Die Wes-Kaapse regering het ‘n ooreenkoms ter waarde van meer as R70 miljoen met die Duitse Ontwikkelingsbank onderteken, het RSG berig.
Die doel van die ooreenkoms is om geweld in die provinsie hok te slaan.
Die premier, Helen Zille, sê dit is deel van die ooreenkoms van ses miljoen Euro tussen Duitsland en Suid-Afrika wat verlede week deur die Duitse ambassadeur, Horst Freitag en die minister van finansies, Nhlankla Nene onderteken is.
Zille sê die geld sal gebruik word om geweld te voorkom deur middel van stedelike ontwikkeling.
Freitag sê die verbintenis is deel van – wat hy noem – ‘n omvattende bilaterale ontwikkelingsplan.
Swart aanvallers het ‘n bejaarde van Trompsburg met kookwater verbrand selfs nadat sy hulle gewys het waar sy haar geld bêre.
Nydia de Jager (64), is intussen in die Mediclinic in Bloemfontein opgeneem waar sy behandeling vir haar verbrande hande en bene.
“Ek het nie gehuil, of geskree toe hulle die kookwater oor my hande en toe my rug en bene gegooi het nie,” het De Jager aan Beeld gesê.
Hulle het daarna haar hande agter haar rug vasgebind sodat sy nie kon hulp soek nie. Hulle het die nag op die koue vloer deurgebring.
Volgens De Jager is haar man veral erg getraumatiseer. Sy en haar man, Gerhard (62), is Saterdagaand vroeg in hul huis oorval in hul slaapkamer.
Haar man is 14 jaar gelede verlam na ‘n beroerte.
Die aanvallers het glo by ’n deur ingekom wat nie gesluit was nie. Hulle het geld geëis. Hulle het haar verlamde man van die bed afgegooi en haar met kookwater verbrand selfs nadat sy hulle gewys het waar sy haar geld hou.
’n Werker het die twee hulpeloses eers die volgende oggend ontdek en het by bure hulp gaan soek.
Een van die vermeende aanvallers is reeds in hegtenis geneem.
‘n Huisrooftog is in Ridgeworth, Kaapstad, uitgevoer deur gewapende mans waarvan een ‘n polisie-uniform en ‘n ander ‘n weerkaatsbaadjie gedra het. Hulle het by die huis ingestorm en gevra om met “mnr. Sjieng” te praat.
‘n Ooggetuie, Andrew Galant, meen die rowers was op soek na sy werknemer wat Koreaans en voorsitter van die Koreaanse vereniging van Kaapstad is. Die voorval het plaasgevind ‘n week nadat ‘n Nissan Sentra wat aan die huiseienaar se seun behoort in Pinelands gesteel is. In die motor was ‘n boek met vertroulike inligting oor Koreaanse inwoners van Kaapstad.
Volgens Galant het die rooftog op 27 Mei plaasgevind. Hy sê: “‘n wit Nissan Trida het in die inrypad ingetrek. Ek was besig om in my woonstel op die erf ontbyt te nuttig, en my werknemer was besig om in die huis koffie te drink. Skielik het vyf mans uitgespring. Een was in ‘n polisie-uniform en ‘n tweede het ‘n weerkaatsbaadjie gedra. Hulle het voorgegee dat hulle polisiemanne is.”
Sy Koreaanse werknemer het daarna die mans tegemoet gegaan en gevra of hy hulle kan help. Volgens die “polisiemanne” was hulle op soek na mnr. Sjieng. “Hulle het gedink omdat my baas Koreaans is, is hy mnr. Sjieng. Oplaas het ons vir hulle ons paspoorte gewys om te bewys wie ons is. Daarop het hulle hul weg in my woonstel se aparte ingang oopgedwing en geëis dat hulle tot die hoofwoning toegelaat word, wat ons geweier het.”
Volgens Galant het een van die valse polisiemanne by die eienaar gestaan terwyl die res sy woonstel geplunder het. Daarop het ‘n tweede voertuig, insgelyks ‘n wit Nissan Trida, opgedaag.
“Die ouens klim toe uit die voertuig uit. Die eerste wat na my baas toe loop, lyk asof hy die leier is (hy het ‘n volle polisie-uniform aangehad en het beweer dat sy naam sersant Warren is) en vra toegang tot die hoofwoning.
“Die huiseienaar kom toe na die agterdeur toe en binne sekondes storm die ‘polisie’ in die huis in. Nog ‘n voertuig daag in die inrypad op, en die insittendes storm die aparte ingang binne. Van die aparte ingang dring hulle die huis binne. Ek is ook gedwing om in die huis in te gaan, tesame met die eienaar, sy vrou en hul seun.
“Terwyl ons in die kombuis staan, gaan ‘n paar van hulle by die eienaar se seun se kamer in. Hulle eis toe toegang tot die kluis maar het nie so ver gekom nie.”
Volgens hom het die hele voorval ongeveer 40 minute geduur en was daar omtrent 18 mense by betrokke. Slegs ‘n Galaxy-tabletrekenaar, ‘n iPhone en ‘n Zippo-aansteker is gesteel.
Die swartmans het ‘n taal gepraat wat Galant nie kon verstaan nie.
“Alles het so wettig gelyk weens die manier waarop hulle hulself aangebied het. Vier van hulle was in polisie-uniforms geklee en die ander in gewone klere. Van almal, was daar net twee sonder vuurwapens.”
Kaptein Fienie Nimb van die Bellevillese polisiestasie het bevestig dat vier Tanzaniërs wat soos polisiemanne aangetrek was, laat op 27 Mei in hegtenis geneem is, maar hulle kon nie met die voorval in Ridgeworth verbind word nie.
Kaptein Nimb sê: “Die misdaadvoorkomingsbeamptes en dagskofoffisiere is in kennis gestel oor die huidige neigings en verdagte voertuie en persone. ‘n Wit Nissan Tiida is vermeld as ‘n verdagte voertuig waarmee verskeie sakerooftogte in Kaapstad, Milnerton en in die gebied van vier ander polisiestasies in die Wes-Kaap gepleeg is.
“Die verdagtes teiken juwelierswinkels waar hulle juweliersware en edelgesteentes steel. Inligting is ontvang dat dié Nissan Tiida deur ‘n buitelander bestuur word en dat die verdagtes goed gewapen is en tydens die rooftogte polisie-uniforms, asook tweerigtingradio’s dra.”
Die Suid-Afrikaanse minister van polisie, Nathi Mthethwa het reeds gesê dat buitelandse eienaarskap van private sekuriteitsmaatskappye ‘n bedreiging vir nasionale veiligheid inhou.
Tot op hede is dit glashelder dat die teenwoordigheid van sulke maatskappye geen helende invloed op die donker misdaadprentjie en veral plaasmoorde wat voedselsekuriteit bedreig, gehad het nie.
Dat buitelandse sekuriteitsmaatskappye ‘n bedreiging vir nasionale veiligheid inhou, het onlangs na vore gekom in ‘n debat oor die Privaatsekuriteitsreguleringwysigingswetsontwerp.
Die bedryf het inderdaad verskeie tekortkominge, waarvan intelligensie-insameling problematies skyn te wees.
Ook is daar sorge oor die nie-registrasie van personeel, swak opleiding, onvoldoende keuring en agtergrondontleding, die uitreiking van vuurwapens aan persone wat nie bevoeg is om dit te gebruik nie en die probelem met strafregtelike of dissiplinêre stappe teen die sekuriteitspersoneel wat die wet oortree.
Dit is alles geloofwaardig en geldige redes vir die verbetering van regulering.
