Kategorie: Rubrieke

Gustav Venter: Laat ons net nie hopeloos wees nie

Daar is ʼn nuwe Grootman in Twitteranië, sy naam is Donald Trump, en ons mense wil iets van hom hê. “Meneer Trump,” soos ʼn verteenwoordigende twiet dit uitdruk, “wat gaan u oor die blanke uitwissing in Suid-Afrika doen?”

Ek wil my nou nie aanmatig om namens die verkose president van die VSA te praat nie, maar ek kan met groot sekerheid sê wat hy daaromtrent gaan doen: Nie veel nie. Sy eerste, allesoorheersende prioriteit is om Amerika te beveilig en reg te ruk. Dis ʼn groot land met baie wat reggeruk moet word en ons wens hom sterkte toe daarmee. Suid-Afrika is ʼn dowwe inskrywing baie laag op daardie prioriteitslys.

Selfs al sou hy aangegryp wees deur die pleidooie uit Suid-Afrika, wat staan hom te doen? Gaan hy die ANC-regering skerp betig? En dan wat? Gaan hulle lipbewend om verskoning vra? En dan wat? Gaan die rampokkers en monsters in hierdie land tot inkeer kom en ophou plase aanval? As jy dit glo, stuur asseblief vir Haas Das en Loeloeraai groete as jy hulle weer sien. Dit sal binnekort wees.

So, indien nie die hoofman van Trump Tower nie, wie moet omsien dat daar minder blankes vermoor word? Wel, die enigste mense wat iets daaromtrent kán doen: ek en jy. Hoe?

Kom ons begin by die mees elementêre, primitiefste, mees voor-die-hand-liggende stap: Selfbeskerming. Kry vir jou ʼn persoonlike vuurwapen, oefen om dit te gebruik en dra dit aan jou. Meneer, as jy nie ten minste ʼn 9-millimeter pistool of ʼn .357 Magnum-rewolwer pal in jou onmiddellike omgewing het nie, is jou vrou met ʼn dwaas getroud.

Ek dra ʼn knoorse pistool aan my. Soms kom mense dit agter en is snedig daaroor. Nou maar goed dan. Ek kan snedigheid verwerk; sal dit nie kan doen as my lamsakkigheid of fyngevoeligheid enige skade aan my vrou veroorsaak het nie.

As jy en ek en dan almal van ons bewapen is, kan ons stelselmatig werk aan ʼn vuurwapenkultuur. Ons moet begin om die wapenloses onder ons in die openbaar te betig. Wys hulle en verguis hulle. Glo my, as die rampokkers van hierdie land eers verstaan dat ʼn aanslag op ʼn blanke persoon ʼn kortpad na ʼn ontmoeting met ʼn koeël is, sal hulle nie meer so entoesiasties oor hulle afgryslike bedryf wees nie.

Dit help ook nie dat net die man van die huis ʼn yster het nie. ʼn Vuurwapen vir vroutjie is belangriker as ʼn skottelgoedwasser. Te duur? ʼn Skaflike pistool is goedkoper as die gemiddelde televisiestel — en minder skadelik. Kry vir jou vrou ʼn kortroer en leer haar om te skiet. Sy sal jou hoogag daarvoor. (Vrouens leer boonop vinniger om te skiet as mans.)

Jou verantwoordelikheid eindig nie daar nie. Daar is buurtwagte om by aan te sluit, plaaspatrollies om te ry, netwerke om op te rig, sosiale mediaveldtogte om te bedryf, verhore van aangekeerde aanvallers om by te betoog, selfoonnoodknoppies om te aktiveer, huisbeveiligingsplanne om uit te werk…

Jy het nie die reg om te tjank vir internasionale ingryping as jy nie hierdie dinge doen nie. Hoekom moet iemand anders vir jou verrig wat jy self kan vermag maar weier om te doen?

Ek verfoei die geneul van Afrikaners op internasionale forums. Ek gee jou my woord, hulle sal eerder bereid wees om te help as hulle sien ons is bereid om self ons probleme op te los.

Al die haat van Jacob, Julius, hulle geesgenote en al die naywer en aggressie van die plaasaanvallerskorps laat my nie vir ʼn sekonde twyfel aan die toekoms van ons volk nie. Wat my egter onrustig stem, is wanneer ons mense lamsakkig word.

Hulpeloosheid is nie ons krisis nie. Hopeloosheid is.

Leon Lemmer: Oor pers gesigte en ‘n swart Beethoven

Aan die Universiteit Stellenbosch (US) het twee blanke damesstudente hulle gegrimeer om soos ruimtewesens te lyk. Hulle het hulle gesigte pers gesmeer. Die US-bestuur het op grond van foto’s geoordeel dat hulle hulle gesigte swart gesmeer het. In die oë van die polities korrekte US-bestuur is dit ‘n doodsonde as blankes voorgee dat hulle swart is. Dit kan bv daarop neerkom dat blankes valslik daarop aanspraak maak dat hulle net so voortreflik soos swartes is. Ook kan die beleid van raskwotas weens swartgesmeerde gesigte in chaos gedompel word. Die twee dames is onmiddellik uit ‘n US-koshuis geskors.

Lede van die militante Open Stellenbosch is toegelaat om die leviete oor rassisme, ens, aan al die inwoners van daardie koshuis voor te lees. Later het die US-bestuur agtergekom dat die dames hulle gesigte nie swart gesmeer het nie, maar pers. Die oortreding was dus nie so ernstig as wat aanvanklik gemeen is nie. Die twee dames is dus toegelaat om weer hulle intrek in die koshuis te neem. ‘n Onafhanklike ondersoeker het tot die gevolgtrekking gekom dat die universiteitsbestuur nie gefouteer het nie. Hierdie bevinding bevestig dat die US-bestuur weet watter kant om in enige wit-swart dispuut te kies. Dit blyk bv uit die voorkeur wat aan Engels as onderrigtaal gegee word. Ebbe Dommisse skryf: “Op Stellenbosch het ‘n onervare bestuurspan verlede November ook sowat alles probeer verengels” (Rapport, Weekliks, 13 November, p 4; ook LitNet 21 November). Die vraag is of dit nie ook ‘n onbekwame bestuurspan is nie.

Hierdie persgesig-insident is kenmerkend van die soort misplaaste politieke korrektheid wat uit Amerika hierheen oorgewaai het. Volgens Wim de Villiers, die US-rektor, geniet transformasie (pleks van akademiese oorwegings)* voorkeur in iedere vesel van die US. Daar is ‘n spesifieke Amerikaanse universiteit wat in hierdie opsig as voorbeeld vir die US dien, naamlik Stanford University, by Palo Alto in Kalifornië. Soos die US is Stanford voorheen akademies hoog aangeslaan. Die anti-akademiese virus word daar nie transformasie genoem nie, maar multikulturaliteit. David O Sacks en Peter A Thiel het ‘n boek daaroor geskryf: The diversity myth: Multiculturalism and political intolerance on campus (Oakland: The Independent Institute, 2nd edition, 1998, 323p; Amazon Kindle $10,25). “The ‘diversity myth’ is the myth that universities are doing a good job promoting diversity” (Kindle 227). “Our primary goal was simply to present an accurate account of what ‘diversity’ politics and its alter-ego ‘multiculturalism’ have meant at a major university,” naamlik Stanford (281). Naas transformasie is diversiteit een van die terme wat deesdae graag deur die US-bestuur rondgeslinger word. Daar is al gepraat van die Diversiteit Stellenbosch. [* Oor Stanford is geskryf: “The professors, appointed out of political motives and less talented academically than their own students …” (5261). Ook aan die US speel nie-akademiese oorwegings, soos ras en geslag, dikwels ‘n deurslaggewende rol by aanstellings en bevorderings.]

Polities gemotiveerde anti-akademiese gesindheid word algemeen aan universiteite in Amerika en Suid-Afrika aangetref. By sommige universiteite is dit in groter oordaad as by ander aanwesig. Die kernproses is ontwestering, wat al “ghettoizing of knowledge” genoem is (525). “Multiculturalism filled the vacuum created by the elimination of the West” (963). “Multiculturalism amounts to nothing less than a war on Western civilization and, beyond it, a war on the very idea of civilization” (202). Die ideaal van ontwestering is wat die huidige studente-onrus in Suid-Afrika aanblaas.

Wat ek interessant vind, is dat die outeurs vroeg in hulle boek naas Stanford vir Cornell University, te Ithaca, New York, uitsonder as ‘n ander groot en bekende universiteit waar multikulturaliteit, bv swart bevoordeling, ‘n deurslaggewende rol speel (298). Jonathan Jansen, die vorige rektor van die Universiteit Vrystaat (UV), het na studie aan die Universiteit van Wes-Kaapland in 1987 ‘n magistergraad aan Cornell en in 1991 ‘n doktorsgraad aan Stanford voltooi. Jansen het onlangs as ‘n navorsingsgenoot na Stanford teruggekeer. Die multikulturaliteit waarin die eertydse akademiese integriteit van Stanford sedert 1987 (485) versink het, is veral die maaksel van ‘n bioloog (450), Donald Kennedy, wat twaalf jaar lank (1268), van 1980 tot 1992 (4946), die president of rektor van Stanford was. Jansen was ‘n biologie-onderwyser voordat hy in Amerika gaan studeer het. Wat tydens sy rektorskap aan die UV gebeur het, getuig (soos by Stanford) van die gevaar as iemand wat (grootliks) onkundig in die humaniora en sosiale wetenskappe is as rektor op ‘n universiteit losgelaat word. Vir ‘n rektor is ‘n mediese agtergrond nie minder gevaarlik as ‘n biologie-agtergrond nie. ‘n Medikus kan vertrou word met raad oor bv spysvertering en purgasie, maar daar kan kwalik van hom verwag word om as rektor insig te toon en leiding te gee oor ideologiese en taalsake of hoedanig ‘n universiteit behoort te wees. Let op dat Jansen tydens Kennedy se ampstermyn ‘n student aan Stanford was.

In hierdie rubriek is daar nie ruimte om die hele inhoud van Sacks en Thiel se boek aan die orde te stel nie. Wat hierdie boek baie duidelik maak, is dat Stanford tot in sy kern akademies en moreel verrot is. “Institutions like Stanford University are indoctrinating the current generation of American graduates with a new mythology – a complete pantheon, filled with heroes and villians, deified victims and demonized oppressors” (4354). “Bursting with revolutionary consciousness and run by a corrupt elite, Stanford truly had come to resemble something like the Third World” (4643). Aan Stanford “the multicultural state came to resemble a despotic Third World regime not only in its fervent ideology, but also in the endemic corruption throughout its ranks” (4865).

Ek gaan egter my aandag beperk tot ‘n enkele tipiese voorval op die Stanford-kampus wat aan die US se persgesig-voorval herinner. Soos in die geval van die persgesig-insident is Stanford se Beethoven-voorval ondersoek en is ‘n verslag daaroor vrygestel. Daardie voorval toon die mate waarin polities korrekte irrasionaliteit die oorhand oor Amerikaanse universiteite gekry het, met Suid-Afrikaanse universiteite wat al hoe meer net ‘n kortkop agter hulle is. Die voorval is so verregaande dat ek liefs probeer om my van lopende evaluerende kommentaar te weerhou en ek my eerder tot verduidelikende kommentaar beperk.

Lesers kan gerus ook die buitensporige afmetings wat die Reitz-insident aan die UV aangeneem het, in gedagte hou. As remedie vir die pyn wat die Reitz-gebeure glo veroorsaak het, is die Sentrum vir Versoening en Sosiale Geregtigheid deur Jansen tot stand gebring. Die direkteur, André Keet, en sy adjunk, JC van der Merwe, is onlangs daarvan beskuldig dat hulle die studente-onrus op die kampus aanblaas en dat hulle die oortreders openlik in die hof bystaan. Dit toon hoe gevaarlik dit is as ‘n universiteit hom eerder deur politieke as akademiese oorwegings laat lei.

Stanford het ‘n koshuis, Ujamaa House,* waarin swart kultuur die koshuistema is en waarin daar oorwegend swart inwoners is. In Amerika is daar deesdade ‘n neiging tot skeiding van etniese groepe. Swartes wil apart wees wanneer dit hulle pas. In Suid-Afrika vind die teenoorgestelde plaas, naamlik gedwonge rasse-integrasie in koshuise aan eens blanke universiteite. Toe ek laas gehoor het, was ‘n koshuis vir swartes aan die UV ‘n Jansen-toegelate uitsondering. In Amerika, bv aan Stanford, word koshuise en gradeplegtighede deesdae in groot mate volgens etnisiteit apart gehou. [* In Suid-Afrika word die voorbeeld wat militante Amerikaanse swartes stel om omstrede en selfs afstootlike benamings te kies, dikwels nagevolg. Ujamaa was die naam van Julius Nyerere se mislukte sosiale en ekonomiese beleid in Tanzanië, bv kollektiewe boerdery, wat tot die ontworteling en dood van derduisende inwoners gelei het.]

Op 29 September 1988 het twee blanke eerstejaarstudente, Gus Heldt en Ben Dugan, in Ujamaa House ‘n openbare gesprek met ‘n swart tweedejaarstudent, BJ Kerr, gevoer. “The discussion’s topics included black influence on music … BJ informed the students that ‘all music is black’ and that ‘all music listened to today in America has African origins – beats, drums, and so forth.’ A white bystander asked, ‘What about classical music? Beethoven?’ Undeterred, BJ declared that Beethoven also had been black – he had read it in a book in the Ujamaa library. Ben and Gus were incredulous. BJ expressed displeasure with Gus and Ben for doubting. The idea that Beethoven had been black ‘was so far from their own truth,’ he declared, that the two freshmen ‘could not accept it'” (1318).

Hier moet ek verduidelik dat sogenaamde identiteitstudies, bv Black Studies, Women’s Studies en Queer Studies, onder ‘n verskeidenheid benamings deesdae as baccalaureuskursusse, selfs as voorgraadse hoofvakke, en as nagraadse studieterreine erken word. Hierdie onderwerpe word nie soseer doseer om feitelike inligting aan die studente oor te dra nie maar eerder om die studente goed te laat voel.* Dit gaan primêr nie om kennis nie, maar eerder om terapie. Die gevolg is dat vergesogte stellings gemaak word ten einde bv swartes, (feministiese) vroue en homoseksuele goed te laat voel. Dit is dus moontlik dat in ‘n handboek oor Black Studies beweer word dat Beethoven swart was. Die waarheid word gerelativeer en as subjektief geag. ‘n Swart Beethoven is BJ se waarheid maar nie Gus en Ben se waarheid nie; ook nie dié waarheid nie. [* Vandaar die versugting plaaslik op eens blanke kampusse dat swart studente daar tuis moet word. Dit word bewerkstellig deur blanke studente te ontheem, dus minder tuis te laat voel, deur bv gebouname te verander, standbeelde te verwyder en selfs leerplanne en leergange te wysig, bv te verafrika.]

“The following evening, Ben noticed a Stanford Symphony recruiting poster featuring a picture of none other than Beethoven himself (in the poster, Beethoven appeared white). Inebriated, Gus and Ben used crayons to color in the Beethoven flier with the stereotypical features of a black man – brown face, curly black hair, enlarged lips – and then posted the flyer on a ‘food for thought’ bulletin board adjacent to BJ’s door. The black residents of Ujamaa did not consider the satire amusing. BJ, who had lectured other people on Beethoven’s blackness just several days earlier, was particularly flabbergasted. ‘I coundn’t believe anybody would do that. You see things like that in the movies or on TV. It’s the kind of thing someone would do in their room and joke about but it didn’t seem like anyone would be bold enough to put it on a door.’ One of the black resident assistants (RAs) in Ujamaa added that the flyer was ‘hateful, shocking. I was outraged and sickened.’ Overnight, with the most minute shift in inflection, the symbolic significance of the claim that Beethoven was black had changed 180 degrees – from a source of multicultural pride to a point of multicultural derision” (1326).

“Ben and Gus’s satire was certainly in bad taste [?]. But BJ’s words and the two white students’ drawing had said precisely the same thing. Nevertheless, the fact that these students were of different races made BJ’s expression legitimate and the white students’ something of a crime. A black student who said that Beethoven was black was bolstering racial pride, while white students doing the same – with the ‘wrong’ intentions – were racist rabble-rousers. To the multiculturalists, for whom truth is subjective, the accuracy or falsehood of the original claim was irrelevant. Because ‘subordinated’ groups are not subject to criticism by ‘superordinated’ groups, the relevant issue was not what was said, but who said what to whom” (1335).

“On October 16, an emergency house meeting was called to discuss the Beethoven flier. An Ujamaa ‘teaching assistant’ (TA) had succeeded in extracting a confession from Gus by warning him that ‘people* are really angry,’ ‘people* are really suspicious of you,’ and there are people* planning ‘to beat the hell out of you.’ According to the Final Report, ‘We asked TA Brown if in fact there were residents planning to beat up [Ben] and [Gus]. He said no; this was a ruse to get [Gus] to tell the truth” (1344). [* Die etnisiteit word nie gespesifiseer nie.]

“If Gus’s confession was extracted by intimidation, the emergency house meeting resembled a show trial. Ujamaa’s residents had been discussing the matter among themselves for the previous two weeks, and the atmosphere was highly charged. Gus attempted an explanation: He had been disturbed and offended to find that people cared so much about race at Stanford, and he thought the focus on ‘ethnic differences’ was counterproductive. Gus suggested that the poster had been attempted as ‘food for thought,’ educational, and ‘avant-garde’ art. Ujamaa’s residents, however, were not interested in an art lesson, much less the suggestion that their focus on race – of which the show trial was but the latest instance – was excessive. A resident interrupted Gus’s speech: ‘You arrogant bastard, how dare you come here and not even apologize. I want an apology.’ Gus’s flip reply indicated that he remained unrepentant: ‘1, 2, 3, we’re sorry.’ The ‘apology,’ needless to say, was inadequate,* and some of the residents began to demand that Ben and Gus be removed from the Stanford dorm system. Ron Hudson, an assistant dean of student affairs, suggested rather lamely that it would be good to keep the two freshmen in the dorms so they could receive a better multicultural education” (1344). [* In Suid-Afrika word van blankes verwag om nie net verskoning vir bv apartheid te vra nie, maar om dit herhaaldelik te doen en in oortreffende mate anders is dit onaanvaarbaar.]

“The din of the crowd quieted as BJ rose to speak. Noting that Dean Hudson’s suggestion was silly, BJ stated that Ujamaa’s residents should not educate the two freshmen because ‘this all came about because [black Ujamaa residents] were trying to educate [these two] about African history [in the first place].’ It would be a waste to educate persons with ‘such dogmatic racism who came to Stanford with eighteen years of belligerent ideology,’ and he ‘shouldn’t have to pay $20 000 to educate white people about racism’ in his own home. BJ concluded that the proper remedy would consist of throwing the culprits out of the dorm” (1344).

“In the course of his speech, BJ had become more and more emotional. There are conflicting accounts of what occurred next, but observers interviewed for the university’s Final Report generally agreed that towards the end of his speech, BJ started to gesticulate wildly, lunged violently at the two white freshmen, and, seemingly to have lost his mind, collapsed on the floor. According to the residence staff, when people caught BJ ‘he was groaning and flailing his arms;’ it ‘seemed as if BJ had lost his mind;’ he was ‘not in control of his actions’ and was carried out of the lounge to his room by about six students, while he was ‘crying, screaming and having a fit'” (1362).

“BJ’s tantrum was only the beginning of the end of the house meeting. The university’s Final Report describes the pandemonium that broke loose next:

‘As many as 60 students were crying with various degrees of hysteria. At least one student hyperventilated and had to be assisted in breathing. According to R[esident]F[ellow] Brooks there was “utter chaos.” People were “crying, screaming,” “hysterical” and “distraught.” R[esident]F[ellow] Weiss said that there was “mass chaos,” “people were holding hands and crying, tears were running down”, the “staff was running around trying to collect people.” She compared the scene to the mass hysteria that occurred when the [space] shuttle exploded or the US exhibition air show in Germany where a group of planes simultaneously crashed. R[esident]F[ellow] Brooks told the staff “to make sure no one was alone.” R[esident]A[assistant] Johnson reported that “one woman was jumping up and down saying this is not fair.” She “herded” crying persons into her room which was “a wreck,” “bodies everywhere”‘ (1371).

“Multicultural diversity has its limits, and at Ujamaa events had moved far beyond the breaking point. Two freshmen, at Stanford for only a few weeks, had done nothing more than poke fun at multiculturalism with a satirical flier. In the subsequent days, the flier’s significance became exaggerated to the point where it caused an entire dorm to have a collective nervous breakdown. Since the administration was unwilling to tell Ujamaa’s minority* residents (members of a privileged multicultural group) that they had overreacted, Ben and Gus had to be found guilty of instigating** the entire episode. They were blamed for the ‘painful experience’ and were removed from university housing for the remainder of the year. The fact that Ujamaa’s residents were largely responsible for blowing events out of all proportion*** was conveniently overlooked in the cathartic hunt for scapegoats” (1379). [* In Amerika beteken “minority” nie-wit. ** Dus, Ben en Gus se reaksie het die insident begin, nie BJ se stelling dat Beethoven swart is nie. *** Vergelyk die doodskisvoorval in Suid-Afrika. Niemand is beseer of gedood nie maar hierdie beuselagtige gebeurtenis kry baie meer verontwaardigde publisiteit as die wreedste plaasmoord.]

“As unfortunate as the entire episode was for Ben, Gus, and the other residents of Ujamaa, the incident is still useful for its instructional value. For multiculturalism to ‘work,’ some groups of people must defer to other groups of people. Within each group, some persons are ‘correct’ (while others are ‘sell-outs’), and so on. Ben’s and Gus’s actions undermined multiculturalism on almost every level. They challenged a claim made by a representative of a favored group [!], they renewed the challenge with a flier, and (perhaps worst of all) they refused to confess to their crimes in front of a crowd that desperately needed reassurance. Because Ben and Gus were partially [?] right in what they had said (that is, Beethoven was not black), their challenge could not be dealt with in a rational or intellectual manner. Rather, the residents of Ujamaa restored consessus by demanding the literal expulsion of the two nonconformists. Ben and Gus had to go because the multicultural community requires (as the substitute for objective truth) widespread agreement on underlying ideological values. At the same time, their punishment would also serve as a warning and deterrent to other would-be contrarians. Incidentally, the question of whether Beethoven actually was black, around which much of this debate ostensibly had resolved, was never resolved or even addressed” (1388). “There was something wrong with a regime that punished people for speaking the truth” (3920).

“Much as with the Western Culture debate,* the details of the Beethoven incident gradually would fade, but as a putative racist episode it would provide the justification for additional ‘sensitivity training’ sessions, more multicultural workshops, and new regulations on conduct. Speaking at a ‘Rally Against Racism’ several weeks later, undergraduate Cheryl Taylor cited the Ujamaa episode as symptomatic of widespread oppression of blacks. The genesis of a new multicultural myth was well under way [!] (1396). [* Western Culture was ‘n verpligte kursus aan Stanford maar is vervang met ander waarin by uitstek ander kulture betrek word.]

Cheryl Taylor het gesê: “By now, y’all must have heard about the Ujamaa incident – the racially defaced Beethoven flyer … This is a big deal [!]; in the context of American society, these incidents are truly racist. They weren’t just isolated incidents committed out of ignorance; rather, they were deliberate actions committed in response to the Res[idential] Ed[ucation] focus on diversity. In effect, these individuals sent a message to Stanford, and all communities of color[:] ‘we’re sick of this cultural diversity bullshit that’s being shoved down our throats. Your cultures are not legitimate – they don’t mean shit to us – they have no place in this University – Niggers, we will put you back in your place.[‘] Well, they’ve been kicked out of the dorm and we are here today to say that no one is going to stand in our way as we fight for justice and respect” (1396).

“Ujamaa achieved a ‘unity’ of sorts by collectively expelling the two freshmen. But this unanimity comes at a high price, as sacapegoats are made of those (and there will always be some) who do not conform willingly” (1403). Dit herinner aan Wim de Villiers wat die US se studente en personeel aan verpligte indoktrinasie wil onderwerp en geen afwykende mening duld nie: “We want our students and staff members to develop a transformation competency. A compulsory, credit-bearing first-year module – a kind of Maties 101, which I want to expand to 201, 301 and 401 – is currently being developed. And we are also working on compulsory courses for members of faculty and other staff. The aim would be to sensitise students and staff to transformation” (Cape Times, Insight, 6.10.2015, p 9).

