendstaan, sou onnodig wees. Dink aan die belastingbesparings. Met meer aandag en fondse vir maatskaplike werk, sou daardie paar duisend blanke misdadigers verder gerehabiliteer kon word en op die ou end sou ons dalk amper glad nie tronke nodig hê nie. Dit is die geval in Ysland, met sy homogene bevolking waar daar in die meeste jare nie ‘n enkele moord gepleeg word nie.

Goeie onderwys

Tans gaan onderwys in Suid-Afrika konstant agteruit omdat die hele stelsel vir swartes aangepas moet word. Minder wiskunde en spelling, en meer politiek en verdomming. Alles word makliker gemaak sodat ons kinders die skole verlaat sonder om behoorlik te kan lees en skryf of somme maak.

Almal van ons wat in die ou Suid-Afrika op blanke skole was, kan getuig van die hoë standaarde wat toe gegeld het. Ons het punte verloor as ons verkeerd gespel het, en almal moes wiskunde doen, selfs diegene wat nie universiteit toe sou gaan nie. In ‘n blanke land sou dié voortreflike standaarde terugkeer en sou ons kinders weer met die beste ter wêreld kan meeding.

Die lande met die beste skoolresultate is almal homogene Oosterse of Europese lande sonder rasseprobleme. Hier is die toptienlande ter wêreld wat skooluitslae betref, almal min of meer etnies homogene lande:

Singapoer
Hong Kong
Suid-Korea
Japan
Taiwan
Finland
Estland
Switserland
Nederland
Kanada

Op dié toptienlys is dit slegs Kanada wat na “veelrassig” of multikultureel neig, maar ons moet onthou dat ongeveer 80% van Kanada se bevolking steeds uit blankes bestaan.

Geen kultuurkonflik

Suid-Afrika, die VSA en ander veelrassige lande word deur intense kultuurkonflik gekenmerk. Standbeelde word gevandaliseer, skole word afgebrand, mense skree letterlik in die openbaar op mekaar omdat hulle gebelg voel oor die ander ras of groep se kultuur of geskiedenis. Hier is ‘n voorbeeld afkomstig vanaf Princeton, wat veronderstel is om een van die drie beste universiteite in Amerika te wees, maar waar swart studente wil hê dat die voormalige blanke president Woodrow Wilson se naam van ‘n gebou verwyder moet word:

Nêrens in Finland, Estland of Switserland wat oor redelik homogene blanke bevolkings beskik, is so iets denkbaar nie. Hoewel Switserland oor vier verskillende amptelike tale (Duits, Frans, Italiaans en Romansch) beskik, het die land in onlangse tye nog geen konfklik geken wat voertaal in skole of universiteite betref nie.

Net so is die taalkwessie in Suid-Afrika reeds in 1925 besleg toe Afrikaans en Engels as amptelike tale naas mekaar erken is. Daardie wet van 1925 is sonder ‘n teenstem in die parlement aanvaar, met ander woorde, selfs geharde blanke Engelssprekendes van Britse afkoms het dit ondersteun.

Afrikaanse skole en universiteite

Rondom ons stort Afrikaanse onderwys in duie soos wat die land se rassekonflik hom op Afrikaanse skole en veral universiteite laat geld. Miskien moet ek liewer sê: wreek. Omdat dit hoofsaaklik blankes is wat verkies om in Afrikaans onderrig te word – Afrikaanssprekende kleurlinge verkies universiteitstudie in Engels – spreek dit vanself dat Afrikaanse skole en universiteite in ‘n blanke Suid-Afrika sou gedy. Soos in die verlede, sou daar vier Engelse universiteite wees en omtrent sewe Afrikaanse universiteite, met min of geen konflik oor taal nie.

100%-matriekslaagsyfer

Dit is bekend dat die blanke matriekslaagsyfer in privaat- of voormalige model-C-skole naby aan 100% is. In ‘n blanke Suid-Afrika sou dié syfer gehandhaaf word of selfs verder verbeter omdat ons beter skole van ‘n hoër standaard sou kon onderhou en nie meer afwaarts getrek sou word deur swart onderwys nie. Gevalle van onderwysers wat hul leerlinge seksueel molesteer, dronk by die skool opdaag of glad nie opdaag nie, sou verdwyn of hier en daar as ‘n absolute uitsondering op die reël aangeteken word.

Geen vullis op straat

Gaan kyk ‘n bietjie hoe lyk enige straathoek waar minibustaxi’s swartes af- of oplaai. Gewoonlik baai die hele gebied in vullis en papiere wat net daar gestort word. Dan praat ‘n mens nie eens van die toestande in plekke soos Alexandra, Diepsloot, Soweto, asook die hedendaagse Hillbrow en Berea nie. Onlangs met die Sandton-fietswedren, wat ironies genoeg aan Mandela gewy is, het ek 27 kilometer deur Johannesburg, waaronder Hillbrow, Berea en Yeoville gery. Van ‘n fiets af is jy baie meer in kontak met jou omgewing as knus in ‘n motor. Dit is plekke waar ek as student gewoon het en waar ‘n mens kafees of boekwinkels kon besoek. Die hoeveelheid vullis op straat in daardie eens blanke, Westerse omgewings is onbeskryflik en ‘n stank van ou vullis en urine vul die lug, so anders as in blanke stede oorsee waar die strate daagliks gewas word en die strooi van vullis jou ‘n boete kan oplê.

Dink net hoe ons stede kon lyk indien dit ‘n blanke land was! Skoon, netjies, versorg, aangenaam, misdaadloos en veilig.

Geen probleme by Eskom, by SAL, Transnet, Telkom en die Poskantoor nie

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was eens een van die beste rederye ter wêreld, ‘n openbare maatskappy wat in die publiek se belang sonder enige korrupsie en selfverryking bestuur is. Tans gaan daar nie ‘n dag verby dat SAA soos dit deesdae eentalig Engels bekendstaan, nie die nuus haal weens korrupsie, wanbestuur en knoeiery nie. Tegnies is die swart SAL bankrot.

As die Poskantoor nie staak nie, word daar berig oor sy finansiële probleme en ‘n mens wag dae lank vir briewe om afgelewer te word. In die EU word 85% van briewe en pakkies binne 24 uur afgelewer. In ‘n land soos Swede word 92% van alle briewe binne 24 uur afgelewer en is die poskantoor so doeltreffend dat privaatkoeriers geen markaandeel by die poskantoor kan afneem nie!

Hoe lekker sou dit nie wees om weer ‘n blanke poskantoor soos dié in ‘n EU-land te kon hê nie? Wat nie jaarliks groot finansiële verliese ly en telkens deur die belastingbetaler gered moet word nie.

Indien Telkom vroeg genoeg begin het om in die internet in Suid-Afrika te belê, sou ons nie met stadige, duur internetverbindings gesukkel het nie.

Hoe minder oor Transnet en Eskom gesê word, hoe beter. Onder blanke ingenieurs en bestuurders, sou dié twee maatskappye egter weer kon gedy.

Beter sport sonder korrupsie

Suid-Afrika is die enigste land ter wêreld wat rassekwotas op sport afdwing. Uiteraard sou dit in ‘n blanke land nie nodig wees nie. Niemand sou bekommer oor die aantal swart spelers in die span nie, want daar sal net blanke spelers wees en niemand sou dit vreemd vind nie.

Sport in Suid-Afrika draai net om geld en politiek, in daardie volgorde. Atletiek is in ons land vernietig en korrupsie vier hoogty by vele sportliggame. In ‘n blanke Suid-Afrika sou sport weer ter wille van die spel en prestasie beoefen word. Ons sou weer topatlete en -swemmers lewer, en dalk die wêreldrugbybeker wen.

Geen minibustaxi’s nie

Die minibustaxi is die grootste euwel wat daar is. Hierdie onpadwaardige voertuie met hul vermetele, aggressiewe, onbeskofte en roekelose bestuurders veroorsaak tienduisende ongelukke per jaar waarin duisende mense sterf of vermink word.

Sowel die bestuurders as die passasiers is swart, dus sou daar in ‘n blanke Suid-Afrika geen minibustaxi’s wees nie en ons almal sou die paaie met ‘n lied in die hart kon bestyg, sonder om op die uitkyk te wees vir ‘n maniak wat jou van die pad wil afdruk of eensklaps sonder waarskuwing in die middel van die pad stilhou.

Geen terreur nie

In Suid-Afrika het 200 voorvalle van terreur vanaf 1960 tot 1994 plaasgevind. Dít alles kan met nie-blanke politiek verbind word. Immers het die Natte en die Sappe mekaar nooit met bomme bestook nie, al het hulle hewig oor allerlei sake verskil.

In ‘n blanke land sou daar geen terreur plaasvind nie en nêrens sou ons hoef te vrees dat iemand ‘n bom op straat of in ‘n winkelsentrum gaan stel nie.

Geen plaasmoorde nie

Plaasmoorde verteenwoordig insgelyks ‘n vorm van terreur wat ná 1994 toegeneem het. Geen blanke waarvan ek weet, het al ‘n plaasmoord gepleeg deur goedsmoeds ‘n boer of sy gesin te gaan aanval nie. In ‘n blanke Suid-Afrika sou daar geen plaasmoorde wees nie, boere sal nie hul huise met hoë heinings hoef te omring en met wapens hoef rond te loop nie.

Geen diefwering, lae versekeringspremies, minder polisiestasies

Trouens, in ‘n blanke Suid-Afrika sou geweldsmisdaad op dieselfde vlak as in Europese of Verre-Oosterse lande verkeer. Ons sal nie meer diefwering, alarms of hoë mure met elektriese heinings of lemmetjiesdraad nodig hê nie. Ons sal veel minder polisiestasies benodig en die privaatveiligheidsnywerheid sal grootliks verdwyn.

Versekeringspremies sal baie laer wees, sowel op huise as op motors en sodoende sal groot hoeveelhede geld meer produktief aangewend kan word.

Openbare hospitale sou weer uitstekend wees

Hospitale soos die Johannesburgse Algemeen of die HF Verwoerd in Pretoria was in die tyd toe hulle gebou is verstommende prestasies wat met die beste ter wêreld kon vergelyk. Streng susters en aanvallige blanke verpleegsters het daar gewerk en ‘n mens het amper na ‘n verskoning gesoek om hospitaal toe te gaan!

In ‘n blanke Suid-Afrika sou ons weer trots wees op ons openbare hospitale, net soos op ons skole en kampusse.

Kuns, letterkunde en musiek sou floreer

Soos in Europese lande, sou die owerheid sy bes doen om kultuur, kuns, letterkunde en klassieke musiek te bevorder. Die Staatsteater of die Johannesburgse Stadskouburg sou weer vir die doel aangewend word waarvoor sulke teaters gebou is, naamlik die opvoering van ernstige teater en operas. Daar sal weer simfonie-orkeste wees en die SAUK sal musiek bevorder soos dit onder Anton Hartman die geval was.

Boeke sal heen en waar na Afrikaans vertaal word en ons sal weer ‘n land van lesers in plaas van TV-kykers word.

Groter gelykheid en maatskaplike samehorigheid

Afrikanersosialisme soos dit onder die Nasionale Party in die vyftiger- en sestigerjare gewerk het, met goeie onderwys en goed bestuurde openbare maatskappye, asook ‘n hoë premie op wetenskaplike navorsing en ontwikkeling, sou waarskynlik in ‘n blanke Suid-Afrika terugkeer. Pleks van in die rigting van Zimbabwe te neig, sou ons veel meer soos ‘n Skandinawiese land wees, met ‘n hoë lewenstandaard, goeie skole en hospitale, asook vrede, voorspoed en veiligheid.

Anders as tans, waar die land deur ‘n klein oligargie van korrupte superrykes beheer word terwyl die grootste deel van die bevolking krepeer en die middelklas stelselmatig verarm en uitgeroei word, sou daar in ‘n blanke Suid-Afrika groter gelykheid wees en rykdom sou teen meriete en met harde werk bekom word, nie deur knoeiery en korrupsie nie.

Deur gesonde patriotisme en lojaliteit aan die eie land en volk, sal maatskaplike samehorigheid heers, met selfs Engelse wat Die Stem uit volle bors saam sing.

So ‘n land is die antitese van dít wat tans heers en wat swart nasionaliste en antiblanke skryfsters soos Ferial Haffajee bepleit.

Hoe ‘n mens dit kan bereik, is natuurlik ‘n ope vraag. Indien daar enige logika by swart nasionaliste en afrosentriste was, sou hulle almal môre die minibustaxi Zimbabwe toe gehaal het om die voortreflikheid van ‘n volkome swart land te gaan ervaar. Hulle sou graag wou wegvlug van “rassisme”, Westerse kultuur en argitektuur, die apartheidserfenis, Afrikaans en Afrikaners.

Dog, as Malema, Haffajee en soveel ander die reg het om hul swart ideaal na te streef, mag ons seker maar droom van ons wit ideaal?