Gegewe die groot aantal mense wat in die private sekuriteitsbedryf werk – baie van hulle gewapen – is dit belangrik dat dit goed gereguleer moet wees.
Daar is trouens twee keer soveel meer mense in diens van privaatmaatskappye as in die SAPD en SANW.
Die Minister het ook aangevoer dat die groei van die private sekuriteitsbedryf in Suid- Afrika ander lande oortref, maar in werklikheid, verskil Suid-Afrika se verhouding van private sekuriteitsbeamptes tot polisiebeamptes ( 2,87:1 ) nie veel van dié van ontwikkelde lande nie.
Die VSA het ‘n verhouding van 2,26:1 en Australië 2,19:1. Dit vergelyk ook gunstig met ander middelinkomste of ontwikkelende lande. Honduras het ‘n verhouding van 4,88:1, Indië 4,98:1 6,01:1 en Guatemala.
Die misdaadprentjie hier lyk nogtans bedroef.
Die 2013 Groenskrif oor polisiëring verwys na die bedreiging van die private sekuriteitsbedryf se “vermoë om Suid-Afrika se veiligheidsituasie te destabiliseer”.
Dit was oënskynlik weens die betrokkenheid van voormalige militêre en polisielede op bestuursvlak, asook “die ontplooiing van ‘ n hoogs opgeleide, wettig gewapende agente” binne hierdie bedryf.
Die meeste van hierdie voormalige sekuriteitsamptenare is Suid-Afrikaanse burgers wat deur die vorige bewind opgelei is.
Die Groenskrif wys ook daarop dat die private sekuriteitsmaatskappye oor geen spesiale magte verder as dié van private burgers beskik nie.
Dit is dus moeilik om te sien hoe hierdie maatskappye die staat se swak wetstoepassing verder kan ondermyn.
Die vraag bly egter oor hoekom sulke maatskappye geen positiese rol in misdaadbestryding kon speel tot dusver nie.
Terwyl die Suid-Afrikaanse Witskrif oor Verdediging (1996), beweer dat in die afwesigheid van ‘n eksterne of militêre bedreiging, “die grootste bedreigings vir die Suid-Afrikaanse bevolking sosio-ekonomiese probleme soos armoede en werkloosheid is.. sowel as die hoë vlak van misdaad en geweld,” het die prentjie op die vasteland intussen verander in lande soos die DRK, Suid-Soedan en Libië.
Nasionale veiligheid, maw die vryheid van interne en eksterne bedreigings, moet deurentyd aangepas word soos verwikkelinge op die internasionale toneel verander.
Alhoewel die 445407 sekuriteitsbeamptes wat geregistreer is, almal Suid-Afrikaanse burgers is of ten minste permanente inwonerstatus geniet, kan buitelandse agendas nogtans maklik ‘n destabiliserende rol speel tov geweld en protes soos wat die platinumgordel tans ondervind.
Op die webwerf van die Universiteit Stellenbosch (US) is daar tans drie berigte wat sprekend dui op die toestand wat daar heers.
Die rektor, Russel Botman, het op 8 deser die Islamia College besoek om studente uit sy voorkeurgroep, die bruines, te werf. Die berig is op sowel die Engelse as Afrikaanse US-webtuiste in Engels gepubliseer, met die belofte dat ‘n Afrikaanse vertaling mettertyd sal volg. Dit toon duidelik wat die etniese en taalvoorkeur van die Botman-US is.
Op 8 deser het Botman en die burgemeester van Stellenbosch, mede-bruine Conrad Sidego, ‘n veiligheidsooreenkoms gesluit. Daarvolgens sal die universiteit en die munisipaliteit saamwerk op die gebied van bv kringtelevisie om ‘n “misdaadvrye dorp” te probeer skep. Wat nie gesê word nie, is dat misdaad op Stellenbosch sedert die aanvang van Botman se rektorskap in 2007 epidemiese afmetings aangeneem het. Daarvoor is daar myns insiens veral drie redes: (1) die toename in swart US-studente, soos belowe in Botman se intreerede as rektor, (2) die verswarting van die dorp, ooreenkomstig die wens wat Botman in sy intreerede as rektor uitgespreek het, en (3) die agteruitgang van wet en orde sedert 1990/1994 ooreenkomstig die geweldstradisie van die ANC, waartoe Botman ‘n tasbare bydrae gelewer het deur bv in 1976 onrus en verwoesting op die kampus van die Universiteit van Wes-Kaapland te saai.
Botman loop oor van entoesiasme vir studente wat sedert 1994 gebore is. Hy noem hulle “vrygeborenes.” As DA-politikus het Sidego vir die enigste ligpunt in hierdie berig gesorg deur op te merk dat ons nog nie vry ten opsigte van veiligheid is nie. Botman, daarenteen, sal fanaties voortgaan om te beweer dat ons sedert 1994 uitermate vry is. As ANC-aktivis sal hy nie ‘n geleentheid laat verbygaan om sy posisie aan die US ten bate van die ANC se program te misbruik nie.
Soos verwag kon word, gaan die US op 14 en 15 deser ons “demokrasie en vryheid” vier. Daar is deesdae ‘n spesiale afdeling, die Sentrum vir Inklusiwiteit, wat voltyds gedwonge rasse-integrasie aan die US bevorder. Hierdie elemente sien in hierdie dwang tot integrasie geen teenspraak met vryheid nie. Die feesprogram ter viering van twintig jaar van demokrasie en vryheid is, indien nie deur Botman geïnisieer nie, sekerlik deur hom goedgekeur.
As akademiese inrigting is ‘n universiteit veronderstel om sy studente aan verskillende standpunte bloot te stel, bv om nie ‘n bepaalde ideologie eensydig aan hulle op te dring nie. Dit sou immers in sigself ‘n verkragting van vryheid, naamlik vryheid van denke, wees. Kom ons kyk in watter mate die program wat die US aanbied aan die vereiste van sodanige ewewig voldoen.
Eerstens is daar ‘n uitstalling van verbode boeke; werke wat die Nasionale Party-regering verbied het. Daar is geen sprake van dat inligting wat deur die ANC-regering weerhou word, bv oor die ANC se misdade, terrorisme, martelkampe, Nkandla, ens, ter wille van ewewig terselfdertyd toegelig word nie.
Tweedens is daar ‘n museumuitstalling genaamd “Dear Mr Mandela, Dear Mrs Parks.” Die titel spreek eintlik vanself. Die Mandela waarna verwys word, is ons eie Nelson Mandela wat op grond van sy gedrag op al ons geldnote afgebeeld word. Die Parks waarna verwys word, is Rosa Parks (1913-2005) wat te hardegat was om haar sitplek op ‘n bus aan ‘n blanke af te staan. Op grond hiervan is sy in die VSA tot ‘n mitiese heldin in die burgerregtebeweging verhef. Geen poging word deur die Botman-US aangewend om Mandela/Parks met ander standpunte te balanseer nie.
Derdens word ‘n filmfees aangebied. Die volgende vier rolprente is met voorbedagte rade uitgesoek:
Mandela: Long Walk to Freedom, gebaseer op Nelson Mandela se sogenaamde outobiografie, wat in werklikheid die maaksel van en ‘n halografie deur die joernalis Richard Stengel is.
12 Years a Slave, die aangedikte en gedramatiseerde storie van Solomon Northrup se slaafskap in Amerika. Botman sal nooit moeg daarvoor word om by implikasie hedendaagse plaaslike blankes vir die slawerny van eeue gelede te verwyt nie.