‘n Fundamentele verskil tussen die Beethoven- en die persgesig-insident is dat eersgenoemde dwaasheid deur studente en die persgesig-fiasko deur ‘n universiteitsbestuur gepleeg is. Wat baie duidelik is, is dat die US- en UV-bestuur weet wie die “favored group” is. Aan die US is daar ‘n rasgebaseerde kwotastelsel waarvolgens die getal swart studente vermeerder en die getal blanke studente gevolglik beperk word. Hierdie beleid is nie akademies nie maar suiwer polities gemotiveerd want die bewese akademiese rekord van swart studente is swak terwyl blanke studente akademies uitstekend vaar. Die “favored group” bepaal die US-bestuur se gedrag deurslaggewend. Dit is waarom die De Villiers-US luister na watter onderrigtaal Open Stellenbosch verlang en waarom die Adam Tas-verenging, wat aandring op Afrikaans as onderrigtaal, geïgnoreer word.

Die oordrewe reaksie in die Beethoven-voorval het vir swartes die gewenste resultate behaal. Dit is soortgelyk aan die gebruik van ‘n ander beproefde middel, geweld, waarmee swartes in Amerika en Suid-Afrika deurlopend die resultate behaal wat hulle verlang. Bohaai-opskop en geweld is twee middele waarmee blankes glad te dikwels geïntimideer en benadeel word. ‘n Ander middel is verswelging. Dit gebeur elke jaar oor Kersfees en Nuwejaar in bv Kampsbaai en op Durban se strandgebied. Dit is soos ‘n damwal wat breek. Daar is nie eens beurtruimte nie. Teen sulke suksesvolle demonstrasies is daar skynbaar geen verweer nie. Dit is immers die grondslag waarop die nuwe Suid-Afrika funksioneer.

FW de Klerk bring hulde aan Fidel Castro

Oudpresident FW de Klerk het vandeesweek hulde aan die afgestorwe Kubaanse leier, Fidel Castro, gebring. “Fidel het oor ‘n ongewone charisma beskik wat ‘n groot uitwerking op sy land en op die wêreldgeskiedenis gehad het. Ons in Suid-Afrika kan ook dankbaar wees dat hy in Angola ingegryp en gehelp het om ‘n einde aan die Grensoorlog te maak.”

De Klerk het ‘n huldigingsdiens aan Castro van die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty in Khayelitsha bygewoon en het persoonlik ‘n ruiker voor ‘n reusefoto van die Kubaanse revolusionêr gelê. Die onderleier van die ANC, Cyril Ramaphosa, het tydens sy toespraak ter ere van Fidel Castro gesê:

“Ons eer hom, want hy was vreesloos, hy was dapper, hy was beginselvas, hy was gedissiplineer. En as ons aan sy lewe dink, dan begin ons ons ook ‘n ander ikoon verbeel wat ons in ons eie lewens gehad het, en dis Nelson Mandela.”

Die voorsitster van die ANC-vroueliga het tydens haar toespraak gesê: “Ons het gekom om vandag te sê: Dankie aan kameraad Fidel, die regte El Commandante. Ons het gekom om vandag dankie te sê aan die vrywilligers wat bygedra het om ons kamerade by Cuito Canavale te verdedig.”

Mnr. De Klerk het agterna teenoor joernaliste om verskoning gevra dat Suid-Afrika ooit weerstand teen Kuba in Angola gebied het en het PW Botha daarvoor geblameer. “Dit was sinneloos van ons om ‘n groot man, ‘n wêreldleier soos Fidel teen te gaan,” het FW de Klerk gesê. “Dis jammer dat ons nie al die bevrydingsbewegings reeds in die sestigerjare toegelaat het om Suider-Afrika te regeer nie, net ná die Kubaanse revolusie. Uiteindelik het die MPLA, SWAPO, ZANU PF en die ANC in elk geval getriomfeer. Maar ons moes rekening hou met die regses. Dit was die probleem.”

Mnr. De Klerk het hom ook oor die presidentsverkiesing in Amerika uitgelaat en gesê: “Trump moes nooit toegelaat gewees het om hom verkiesbaar te stel nie. Hy is ‘n regse en ‘n rassis. In ons land sou hy lankal agter tralies gewees het, met sy uitsprake. Dit is so jammer dat mev. Clinton nie gewen het nie.”

Volgens mnr. De Klerk het Fidel Castro hom vir gelykheid, versoening en nasiebou beywer, drie ideale wat hom en sy Stigting na aan die hart lê. “Ons het nog ‘n pad om te stap om by ‘n verenigde nasie uit te kom waarin almal soos in Kuba gelyk sal wees. ‘n Revolusie is nodig, dis die les wat Fidel ons geleer het. Ek verootmoedig my voor sy groot gees.”

Ook mnr. Roelf Meyer, wat in die vroeë negentigerjare saam met Cyril Ramaphosa vir Suid-Afrika ‘n nuwe grondwet onderhandel het, het hulde aan Fidel Castro gebring. “Ek kan nie meer met my vriend Cyril saamstem nie, het hy gesê. “Fidel was soos Mandela: ‘n revolusionêr wat nie geskroom het om geweld te gebruik nie, maar terselfdertyd vrede gemaak het as dit die geskikte strategie was. Ek is trots daarop dat die Nasionale Party Namibië aan Fidel Castro en SWAPO kon oorhandig; dit was destyds die logiese ding om te doen.”

Leon Lemmer: William Buckley, die grondlegger van Amerikaanse konserwatisme

In die Amerikaanse politiek is daar tradisioneel twee politieke partye. Die Demokratiese Party (DP) is in 1828 deur Andrew Jackson gestig, word met die kleur blou geassosieer en ‘n donkie word gebruik om die party te simboliseer. Die Republikeinse Party (RP) is in 1854 gestig met Abraham Lincoln wat van vroeg af die leiding geneem het. Die RP, ook bekend as die GOP (Grand Old Party), word met die kleur rooi geassosieer en met ‘n olifant gesimboliseer. Die DP se steun was aanvanklik in die suidelike state, maar deesdae is die party vir sy liberalisme (nou progressiwiteit genoem) en sy neiging tot sosialisme bekend. Die RP was die anti-slawerny-party, met sy steunbasis in die noordelike state. Deesdae is die RP egter vanweë sy konserwatisme en tradisionalisme bekend. Daaruit blyk dat politieke partye met verloop van tyd radikaal kan verander. Dink bv aan die Nasionale Party in Suid-Afrika wat ‘n pleitbesorger vir die blankes en by uitstek vir Afrikaners en apartheid was en in die ANC opgeneem is om op hierdie manier roemloos tot sy einde te kom.

Eintlik het die DP en RP rolle omgeruil. Hierdie fundamentele verandering word deur Dinesh D’Souza beskryf. Hy haal die historikus Eric Foner aan wat die Ku Klux Klan “the domestic terrorist arm of the Democratic Party” noem” (Dinesh D’Souza, Hillary’s America: The secret history of the Democratic Party, Washington: Regnery Publishing, 2016, 256p; Amazon Kindle $19,94, 241). “Blacks, who once voted overwhelmingly Republican, now vote overwhelmingly Democratic” (319). Vir blanke kiesers geld die teenoorgestelde. Deesdae is die middestede die nuwe plantasies waar swartes aangetref word.

“Under slavery, blacks had to work; today’s blacks don’t have to work to inhabit the progressive plantation” (366).

Stedelike kiesers is geneig om vir die DP te stem en plattelandse kiesers vir die RP. DP -ondersteuners gee voorkeur aan gesentraliseerde sentrale regering terwyl RP-ondersteuners politieke mag eerder na die individuele state probeer afwentel.

Na die Tweede Wêreldoorlog het Amerika as die leidende wêreldmoondheid op die voorgrond getree. Hy wou sy invloed dwarsoor die aardbol laat geld en het daarom genoodsaak gevoel om internasionaal ‘n navolgingswaardige voorbeeld te stel. Dit het beteken dat sommige tradisionele Amerikaanse waardes versaak en internasionale waardes buitelands en al hoe meer binnelands aangehang is. Amerikaanse swartes en ander nie-blanke soldate het as gelykes (maar apart) saam met blankes in die oorlog geveg. Na hulle terugkeer na Amerika het veral die swartes militant op gelyke regte met blankes aangedring. Betogings, oproer, vandalisme en terreur, hoofsaaklik deur swartes gepleeg, het gevolg. Eufemisties word dit die Burgerregtebeweging genoem. Die gewelddadige taktiek wat aldaar in die jare vyftig en sestig asook sedertdien gebruik is, is spoedig plaaslik deur die ANC en PAC nagevolg.

Die DP het ontpop as by uitstek die liberalistiese, pro-burgerregte party. Baie RP-lede, daarenteen, het konserwatief geneig en weerstand teen gelyke regte vir swartes gebied. Uit swart en blanke liberalistiese geledere is gepoog om by blankes skuldgevoelens oor veral slawerny en rassediskriminasie te wek. Dit het verdeeldheid in RP-geledere veroorsaak en sommige RP-lede moreel verplig laat voel om burgerregte vir swartes te ondersteun. Daarby het dit nie gebly nie. Hoe meer steun swartes ontvang het, des te meer het hulle met nuwe eise vorendag gekom. Algemene stemreg, kleurblindheid, geen rassediskriminasie, gelyke geleenthede, ens, was volgens die swartes nie goed genoeg nie. Daar is uitgegaan van die veronderstelling, soos vervat in die Amerikaanse onafhanklikheidsverklaring van 1776, dat alle mense gelyk gebore word, wat Jean -Jacques Rousseau (1712-1778) se idee was; dat daar geneties geen verskil is nie; dat swartes dieselfde talente as wittes het. In die praktyk was swartes en wittes egter nie gelyk nie. Blankes het die skuld vir hierdie ongelykheid gekry. Dit is nie genoeg as die “speelveld” diskriminasieloos gelyk gemaak word nie, want die swartes kon weens beweerde historiese benadeling (slawerny, rassediskriminasie) nie met die blankes meeding nie. Geregtigheid sou glo eers bewerkstellig word as swartes bo blankes bevoordeel word; as die speelveld ten gunste van swartes ongelyk gemaak word; dus as blankes benadeel word.

Dit is hier waar baie RP-lede ‘n streep getrek het. Gelyke regte vir swartes was vir hulle aanvaarbaar, maar nie oorkompensasie waarvolgens swartes bo blankes bevoordeel word nie. Die situasie is vererger deurdat ander Amerikaanse minderheidsgroepe (Indiane, Hispaniste, Asiate) op die rug van swart bevoordeling mettertyd ook daarin geslaag het om soortgelyke superieure menseregte, minderheidsregte genoem, te verwerf. Vroue het soortgelyke superieure regte verwerf, hoewel hulle glad nie ‘n minderheids- of etniese groep is nie, maar omdat hulle glo ook histories benadeel is. In al hierdie gevalle is blanke mans as die sondaars uitgewys. Die skurkstatus van blanke mans in die nuwe Suid-Afrika is aan die Amerikaanse voorbeeld te wyte. In Amerika het bevoordeling van almal behalwe wit mans sulke buitensporige afmetings aangeneem dat Hispaniste, waarvan baie blank is, verkies om hulle eerder op hulle minderheidsregte te beroep as om deel van die blanke meerderheid te wees.

Hoewel swartes in Suid-Afrika die verswelgende meerderheidsgroep is en nooit slawe was nie, is die Amerikaanse model van nie-blanke en veral swart bevoordeling sonder meer plaaslik toepaslik gemaak. In die propaganda van die ANC en ander terreurgroepe is rassediskriminasie as dié groot euwel in die ou Suid-Afrika uitgewys. In die nuwe Suid-Afrika is daar egter geen sprake van ‘n nie-rassige samelewing soos die ANC graag in sy propaganda beweer nie. Kleurbewustheid word ingevolge die ideologie van swart mag aangemoedig. Die ANC se bevoordelingsbeleid vir nie-wittes, veral swartes, bv transformasie, regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging, is by implikasie doelbewuste pogings om wittes sover moontlik te benadeel en sou glad nie sonder die apartheidsbeleid se rasseklassifikasie (blankes, bruines, swartes en Asiate) toegepas kon word nie. Dus, van owerheidsweë word etnisiteit en kleurbewustheid deesdae plaaslik vooropgestel. Dit is ironies en vals as die sogenaamde nie-rassigheid van die nuwe politieke bedeling aangeprys word.

Die politieke opset in die nuwe Suid-Afrika, in teenstelling met die ou Suid-Afrika, word in ANC- en liberalistiese propaganda geregtigheid (“justice”) genoem. Vir my lyk die doelbewuste benadeling van en diskriminasie jeens blankes nie net na ongeregtigheid nie, maar ook na dwaasheid omdat (moontlik) die talentvolste burgers aan bande gelê word in hulle bewese vermoë om die land te ontwikkel en voorspoediger te maak. In die stelsel van algemene stemreg is insgelyks grootskaalse ongeregtigheid en dwaasheid ingebou. Dit is absurd dat die stem van ‘n werklose, armlastige, ongeletterde plakker of van ‘n veroordeelde tronkvoël dieselfde gewig as dié van bv ‘n nyweraar of sakeleier dra. Net diegene wat ‘n bate vir die land is en inkomstebelasting betaal, behoort myns insiens stemreg te hê. In so ‘n opset sal blankes in groter mate tot hulle reg kom. Juis daarom is dit taboe, al sou die land dan ongetwyfeld voorspoediger wees en doeltreffender regeer word.

Dit was en is dikwels moeilik om duidelik tussen die DP en die RP te onderskei. Die mate waarin die RP ‘n konserwatiewe party geword het, word veral aan die invloed van ‘n enkele tydskrif, National Review (NR), gestig in 1955, en die stigter daarvan, William F Buckley (1925-2008), toegeskryf. Buckley se pa was ‘n oliebaron wat sy seun finansieel ondersteun het deur bv die publikasie van sy eerste boek en die stigting van NR moontlik te maak. Buckley het slegs nominale vergoeding vir sy jare lange NR-redakteurskap (1955-1990) ontvang. Hy het Amerika dekades lank deurreis om byeenkomste ter bevordering van konserwatisme toe te spreek sonder om optree- of reis- en verblyfgeld te ontvang. Vergelyk dit met bv Sarah Palin (Praag 6.03.2016) wat ‘n buitensporige bedrag betaal word as sy ‘n byeenkoms van bv die Tea Party toespreek.

Die Buckleys is van Ierse oorsprong en Rooms-Katoliek. Anders as bv John (Jack), Robert (Bobby) en Edward (Ted) Kennedy is baie Rooms-Katolieke tradisievas en konserwatief, bv oor egskeiding, geboortebeperking en aborsie. In navolging van sy pa was Buckley sedert sy prille jeug godsdienstig en polities konserwatief gesind. As kind was sy eerste taal Spaans toe hulle in Mexiko gewoon het en Frans toe hulle in Frankryk gebly het. Daarna was hy in Engeland en Amerika op skool. Aan Yale University het hy staatsleer, geskiedenis en ekonomie bestudeer. As redakteur van die Yale Daily News het hy die standpunt gehuldig dat Yale as private inrigting die reg het om “minorities” as studente uit te sluit: “discrimination of sorts [is] indispensable to the free society” (Lee Edwards, bron hier onder, Kindle 243).

Buckley het baie artikels en boeke gepubliseer. Die boeke sluit speurverhale en misdaadromans in. Van sy invloedrykste ondernemings was ‘n televisiebesprekingsprogram, Firing Line (1966-1999). Op 4 Oktober is die volgende boek oor hierdie program gepubliseer: Heather Hendershot, Open to debate: How William F Buckley put liberal America on the Firing Line (Broadside e-books: 432p, 2016; Amazon Kindle $14,81). Onlangs het daar ook ‘n omvattende boek verskyn oor Buckley se huldeblyke van belangrike persone waarmee hy eerstehands kennis gemaak het: A torch kept lit: Great lives of the twentieth century (New York: Crown Publishing, 2016, 338p; Amazon Kindle $13,67). Daarin skryf hy oor bv vyf Amerikaanse presidente: Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon en Reagan. Ook oor Winston Churchill, Barry Goldwater, Ayn Rand, prinses Diana, John Lennon, Elvis Presley, ens.

Buckley se boek, Happy days were here again: Reflections of a libertarian journalist (New York: Basic Books, 2008, 496p; Amazon Kindle $14,81) is ‘n versameling van sy tydskrifartikels. Miles gone by: A literary autobiography (Washington: Regnery Publishing, 2004/2012, 594p; Amazon Kindle $11,39) is ongelukkig nie ‘n egte outobiografie nie maar weer eens bloot ‘n versameling van gepubliseerde artikels: “There would be no point in contriving an autobiography from scratch. Why? I have already written about the events and the people that have shaped my life; any new account would simply paraphrase these” (Kindle 71). Sedertdien is Carl T Bogus se volwaardige biografie gepubliseer: Buckley: William F Buckley Jr and the rise of American conservatism (New York: Bloomsbury Press, 2011, 417p; Amazon Kindle $11,39).

Uit ‘n politieke oogpunt is van Buckley se lesenswaardigste boeke seker die laaste twee wat hy voltooi het: Flying high: Remembering Barry Goldwater (New York: Basic Books, 2008, 226p; Amazon Kindle $13,67) en The Reagan I knew (New York: Basic Books, 2008, 308p; Amazon Kindle $11,39). Ek wil my egter toespits op Buckley se rol in die bevordering van konserwatisme in Amerika en beperk my aandag dus in die res van hierdie rubriek tot Lee Edwards se boek, William F Buckley Jr: The maker of a movement (Wilmington: Intercollegiate Studies Institute, 2014, 208p; Amazon Kindle $11,39), wat ook die voordeel het dat die teks na Bogus se biografie voltooi is.

Michael Barone het na Buckley se dood sy nalatenskap as “a coherent and respectable conservatism” beskryf (53). William Kristol het geskryf: “Before Buckley there was no American conservative movement … Buckley created conservatism as a political and intellectual movement” (73). Michael Kinsley het oor Buckley geskryf: “He united the fragments of American conservatism and paved the way for Goldwater and then Reagan” (73). Die aartsliberalis Christopher Hitchens het opgehaal dat Buckley enersyds Joseph MacCarthy gesteun en Francisco Franco geprys het, dat hy gekant teen die Civil Rights Act van 1964 was en ten gunste van die Viëtnamese oorlog. Andersyds was Buckley teen die John Birch Society, verregses en anti-semitisme (82). Hy het ekstremisme vermy en “respectable conservatism” voorgestaan (962). Buckley het Patrick Buchanan as ‘n “paleoconservative” beskou en sy anti-Israel-standpunt was vir Buckley onaanvaarbaar (962). As Rooms-Katoliek was Buckley ook teen Ayn Rand gekant.

“He saw it necessary to dissociate the conservative movement from the irresponsible Right” (892); soortgelyk aan die wyse waarop Donald Trump hom van die Ku Klux Klan distansieer. Edwards skryf: “There were disconnects between New Right leaders and Buckley” (1455). “Kevin Phillips … coined the phrase ‘The New Right'” (1466). Richard Viguerie het egter geskryf: “The New Right owes much of what we believe in and are fighting for to such outstanding men [ie Russell Kirk] and the catalyst who brought them together, William F Buckley” (1479). Soos sy konserwatief geworde mede-Rooms-Katoliek, Evelyn Waugh (1903-1966), was Buckley sterk teen die modernisering van die Rooms-Katolieke Kerk, The Second Vatican Ecumenical Council (1962-1965), gekant.

Uit die twee voorafgaande paragrawe is dit duidelik dat daar in Amerika, soos in Suid-Afrika, talle faksies en aksentverskille in tradisionalistiese en konserwatiewe geledere bestaan. Buckley se grootste strategiese probleem was om sommige van hierdie elemente saam te snoer maar in hierdie proses ook sekere elemente uit te sluit. “His synthesis of the disparate elements of conservatism … came to be called fusionism (a word coined by … Brent Bozell,* who did not think that any lasting correlation of freedom and virtue was possible)” (1020). Frank Meyer, daarenteen, het geargumenteer: “Freedom … was the indispensable condition for the pursuit of virtue” (1020); dus, gedwonge deug is nie werklik deug nie. Vryheid verwys hier na die libertyne wat individualisme voorgestaan en die minimum inperking van vryheid verlang het. Deug word met moraliteit geassosieer. Buckley het geskryf: “The United Nations is the most concentrated assault on moral reality in the history of free institutions” (1409).

[* Bozell is die eintlike outeur (“ghostwriter”) van Barry Goldwater se manifes, The conscience of a conservative (1960), ‘n teks wat my teleurgestel het. “Not everyone at National Review, however, welcomed the Goldwater candidacy. James Burnham had doubts about the senator’s intellectual capacity and regarded his ‘why not victory?’ policy to end the Cold War as simplistic” (1138). In die Goldwater-manifes word tereg genoem sommige soorte staatstoelae “reward people for not producing … I cannot conceive of a more absurd and self-defeating policy than one which subsidizes non-production” (Consience of a conservative, First Start Publishing, 2012, 88p; Amazon Kindle $1.13, 327). Ook: “We are all equal in the eyes of God but we are equal in no other respect” (530). Vir kommuniste “negotiations are simply an instrument of political warfare” (902); iets wat FW de Klerk blykbaar nooit begryp het nie.]

“Striving as ever for consensus, Buckley suggested in an essay titled ‘Notes toward an empirical definition of conservatism’ that what National Review had striven to do from the beginning was to achieve ‘a general consensus on the proper balance between freedom, order, justice and tradition'” (Edwards 1032). “Buckley admitted to himself that he was not a political philosopher but a popularizer of ideas … He concentrated on acting ‘as a broker and analyst of ideas, rather than as an originator of them'” (1115).

Naas godsdiens is Buckley se idees deur verskeie mense beïnvloed. Albert Jay Nock (1870-1945), “the ultimate individualist” (194), was teen die idee van ‘n welsynstaat gekant (181). Aanvanklik het Buckley homself eerder ‘n individualis as ‘n konserwatis beskou (451). Een van Nock se “wette” was: “Man tends always to satisfy his needs with the least possible exertion” (182). Dink bv aan die ANC-parlementslede wat buitensporige vergoeding ontvang maar dikwels nie eens aanwesig is wanneer daar gestem moet word nie. Buckley het Nock se “antistatism” onderskryf (182); dus dat die owerhede klein en nie-almagtig moet wees; dat die regering so min moontlik in die sake van individue moet inmeng. Buckley was van mening dat Amerika uit die Tweede Wêreldoorlog moet bly. Sy idee van “America First” word deesdae deur Donald Trump beaam. Dit herinner aan Barry Hertzog se “Suid-Afrika Eerste” wat in die ANC-kraal ontaard het in eiebelang, swart belange en Afrika-belange as hoogtste voorkeure.

Willmoore Hendall (1909-1967), ‘n politieke wetenskaplike aan Yale University, het Buckley beïnvloed toe hy daar ‘n student was. Hendall was sterk elitisties en anti-kommunisties (347) en teen die “open society” gekant. “All polities … have an orthodoxy they have a right to defend against anyone who would fundamentally change it” (323). Amerikaanse universiteitsdosente het toe al uitgemunt in hulle linksgesindheid. Hendall het gesê “he would rather be governed by the first two thousand names in the Boston telephone directory than the Harvard faculty” (347).