Dan Roodt: Portret van die liberale Afrikaner

Ek wil vandag iets sê oor die sg. “liberale Afrikaner”. Daar is seker iets te sê vir klassieke liberalisme uit die negentiende eeu, asook die begrip van “verdraagsaamheid” soos mens dit by Voltaire en later John Stuart Mill en die Engelse liberaliste teëkom.

Die punt oor die “liberale Afrikaner” is egter dat hy geensins verdraagsaam is nie. As jy iemand op Facebook teëkom wat soos ‘n graadtien in ‘n seunskoshuis vloek en almal uitskel, dan weet jy jy het nou met ‘n “liberale Afrikaner” te doen. Hy of sy beheers alle p- en d-woorde. Eintlik beskik hy nie oor ‘n standpunt nie, maar hy voel hy moes twintig of dertig jaar gelede teen die NP gewees het, was dit nie, en nou wil hy die verlore tyd en geleentheid inhaal. Bowenal is hy ‘n konformis en voel hom part en deel van die “wenners”, die regerende ANC en SAKP. Kommunisme verstaan hy nie so mooi nie, want Marx en Engels is so bietjie bokant sy vuurmaakplek, maar hy hou van die idee dat konserwatiewe boere se plase afgevat gaan word en verlekker hom in alle ellende wat hulle en ander Afrikaners mag tref.

Eintlik moet ‘n mens hom nie as ‘n “liberale Afrikaner” beskryf nie, want hy verwerp die begrip “Afrikaner” en beskou hom as ‘n “Suid-Afrikaner” of wêreldburger. Hy is bevry van alle identiteit behalwe ‘n soort oppervlakkige Amerikaanse verbruikersidentiteit en is, tesame met Mal Max, Piet Kopdoek en ander, ‘n groot voorstander van Engels. Engels, Engels, alles Engels. Hy lees slegs Engels en luister net Engelse liedjies van die tipe wat aanmekaar oor Radio Hoëveld gespeel word. Sy kinders is gewoonlik op ‘n Engelse skool sodat hulle “diversiteit” eerstehands kan ervaar en sommer ook in Boerehaat geïndoktrineer kan word. Alles wat Afrikaners verkleineer, slegsê of verneder, vind hy goed en mooi.

Hy bewonder politieke geweld; die kragdadige uitsprake en dreigemente van Julius Malema maak hom opgewonde. Die gedagte dat die EFF ‘n paar konserwatiewe of “regse” Afrikaners kan gaan doodmaak, vervul hom met groot blydskap. Terreur is ook aanvaarbaar solank dit teen Afrikaners gepleeg word.

Die meeste liberale Afrikaners kan nie meer Standaardafrikaans praat nie, maar voel hulle het een of ander “sê” oor wat met die taal behoort te gebeur. Hulle weet niks van die Afrikaanse kultuur of letterkunde nie en eet eerder ‘n McDonalds-roomys as ‘n stuk melktert. “Wow” en “Awesome” is die woorde wat hulle die meeste gebruik, wat spreek van ‘n soort permanente adolessensie en intellektuele agterstand wat dagga nie kan uitwis nie. Ja, baie van hulle rook dagga, ‘n Engelse en swart gewoonte wat hulle as deel van hul “bevryding van Afrikanerskap” sien. Dit dra by tot die benewelde wyse waarop hulle die wêreld sien en ervaar.

Leedvermaak is die emosie wat die reste van hul Afrikaansheid definieer en hulle ervaar dit veral wanneer hulle hoor dat ons taal verder gemarginaliseer word, dat iemand wat vermoedelik van hul dekadente waardes verskil iets oorgekom het, deur misdadigers aangeval of selfs vermoor is. Al sê hulle dit nie so openlik nie, is hulle eintlik gen gunste van plaasmoorde want mense op die platteland hou van Steve Hofmeyr, woon sy konserte by, en verdien daarom om in revolusionêre massamoorde tereggestel te word. As hulle iets van die Franse revolusie geweet het, sou hulle dalk besef het sulke dinge het al voorheen gebeur, maar hul kennis van die Europese geskiedenis is nog swakker as hul kennis van Afrikanergeskiedenis.

Sy styl is vulgêr, nodeloos om te sê, of “geen styl”. Terwyl hy fulmineer oor “grys skoene”, ‘n frase uit die sewentigerjare, trek hy besonder swak aan en dra sulke vuil tekkies en swak passende jeans wat Mr. Price nie eens sou verkoop nie. Sommige liberale mans dra ook kopdoeke, omdat hulle heimelik daarna aspireer om gay swart vrouens te word.

Dít, in ‘n neutedop, is die liberale Afrikaner wat nóg liberaal nóg Afrikaner is, maar op die rand van ons volkslewe ons probeer verpes en beledig, want dit is al waartoe die spesie in staat is.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Wim Moet Weg #WMW

Die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl is op 10 Oktober 1975 ingewy. Die hoogte van die hoofsuil is 57 meter. Die argitek, Johan Carel (Jan) van Wijk (1926-2005), beskryf wat tydens die oprigting gebeur het: “Op ‘n dag, toe die bopunt van die hoofsuil bereik is, en daar met die finale afwerking daarvan begin sou word, het ek in ‘n tierende suid-oostewind besoek afgelê by die monument. Gedagtig aan die ossillering van die ‘vliegtuigvlerk’ in hoë winde, moes ek net eenvoudig na bo om die fenomeen van bewegende of swaaiende beton persoonlik te gaan ervaar. Die strukturele ingenieurs het immers die suil ontwerp om te kan beweeg, te kan ossilleer. Saam met Victor Hugo, die voorman, is ek met die oop hysbak na bo – tot by die toppunt. Staande op die steierwerkplatform rondom die punt, en met my hande daarop, ervaar ek die sirkelvormige beweging, omtrent 200mm na alle kante toe. Met my uitlating van ‘Magtig Vic, maar die ding beweeg seker te veel!’ staar hy my verbysterd aan en sê: ‘Meneer, dis nie die monument wat beweeg nie, maar die steierwerk!’ Wat ‘n verligting – en ‘n dankie aan die struktuurmanne! Die taal sal staan, ondanks hoë winde” (Jan van Wijk, Taalmonument, Tokai: Historical Media, 2014, p 55-56). (‘n Bespreking van die boek is op Praag, 31.08.2014, gepubliseer.)

Van Wijk het sy lewe vir Afrikaans gewaag. Hy het sekerlik nie voorsien dat “hoë winde” Afrikaans 40 jaar later minder as 30 kilometers van die Paarl op Stellenbosch sou tref nie. Die argitek van die wrewel teen Afrikaans is die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), Wim de Villiers. Na aanleiding van sy akademiese prestasie as student is De Villiers Slim Wim genoem. Maar ‘n slim mens is slim in sekere opsigte en nie in ander nie.

Dit het standaardpraktyk geword om genialiteit met Albert Einstein (1879-1955) te assosieer. Walter Isaacson skryf: “Extraordinary brilliance made his face a symbol and his name a synonym of genius” (Einstein: his life and universe, New York: Simon & Schuster, 2007, p 2). Hy noem Einstein “science’s preeminent poster boy” (5). Einstein was ‘n briljante fisikus maar het gebrekkige wiskundige vermoëns gehad (216). Sy eerste vrou, Mileva Marić, het hom met wiskunde gehelp (3). “She solves all the mathematical problems for me” (136). “I treat my wife as an employee whom I cannot fire” (183). Marcel Grossmann (xx, 36, 159), Michele Angelo Besso (xix, 136) en Walther Mayer (363) het Einstein ook met veral wiskundige probleme gehelp. Aan die einde van sy lewe het Einstein gesê: “If only I had more mathematics” (542).

Later het Einstein tog van Mileva geskei, hoewel dit nie maklik was nie: “I am curious what will last longer, the world war or our divorce proceedings” (236). In 1919 het hy met sy tweede vrou, Elsa, getrou. Sy het hom met vertaling in en uit Frans en Engels gehelp omdat hy net Duits goed magtig was (246). “Einstein tended to become impractical once outside the scientific field” (378). Hy kon nie swem (435) of motorbestuur nie. “‘The professor does not drive,’ Elsa often said. ‘It’s too complicated for him'” (438). Hy was ook “naïve in the field of international politics” (493). “Genius in science is no guarantee of sagacity in political affairs … Einstein has come down from the stars to dabble in ideological politics, with lamentable results … It is always astonishing to find that a man of great intellectual power in some directions is a simpleton or even a jackass in others” (528). Maar Einstein se sêgoed, bv vergelykings, getuig van sy briljantheid. “He had discovered something faster than the speed of light, he said: ‘The speed with which a woman arriving in Paris goes shopping'” (465). Sy nuwe vaderland, Amerika, het hy raak gekarakteriseer: “Everything – even lunacy – is mass produced here” (537).

Ek wil Wim de Villiers nie met Einstein gelykstel nie. Al wat ek probeer aantoon, is dat ‘n slim mens net in sekere opsigte slim is en in ander opsigte ernstige beperkings kan hê. Die uitlating van Einstein wat De Villiers die meeste ter harte moet neem, is: “One can be an internationalist without being indifferent to members of one’s tribe … I am glad that there should be a little patch of earth on which our kindred brethren are not considered aliens” (282). Die Jood Einstein het na Israel verwys. In die konteks van hierdie skrywe verwys die aanhaling na Afrikaners, Afrikaans en die US.

In Afrikaans is daar ‘n uitdrukking: “Slim vang sy baas.” Dit beteken “lis slaag nie altyd nie; ‘n mens kan te slim probeer wees en dan daarom misluk” (HAT). Dit is wat myns insiens die afgelope tyd met die US-baas gebeur het. Vorentoe gaan Afrikaans moeilik van die US-gebeure herstel, maar dit geld ook vir De Villiers. Afrikaans en De Villiers kan nie saam aan die US voortbestaan nie. Afrikaans moet verkieslik die enigste of niks minder nie as die hooftaal aan die US wees. De Villiers moet gaan. Dit geld ook sy viserektor vir transformasie, Nico Koopman.

De Villiers se voorstel vir die verengelsing van die US het as ‘n groot skok gekom. Tog is Praag-lesers beter daarop voorberei as ander mense. Die kreeftegang van Afrikaans aan die US, veral sedert 2002 toe Chris Brink die rektor geword het, is deur Pieter Kapp in die boek, Maties en Afrikaans (2013), gedokumenteer. Die boek is op Praag (6.04.14) bespreek, bv “Primêre, vertrek-, verstek-, ankeltaal, ens, is terme wat onnodiglik hulle intrede gemaak het omdat afgewyk is van die gesonde historiese vanselfsprekendheid dat Afrikaans die enigste US-onderrigtaal is.”

Op 1 Desember 2014 is De Villiers se aanstelling as US-rektor bekend gemaak. Op dieselfde US-raadsvergadering is besluit dat Afrikaans en Engels voortaan gelyke status aan die US sou hê. Eintlik is dit ‘n doelbewus misleidende leuen, want net voorgraads sou die twee tale amptelik gelyke status hê. Nagraadse onderrig sou, indien nie uitsluitlik nie, by voorkeur in Engels geskied. Voorgraads is daar ook geen werklike taalgelykheid nie, want gesamentlike klasse ontaard in hoofsaaklik Engelse onderrig, terwyl hulle amptelik as 50-50% gereken word. Tolking geskied uit Afrikaans in Engels, maar nie (noodwendig) andersom nie, want, so word daar geredeneer, Afrikaanssprekendes verstaan mos Engels. Wat hier gesê word, geld net die hoofkampus.

Die Militêre Akademie op Saldanha is in elk geval eentalig Engels. In Bellville is die US-sakeskool oorweldigend Engels, al word daar in advertensies valslik beweer dat dit nog moontlik is om ‘n magistergraad in Afrikaans te voltooi. Hier kan daar geskuil word agter die argument dat die US se nagraadse onderrig mos in Engels is. En voorgraadse MBChB-onderrig in die mediese fakulteit? Daar is verswarting en dus verengelsing aan die orde van die dag. Hoekom dit so is, kan afgelei word uit die rasgebaseerde toelatingsbeleid. Van blanke matrieks word vir moontlike toelating ‘n gemiddelde van 92% vereis, van bruines en Indiërs 60% en van swartes 50% (Die Burger, 24 deser, p 18).* Russel Botman het sodanige hemelskreiende rassediskriminasie eufemisties “belyning” genoem. Geen akademikus met akademiese integriteit sal so ‘n opset aanvaar of goedpraat nie. Desnieteenstaande beweer Nico Koopman dat die US gelyke geleenthede aan almal bied (US-webwerf 7 Augustus). Om van beurtafrikaans by die Militêre Akademie, die US-sakeskool en die US se mediese fakulteit te praat sou ‘n ernstige oordrywing wees.