Endgame. die oud-Broederbonder en verloopte Afrikaner, Willie Esterhuyse, se geheul namens die NP-regering met die ANC, wat die ondergang van die blanke bewind ingelui het.
Bloody Miracle, die uitbeelding van geweld deur wit ekstremiste, bv by monde van Eugene de Kock, en deur Inkatha in die aanloop tot die ANC-magsoorname – dus die “wonder” van die “vreedsame” oorgang na die nuwe Suid-Afrika. Die geweldadige misdaad en terrorisme van die ANC en PAC wat oor dekades strek, word sover moontlik onderspeel.
Oor sowel die Botman/Sidego-ooreenkoms as die US-vryheidsviering het daar ook in Die Burger (12 deser, onderskeidelik p 7 en 4) ‘n berig verskyn. As ANC-aktivis vaar Botman uitstekend. As rektor en akademikus vaar hy pateties omdat hy met ANC-ideologie gepreokkupeer is. Sy politiek word eensydig aan die studente en personeel opgedring. Die vraag is: Waarom word dit toegelaat? Intern sal daar ‘n kentering moet kom as die US in meer as naam ‘n akademiese inrigting wil wees.
Daar is geen moontlikheid dat Botman die beeld van bv Jan van Riebeeck, Paul Kruger of staatshoofde soos DF Malan, Hans Strijdom, Hendrik Verwoerd of PW Botha sal bevorder nie. Die jongste transformasieset is dat daar glo ook duidelik sigbare of visuele transformasie op die kampus moet wees. Wat Botman en kie hinder, is bv dat van die US se grootste en belangrikste byeenkomste in ‘n lokaal gehou word wat DF Malan se naam dra. ‘n Sentrum met ‘n naam soos Nelson Mandela, Chris Hani of Steve Biko sal Botman nie pla nie en sekerlik hartlik deur hom verwelkom word.
Frik Bodenstein en sy swart werker is op myngrond in die Zaaihoek-omgewing naby Witbank (eMalahleni) met pangas aangerand en beroof.
Die 58-jarige Bodenstein het die voorval oorleef.
Bodenstein is met ernstige beserings in die Kosmos-hospitaal in Witbank opgeneem. Sy neus is gebreek en sy skedel is gekraak in die aanval.
Bodenstein het by die houtskoolkampe op myngrond agtergekom ’n hek wat gewoonlik oopstaan, is toegemaak.
Die toe hek was ‘n lokval want nadat hy uit die bakkie geklim het om die hek oop te maak, is hy deur swartes oorval en oor die kop geslaan
Bodenstein sê vier swartes het hom aanhoudend geslaan en geskop toe hy op die grond val. Hy het sy bewussyn kort-kort verloor na die aanval voordat hulp opgedaag het.
Een van sy werkers is ook geslaan, maar die aard van sy beserings is nie bekend nie. Dit wil voorkom asof die swart werker nie erg beseer is in die aanval nie.
Die swart aanvallers het Bodenstein se selfoon, bankkaart en bakkie gesteel nadat die twee vasgebind is.
Twee sake van aanranding en motorkaping is by die Witbank-polisiekantoor aanhangig gemaak.
Die Skandinawiese lande was bekend as die grootste ondersteuners van die terreurveldtogte van die ANC en PAC teen die blankes tydens apartheid. Dit was hulle manier om hulle liberalistiese en humanistiese oortuigings uit te leef. Die Skandinawiese lande het vryer as ander Europese lande gevoel om barbaarsheid te ondersteun omdat hulle nie ‘n koloniale verlede het en met die instroming van immigrante uit Derdewêreldse lande te make gehad het nie. Skandinawiërs was salig onbewus van die groot etniese en kulturele verskille wat daar in die mensdom aangetref word. Hulle het van die standpunt uitgegaan dat alle mense wesenlik eenders is. “Ons almal bloei rooi,” soos die Amerikaners graag sê; iets wat ook van baie diersoorte gesê kan word.
Dit is dus interessant as ‘n mens ‘n geval teëkom waar Skandinawiërs die uitsonderlike ding gedoen het om hulle oorverligte oortuigings aan die harde werklikheid te toets. So ‘n geval word beskryf in Gunilla Fagerholm se boek, Blue-Eyed in Luhya land (2nd edition, 2010, 468p; Amazon Kindle $4.99). Die outeur en haar tweede man, Bertil Lindström, het Kenia in 1995 en 1996 besoek en besluit om hulle daar te vestig. As middeljariges wou hulle hulle saai daaglikse lewe in Swede met avontuur en uitdagings in ‘n warmer klimaat vervang. Bowenal wou hulle goed vir hulle nuwe landgenote wees. “Everywhere on the globe, people were suffering. We wanted to help them” (Kindle 295). Albei was deurtrek van ubuntu, oftewel medemenslikheid, wat Russel Botman die geskenk van Afrika aan die mensdom noem. Afrika het nog geskenke vir hierdie goeie Swede gehad, soos ontnugtering en wanhoop.
Die Fagerholms het hulle beroepe verlaat en hulle huis in Täby, Swede, verkoop en in Desember 1996 in Kenia aangekom. Hulle het ‘n kleinhoewe van 20 000 vk meter in die verre weste van Kenia, naby die Victoria-meer en die Ugandese grens, op die Wit Hooglande by Wausiva gekoop. In die vorige eeu was hierdie plato die tuiste van baie blanke boere; ook Afrikaners in veral die omgewing van Eldoret, sowat ‘n honderd kilometer van waar die Fagerholms hulle gevestig het. Met onafhanklikheid in 1963, toe die Mau Mau-terreurgroep beheer van die land oorgeneem het, het die “Land Resettlement”-projek die blankes verplig om van hulle plase afstand te doen en het hulle die land op groot skaal verlaat. Die Fagerholms se nuwe tuiste was 22 kilometers noord van die ewenaar met Kakamega as die naaste groot dorp. Net suid van die ewenaar is daar ‘n groter dorp, Kisumu, wat ‘n lughawe het en die hoofstad van die Nyanza-provinsie is. Die boektitel verwys na die Luhya-inboorlingstam en -taal wat in hierdie gebied aangetref word.
Toe hulle emigreer, het die Fagerholm-egpaar hulle hond, Rufus, saamgeneem. In Swede was daar baie formaliteite wat nagekom moes word voordat die Fagerholms seker gevoel het dat die hond sonder probleme in Kenia toegelaat sou word. Op Nairobi se lughawe is hulle met die hond en die dokumentasie, soos veeartssertifikate, na die doeane. “The two Customs officials were talking to each other, their backs turned on us” (163). Na ‘n lang wag het hulle uiteindelik een van die beamptes se aandag getrek en hy het bloot gesê: “Go through” (163). Later moes hulle die 500 kilometers na Nairobi terugry om hulle toelatingspermitte in orde te kry. “Most of our first week in Nairobi was dedicated to waiting for people who didn’t show up at the agreed time” (394).”Days were spent on a never-ending back and forth. The hopelessly corrupt administration made the issue even more difficult for us” (398). “People said Kenyan corruption was ranked number three in the world and, at the same time, they joked Kenya had paid bribes to get that high ranking” (4698).
In Nairobi het hulle soms met hulle Land Rover die verkeerde afdraai geneem. “We ended up in the slum areas. What we saw there was awful. People starving, dying; deformed bodies, crippled children, street urchins intoxicated by sniffing glue or solvents … It was more than I could bear; I walked with tears in my eyes. A horrid stench emanated from the garbage heaps where people rummaged about looking for food. It was all so inhuman. A jarring contrast with the world of the well fed and clad Africans we’d seen at the airport” (195).