Die derde persoon wat Buckley beïnvloed het, was James Burnham (1905-1987), die “first among equals of the senior editors” (626) van die National Review, oor wie ek voorheen geskryf het (Praag 1 Oktober).* ‘n Ander invloed was Russell Kirk (1918-1994), wat die “assembly-line civilization” (626) of Amerikaanse “melting-pot” verwerp het. Buckley het ook “nation-building” afgewys (2165, 2212). Desnieteenstaande is nasiebou een van die pligte van Suid-Afrikaanse sportmanne. Kirk is die outeur van The conservative mind (1953), “a work that transformed public understanding of American conservatism” (636). “Kirk’s book gave the conservative movement its name” (705). Soos Burnham en andere aangetoon het, is “secular liberalism, the dominant ism in America … a watered-down version of Communist ideology” (684).

george-orwell
George Orwell

[* Burnham se boek, Suicide of the West (1964) bied ‘n uitstekende ontleding van liberalisme. Dit is ‘n toonbeeld van sy rype denke. In die praktiese politiek kon hy egter steeds ernstige oordeelsfoute begaan, bv “Burnham suggested Jimmy Carter as worthy of NR’s support” (1632). George Orwell het ‘n briljante opstel oor Burnham se twee vroeëre boeke gepubliseer: “James Burnham and the managerial revolution” (1946). Orwell toon aan dat Burnham in daardie tekste die elementêre fout begaan om sy standpunt deurlopend ooreenkomstig die huidige situasie aan te pas en daarby te veronderstel dat die huidige neiging sou voortduur. Die helderheid en insig waarmee Orwell skryf en sy ingeligtheid is treffend. In sy huldeblyk aan Orwell het Arthur Koestler geskryf: “His uncompromising intellectual honesty made him appear almost inhuman at times” (Frank S Pepper, Contemporary biographical quotations, London: Sphere Books, 1986, p 222). Ek volstaan met drie van die pêrels in Orwell se 1946-opstel. (1) “It is difficult to think of any politician who has lived to be eighty and still been regarded as a success. What we call a ‘great’ statesman normally means one who dies before his policy has had time to take effect.” (2) Orwell verwys na “the American tendency to admire size for its own sake and to feel that success constitutes justification.” (3) “Humanity is divided into two classes: the self-seeking, hypocritical minority, and the brainless mob whose destiny is always to be led or driven, as one gets a pig back to the sty by kicking it on the bottom or by rattling a stick inside a swill-bucket, according to the needs of the moment. And this beautiful pattern is to continue for ever … the division of humanity into rulers and ruled is unalterable. In their capabilities, as in their desires and needs, men are not equal. There is an “iron law of oligarchy.” David Lebedoff, wat soos ek ‘n bewonderaar van Orwell se skryfwerk is, het ‘n interessante boek geskryf: The same man: George Orwell and Evelyn Waugh in love and war (New York: Random House, 2008 288p; Amazon Kindle $15,95). Daarin is daar bv een van Orwell se beroemde stellings, wat ek graag met verwysing na bv Nelson Mandela onderskryf: “Saints should always be judged guilty until they are proved innocent” (Kindle 1652).]

“NR and its editor did not acquit themselves as well on the issue of civil rights in the 1950s and early 1960s, taking a states’ right position that equaled, in the eyes of most liberals and almost all black Americans, a stand in favor of segregation and therefore[?] racism.* In his articles, Buckley clearly rejected the politics of southern racists like Ross Barnett of Mississippi and George Wallace of Alabama, but he also argued that the federal enforcement of integration was worse than the temporary continuation of segregation. Consistent with conservative principles, he favored volutary gradual change” (986). Buckley se politiek was dus meer soos dié van Ian Smith in Rhodesië as FW de Klerk se revolusionêre dwaasheid dat alles meteens verander moet word. [* Outeur Edwards se politiek is links van Buckley s’n.]

Buckley het hom nie om die bos laat lei deur Martin Luther King jr se praatjies nie. Hy het geweet “two of King’s closest associates, Stanley Levinson and Hunter Pitts (Jack) O’Dell, were ranking members of the Communist Party” (1009). O’Dell het ook aktief met Jesse Jackson saamgewerk.

In 1965 het Buckley ‘n onsuksesvolle poging aangewend om die burgemeester van New York City te word en daaroor ‘n boek gepubliseer: The unmaking of a mayor (1966). “He proposed, several years before Governor Reagan offered his hard-nosed welfare-reform program in California, that all welfare recipients be required to do ‘street cleaning and general prettification work’ for the city. Here was the first conservative enunciation of the workfare principle, or as Buckley put it rather crudely, ‘No workee, no dolee'” (1249). Wat myns insiens hier bygevoeg moet word, is dat nie-betalers nie toegelaat moet word om te betoog en buurte op horings te neem as dienste onbevredigend of glad nie gelewer word nie. Geen betaling behoort eintlik vanselfsprekend geen dienste te beteken. Dit is immers wat in die geval van diensbetalers gedoen word. As ek nie vir my water of elektrisiteit betaal nie word dit afgesny.

Buckley het Bill Clinton se intreerede as president Orwelliaanse “doublespeak” genoem. “‘Tricky Dick [Nixon] would have been run out of town with wet towels’ … if he had been as deceitful as Clinton” (789). Metapolitiek is deur Buckley beoefen: “National Review was not founded to make practical politics. Our job is to think, and write” (846). Van George W Bush het Buckley gesê: “He’s conservative, but not a conservative” (2087).

Barry Goldwater
Barry Goldwater

Barry Goldwater, die Republikeinse Party se presidensiële kandidaat in 1964, was “the most influential loser in modern presidential politics” (2033), die wegbereider vir Ronald Reagan se presidentskap (1981-1989). “Buckley’s role in building the conservative movement was essential to Reagan’s success” (1929). Donald Trump as president is eintlik die bekroning van Buckley se lewenstaak, want die eerste keer in die geskiedenis word gesê dat die meerderheid lede van die Republikeinse Party hulle as konserwatief identifiseer. Buckley se “vision of ordered liberty shaped and molded and guided American conservatism from its infancy to its maturity” (2406).

Trump se oorwinning gee wêreldwyd stukrag aan konserwatiewe en regse groepe; ook in Suid-Afrika. Die vraag is of daar plaaslik iemand is wat soos Buckley hierdie groepe tot ‘n kragtige beweging kan saamsnoer.

“Buckley argued that if conservatives in politics wanted to be successful they had to steer a middle course between the ideal and the prudential” (1182). “Conservatism implies a certain submission to reality” (2225).

Sedert sy verkiesingsoorwinning is daar by Trump reeds heelwat tekens van hierdie goue middeweg, wat egter sy konserwatisme en mate van regsheid verwater.

Johann Theron: Die saak vir Zuma

Hernieude Zuma-histerie word wyd en syd deur die Suid-Afrikaanse hoofstroommedia verkondig. Die meestal onkundige lesers voel verontreg deur die groeiende lys van wandade wat hulle president straffeloos pleeg, maar word andersyds onthuts deur dieselfde president wat “veg” teen die oorweldigende aanklagte teen sy lydende persona.

Dit is duidelik dat daar twee kante van die storie is en dat die “storie” al so lank aanhou dat Suid-Afrika eintlik in die donker verkeer as gevolg daarvan. Hierdie donkerte kan verduidelik word deurdat die “media” bereid is om swakker ekonomiese graderings te aanvaar (wat hulself benadeel), net om van Zuma ontslae te raak.

Die saak moet egter in ‘n breër konteks beoordeel word. Met die demokratisering van Suid-Afrika het toentertydse president FW de Klerk aangedui dat ’n “geleentheidsvenster” ’n vreedsame Suid-Afrika moontlik maak teenoor die alternatief van “burgeroorlog”. Hierdie geleentheidsvenster het van die buiteland gekom in die vorm van Amerika se “Nuwe Wêreldorde”.

Ná 25 jaar word weer na ’n teenvoeter vir ‘n dreigende burgeroorlog gesoek. Die neo-liberalistiese tegnieke wat aanvanklik gebruik is om (vreedsame) demokrasie te vestig, het intussen een kant van die (konflik) probleem geword. Hierdie toestand dra daartoe by dat Suid-Afrika weer deur donker wolke omgewe word — met geen einde in sig nie.

Daar is egter weer ’n geleentheidsvenster in die vorm van die Donald Trump-effek. Sy voorstel is die teendeel van die NWO, wat die nuwe geleentheid verduidelik. Maar die nadeel van Trump se benadering is dat hy Amerika belangriker ag as die res van die wereld. Met ander woorde, hy gaan Suid Afrika nie te hulp snel met beloftes soos wat Bush gedoen het nie.

Dit laat mens amper voel asof die dak nou ingeval het en dat “oorlog” nou ons voorland is.

Die geleentheid is egter juis dat ons —net soos Trump — Suid-Afrika voorop moet stel. Maar daar is ’n paar probleme daarmee ook. Die eerste is die “burgeroorlog” wat opgelos moet word. Die geskiedenis wys dat ’n nuwe vredesverdrag tussen alle partye moontlik onderhandel kan word.

Daar is onlangs bevind deur Brand SA dat Suid-Afrika blykbaar nie ’n spesfieke waarde of identiteit het nie. Met ander woorde, ons kan nie soos Australië iets bemark gegrond op die “Australian Way”, of soos Amerika op die “American Way” nie. Dit ondersteun die gedagte van ’n tweede vredesverdrag, omdat dit die pad (way) na die toekoms kan aandui.

Ons toekomspad word ook baie sterk beïnvloed deur globaliste soos George Soros (veral op die Suid-Afrikaanse middelklas). Suid-Afrika word redelik aanvaar deur ontwikkelde lande as mededingend en die middelklas is dus redelik Westers. Die volgende grafiek vra wie nou eintlik voordeel trek uit globalisme.

Duidelik is globalisme nie tot voordeel vir die gemiddelde Suid-Afrikaner nie.
Duidelik is globalisme nie tot voordeel van die gemiddelde Suid-Afrikaner nie.

Verder het die “International Spectator” onlangs die volgende oor Indië weergegee:

“India – 7.6% GDP growth in 2016 – Middle class to grow 900% by 2040”

Dit word nou meer duidelik dat Suid-Afrika se middelklas werklik swakker word as dié van mededingende lande. Verder kan afgelei word dat dit tot die middelklas se voordeel sou wees as fokus op BRICS sou verskerp, in plaas van op Europa en Amerika.

Daar is egter ’n interessante kronkel in hierdie kat se stert. Onlangse opnames in lande om te bepaal of hulle van globalisme hou het die volgende grafiek opgelewer:

jt2

Die afleiding hier is dat die lande (waar globaliste woonagtig is) besig is om hulself van globalisme te distansieer. Dit is oor die algemeen ontwikkelde lande, terwyl ontwikkelende lande saamstem met globaliste.

Suid-Afrika sit met die teenstrydigheid dat samewerking met ontwikkelende lande aangemoedig word (soos Indië), maar dat globalisme intern onwenslik is. Die antwoord hierop is dat aangesien globalisme gefaal het in sterk lande soos in Europa, dat dieselfde gaan gebeur in swakker lande (omdat globaliste dit juis uitbuit).

Daarom sal Suid-Afrika eerder gesien word as ’n voorbok gedurende onderhandelinge met sulke lande, terwyl dit onderhandelinge met Amerika en Europa sal vergemaklik. Inderwaarheid ’n wen-wen-situasie.

Die geleentheidsvenster vir Suid-Afrika is dus om van globaliste ontslae te raak en self die pad vorentoe te ontdek. Dit kan egter nie gedoen word deur die burgeroorlog aan te moedig nie, maar om dit te ontmoedig d.m.v. ’n vredesverdrag.

Net soos gedurende die Trump-verkiesing, kan sosiale media doeltreffend gebruik word om Zuma te ondersteun.

Suidpunt: Red Afrikaans, verlos ons van die neerslagtige fiksie!

Van die giftigste resensies sal jy nie tussen die datagrepe van Netwerk24, “Literator”, “LitNet”, “Tydskrif vir Letterkunde” of selfs jou dorpskoerant vind nie. Ook nie die Suid-Afrikaanse Engelse pers nie. Hoe kan iets giftig wees as dit nie van die rede gebruik maak nie? Dit noem ons gekyf. As jy genoeg durf het, of ‘n voyeuristiese sadis is, besoek gerus die Belgiese biblioteekdiens (www.bibliotheek.be) aanlyn, kies ‘n boek en geniet die doodeerlike, nugter resensie. Die webwerf gaan ongelukkig maar saggies met Afrikaanse tekste om, maar klim soms behoorlik met die knuppel onder van die Nederlandse tekste in. Met berekende martelmetodes word rasionaliteit benut om die boeke heeltemal te ontsiel tot ‘n woordekraam van lettertjies en syfertjies – of onsamehangende inkspatsels op papier. Na omtrent een uur van martelvertoning, besef jy gou watter sagte weekdiere die Suid-Afrikaanse akademici is, wat heeltyd middelmatige werke aanprys, vergeleke met die hondsdol helhonde uit die Lae Lande wat alle mooi skeppings voor die voet tot repe verskeur. So het ek geleidelik my boekesmaak aangeleer, aan die voete van die Vlaminge.

Wat ek van www.bibliotheek.be hou is onder meer sy uitwys van byvoorbeeld Deon Meyer se “Feniks”: “Het is geheel in de hedendaagse Engelse traditie geschreven.” Nou toe nou – sou ons akademici dit opgemerk het? Wat mens dan opnuut laat wonder wat “Afrikaanse tradisie” sou beteken…

Maar is sulke uiterstes aan weerskante van die ewenaar werklik opbouend? Van hoeveel Hollanders en Vlaminge weet jy wat die Nobelprys ingepalm het? En van hoeveel werke weet jy wat uit Afrikaans vertaal is?

Soos ek op die internet rondtoer tussen Amazon.com, Goodreads en kommentaar op Facebook, wissel die resensies vanaf ‘n lakonieke “Regtig kak” (verbatim aangehaal by Goodreads oor “Aliens en engele” deur Leon de Villiers ] ), tot ‘n ewe niksseggende “hierdie verhaal was mooi”, tot ‘n breedvoerige, gekunstelde opstel waarin die leser elke fout en voordeel met groot diskresie oordra.

Hoe jy ook al hierdie resensies deurkyk, die kleinste gemene deler van fiksiewerke is “tydmors”. Laat ons nou sommer baie nugter en eerlik met mekaar wees. Want onthou, fiksie bly leuens. Om iemand se tyd te mors moet jy die leuens of ten minste halwe waarhede die moeite werd maak. Meestal gebruik mense fiksie om ‘n onderliggende boodskap oor te dra. Maar met fiksie en esoteriese boeke kan jy ‘n wye Kaapse draai maak om die loodswaar bedrukte persoon in ‘n vlinderligte gees om te tower. Jy kan ‘n woestynlandskap in ‘n paradys verander, ‘n sandbank in ‘n blommeland. Iets positiefs. Iets opbouends. Amper soos ‘n foto van ‘n tropiese tuin, wat jou laat in ‘n rustiger luim.

Wanneer jy ‘n resensie lewer, is jy geregtig om jou lewenservaring en leeservaring uit die verlede te gebruik om ‘n leesboek te benader. Dit is jou opinie. Soos jy meer soortgelyke boeke of genre lees, begin ‘n patroon in jou kop geleidelik gestalte aanneem; dalk hou jy daarvan (soos Sondagmiddagmelktert wat presies om 17:00 met koffie en dieselfde geselskap bedien word), dalk begin die herhalende intrige jou geweldig verveel en irriteer.

Jy kan fokus op wat geskryf word, maar jy kan ook fokus op wat nie eksplisiet in die teks gesê word nie, maar tog herhaaldelik hom afspeel.

Ek is nou vireers klaar met Weerwolfverhale. Ek is uitgekuier. Hoekom? Want ek het die kode ontsyfer. Dis ‘n gejaag na wind. Dit maak nou nie saak of jy “The Abused Werewolf Rescue Group” van Catherine Jinks, “The Wolf Gift” en “The Wolves of Midwinter” deur Anne Rice, die “Changeling”-reeks deur Steve Feasey, “Der Werwolf van Köln” deur Myriane Angelowski, “Die Werwölfe” deur Christoph Hardebusch, ens. lees nie, één ding staan soos ‘n paal bo water. Wanneer die mens eers dier word, of soos diere optree en dink, deur drange gedryf word, kan jy soveel stambome by MyHeritage.com tot by die dae van Adam (vir die kreasionis) of die eerste alge (vir die evolusionis) optrek om die bloedlinie te bepaal, ja, soveel bloedige veldslae tussen weerwolf en vampier/mens aanteken… of soveel mites wat daar omtrent hierdie gedrog ook mag bestaan… die feit bly soos ‘n trop beeste op ‘n Oos-Kaapse pad staan: hul doen en late het absoluut niks opbouend vir die geskiedenis of toekoms beteken nie.

Ek praat ook van mensekarakters wat soos diere en weerwolwe “in die oomblik leef”, nooit dink aan ewige nalatenskap nie, impulsiewe besluite maak, deurbringers is van tyd, geld en bloed, woestaards, nooit van die rede gehoor het nie. En eintlik leef hierdie vervloekte mensdiere maar jaar in en jaar uit soos diere in die wildernis: sonder ‘n doel en sonder ‘n toekoms. Na drie geslagte is hulle vir die geskiedenis vergete. Verskriklik. Hierdie “taal” vind ek ook in “Wolf’s Rain”, die Japannese animasiereeks: ‘n klomp weerwolwe besluit om die mensdom vaarwel te roep, op soek na die paradys. Uit die staanspoor weet jy dit is ‘n mislukte ekspedisie, want niemand weet waar dit is nie. Vir tientalle episodes moet jy maar deursit waar berge, dale, gevegte, vriendskap en vyandskap tydens die swerftog uitgebeeld word. Elkeen van hulle sterf helaas ‘n gewelddadige gruweldood, maar bereik nietemin tog die verlore paradys op die een of ander onverklaarbare metafisiese wyse. Hoe hartroerend ook al – hul impak op aarde was nul. Alles tevergeefs. Die reeks is myns insiens ‘n ramp.

Miskien is die diereryk juis daar om ons ‘n ewige teenbeeld van die mens te skets. Om ons konstant te herinner wat ons nie moet wees nie (sê dit vir die ekobeheptes…). In “Panther in Argyll” deur Lisa Tuttle ontmoet ons ‘n weerluiperdin in die mitiese Skotlandse platteland. Hoewel die hoofkarakter “vry” voel elke keer wanneer sy in die Skotse Hooglande haar menswees agterlaat en van die gebonde menswette weghardloop, weg van die skool, weg van haar voogde, weg van haar ouers wat op die punt staan om te skei, kom sy gou agter hierdie ontvlugting help nie. Jy word net aan ‘n ander stelsel uitgelewer – die Natuurwet. Onder die genadelose Natuurwet is jy voëlvry vir elke boer en jagter om geskiet of besitting te word; jou drange beheer jou onwillekeurig. Jy word uitgelewer aan die oneindige dwingelandystelsel (soos ook in “Die Jagd der Wölfin” deur Annette Bredendick verwoord) van geboorte, gebiedsafbakening, inwendige en uitwendige parasiete, tandbederf en vrot asem, vreet, veg en terugbaklei, emosielose paring, welpies grootmaak en afsterwe – alles volgens klokvaste natuurlike reëlmaat – sonder ‘n enkele werklik beduidende verandering wat jy in jou leeftyd nagelaat het. ‘n Skoolrapport waarop staan: “Hy was hier”. Punt. Behalwe miskien die bessiesaadjies wat jy deur bemesting saai elke keer wanneer jy jou knieë knak. Of die dieregetalle wat jy suksesvol kontroleer het sodra jy dikgevreet van die karkas wegstap. Of self later karkas word. Die ergste is: as dier is jy hoegenaamd nie eens hiervan bewus nie! Miskien vermy ek juis daarom onbewustelik die wildparke en dieretuine: hierdie eksistensialisme wat betref bokke, luiperds en hoenders maak my net neerslagtig. Dit is soos om ‘n gestig te besoek.

Oor ander boeke kan jy ook soortgelyke ontwikkelingleemtes uitvoerig bespreek, soos by die bekroonde “Wonderboom” deur Lien Botha. Die boek, sover ek weet, is geskryf ter voltooiing van haar meestersgraad in skeppende stelwerk (“kreatiewe skryfkuns” proe soos ‘n Anglisisme vir “creative writing”).

Was ek nou hoogs teleurgesteld in hierdie boek! Nee, ek het hierdie boek gelees nog lank voor die adjektiefoorlaaide en uiters vae Commendatio vir die  2016 KykNet-Jan Rabie-Rapportprys , omdat die Wes-Kaapse biblioteekdiens die boek as “wetenskapsfiksie” gekategoriseer het. Allermins! Daar is geen sprake van hoe die wetenskap die intrige beïnvloed nie. Ek besef mens moet elke boek op eie meriete beoordeel, en dit probeer ek ook. Maar wat moet ek maak met ‘n musikantkarakter, Magriet Vos, wat binne ‘n distopiese albinoregering haarself soos ‘n invalide gedra? Sy kla steen en been oor hongerte (en vreet spreeus), sy kla oor haar kêrel, sy mor oor verspeelde kanse, sy kla oor die toestand van die land, sy kla oor die Grensoorlog en die invloed daarvan op haar kinderjare, sy kla oor haar eensaamheid (hel, daar moet seker ‘n rede hiervoor wees?!), sy kla oor Apartheid wat tot hierdie toestande noodwendig aanleiding gegee het, sy kla oor rassisme, sy boemel op ‘n reistog voort na wie weet waar, sy verroer nie ‘n vinger wanneer die reisgeselskap aangeval word nie, en presies soos in “Horrelpoot” en “Wolf-Wolf” (deur Eben Venter) en al die ander distopiese romans eindig die karakter heeltemal met niks – kaalvoet op geboortegrond. As karakter het sy geen ontwikkeling getoon nie; die selfgesentreerde babatjie het nie ‘n snars moeite gedoen om die lewe vir haar medemens in hierdie moeilike omstandighede makliker te maak nie.

Kyk, ek is nie ‘n voorstander van gesinsgeweld nie, maar jy sal my seker nie kwalik neem as ek so taks hierdie prêm met baba en al die afgrond afstoot nie? Dat die gesanik net kan ophou…

Maar wag ‘n bietjie. Kan hierdie boek miskien as ‘n ironiese taai klap in die liberales se gesigte geïnterpreteer word (interpretasies is vry, onthou!), deur die uitbeelding van hul kinderagtige vloermoere wat geen uitwerking het op die werklikheid nie? Indien wel, aanvaar dan onmiddellik my plegtige verskoning, hartlike applous en dank. In daardie geval is hierdie boek voorwaar “’n merkwaardige toevoeging tot ons opbloeiende romanliteratuur in Afrikaans”… om nou Henning Snyman se woorde van LitNet te steel. My 0-ster op GoodReads word ‘n skitterende 5! En KykNET en Rapport het die boek ‘n prys gegee, sê jy? Ek kort Borstol Cough Remedy, ek het nou skoon ‘n hoesbui van die lag.

Maar wat het in die wêreld skeefgeloop dat daar voortdurend na die ondermaanse geneig en daar troosteloos in die modder rondgeploeter word? Kan dit wees omdat ons nie meer pioniers is wat permanent boontoe kyk en ‘n optimistiese gees moet hê ten spyte van die swaar tye nie, maar inderdaad Westerse verbruikers geword het wat veronderstel is om skuldig of ontevrede te voel oor alles? Cyberpunk doen byvoorbeeld presies dieselfde: “high tech, low life” – in wese inderdaad ook distopies. Slaan maar oor. Ook boeke soos “Die ryk van die rawe” eindig waar Ratkas kort na sy hellevaart (wat in ‘n hedonistiese orgie ontaard) in Londen voor die millenniumwending selfmoord pleeg deur in die Teems te spring. Om juis die teendeel te doen wat hy vir ander preek: hy ontduik sy eie verantwoordelikheid. Volgende, asseblief. Ek het nie sulke literatuur nodig nie.

Wanneer ek deur die biblioteek stap, word ek net bedruk soos ek na die klomp prosaïese Afrikaanse titels kyk. Kontreikuns is seker goed (soos landskapskilderye seker ook); bietjie seks herinner jou seker dat jy nog mens is van vlees, bloed, drange en hidroulika; bietjie Grensoorlogverhale herinner wat in die verlede in stof en sand gebeur het; bietjie speurverhale beeld elke misdaad in Suid-Afrika uit… maar… dis net te aards na my sin. Te plat op die aarde. Te banaal. Te selftevrede. Te ek-probeer-die-grootste-hoeveelheid-lesers-betrek-want-die-uitgewers-soek-geld. Te besmetlik. Te veel kommin kroeggrappies. Te gematig. Te gemiddeld. Hoe eksplisiet of ironies hierdie boeke ook al bedoel is – dit voel asof ek ‘n toekomsgerigte ruimteskip beman met ‘n toereteller in die rooi, dit skud, dit ruk, maar dit wil net nie opstyg nie. ‘n Helikopter waarvan die lemme al in die rondte draai en draai en draai, maar net nie van die grond af wil kom nie. Waarom moet ons met sulke neerslagtige, neerdrukkende en nivellerende boeke opgeskeep sit wat oortollige ballas is? Van waar hierdie probleemboeke wat kitsoplossings vir elke liewe sosio-ekonomiese probleem uitbeeld (asof ons nie Google ken nie)? Of beskuldigings links en regs uitdeel? Is hierdie maar net boeke wat simptome behandel? Waarom nie dan meer radikaal (uit Latyn: radix, die wortel) te werk gaan nie?