[* ‘n US-amptenaar beweer hierdie inligting is onakkuraat en verwys na riglyne (nie voorskrifte nie) wat op die internet beskikbaar is (Die Burger, 27 deser, p 18). Daarvolgens word ‘n gemiddelde matriekpunt van minstens 70% van alle MBChB-studente vereis. 25% van die keuringsfaktor word deur nie-akademiese meriete bepaal. Die geslagsprofiel van aansoekers word ook in ag geneem. Die eerste 100 plekke word nie-rassisties toegeken. Die volgende 150 plekke gaan aan bruines, Indiërs en swartes. ‘n Verdere 20 plekke gaan spesifiek aan swartes. Die US-rektor kan 2 plekke na sy goeddunke vul. As daar hierna plekke oor is, mag hulle aan Indiërs en blankes toegeken word. Daar is ook ‘n verlengde MBChB-program met 40 plekke uitsluitlik vir bruines, Indiërs en swartes. Die rol wat transformasie, inklusiwiteit en diversiteit in hierdie keuringsproses speel, word erken. Dit is vir my duidelik dat akademies begaafde blanke aansoekers om nie-akademiese redes erg benadeel word.]

Kort na sy aanstelling as rektor maar voor diensaanvaarding het De Villiers gesê: “Afrikaans as akademiese taal moet ondersteun en uitgebrei word.” Maar hy het ook gesê: “Ek is entoesiasties oor die koers waarop prof Russel Botman die US geplaas het,” wat die drastiese afskaling van Afrikaans ingesluit het. Reeds toe het ek geskryf: “Dit is juis De Villiers se opmerkings oor Afrikaans wat glad nie gerusstellend is nie.” “Vir De Villiers is Afrikaans blykbaar nie werklik ‘n hartsaak nie, bloot ‘n (lastige) verskynsel wat, soos Botman dit so graag gestel het, ‘bestuur’ moet word.” “De Villiers ondersteun die nuwe taalbeleid in die waan dat dit tot die ‘uitbreiding van Afrikaans as akademiese taal’ sal lei.” “Soos Chris Brink kan hy anders wees as wat hy aanvanklik voorgegee het.” In daardie vroeë stadium is voorspel “dat daar tydens die rektorskap van De Villiers klemverskuiwings gaan wees, maar van ‘n daadwerklike ommekeer van die situasie, dus van ‘n welkome terugkeer van die US na ‘n egte Afrikaanse universiteit, is daar geen sprake nie” (Praag 13.12.2014).

Op 1 April het De Villiers diens as US-rektor aanvaar. Op 29 April het hy sy intreerede gelewer. Hy het beklemtoon dat die US nie ‘n Afrikaanse universiteit is nie en dat die taalbeleid (eintlik Afrikaans) deur sommige (eintlik swartes) as uitsluitend ervaar word. Inklusiwiteit was die wagwoord: ‘n US “where everyone feels welcome” en “a University that works for all of us.” Maar dan kondig hy eksklusiewe nuwe studiebeurse vir bruin studente aan. Ook dat die Verwoerd-plaket verwyder gaan word, wat sommige mense verheug maar ander aanstoot gee. Internasionalisering was sy ideaal: “The challenge for us is to be locally relevant, yet globally competitive,” wat pro-Engelsgevolge inhou; des te meer omdat die teiken is om teen 2018, die US se eeufeesjaar, ‘n meerderheid swart studente en personeel/dosente te hê (Praag 10 Mei). Blankes en Afrikaans word om politieke, dus nie-akademiese, redes toenemend uit die US gedruk. Daar is geen sprake meer van ‘n US wat ooreenkomstig die stigtingsvoorwaarde van Jannie Marais verseker dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels beklee nie. Daarom behoort Afrikanerdonateurs net so ywerig hulle steun te onttrek. Wat sou Jannie Marais gedink het van daardie groep uitgenooide gaste wat op 30 Mei in sy huis op Coetzenberg byeen was? Hoeveel van hulle is taalbulle wat bereid is om vir ‘n Afrikaanse US te veg? Hoeveel is taalboewe wat Wim de Villiers se verengelsing steun?

Op 12 deser het De Villiers sy taalplan bekend gemaak: Dat Engels met ingang volgende jaar “die primêre taal van kommunikasie en administrasie” aan die US moet word. Die openbare reaksie daarteen was so oorweldigend dat die uitvoerende komitee van die US-raad op 15 deser vergader het. Daarna is aangekondig dat die taalbeleid vir 2016 bly soos dit is en dat Afrikaans nie “verwater” sal word nie. Ook dat De Villiers se pro-Engelsversugting ‘n besprekings- en nie ‘n beleidsdokument is nie; dus ydele wensdenkery. Ook dat De Villiers wyer moet konsulteer as Open Stellenbosch, die ANC se SASCO en die US-studenteraad deur ook insette van Afrikaanse studente-organisasies en die US-konvokasie te verkry en in ag te neem. Ook dat die korrekte prosedure met die taalvoorstelle gevolg moet word, dus die standaardroete via die fakulteite en senaat voordat die saak aan die US-raad voorgelê word. Dit kom neer op niks minder nie as ‘n repudiëring van die opportunistiese De Villiers.

Maar dit lyk asof De Villiers vasbeslote is om sy sin ten koste van Afrikaans te kry. Daarom ontken hy dat die vlieër wat hy opgestuur het, teruggetrek is. Dit lyk asof hy ‘n stryd met die US-raad wil aanknoop, want hy weet dat sy voorstelle in die volle raad (met sy bv Blade Nzimande-verteenwoordigers) ‘n beter kans op aanvaarding as in die raad se uitvoerende komitee het. Dit lyk ook asof hy die skuld vir die onrus en vandalisme wat sedertdien op die kampus voorgekom het, wil afwentel op die uitvoerende komitee van die raad, wat nie genoeë geneem het met De Villiers se oorgawe aan die eise van Open Stellenbosch nie. Hy word in sy kwaad gesterk deur 226 persone, veral dosente, wat hulle steun aan sy Engelse taalplan toegesê het. Daarom skryf De Villiers: “Dit is ‘n moeilike tyd vir almal van ons, maar kom ons hou by ons visie om ‘n meer inklusiewe, innoverende en toekomsgerigte instelling te word wat kennis in diens van almal bevorder” (US-webwerf 17 deser). Daardie inklusiwiteit sluit Afrikaans grootliks uit en daardie “almal” het nie wittes nie maar swartes op die oog. Dalk ly De Villiers aan swartsig: Op die kampus sien hy by voorkeur swartes raak maar hoogstens die swart skaduwees van wittes. Dit lei tot sy illusie van homogeniteit en inklusiwiteit onder die dekmantel van Engels. Die voorttierende onrus moet aan De Villiers se ruggraatloosheid gewyt word. Hy wend geen daadwerklike poging aan om bv Open Stellenbosch kort te vat nie. Hou in gedagte dat ‘n universiteit veronderstel is om ‘n opvoedkundige inrigting te wees, met die rektor in die rol van hoofopvoedkundige.

‘Afrikaners het grondige redes om die erodering van hulle taal, kultuur, skole en universiteite heftig teen te staan’

Onder die 226 persone wat De Villiers se verengelsingsvoorstel steun, is daar Afrikaanssprekende Moslems soos Mohammad Karaan (Die Burger, 19 deser, p 1) en Aslam Fataar (Eikestadnuus, 26 deser, p 4), wat ‘n leidende rol gespeel het om ondertekenaars te werf. Wat hier gebeur, is soortgelyk aan Open Stellenbosch: ‘n Klein groepie luidrugtiges probeer voorgee dat hulle die meerderheidsmening verteenwoordig. Onder die 226 ondertekenaars is daar iemand soos Nico C Gey van Pittius wat op sy Boere-voorgeslag roem. Hy is ‘n mens wat soos De Villiers in die mediese enklawe van die akademie opgelei is en glad nie kultuur, ideologie en propaganda verstaan nie. Na analogie van die Engels wat hy met Duitse vriende moet praat, vind hy dit noodsaaklik dat die US moet verengels (Netwerk24, 19 deser). Hy is dermate gebreinspoel dat hy die belange van die ander vooropstel en die belange van sy eie mense versaak. Hy besef blykbaar nie dat die meeste universiteite in die wêreld nie Engels as voertaal het nie; dat die US die reg het om Afrikaans te wees en kragtens sy stigting sodanig moet wees. Daar is by Gey van Pittius geen begrip vir die gevoelige en onnodige verliese wat Afrikaners sedert 1990 gely het nie. Afrikaners het grondige redes om die erodering van hulle taal, kultuur, skole en universiteite heftig teen te staan.

Op dieselfde dag wat De Villiers met sy Afrikaansverraad gekom het, het hy die aand van die 12de ‘n permanente uitstalling van bruin mense se eertydse woongebied, Die Vlakte, geopen. Die US se gebou vir die fakulteit lettere en sosiale wetenskappe (voorheen die BJ Vorster-gebou) is op grond gebou wat ingevolge die groepsgebiedewet onteien is. Die US het destyds die skynbaar onvergeefbare flater begaan om die grond sonder verskoning te aanvaar pleks van dit te weier. Hiervoor kan Wim de Villiers en Johan Hattingh, die dekaan by wie die blink idee van die uitstalling ontstaan het, nie genoeg verskoning vra nie. Die naïewe Hattingh het reeds in 1992 beweer dat Afrikaans geen beskerming nodig het nie (Kapp, p 62). De Villiers is gaande oor die nuwe uitstalling; nie net omdat dit ‘n hou teen blankes inkry nie, maar ook omdat dit hom help in sy pogings om sy linkse voorganger, Botman, nie net na te doen nie, maar te oortref. Ek verwys hier na Botman se uitstalling van die Slag van Andringastraat (1940) in die RW Hilcocks-gebou (Praag 25.08.2013), ‘n gebeurtenis wat De Villiers na 25 jaar herdenk het (Praag 13 September). Maar De Villiers sal nie Jannie Marais na ‘n eeu huldig nie.

Sowel die pasgenoemde Botman- as die Hattingh/De Villiers-uitstalling dui op eksklusiwiteit; dus die manier waarop daar deesdae met die veelgeroemde begrip inklusiwiteit omgegaan word. Aansluitend hierby word daar tans geadverteer vir aansoeke om vyf studiebeurse wat deur De Villiers eksklusief vir bruines, vorige inwoners en afstammelinge van Andringastraat/Die Vlakte, ingestel is (Die Burger, 18 deser, p 3). De Villiers se voorgestelde uitsluiting van Afrikaans as voertaal word ironies ook as ‘n poging tot groter inklusiwiteit aangebied.

Op Stellenbosch is Hattingh eintlik die arm man se Anton van Niekerk. Hy het na Van Niekerk dekaan geword en hy probeer om net so oorverlig te wees. Hy spog daarmee dat hy reeds op 13 Mei ‘n fakulteitsvergadering volledig in Engels gefasiliteer het. Die rede daarvoor was dat van die dosente sou uitloop as hy dit nie gedoen het nie. Onder druk swig hy dus net so knap soos De Villiers. Hattingh besef nie dat studente dieselfde laai gaan uithaal as daar in Afrikaans gedoseer word nie. Taalboewe, of hulle nou dosente of studente is, moet tot hulle eie skade eerder vryelik toegelaat word om weg te bly. Hattingh glo sonder meer die louter twak, afkomstig van Amerika, dat swart Engelssprekendes “twee keer so hard vir die helfte van die punte moet werk” (Die Burger, 26 deser, p 23). Hy steun De Villiers se verengelsingsvoorstel met ‘n ontwyking van sy verantwoordelikheid: Daar is glo “geen ander keuse nie.” As Afrikaans aan die US tot die vlak van Xhosa neergehaal word, sal dit glo “nuwe geleenthede na vore” bring. Die resultaat sal wees dat Afrikaans met talle “uitdagings” geseënd gaan wees.

Polities korrek het die US onlangs aangekondig dat ‘n eredoktorsgraad aan Adam Small toegeken gaan word. Hy word gewoonlik beskryf as ‘n Afrikaanse digter en dramaturg. Ingevolge hierdie betiteling het ek gedink dat Small, weens die anti-Afrikaansvlaag wat De Villiers ontketen het, die ontvangs van hierdie akademies waardelose sertifikaat sou weier. Die teenoorgestelde het gebeur. In Die Burger ontvang Small deurgaans net die hoogste lof. Hy het egter besluit om eerder ‘n brief in die Cape Times te publiseer waarin hy De Villiers gelukwens met sy inisiatief om Afrikaans nek om te draai. De Villiers se anti-Afrikaansingesteld hou volgens Small “geen bedreiging” vir Afrikaans in nie. “Inteendeel, Afrikaans word bevorder” (Die Burger, 25 deser, p 11). Sulke brutale onnoselheid laat nie my hart soos ‘n besie sing nie (Ingrid Jonker).

Small bevestig my vermoede dat daar feitlik geen ontwikkelde bruine is wat met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie. Waar is die reaksie van bv Henry Jeffreys, Hein Willemse, Christo van der Rheede en Danny Titus; mense wat graag baie oor Afrikaans te sê het? Hulle is klaarblyklik nie sterk teen De Villiers se taalplan gekant nie; eerder, soos Michael le Cordeur, ten gunste daarvan. Titus het wel oor die US-gebeure geskryf en ‘n pleidooi ter bevoordeling van bruines gelewer, maar nie ‘n woord ten gunste van Afrikaans nie (Netwerk24, 26 deser). Is dit hoe die ATKV-kultuurhoof veronderstel is om te reageer? Die enigste bruine (waarvan ek weet) wat De Villiers teengespreek het, is die oudpolitikus, Peter Marais: “Die gerieflikheidswaarde van Engels as kommunikasietaal, in uitsonderlike gevalle, moet nooit gebruik word as ‘n strategie om Afrikaans te lei na kulturele selfmoord nie … Waarom nie ‘n uitsluitlik Afrikaanse universiteit vir ons ook nie?” (Eikestadnuus, 19 deser, p 6; ‘n berig wat doelbewus nie deur Die Burger oorgeneem is nie).