Die Fagerholms het aanvanklik in een van die twee bestaande kleihutte op hulle grond gewoon en ‘n houtafdak met ‘n puttoilet en stort gebou. ‘n Deel van die erf is omhein en hulle het wagte (“askaris”) aangestel om hulle eiendom dag en nag te patrolleer. Spoedig is daar gate in die omheining geknip wat die wagte oënskynlik nie raakgesien het nie. Later het die Swede agtergekom dat gesteelde goed binne hulle erf naby die heining versteek word, sodat dit maklik van buite die erf ingepalm kon word. “Sometimes I wondered if there were any honest people at all around us” (1393). Vir die wagte is ook ‘n afdak gebou, asook een vir die kragopwekker. Aan ‘n ander swarte het hulle geld geleen sodat hy sy skuld by die hospitaal kon betaal en daarna die lyk van sy vrou by die dodehuis kon opeis. Hy sou vir hulle tuinwerk doen om die geld terug te betaal. “Why was he so lazy when it came to his own home? Why didn’t he plant bananas and avocado on his own land?” (511).
Een van die wagte, Jim, het klere van die Fagerholms gesteel en dit openlik gedra. “He’d put part of our day workers’ salaries into his own pocket … he’d been demanding money from people for delivering messages to us and … he’d been threatening the ones refusing to pay” (1197). Hy is ontslaan. “He’d threatened to come back and shoot us all” (1210). ‘n Ander wag, Mark, het kort-kort nuwe batterye kom vra vir die flits waarmee hy sy patrolleerwerk in die nag gedoen het. Hulle kom toe agter dat hy die nuwe batterye in sy radio sit en die oues in sy flits. Voortaan het hulle die flits se nuwe batterye met ‘n handtekening en datum gemerk.
Mettertyd het hulle agtergekom dat hulle die getuigskrifte van kandidate vir werk nie kon vertrou nie. Wat die swartes doen, is om bv in die geval van ‘n aspirantkok ‘n blanko briefhoof by ‘n hotel te steel en dan daarop ‘n gloeiende aanbeveling aan te bring. ‘n Ander probleem was die gereelde diensonderbrekings van werkers om begrafnisse by te woon. ‘n Enkele begrafnis kon 14 dae duur. “People disappeared from work for weeks on end to attend a funeral. Once they were back at work, some other relative or friend died and they disappear again” (4360).
“Others wanted us to employ them or wanted us to pay the school fees for their children. They expected both this and that from us, because white people were rich” (468). ‘n Swarte, Makuso, wat hulle leer ken het toe hulle eiendom gesoek het om te koop, “wrote us a letter, asking when he could fetch the matatu [minibus] we’d promised him. We answered we’d never either promised or talked to him about a matatu” (540). Later het Gunilla te hore gekom dat hy haar dood wou hê. Hoekom? “Makuso wants your land and he’s planning that if you die, then Bertil could marry one of his daughters. Then they’ll murder Bertil and Masuko and his family can take over the land” (554).
Hoewel die Fagerholms hulle eiendom wettig gekoop en betaal het, het hulle ‘n vorige bewoner, Patrick, aanvanklik toegelaat om in een van die oorspronklike twee hutte aan te bly. Hy en die vorige eienaars het opgetree asof die eiendom steeds aan hulle behoort. Daar was voortdurend ‘n toeloop van swartes, bv om voorvaders te huldig. “During a couple of days lots of people lived in that banda [hut]; dancing and singing all night long. Daytime everybody walked around as if they owned the compound. And we ourselves felt like intruders” (598). Patrick het dieselfde soort kans as Makuso met hulle gevat. “Ma’m, I’ve come to fetch the school-fees and I also need a new school uniform … You’ve actually promised me that” (584). “No, we’ve never done that and you know that very well … you’re actually neither our child nor our problem” (602). Die goeie Swede het die geld betaal wat Patrick geëis het, maar in ruil daarvoor hom van hulle grond af gekry en die hut gesloop omdat hulle daar wou bou.
“I realized that our African adventure wasn’t the first challenge I’d accepted in my life” (263). Wat hulle nie toe al geweet het nie, is dat die stamhoofde in die omgewing gewed het dat hulle nie ‘n jaar daar sou uithou nie. Die Fagerholms het op groot skaal werkers aangestel en mettertyd drie nuwe hutte met twee slaapkamers elk as blyplek vir gaste en ‘n restaurant gebou, met toilet- en badgeriewe, en uiteindelik ook nuwe woonkwartiere vir hulleself. Vir die personeel is vier wooneenhede met twee kamers elk gebou, asook ‘n toilet en waskamer. Die bou van die septiese tenk het ook baie tyd en geld geverg. Sonpanele het elektrisiteit verskaf. Die vrugbare grond is ontwikkel met pragtige vrugte- en ander bome en struike en ‘n groentetuin.
Hieruit moet nie afgelei word dat die arbeiders vinnig gewerk het nie. Oor die fondament vir die eerste gastehut skryf Gunilla: “That work had been going on for ten days instead of one” (1030). Wat die goeie Swede toe nog nie geweet het nie, is dat die arbeiders kyk hoe lank hulle die bouproses kan uitrek, want hulle word per dag vergoed. Moontlik is dit waarom dit so lank duur om bv ‘n kragstasie in Suid-Afrika te voltooi.
Aan die begin het die Fagerholms gekamp. Hulle besittings het uiteindelik uit Swede in ‘n skeepsvraghouer opgedaag. “Among it were also lots of things for the poor villagers, since we’d asked our community in Sweden to give us children clothes they were no longer using” (793). “While we were unpacking some of the boxes after the arrival of the container, everybody kept asking if they could take home empty boxes to use for insulation in their bandas” (1343). Op hierdie manier het die Fagerholms ‘n televisiestel verloor. “We’d been such idiots. We’d given all those helping us with our household articles a splendid tool to use for carrying stolen items out of the compound without being seen. Lots of our things were missing. We hadn’t thought of telling them to fold the boxes, before taking them away” (1347).
Afrikane lewe anders as Swede. “Some young boys were driving the family cows and goats to their bandas, sadly with stabs and blows … they didn’t treat animals well” (502). Mense word nie noodwendig beter behandel nie. “One mother … had poured kerosene [lampolie] over one of her children and then set him on fire. The reason for doing it was that the hungry child had stolen some ‘ugali’ – maize porridge – just before dinnertime” (565). “While in Sweden, we’d never ever imagined violence was so common in rural parts of Kenya” (979). “There was no limit to violence” (4847). Teen die einde van 1998 “Father Samuel had stopped Midnight Mass; he no longer regarded it safe outdoors at night” (4851). Saans “as a protective measure, I checked that the panga was under the bed and the torch below the pillow” (4863). Later: “It wasn’t very funny to sleep with a machete each under the bed and the air pistol between us” (5174).
In die reënseisoen het die Fagerholms genoeg water opgevang, maar in die droë seisoen was hulle van ‘n fontein en spruit aan die onderpunt van hulle eiendom afhanklik. Hulle het ‘n pomp geïnstalleer, maar dit is gesteel. Hulle het die owerheid vir die aanlê van water betaal, maar daarvan het feitlik niks gekom nie. Later het hulle op eie koste die sloot vir die waterpype laat grawe. “They’d only pretended to work and cheated us with the digging” (652). Die Fagerholms het gesukkel om die nodige waterpype uit die ministerie van waterwese te kry. “Suddenly a farmer living alongside the road … claimed we’d have to pay him for the land close to the road [road reserve] where the ditch was dug” (652). Voordat die pypleiding hulle kleinhoewe bereik het, is van die waterpype gesteel. Ten einde raad het die goeie Swede self die pype gekoop. Daarna wou die waterfiskaal dikwels nie water aan hulle voorsien nie, al betaal hulle daarvoor. Hy het ekstra geld geëis omdat hy glo eers diesel vir die pomp moet koop. Onwettige wateraansluitings is van die pyp af deur talle nie-betalers gemaak, sodat bitter min water die Fagerholms, wie se eiendom aan die eindpunt was, bereik het.