Party sal die Sestigers verwyt vir die groot skade wat hulle die Afrikaanse letterkunde aangedoen het deur hul politieke en maatskaplike betrokkenheid en die eksperimentering met die marxisme en die eksistensialisme in die Afrikaanse letterkunde. Julien Benda het dit reeds in sy Franse opstel “La trahison des clercs” (1927) gewaarsku: die Franse literatuur is besig om te ontspoor. Toenemende nadruk is in die tekste geplaas op nasionalisme, xenofobie, rassisme, marxisme en militarisme, teenoor die temas wat eintlik behandel moes word: redelikheid, rasionalisme en internasionalisme of die universele gees wat opwaarts gestu word. Hoe om die gees te stig, met ander woorde. Ander, soos Jan Rabie, verwyt in “Buidel” die 1980’ers in die Afrikaanse letterkunde wat hul van die internasionale wêreld weggeskeur het en obsessief met Suider-Afrikaanse (politiese) belange bemoei en “herwaardeer” het. Rabie wat geglo het in die pionierskap van die Afrikaner in die ruimte-eeu (vandaar die etlike wetenskapsfiksie wat hy vertaal en self geskryf het). Rabie wat geglo het: Culture for export is culture no longer (uit: “Buidel” 1989. bl. 68 ). Die vernietigende golf het uiteindelik op die strand van die 1990’s gebreek, maar nog nie teen die 2010’s besluit om terug te trek nie. Nogal jammer.

Ek hoop uit die diepte van my hart daar verskyn binnekort boeke wat hierdie distopiese en “weerwolfromans” (lees: nihilistiese romans!) sal parodieer. Ek hoop om ‘n stralende sterk karakter in daardie verhaal te vind, met matige testosteroonvlakke en harigheid, maar oorgenoeg dryfkrag, wat nie meer ‘n voorspelbare anti-held is nie, maar die spreekwoord “altiora semper” (streef altyd na hoër) of “per aspera ad astra” (deur die moeisame weg na die sterre; deur die nag na die lig), of “Non est ad astra mollis e terris via” (daar is geen gemaklike weg vanaf die aarde na die sterre toe nie) of “noli volentibus arduum” (niks is te moeilik vir hulle wat wil nie) in aller yl in sy bloedrooi habyt wil najaag. En die intrige na nuwe hoogtes voer. Hierdie ster is egter geen blinde doel of gier nie, maar ‘n middel tot ‘n doel. Met genoeg versoekings op sy pad. Moeilike versoekings. Listige versoekings. Mag dit ‘n wolf wees wat nolens volens mens wil word en sy verstandelike en geestelike vermoëns probeer oorskry, maar telkens deur die mens bedrieg word. En ten spyte daarvan tog in sy doel slaag: die wolf word mens, en streef nou na intellektuele bomenslikheid en beskaafdheid. Of verhale wat bo die materiële en stoflike welvaart uitstyg na die geestelike en intellektuele. Of wat van ‘n mens wat kyk hoeveel trappe hy tot bo kan opklim na die sware en ryp sterbehangende hemel? En die sterre van sukses een vir een afpluk? En ‘n paar in die vrugtemandjie oorhou vir ander om verder te benut? Hei, waarom die reistog alleen aanpak? Daarvoor is daar mos maats om jou te help en in die vreugde te deel, dan nie? Kom ons breek tog weg van die voorspelbare individualistiese isolasie en outsiderskap. Dis so 1950’s. 67 jaar te laat. Pioniers het mekaar nodig.

‘n Boek wat myns insiens dit amper-amper regkry is “Loeloeraai”, deur C.J. Langenhoven, in 1923. Hoewel die boek baie vermanend didakties, humanisties-humoristies (“ons sal slegs Eden bereik as ons hand in eie boesem steek”), antroposentries (mensgesentreerd) en opsigtelik sterk nasionalisties gekleur is (veral die reis na die maanparadys wat leierloos aan die kwyn is: neem leiding en beskerm dit wat joune is), was die ruimtewese op besoek, Loeloeraai, ‘n “voorbeeld” hoe die mensdom met bietjie meer verligting kan optree. Hierdie sjarmante heer (met sy beskaafde Franse diplomatiese humorsin) het o.a. oor telekinese beskik en ‘n fyn waarnemings- en beredeneringsvermoë. Loeloeraai versinnebeeld die entelechie, ‘n Aristoteliaanse begrip om na die “einddoel” of “eindproduk” van die mensdom te verwys as die strewe lank genoeg volgehou word – amper soos ‘n rusper wat skoenlapper word. Die hele mensdom baat by die vooruitgang.

Daar was natuurlik boeke soos Paulo Coelho se veelbeduidende Jungiaanse titel, “Die alchemis”, wat hierdie tema egter gekaap het: die skaapwagter wat sy skat (individuasie) gaan soek. Die probleem met hierdie Jungiaans-besielde boeke is die ewe selfgesentreerde as selfsugtige neigings, met dieselfde herhalende Gnostiese leuen: jy moet eers jouself soek en ken, voordat jy van nut tot ander kan wees. Wel, dan gaan jy lank soek… en geen antwoord kry nie: want Carl Jung se werke is ook nie op die rede of logika gegrond nie, hoor. Sterkte, in elk geval.

Net so het Sheila Cussons se spreker in haar digkuns ‘n mistieke eenwording met God gehad (soos etlike monnike en nonne glo al reggekry het), en in die proses van die heerlike omgang haar vingers verbrand as deel van die transformasieproses. Maar wat daarvan – wat het jy nou eintlik daarmee bereik? Nee wat, dit het absoluut niks vir die mense rondom jou gebaat nie. Ek beskou dit as persoonlike verwikkeling, maar geen ontwikkeling nie.

Ek ken ongelukkig te min Frans om die beskeie  Quebecse letterkunde hier te bespreek, behalwe dat ons ook hier met ‘n groep te make het wat lyk my nog pionier-denkend is in hul wetenskapsfiksie/fantasie en hul eie taal en kultuur op hul taaleiland daardeur probeer beskerm; heelwat anders as hul meer dekadente metropoolgenote in Frankryk. Dit mag dalk later tot interessante artikels hier by Praag aanleiding gee. Ons weet eintlik maar min wat in daardie deel van Kanada aangaan.

Die doodnormale sterflinge en pioniers soos ons plant maar saadjies (klein begin, aanhou win), ander mense maak die boomplantjies nat, ander bemes die bome, ander oes die vrugte van die bome vyf dekades of eeue later. Jy sien duidelike, geleidelike vordering; geen beeldestormlope, vloermoere of kamikaze-aanvalle bloot om ‘n niksseggende stelling te maak nie. Dit klink vir my heel billik en redelik genoeg. En die onbetrokke res staan eendag in verwondering en vervoering oor die digte, hemelhoë woud met talle kristalhelder kalm stroompies wat ongesiens op die onvrugbare woestyngrond van weleer aangegroei het. Maar êrens moet mens seker begin met die plantwerk. Konstruktiewe pogings werk nogal aansteeklik.

Tot lof van Hendrik Verwoerd

Ter herdenking aan die sluipmoord op Hendrik Verwoerd (1901-1966, eerste minister 1958-1966) vyftig jaar gelede het Stephen Mitford Goodson die volgende boek self gepubliseer: Hendrik Frensch Verwoerd: South Africa’s greatest prime minister (2016, 144p, R190). Voorheen het Goodson boeke oor onder andere Adolf Hitler (2009), Jan Smuts (2012) en Ian Smith (2015) gepubliseer. Van 2003 tot 2012 was Goodson ‘n direkteur van die Suid-Afrikaanse Reserwe Bank, maar hy het bedank, enersyds omdat die ANC-regering deesdae die meerderheid direkteure aanstel en andersyds omdat Jode teen Goodson se direkteurskap kapsie gemaak het. Volgens inskrywings op Wikipedia en Metapedia het Goodson lof vir Hitler en ontken hy die Holocaust. Die Mitford in sy naam dui glo op verwantskap met Diana Mitford (1910-2003). Goodson word dus ook met Diana se man, Oswald Mosley (1896-1980), die leier van die Britse fasciste, geassosieer. Goodson woon tans in Pringlebaai, naby Bettysbaai waar Verwoerd se vakansiehuis is.

Goodson se finansiële en bankagtergrond word weerspieël in twee ander boeke wat hy gepubliseer het en vind ook neerslag in sy boek oor Verwoerd. Hy skryf van “the Rockefeller-Rothschild-Oppenheimer plan to set up an economic super-government over the southern portion of the [African] continent” waarvan in die Washington Observer Newsletter op 15 Januarie 1975 gewag gemaak is (p 87). Die saak wat Ethiopië en Liberië in 1960 by die Internasionale Strafhof in Den Haag teen Suid-Afrika oor Suidwes-Afrika aanhangig gemaak het, word toegeskryf aan die ondersteuning van internasionale bankiers, die Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA) en die Amerikaanse Council on Foreign Relations (CFR) (60-61). Die CFR is ‘n dinkskrum waarin oor die Amerikaanse buitelandse beleid en internasionale betrekkinge besin word.

Na aanleiding van Piet Hoek se 1965-verslag oor die rol van internasionale en plaaslike geldmagte in die Suid-Afrikaanse politiek, verwys Goodson na “the CIA instigated riot at Sharpeville in March 1960” (83). “On 25 January 1966 Dr Verwoerd referred to the [Hoek] report during his speech at the opening of parliament and fired another warning shot in Mr Oppenheimer’s direction when he said: ‘We shall fight the concentrations of power and monopolies which are present in our country and are a fundamental danger” (85). Die in 1968 hersiene Hoek-verslag is destyds uit Hoek se kluis gesteel (85). “Shortly after Dr Verwoerd’s assassination, his successor, Balthazar Johannes Vorster, warned Professor Hoek not to make his report public as it would cause him embarrassment, and eventually all circulation of the report was forbidden. This does not come as a surprise, as by this time Harry Oppenheimer had developed ‘cordial relations with Vorster'” (87).

Hoofstuk 6 handel oor “The international money power.” Aandag word aan bv die Anglo American Corporation, Harry Oppenheimer en Anton Rupert gegee. Aanvanklik het Oppenheimer nie polities verlinks geklink nie. In 1957 het Oppenheimer gesê: “Our growing industrial needs must make full use of Bantu labour, and we must not worry overmuch about the consequences, because the Native is, on the whole so uncivilized that the white man will remain on top for as long as we can see at the moment” (78). Oor die chaos wat in die Belgiese Kongo na onafhanklikheid in 1960 uitgebreek het, toe die mineraalryke Katanga-provinsie probeer wegbreek het, het Oppenheimer in 1961 gesê: “What the Congo does show is that primitive, uncivilised people cannot be trusted with the running of a modern state, and that independent democracy is the only possibility [rather: is only possible] if the electorate has reasonable standards of education and civilisation” (78).

In 1960 het Oppenheimer gesê: “What the South African government was trying to do in separating the black and white races was not necessarily immoral as partition had provided the answer to problems in many parts of the world” (78). Daar was bv lord Frederick Lugard (1858-1945), die goewerneur-generaal van Nigerië (1914-1919), se beleid van afsonderlike ontwikkeling: “Lugard’s policy was that the African’s peoples own social and political institutions, the product of centuries of accumulated experience and wisdom, should be preserved, strengthened and modernised in an evolutionary manner” (27). Een van Lugard se uitsprake was: “Never try to turn the African Black into an Oxford Blue” (27). Lugard se karakterisering van swartes is kenmerkend van die Britse koloniale era: “The typical African … is a happy, thriftless, excitable person, lacking in self control, discipline and foresight, naturally courageous, and naturally courteous and polite, full of personal vanity, with little sense of veracity … in brief, the virtues and defects of this race-type are those of attractive children” (Wikipedia). Oor die kritiek op trekarbeid “Verwoerd pointed out that migrant labour in the urban and mining areas was similar to the 3 000 000 seasonal labourers from Italy who worked in France” (Goodson 28-29). Teen 1964 het Oppenheimer sy bogenoemde 1960-mening van “not necessarily immoral” radikaal verander: “Discrimination on grounds of race or colour is morally wrong and partition on grounds of race or colour is economically impossible” (83). SED Brown het Oppenheimer in 1966 beskryf as “the deadliest enemy of our national survival” (76).

Die boek word opgedra aan die nagedagtenis van SED (Sydney Eustace Denys) Brown (1910-1990), die redakteur van The South African Observer (1955-1990). Brown was bekend vir sy anti-semitisme en het gemeen dat ‘n Nuwe Wêreldorde onder Joodse beheer die denasionalisering van volke beoog. Hierdie idees word ook in Goodson se boek aangetref. “The international bankers needed to incorporate South Africa, with its treasure chest of minerals, into their planned New World Order whose principal objective is permanently to enslave mankind by means of perpetual debt and usury. Dr Verwoerd who had frequently declared that he would have nothing to do with such a satanic scheme, stood in their path and therefore had to be eliminated” (95). Die sluipmoord op Verwoerd word ingeklee as deel van ‘n staatskaping, soortgelyk aan wat deesdae oor die Guptas beweer word.

S Davidson word soos volg aangehaal: Nelson “Mandela’s entire development was guided by Jewish ‘handlers'” (63). Bewys hiervan word gevind in die feit dat naas swartes en ‘n enkele Indiër (Ahmed Kathrada) net Jode in 1963 in die klopjag op Lilliesleaf in hegtenis geneem is, naamlik Lionel Bernstein, Hilliard Festenstein, Arthur Goldreich, Denis Goldberg, Bob Hepple, James Kantor en Harold Wolpe (63). Hulle was kommuniste en wat Ivor Benson “soft-headed Western ‘liberals’ and ‘progressives'” genoem het (63). Benson skryf: “Certainly, it requires no great intelligence to see and understand that the South African Communist Party (SACP) with its team of highly trained revolutionary activists, all drawing orchestrated encouragement and support from the centres of high finance in the West, is on the ‘attack’ side of the conflict, while the ANC is nothing but the mindless human medium in which the ‘alien invader’ exercises his powerful techniques” (63). Met verwysing na die Guptas kan dit steeds die toestand van die ANC wees.

Goodson skryf: “The African National Congress (ANC) is and always has been a Jewish outfit masquerading as a liberation movement” (64). Hy beweer die kommunis Bram Fischer het die drie uur lange toespraak geskryf wat Nelson Mandela in 1964 aan die einde van die Rivonia-verhoor voorgelees het . Mandela word die “premier puppet of the international bankers” genoem (64). “Unaccountably, the prosecution laid charges of the lesser offence of sabotage against the defendants, and not treason” (64). Oor die vonnis van tronkstraf pleks van die doodstraf het Verwoerd in 1964 in die parlement gesê: “These people are criminals, Communist criminals … When it is said in these circles that they are glad that Mandela received a life-long sentence and not the death penalty, because he may later, like [Jomo] Kenyatta [1894-1978, Kenia’s head of state 1963-1978], become a leader of the future, then I say, God forbid it” (64-65). FW de Klerk het later heeltemal anders as Verwoerd oor Mandela geoordeel.

“The Rothschild’s local representative, Harry Oppenheimer, was an implacable foe of Dr Verwoerd and as far back as 1955 in a parliamentary debate had asserted that ‘when you have a man prepared to slow down his nation’s economic welfare on account of political theories, then you are dealing with an impractical fanatic” (95-96). John Vorster word as ‘n Vrymesselaar beskryf en sy vennoot in hulle Brakpanse prokureursfirma as die kommunis Julius Furst, die skoonpa van Joe Slovo (97). Die CIA het glo aan Vorster die eerste ministerskap belowe. Die Britse geheimediens, M16, was glo ook betrokke. “In the meantime the liberal press built up an entirely false image of Vorster as a hardened right winger” (98).

“While [Anton] Rupert was the driving force behind Dr Verwoerd’s assassination, it was Rothschild who was the architect” (100). Ter ondersteuning van hierdie stelling word na PJ Pretorius se boek, Volksverraad, 1996, p 161, verwys. Die “chain of command for the assassination of Dr Verwoerd” word soos volg weergegee: Rothschild, Oppenheimer, Rupert, Vorster, Tsafendas. “These conspirators were assisted by the CIA, M16, M-Apparatus of the Soviet Naval Espionage Service and rogue elements in the South African Department of Justice and the security police” (107).

“The principal beneficiaries of Dr Verwoerd’s assassination were the International Money Power, and in particular the Rothschild bankers, although they would have to wait 28 years before they could collect their prize” (113); dus, hulle moes wag tot 1994, toe die ANC aan die bewind gekom het. “Locally, Anton Rupert had carte blanche with which to expand his business empire as he desired, with far less hindrance from government interference” (113-114). “With his puppet, BJ Vorster, in the premiership, he [Harry Oppenheimer] was strategically well placed to oversee the dismantling of apartheid and South Africa’s incorporation into the plutocrats’ New World Order” (114).

“On 18 January 1989 President PW Botha suffered a ‘stroke,’ whereas it was in fact an attempted assassination caused by his tea being poisoned. Information provided to the author by his widow, Barbara Botha” (108). Dit is dalk onnodig om te skryf dat ek teleurgesteld met Goodson se boek is, want ek het dit gekoop onder die indruk dat dit ‘n nuwe biografie oor Verwoerd is terwyl dit vir die outeur blykbaar veeleerder gaan om sy hipoteses oor internasionale geldmagte en die sluipmoord op Verwoerd te publiseer. Daarmee gee ek nie te kenne dat daar geen waarheid in sommige van Goodson se bewerings steek nie.

Die voorwoord by die boek is deur Marthinus van Bart, ‘n joernalis en kenner van Afrikanerkultuur, geskryf. Ek vestig die aandag op ‘n enkele sin in die voorwoord. Manfred Nathan het in sy biografie oor Paul Kruger (1944) geskryf: Kruger “gave his people a soul” (8). Die vraag het by my opgekom: Kan dit nie dalk met reg gesê word dat FW de Klerk se onbesonne dade die teenoorgestelde gedoen het nie , naamlik om die Afrikaner se siel te (probeer) vernietig? De Klerk se jongste uitlatings toon dat daar by hom hoegenaamd geen berou is oor wat hy aangevang het nie (Netwerk 24, 19 November; Die Burger, 21 November, p 6). Hy het nie gelewer wat hy belowe het nie: ‘n voorspoedige, nie-kommunistiese, vreedsame land waarin daar nie rassediskriminasie is nie, geen blanke sy werk verloor nie en eiendomsreg, bv van plase, veilig is.

Die boek is glad nie ‘n volwaardige biografie oor Verwoerd nie. ‘n Mens sou graag meer fundamentele besinning en evaluering van Verwoerd se politieke idees wou hê, soos dié van Hermann Giliomee. In die bibliografie word Giliomee se werke glad nie genoem nie, bv Die Afrikaners (2004) en Die laaste Afrikanerleiers (2012). Volgens Verwoerd was daar net twee staatkundige moontlikhede vir Suid-Afrika: enersyds afsonderlike nasiestate vir gelyke etniese groepe en andersyds swart oorheersing in ‘n eenheidstaat. In sy 2012-boek verwys Giliomee na ‘n profetiese uitspraak van Verwoerd in 1963: “In ‘n gemeenskap waar die swart mense oorheers, sal dit die wit man wees teen wie gediskrimineer word” (p 85).

Dit is vir my duidelik dat Giliomee baie groter waardering vir Verwoerd met sy akademiese ingesteldheid het as vir prokureurs soos Hans Strijdom, John Vorster en FW de Klerk. Giliomee se 2012-boek was vir liberaliste te pro-Verwoerd om te verteer. Giliomee het ‘n verdere boekie gepubliseer: Die enigma van Hendrik Verwoerd (2012). Daarin skryf hy: “Myns insiens was hy [Piet Cillié] saam met HF Verwoerd en Van Wyk Louw die heel belangrikste Afrikaanse meningsvormers van die laaste helfte van die twintigste eeu” (Kindle 26). Onmiddelik na Verwoerd se dood het die verlinkse koerant, die Rand Daily Mail, Verwoerd beskryf as “the man who had refined the crude ideology of white supremacy into a sophisticated and rationalized philosophy of separate development” (1142).

Dat rasse-segregasie lank voor 1948 bestaan het, blyk uit wat Jan Smuts in 1917 gesê het: “We have realised that political ideas which apply to our white civilisation largely do not apply to the administration of native affairs. To apply the same institutions on an equal basis to white and black alike does not lead to the best results, and so a practice had grown up in South Africa of creating parallel institutions – giving the natives their own separate institutions on parallel lines with institutions for whites. It may be that on those parallel lines we may yet be able to solve a problem which may otherwise be insoluble … We have felt more and more that if we are to solve our native question it is useless to try and govern black and white in the same system, to subject them to the same institutions of government and legislation. They are different not only in colour but in mind and in political capacity and their political institutions should be different, while always proceeding on the basis of self-government … We have now legislation before the Parliament of the Union in which an attempt is made … to create all over South Africa, wherever there are any considerable native communities, independent self-governing institutions for them. Thus in South Africa you will have in the long run large areas cultivated by blacks, where they will look after themselves in all their forms of living and development, while in the rest of the country you will have white communities, which will govern themselves separately according to accepted European principles” (Goodson, 25-26).

Al het Smuts soms ver gedwaal, blyk uit hierdie aanhaling dat daar reste van ‘n egte Boer in hom behoue gebly het. Die eie gebiede en selfregering wat blankes tradisioneel vir swartes toegelaat het, word sedert 1994 egter glad nie deur swartes aan blankes gegun nie. By die Voortrekkers het Verwoerd ook ingesteldheid op rasse-segregasie gevind: “The Bantu were realising more and more that the old Voortrekker policy of granting their own areas to the different races was the right and best policy” (38). Daar is ook Theophilus Shepstone se Britse naturellebeleid in Natal (1853-1875): “The main focus of his policy was on maintaining tribal customs and not to enforce white civilisation … Separate racial development had been standard practice since the inception of Britian’s colonial era” (26-27).

In die res van hierdie rubriek wil ek eerder die politieke idees van Verwoerd belig pleks van oor Goodson se twyfelagtige spekulasies te skryf. In die inleiding staan daar bv: Verwoerd “viewed separate development as a temporary phase, whose aim was neither to dominate nor to discriminate, and stated on numerous occasions that human dignity is achieved by coexistence and not by living together” (12). Wanneer die beleid van afsonderlike ontwikkeling volvoer is, sal daar ‘n reeks gelyke, onafhanklike state bestaan.

In 1950 het Verwoerd gesê: “In a multi-racial society where power must eventually be transferred into the hands of the numerically stronger Bantu, not only the White, but also the Coloured and Indian will go under. Over time even the Bantu masses will not benefit because on the strength of what happened elsewhere in Africa, it must be taken into consideration that South Africa will develop into an autocracy or dictatorship. On account of their lack of ability to manage a complicated administration, the country will moreover administratively and economically be destroyed and for everyone – White and Coloured – end in chaos” (4).

Let op hierdie profetiese woorde van Verwoerd: “Britain should be careful about the immigration of non-Whites on such a large scale; Britain was a proud nation who had rendered great services to the world, but if Britain wanted to remain proud of its nationhood it should stop allowing non-Whites in by the thousand; they were making a bastard race of themselves and this would one day be the source of many difficulties for the British people” (44).

Oor Ian Smith se rassebeleid van “partnership” in Rhodesië het Verwoerd tereg gewaarsku dat dit op ‘n tragedie afstuur: “I say unequivocally that we believe that majority rule there, which means a Black government ruling over the Whites, will lead to destruction and chaos” (69).

In 1960 het Verwoerd gesê: “May the white man, may the White nations of the world, also Britain, not lose their intellectual hold or in any other way. If they abdicate on our behalf and surrender, then in the long run the flood of coloured people will not only overwhelm us, but in the years to come will reach their lands, and eventually overwhelm them too” (115).

In 1961 het Verwoerd aan bruin raadslede gesê: “What happens if the whites lose their hold on a unitary state? Who runs the country? Not the Coloureds, but the Bantu. I do not wish to insult the Bantu as a group, because I must also seek justice for them. The fact is that the experience in Africa proves that if the Bantu obtains authority over a country, it will lead necessarily to a dictatorship of a small group of politically interested parties amongst them. The Bantu masses will be subject to them and will perhaps suffer far more than the suffering that they are alleged to experience under a white government.

“As far as the other groups are concerned they will without a doubt be pushed backwards, perhaps quickly, perhaps step by step. The Coloureds should not think that they will be the last to be excluded from the rule of, participation in and benefits of such a mixed society. They can easily be the first. Which group will be respected the least by a Bantu dictatorship and be the least needed? Will it not be the Coloureds? The Whites’ prestige and help might still be retained because of the usefulness of his knowledge” (115-116).

In 1966 by geleentheid van sy laaste Republiekdagviering het Verwoerd gesê: “As far as the Bantu are concerned will it be to their advantage if they become the dominant group, but in that process lose their separate national identities, and probably their languages and customs and suffer as a result of their incapacity – which we know is the case – to lead, manage and develop the phase of western civilisation which this country has reached in respect of industrialisation and other things?