Soos die US het Die Burger danksy Jannie Marais se vrygewigheid ontstaan en is hy veronderstel om die belange van Afrikaans en Afrikaners te bevorder. In hierdie sage vervul Die Burger, soos De Villiers, ‘n skandalige rol. Die uitsprake van anti-Afrikaanselemente, soos Max du Preez en Amanda Gouws, geniet prominensie. Die studenteraadslid James de Villiers se betoog ten gunste van verengelsing word gepubliseer (Die Burger, 19 deser, p 15), maar nie die uitstekende pleidooi ten behoewe van Afrikaans deur Frederik Rudolph van Dyk van die Adam Tas-vereniging nie (LitNet 16 deser). ‘n Hele bladsy word afgestaan aan ‘n US-betoger, Ntina Lentsa, wat nie in Afrikaans klas wil loop nie maar Frans leer (Die Burger, By, 21 deser, p 13). Dit is soortgelyk aan die swartes wat Spaans leer om in Kuba medies te studeer maar plaaslik om die dood nie Afrikaans wil leer nie. ‘n Duidelike aanduiding dat Die Burger se simpatie by De Villiers se taaltransformasie lê, is gegee toe Joan Hambidge se pro-Afrikaansstandpunt met ‘n duim wat afwaarts wys en Stan du Plessis se vertrapping van Afrikaans met ‘n duim wat opwaarts wys, geïllustreer is (Die Burger, 19 deser, p 9). Dierselfde laai is uitgehaal toe Hattingh se anti-Afrikaansstandpunt (duim op) naas Ebbe Dommisse se pro-Afrikaansstandpunt (duim af) gepubliseer is (Die Burger, 26 deser, p 23). Afgesien van Die Burger se ontstaansgeskiedenis kan ‘n mens nie glo dat die redaksie van ‘n Afrikaanse koerant die verengelsingsproses aan die US kan steun nie. Bun Booyens jr is die redakteur. Sy pa, Bun Booyens sr, was ‘n egte Afrikaner wat jare lank voortreflike akademiese werk ten bate van Afrikanerkultuur aan die US gedoen het. Rapport en Volksblad steun Afrikaans en nou selfs ook Beeld (sonder Adriaan Basson).

Ten slotte plaas ek die kersie op die koek. Chris Brink het die US-rektor geword deur die aanstellingskomitee gewetenloos te belieg oor sy houding jeens Afrikaans (Praag 15 deser, 1ste paragraaf). Reeds op 13 Desember (kyk hier bo) het ek die moontlikheid geopper dat De Villiers dalk dieselfde gedoen het. Onder die opskrif “Et tu, Brute?” staan daar in Eikestadnuus (19 deser, p 1) die volgende oor Wim de Villiers: “Prof Christo Viljoen, president van die US-konvokasie, sê hy voel mislei deur De Villiers en die besprekingsdokument weerspreek wat hy met sy keuringsproses beloof het. ‘Ek was lid van die keuringskomitee vir die keuring van kandidate vir die pos van rektor en visekanselier. Hy het daartydens die versekering gegee dat Afrikaans se posisie ononderhandelbaar is. Hy was trouens verbaas dat daar enige twyfel bestaan dat Afrikaans nie sou voortbestaan as onderrig- en kommunikasietaal aan die US nie. Nou het hy, sewe maande ná sy bewindsaanvaarding geswig’.” Dit lyk asof De Villiers ‘n volledig toegeruste swakkeling is. Die US-raad behoort sy gedrag as kontrakbreuk te beskou. Net soos Die Burger doelbewus nie berig het oor die damesstudente wat die boewe se gemors by Jannie Marais se standbeeld opgeruim het nie, het die koerant hierdie belangrike inligting oor De Villiers nie gepubliseer nie. Dít terwyl Eikestadnuus ook ‘n Naspers/Media24-publikasie is en Die Burger dikwels berigte daaruit oorneem.

Die US-raad vergader Maandag, 30 deser. Dan neem die US moontlik afskeid van óf Afrikaans (en Jannie Marais) óf Wim de Villiers (en Nico Koopman). Die waarskynlikste uitkoms is egter dat die ondergang van Afrikaans aan die US ietwat uitgestel word. Enige besluit sal as spoorslag vir verdere onrus dien. Die pro-De Villiers Amanda Gouws sê: “As ons nie hierdie rubicon [Max du Preez se term] oorsteek nie, sal die destabilisering van die universiteit voortgaan. Ons wil nie konstante ontwrigting hê nie” (Die Burger, 20 deser, p 1). Deur aan Open Stellenbosch se anti-Afrikaanseise toe te gee, sal egter net as aanmoediging vir verdere eise dien, bv dat Afrikaanssprekende dosente se Engels nie goed genoeg is nie, dat Jannie Marais se standbeeld verwyder moet word, ens. Soos Saul Alinsky (1909-1972) dit gestel het: In die geledere van boewe “the issue is never the issue. The revolution is the issue.”

Leon Lemmer: Jannie Marais, die Stellenbosse weldoener

As Suid-Afrika en die Universiteit Stellenbosch (US) voortgegaan het om wesenlik te wees wat dit was, sou vanjaar ‘n gloriejaar vir Johannes Henoch (Jannie) Marais (8.09.1850-30.05.1915) gewees het. ‘n Eeu na sy dood word Marais doelbewus misken deur die US, wat sy ontstaan in 1918 aan ‘n Marais-skenking van ₤100 000 te danke het, uit ‘n boedel wat ‘n kontantwaarde van ₤405 000 gehad het (bron hier onder, p 166). Dié miskenning kan direk in verband gebring word met die diensaanvaarding van Wim de Villiers as US-rektor op 1 April vanjaar.

Ter huldiging van Marais het die historikus Pieter Kapp ‘n goed nagevorste teks geskryf wat as ‘n pragboek gepubliseer is: Nalatenskap sonder einde: Die verhaal van Jannie Marais en die Marais-broers ([Stellenbosch]: Het Jan Marais Nationale Fonds, 2015, 216p, R290). Binne ‘n jaar na sy aankoms in die Kaap in 1688 is die Marais se Hugenote-stamvader, Charles, dood omdat ‘n Khoi-Khoi hom met ‘n klip gegooi het (16). (Dalk verklaar hierdie historiese feit waarom Jannie Marais, anders as Wim de Villiers, nie eksklusiewe studiebeurse vir klipgooiers, soos dié van Andringastraat/Die Vlakte, ingestel het nie.) Naas Jannie, die jongste van nege kinders uit ‘n latere geslag, word daar in die boek aandag aan die volgende broers van hom gegee: Charles Pieter (1834-1905), Frederik Ryk Rudolph (Frikkie) (1836-1917), Petrus Johannes (Pieter) (1839-1912), Abraham Johannes Benjamin (1846-1899) en veral Christian Ludolph (1849-1934). Die vier jonger broers, Pieter, Abraham, Christian en Jannie, het hulle in 1870 na die diamantvelde aan die Vaalrivier en by Kimberley en Delportshoop begewe en finansieel baie suksesvol gewees; dermate dat hulle mettertyd talle plase besit het.

By die delwerye het Jannie as John bekend gestaan (37). Hy het in 1891 na Stellenbosch teruggekeer (64) en ‘n suksesvolle sakeman en politikus geword. Naas Jannie was van sy ander broers ook ryk en finantropies. Een van Jannie se ideale was “om den roem van Stellenbosch als schitterend middelpunt der Zuid-Afrikaansche opvoeding te handhaven” (98). In die politiek het hy aansluiting by Jan Hendrik (Onze Jan) Hofmeyr, die Afrikanerbond en JBM Hertzog gevind en weerstand teen Cecil John Rhodes gebied. Die koerant Die Burger dank sy ontstaan en sy oorlewing in die moeilike aanvangsjare aan die finansiële ondersteuning van Jannie Marais. Hy het gesê: “So lank as Jan Marais leef, sal De Burger nie sterf nie” (115). Die bedoeling met die koerant was om “in de eerste plaats naar de belangen en rechten van ons eigen land en volk” om te sien (114). Toe die eerste uitgawe van die koerant op 26 Julie 1915 verskyn, was Marais reeds oorlede. In De Kerkbode is hy gehuldig: “Als Afrikaander van den ouden, echten stempel – een waardige burger, een ware patriot, een liefhebbende echtgenoot, een getrouwe en oprechte vriend – was hij een navolgenswaardig voorbeeld voor zijn volk en hun nageslacht” (120).

Vir studie aan die Victoria Kollege, die voorloper van die US, het Frikkie, Christian en Jannie studiebeurse beskikbaar gestel, wat “te eniger tyd teruggetrek kon word as die gedrag, hardwerkendheid en vordering van die student nie na wense was nie” (131). Vergelyk dit met die gedrag van sommige hedendaagse US-beurshouers, wat skotvry daarvan afkom as hulle chaos op die kampus saai en selfs wanneer ernstige skade aan eiendom aangerig word. Aangrypend is die geskiedenis van Jannie Marais se US-nalatenskap. By minstens twee geleenthede is hy genader om die universiteit finansieel moontlik te maak, maar hy het dit toe nie gerade geag nie (140). Later het hy die versekering gegee dat hy binne 10 jaar ₤100 000 sou skenk. Sy testament is opgestel maar hy het dit nie onderteken nie. Die dag voor hy en sy vrou na Montagu sou vertrek sodat hy behandeling vir sy artritis kon ontvang, het twee vriende hom op 20 Maart 1915 oorreed om sy testament te teken (141). Hy is skaars twee maande later op Montagu oorlede.

Die US se “natuurlijke bestemmingh” is beskryf as dié van “een Hollands-Afrikaansche universiteit” (142). Die enigste rede waarom Engels as ‘n moontlike mede-onderrigtaal genoem is, is omdat die politieke klimaat op daardie stadium sodanig was dat ‘n eentalige Hollands-Afrikaanse universiteit waarskynlik nie deur die regering goedkeur sou word nie (167). “Op sy eerste vergadering het die senaat van die pas gestigte Universiteit ‘n toekomsvisie gestel wat Jannie Marais tevrede sou laat glimlag het. Hulle het hul daartoe verbind dat die Universiteit hom ‘in de ondersteuning van het Afrikaanse volk moge blijven verheugen'” (142). Hier is daar duidelike tekens van niks anders nie as “‘n Afrikaanse nasionale bewussyn” (143); spesifiek Afrikanernasionalisme. Dit is in ooreenstemming met Jannie en die ander Marais-broers se politiek. By Jannie Marais se graf is soos volg hulde aan die oorledene gebring: “Stellenbosch zou haar rechterhand moeten vergeten als het vergeten zou wat Jan Marais voor haar was” (143). Honderd jaar later matig Wim de Villiers hom aan om sowel daardie regterhand as die Afrikaner Jannie Marais gewetenloos te misken. ‘n Mens moet ‘n dik, polities-korrekte, ANC-gedienstige vel hê om so iets te kan doen.

Op 10 Oktober 1950, Krugerdag, is Coert Steynberg se standbeeld van Marais onthul (145), presies 25 jaar voor die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl. Die standbeeld staan op Marais-plein (dikwels Rooiplein genoem) in die sentrum van die US-kampus. Dit is waar Marais vanjaar gehuldig moes gewees het. Dit is nie gedoen nie onder meer omdat Wim de Villiers pleks van wet en orde te handhaaf, toegelaat het dat boewe die wel en wee van die US bepaal. Open Stellenbosch misbruik die Rooiplein dikwels vir demonstrasies, sonder om vooraf die nodige verlof te vra. Op 17 deser het brandstigting, vandalisme en algehele chaos hoogty op die kampus gevier. ‘n Buiteband is aan die voetstuk van die Marais-standbeeld aan die brand gesteek. Pragtige, wit damesstudente het agterna, te midde van die uiterste uittarting van swartes, met emmers en besems die gemors probeer opruim. Die Burger het ‘n foto van die brandende buiteband gepubliseer maar nie van die vroue wat spreekwoordelik kaalvoet oor ‘n hedendaagse Drakensberg geloop het nie; klaarblyklik omdat die koerant nie simpatie vir Afrikaans wil wek nie. Foto’s van dié damesstudente, toonbeelde van beskaafdheid, is op die internet gepubliseer. Wim de Villiers het geen goeie woord vir die damesstudente gehad nie en ook geen slegte woord vir die boewe se onbeskaafde gedrag nie. Daar is geen sprake van die vervolging of skorsing van die vandale nie. Nog minder dat die boewe verskoning moet vra en die skade moet vergoed. In ‘n neutedop illustreer dit die situasie waarin die US hom bevind.