Lykshuis in Swede waar liggame uitgeken moet word, soms uit die derde wêreld
Weens korrupsie was dit moeilik om ‘n telefoon te bekom. Wanneer daar ‘n diensonderbreking was, kon dit weke duur voordat die verbinding herstel word, bv wanneer bome op die kabels geval het of die lyn opsetlik gesaboteer is. “A thief stole thirty meters of telephone wire in the middle of the day” (4946). “No telephone company workers worked other than on Sundays, getting double salary that day. Then they turned out, preferably ten men on a job where only one was needed, and asked for bribes” (665). “It was common in Kenya that telephone company employees used client telephone numbers to make private calls” (4702).
Die posdiens was onbetroubaar. “Some parcels got lost. Envelopes containing seed bags were, as it seemed, predestined to disappear … They were probably mistaken for envelopes containing money or drugs” (4714). “The spare parts for the converter … had disappeared in Customs” (5693).
“We, being Swedes, actually had a lot of false ideas about the country” (686). Die Fagerholms het gedroom van ‘n skool en koshuis wat hulle wou bou en ook van ‘n kliniek. Naby hulle was ‘n skool met twee klaskamers maar sonder skoolboeke. Hulle het toe gereël dat daar geld vir hierdie skool in Swede ingesamel word. Die kliniek sou op dieselfde manier befonds word, maar daar is van die plaaslike gemeenskap verwag om ook by te dra, bv met arbeid. Toe die mure ‘n meter hoog was, is die werk aan die kliniek gestaak omdat die plaaslikes, aangestig deur die stamhoof, nie hulle beloftes nagekom het nie.
Daar word verwys na ‘n vrou “only eighteen years old but already had five children” (2157). Dit is waarom baie meisie nie hulle skoolloopbaan kan voltooi nie. “It was very common with twelve-year old girls giving birth … We’d always believed that all the small girls carrying around infants were taking care of their smaller siblings but now we understood that in many cases it was actually their own babies” (2174). “The infants were often found in ditches, in the rainforest or in the sugarcane fields, abandoned by their mothers” (5596).
Vir die goudmyn by Sotanini het Bertel ‘n lugpomp ontwerp en gebou. Hierdie vertilasiestelsel het die mynwerkers in staat stel om langer ondergronds te bly. Die Fagerholms het ook met die verbouing van sampioene geëksperimenteer en was so suksesvol dat hulle talle mense in die gemeenskap opgelei het om dieselfde te doen. “We wanted to develop this project into a full-scale aid project for the region” (5426).
“The roads could hardly be called roads any longer and it was often better to drive at the side of them” (1449). Toe Gunilla se 81-jarige pa kom kuier het, het hy ‘n kilometer van die openbare pad na hulle kleinhoewe toe op sy koste herstel. Die Fagerholms later “renovated the whole road from Wushiye to us in Wuasiva” (4468). “A lot of people along the road, who had sold us stones and concrete, were now probably rather well-off … the villagers had stolen the stones, dug out at the roadside by us, and sold them back to us” (4473). “Gratitude didn’t exist. It went without saying that we, white people, should help everyone” (3097).
Wanneer die Fagerholms met hulle voertuig na ‘n ander dorp of na Nairobi of terug gery het, was daar dikwels swartes wat verniet saamgekarwei is. Toe hulle voertuig op ‘n keer ses kilometers van hulle huis gaan staan het, wou hulle van die swartes se vervoer gebruik maak. “Since we were white, they asked us for almost seven times that amount each” (1206). Ubuntu-onthalwe sou hulle dus sewe keer meer as swartes moet betaal. Hulle het eerder geloop. Op ‘n keer het hulle ‘n sekere soort plant gesoek. ‘n Swarte het beweer hy weet waar hulle dit kon koop. Hulle het daarheen gery, maar daar was glad nie sulke plante beskikbaar nie. Hulle kom toe agter dat hulle belieg is, dat die swarte bloot gratis vervoer na daardie plek verlang het.
Vir die busdiens van Nairobi af moet vooraf bespreek en betaal word sodat die busmaatskappy die geld kry. Sodra die pad gevat word, word enigeen wat waai opgelaai en staanplek op die bus gegee, tot vyftig mense met bv lewendige hoenders. Staande passasiers is egter verbode. Die bus word gevolglik deur die polisie voorgekeer. “When the police officers had received their bribes, they let us continue” (3553).
‘n Ruk lank het die restaurant en gastekamers gefunksioneer. Op ‘n keer het hulle gaste vir middagete verwag, maar hulle het nie opgedaag nie. Die kok vra toe “if the staff could have a little of the stew for lunch … I answered that it was OK” (1407). Die gaste het eers die middag teen vier-uur opgedaag. Die plan was toe om die stoofgereg die aand te bedien. Die kok sê toe: “There’s no stew left. You told us we could have it for lunch. It’s finished.” Gunilla: “The three of you have finished a stew with three kilos of fillet steak and I don’t know how many vegetables” (1416). Sy merk toe hoe vet die kok geword het sedert sy daar diens aanvaar het.
Daar was heelwat plae, soos krieke, kakkerlakke, spinnekoppe, malariamuskiete, muise, rotte en slange. “We even offered a reward for each snake killed. It wasn’t until recently we understood we’d been cheated out of a rather large amount of money. The staff used the same snake skin several times over. So now we gave the order that the offending reptile must be chopped into pieces in Bertil’s presence before we’d pay any more rewards” (1503). ‘n Swarte van elders het ‘n kolossale lewendige slang daar aangebring en vergoeding geëis. ‘n Soortgelyke verneukspul is gepleeg met plante wat hulle van kinders gekoop het. “The children’s father was the person who originally sold us the plants. Later on, he’d sent his children to dig up the plants and sell them to us once more” (4302).
Die polisie kon glad nie vertrou word nie. As iemand op sy fiets heeltemal onskuldig omgery word, lê die polisie beslag op die fiets en moet die slagoffer omkoopgeld opdok om sy fiets terug te kry. ‘n Nuwe regulasie het in werking getree waarvolgens elke voertuig ‘n groen etiket moes hê wat sertifiseer dat dit padwaardig is. Die Fagerholms moes ‘n lang lys foute binne enkele weke aan die Land Rover herstel te midde van ‘n inflasiekoers van 40%. Hulle het agtergekom dat hulle werktuigkundige hulle uit baie geld verneuk het. By sy vorige werkgewer het hy ‘n kwitansieboek en ‘n stempel gesteel. “He’d filled in the sums we should pay for all the faked car repairs” (2082).
Terwyl hulle gery het, het ‘n geestesversteurde ‘n klip deur hulle voertuig se voorruit gegooi. Van die omstanders het die skuldige aangekeer en wou betaling daarvoor hê. Toe die Fagerholms weier, het hulle die man vrygelaat. Hulle moes vinnig vlug omdat klippe na hulle gegooi is. Toe hulle die saak by ‘n polisieman aanmeld “he thought we should catch the villain ourselves” (3777). “I said we’d most certainly be lynched if we, as whites, captured an African” (3782). “The police officers weren’t in the least interested” (3791). Bertil: “I really wonder why we came to this place” (3808). Gunilla: “It felt as if each day only brought new sorrows. I had nightmares every night. In them, I saw threatening faces expressing hatred and stones flying towards me. I was suddenly afraid of people … Bertil and I were in no way whatsoever racists. We’d come to Kenya to help, then why were people so racist towards us?” (3831).