“Would it be right in respect of their own masses? The few who obtain power might be satisfied, but for all we know they may be prodigals. For a large extent the masses would become unemployed and experience difficulty as we have seen in the rest of Africa. Would it be morally right to create the appearance of freedom, but in reality to cause living conditions similar to slavery [?]” (116).

In die nuwe Suid-Afrika is die naam van die Verwoerd-gebou op die kampus van die Universiteit Stellenbosch (US) verander omdat die neo-US eerder mense soos Nelson Mandela, Thabo Mbeki en Desmond Tutu met akademies waardelose eredoktorsgrade vereer en geboue eerder na ANC-aktiviste soos Russel Botman vernoem. Seker die aanstootlikste gebeurtenis in Wim de Villiers se minagting van die nalatenskap van die oud-Matie Verwoerd was die openbare skouspel wat hy gemaak het van die verwydering van die gedenkplaat in die voorportaal van wat eens die HF Verwoerd-gebou was.

Goodson skryf: “On 27 May 2015 the plaque in the foyer dedicated to Dr Verwoerd was removed, without consulting the alumni, in an act of cultural vandalism. The author protested to the rector, Prof Wim de Villiers, who replied in a letter that the plaque was ‘a symbol of institutionalised oppression and suffering’ and that the objective was to create ‘a welcoming campus culture for all our students'” (117). Die verbanning van Verwoerd van die US-kampus was een van Wim de Villiers se eerste projekte nadat hy op 1 April 2015 die US-rektor geword het. Blykbaar wou hy demonstreer hoe verlinks sy politiek is en daarmee die guns van swartes wen.

Leon Lemmer: ‘n Sweedse siening van Afrikaners

Kajsa Norman, ‘n Sweedse joernalis wat in Londen woon, het verlede jaar ‘n boek in Sweeds gepubliseer: Bron över Blood River (Brug oor Bloedrivier). Verlede maand is ‘n Engelse vertaling van die boek plaaslik gepubliseer met die titel: Into the laager: Afrikaners living on the edge (Johannesburg: Jonathan Ball, 2016, 230p, R240; Amazon Kindle $13,67). Die teks handel by uitstek oor Afrikaners en daar word veral gepoog om duidelikheid oor Afrikaner-identiteit te kry. Omdat Norman nie-Brits is, skryf sy openlik oor bv die Britse beleid van verskroeide aarde en die konsentrasiekampe gedurende die Anglo-Boere-oorlog (Kindle 750).

Norman was van Oktober 2011 tot Mei 2012 in Suid-Afrika en het verskeie plekke besoek en onderhoude gevoer. Sy het ook enkele dae in Maputo, Mosambiek, deurgebring. Voorheen het sy onder meer ‘n boek oor Zimbabwe gepubliseer. Maar die bibliografie in haar jongste boek lyk maar karig. Net ‘n enkele keer word na ‘n Afrikaanse teks verwys (709). Aanvanklik was ek nogal skepties oor wat ek in die boek sou aantref. Des te meer omdat haar teks deur ‘n Nelson Mandela-epigraaf voorafgegaan word.

bronoverblood_enIn Swede “leading politicians … claim there is no such thing as Swedish culture” (22). Gelukkig is die outeur nie ‘n aanhanger van die mite van identiteitslose wêreldburgerskap nie. “We are all products of our history, culture and context” (22). Dit skemer egter deur dat Norman in die liberalistiese kamp is. Sy het saam met ‘n massa swartes aan ‘n optog in Johannesburg deelgeneem (1677). In Maputo het sy opgelet dat blankes uitsluitlik met blankes sosiaal verkeer. “The internationals advocating for the rights of the disadvantaged often live as segregated from them as possible” (3335). Sy dink dit behoort anders te wees. Desnieteenstaande lyk dit asof sy werklik gepoog het om so objektief moontlik oor Suid-Afrika en Afrikaners verslag te doen. Haar boek kan in bv Swede ‘n heilsame invloed hê. Norman was bv sterk aangewese op die Engelse weergawe van Hermann Giliomee se hoogaangeskrewe boek oor die Afrikaners. Maar sy verwys ook na werke van Rian Malan en Antjie Krog wat haar kon mislei.

Norman was aanvanklik in Johannesburg, “one of the most dangerous cities in the world” (80). Die tekens daarvan was oral waarneembaar.

“My experience of Johannesburg is that life happens indoors: you travel from one gated community to another” (3224).

Sy vertel van ‘n Suid-Afrikaner wat militêre diensplig gedoen het en stel dit blatant: “Mark used to kill black people” (103) en “Many adult white South Africans men have killed” (117). Een van die maniere was glo “using a knife to slit the throats of enemies” (117). Sulke stellings het my aanvanklik swak moed vir die boek gegee. Ook wanneer sy skryf Jan van Riebeeck se verversingstasie was “near what is today known as Cape Town” (201). Daar is nie werklik dieptegang in haar kennis nie. Om oor iets soos Afrikaner-identiteit en -kultuur te skryf, was vir haar as buitestander ‘n uiters ambisieuse onderneming. In die geheel gesien, het sy tog nie sleg gevaar nie. Ek het die indruk dat hoe langer sy die plaaslike omstandighede ervaar het, des te realistieser was die insigte waartoe sy gekom het, bv oor die nuwe Suid-Afrika en Afrikaners. Ek hou veral van die talle Afrikaanse woorde en uitdrukkings wat sy korrek weergee.

Norman haal Rian Malan soos volg aan: “The enemy came to power, but no vengeance was taken – were even willing to forgive us, provided that we fell to our knees and said sorry” (138). Sy voeg by:”Convincing black South Africans to forgive white South Africans turned out to be easier than expected. Persuading the white population to forgive themselves was, and continues to be, much more difficult” (124). In werklikheid word wraakgevoelens steeds deur baie swartes gekoester: “This non-violent transition left many [blacks] without a sense of closure” (3733). In die boek is daar geen goeie woord oor apartheid nie, gevolglik dink Norman dat blankes skuldgevoelens móét hê. Suid-Afrika het ‘n “legacy of violence” (145) maar soos in Amerika is dit myns insiens by uitstek swartes wat hulle hieraan skuldig maak. ‘n Gewilde verskoning is om gewelddadigheid by swartes aan ‘n reaksie teen apartheid toe te skryf, maar dit verklaar nie die voortgesette buitensporige gewelddadigheid sedert 1994 nie. ‘n Land wat gewelddenaars tot helde verhef, moet met voortgesette geweld vir lief neem.

In navolging van Rian Malan word die vroeë blanke inwoners van Suid-Afrika as veral “lower-working-class” uitgebeeld (206). Tydens die Britse bewind is hulle van owerheidsweë as “white barbarians – ignorant, unkempt and violent” beskou (237). Oor die trekboere skryf Norman: “While most settlers were deterred by the brutality of the frontier, for some it created an almost perverse allure” (229). Dit is hierdie “wilderness of their own hearts” (229) of “dark of heart” (237) wat Malan beklemtoon. Die bloedvergieting wat in die destydse grensgebiede voorgekom het, word darem aan albei kante toegeskryf (244).

Soos by die Slawemuseum in Kaapstad is daar by Norman die neiging om slawerny aan die Kaap eerder aan die Hollanders as die Britte toe te dig. Sy gee selfs voor dat daardie slawerny in 1652 ‘n aanvang geneem het (213). Tydens die Britse bewind “everyone was now a British subject and, as such, deemed to be equal before the law. However, for the first two decades of British occupation, not only did the Dutch colonists reject any form of status leveling, but the laws themselves were not well suited to support the cultural differences of the Khoikhoi” (258). “Differences in culture is a problem,” soos ‘n hedendaagse Afrikaner dit stel (403). ‘n Ander een se standpunt is: “Black African culture is so radically different … I get along better with Asians” (3356). Dit was myns insiens egter by uitstek die Britte eerder as die Hollanders wat hulleself destyds kultureel hoër as die inheemse bevolking geag het.

Oor die Voortrekkers skryf Norman: “The black man would be kept subordinate” (280), asof die Britte nie presies dieselfde gedoen het nie. Later erken sy egter: “Both the Afrikaners and the British were determined to preserve white dominance” (1330). Nêrens word die Britte se beleid van rassesegregasie as die voorganger van apartheid genoem nie. Maar sy weet dat rassesegregasie nie in 1948 deur die Nasionale Party uitgevind is nie. “In 1941, employers were required by law to segregate work, recreation and eating areas, and new suburbs were built specifically for non-white people. Even beaches were segregated … In 1946, ‘white areas’ and ‘Asian areas’ were created as separate from one another, and Asian residents were no longer allowed to buy property in designated ‘white’ areas” (1354). “Apartheid was an ideology born of the will to survive or, put differently, the fear of extinction” (1836). Oor die Groot Trek: “Indigenous populations occupied much of the land they [the Voortrekkers] traversed” (280), maar later erken Norman: “In the 1830s much of the fertile land of Natal, the Orange Free State and the Transvaal lay depopulated after … Shaka and Mzilikazi … caused the extermination of some three million people” (288). Die uitmoring van Voortrekkers by Weenen word ook realisties beskryf (308).

‘n Hedendaagse Afrikaner beweer: “The relationship between farmers and their farm workers has deteriorated in recent years. Jacques believes that this is because of all the unfulfilled promises the government has given the poor” (419). “Jacques also feels that government officials aren’t doing their jobs and that they are discriminating against the Afrikaners” (427).

Norman het Orania aan die begin en teen die einde van haar verblyf in Suid-Afrika besoek. Sy noem dat selfstandigheid (“self-reliance”) die kerndeug van Orania is (510). Die huidige leier, Carel Boshoff IV, merk tereg op: “A people is one generation deep. If one generation rejects itself, you are lost” (533, 3675). Uitgaande van die veronderstelling dat ‘n geslag oor drie dekades strek, is daar myns insiens hierdie ontstellende waarheid: Daar is oorvloediglik rede om te twyfel of die huidige geslag Afrikaners sterk genoeg gemotiveerd is om die voortbestaan van hulle kultuur en taal asook dié van die blankedom in Suid-Afrika te verseker. “Orania is a radical response to this perceived threat of assimilation and cultural dilution” (541). Norman skryf: “When I have asked Afrikaner leaders about the key to understanding their people, the answer has always been the same: survival” (3653). Hermann Giliomee het gesê: “There are six per cent Afrikaners in South Africa. We built our entire identity around language and a sense of history” (3661). “Within a few generations, Afrikaners could be absorbed into English-speaking white culture” (3668). Giliomee noem dit “cultural dilution” (3675). Daarom skryf Norman: “Afrikaans is a language with a troubled future” (3683).

Al skryf Norman, “Many things about Orania feel staged” (554), doen sy eintlik verbasend positief verslag oor Orania, bv “There seems to be growing respect – even admiration – for what Orania is trying to accomplish” (3091) en “Orania serves as a potential stepping stone to the realities of a new South Africa” (3753). Dit hang saam met: “Part of the Afrikaner intellectual elite are trying … to save Afrikanerdom by renovating Afrikaner cultural identity” (3746). Boshoff sê: Orania “is not just about race. It’s a cultural marker; it’s about historic division” (590). ‘n Orania-inwoner, Dawid, sê: “It has nothing to do with hating black people. It’s about preserving our own” (1538). Nog ‘n inwoner, Schalk Albertyn sê: “There is widespread racism against white people” (3498). Waarom vestig mense hulle in Orania? Veral weens die misdaad-epidemie in die nuwe Suid-Afrika. “Fear has been the primary motivator for most who have relocated here” (612). ‘n Ander rede is weerstand teen assimilasie (634). Die Orania-skool se “postcard perfection” het Norman beïndruk (649). Die leerlinge “are almost nauseatingly happy, well adjusted and well behaved” (649). Vergelyk dit met die toestand waarin Suid-Afrikaanse staatskole en universiteite verval het.

Tydens ‘n besoek aan die Transkei kom Norman ‘n huishulp teë wat ‘n besondere onvermoë het om huiswerk te doen en teen 5 namiddag vas aan die slaap is (767). Volgens ‘n blanke boer het swartes “it better before, you know. And most of them will tell you so. At least back then they would get their pensions on time and things worked” (791). Die strande sien deesdae anders daar uit: “They are everywhere: crowding the place, playing their music. But you mustn’t let it get to you. You must just go early. They are lazy. They won’t be there before 11 am. They love to sleep” (791). Hierdie boer kan nie op sy werkers vertrou nie, bv “that evening none of his workers arrive” (807). Hy het gevolglik opgehou om melkkoeie aan te hou. Baie boere word op hulle plase vermoor. Norman skryf: “The gruesome circumstances under which many farmers are tortured before being murdered makes it difficult to rule out the element of retaliation” (838).

Norman is bekend met die “land-grabs” in Zimbabwe. Oor Suid-Afrika skryf sy: “There are increasing signs that this is where things are heading … while the South African government keeps its white commercial farmers at arm’s length, many other African nations regard their skills as a valuable asset with which to combat food scarcity” (902). Die volgende Afrika-lande verwelkom blanke Suid-Afrikaanse boere: Angola, Botswana, Ghana, Kongo, Mosambiek, Namibië, Sierra Leone, Somalië, Uganda en Zambië. Norman noem hierdie boere “modern Voortrekkers” (910).

Sy vertel van hoe baie arm blankes daar in die 1930’s was en hoe hulle in eie woongebiede, soos Epping (nou Ruyterwacht) naby Kaapstad, gevestig is. Ook van die streng toesig, uitgeoefen deur maatskaplike werkers, waaraan hulle onderhewig was. Op hierdie manier is hierdie blankes opgehef. “After the fall of apartheid, life in these suburbs changed drastically. State subsidies for the white residents were cancelled and social aid withdrawn. Unable to afford their cost of living, many residents dispersed to caravan parks or squatter camps … Coloured people began moving in” (1039). “‘The government won’t recognise disability in whites’ … There are about 400 white squatter camps in South Africa … approximately 600 000 of South Africa’s 3 million Afrikaners live below the poverty line. In 2008 that figure was 420 000” (2409).

“There is a prevailing conviction among the majority that all white people are wealthy – a misconception largely shared by the ANC leadership. Confronted with a statement that there had been a 30 per cent increase in white people being counted as among the poorest of the poor, former president Mbeki replied that he found it ‘very encouraging’ that income disparity between white and black was now levelling out” (2417). Koerante stel myns insiens nie daarin belang om oor arm blankes verslag te doen nie; veral nie Naspers se Media24-publikasies nie. Op vele terreine wreek die swart regering hom op die blankes, veral die Afrikaners. By die massa-inligtingsmedia is daar skynbaar geen begeerte om hieroor ondersoek in te stel en oor die bevindings verslag te doen nie.

Norman noem dat die militêre of geweldsarm van die ANC, Umkhonto we Sizwe (MK), in 1961 gestig is met “none other than Nelson Mandela” as sy hoof (1981). “In 18 months the group carried out some two hundred acts of sabotage” (1988). Dit behoort nuus vir die Swede te wees. Maar selfs in Suid-Afrika dink baie mense dat Mandela ‘n vredeliewende mens was wat met jare lange tronkstraf onmenslik veronreg is. “Between 1976 and 1983 the ANC carried out 362 acts of violence” (2004). Daar was mededinging en wrywing tussen bv die ANC en Inkatha. “The ‘black-on-black’ struggle claimed thousands of lives, almost three times as many as those taken by the security forces. However, international media downplayed, or even ignored, this side of the ANC” (2011). “Black-on-black violence during the freedom struggle was almost completely ignored by international media outlets” (2035).

Die Aftrikaner-Broederbond het in 1986 voorgestel: “Power-sharing should be done in such a way that no one group could dominate another. A negotiated settlement focusing on minority rights was deemed to be the way forward” (2177). In 1986, volgens Jan Bosman, die huidige hoofsekretaris van die Afrikanerbond, “80 per cent of Afrikaners weren’t ready” vir magsdeling (2694). Ek voeg by: Wat begin het as beloofde magsdeling het teen 1994 algehele magsoorgawe geword, met swartes wat al die ander etniese groepe oorheers. Daar is sedertdien geen sprake van groepregte, bv minderheidsregte, nie. Die nie-wit meerderheid het egter sedert 1996 die grondwetlike reg om onbepaald teen die blanke minderheid te diskrimineer. Mense soos Tim du Plessis dink blykbaar dat tydens hierdie politieke oorgang “the media had evolved into a moral compass for Afrikaners” (2196). Die buitensporige onreg wat blankes, veral Afrikaners, in die nuwe politieke bedeling aangedoen word, skeel diesulkes min.

“Although the elite had started to realise that change was inevitable, the average Afrikaner was far from ready to hand over power. Many feared recrimination, discrimination and retaliation, and support for right-wing parties began to rise again. According to a poll conducted in 1988, only one per cent of Afrikaners and three per cent of [white] English-speakers wanted to see Mandela in power. A mere three per cent of Afrikaners said they found majority control acceptable” (2235).

In die 1992-referendum “a surprising 69 per cent of the electorate voted Yes despite the fact that only 15 per cent of the white population believed that they would be better off in a so-called new South Africa … few [white people] expected the handover of power to be quite so unconditional” (2251).

In 1996 het FW de Klerk die Nasionale Party aan die regering van nasionale eenheid onttrek, “leaving the white community without any formal political power” (2266). “Under the lead of President FW de Klerk, they [white South Africans] laid down their arms and walked into an uncertain future” (3725). Daar is myns insiens geen moontlikheid dat die uitslag van die 1992-referendum ten gunste van magsdeling op ‘n etiese manier as ‘n mandaat vir magsoorgawe vertolk kon word nie, maar dit is presies wat De Klerk gedoen het. Dit is myns insiens moeilik, indien nie onmoontlik nie, om groter verraad as dit in die politiek van enige land op te spoor.

[ Ek het onlangs ‘n skrikwekkende boek gelees, Tim Marshall se Shadowplay: The inside story of the overthrow of Slobodan Milosevic (Bookbaby, 2002, 225p; Amazon Kindle $5,69). Daarin word aangetoon hoe Westerse regerings, veral Amerika, Brittanje en Duitsland, op hoogs onetiese wyse saamgespan het om Korsovo, die oorspronklike tuisland van die Ortodoks-christelike Serwiërs, aan Albaniese Moslems te oorhandig, die Serwiërs en sigeuners uit Korsovo te verdryf en die Serwiese staatshoof, Milosevic, tot ‘n val te bring. Geld is kwistig agteraf aan vyande van die Milosevic-regering uitgedeel. Wat daar gebeur het, is nie uniek in die internasionale, insluitende Westerse, politiek nie. Dit is ingeoefende standaardpraktyk. Dit lyk hoogs waarskynlik dat iets soortgelyks ter vernietiging van die blanke bewind in Suid-Afrika gebeur het, maar daardie inligting is nog nie opgediep en gepubliseer nie.]

In Norman se boek is daar ‘n hele hoofstuk oor transformasie, bv regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging. Dit is ‘n onderwerp wat glad te min aandag in die openbare diskoers kry. Die vorme wat transformasie aanneem, is myns insiens die uitdrukking van fanatieke rassisme wat blankes doelbewus veronreg en benadeel. Tydens apartheid het baie teoloë hulle hoogs sensitief voorgedoen vir enige onreg teen swartes. Deesdae swyg hulle oor die onreg wat sienderoë ten koste van blankes gepleeg word. Regstellende aksie het in Amerika ten behoewe van die swart minderheid ontstaan maar word in Suid-Afrika misbruik om die swart meerderheid te bevoordeel. Toe regstellende aksie in 1961 in Amerika ingestel is, is dit as ‘n tydelike maatreël beskou (2481), maar sedertdien is dit uitgebrei na ander minderheidsgroepe en selfs na ‘n meerderheidsgroep, naamlik vroue.

In 1998 het die ANC-regering gekom met die rasgebaseerde beleid dat poste op alle vlakke die demografie moet weerspieël (2488). Barloworld “offer newly qualified black accountants roughly 20 per cent more money than their white colleagues. In addition to this, they receive an entry-level BMW and greater prospects for promotion. Even so, ‘after a few months, they are mercilessly head-hunted'”(2551). Blankes is myns insiens nooit op rasgronde dermate bevoordeel nie. Swartes word deesdae bevoordeel en blankes word uit poste gestoot of geweer en word verplig om entrepreneurs te word.

“If a company has 15 per cent white employees it’s a big problem, but if a company has a hundred per cent black employees it’s not a problem” (2543).

In 2003 het swart ekonomiese bemagtiging gekom, “which required a certain percentage of ownership, management and control of any company to be in black hands” (2512). Swartes hoef nie te presteer om in die voordele van blanke maatskappye te deel nie. Al vereiste is dat hulle swart moet wees. “It makes no sense to add people who don’t create value” (2551). By sportspanne gebeur dieselfde. Die beste spelers mag nie gekies word nie. Spanne word volgens raskwotas saamgestel. Waarop dit volgens Makhenkesi Stofile, ‘n vorige minister van sport, neerkom is “to sacrifice winning in the name of transformation” (2526). Gert van der Westhuizen, Beeld se sportredakteur, het myns insiens intussen ontpop as een van die grootste voorstanders van raskwotas in sport. By sport het dit nie gebly. Wim de Villiers, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, pas anti-blanke transformasie toe by studente-toelating, beurstoekennings, personeelaanstellings, ens. Sy hoogheilige viserektor, die teoloog Nico Koopman, opper geen beswaar teen die opsigtelike onreg wat teen blankes gepleeg word nie.

“Founded on a platform of non-racialism, the ANC doesn’t seem to see the inherent contradiction in using race-based affirmative action and empowerment policies to achieve transformation. Race is now used to promote the previously disadvantaged and disadvantage the previously advantaged, which means that your race still largely determines your opportunities in life” (2573). “The previously disadvantaged include all non-whites, women and the disabled. This means that close to 95 per cent of the population, with black people at the top,* are entitled to preferential treatment in hiring, promotion, university admissions and the award of government contracts. The flipside of this is that if you are a white male,** and hence part of the five per cent considered the most ‘previously advantaged’, your chances of being accepted to university, finding a job or being promoted are that much slimmer. As a result, many have ended up leaving the country” (2587).

Ek voeg by: ‘n Mens sou dink dat ANC-leiers in landsbelang die insig sou hê om daardie etniese groep, die blankes, wat hulleself meer as enige ander as voortreflike landsburgers bewys het (“the essential population of South Africa” – 3048), te koester en hulle eerder te bevoordeel as benadeel, maar Thabo Mbeki het gesê hulle kan maar gerus die land verlaat. Wat ook glad nie besef word nie is dat regstellende aksie in Amerika ingestel is om swartes te bevoordeel, wat sowat 12% van die bevolking is. Onbekwame swartes in poste sal in Amerika nie sulke vernietigende gevolge hê soos in Suid-Afrika met meer as 80% van die bevolking wat (onregmatig) op bevoordeling aanspraak maak nie.

[* Dit herinner aan wat George Orwell in Animal farm geskryf het: Almal is gelyk maar party is meer gelyk as ander. ** Blanke mans word op ‘n wraaksugtige manier vir benadeling uitgesonder omdat hulle hulleself as uitstekende uitroeiers van terroriste bewys het.]

Wynand Boshoff, die broer van Carel Boshoff IV, wys tereg daarop dat die herskryfde geskiedenis wat deesdae aan skoolkinders opgedring word, “Afrikaner-unfriendly” is (3134). “They have reduced all of Western civilisation to slave owners and oppressors … even vilifying Afrikaner achievements” (3134). Die historikus Fransjohan Pretorius voeg by: “The struggle history of today is purposefully partial” (3156). Dit is ‘n geval van “historians rewriting history with a lot of emotion … they do not come up with a balanced portrayal” (3164). “There is a lot of vengeance in what today’s historians say, and do, and write” (3172).

In die boek word daar dikwels na Bloedrivier verwys. Aan die ander kant van hierdie rivier het die ANC-regering die Ncome-museum opgerig as teenhanger vir die Bloedrivier-monument en -museum. Miljoene rande staatsgeld word aan die Ncome-museum bestee. “Afrikaners receive nothing, not even a grant for their museum” (3425). Het diegene wat oorloop van ‘n sug na geregtigheid, bv bevrydingsteoloë, soos Desmond Tutu, en meningsvormers, soos Max du Preez, al iets hieroor gesê of geskryf? ‘n Brug is oor die rivier gebou wat die twee museumterreine verbind. Norman skryf tereg: “The first guest across any bridge is assimilation” (3783). ‘n Ander opsie word in die opskrif van hoofstuk 14 verskaf: “Good fences make good neighbours” (1813).