Die duidelike bewoording in Jannie Marais se testament lui soos volg: “Een honderd duisend ponden Sterling … aan een kommissie van negen trustees … ten behoeve van de inrichting in verband met het hoger onderwijs te Stellenbosch bestaande, en tans bekend als het Victoria College, of enige Universiteit die later te Stellenbosch moge worden gevestigd … doch meer biezonder van het onderwijs in en door middel van de hollandse taal in zijn beide vormen (dat will zeggen Afrikaans zowel als Nederlands) en wel te dien einde dat in sodanig onderwijs de hollandse taal in zijn beide vormen als voormeld geen mindere plaats dan de andere officiele landstaal zal innemen” (9; ook 167).

Victoria Kollege is die Engelse Stellenbosse onderwysinrigting waaruit die US ontwikkel het. Na die Anglo-Boere-oorlog (1899-1902) en Uniewording (1910) was daar ‘n sterk opbloei van Afrikanernasionalisme, soos vergestalt in die Rebellie (1914) en aangehelp deur bv die Afrikanerbond. Hoofsaaklik Afrikaanssprekendes het aan die Victoria Kollege studeer. Hierdie kollege het in 1874 ontstaan en is in 1887 na koningin Victoria vernoem. Daar was toenemende maar vreedsame aandrang op Hollands/Afrikaans as voertaal. In 1912 is daar van owerheidsweë beswaar aangeteken omdat die kollege se registrateur ‘n brief in Hollands aan die onderwysminister gestuur het. “Waarop die registrateur geantwoord het: Waarom moet hy alles dubbel doen ter wille van Engels as die raad van die Universiteit van die Kaap Goeie Hoop waarvan hy as registrateur lid was alles net in Engels kan uitstuur” (100-101).

Reeds in 1912 was daar dus al dubbele standaarde enersyds vir Afrikaans en Engels en andersyds vir die Victoria Kollege en die Engelse Universiteit Kaapstad. Deesdae hou Wim de Villiers sy toesprake by voorkeur in Engels en het hy sy voorstel vir die verengelsing van die US op 12 deser uitsluitlik in Engels aan die US-senaatslede gestuur. Die verklaring waarin 226 mense De Villiers se verengelsingsinisiatief steun, is ook uitsluitlik in Engels. Sedert die US in Maart 1918 begin funksioneer het, het dit tot die einde van die 20ste eeu progressief verafrikaans (170). Fanie Cloete, wat die allerbedenklikste rekord van teenstand teen Afrikaans en Afrikaners aan die US het, beweer egter dat die US nooit Afrikaans was nie (Netwerk24, 17 deser).

Daardie bemaking van honderdduisend pond word deur die nege trustees van Het Jan Marais Fonds (HJMF) geadministreer. Die geld kon na goeddunke maar verkieslik in huislenings vir huiskopers belê word. Die rente op die belegging is aangewend om by uitstek die US te bevoordeel (167). Op 1 Julie 2013 was die waarde van die HJMF R13 miljoen (171). In sy geheel beskou sou dit “nie onbillik wees nie om te beweer dat die fonds … tussen sewe en 10% van die staat se subsidie tot die Universiteit se inkomste bygedra het” (174).

Die restant van Jannie Marais se boedel, ₤40 000, is ook in ‘n trust, Het Jan Marais Nationale Fonds (HJMNF), omskep. Hierdie fonds het ses trustees en die beleggingvoorskrif is soos dié vir die HJMF, maar die aanwending van die opbrengs verskil. Die rente-opbrengs moet aangewend word “voor en ter bevordering van de nationale belangen op welk gebied ook al van de Hollands-sprekende bevolking van Zuid-Afrika in enig deel van de Unie doch bij voorkeur op het dorp en in het district Stellenbosch” (171). Die HJMNF se opdrag strek dus veel wyer as die HJMF se toespitsing op die US. Op 1 Julie was die waarde van die HJMNF R1 145 184 267 (171). Metteryd is daar in bv effekte, aandele en effektetrusts belê (180-181), met skouspelagtige resultate. Interessant is die feit dat AB de Villiers, Wim se pa, as egte Afrikaner van 1977 tot sy dood in 1992 een van die trustees was (184, 186). Hy sou geen behae hê in die bv anti-Afrikaansgedrag waaraan sy verwende jongste kind hom vanjaar as US-rektor skuldig gemaak het nie.

Aanvanklik was daar sterk voorvleueling by die HJMF se nege en die HJMNF se ses trustees. Mettertyd het die HJMF “sy onafhanklikheid van die US afgestaan en is sy rekening … na die US se interne rekening oorgeplaas. Die aandeleportefeulje is ook na die US se beleggingsportefeulje oorgedra” (175). Die HJMNF is ook van tyd tot tyd deur die US om hulp genader. “Wat die Universiteit met dié hulp gedoen het om die ander doelstellings van die testament te verwesenlik, is nie bekend nie” (177). Sedert Chris Brink die US-rektor was (2002-2007) en veral sedert die dienstermyn van Russel Botman (2007-2014) is daar tereg groeiende kommer oor die status van Afrikaans aan die US. Hierop het Wim de Villiers op 12 deser die seël gesit met sy voorstel vir die blatante verengelsing van die US.

Die HJMNF het van die US-verwikkelinge kennis geneem. Reeds in 2002 het die trustees dit oorweeg om steun aan die US in te kort (188). Die voertaal van die US is deur Brink ondergeskik aan die diversiteitsbeleid gemaak (188), wat sedertdien meesal “transformasie” genoem word. “In sy voorsitterverslag van 2004 het prof Andreas van Wyk verklaar dat die druk op Afrikaans aan die Universiteit dit nodig maak om die klem te verskuif van ondersteuning van verskeie projekte aan die Universiteit na projekte wat Afrikaans bevorder. Die trustees het op sy aanbeveling ‘n beginselbesluit geneem dat die fonds voortaan sal konsentreer op die bevordering van Afrikaanse belange in die land as geheel” (188). Hiermee word die HJMNF in selfs groter mate as voorheen ‘n fonds wat werklik nasionaal of landswyd finansiële ondersteuning bied.

“Toekennings aan die US sou in die toekoms net oorweeg word indien dit aksies vir die direkte bevordering van die Afrikaanse taal en kultuur of van die materiële en geestelike welsyn van die Stellenbosch-gemeenskap ten doel het en ten beste deur die Universiteit uitgevoer kon word. Dié standpunt is in 2009 herbevestig, met die klem daarop dat geen organisasie of projek wat Afrikaans uitsluit, ondersteun sal word nie” (189). Hierdie besluit dateer uit die Botman-era. In 2010 het Botman sy kommunisties-geïnspireerde Hoop-veldtog van stapel gestuur. Hy het dit as deel van die US se herposisionering beskou waarin die universiteit van sy “language roots” wegbeweeg. Die bevordering van Afrikaans en Afrikanerkultuur is doelbewus van die Hoop-projek uitgesluit. “Die [HJMNF-]trustees het hulle … [in 2012] duidelik uitgespreek teen enige pogings van die Universiteit om die fonds se bydraes as deel van sy HOOP Projek-fondsinsameling te hanteer” (189).

Op 30 Mei vanjaar was daar ‘n kranslegging op Jannie Marais se graf in die Onderpapegaaiberg-begraafplaas. Dieselfde aand is ‘n onthaal vir genooide gaste in Marais se eertydse huis in Coetzenberg aangebied. Die verrigtinge is deur die HJMNF gereël. Die uittredende voorsitter, Andreas van Wyk, het die aanwesiges toegespreek. Die teks is op LitNet (1 Julie) gepubliseer. In die toespraak is geen melding van Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US gemaak nie. Volgens Van Wyk is dit ‘n saak vir die HJMF, waarvan hy nie eens weet wie die voorsitter is nie. Die situasie van Afrikaans aan die US is so benard dat dit myns insiens noodsaaklik is dat enigeen wat die belange van Marais se nalatenskap op die hart dra, die US-stigtingsvoorwaarde herhaaldelik moet opper. Ook moet die De Villiers-US se doelbewuste versuim om Marais vanjaar te huldig, verdoem word. Sekerlik ook De Villiers se moedswilligheid om juis vanjaar sy hoop uit te spreek dat die US eerder primêr ‘n Engelse universiteit moet wees.

Dit is duidelik dat die HJMNF-trustees bewus is van die radikale wesensverandering wat die US veral sedert 2002 ondergaan; bv van ‘n Afrikaanse na ‘n Engelse universiteit. “Met die koue winde wat die afgelope twee dekades vir Afrikaanse organisasie[s] en die Afrikaanse taal waai, is die bydraes van Jannie Marais se nalatenskap ‘n fondament waarop die toekoms gebou kan word” (195). Maar dan is daar minstens drie stappe wat dringend gedoen moet word.

Eerstens is in 2012 voor die mode geswig en het die HJMNF multikultureel geword met die benoeming van Michael le Cordeur as een van die trustees (184). Ek het reeds by talle geleenthede op Praag kritiek teen Le Cordeur uitgespreek, bv sy linkse politiek en sy eienaardige gesindheid jeens Afrikaans. Wim de Villiers se begeerte om die US te verengels het die geleentheid gebied om te sien waar Le Cordeur werklik mbt Afrikaans staan. Op LitNet (13 deser) het Le Cordeur onomwonde verklaar dat die voorgestelde verengelsing van die US by hom “geen hartseer” wek nie. Daar kan geen twyfel wees dat so ‘n houding lynreg teen Jannie Marais se wense ingaan nie. Polities korrek is daar die neiging om in so ‘n geval dubbele standaarde toe te pas; dus ‘n nie-witte te laat wegkom waarmee geen witte sal wegkom nie. Desnieteenstaande is daar by my geen twyfel nie dat Le Cordeur onverwyld die trekpas as HJMNF-trustee moet kry. As daar nie van hom ontslae geraak word nie, bestaan die gevaar dat mettertyd al hoe meer Afrikaansdislojales hulle in die geledere van die trustees bevind, bv tot op die punt waar die trustees die demografie weerspieël. Dan, of lank voor dit, kan dit gebeur dat ‘n Afrikaansdislojale die HJMNF-voorsitter word. Dan is dit nag en sal daar glad nie gevolg aan Jannie Marais se wense gegee word nie. Smoor dus liewer hierdie ongerymdheid in die kiem. Die 226 mense wat De Villiers se verengelsingsvoorstel gesteun het, het hulle almal gediskwalifiseer om trustees van die HJMNF te word.

Tweedens is daar ‘n groter en moeiliker taak wat op veral die nuwe HJMNF-voorsitter, Niel Krige, wag. Die HJMF het onder die hiel van die US beland en daar versand. Waarvoor Jannie Marais se geld deur die US aangewend word, is glad nie duidelik nie. Wat seker is, is dat die US nie meer met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie; selfs al sou die US-raad op 30 deser die De Villiers-voorstelle afkeur. Die US se versaking van Afrikaans is reeds sedert 2002 duidelik. Aangesien net die HJMNF steeds poog om Jannie Marais se wense te vervul, rus daar die ere maar dure verantwoordelikheid op hom om die nodige maatreëls te tref sodat die HJMF uit die kloue van die US bevry word en dit weer streng volgens die testamentêre bepalings bedryf word; desnoods deur die HJMF by die HJMNF in te lyf, want die Marais-geld behoort toenemend eerder aan enigiets anders as die US bestee te word.

Derdens is die twee HJM-fondse nie die enigste pro-Afrikaansdonateurs van die US nie. Wim de Villiers haal dieselfde laai as Russel Botman uit deur te weier om ‘n afvaardiging van die US-konvokasie met sy 129 500 lede, oud-Maties wat ‘n belangrike bron van donateurs is, te woord te staan. Die ANC-regering misbruik die beheer wat hy oor staatsgeld het om universiteite met die weerhouding van owerheidsubsidies af te dreig en na sy bose wil te buig. Die oplossing vir die US-konvokasie, met Christo Viljoen as die sterk pro-Afrikaansvoorsitter, is dat hy ‘n besluit aanvaar waarvolgens die US-rektor verplig word om hom op versoek binne ‘n redelike tyd (sê ‘n maand) te woord te staan anders sal die donateurs deur die US-konvokasie versoek word om finansiële steun aan die US op te skort of selfs te beëindig. Die US-konvokasie kan nie toelaat dat De Villiers groot meneer speel en hom so openlik minag nie.

John White: James de Villiers het ‘n wanbegrip oor Afrikaans en ‘inklusiwiteit’

Die artikel op Netwerk24 “Maak Afrikaans vry” waarin James de Villiers, ondervoorsitter van die Stellenbosse studenteraad Engels as akademiese taal bepleit, verwys. Ek is as medestudent werklik teleurgesteld in jou poging om die aanslag op Afrikaans, onder die dekmantel van “inklusiwiteit”, te reduseer tot “paranoia” en dit nog boonop te regverdig in die lig van “transformasie”.

Die reusehoeveelheid denkfoute en onwaarhede in jou artikel maak dit vir my onmoontlik om op alles te reageer.