Dit val op dat hierdie Swede sosiaal eerder met blankes en Oosterlinge as met Afrikane verkeer het. Verskeie kere word na “nice Indians” verwys (bv 1740, 1861). Op ‘n keer het hulle ‘n kok in diens geneem wat haarself belangrik geag het. “She … said that she should of course also sit at table with us and be served ‘as the lady she was’. When she didn’t get it her way, she slammed the doors and stormed out. At that exact moment, her time with us came to an end” (3197).
Die groot sambrele wat gaste teen die son beskerm het en die olielampe wat die eiendom saans verlig het, is dikwels gesteel. “It seemed irrelevant that no other employees in the district were treated as well as ours. We paid them the double minimum wage and they had lots of benefits” (1795). “I still didn’t fully understand these beautiful, hospitable and cheerful people. I could understand if they stole because they were poor and hungry. But stealing as a hobby was incomprehensible to me. They didn’t even seem to be embarrassed when they were shown up. We were generous to others and, when necessary, were happy to give away blankets, food or sometimes money. But they still stole. Why? Was it only because we were white?” (2274). Bertil het op ‘n keer na nog ‘n teleurstelling gesê: “I’m so sick and tired of us always being so kind” (3618).
Hulle moes hofsittings bywoon en getuig wanneer diewe wat eens vir hulle gewerk het weens diefstal verhoor word. Die swartes in die hof het haat teen hulle uitgestraal. “I felt quite sick having them so close” (4189). Personeel wat ontslaan is, het kwaad teen hulle in die gemeenskap gestook. “During the four years we’d lived here, we’d hired more than sixty persons and had fired fifty-four of them for dishonesty” (5183). Die probleme met onbetroubare personeel, watertoevoer en die telefoon wat dikwels buite werking was, het hulle genoop om hulle gastehuis vir besoekers te sluit. “I just wanted to pull a blanket over my head and wake up in some other place” (4207).
Hulle het besluit om hulle eiendom te verkoop en te vertrek voordat hulle weer moet sukkel om hulle besoekerspermitte hernu te kry. “At night, I dreamed about Sweden” (4355). ‘n Dokter het stres by Gunilla gediagnoseer. “The best medicine for my health would be to leave Kenya” (4465). “I only had one thing … in my head … Would we soon be able to leave?” (4807). “Regardless of how much good we did, helping the village and the villagers, we always got stabbed in the back instead of being thanked” (4294). “We decided to pack an emergency suitcase” (5179). “I wished we’d never heard about Kenya” (5303, 5762). Later skryf sy van “this godforsaken country” (5987). “Why couldn’t they see the human being in us and not only our white skin? Why didn’t they understand that we wished them all the good things in the world and wanted to help? The only thing they cared about was stealing and destroying; in fact, in the long run, spoiling things for themselves. What they exposes us to was sheer racism” (5766).
Terwyl die Fagerholms gewag het om ‘n koper vir hulle eiendom te kry, het hulle besluit om twee maande in Swede vakansie te gaan hou. Voor dit het elkeen van hulle net ‘n kort besoek aan Swede gebring vir die begrafnis van ‘n ouer. Terug in Kenya was hulle verbaas oor hoe baie geld namens hulle tydens hulle afwesigheid bestee is. Hulle werknemers “bought petrol corresponding to twenty drives to Nairobi and back; the food costs were preposterous and there were lots of strange out-of-pocket expenses without receipts … All expenses were astronomical and lots of income entries were missing” (5349). “The boys, Fred and Willy, had taken turns in using our bedroom, taking girls there” (5361). “The boys had also been driving around in all directions in our car” (5366). “My Suzuki had been used as a taxi” (5370). “Where was the driver’s log Fred had promised to keep updated?” (5379).
Noah “told us Fred and Willy had contacted him, while we were in Sweden last year, and asked him if he wanted to buy an electric welding set. They told him that they also had a petrol operated water pump and a video camera for sale. The boys had been driving around in my Suzuki, offering our things for sale” (5807).”We’d actually been like one big happy family. How could they?” (5370). Van die laaste dinge wat die Fagerholms in Kenia gedoen het, was om in hierdie diefstalsaak te getuig. “The police didn’t seem to have done their job at all. Several persons and witnesses had never been contracted, in spite of us reminding them time after time” (5922). Die saak sou sonder die Fagerholms voortgesit word, indien wel.
Ten einde raad het hulle hulle eiendom teen meer as 60% afslag,”a ridiculously low price,” te koop aangebied (5709). ‘n Kerkgenootskap kon nie meer as 9% as deposito aanbied nie. “We hoped we’d one day be paid more” (5931). Hulle het gevoel hulle lewens word weens haat in die gemeenskap bedreig. “This constant fear was tearing me apart. I couldn’t stand it any longer” (5991). Hulle het in Mei 2001 besluit om met net een tas elk uit Kenia terug na Swede te vlug. “The rest of our belongings remained at Riverdale Gardens, our Kenyan home” (102). “At the gate, I turned around and had a last long look at our home that we were now leaving forever. What a paradise – unfortunately with a touch of hell” (6013). Toe hulle in die vliegtuig is: “Tears ran down my cheeks. ‘Thank God, we’re alive!'” (85). “I wanted a normal life again” (106). “We’re probably the most blue-eyed people in the universe. Bertil, why can’t we ever learn?” (115).
In 2006 skryf Gunilla: “After five years of depression and nightmares, I now feel as if I have gone through an internal cleansing” (6017). Die skryf van hierdie boek was haar terapie. “Sometimes, I have cried lakes of tears; sometimes been blaspheming so that my office has been reeking of sulphur, but now I am through it and I feel like a new person” (6022). Haar webtuiste is: www.medialib.se Daar kan verdere inligting verkry en foto’s en video’s besigtig word. Bertil het in 2007 ‘n beroerte gehad.
Die boek het ‘n duidelike boodskap. Sou die Fagerholms dit voortaan in hulle persoonlike hoedanigheid in Swede uitdra, of sou hulle liewer aansluiting by die populêre plaaslike mening soek? Die antwoord is te vinde in die boek se voorwoord: “I want to emphasize that we love Kenya and the Kenyan people and that we have never regretted our adventure, once we’d come to terms with the shocking departure” (40). Ek sal maar hulle eie vraag herhaal: “Can’t we ever learn?” (115).
Katerina Krejcirova, die vrou van die Tsjeggiese voortvlugtige Radovan Krejcir, is by die Palm Ridge-landdroshof in hegtenis geneem Vrydagoggend, in verband met ‘n gesteelde motor en ‘n bedrogskema.
Sy is reeds in haar land van oorsprong aangekla omdat sy saam met haar man sy inkomste uit misdaad geniet het. Sy word eweneens deur Tsjeggië as ‘n voortvlugtige beskou.
Volgens ‘n woordvoerder van die Valke sal Krejcirova aangekla word van die besit van ‘n gesteelde voertuig in Bedfordview waarop beslag gelê is by haar huis verlede week.
Krejcir se vrou was by die hof om haar man se verskyning op aanklagte van ontvoering en poging tot moord by te woon.