Gustav Venter: Trump en die dood van ʼn dinosourus

Donald Trump gaan ʼn muur bou, en dit is ʼn goeie ding, maar sy werklike nalatenskap gaan nie wees wat hy gebou het nie, maar wat hy gebreek het. Hy het die Republikeinse Party geknak, die Demokratiese Party uitgewis, die loopbane van Jeb Bush, Mario Rubio en Ted Cruz óf erg belemmer, óf beëindig, en die Clintons… wel, húlle het hy sommer gekrok. Verreikender nog, meer ingrypend en skokkend, is die dinge wat ander mense gebreek het om hom aan bewind te kry: Die sogenaamde hoofstroommedia.

Vir ʼn anderhalfeeu het die media in die VSA – eers koerante, toe koerante en radio, toe koerante en radio en televisie – as’t ware oor alles geheers wat hulle oë gesien het, veral op politieke gebied. Hulle het presidente geskep en presidente soos Nixon vernietig. Hulle het regeringsbeleid in só ʼn mate bepaal dat die twee hoofpartye in Amerika, die Demokrate en die Republikeine, naderhand eintlik ononderskeibaar was.

Die media het die inligtingstroom na die algemene bevolking ontwerp, geskep en gereguleer. Húlle het besluit wat die gewone Amerikaanse japie mag lees, hoor en sien. Die enigste inligting wat die bevolking bereik het, is verpak en aangebied deur die hoofstroommedia. Hulle het dit bloot onwaar gemaak dat elke storie twee kante het. In Amerika het elke storie naderhand net een kant gehad – en die media het besluit wat dit is.

Met die aanbreek van die verkiesingskringloop verlede jaar was die media heel vervelig en amper verveeld seker van hulle vermoë om die presidentsaanwysing te dirigeer. Hulle het steeds die geld, die prestige, die reputasie, die maatskaplike gewig en die kanale gehad… soos altyd. Hulle sou as’t ware van bowe neerdaal in ink en luggolf en pieksel en vir die begenadigde gepeupel die waarheid aanbied. En wat is die waarheid? Die waarheid is wat die media besluit ons mag weet.

En toe loop die arrogante, selfaangeprese media hulle rieme styf. Ewe skielik, sien, het hulle nie meer al die versendingsroetes beheer nie. Die ontwikkeling van die persoonlike rekenaar het vir ons die internet gegee; meer in besonder wat al die Internet v.2 genoem is – sosiale media. Facebook, Youtube en veral Twitter. ʼn Los, bestuursvrye federasie van privaatnuusversamelaars het ʼn hele skadumediabedryf geskep. Internetbedrewe, skeppend, dinamies, nuuskierig, pittig… En aggressief.

Die hoofstroommedia het hierdie kwetterkoor eers geïgnoreer, toe probeer wegpraat, toe ontken en uiteindelik vergeefs probeer meeding. Ek het ʼn helder gedagtebeeld van ʼn witkruisarend in die lug bo die plaas, waar hy geteister en soort van gebombardeer is deur ʼn halfdosyn rooivlerkspreeus. Hoe die groot, manjifieke roofvoël ook al gekrul en in vlug gewriemel en geswiep het, hy was magteloos teen die dartelende, duikende terggeeste, en uiteindelik het hy maar bedremmeld weggefladder. Dit is ʼn prentjie van die oneweredige stryd tussen die hoofstroommedia en die “nuwe media” soos wat die Twitter-Facebook-Youtube-rampokkerbende gedoop is.

Die hoofstroommedia met, aan die spits, die New York Times en Washington Post en Wall Street Journal en met ABC, NBC en CBS in die voorhoede, selfs met hulle eie Nuwe Media soos Politico en Huffington Post in hulle falankse, was net te lomp, te beperk, te beteuel, te voorspelbaar en het vinnig uitgesak teen Breitbart, ʼn groterige, groeiende, konserwatiewe nuusdaarsteller, maar ook teen Paul Joseph Watson, Mike Cernovich, Paul Kersey, Stefan Molyneux en Ricky Vaughn, almal privaatenkelinge wat weet hoe werk ʼn skootrekenaar, ʼn videokamera en ʼn selfoon.

Hierdie mense het vanuit hulle studeerkamers die meganuuskorporasies voor hulle tuisskare geklop deur nuus vinniger en meer akkuraat te rapporteer. Kort Youtube-beriggies is blitsvinnig na enige gebeurtenis verfilm, geredigeer en versprei. Elke Trump-gebaar is toegejubel en elke Hillary-uitspraak uitgekryt. Video’s, potgooie, twiets en Facebook-plasings is as’t ware hand-tot-hand aangegee van selfoon na tablet na rekenaar na selfoon… Duisende, honderdeduisende, miljoene hertwiets, Facebook-aangeë en Youtube-delings het mense in die kleinste skeurtjie of gleufie van die Amerikaanse samelewing bereik en ʼn deurslaggewende aantal van hulle oorgeswaai na die kamp van die man met die oranje kuif.

Die ou, afgestompte media het lomp reageer. Eers het hulle oudergewoonte net grepies van die waarheid vrygestel, toe die waarheid probeer ignoreer en uiteindelik het hulle prontuit gelieg. Nog nooit in die vrye Weste het die media so pens en pootjies in die bed gespring met ʼn presidentskandidaat nie. Chris Cuomo van CNN – Clinton News Network soos die alt-regse media hulle gedoop het – het in ʼn onbewaakte oomblik erken dat die media hulle dekselse uiterste bes vir Hillary doen. ʼn Skrywer het sy verbystering in die New York Times uitgespreek dat hulle onbeskroomde kantkiesery nie hond haaraf maak nie.

Want dit het nie. Die alt-regse “nuwe media” het die ou dinosourusmedia gereeld voorgespring met stories en, veel belangriker, hulle was merendeels reg wanneer die ou media eenvoudig verkeerd was. Die nuwe media het nuus blitsvinnig verwerk en in verteerbare klankgrepe en meme omskep. Toe Clinton helfte van Trump se volgelinge as in “ʼn mandjie van afstootlikes” beskryf het, het die nuwe media gesorg dat sy dit onmiddellik, onophoudelik en eindeloos berou. Intussen het hulle vir Trump opgehemel in oordrewe, meestal komiese tuisgemaakte video’s en foto’s waarin hy gevier is as superheld of Koning Leonidas van Sparta.

Die ou media het selfvoldaan en selfskouerkloppend die hand gestrek na hulle gunsteling- diagnostiese implement – meningspeilings – en reg voor die verkiesing nog voorspel dat Clinton “ʼn 98% kans” (in die Huffington Post se woorde) het om die verkiesing te wen.

Ter plaatse het Naspers se koerante en selfs die parmantige Daily Maverick en omtrent al die ander koerante dié versekerde sommetjie herhaal. Clinton sou wen en dit is dit. In Amerika het een tydskrif sover gegaan om 150,000 voorblaaie te druk wat Hillary aandui as “Madam President,” so seker was hulle dat sy sou wen.

Sy het nie en die hoofstroommedia was verslae, verbyster, verpletter en verward. Dit kon nie gebeur het nie! Niemand kon dit sien kom nie! Strooi! Vir dié wat die nuwe media, die alt-regse inligtingstroom, gevolg het, was Trump se oorwinning nie net nie ʼn skok nie, maar heeltemal te verwagte.

Hierdie afgelope week het die een koerant na die ander met die eienaardigste oënskynlike kloekmoedigheid openbare bestekopname gedoen oor hoe hulle die tekens verkeerd gelees het. Natuurlik het Netwerk 24 se redakteurtjies dit nagepraat. Net die liberale media kan ʼn prestasie uit ʼn mislukking skep.

Die nuwe media, die alt-regse vleuel, het hierdie oorlog gewen. Die hoofstroommedia se rug is geknak. Hulle word deur massas mense wantrou. 63% van Amerika se bevolking gebruik Facebook as hulle hoofbron van inligting en Facebook word deur die alt-regses oorheers. Minder as 25% lees nog koerante.

Ons, in ons uithoekie van die alt-regse rewolusie, wonder tans onder mekaar hoe ons hierdie metodes en aanslag hier kan aanwend. Omstandighede is nie dieselfde nie. Die alt-regses het duidelike vyande en teikens gehad: Die Obama-regering en die Clintons. Hier het ons nie die luukse van so ʼn vyand nie. Almal verag die ANC en hulle president; in elk geval almal met wie ons wil praat.

Maar ons het wel een vyand wat ons kan en moet aanval, genadeloos en onophoudelik, en hierdie vyand is… ons eie nasionale hoofstroommedia.

Daar is ʼn tyd vir alles. Dit is nou die tyd van ons verskroeide aarde waarmee ons net die bouvalle van ons uitgediende outydse media agterlaat.

Soos bo, so ook onder

As ons kyk na die nasleep van die verkiesingsoorwinning van Donald Trump, sien ons hoe diep verdeel die Verenigde State geword het. Dit is egter nie soseer ‘n verdeling tussen ryk en arm nie, of tussen wit en swart nie, maar eerder tussen wys en dwaas.

Baie internetkwetteraars en hoofstroompraatjiesmakers reageer geskok en ontsteld oor die onverwagte opmars van hierdie New Yorkse sakeman en hulle hamer voortdurend op sy onvermoë om die Verenigde State te regeer. Omdat hulle blykbaar vervreem is van hul eie volksgenote, word die oorwinning as ‘n patologiese reaksie omskryf en kom allerlei amateuragtige Freudiaanse teorieë aan bod om dié skielike oorwinning te verklaar.

Terwyl CNN se blankehater politieke kommentator Fareed Zakaria Trump as ‘n kanker omskryf en allerlei skynstatistieke te voorskyn haal om die indruk te wek dat dit slegs laag-opgeleide wittes is wat op hom stem, sit hy nou met ‘n mond vol tande. Sy laaste skrywe was op 3 November gewees en hy het gedurende die hele verkiesing niks meer van homself laat hoor nie.

Die rede vir Trump se oorwinning het niks met charisma te make nie, maar met praktiese en saaklike oorwegings. Trump se uitstaande kenmerk is dat hy anti-globalisties is. Blykbaar ontgaan dit baie mense dat die Amerikaanse middelklas tans in ‘n diep krisis verkeer. ‘n Groot persentasie opgeleide jongmense tussen 25 en 35 jaar is tot aan hul ore toe onder studieskulde en daar is geen werk vir hulle nie. Hulle moet nog by hul ouers woon, en leef van elke klein werkie wat hulle kan opraap. Vanweë globale verdrae soos TTP en die toestroom van onwettige geluksoekers word hulle kans op werk slegs kleiner, en dreig daar ‘n nuwe verlore generasie te ontstaan. Laat staan nog dat die onaflosbare studieskulde ‘n tweede groot resessie kan veroorsaak. Veral sedert Bill Clinton se presidentskap, het die middelklas in ‘n neerwaartse spiraal begin verkeer.

‘n Ander groot gevaar is dat onwettige werkers die werke van wettige burgers gaan afneem, en laasgenoemde moet dan tevrede wees met staatstoelae of werke wat nie naastenby hul rekeninge kan betaal nie. Onwettige werkers word aan die einde van elke week uit die kasregister betaal en betaal ook geen belasting nie. Hulle kan ook nêrens heengaan as hulle ‘n dispuut het nie omdat daar geen rekord is van hul indiensname nie. Die goeie mense word met ander woorde aan die kant gesit en die onwettige werkers verkeer in ‘n staat van moderne slawerny. Só wen die rykes weer.

Die middelklas is immers die motor van die ekonomie, en om aan hul griewe geen gehoor te gee nie kan ‘n vernietigende uitwerking op die beskawing as geheel vorm. Net soos Freud se persoonlikheidsteorie bestaan uit ‘n id, ego en superego, bestaan moderne samelewings uit ‘n soortgelyke indeling, met die id in die onderklas, die ego in die middelklas en die superego in die hoogste klas. En hier raak dit interessant…

Die linkses onder Hillary wil juis die middelklas vernietig. Hulle is die hamer en aambeeld wat die morele meerderheid tussenin wil verpletter. Die konsep “superego” is egter in hierdie formulering misplaas, want dit sou die gewete van die samelewing wees,en Hillary se kliek is totaal gewetenloos.

Dit is egter juis hierdie gewetenloosheid wat die onderklas stimuleer om op soortgelyke wyse hul gesonde gewete en moraal opsy te sit en om blind en dom amok te saai.

Donald Trump – sy lomp uitsprake ten spyt – kom nie naastenby in dieselfde dampkring as die vasgeroeste demokrate en hul skadumeesters nie.

Terwyl Hillary se skandale ‘n hele loopbaan strek, van histeriese woede-uitbarstings tot seksuele intimidasie van vroue, dwelmhandel, wapenhandel en oneerlikheid, word sy en haar binnekring as die “redders” van die ondergang voorgehou.

Wie Hillary se vriende nader sou betrag, kry vinnig ‘n hele ander indruk. Kom ons kyk na haar kampanjebestuurder John Podesta. Hierdie vent en sy broer Tony Podesta is bevriend met die satanis en kunstenaar Marina Abramovic. Slegs ‘n oppervlakkige internetsoektog na haar kunswerke sê al genoeg oor die onderwerpe wat haar fassineer, en dan verstaan ons waarom sy bekendstaan as die Aleister Crowley van ons tyd. Naas die pentagram wat sy met ‘n skeermes op haar maag gekerf het, bak sy gereeld koeke in haar of ander se beeltenis waar sy naak en dood op ‘n outopsietafel lê. Die spons van die koek is ook rooi van kleur en as hierdie koek dan gesny en uitgedeel word, lyk dit gruwelik en kannibalisties.

As sy sulke lugubere partytjies hou vir die publiek, wonder ‘n mens wat agter geslote deure plaasvind.

John Podesta 'fishing for teen'.
John Podesta ‘fishing for teen’.

Die Podestas word ook in verband gebring met die verdwyning van die Engelse peuter Madeleine McCann in Portugal. Naby die plek waar McCann vir die laaste keer gesien was, is ‘n luukse kuuroord vir die wêreld se rykstes, en het ‘n berugte reputasie as uitvalbasis vir illuminatipedofiele, waaronder Clement Freud, kleinseun van die beroemde kopdokter.

Andersins het Hillary Clinton in 2010 ‘n huldeblyk getoon aan haar “vriend en mentor”, die ontslape senator Robert C Byrd. Naas die feit dat Byrd ‘n vooraanstaande figuur in die KKK was, was hy volgens Cathy O’Brien ook betrokke in daardie duistere wêreld en was ‘n baie sadistiese man gewees wat haar by tye bruut verkrag het. Byrd was onder andere bevriend gewees met dr. Michael Aquino, wat ‘n kolonel in die Amerikaanse weermag was en ‘n uitgesproke satanis is. Albei hierdie menere het O’Brien gemartel en getraumatiseer om haar in ‘n dissosiatiewe trans te hou, maar volgens haar was Byrd by verre die ergste.

En waar sulke afskuwelike figure in die hoë torings sonder vrees vir gevolge hul ellende kan voortsit, sien ons dieselfde gebeur met hul aanhangers in die onderklas.

Die anti-Trump proteste in die strate van die VS begin ekstreme proporsies aan te neem. Beelde word uitgesaai van ‘n tuislose swart vrou wat deur Hillary-ondersteuners gemolesteer en uitgeskel word terwyl sy hulpeloos op die grond lê. Anders sien ons hoe ‘n maatskaplike geregtigheidstryder haar behoefte op ‘n Trump plakkaat doen, en haar ontlasting oor die plakkaat smeer. Die feit dat swart youtubers hul walging en verontwaardiging uitspreek oor die optrede van ‘n wit vrou, spreek boekdele oor die tipe mense wat Hillary in haar agterban het.

Soos met die Bolsjewiste en Jakobyne van oudsher, is die maatskaplike geregtigheidstryders onder Hillary die nuutste inkarnasie daarvan. Hulle is die nuwe geslag nuttige idiote en jeugdiges sonder moraal. Waarskynlik omdat Hillary en haar skurke weet dat die middelklas besig is om te verdamp, begin hulle dieselfde kommunistiese taktieke in die VS toe te laat. Veral noudat George Soros ‘n spreekwoordelike bloedneus oorgehou het aan haar verkiesingsnederlaag, gaan hy sy skape onderaan ekstra hard inspan om Trump se presidentskap so onaangenaam moontlik te maak.

Die gesondste skakel in enige moderne samelewing is die middelklas. Hulle het die selfdissipline, die geestelike krag, die ervaring en die integriteit om te sorg dat die ekonomiese motor kan bly draai. Juis as gevolg daarvan is hulle ook die grootste vyand vir die ander twee klasse, die rykes en die armes, wat net belangstel in meer mag en geen moraal het nie.

Hierdie verkiesing demonstreer weereens die geheime alliansie tussen baie ryk en arm. Hulle is uiterstes, maar ook eenders, daardie perfekte sintese wat kommunisme moontlik maak.

In daardie opsig is Trump se presidentskap, om sy eie woorde te leen, die laaste redding vir die beskawing.

 

Leon Lemmer: Oswald Spengler oor die Amerikaners en die blankedom

Oswald Spengler (1880-1936) was ‘n Duitse historikus wat veral bekendheid verwerf het vanweë sy boek wat in Engels bekend staan as The decline of the West, volume 1: Form and actuality, 1918, volume 2, Perspectives of world history, 1922 (London: Allen & Unwin, 1926, 1928). ‘n Latere boek van hom, wat glad nie so bekend is nie, is in 1933 in Duits gepubliseer en daarna in Engels as The hour of decision (London: Allen & Unwin, 1934). In hierdie rubriek beperk ek my aandag tot hierdie werk.

Selfs in Charles Francis Atkinson se vertaling kom Spengler se ritmies-wiegende skryfstyl na vore sodat sy werke steeds met genot gelees kan word. Wat deurgaans in gedagte gehou moet word, is dat Spengler hierdie teks voltooi het toe die opkoms van Adolf Hitler en Nasionale Sosialisme pas begin het. Waarom hierdie boek relatief onbekend is, is seker omdat Spengler ‘n (nasionalisties-Duitse)* perspektief op ander lande soos Amerika, Brittanje, Frankryk en selfs Duitsland bied wat nie altyd vleiend is nie. Die boek is deur die Nazi’s verbied. Ek gebruik die elektroniese weergawe in die Timeless Wisdom Collection (2016; Amazon Kindle $1,13) wat Spengler se genoemde twee werke bevat, asook nog een van sy hoofwerke, Prussianism and socialism (1919), wat gebaseer is op aantekeninge wat nie in sy hoofwerk neerslag gevind het nie. Om teen betaling van skaars ‘n dollar met ‘n groot gees soos Spengler as ‘t ware te kan wandel, is sekerlik ‘n winskoop.

[* “Germany is the key country” (23781). “It is of Germany that I am speaking here. Germany … whose existence is, in the most alarming sense of the word, at stake” (23806). Daarmee loop hy op ‘n merkwaardige manier die Tweede Wêreldoorlog vooruit. Later skryf Spengler van “the greatest of all dangers, the coloured menace … it will require every bit of ‘race’ that is still available among white nations to deal with it. Germany, of all countries, is not an island … It is but a small spot in a great, fermenting world, though undoubtedly a spot in a decisive position. But it alone has Prussianism as a fact within itself. With this treasure of exemplary Being it may become the ‘educator’ of the ‘white’ world, and perhaps its saviour” (26314). “What is needed is not a pure race, but a strong one, which has a nation within it” (26509). Die teenoorgestelde is tans besig om te gebeur. Angela Merkel word klaarblyklik deur ‘n oormaat van historiese skuldgevoelens gedryf wanneer sy miljoene immigrante uit die Derde Wêreld in Duitsland toelaat. Duitsland kan mettertyd die sleutel blyk te wees van die ondergang van die blanke beskawing in Europa; die teenoorgestelde van waarop Spengler gehoop het.]

“It is the task of the historical expert (in the true sense) to understand the facts of his time and through them to envisage, interpret, and delineate the future” (23701). Dit is wat Spengler inderdaad doen wanneer hy skryf: “The national revolution of 1933 was a mighty phenomenon” (23709). “There are already signs, in the dictatorial tendencies of our time, of this Caesarism, which is destined to assume the unlimited mastery over the ruins of historical tradition” (14272). Hy kom met hierdie raak voorspelling: “We stand, it may be, close before a second world war” (23773). Maar Spengler is nie altyd beskeie nie: “I see further than others” (23756). “I write not for a few months ahead or for next year, but for the future” (23765).

“All … nations of the world have inherited a character from their past” (23748). Sy fokus is op die blankes wêreldwyd: “To see the immensity of the danger which looms over this mass of peoples” (23790). Traditioneel was “the world powers … without exception European powers” (24114). “Today the form of the world is being remoulded from its foundations … The age is mighty, but all the more diminutive are the people in it” (23987). Die tydsgees “detests every kind of greatness, everything that towers, rules, is superior; and construction means for it only the pulling-down of all the products of civilization, of the State, of society, to the level of little people, above which its pitiful emotionalism cannot soar to understand” (23932). “The primeval barbarism … is awake again” (23995).

Oor die Britte skryf Spengler profeties: “The island England … has never quite regarded herself as part of Europe” (24083) en “England gained her wealth by battles and not by bookkeeping and speculation” (24330). Hy skryf van “France, whose capital is in process of becoming a historic sight, like Vienna and Florence, and like Athens in Roman times” (24711). Klemens Metternich (1773-1859) word soos volg aangehaal: “My private belief is that the old Europe is at the beginning of its end … The new Europe … is still in the state of becoming; between end and beginning there will be chaos” (24106). Maar ek beperk my aandag in hierdie rubriek aanvanklik tot wat hy oor die Amerikaners en Amerika skryf. Om Amerikaansheid te verwoord, is sekerlik nie maklik nie, maar Spengler slaag in uitnemende mate daarin.

“Is the United States a power with a future? … dollars must not be taken to represent the spiritual strength and depth of the people to whom they belong; neither must sport be confused with race-soundness nor business intelligence with spirit and mind. What is ‘hundred per cent Americanism’? A mass existence standardized to a low average level, a primitive pose, or a promise for the future? All we know is that so far there is neither a real nation nor a real State … The American does not talk of State or Mother Country like the Englishman, but of ‘this country’. Actually what it amounts to is a boundless field and a population of trappers, drifting from town to town in the dollar-hunt, unscrupulous and dissolute; for the law is only for those who are not cunning or powerful enough to ignore it” (24610).

“Life is organized exclusively from the economic side and consequently lacks depth, all the more because it contains nothing of that element of historic tragedy, of great destiny, that has widened and chastened the soul of Western peoples through the centuries. Their religion, originally a strict form of Puritanism, has become a sort of obligatory entertainment, and the War was a novel sport. And there is the same dictatorship there as in Russia (it does not matter that it is imposed by society instead of a party), affecting everything – flirtation and church-going, shoes and lipstick, dances and novels á la mode, thought, food, and recreation – that in the Western world is left to the option of individuals. There is one standardized type of American, and, above all, American woman, in body, clothes, and mind” (24617).

“There is an almost Russian form of State socialism or State capitalism, represented by the mass of trusts, which, like the Russian economic administrations, systematically standardize and control every detail of production and marketing. These are the real lords of the land in both cases. It is the Faustian [ie Western] will-to-power, but translated from organic growth to soulless mechanization. Dollar-imperialism, which pervades the whole of [the] America[s] down to Santiago and Buenos Aires and seeks to undermine and eliminate West-European (and, above all, English) trade, entirely analogous in its control of economic trends by political power to Bolshevik imperialism. The Bolshevik motto: ‘Asia for Asiatics’, too, corresponds in principle to the present-day conception of the Monroe Doctrine* for Latin America – namely, all America for the economic power of the United States. This is the ultimate meaning of the founding of ‘independent’ republics like Cuba and Panama, of the intervention in Nicaragua and the overthrow by the might of the dollar of unaccommodating presidents right down to the extreme South” (24630).