Eerstens was ek geskok toe jy na Afrikaans as ‘n “minderheidstaal” verwys het. Is dit dan hoegenaamd moontlik dat iemand in jou posisie nie bewus is van die feit dat Afrikaans die tweede mees gesproke taal in Suid-Afrika is nie?

Matthews Phosa skryf op die 9de November:

“In short‚ the results from the 2011 census indicated that Afrikaans is spoken at home by 13‚5 percent of the population‚ second only to the 22‚7 percent of the population that speak isiZulu at home.”

Nie net is Afrikaans ‘n meerderheidstaal in dié land nie – Afrikaans is ook tans een van die nege internasionale tale ter wêreld!

Jy skryf:

“Afrikaans sterf nie as gevolg van instellings wat dit nie meer beskerm nie; dit sterf omdat dit ’n taal is wat vir die massas onaantreklik word.”

Jy praat van “massas” asof jy die ANC-doktrine dat die “massas” meer regte as minderhede behoort te geniet, ondersteun. Jou sienswyse bepaal dat daar in ons demokrasie altyd na die “massas” se pype gedans moet word en dat hulle tog nooit ontstel of bedreig moet word nie. As ‘n blanke of kleurling, moet jy doodeenvoudig aanvaar dat enige gebaar, of volgens jou selfs die teenwoordigheid van jou taal, eers deur die “massas” goedgekeur moet word. Dit is ‘n ware selfmoordresep vir enige minderheid.

“Want sien, toe apartheid val en Afrikaans sy beskermde status verloor, het Afrikaners nie net tralies gebou om hulle van die ‘swart gevaar’ te beskerm nie, maar Afrikaans het ook tussen hom en sy naaste mure opgerig.”

Ek sien dat jy mooi geleer is dat apartheid altyd ‘n lekker stok is om Afrikaans mee te slaan. Ek aanvaar dat jy nie die terme “Afrikaanses” en “Afrikaners” verwar nie, aangesien die meerderheid Afrikaanses bruin is en nie eers Afrikaners is nie. Dit is ook ‘n vreemde groep mense wat in 1992 in ‘n referendum “ja” stem vir integrasie, met die wete dat hul taal sy “beskermde status” sal verloor, maar dan summier daarna “tralies bou” om hulle te beskerm teen die einste “swart gevaar” met wie hulle d.m.v. hul “ja”-stem wou integreer?

Jou paradoksale siening poog dus bloot om Afrikaans op bedrieglike wyse aan rassisme te koppel.

Jy skryf verder:

“In plaas daarvan dat Afrikaans gehelp het om brûe te bou, ander tale te bevorder en aan Suid-Afrika te timmer, het vele Afrikaners verkies om eerder rugby te kyk, vleis te braai en oor ons politiek te kla.”

Weereens is dit onverstaanbaar dat jy “Afrikaans” en “Afrikaners” as een entiteit in een sin gebruik. Baie kleurlingmense en swartmense is tog ook Afrikaans?

Dit is ook ironies dat jy noem dat Afrikaans (of bedoel jy Afrikaners?) nie “brûe help bou” nie en “ander tale bevorder nie”. Dit is trouens ‘n lagwekkende siening.

Dit is Afrikaners wat ‘n 1992-referendum tot stand gebring het om ‘n brug te bou tussen die ou en nuwe bedeling. Dit is Afrikaners wat die nuwe grondwet geskryf het en daarna die ANC se vuilwerk gedoen het, vandag Nelson Mandela se nalatenskap lewendig hou (dink aan Zelda le Grange en meelopers) en heeltyd “jammer” bly prewel oor hul witheid. Dit was toevallig ook Afrikaners wat Afrika-tale soos Xhosa en Zoeloe op skrif gestel het sodat hulle insgelykse woordeboeke en geskrewe stories kon geniet.

Verder skryf jy oor “ons” wat “ongemaklik” geraak het met ander kulture. Ek wil graag noem dat wanneer jy praat van “ons”, jy kwalik namens ‘n groot groep jong Afrikaners praat.

As Afrikaner is ek heel gemaklik daarmee om mense van ander kulture in my dorp, kerk of selfs koshuiskamer te verwelkom. Ek word wel ongemaklik wanneer daardie selfde mense aan my voorskryf oor hoe ek moet omgaan met my kultuur en erfenis, en white privilege opper wanneer ek sukses bereik. Of wanneer diegene mense soos ek uitvloek en verneder wanneer laasgenoemde poog om eersgenoemde se gemors skoon te maak.

Dit is ook ooglopend dat jy die enorme white privilege-denkfout maak.

James, witmense is nie kapitaalryk a.g.v. white privilege nie. Witmense is privileged a.g.v. hul kapitaalrykdom wat hul deur harde werk oor dekades opgebou het.

White privilege is ‘n mite wat effektief aangewend word om mense soos ek en jy te laat twyfel aan die meriete van ons sukses, om ons en ons ouers as’t ware van ons verdiende erkenning te beroof en te laat verstaan dat alles waarvoor ons gewerk het op onregverdige wyse verkry is. White privilege is derhalwe ‘n bedrieglike sinoniem vir harde werk, toewyding en vooruitstrewendheid, en trek ons aandag af van die werklike bevoorregdes – die “massas” waarvan jy so praat. Dit is tog hulle wat met veel laer matriekpunte as minderheidsleerlinge keuring tot kursusse en koshuise geniet? Dit is tog hulle wat eksklusiewe beurse losslaan deurdat maatskappye weier om beurse aan wit studente toe te ken omdat hulle ‘n gunstige BEE-telling najaag?

Wanneer jy die stelling dat witmense “makliker as ander rasse werk kry en ’n mate van veiligheid in Suid-Afrika ervaar” uiter, wil ek eerstens vir jou vra wat hierdie mening met die taal Afrikaans te make het? Jy kon nie genoeg skietgoed opper om Afrikaans swart te smeer nie, en toe dwaal jou artikel geriefliksheidhalwe af na die onderwerp van white privilege en die kapitaalrykdom van witmense? Dit is werklik ‘n lae hou.

Die feit dat witmense makliker werk kry as ander kan, soos kapitaalrykdom, ook toegeskryf word aan die feit dat witmense geweldige vooruitstrewendheid ervaar het in die verlede en dat hul steeds baat by die spoedige proses van nywerheidsontwikkeling wat hulle destyds van stapel gestuur het.

Dit is nie witmense se skuld dat daar ‘n werkloosheidsprobleem en armoede in Afrika is nie. Alles behalwe.

“En nou, wanneer Suid-Afrika transformeer, wonder ons hoekom Suid-Afrika ons nie wil saamneem nie.”

Jy praat van transformasie by universiteite en dat dit ons (ek neem aan jy praat van ons voorouers) eie skuld is, maar as dit nie vir die “ons”, waarna jy so neerhalend veryws, was nie, was daar nie vandag universiteite om te transformeer nie. Dit is die polities onkorrekte waarheid wat mense soos jy nie wil aanvaar nie.

Daarom is ek gekant teen transformasie. Al ooit gewonder wat sou gebeur as Suid-Afrika ophou om te transformeer, en begin om te bou? Suid-Afrika moet Engelse universiteite en Zoeloe- en Xhosa-universitiete bou, nie Afrikaanse universiteite “transformeer” en hul van hul taal en kultuur stroop nie.

Terloops, waarom beskou jy “ons” en “Suid-Afrika” as apart, en impliseer jy boonop dat dit ‘n onverdiende vergunning sou wees as “Suid-Afrika ons saamneem”? Ons is deel van Suid-Afrika, James, self al wil sommige mense jou indoktrineer om te glo dat ons “wit setlaars” is.

“Al wat dit vra, is dat ons eerste in Engels moet praat sodat almal verstaan. Is dit regtig te veel gevra? Ja, dit neem ’n bietjie van ons white privilege weg, maar wil ons ten koste van ander studente eksklusiwiteit behou?”

James, dit is vir my onverstaanbaar dat mense wat hoegenaamd nie Afrikaans verstaan nie, by die Universiteit van Stellenbosch aansoek doen. Daar is twee top Engelse universiteite in die Wes-Kaap waar daar nie ‘n enkele Afrikaanse woord gerep word nie.
Weereens aanvaar jy ook doodeenvoudig dat alle Afrikaanssprekendes wit is. Daar is baie bruinmense wat uit suiwer Afrikaanse gemeenskappe kom, wat nie by die beoogde taalbeleid sal kan aanpas nie. Wat het nou geword van daardie mooi woord, “inklusief”, waarmee mense soos jy transformasie propageer?

Beteken “inklusief” dat in ‘n meerderheid Afrikaanse provinsie, Engels as hoofvoertaal by die laaste deels Afrikaanse universiteit in die land aanvaar moet word, terwyl daar reeds ‘n klomp suiwer Engelse universiteite in die land is? Dit is kwalik inklusief – dit is ‘n poging om Afrikaans finaal by universiteite in Suid-Afrika te ontwortel en jy behoort dit te besef. Jy is ook duidelik naïef as jy glo dat daar slegs “eerste in Engels gepraat gaan word”. As dit maar so was!

“As Afrikaans sê dat hy omgee, hoe kan hy dink dat dit regverdig is dat studente nie in koshuise kan deelneem nie omdat die kommunikasietaal hulle nie insluit nie? Hoe kan Afrikaans sê hy gun almal hul plek indien my mede-Matie druip omdat sy nie die klasse verstaan nie?”

James, die kommunikasietaal van die universiteit is sekerlik bekend aan diegene wat aansoek doen by die universiteit? Iemand wat nie Engels kan verstaan nie, sal tog nie UCT toe gaan en daar eis dat die kommunikasietaal verander nie?
Terloops, Afrikaans is nie ‘n mens nie, en kan dus nie “sê dat hy omgee” nie.

Dit bekommer my dat iemand in jou hoë posisie slegs die geluide eggo wat die ekstreemlinkse Blade Nzimande en sy meelopers maak oor Afrikaans. Jy het duidelik ‘n wanpersepsie oor wat inklusiwiteit behels en behoort verder te kyk as Stellenbosch. Inklusiwiteit beteken nie dat ‘n universiteit vir almal toeganklik moet wees nie (dit is onmoontlik), maar dat elke landsburger binne die grense van Suid-Afrika in ‘n taal kan studeer wat hy/sy akademies kan verstaan. Dit is hoekom daar baie Engelse universiteite is vir diegene wat Engels as huistaal en tweede taal praat. Daar moet egter ook voorsiening gemaak word vir die 7,1 miljoen mense wat Afrikaans as huistaal praat, en die 10,3 miljoen mense wat dit as ‘n tweede taal praat. Daarom is een deels Afrikaanse universiteit allermins onbillik en “eksklusief”.

Leon Lemmer oor George Reisman: Tot lof van Westerse beskawing

George Reisman (gebore in 1937) is ‘n afgetrede Amerikaanse ekonomiedosent en ‘n aanhanger van Ayn Rand (1905-1982) se objektivisme en individualisme (bv anti-kommunisme en individuele ondernemingsgees)*. Reisman is ‘n sterk voorstander van kapitalisme en het bv Thomas Piketty se boek, Capital in the twenty-first century (2013), gekritiseer. Piketty begin by boek met verwysing na die Marikana-slagting (2012) en wyt dit aan ‘n wanverhouding tussen lone en maatskappywinste. In sy boek, Piketty’s capital: wrong theory, destructive program (Laguna Hills: TJS Books, 2014, 68p; Amazon Kindle $3.41), het Reisman dit teen Piketty se sug na die ekonomiese gelykmaking van mense en sy waardering vir ongebreidelde massademokrasie. Heel voorspelbaar het hierdie twee sake vir Piketty aanhangers in linkse geledere, insluitende die ANC, besorg. Tydens sy besoek aan Suid-Afrika in Oktober het Piketty minimum lone, die toelating van werkers tot direksies, versnelde grondhervorming en hoër belasting op rykdom bepleit. Die voor die hand liggende waarheid dat ryk individue en maatskappye hoër lone kan bekostig as hulle minder belas word, is nie deur Piketty aangespreek nie. Wat hy gerus ook kon gedoen het, is om te pleit vir ‘n spesiale belasting op diegene wat met min inspanning en weinig talent om etniese redes as’t ware oornag stinkryk in die nuwe Suid-Afrika geword het. Reisman plaas sy kapitalisme gebaseer op individuele inisiatief teenoor Piketty se gelykmakende sosialisme. Kapitalisme stel enige persoon met die nodige vermoëns in staat om welvaart vir homself en andere te skep.

[* Die idees van Ayn Rand is iets waarvan ons plaaslik gerus in groter mate kennis kan neem. Sy is in Rusland gebore maar het in Amerika studeer en haar daar gevestig. Rand het die manier waarop die Amerikaanse grondwet toegepas word, gekritiseer:

“While applauding its guarantees of freedom of lifestyle and peaceable assembly, she insisted that no individual should be a non-voluntary mortgage on another. The Constitution wisely, in her view, made no mention of a duty to help others in need, although doing so voluntarily might well be regarded as a laudable act on the part of the individual undertaking it. The function of government is to protect its citizens by assuring their rights to non-interference by others. It is not to impose duties except to the extent that the duties are entailments of others’ rights. The whole of my duty toward you can be summed up in my duty not to infringe upon your natural rights” (Geddes MacGregor, The Everyman Dictionary of Religion and Philosophy, London: Dent, 1990, p 523).