Krejcirova sal nie alleen verskyn nie want ‘n ander persoon sal ook hierdie naweek in hegtenis geneem word.
Daar word verneem dat die mafiabaas reeds ‘n beloning uitgeloof het om getuies wat teen hom wil getuig te laat vermoor.
Prof. Mohammad Karaan (46), dekaan van Agriwetenskap aan die Universiteit Stellenbosch is voor sy woonhuis gekaap en na die swart woonbuurt, Khayelitsha ontvoer.
Daar is hy deur sy ontvoerders beroof en aangerand.
Die inligting is bekend gemaak deur kapt. Frederick van Wyk, ’n polisiewoordvoerder in die Wes-Kaap.
Karaan se kaper het hom in die oprit voor sy huis beveel om agter in die voertuig te klim, en hy het gesien drie mans sit in ’n ander voertuig reg agter sy eie.
Die drie mans het met hom na die swart woonbuurt gery, sy persoonlike besittings gevat en hom in ’n plakkershut aangehou.
Terwyl die kapers in ’n woordewisseling was met mekaar, kon hy ongemerk wegraak en kontak maak met ’n polisiebeampte wat op patrollie was.
Die polisiebeampte het hom opgelaai en na veiligheid geneem
Een van die drie verdagtes is in hegtenis geneem, maar die ander twee word nog gesoek.
Dit is nog onduidelik waarom Karaan ontvoer is. – Die Vryburger
In die 31 jaar sedert Hannes (61) en Hannetjie (66) le Roux in hul huis in Noordheuwel, Krugersdorp woon, was die bejaarde egpaar nooit slagoffers van enige vorm van misdaad nie, maar op 28 Januarie het alles verander.
Hannes was besig om buite die huis te werk toe twee onbekende swartes sy erf binnekom, het hy aan looklocal.co.za vertel.
“Die swartes het navraag gedoen oor ‘n werker van my, en die volgende oomblik is ek en een van my ander werkers beveel om die sekuriteitshek van my huis oop te sluit en om hulle in te laat,” vertel hy.
Binne etlike oomblikke het die Le Roux’s se huis in ‘n slagveld verander.
“Toe ons instap het een van die swartes ‘n mes en geweer uitgepluk. Hy het my grond toe gegooi en meubels is heen en weer gegooi; ons het lank met mekaar gestoei.”
Uit die hoek van sy oog het Hannes gesien hoe sy werker met ‘n mes gesteek word en daarna reggekry het om te ontsnap.
Hy het by die bure gaan hulp soek en sekuriteit ontbied.
Elders in die huis is Hannes se vrou, Hannetjie en hul 15-jarige kleindogter en drie van haar vriendinne intussen met ‘n vuurwapen aangehou en beveel om in ‘n ry te staan.
“Hulle het geld en skootrekenaars gesoek en almal wat selfone gehad het moes dit oorhandig,” vertel Hannetjie.
Hannes het aangehou om met die een swarte in die sitkamer te stoei en hom uiteindelik uit die huis gekry.
“Ek het geweet dat die ander man nog in die huis is en het dadelik na my vrou en die kinders gehardloop waar ek die geveg voortgesit het. Ek kon die tweede man ook uiteindelik uit die huis kry en albei het gevlug.
“Ons was verlig en dankbaar dat ons leef. Ons wil dit net nooit weer oorhê nie,” vertel Hannetjie.
Maar presies vyf dae later, op Maandag 3 Februarie omstreeks 1vm is die egpaar en hul kleindogter se grootste vrese bewaarheid die rowers was terug.
“Dit was soos ‘n fliek. Ons was almal in die hoofslaapkamer toe ons ‘n harde geluid hoor en skielik vier gemaskerede mans deur die plafon sien val,” vertel Hannes.
Die Le Roux’s se kleindogter, wat twee van die rowers herken het van die vorige inbraak nadat hulle die maskers afgehaal het, is beveel om stil te sit en stil te bly.
Die rowers het daarna met aggressie op die egpaar toegesak. Hannetjie is met ‘n hamer in haar gesig geslaan en Hannes twee keer met ‘n mes in die bors gesteek.
“Hulle wou die kluissleutel hê,” vertel Hannes.
Terwyl drie van die rowers die huis gestroop het, het die ander lakens om Hannes se kop en komberse om sy lyf gedraai.
“Hulle wou my versmoor.”
Hannes wat teen daardie tyd al n groot hoeveelheid bloed verloor het, sê dat hy net vir kort oomblikke sy bewussyn herwin het.
“Ek was seker ek gaan sterf.”
Hannetjie is beveel om vir die swartes te wys waar hulle die kar parkeer.
“Ek moes die kar aansluit en uitklim, toe het die vier ingeklim en gevlug.”
Toe dit stil word het die Le Roux’s se kleindogter die straat ingehardloop om hulp te soek.
Inwoners verder af in die straat het uiteindelik kom help en die ambulansdienste is ontbied.
Na dae in die intensiewe sorg-eenheid van die Netcare Krugersdorp Hospitaal is Hannes ontslaan en sterk nou by die huis aan.
Die egpaar en hul kleindogter het hul storie aan vertel om mense daarvan bewus te maak en doen ‘n beroep op Krugersdorp-inwoners om veiligheidsmaatreëls in plek te stel.
“Moenie dink dat dit nie met jou kan gebeur nie dit kan,” waarsku Hannes.
Deon Burger van Boksburg veg steeds vir sy lewe in die Union-hospitaal nadat hy gedurende ‘n kaping in die bors geskiet is.
Sy 16-jarige seun het die swarte wat sy pa geskiet het met ’n bofbalkolf bygedam en is self in die been geskiet.
Volgens Burger se vrou Magda moes ’n deel van haar man se long intussen verwyder word en hy is onder swaar verdowing. Met haar seun Dylan gaan dit beter.
Dylan is gistermiddag na die Glynnwood-hospitaal in Benoni oorgeplaas vir verdere behandeling. Hy is in die bo-been geskiet.
Dylan het glo deur die sitkamervenster gesien hoe die kapers toeslaan en sy pa te hulp gesnel.
Dylan het met sy bofbalkolf uitgestorm en een van die kapers wat op hom geskiet het, katswink oor die kop gemoker.
Hulle kon die ander swarte ook aankeer nadat hy die eerste kaper neergevel is. Omstanders het die ambulans, polisie en metropolisie glo ontbied.
‘n Buurman met noodhulpopleiding kon die ergste bloeding keer. Die ambulans was vinnig op die toneel en Burger senior is daarna per helikopter hospitaal toe afgevoer.
Die swarte wat met die bofbalkolf geslaan is, is ook hospitaal toe geneem vir waarneming.
Die ander een verkeer in aanhouding, het lt. Juanita Coetzer, woordvoerder van die Boksburg-Noord-polisie,
gesê.
ʼn Man van Kaapstad word ondervra nadat ʼn minderjarige meisie dood aangetref is op sy bed.
“Die polisie is Saterdagaand na Delft ontbied nadat inwoners die 26-jarige man aangerand het, het ‘n woordvoerder van die polisie gesê.
Die man is op die toneel behandel en later na ʼn hospitaal geneem.
Die polisie is daarna na ʼn huis in Cheesewoodstraat geneem en hulle op die lyk van die twaalfjarige verneem afgekom,
“Die man voer aan hy dra geen kennis van die voorval nie. Hy het glo vroeër sy huissleutels aan ʼn onbekende man oorhandig,” het die polisiewoordvoerder gesê.
Die polisie ondersoek ʼn saak van moord en moontlik ʼn saak van verkragting, na aanleiding van die uitslag van die nadoodse ondersoek.