[* “The Americas for Americans.” Die Monroe-leerstelling: “Declaration by US president James Monroe [1758-1831, president 1817-1825] in 1823 that the USA would not tolerate any European nation trying to establish a colony in the Americas, and that any attempt to do so would be regarded as a threat to US peace and security. At the same time, several European countries were proposing to intervene in former Spanish and Portuguese colonies in Latin and South America, and Russia was attempting to extend its Alaskan territories into Oregon country. In return for the cessation of such European ambitions, the USA would not intervene in European affairs” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 622). In sy hoedanigheid as die Amerikaanse ambassadeur in Parys het Monroe in 1803 die aankoop van die Franse Louisiana-kolonie vir $15 miljoen suksesvol onderhandel. Hierdie Louisiana-kolonie het uit die volgende agt hedendaagse Amerikaanse state bestaan: Louisiana, Arkansas, Oklahoma, Missouri, Iowa, Nebraska, Suid- en Noord-Dakota. Alaska, die grootste VSA-staat, is in 1867 vir $7,2 miljoen van Rusland gekoop. Die aankoop van al hierdie state is in ooreenstemming met die Monroe-leerstelling, wat ook deels verklaar waarom Amerika aanvanklik huiwerig was om by die twee wêreldoorloë betrokke te raak.]

“The United States has … become a leading element in international politics … Is the ‘Yankee’* equal to this difficult task? Does he stand for an indestructible kind of life or is he only a fashion in physical, mental, and moral clothing? And, moreover, how many inhabitants of the country are there who inwardly do not belong to this ruling Anglo-Saxon type? Quite apart from the Negroes, the immigrants during the twenty years before the [First World] War included – with only a small portion of Germans, English, and Scandinavians – no less than fifteen million Poles, Russians, Czechs, Balkan Slavs, Eastern Jews, Greeks, inhabitants of Asia Minor, Spaniards, and Italians. The greater part of these have not been incorporated in Americanism, but form an alien, foreign-thinking, and very prolific proletariat” (24645). Sedert die jare sestig word voorkeur aan immigrante uit die Derde Wêreld, insluitende Moslems, gegee wat uiteraard nog moeiliker, indien ooit, in die tradisionele Anglo-Saksiese sin veramerikaans. [* Yankee is die tradisionele naam vir die Amerikaanse Noorderlinge en Dixie vir die Suiderlinge.]

“In the ‘Land of Liberty’ there is only the resolve of free men to help themselves – the revolver in the hip-pocket is an American invention – but this form of defence is as freely available for those in possession as for the rest. Only a short time ago the farmers in Iowa besieged a few towns and threatened them with starvation if they did not buy their products at a decent price. Not many years since, anyone using the word ‘revolution’ in connection with this country would have been called an idiot. Today such ideas are quite in order. What will the masses of the unemployed do – I repeat, the majority are not ‘hundred per cent Americans’ – when their sources of relief are exhausted and there is no State support because there is no organized State with exact and honest statistics and control of those in want? Will they fall back on their fists and their common economic interests with the underworld? And will the intellectually primitive upper class, obsessed as it is by the thought of money, reveal all at once, in face of this danger, dormant moral forces that will lead to the real construction of a State and to spiritual preparedness to sacrifice possessions and blood to it, instead of regarding war as a means of gaining wealth as hitherto? Or will the special economic interests of individual areas still pull the most weight and, as once before in 1861, lead to the disintegration of the country into separate states?(24659).

Spengler se weersin in geldgierigheid kan onder meer biografies verklaar word. Hy het jare lank danksy ‘n klein erfporsie in beskeie omstandighede en met groot toewyding navorsing gedoen en boeke geskryf. Telkens het hy professorate wat hom aangebied is geweier omdat hy sy roeping wou vervul: om ‘n filosofie van die geskiedenis daar te stel wat nie bloot versigtig-vertolkend te werk gaan nie maar so getrou moontlik die toekoms probeer voorspel. Hy het die Amerikaanse samelewing as geestelik vlak beskou, dat hulle bv nie tragedie ken nie, omdat hulle nie in dieselfde mate as die Europeërs ‘n eeue oue tradisie van geakkumuleerde ervaring en kulturele dieptegang het nie.

Daar is eienskappe in die Amerikaanse samelewing wat bewonderingswaardig is. Die VSA het egter ook kenmerke wat ‘n mens negatief en selfs sinies kan stem. Wat onder meer nodig is, is om tussen die Amerikaanse regering en Amerikaners te onderskei. Daar is Amerikaanse individue wat die sout van die aarde is. Toegepas op die nuwe Suid-Afrika moet duidelik tussen die ANC-regering en Suid-Afrikaners, veral die blankes en by uitstek die Afrikaners, onderskei word. Byvoorbeeld, wanneer gesê word Suid-Afrika het sus of so gesê of gestem in die Verenigde Nasies, weerspieël dit dikwels nie die gesonde mening van Afrikaners nie. Wat veel eerder telkens bevestig word, is dat die Suid-Afrikaanse blankes, insluitende die Afrikaners, sedert 1994 onverdiend onder ondoeltreffende vreemde oorheersing gebuk gaan en dat Afrikaners hulle vir verandering/transformasie moet beywer pleks van gedwee in onderdanigheid te berus.

Vir Spengler het dit nie net om die Amerikaners gegaan nie, maar eerder om die blankedom. Daarom moet ek in aansluiting by die derde paragraaf hier bo verder hierop uitbrei. Hy begin die eerste en inleidende deel van sy boek, The hour of decision, met hierdie akkurate toekomsvisie: “Is there today a man among the White races who has eyes to see what is going on around him on the face of the globe? To see the immensity of the danger which looms over this mass of peoples?” (23790). Daar volg hierdie steeds aktuele waarheid: “Not a statesman, not a party, hardly even a political thinker is today in a safe enough position to speak the truth” (23971). Deesdae neem dit dikwels die vorm van politieke korrektheid aan. Ek kies vervolgens hoofsaaklik aanhalings waarin steeds aktuele betekenis ingelees kan word.

Die tweede deel van die boek handel oor “World powers and world wars.” “Peace … is the continuation of war with different means” (24189). Dink aan bv die ras- en kultuuroorlog wat wêreldwyd teen die blankes gevoer word. “Die nasie” in die 1789-sin van die woord word ‘n wensbeeld genoem (24225). Spengler se siening van gelykheid is naatloos toepasbaar op die nuwe Suid-Afrika: “Equality” beteken “substitution of quantity for the detested quality, and of number for the coveted talent” (24242). “What matters numbers? It only tyrannized over the past century, which bowed the knee to quantity. A man means a great deal as opposed to a mass of slavish souls, pacifists and world-improvers” (24511). Politieke “representatives … have no intention whatever of ‘serving the people’; they intend to make the people serve them” (24242). “The white world is governed primarily by idiots – if it is governed at all, which one is entitled to doubt” (25957). Die volgende is toepasbaar op die ANC: “The substitution of party for State” (24439).

Die derde deel van die boek het as onderwerp “The white world-revolution.” Naas die dreigende wêreldoorlog is daar “the far more dangerous second part of this revolution … the whites in general are under attack by the collective mass of the ‘coloured’ population of the earth, which is slowly becoming conscious of its community” (24785). “The hatred … is piling up among all the coloured populations of the world against the whole white civilization” (25236). “Nothing is a better welder than hate” (25489). “Mob-rule” word as “the worst thing of all” genoem (24820). Met watter soort meningsvormers (dink aan bv die anti-tradisie-dogmas van Max du Preez) het ons deesdae te make? “It is no longer the thrifty deep wisdom of old peasant families, which remains true as long as the stock to which it belongs endures, but the mere intelligence of the day, of the daily papers, ephemeral literature, and national assemblies, the bloodless intellect whose criticism gnaws away everything that is left standing of the genuine – that is, the naturally grown – Culture” (24868).

Spengler keer terug na die kwessie van gelykheid. Hierdie keer is hy meer uitgesproke. “Society rests upon the inequality of men. That is a natural fact … ‘Equal rights’ are contrary to nature, are an indication of the departure from type of ageing societies, are the beginning of their irrevocable decline. It is a piece of intellectual stupidity to want to substitute something else for the social structure that has grown up through the centuries and is fortified by tradition” (24922).

Ons word deesdae alewig aan menswaardigheid herinner, maar so iets moet met eerbare substansie verdien word. “Everything that we call duty, the basis of all genuine rights, the original substance of every sort of dignity, may be traced back to honour” (24893). In talle beroepe is daar mense wat eer verdien. “Those who have it not, those who ‘see no point in’ maintaining the decencies vis-à-vis themselves as well as others, are ‘vulgar.’ This is the opposite of nobility, according to the code of every true society … all instinct for superior living and feeling has been lost and the public manners of all ‘classes’ and ‘parties’ are equally debased” (24900). Dit is wat ek voorheen die brutalisering van die samelewing genoem het.

“A mushy desire for revenge for some bad luck that has spoilt their lives, the absence of any instinct of honour and duty, and an unlimited thirst for money without work and for rights without responsibilities bring them together. It is from this befogged milieu that the heroes of the moment of all popular movements and Radical parties arise. Here the word ‘Liberty’ takes on the bloody significance that it has in the declining ages. What is meant is: liberation from all the bonds of civilization, from every kind of form and custom, from all the people whose mode of life they feel in their dull fury to be superior. Pride and quietly borne poverty, silent fulfilment of duty, renunciation for the sake of a task or conviction, greatness in enduring one’s fate, loyalty, honour, responsibility, achievement: all this is a constant reproach to the ‘humiliated and insulted.’ For, once more be it said, the opposite of noble is not poor, but vulgar” (24937). “The place of class was to be taken by that which has no class” (25146).

“The ideal of class war is, as we all know, an overthrow. Not the construction of anything new, but the destruction of what exists. It is an aim without a future. It is the will-to-nothing” (25480). “The work-shy rabble were in power, and not the working class” (25223). Dit is ‘n “fool’s paradise of all the poor and wretched, who more and more came to be identified with ‘the worker'” (25464). Dit gaan om “happiness of the many, which consists in happily doing nothing … and perpetual peace in which to enjoy it, free from the anxiety and responsibility; but also, and primarily, with typical revolutionary bad taste, the opprtunity of gloating over the unhappiness of the few, of the once mighty, the wise, the aristocratic, and the rich” (25489).

“Hardly a party now dares to suggest that it represents any other section of the nation but the ‘worker.’ Whether from cowardice or from hope of successes at the poll, they treat him almost without exception as a privileged class. In all countries they have succeeded in demoralizing him, turning him into a most exacting, discontented, and therefore unhappy creature,* putting him in the melting-pot with the rabble of the streets to produce a like-minded unit, a ‘class,’ to breed from him the type of the proletarian in spirit – which by the mere fact of its existence guarantees revolutionary success, which despises industriousness and achievement as a betrayal of the ‘cause,’ and whose highest ambition it is to become a leader of the masses and pillar of the Revolution” (25580). “Thus the ‘worker,’ who according to the Marxian doctrine is the only one who works, has become … the one who works the least” (25655). “‘The worker’ has become a pensioner of society and of the nation” (25707). “There is work for which only a few men of superior rank are competent, and other work which is valuable only in terms of duration and volume. Whichever it is, one is born to it. That is fate. It cannot be altered either by Rationalist or by sentimental-romantic equality-talk” (25748). [* Deesdae ‘n slagoffer, benadeelde, gemarginaliseerde, agtergestelde, ens, genoem.]

“The bad manners of all parliaments, the general tendency to connive at a rather shady business transaction if it promises to bring in money without work, jazz and Negro dances as the spiritual outlet in all circles of society, women painted like prostitutes, the efforts of writers to win popularity by ridiculing in their novels and plays the correctness of well-bred people, and the bad taste shown even by the nobility and old princely families in throwing off every kind of social restraint and time-honoured custom: all of these go to prove that it is now the vulgar mob that gives the tone” (24961). Wat hulle doen is “unchaining the hatred that burns to destroy, the envy of everything that is not available to all, that is prominent and must be pulled down. Not only tradition and custom, but every kind of refinement – beauty, grace, taste in dress, easy good manners, elegance of speech, control of one’s limbs, education and self-discipline – irritate the vulgar soul till its blood boils. A finely formed face, the light and dainty step of a slim foot on the pavement, are contradictions of democracy … even the delight in a well-kept garden of flowers and rare fruits are things to be burnt, smashed, or stamped out. [High] Culture, because of its superiority, is the enemy. Its creations cannot be understood or unwardly assimilated; because they are not available for all they must be annihilated” (24967).

“It occurs to no one to educate the masses to the level of true culture … the structure of society is to be levelled down to the standard of the populace. General equality is to reign, everything is to be equally vulgar … Superiority, manners, taste, and every description of inward rank are crimes. Ethical, religious, national ideas, marriage for the sake of children,* the family, State authority: all these are old-fashioned and reactionary”(24974). “In all such times there is a priest-rabble which drags the dignity and faith of the church through the mud of party politics, allies itself with the revolutionary forces, and, by senstimental talk about loving one’s neighbour and helping the poor, eggs on the underworld to set about destroying the social order – that order with which the church is irrevocably and fatally bound up” (25344). [* Dit moet nie verbaas nie as die NG Kerk by monde van ontbybelde teoloë soos André Bartlett en Chris Jones eerdaags verskoning vra omdat Moedernatuur so harteloos is deur nie selfdegeslag-huweliksmaats met selfverwekte kinders te seën nie. “Ontbybelde” omdat hulle beter as die Bybel weet.]

Volgens Spengler word “a ripe Culture” aan eiendom gekenmerk. “Let it for once be said outright, though it is a slap in the face for the vulgarity of the age: property is not a vice, but a gift, and a gift such as few possess. For it, too, is the product of long training through generations of distinction” (24990). “I am speaking of property-owning in so far as it implies the tradition of a Culture. It signifies inward superiority, it marks a distinction from whole classes of people” (25006). Watter mense ly aan eiendom- en rykdomjaloesie? “The Marxists, who declare the possesion of any sort of wealth to be criminal and immoral and war upon everything that has this superiority in things of high culture and any who surpass others in the ability to acquire, maintain, and worthily use property, and that from envy of such ability, which they themselves completely lack” (25039). “Marxism is indeed a religion, not in the sense of its founder, but in that which his revolutionary following has imparted to it. Like any church it has its saints, apostles, martyrs, fathers, bible and mission. Like any church it has dogmas, heresy-tribunals, an orthodoxy and a scholasticism, and above all, a popular moral – or rather two, for believers and unbelievers” (25395). “Property means above all responsibility, care and work” (25063). “The desire for other people’s property … was developed into a world outlook and produced appropriate politics from below” (25070). “From this time onward it has been ‘modern’ and superior to see the world from below” (25284), deesdae “voetsoolvlak” genoem. Hieroor skryf Spengler: “To regard the world from below is mean” (25418).

Die laaste deel van die boek handel oor: “The coloured world-revolution.” Die Westerse beskawing word deur twee revolusies bedreig. “The one comes from below, the other from without: class war and race war. The one now lies to a large extent behind us, although its decisive blows – in the Anglo-American zone, for instance – are probably still to come” (26322). “The other first became definite in the [First] World War, and it is rapidly acquiring direction and form … both will fight side by side, possibly as allies: it will be the severest crisis through which the white peoples will have to pass in common – whether united or not – if they intend to have any future” (26322). Hy voorsien klaarblyklik die chaos van bv die Amerikaanse burgerregtebeweging van die jare vyftig en sestig.

Die nie-wittes se revolusie het tydens die Eerste Wêreldoorlog begin toe sommige van hulle as soldate eerstehands ervaar het hoe Westerlinge oorlog voer en gesien het dat blankes nie onoorwinlik is nie. “It was not Germany that lost the World War; the West lost it when it lost the respect of the coloured races” (26399). Die Russies-Japannese Oorlog (1904-1905) “destroyed the aureole of invincibility which surrounded Europe” (26377). “For centuries it was possible to make a systematic defense … [for example] the Roman Empire was an enclosed area with frontiers that could be guarded. The position of the present Imperium of the white nations, which embraces the whole globe and includes the coloured races, is far more difficult. White humanity has scattered itself to all quarters in its ungovernable urge to infinite distance over both Americas, South Africa, Australia and innumerable strategic points between. The Yellow-Brown-Black-Red menace lurks within the field of the white power” (26367).

Die Eerste Wêreldoorlog “was a defeat of the white races, and the Peace of 1918 was the first great triumph of the coloured world: symbolized by the fact that today it is allowed to have a say in the disputes of the white states among themselves in the Geneva League of Nations which is nothing but a miserable symbol of shameful things. That Germans abroad should be ill-treated by coloured people at the orders of English and French was not a surprisingly novel procedure. This method began in the Liberal Revolution of the eighteenth century: in 1775 the English enrolled men of Indian race to attack, burn, and scalp the American republicans, and it should not be forgotten how the Jacobins [the republicans of the French Revolution] mobilized the Negroes of Haiti for the ‘Rights of Man'” (26392).

“The hare may perhaps deceive the fox, but human beings can not deceive each other. The coloured man sees through the white man when he talks about ‘humanity’ and everlasting peace. He scents the other’s unfitness and lack of will to defend himself … We cannot permit ourselves to be tired. Danger is knocking at the door. The coloured race are not pacifists. They do not cling to a life whose length is its sole value. They take up the sword when we lay it down.* Once they feared the white man; now they despise him … they … look down upon the whites as on a thing of yesterday” (26618). [* Is dit nie presies wat in 1990 in Suid-Afrika gebeur het nie?]

Karel Combrinck: Die edel barbaar

‘n Eeue oue twisgeskil tussen filosowe, politici, sielkundiges en opvoedkundiges is dié rondom die vraag of die mens die produk is van ingebore, oorerflike faktore (nature in Engels) of van omgewingsfaktore waaronder veral sy opvoeding (nurture).

Hierdie gesprek het veral gedurende die sewentiende eeu skerp in fokus gekom met die magistrale debat tussen die Franse filosoof René Descartes en die Engelse filosoof John locke. Ietwat vereenvoudig, kom Descartes se betoog neer op die siening dat die mens gebore word met ‘n godgegewe natuur wat sy talente, intelligensie en gedrag in die algemeen bepaal. Daarenteen gebruik John Locke die begrip Tabula Rasa – oftewel, skoon bladsy – wat beteken dat menslike eienskappe, talent en intelligensie, alles wat hy is en weet, aangeleer word.

Hierdie uiteenlopende standpunte kom tot vandag teen mekaar te staan en selfs die moderne wetenskap het die saak nog nie finaal na die een of ander kant uitgemaak nie. Die moderne siening van sielkundiges, ens. is dat die eienskappe van ‘n bepaalde mens waarskynlik die resultaat is van beide ingebore faktore en omgewingsfaktore gesamentlik en dat albei ‘n ongeveer gelyke rol speel om sy geestelike en liggaamlike eienskappe te bepaal. ‘n Kompromie dus en soos alle kompromieë bevredig dit niemand heeltemal nie.

‘n Eksentrieke variasie op die tema is die hoogs idealistiese standpunt van die Frans-Switserse skrywer, Jean-Jacques Rousseau, dat alle mense goed en gelyk gebore word, maar deur die samelewing sleg gemaak word, ‘n doktrine wat die politieke en ideologiese gesprek oor die afgelope 250 jaar reeds vergiftig. Kragtens ‘n soort verwronge logika glo Rousseau wel in ‘n bepalende rol vir oorerflikheid, maar hy glo dat oorerflikheid bepaal dat almal van geboorte goed en gelyk is. Ironies genoeg erken Rousseau tog ook dat die edel barbaar, hoewel goed gebore, deur opvoeding beter gemaak kan word. “Maak die landsburger ‘n goeie mens deur opvoeding en alles sal daaruit voortspruit,” was sy leuse, wat natuurlik reëlreg teenstrydig is met sy siening dat almal reeds goed gebore word.

Jean-Jacques Rousseau het ‘n reusagtige invloed uitgeoefen op politieke denke oor die eeue. Die ideologie van gelykheid wat vandag tot versadiging toe aan ons opgedring word, is grootliks aan hom toe te skryf en die denkbeelde wat uitgeloop het op die Franse rewolusie, die marxisme en die politieke en ekonomiese stelsel wat in die Sowjetunie gegeld het, is ook reëlreg van hom afkomstig. Dit alles te danke of te wyte daaraan dat hy self haas geen formele opvoeding gehad het nie.

Dit is moeilik uit te maak wie of wat Rousseau presies met die uitdrukking “edel barbaar” in gedagte gehad het. ‘n Gekultiveerde, beskaafde Europeër kon dit tog nie wees nie. Duidelik is dat hy die een of ander soort primitiewe menslike wese in gedagte gehad het en daar kan kwalik weggekom word van die agterdog dat die menslike wese wat hy bedoel het, swart was. In elk geval is dit onwaarskynlik dat Rousseau ooit ‘n swarte in sy lewe gesien het en die “edel barbaar” waarvan hy praat, is noodwendig ‘n soort geïdealiseerde abstraksie wat met die werklikheid weinig te make het.

Die ideologiese verskille in die wêreld van vandag hang uitdruklik of by implikasie nou saam met die wyse waarop met die begrippe oorerflik en aangeleer omgegaan word. So sal konserwatiewes oorwegend die siening huldig dat aangebore en oorerflike faktore die dominante rol speel in die bepaling van ‘n mens se persoonlikheidseienskappe, terwyl liberale weer meesal die siening handhaaf dat omgewingsfaktore, waaronder veral opvoeding, deurslaggewend is.

Vir die moderne liberalisme is die edel barbaar wel deeglik swart en alles moet daarop gerig word om deur “gelyke” opvoeding van hom ‘n sukses te maak. Waarom dit nodig is om ‘n spesiale poging aan te wend om die swarte te bevorder, word meesal nie gesê nie. Waarskynlik word die spesiale poging nodig gemaak deur die feit dat hulle op die een of ander manier deur wittes “benadeel” is. Die verklaring vir die agterstand van swartes is dus nie hulle eie, aangebore natuur nie, maar die verantwoordelikheid van wittes wat hulle “onderdruk” het. Vir die moderne liberalis is alles wat swart is noodwendig edel.

Die liberale siening, as ons dit gerieflikheidshalwe so kan noem, gaan so ver om aan te voer dat ‘n mens van ‘n persoon wat met ‘n beperkte intellektuele vermoë gebore is, of wat van geboorte misdadige tendense openbaar, ‘n intellektueel ontwikkelde of ‘n wetsgehoorsame en nuttige burger kan maak bloot deur aan hom “gelyke geleenthede” te gee om hom te ontwikkel. Dit lê ook ten gronde van die siening dat ‘n mens van ‘n swarte ‘n soorte witte met ‘n swart vel kan maak deur hom in ‘n “goeie” (wit) skool te laat opvoed. Al wat in sy pad staan om ‘n voortreflike ingenieur, kernfisikus of neurosjirurg te word, is ‘n “gelyke geleentheid”. Daar word natuurlik veronderstel dat die sg gelyke opvoeding deur iemand anders verskaf moet word aangesien sy eie kultuur nie daarvoor voorsiening maak nie.

Miskien is die beste middel wat ons het om te kan beslis oor die korrektheid van die bogenoemde uiteenlopende sienswyses bloot ons eie gesonde verstand en objektiewe waarneming van die wêreld rondom ons. In Suid-Afrika het ons die afgelope maande totale wanorde, ontwrigting, en geweldpleging aan instellings van hoër opvoeding. Hier by uitstek het swart studente die geleentheid tot “gelyke” opvoeding wat dan hopelik sou uitloop op gelyke prestasie. Maar in teenstelling daarmee het ons brandstigting, vandalisme en alle vorme barbarisme, gepleeg deur mense wat nie in staat is om van die gelyke geleenthede wat hulle op ‘n skinkbord kry, gebruik te maak nie en wat hulle in hierdie atmosfeer van gevorderde studie net nie tuis voel nie. In stede daarvan om die geleentheid tot opvoeding aan te gryp, probeer hulle om die opvoeding te manipuleer om by hulle eie beperkte vermoëns en kulturele armoede aan te pas onder dekmantel van “dekolonisering”, ens. van die onderwysstelsel. Met ander woorde, hulle wil die onderwysstelsel, leerplanne en someer wysig om aan te pas by hulle aangebore vermoëns wat net nie vir ‘n sukses in ‘n intellektuele omgewing opgewasse is nie.

Uit Leon Lemmer se jongste artikel oor die botsing van beskawings van 5 Nov., kan aangehaal word die volgende hoogs gepaste opmerking in hierdie verband :

The intellectual substance of Western civilization is nothing other than the highest level of knowledge attained anywhere on earth, in virtually every aspect of every field, and if the purpose of education is to impart knowledge, then its purpose is to impart Western civilization.

As hulle dit maar kon verstaan.