Vergelyk Rand se standpunt met die eenrigting-ubuntu waarmee ons gebreinspoel word en die ANC-regering se roofbeleid waarvolgens alles wat blankes besit suiwer op grond van ras en sonder enige teenprestasie in toenemende mate aan swartes vervreem word. Lees bv Anthea Jeffery se boek, BEE: Helping or Hurting? (2014). Volgens Reisman (kyk hier onder) is massa-onteiening ‘n barbaarse wanpraktyk.]

In sy essay, How the 1 percent provides the standard of living of the 99 percent (Laguna Hills: TJS Books, 2015, 11p; Amazon Kindle $3.41), verduidelik Reisman dat kapitalisme in linkse geledere moedswillig en verkeerdelik as die blatante uitbuiting van werkers voorgestel word. In werklikheid verskaf die eienaars van sake-ondernemings vergoeding aan werkers, wat dit vir hulle moontlik maak om lewensmiddele te bekom, lewenstandaarde te handhaaf en sinvolle, selfs gelukkige, lewens te lei. Kapitalisme is ‘n ekonomiese stelsel wat vir almal toeganklik is; waar enigeen potensieel suksesvol kan wees. Dié sukses is vir enkelinge beskore en druis dus in teen die huidige verheerliking van die gepeupel.

Soos gebruiklik vul ek die outeur se idees aan met my eie om die tekste plaaslik meer tersaaklik te maak. Uit die geskiedenis is dit duidelik dat dit enkelinge is wat die leiding neem en die gemeenskap in sy geheel beïnvloed; dat ‘n klein aantal mense die heil van die massa bepaal. Dit is waarom ek dit so afkeurenswaardig vind dat die onderwysstelsel eensydig op die opheffing van die agterosse, die minder talentvolles, ingestel is. Wat in die openbare belang is, is dat alle moontlike geleenthede ook aan begaafde individue gebied moet word sodat hulle hulle talente vinnig en optimaal kan ontwikkel, of daar moet vir sulke individue ten minste genoeg ruimte gegun word; dus dat begaafdheid aangemoedig en nie ingeperk moet word nie. Maar die amptelike gelykverklaring van mense ontmoedig begaafdheid omdat valslik voorgegee word dat almal (potensieel) ewe begaaf is.

In ‘n ander opstel, Freedom of opportunity, not equality of opportunity (Laguna Hills: TJS Books, 2015, 13p; Amazon Kindle $3.41) sluit Reisman by die voorafgaande opmerkings aan. Gelyke geleenthede is ‘n mite, want dit is nie moontlik dat alle mense dieselfde ouers en voorouers kan hê en in dieselfde omstandighede kan grootword nie. Reisman gee hiermee erkenning aan die feit dat sowel afkoms as lewensomstandighede ‘n rol by prestasie speel. Dit gaan nie net om (eenderse) empiriese geleenthede wat tot almal se beskikking gestel word nie. Die individu moet die inherente vermoë hê om geleenthede te benut. Daarvoor is bv toewyding, deursettingsvermoë en insig nodig. Met inspanning en inisiatief kan enigeen die hoogste sport bereik as hy die nodige kapasiteit het. (Vergelyk dit met hoe talle mense in die nuwe Suid-Afrika in die hoogste poste gekom en in die hoogste inkomstegroepe beland het. Die leiding wat van diesulkes uitgaan en die voorbeeld wat hulle stel, kan onmoontlik ‘n suksesvolle, vooruitstrewende land tot gevolg hê.)

Maar ek wil eintlik oor nie-ekonomiese sake skryf en dus liewer oor ‘n ander essay van Reisman, Education and the racist road to barbarism (Laguna Hills: TJS Books, 2014, 13p; Amazon Kindle $3.41). As Amerikaner en kapitalis plaas Reisman die klem nie op Europese beskawing nie, maar breër, op Westerse beskawing, met Amerika as die ekonomies suksesvolste voorbeeld. Hy beweer selfs: “In most respects, since colonial times, the United States has always been, intellectually and culturally, the most Western of the Western countries” (Kindle 102); maar Amerika het myns insiens met verloop van tyd al hoe minder Europees geword.

Volgens Reisman word beskawing gekenmerk deur die vermoë om via inligting en die verwerking daarvan kennis te bekom en dit suksesvol toe te pas. Die bereiking hiervan is potensieel aan enigeen beskikbaar. Dit gaan om die aanvaarding/toe-eiening van sekere idees en waardes. Westerse beskawing word deur Reisman as die hoogste vlak van beskawing beskou: “Incomparably the greatest civilization which has ever existed” (148). Dit het “objective superiority” (148). Hoewel blankes die Westerse beskawing tot sy huidige vlak van ontwikkeling gevoer het, is dit nie (eksklusief) rasgegrond nie. In die Ooste het lande soos Japan, Taiwan en Suid-Korea suksesvol geword omdat hulle tersaaklike elemente van die Westerse beskawing oorgeneem en by hulle omstandighede aangepas het (67, 90), sonder om wenslike aspekte van hulle Oosterse kultuur op te offer.

Hierdie teks van Reisman is oorspronklik in 1990 as ‘n artikel in die tydskrif The Intellectual Activist gepubliseer. Sy uitgangspunt is die druk wat op Amerikaanse onderwys uitgeoefen word omdat dit na bewering te Eurosentries is. In Amerika het hierdie druk sedertdien baie vererger en dit het ook na Suid-Afrika oorgespoel. “According to The [New York] Times, ‘Eurocentrism’ is a pejorative term supposed to describe ‘a provincial outlook that focuses overwhelmingly on European and Western culture while giving short shrift to Asia, Africa, and Latin America'” (48). Eurosentrisme dui glo op bevooroordeeldheid. Daar word gevolglik geëis dat leerplanne en handboeke herskryf moet word. “Students descended from Asiatics or Africans, it is assumed, can feel at home only to the extent the curriculum is revised to give greater stress to ‘the ancient civilizations of China, India and Africa, the growth of Islam and the development of sub-Sahara Africa.’ The critics of ‘Eurocentrism’ proclaim themselves to be opponents of racism. In fact, they accept exactly the same false premise they claim to oppose – namely, that civilization, or the lack of it, is racially determined” (171).

Wat met beskawing bedoel word, word soos volg deur Reisman verduidelik. “Those peoples who possess a written language may be called civilized, inasmuch as writing is an indispensable means for the transmission of substantial knowledge, and thus for the accumulation of knowledge from generation to generation. Those who possess not only a written language but also knowledge of the laws of logic and the principle of causality are in a position to accumulate and transmit incomparably more knowledge than people who possess merely the art of writing alone. On this basis, Greco-Roman civilization is on a higher plane than any that had preceded it” (136). Daar word na die wette van die logika verwys omdat rasionaliteit, die vermoë om korrek/konstruktief te dink, noodsaaklik vir die ontwikkeling van beskawing is. Insig in kousaliteit/oorsaaklikheid, dus begrip vir die verband tussen oorsaak en gevolg, is ingsgelyks noodsaaklik vir die uitbouing van beskawing. Logika verskaf die grondslag vir wiskunde en kousaliteit die basis vir wetenskaplike kennis.

Wat ons hier het, is “the essential ‘Western’ doctrine of individual free will and individual responsibility for choices made” (177). Byvoorbeeld, as ek A doen, is B die voorsiene gevolg. Hierdie basiese vereistes word soms gesystap as sommige mense, bv armlastiges, sonder meer voorgehou word as die onskuldige slagoffers van die boosheid van andere, bv rykes. Alternatiewelik, as verantwoordelikheid vir die lot van swartes sonder kwalifisering op bv blankes en apartheid afgeskuif word. Die vraag is of mense wat ongeletterd is, dus diegene wat nie self kennis via geskrewe taal kan bekom en die gemeenskap se kennis kan vermeerder nie, hoegenaamd toegelaat behoort te word om as kiesers inspraak te hê in die regering van enige land wat ontwikkeld en vooruitstrewend wil wees; om van hulle vermoëns mbt logika/wiskunde en oorsaaklikheid/wetenskap nie te praat nie.

Die outeur verduidelik hoe beskawing voorheen van die Verre- en Midde-Ooste na Europa en daarna na die Amerikas versprei het en verder ontwikkel is. Omdat beskawing evolusionêr ontwikkel, is alle beskawings nie ewe goed nie; die lateres neig om beter as die voriges te wees (188). Beskawing is nie rasgebaseer nie en is “open to everyone. Indeed, important elements of ‘Western’ civilization did not even originate in the West” (78). In die toekoms kan die ontwikkeldste beskawing moontlik weer in die Verre-Ooste aangetref word (84). “One does not have to have been born in Western Europe or be of Western European descent to admire Western civilization, or, indeed, even to help build it. Western civilization is not a product of geography. It is a body of knowledge and values. Any individual, any society, is potentially capable of adopting it and thereby becoming ‘Westernized'” (84). “There is no reason for believing that civilization is in any way a property of any particular race or ethnic group. It is strictly an intellectual matter – ultimately, a matter of the presence or absence of certain fundamental ideas underlying the acquisition of further knowledge” (136).

“Not only is Western civilization open to the members of every race, but its present possessors are also potentially capable of losing it, just as the people of the Western Roman Empire once lost the high degree of civilization they had achieved. What makes the acceptance of the ‘Eurocentrism’ critique so significant is that it clearly reveals just how tenuous our ability to maintain Western civilization has become” (212). Het Suid-Afrika sedert 1990/1994 op die pad van (Westerse) beskawing gevorder of was/is daar onmiskenbaar ‘n breuk? Deesdae word daar amptelik openlik na Afrika-oplossings vir Afrika-probleme gesoek. Geen wonder dat daar so baie uitdagings vir die regering is nie. “Uitdagings” het ‘n eufemisme vir onvermoë/onbekwaamheid geword. Jacob Zuma beweer al Suid-Afrika se probleme het met die aankoms van die blankes begin. Daar is blykbaar weinig (amptelike) waardering vir die uitsonderlike prestasies van blankes wat Europese beskawing eeue lank in Suider-Afrika, dus baie ver van Europa af, met ‘n groot mate van sukses progressief gevestig en uitgebou het.

Reisman noem dat sy voorouers in Rusland gewoon het en barbare was: “totally illiterate, highly superstitious, and primitive in every way” (96). Later noem hy ander voorbeelde van onbeskaafdheid/barbaarsheid: “ritual sacrifice, cannibalism, mass expropriation, slavery, torture and wholesale slaughter” (153). Daar is ‘n vraag wat gevra kan word: Kwalifiseer die gewelddadige nuwe Suid-Afrika as ‘n beskaafde samelewing? Sedert 1990/1994 het beskawing plaaslik ongetwyfeld drasties agteruitgegaan. Ek noem dit die brutalisering van die Suid-Afrikaanse samelewing. Die woord “beskawing” het plaaslik uit die openbare diskoers verdwyn. Tydens die blanke bewind is groot waarde aan die begrip (Westerse) beskawing geheg, maar die nuwe bewindhebbers assosieer dit met iets wat Afrika-vreemd en ongewens of nie haalbaar is nie.

“I am a Westerner because of the ideas and values I hold. I have thoroughly internalized all the leading features of Western civilization. They are now my ideas and my values” (90). “I have developed a Western mind, a mind enlightened and thoroughly transformed by the enormous body of knowledge that represents the substance of Western civilization, and I now see the world entirely on the basis of that knowledge” (108).

Diegene wat Eurosentrisme uit die onderwys wil weer, is besig met “a radical devaluation of civilization, knowledge and education” (195). “Such a program means the explicit obliteration of distinctions between levels of civilization, and between civilization and savagery. It presents ignorance as the equivalent of knowledge, and superstition as the equivalent of science. Everything – logic, philosophy, science, law, technology – is to be ignored, and a culture limited to the level of making dugout canoes is to be presented as the equivalent of one capable of launching space ships. And all this is for the alleged sake of not offending anyone who supposedly must feel inferior if such a monumental fraud is not committed” (201).

“The preservation of Western civilization is not automatic … Western civilization, or any civilization, can continue only insofar as its intellectual substance lives on in the minds of new generations. And it can do so only if it is imparted to young minds through education. Education is the formal process of transmitting the intellectual substance of civilization from one generation to the next and thereby developing the uncultivated minds of children into those of civilized adults … the intellectual substance of Western civilization is nothing other than the highest level of knowledge attained anywhere on earth, in virtually every aspect of every field, and if the purpose of education is to impart knowledge, then its purpose is to impart Western civilization” (218).