Die toename in inbrake en diefstalle by wonings in Louis Trichardt – ook bekend as Makhado – die afgelope twee maande is ‘n bron tot ernstige kommer. Die polisie weier volstrek, na ‘n amptelike besluit, om misdaadsyfers bekend te maak.
Die plaaslike koerant, die Zoutpansberger het ‘n inisiatief geloods om op hoogte te bly van misdaadtendense sodat inwoners vroegtydig van probleme en probleemareas gewaarsku kan word.
Inwoners wat die slagoffers van ‘n misdaad was, kan deurlopend ‘n kort opsomming van gebeure na die koerant se kantore e-pos na news@zoutnet.co.za. Hulle verlang ‘n kontaknommer, asook dag, datum, tyd en plek. Indien ‘n saaknommer beskikbaar is, kan dit bygevoeg word.
“Dit wil voorkom asof veral die sentrale gebiede van die Nuwe Uitbreiding geteiken word,” het die voorsitter van die Soutpansberg Dorpswag, mnr. Dirk Meissenheimer, Woensdagoggend gesê. Hy het toe pas teruggekeer van die toneel waar twee duplekswoonstelle in Proteastraat net die vorige aand besteel is, terwyl die inwoners tuis was.
Die Zoutpansberger het die afgelope week besluit om self bietjie te probeer bepaal wat die omvang van die probleem is. Die besluit volg vanweë die polisie se volgehoue weiering om misdaadstatistieke ten opsigte van navrae oor huisbrake aan die koerant en publiek bekend te maak.
Kommerwekkend is dat huisbrake by wonings terwyl die inwoners by die huis is, al hoe meer algemeen voorkom. Dit was die geval by die woonstelle in Proteastraat. Terwyl die inwoners rustig gelê en slaap het op die boonste verdieping, het die booswigte die onderste vloer geplunder.
Mnr. Fanie van Zyl en sy gesin van Kameelstraat het dieselfde oorgekom. Hy het Vrydagoggend (17de) opgestaan en klaargemaak om werk toe te gaan. “Ek het aanvanklik niks agtergekom nie. Ek het klaargemaak en uitgestap na my bakkie toe … dit was toe dat ek modderspore in my huis sien. Ek het geweet dit is nie een van ons se spore nie,” het Fanie Woensdag gesê. Hy het die spore gevolg na die venster in hul eetkamer, die gordyne oopgetrek en met ‘n skok gesien die een venster is oop en die diefwering is geknip en opgebuig.
“Half verdwaas het ek rondgekyk maar kon niks verkeerd sien nie … Eers later het ons besef my seun se Playstation en my skootrekenaar is weg … Dit is duidelik dat hulle net gevat het wat hulle spesifiek wil hê en aan niks anders geraak of geskuif het nie,” het Fanie gesê. Hy voeg by dat hy die Maandag na die inbraak by sy versekeraars aangekom het waar hy ‘n oom ontmoet het wat in Leeustraat bly. Dié se huis is, terwyl hy in Musina was, daardie selfde aand as die inbraak by hom, deur diewe feitlik leeggesteel.
Op 7 Januarie het ook mnr. Heine de Jager en sy familie by hul woning in Acaciastraat ‘n wrede ontnugtering gehad. Terwyl hulle gelê en slaap het, het booswigte ook by hulle die sitkamervenster oopgemaak, die diefwering geknip en die gesin beroof van twee rekenaartablette, ‘n skootrekenaar, kamera en vyf selfone. Vir Heine se vrou Leonie was die inbraak veral traumaties weens die besef dat die inbrekers die aand langs haar bed gestaan het waar hulle haar selfoon van die bedkassie af gesteel het. Heine vermoed die inbrekers het iets in hul slaapkamer gespuit om te verhoed dat hulle wakker word. “Daar was ‘n groot geel kol op die buitekant van die slaapkamer gordyn en ek is daarvan oortuig dit is iets wat hulle in ons slaapkamer gespuit het,” het Heine gesê. Die geskatte waarde van die gesteelde goedere is sowat R60 000.
Alhoewel die voorval nie in die Nuwe Uitbreiding plaasgevind het nie, het ‘n middernagtelike besoeker ook vir die 74-jarige mnr. Gert van Zyl van Jeppestraat laat skrik. Omstreek 02:15 op Sondag, 22 Desember verlede jaar, is sy rus versteur deur ‘n harde slag. “Ek het wakker geword van ‘n geraas, maar was nie seker of ek dit net gedroom het nie. My hele lewe het ek egter hierdie ‘sesde sintuig’, en dié het my aangeraai om net bietjie wakker te lê en nie dadelik weer te gaan slaap nie. ‘n Rukkie later vra my vrou: ‘Wie stap in die gang?’ Die volgende oomblik gaan die ganglig aan,” het Gert vertel.
Hy het sag en versigtig hul kamerdeur oopgesluit en toe die deur oopgeruk. Groot was sy skok toe daar op daardie presiese oomblik ‘n groot-geboude man voor hom in die gang staan. Die man het Gert uit die pad gestamp en na die aangrensende kamer gehardloop. “Ek kon dit nie glo nie. Hy het in een beweging op die bed gespring en is by die stukkend-geslaande kamervenster weer uit!” Gelukkig het Gert hom betyds betrap, voordat hy iets kon steel.
Die volgende dag sou Gert by die speurders hoor dat die booswig(te) dieselfde aand ook by sy bure, die Davhana-egpaar, ingebreek het terwyl hulle tuis was. Ook hulle kon daarin slaag om die man te verwilder.
“Ek dink hierdie is die werk van ‘n sindikaat wat tans kyk hoeveel hulle in die dorp kan skep. In meeste gevalle is die modus operandi dieselfde: Hulle breek in terwyl die huismense slaap deur ‘n venster oop te maak en die diefwering te knip. My raad is dat mense maar liewers al hul vensters in die aand moet toemaak, moet seker maak hul deure is gesluit, en nie items soos sakrekenaars en telefone laat rondlê nie. As jou hond blaf, gaan kyk maar hoekom blaf hy, maar wees net versigtig. Moet ook nie items soos tuingereedskap, klerasie en fietse buite los in die aand nie,” was Dirk se raad aan inwoners namens die dorpswag.
Daar is ook heelwat ander gevalle van huisbraak en diefstalle die afgelope twee maande aan die Zoutpansberger gerapporteer, maar daar kan nog baie meer gevalle wees. Dieselfde week waar daar by die De Jagers ingebreek is, is daar ook goedere gesteel buite mnr. Dirk du Preez se woning. Op 4 Desember is daar by De Jager se buurman oorkant die straat, mnr. Carel Breytenbach, ‘n kragopwekker gesteel. “Dit is vir my vreemd want die kragopwekker was agter die huis vasgemaak. Hulle moes inligting gehad het,” het Carel gesê.
Op 23 Desember het mnr. Tinus van der Linden van Forestryweg teruggekeer na sy huis, wat ondertussen deur inbrekers geplunder is. Hulle het die voorafgaande naweek op Waterpoort gekuier. Elektriese ware, klerasie en juwele is onder meer gesteel, ten bedrae van net meer as R50 000. Op 11 Januarie rapporteer mnr. Jacobus Smith van Acacia Woonstelle (Elandstraat) dat die battery uit sy Hyundai bakkie gesteel is.
Ook in Waterbessiestraat lyk sake nie beter nie. ‘n Inwoner het aan die koerant gesê die misdaad is geweldig erg en mens voel glad nie meer veilig in jou eie huis nie. – Zoutnet