Indien swartes oor die eeue weerhou is van opvoeding en verstandelike ontwikkeling, het dit met kolonisering, wat eintlik maar ‘n relatief onlangse fenomeen is, niks te make nie. Daar was tog geen universiteite in Afrika voordat daar van kolonialisme sprake was nie. Sedertdien is dosyne universiteite wel deur die “kolonialiste ” tot stand gebring. Die werklike rede vir swart agterstand is nie onderdrukking deur koloniale heersers nie, soos linksliberales hulle so knaend wysmaak, maar die feit dat hulle self nie die opvoedingsgeleenthede geskep het wat van hulle “beter mense” kon gemaak het nie en die opvoedingsgeleenthede het hulle nie geskep nie omdat hulle nie ‘n inherente behoefte daaraan het nie.

Dan Roodt: Beeld vloek steeds oor Trump

Verlede jaar het Beeld en al sy slimjanmeningsprekers soos Leopold-skuim-om-die-mond Scholtz ons verseker dat Donald Trump nie eens een persent kans had om die Republikeinse kandidatuur te verower nie, wat nog te sê Amerikaanse president te word. Vir ‘n (anglisisties) Afrikaanse koerant het die Hillary-koors hoog geloop by Beeld; ‘n mens sou sweer almal daar droom daarvan om New York toe te emigreer waar hulle onder burgemeester Bill de Blasio politieke korrektheid in sy volle geweld kan smaak.
Gister maak ek dus met groot moeite Netwerk24 se webblad oop – daar is mos deesdae ‘n betaalmuur, asof enigiemand vir ANC- en EFF-propaganda sal betaal – om te kyk wat sê al die politieke fortuinvertellers toe. Iemand van Media24 het glo voorspel dat Hillary eergister die grootste verkiesingsoorwinning “in die geskiedenis” sou behaal.

Iewers in die gepoog satiriese rubriek in Beeld, sê Lood toe oor Trump se oorwinning:

“(O)ntleders, kommentators, akademici en les bes joernaliste vee nou nog die eier van hul gesig af…”

Selfs vir Beeld met sy cliché-gelade kort sinne soos laerskoolkinders wat nog leer om opstel te skryf, is dit ‘n afstootlike anglisisme (“wiping egg off one’s face”). Dis dalk die enigste waarheid wat ‘n mens ooit in Beeld gaan lees, want Lood het gelyk dat min mense deesdae joernaliste en akademici ernstig opneem.

Trouens, die meerderheid Amerikaners wat Trump ingestem het, het hulle nie gesteur aan die dikwels histeriese aanvalle en swartsmeerdery waaraan “objektiewe verslaggewers” hulle feitlik wêreldwyd teen hul kandidaat skuldig gemaak het nie.

Toe ek in Mei in die VSA was, het iemand by ‘n konferensie gesê: “Die media praat uit een mond.” Hoe waar is dit nie! Joernaliste en meningsvormers praat mekaar klakkeloos na en huldig almal byna identiese links-liberale (en anti-blanke?) standpunte. Slegs op sosiale media en woernale kom ‘n mens ‘n diversiteit van denke en menings teë.

Trump het nie net teen die korrupte mev. Clinton gewen wat invloed in die VS-regering aan die hoogste bieër verkoop nie, maar ook teen die hoofstroommedia. Eintlik is dit merkwaardiger as wat mense besef.

Indien joernaliste hier en oorsee hoegenaamd enige geloofwaardigheid wil herwin, sal hulle ernstig die hand in eie boesem moet steek. U weet en ek weet egter dat dit nie gaan gebeur nie.
Vandag bereik Beeld ‘n nuwe smerige laagtepunt in sy kommentaar oor Trump in ‘n vuilbekrubriek deur Rian van Heerden waarin hy Donald Trump met Kim Jong-oen en Osama bin Laden vergelyk:

Die ongelukkige gevolg hiervan is dat daar nou meer geleenthede is vir ’n d**l om tot bo te dryf.

So het die Husseins, Al-Assads, Bin Ladens en Kims tot reg bo gevorder. En nou ook Donald Trump.

 Beeld is preuts genoeg om die woordjie “drol” met sterretjies te bedek, maar die aaklige, onredelike onnoselheid wat so ‘n uitspraak onderlê, word helaas nie verdoesel nie.
Trump is my held omdat hy die hoofstroommedia met die minagting behandel het wat hulle verdien. Hy behoort Media24  vir laster te dagvaar omdat hulle hom met Bin Laden en ontlasting vergelyk.
Die swart studente wat riool op kampusse strooi, het “akademiese debat” tot ‘n nuwe verskynsel omvorm, want blykbaar doen sekere aapspesies sulke goed. Maar voordat iemand my en Penny Sparrow vir tien jaar tronk toe wil stuur, gee ek toe – soos die sêding uit toeka se parlement lui – dat “die helfte van Beeld se redaksie nie bobbejane is nie”.
Ten minste strooi hulle nog net verbale ontlasting. Daarvoor moet ons hulle seker dankbaar wees, want binnekort vorder hulle dalk – soos hul geliefde “studente-aktiviste” – tot die letterlike daad.

Ondersteun alternatiewe media – sluit aan by PRAAG!

Leon Lemmer: Samuel Huntington oor die botsing van beskawings

In die Amerikaanse politieke liberatuur kom ‘n mens dikwels verwysings na Samuel P Huntington (1927-2008) teë. As politieke wetenskaplike het hy groot aansien geniet. Hy het ‘n rol in die administrasie van Jimmy Carter (president 1977-1981) gespeel, maar dit beteken glad nie dat hy hom met die Carter-bewind se buitelandse beleid teenoor Afrika en Carter se persoonlike vyandigheid jeens die blanke bewind in Suid-Afrika vereenselwig het nie. Huntington was hoogs skepties oor die spoed waarteen daar na die Tweede Wêreldoorlog onafhanklikheid aan kolonies toegestaan is. Hy het daarop gewys dat politieke stabiliteit en ekonomiese en sosiale voorspoed nie noodwendig op onafhanklikheid volg nie. Ook dat demokrasie in sulke lande dikwels inplof en sulke samelewings in geweld en chaos kan verval.

Volgens Huntington moet demokrasie en algemene stemreg liefs geleidelik ingevoer word. Dit is in ooreenstelling met die tradisionele oortuiging van baie blanke Suid-Afrikaners. Dit was ook die beleid van bv Ian Smith (eerste minister 1964-1979) in Rhodesië. ‘n Mens sou dink dat iemand soos FW de Klerk die sinvolheid van so ‘n benadering kon insien. Pleks daarvan het De Klerk verkondig dat hy alles meteens wou regtrek. Die gevolge van hierdie dwaasheid behoort deesdae vir enigeen duidelik te wees.

In die jare tagtig het Huntington as konsultant vir PW Botha (uitvoerende staatshoof 1978-1989) se Nasionale Party-regering opgetree. Huntington het begrip vir die apartheidsbeleid gehad. Volgens hom was apartheid nie só sleg, soos ANC-gesindes graag beweer, dat dit nodeloos was om dit aan te pas nie. Huntington was ten gunste van die hervorming van apartheid en het gewaarsku dat dit nie eensklaps afgeskaf moet word nie. Desnieteenstaande was dit presies wat De Klerk gedoen het. Huntington het ook aanbeveel dat die blanke bewind nie moet skroom om teen terroriste op te tree nie. Desnieteenstaande het De Klerk tydens die proses van magsoorgawe en in reaksie op eise van die ANC in groot mate die doeltreffende funksionering van die staat se veiligheidsmagte (weermag en polisie) aan bande gelê. Anders as in 2 Korintiërs 12:9 word krag in die politiek nie in swakheid volbring nie.

Huntington het bekend geword veral vanweë sy artikel, “The clash of civilizations?”, wat in 1993 in die tydskrif Foreign Affairs gepubliseer is. Die titel van die artikel is ontleen aan ‘n frase wat die kenner van Midde-Oosterse aangeleenthede, Bernard Lewis (hy was op 31 Mei ‘n eeu oud!), gebruik het (Huntington, 2013-boek hier onder, Kindle 247). Die artikel behels besinning oor hoe die wêreldorde na verwagting na afloop van die Koue Oorlog sal ontplooi. Die kernidee is dat ekonomiese sake en politieke verskille voortaan ‘n mindere rol in internasionale konflik sal speel; dat kultuur- en beskawingsverskille van deurslaggewende belang gaan wees. Die teks is gebaseer op bevindings waartoe ‘n span navorsers van die Harvard-universiteit gekom het.

Die vorige Suid-Afrikaanse politieke bedeling was in 1993 dalk nog nie sover heen dat nie gered kon word wat daar toe nog te redde was nie. Sedertdien het dit baie duidelik geword dat gewigtige sake soos taal (spesifiek Afrikaans), kultuur en beskawing glad nie ‘n hoë prioriteit by die De Klerk-regering en sy onderhandelingspan geniet het nie. “Language is, of course, central to culture” (1206). ‘n Inskiklike, naïewe gees het die onderhandelings oorheers: Ons is mos almal (basies eenderse) Suid-Afrikaners wat lekker gaan saamwerk met die oog op ‘n mooi toekoms. Hierdie gees sou na ydele verwagting in die nuwe Suid-Afrika vergestalt word en nie soseer die letter van die Grondwet nie. Die ANC was mos propvol goeie ouens wat met die blanke inwoners se toekoms vertrou kon word. Die kamerade was mos nie magshonger en op eiebelang en die belang van swartes ingestel nie. Die ANC-leierskorps was glo vryheidsvegters in die tradisie van die Boere toe hulle in hulle Vryheidsoorloë en Rebellie betrokke was. In die ANC-kraal is misdadigers mos so skaars soos hoendertande. Daar is veronderstel dat hierdie mense moreel ‘n onbesproke rekord het, die hoë grond beklee, ens. As dit maar so was, sou die ontgogeling nie so groot gewees het nie!

In sy 1993-artikel het Huntington die opkoms van Moslem-mag en die bedreiging wat dit vir die Weste inhou, korrek voorspel. “In the modern world, religion is a central, perhaps the central, force that motivates and mobilizes people” (1161). Hy het tereg ook voorsien dat die Oekraïne die gevaar loop om in twee te verdeel: ‘n Westersgeoriënteerde westelike helfte en ‘n Russiese oostelike helfte. In sy laaste boek, Who are we? (2004), het Huntington gewaarsku teen die gevolge van die instroming van wettige en onwettige Hispanistiese immigrante wat reeds die grootste minderheidsgroep in Amerika geword het en die gevaar inhou dat die land sowel kultureel as taalgewys in twee verdeel word. Reeds in 1993 het hy die gevare voorsien wat die instroming van immigrante in Wes-Europa inhou: “West European peoples and states now see a cultural threat from the South [and Middle East] replacing the ideological threat [communism] from the East” (1150). Sulke weloorwoë en skynbaar geldige menings het Huntington hoogs ongewild in linkse geledere gemaak. Let bv op die trant van die hoof-Wikipedia-inskrywing oor Huntington.

Oor die begrippe “kultuur” en “beskawing” is al baie gepubliseer. Raymond Williams skryf: “Culture is one of the two or three most complicated words in the English language” (Keywords: A vocabulary of culture and society, London: Fontana, 1976, p 76). Volgens Williams beskryf “civilization … an achieved state or condition of organized social life” (48). Volgens Johann Herder (1744-1803) verwys sowel kultuur as beskawing na “the historical self-development of humanity” (79). Oor kultuur word daar in die Engelse literatuur gewoonlik na die werk van Matthew Arnold (1822-1888) en TS Eliot (1888-1965) verwys. Dit is onprakties en eintlik onnodig om hier in besonderhede daaroor te skryf.

Vir die doeleindes van hierdie rubriek volstaan ek met die volgende definisies. “Culture … the way of life of a particular society or group of people, including patterns of thought, beliefs, behaviour, customs, traditions, rituals, dress, and language, as well as art, music, and literature” [laasgenoemde drie word dikwels “hoë kultuur” genoem] (Collins World Encyclopedia, 2003, p 247). “Civilization … highly developed human society with structured division of labour” (204). Dit gaan in hierdie rubriek om leefwyse, dus kultuur in die algemeen, wat in sy ontwikkelde vorme, oor tyd en plek heen, beskawing genoem word.

George Reisman systap die onderwerp van hierdie rubriek, die botsing van beskawings, deur Westerse (insluitende Europese) beskawing as die hoogste vorm van beskawing te beskou omdat dit kumulatief uit vorige beskawings ontwikkel het en in daardie sin nie-etnies is (Education and the racist road to barbarism, Laguna Hills: TJS Books, 2014, 13p; Amazon Kindle $3,41). Die Trinidadse skrywer, VS Naipaul, sluit hierby aan: “Western civilization is the ‘universal civilization’ that ‘fits all men'” (Huntington 374). Huntington spreek Naipaul direk teë: “For the relevant future, there will be no universal civilization” (517).

Maar die standpunt van Reisman en Naipaul maak dit des te meer dwaas as daar teen eurosentriese onderrig beswaar geopper word. ‘n Pleidooi vir die afrikanisering van die onderwys, of dat onderrig op minder ontwikkelde beskawings toegespits moet wees, kan impliseer dat “a culture limited to the level of making dugout canoes is to be presented as the equivalent of one capable of launching space ships” (Reisman, Kindle 201). “The intellectual substance of Western civilization is nothing other than the highest level of knowledge attained anywhere on earth, in virtually every aspect of every field, and if the purpose of education is to impart knowledge, then its purpose is to impart Western civilization” (218). Vir verdere inligting lees: “George Reisman: Tot lof van Westerse beskawing” (Praag 21.11.2015).

Seker die maklikste toegang tot Huntington se 1993-artikel en kommentaar daarop is The clash of civilizations? The debate, edited by James F Hoge (New York: Foreign Affairs Publishing, 2nd edition, 2010, 134p; Amazon Kindle $5,69) of The clash of civilizations? The debate: 20th anniversary edition, edited by Gideon Rose (New York: Foreign Affairs Publishing, 2013, 93p; Amazon Kindle $8,57). In albei publikasies word Huntington se teks volledig weergegee, gevolg deur die kommentaar van sewe outeurs. Daarna antwoord Huntington hulle onder die opskrif: “If not civilizations, what? Paradigms of the Post-Cold War World”. Al hierdie materiaal is gedurende 1993 in Foreign Affairs gepubliseer. In die 2010-boek volg hierna kommentaar deur drie ander outeurs wat na 1993 in Foreign Affairs gepubliseer is. In die 2013-boek is laasgenoemde drie kommentare weggelaat. In hulle plek is daar ‘n artikel deur Richard Betts oor “grand theories of the post-Cold War era” (77), gevolg deur huldeblyke vir Huntington deur Stephen Rose, Eliot Cohen, Henry Rosovsky en Zbigniew Brzezinski. (Die eerste uitgawe van bogenoemde 2010-boek het beslag gekry toe Huntington nog gelewe het.) My verwysings is na die Kindle-weergawe van die 2013-boek tensy anders vermeld.

Die kern van Huntington se beroemde 1993-artikel het hy soos volg verwoord: “The fundamental source of conflict in this [post-Cold War] new world will not be primarily ideological or primarily economic. The great divisions among humankind and the dominating source of conflict will be cultural. Nation states will remain the most powerful actors in world affairs, but the principal conflicts of global politics will occur between nations and groups of different civilizations. The clash of civilizations will dominate global politics” (88). “The next world war, if there is one, will be a war between civilizations” (353). Hy wys op die ideologiese konflik tussen fascisme, kommunisme en liberale demokrasie wat ‘n oorheersende rol in die geskiedenis van die 20ste eeu gespeel het maar nou verby is. Ideologie was identiteitsbepalend (99) maar voortaan sal kultuur/beskawing na verwagting daardie rol vervul; nie net plaaslik nie, maar ook internasionaal. Die hoofverdelingslyn is tussen Westerse en nie-Westerse beskawings (104). Dit is ‘n geval van “the West versus the rest” (353). “Western civilization has two major variants, European and North American” (120).

Kultuur en beskawing word deur Huntington vertolk (min of meer) in ooreenstemming met wat hier bo geskryf is. “A civilization is … the highest cultural grouping of people and the broadest level of cultural identity people have short of that which distinguishes humans from other species. It is defined both by common objective elements, such as language, history, religion, customs, institutions, and by the subjective self-identification of people” (115). “Civilization identity will be increasingly important in the future, and the world will be shaped in large measure by the interactions among seven or eight major civilizations. These include Western, Confucian, Japanese, Islamic, Hindu, Slavic-Orthodox, Latin American and possibly African civilization”(126). Daardie “possibly” kan daarop dui dat Afrika ‘n randverskynsel in lotsbepalende wêreld- en beskawingsaangeleenthede is.

Hierdie lys van agt beskawings is kwaai gekritiseer, onder meer omdat sommige van hulle eerder godsdienste as beskawings is. Maar dit dui ook op die mate van ineengestrengeldheid van religie en beskawing. “Differences among civilizations are not only real; they are basic. Civilizations are differentiated from each other by history, language, culture, tradition and, most important, religion” (132). “Even more than ethnicity, religion discriminates sharply and exclusively among people” (169). “As the ideological division of Europe has disappeared, the cultural division of Europe between Western Christianity, on the one hand, and Orthodox Christianity and Islam, on the other, has reemerged” (205). “The Velvet Curtain of culture has replaced the Iron Curtain of ideology” (220). Die pasgenoemde verskille (132) “are far more fundamental than differences among political ideologies” (137).

Die agtvoudige onderskeid van beskawings is noodwendig op drastiese veralgemening gebaseer maar is myns insiens sinvol en selfs briljant. Daar is sekerlik iets eiesoortigs aan bv Suid- en Sentraal-Amerikaanse beskawing as dit met Noord-Amerikaanse beskawing gekontrasteer word. Tereg is opgemerk: “Huntington goes where only the brave would venture” (620). Breë kwasstrepe kan uiteraard nie reg aan fyner besonderhede laat geskied nie. Richard Betts skryf: “Simple visions, however powerful, do not hold up as reliable predictors of particular developments. Visions are vital for clarifying thinking about the forces that drive international relations, the main directions to expect events to take, and one’s basic faith in matters of politics, but they cannot account for many specifics in the actual complexity of political life” (1411).

Huntington skryf: “The world is becoming a smaller place. The interactions between peoples of different civilizations are increasing; these inceasing interactions intensify civilization consciousness and awareness of differences between civilizations and commonalities within civilizations” (137). Dít kan as weerstand teen gelykmakende internasionalisering vertolk word. “Cultural characteristics and differences are less mutable en hence less easily compomised and resolved than political and economic ones. In the former Soviet Union, communists can become democrats, the rich can become poor and the poor rich, but Russians cannot become Estonians and Azeris cannot become Armenians” (164). Ek voeg by: Kultureel kan Afrikaners nie swart Afrikane word nie.

“Cultural commonalities increasingly overcome ideological differences” (180). Dink aan die groot mate waarin blankes in die ou Suid-Afrika teen die “swart gevaar” saamgestaan het. Hierdie swart gevaar het intussen die swart werklikheid geword. “As people define their identity in ethnic and religious terms, they are likely to see an ‘us’ versus ‘them’ relation existing between themselves and people of different ethnicity or religion” (195). Linkse idealiste, soos Max du Preez, poog egter om die onderskeid tussen “ons” en “hulle” af te breek.

“The clash of civilizations … occurs at two levels. At the microlevel, adjacent groups along the fault lines between civilizations struggle, often violently, over the control of territory and each other. At the macro-level, states from different civilizations compete for relative military and economic power, struggle over the control of international institutions and third parties, and competitively promote their particular political and religious values” (200). HDS Greenway se “‘kin-country’ syndrome is replacing political ideology and traditional balance of power considerations as the principal basis for cooperation and coalitions” (289). “A world of clashing civilizations, however, is inevitably a world of double standards: people apply one standard to their kin-countries and a different standard to others” (311).

Suid-Afrika met sy Westerse en nie-Westerse bevolkingsgroepe is ‘n sprekende voorbeeld van dubbele standaarde. Ter bevoordeling van swartes en ter benadeling van blankes word blankes in vele opsigte met ‘n ander maat as swartes gemeet.

Aan die einde van sy 1993-artikel som Huntington sy standpunt in die volgende drie paragrawe op.

“This article does not argue that civilization identities will replace all other identities, that nation states will disappear, that each civilization will become a single coherent political entity, that groups within a civilization will not conflict with and even fight each other. This paper does set forth the hypotheses that differences between civilizations are real and important; civilization-consciousness is increasing; conflict between civilizations will supplant ideological and other forms of conflict as the dominant global form of conflict; international relations, historically a game played out within Western civilization, will increasingly be de-Westernized and become a game in which non-Western civilizations are actors and not simply objects; successful political, security and economic international institutions are more likely to develop within civilizations than across civilizations; conflicts between groups in different civilizations will be more frequent, more sustained and more violent than conflicts between groups in the same civilization; violent conflicts between groups in different civilizations are the most likely and most dangerous source of escalation that could lead to global wars; the paramount axis of world politics will be the relations between ‘the West and the Rest’; the elites in some torn non-Western countries [Turkey, Mexico, Russia] will try to make their countries part of the West, but in most cases face major obstacles to accomplishing this; a central focus of conflict for the immediate future will be between the West and several Islamic-Confucian states” [several Middle Eastern states, China, North Korea] (491).

“In the short term it is clearly in the interest of the West to promote greater cooperation and unity within its own civilization, particularly between its European and North American components; to incorporate into the West societies in Eastern Europe and Latin America whose cultures are close to those of the West; to promote and maintain cooperative relations with Russia and Japan; to prevent escalation of local inter-civilization conflicts into major inter-civilization wars; to limit the expansion of the military strength of Confucian and Islamic states; to moderate the reduction of Western military capabilities and maintain military superiority in East and Southwest Asia; to exploit differences and conflicts among Confusian and Islamic states; to support in other civilizations groups sympathetic to Western values and interests; to strengthen international institutions that reflect and legitimate Western interests and values and to promote the involvement of non-Western states in those institutions” (502).

“In the longer term other measures would be called for. Western civilization is both Western and modern. Non-Western civilizations have attempted to become modern without becoming Western. To date only Japan has fully succeeded in this quest. Non-Western civilizations will continue to attempt to acquire the wealth, technology, skills, machines and weapons that are part of being modern. They will also attempt to reconcile this modernity with their traditional culture and values. Their economic and military strength relative to the West will increase. Hence the West will increasingly have to accommodate these non-Western modern civilizations whose power approaches that of the West but whose values and interests differ significantly from those of the West. This will require the West to maintain the economic and military power necessary to protect its interests in relation to these civilizations. It will also, however, require the West to develop a more profound understanding of the basic religious and philosophical assumptions underlying other civilizations and the ways in which people in those civilizations see their interests. It will require an effort to identify elements of commonality between Western and other civilizations. For the relevant future, there will be no universal civilization, but instead a world of different civilizations, each of which will have to learn to coexist with the others” (512).

In sy inleiding som Hoge die sewe 1993-kommentare op Huntington se artikel soos volg in vyf stellings op: “Conflicts are most likely to break out between nations and groups within a civilization; the enduring nature of citizenship is national; civilizations are absorptive sponges rather than clashing billiard balls; fears of fundamentalist movements are exaggerated and the tenacity of modernity and secularism within civilizations are underestimated; and contrary to realist predictions, most states are not perpetually at war with each other” (2010, Kindle 42). Die kommentare is nie in dieselfde gesaghebbende liga as Huntington se wetenskaplike artikel nie en berus veral op aksentverskille en soms op wanvoorstellings. Ruimte ontbreek om in besonderhede daarop te reageer.

In sy repliek wyk Huntington geensins van sy standpunt af nie. Hy vra wat sy kritici in die plek van sy botsing van beskawings voorstel en vind geen antwoord daarop nie. Hy gee daarom eerder groter duidelikheid oor wat hy bedoel het. Hy het verplig gevoel om daarna ter verdere verduideliking ‘n hele boek oor hierdie onderwerp te publiseer: The clash of civilizations and the remaking of world order (1996). Die 9/11-gebeure het veroorsaak dat daarna veel groter waarde aan Huntington se werk geheg is.

Sedert 1990/94 voel dit vir die Afrikaner asof iets diep binne-in hom van die rak geval het; asof sy diepste wese, sy siel, versteur is en hy in onvrede verkeer. In die ou Suid-Afrika het die klem op Europese beskawing geval. In die nuwe Suid-Afrika het verwysings na beskawing uit die openbare diskoers verdwyn. Ek pleit reeds lank dat Van Riebeeck-dag, 6 April, as Beskawingsdag heringestel moet word. Dit strek tot Huntington se eer dat kultuur en beskawing ‘n sentrale plek in sy denke ingeneem het, dat hy mense nie gelyk en eenders verklaar het nie, dat ‘n enkele wêreldkultuur en -taal nie sy ideaal was nie en dat identiteitsloosheid vir hom uit die bose was.