“To the extent the process of education is undermined, the whole of civilization must also be undermined, starting a generation later. These results will appear more and more striking as time goes on and more and more defectively educated people take the place of those whose education was better. The worsening results for civilization as a whole will likely be further intensified as those whose own education was defective themselves become educators and thus cause succeeding generations to be still more poorly educated” (231). Die vinnige agteruitgang van skool- en universitêre onderwys vind onmiskenbaar in die nuwe Suid-Afrika plaas. In die geval van skole is dit die gevolg van veral onbekwame onderwysers wat in die stelsel geduld word en die gebrek aan inspeksies en die toepassing van toereikende dissiplinêre maatreëls. In die geval van universiteite is akademiese agteruitgang die noodwendige gevolg van die polities korrekte dwaasheid om studente by toelating en andersins en dosente by aanstelling en bevordering primêr ingevolge ras en geslag pleks van na akademiese verdienste te evalueer.

“The equivalence of all cultures, the equivalence of civilization and savagery, is the avowed claim of the doctrine of cultural relativism, which has long been accepted by practically the whole of the educational establishment. It in turn is a consequence of the still older, more fundamental doctrine that there is no objective foundation for values – that all value-judgments are arbitrary and subjective. The new racists are now merely cashing in on this view and attempting to apply it on the largest possible scale, in the process substantially altering the manner in which subjects are taught” (248).

In die nuwe Suid-Afrika word skoolkinders of skoliere deesdae “leerders” genoem; blykbaar om die feit te kamoefleer dat daar al hoe minder geleer word. In Amerika is daar insgelyks ernstige agteruitgang in die onderwys. “The decline has become visible in such phenomena as the rewriting of college textbooks to conform with the more limited vocabularies of present-day students. It is visible in the functional illiteracy of large numbers of high school and even college graduates, in their inability to articulate their thoughts or to solve relatively simple problems in mathematics or even plain arithmetic, and in their profound lack of elementary knowledge of science and history” (230). Wat ook nodig is maar ontbreek, is “the ability to think critically – an ability which contemporary education provides little or no basis for developing” (242).

“Education is now to be a matter of pressure-group politics based on the totally false assumptions of racism. If there are now more black, Hispanic, or Asian students than white students in an area, then that fact is to be allowed to determine the substance of education, in the belief that these groups somehow ‘secrete’, as it were, a different kind of civilization and culture than do whites and require a correspondingly different kind of education” (259). As studente kursusse in die gedrag van voorouers soos die Vandale of Hunne eis, sal dit in die huidige geestelike klimaat geredelik ingestel word. “All that the students would have to do to get their way is to act the part of their ancestors and threaten to burn down the campus” (265). In Suid-Afrika gaan studente maklik tot brandstigting oor (hulle oefen dikwels met buitebande) en as hulle skade aanrig, is sommige van die universiteitsrektore oorgewillig om hulle om verskoning te vra omdat die universiteite glo toegelaat het dat studente se frustrasies sulke ernstige afmeting aangeneem het.

“This is no longer an educational system. Its character has been completely transformed and it now clearly reveals itself to be what for many decades it has been in the process of becoming: namely, an agency working for the barbarization of youth. The value of education is derived from the value of civilization, whose guardian and perpetuator education is supposed to be. An education system dedicated to the barbarization of youth is a self-contradictory monstrosity that must be cast out and replaced with a true educational system. But this can be done only by those who genuinely understand, and are able to defend, the objective value of Western civilization” (271).

“I regard the discoverer of the Western hemisphere to be Columbus … not because of any such absurd reason as a preference for Europeans over Asiatics … but because it was Columbus who opened the Western hemisphere to the civilization I have made my own. Columbus was the man who made it possible to bring to these shores my ideas and values” (113). Om dieselfde rede behoort alle Suid-Afrikaners elke jaar op 6 April die aankoms van Jan van Riebeeck in Tafelbaai met groot dankbaarheid te gedenk, want dit was die begin van die daadwerklike ontwikkeling van Suider-Afrika danksy ‘n meer ontwikkelde beskawing wat die potensiaal van voorspoed ingehou het.

Verengelsing is verdomming

Met die terreuraanslae in Europa, die brandende motorbande in Suid-Afrika, die histeriese proteste op kampusse in die Verenigde State, en die verhoogde aantal aanslae op Sirië (met nog hordes vlugtelinge as resultaat) is alles eintlik al gesê: Die Westerse beskawing se donker nag van die siel het aangebreek. Oor die afgelope paar jaar is allerlei slinkse aksies onderneem om die Weste in die tang te neem en nou gaan die bose magte oor tot die uitvoering van hul plan om van die eens glorieuse Weste in ‘n tweede Suid-Afrika om te skep: ‘n distopiese utopie.

Om dit te bewerkstellig moet elke land op sy eie meriete beoordeel en vernietig word. Moslems moor mekaar uit in alewige broedertwiste, Europa verswak homself deur sy skuldgevoelens en simpatie met ander volkere tot die maksimum uit te buit, Amerika vernietig homself op dieselfde manier, en die Afrikaner as gevolg van sy onvermoë om kant te kies vir sy eie mense. Afrikaners in magsposisies hunker altyd na die opvattings van die grootmagte en vertrap dan hul eie mense.

Dit is om hierdie rede belangrik dat ons hierdie nuwe golf van gedwonge verengelsing verstaan. Dit het naamlik bittermin met Rule Brittania of die Britse Ryk te make, hoewel sommige Boerehater-Souties so mag dink. Die uiteinde van hierdie Soutiefisering het geen empaaier-oogmerke nie, altans nie op die manier soos Rhodes of Milner wou gehad het nie, maar juis om te help om die massas verder te verdom en uiteindelik te vernietig. In plaas van ‘n hernude Britse Ryk kan ons beter dink in terme van ‘n Huxleyaanse Dapper Nuwe Wêreld.

Hoewel Engels as wêreldtaal kan pronk met ongelooflik baie literatuur en kennis, hetsy in sy eie taal, hetsy deur vertaling, word goeie literatuur nouliks gelees. Boekeksemplare van denkers, digters en mistici van weleer kan gratis op internet gelees en afgelaai word terwyl gemors soos Vyftig tinte grys en ander oppervlakkige vermaak ‘n pryskaartjie in die winkels het. Soos Huxley voorspel het, sal goeie literatuur nog altyd daar wees, maar eenvoudigweg nie meer gelees word nie. Immers, wie wil lees as jy op ‘n Playstation kan speel? Volgens die Amerikaanse omroeper Alex Jones is die sosiale medium Twitter ook ingestel om mense se taalgevoel af te stomp. Met sy kort sinne en direkte resultaatgedrewe kommunikasie ontwikkel ‘n mens geen dieper taalgevoel nie.

In die geval van Suid-Afrika, met sy huidige fanatieke koterie van English-only advokate en propagandiste, is “Engels” in werklikheid ‘n eufemisme vir “kennismonopolie”.

Op hierdie stadium is daar nog hordes literatuur en toesprake in Afrikaans wat besig is om stof te vergaar op verskeie boekrakke. Daardie werke bevat insigte en opvattings wat nog steeds die potensiaal het om deur die web van leuens te breek wat mense jarelank oor Afrikaners te hore gekry het. Ek herinner my dat PH du Preez in sy boek Apartheid: Misdaad of Weldaad? beskryf het hoedat die destydse Ministerie van Samewerking en Ontwikkeling – wat tydens die Nasionale Partybewind opgerig was om nie-blankes op te hef – kwartaalblaaie uitgebring het waarin statistieke oor die (enorme) besteding aan swartes bekend gemaak was. Egter, ten tye van efwee se groot volksverraad het hierdie blaaie en argiefstukke massaal op die brandstapel beland, soos ‘n soenoffer aan die god van politieke korrektheid. Die feit dat hierdie geskiedkundige dokumentasie nog voor ANC oorname vernietig was, spreek boekdele oor die gebrek aan integriteit van die destydse NP bewind, waarvan efwee slegs die boegbeeld was.

Stel jou voor in ‘n Suid-Afrika waar niemand meer Afrikaans beheers nie. Dan sou daardie kennis vir goed in die vergetelheid geraak het. Die Engelstalige jingo’s sou hiermee ideologies die stryd gewen het, en die nuwe geslag verengelste Afrikaners sou dan geen keuse gehad het as om die sondebok te wees van die huidige regime nie, soortgelyk aan die verdagmakery wat Japanese en Suid-Koreaners in Noord-Korea nog daagliks moet ondergaan, selfs al het hulle vir dekades lank geen kontak meer met hul gesinne gehad nie. Daar sou geen verset moontlik gewees het deur na die historiese werklikheid te kyk nie aangesien hierdie kennis nie beskikbaar sou gewees het nie. Hulle sou by geboorte sonder meer gebrandmerk word as slegte mense, en enige weerstand hierteen sou die norm bevestig. Hiermee het ons na ’n wye sirkeldraai teruggekeer na die tyd van die negentiende eeuse eugenetikatydperk, alles in die naam van “gelykheid”.

Die woorde van George Orwell is in hierdie opsig pynlik relevant: Wie die verlede beheer, beheer die toekoms. Wie die hede beheer, beheer die verlede.

Voeg hiermee saam die doelbewuste pogings wat aangewend word om die wêreldbevolking dom te maak (weereens met Engels as taalmedium) dan kan ons maklik sien hoe die English-only beweging ‘n ingang is om mense onder beheer te bring deur hul gedagtes unaniem te beheer en moontlike verset uit te skakel. Daar mag dalk nog spraakvryheid wees, maar sonder die vermoë om te kan dink is spraakvryheid in elk geval ’n sinnelose oefening.

Vandaar dat pro-Afrikaanse aktivisme as reaksionêr gesien word deur die ANC en hul kommunistiese meesters. Waar alle volkere op aarde deur die Engelse worsmasjien gepers moet word om hulle eenvormig te maak, gaan kennis wat in hul eie tale verskyn het van die toneel verdwyn. In sy kort geskiedenis het Afrikaans baie insiggewende volkekunde ontwikkel en “regse” politici en denkers het standpunte verkondig wat eintlik so voor die hand liggend is dat dit gekkewerk is om dit te ontken.

Enkele fragmente kan in hierdie verband genoem word:

Oom Jaap Marais skryf dat die rede waarom die nie-blankes in Amerika en Australië so oorverteenwoordig word in die gevangenisse is nie omdat hulle primêr tot geweld geneig is nie, maar omdat hulle as indiwidue van een volk gelyk behandel word as indiwidue van ’n ander volk. Dit lei tot wanaanpassing, frustrasie en misdaad. Vervolgens word hulle van hul vryheid ontneem en plaas dit weer ’n las op die samelewing. Daar kan geen sprake wees van sosiale geregtigheid onder sulke omstandighede nie. Dalk is dit my eie vooroordele wat spreek, maar Oom Jaap se beskrywing maak heelwat meer sin as die alewige geweeklag oor diskriminasie en slawernyverlede wat die linkse hoofstroommedia elke dag aan ons opdis. Tegelyk skep hierdie hoofstroommedia ’n presedent vir ander nie-blankes om te roof, moor en te verkrag waardeur die misdaadkultuur slegs verder in die gees van die betreffende volkere veranker gaan word. Uiteindelik word almal verloorders in die stryd, die wittes sowel as die nie-wittes.

Van Tobie Muller het ons geleer dat sodra volkere hul eie innerlike kragte en kultuur misken, gaan hulle slegs groter volkere slaafs naloop. Hul eie identiteit ontwikkel nie meer nie en dan dreig daar ’n verlore generasie te ontstaan. Dalk is dit die rede hoekom Hollywood ons deesdae oorspoel met films oor een of ander zombie-apokalips. In hierdie geval is die zombies ’n allegorie van die nuwe generasie half-dooie onnadenkende wesens van die Nuwe Wêreldorde. Blykbaar verwys die geheimsinnige wêreldheersers na die gewone mens ook as ‘die leweloses’. Oom Jaap het mos ook op ’n stadium gepraat van die “lopende lyke”, verwysend na die kultuurlose en identiteitlose massa.

CJ Langenhoven het ons gewys op die verskil tussen ’n indiwidu en ’n volk. ’n Indiwidu kyk na sy verlede en sien ’n wiegie en kyk na die toekoms en sien ’n graf. ’n Volk is andersom: ’n Volk kyk terug en sien ’n graf en kyk na die toekoms en sien ’n wiegie. Hierdie siening breek fundamenteel weg van die nihilisme van ons tyd. Uiteraard oortree ek ’n groot taboe om dit te sê, maar Langenhoven se standpunt vul my met meer inspirasie en waarheidsbesef as die histrioniese gayregte-ophemeling van die laaste tyd.

En nou moet ons toesien hoe Afrikaans binnekort finaal as hoër onderwystaal gaan verdwyn, danksy die verradelike invloed van sommige wit rektore wat graag kompeteer om te sien hoe swart hulle kan wees.

Soos NP van Wyk Louw in Liberale Nasionalisme geskryf het: ”Wanneer ’n groep weet dat sy redenering nie aangehoor sal word nie; dat selfs die taal waarin hy dit stel, nie verstaan word nie; dat elke argument met ’n magsgreep beantwoord sal word…dan vind hy dit oorbodig, ja selfs verraad, om nog te dink”.

Ek kon dit nie beter gestel het nie.