Sydney Gregan: Is die afstigting van die Wes-Kaap werklik ‘n haalbare opsie?

Dr Corné Mulder van die VF Plus het onlangs in ‘n toespraak by die Kaapstadse Persklub gestel dat “ons” toekoms in ‘n onafhanklike Wes-Kaap lê. Meer bepaald dan dat daardie provinsie selfbeskikking deur middel van sesessie (afstigting) moet oorweeg en ‘n onafhanklike staat moet word.

Hy het aangevoer dat 71% van die inwoners nie wil hê dat die ANC oor hulle moet regeer nie en dat die ANC maar hoogstens 36% van die mense aldaar sedert 1994 kon oorreed om vir hom te stem, ‘n persentasie wat intussen kleiner geword het.

Ek het reeds in ‘n vorige artikel daarop gewys dat afstigting van ‘n gebied (en daarmee saam onafhanklikheid) die tussentydse aangewese opsie vir die Afrikaner is. Of die Wes-Kaap, soos hy tans daarna uitsien, egter die oplossing is, kan bevraagteken word. Dít vanweë die etniese samestelling van die provinsie. Boonop kan dit nie daarop aanspraak maak dat dit ‘n “Christelike staat” sal wees nie, iets wat die nasionale Afrikaner nog altyd voorop gestel het. Dit is hoogstens ‘n gebied wat baie beter regeer word as die ander in Suid-Afrika juis omdat dit nie deur die ANC regeer word nie. Die ANC het finaal bewys dat dit nie in staat is om ‘n welvarende land soos die RSA te regeer nie. Dit maak net op swart getalle staat om aan bewind te bly en sal elke taktiek denkbaar gebruik om dit in die toekoms ook te doen.

Juis omdat die Wes-Kaap minder swartes as Blankes en Kleurlinge het, kry die DA dit reg om daar die regering te wees. Sou daardie getalleverhouding verander, kan die prentjie dalk dramaties omswaai. Die Wes-Kaap word dus deur die voorstanders van sesessie (afstigting) van daardie gebied gekies uit ‘n pragmatiese oogpunt en duidelik nie uit ‘n etniese of Christelike oogpunt nie.

Die vraag is of dit genoegsame rede is vir afstigting en of dit aan die behoeftes van etniese groepe in daardie gebied sal voldoen? Wat sal immers die gemeenskaplike band wees as die “anti-ANC”-faktor eers verwyder is?

Tans beywer onder andere CapeXit en die Cape Independence Advocacy Group hulle vir die onafhanklikheid van die Wes-Kaap. Blykbaar het CapeXit nou al meer as 560 000 lede.

Mulder se uitlating dat:

“Without independence, the Western Cape has no prospect of ever realising its political will; the Western Cape will be sentenced to lifelong imprisonment in an open democracy within an arbitrary colonial construct, where a majority will continue to dominate minorities”

is betekenisvol gesien in die lig van Afrikaner-nasionaliste se waarskuwing voor die oorgang in 1994 dat die Afrikaner nooit in die nuwe Suid-Afrika sy politieke wil sal kan afdwing nie en daarom nie moet toestem tot die nuwe bedeling nie. Ons is inderdaad tot lewenslange aanhouding binne ‘n Afrika-diktatuur verdoem.

Die belangrikste vraag is wat die internasionale reg bepaal oor afstigting en daarmee saam wat die groot moondhede soos die VSA, China, Rusland en Brittanje se houding sal wees.

Die internasionale reg se houding oor afstigting is somtyds teenstrydig aangesien dit in die een asem selfbeskikking (en ook afstigting) erken, maar in dieselfde asem baie sterk klem lê op die territoriale integriteit van state (state se grense mag as ‘n reël nie verander word nie). Dis juis op hierdie territoriale integriteit van Suid-Afrika wat die ANC klem sal lê om sy beheer oor die Wes-Kaap te behou. En die ANC sal natuurlik kan staatmaak op die steun van al die ander Afrikastate wat ook ‘n struikelblok sal wees, aangesien die Wes-Kaap twee-derdes van die lidstate van die Verenigde Nasies se steun (erkenning) sal moet verkry om lid van die VN te word, benewens die steun van die groot moondhede.

Die internasionale reg maak wel voorsiening daarvoor dat in geval van sogenaamde mislukte state (“failed states”), dit is nou state wat nie meer die nodige legitimiteit van die inwoners daarvan geniet nie, daardie state (gebiede) aanspraak kan maak op afstigting. Wat word daarmee bedoel?

Indien ‘n staat of gebied sou kon aanvoer dat die inwoners daarvan se sekuriteit nie meer deur die regering daarvan gewaarborg kan word nie, verkry dit ‘n remediërende reg op sesessie (“RRS”). Dit is losweg gebaseer op John Locke se “Right to Revolution”, waar indien ‘n groep se regte vertrap word deur die soewerein, daardie groep die reg verkry om ‘n nuwe soewerein te soek. Sesessie sou dan een van die metodes wees om dit te verwesenlik. Waar die regering dus nie sy kant van die sosiale kontrak nakom nie, verbeur hy sy legitimiteit oor daardie inwoners (van daardie gebied). ‘n Mens sou hier met groot sukses kon aanvoer dat die ANC (hetsy deur geweld in die Wes-Kaap aan te stook, hetsy deur bloot onbevoeg te wees om behoorlike sekuriteit daar te verskaf) sy legitimiteit daar verloor het.

Sou die gebied wat wil afstig boonop kon aanvoer dat dit baie beter in staat as as die ANC is om sekuriteit vir sy inwoners te verskaf, maak dit sy saak vir afstigting net soveel beter. Die RRS word gekomplimenteer deur die Verantwoordelikheid om te Beskerm (“Responsibility to Protect”) (“R2P”), die idee dat die soewerein die absolute verantwoordelikheid het om sy inwoners te beskerm. ‘n Staat se soewereiniteit is dus afhanklik van die legitimiteit wat dit in die oë van die inwoners verkry juis deur die inwoners te beskerm. Die VN lê al meer klem op hierdie faktor soos dan ook gesien is in die afstigting van Suid-Soedan van Soedan waar die argument juis was dat Soedan nie meer in staat was om Suid-Soedan se inwoners te beskerm nie.

Die ANC-regering het minstens passief die regte van die Wes-Kaap se inwoners ondermyn (alhoewel baie beweer dat dit selfs aktief ondermyn is — wat die saak vir afstigting nog sterker maak). Sou die Wes-Kaap kan aantoon dat sy eie veiligheidstrukture baie beter daartoe in staat is om sy inwoners te beveilig, word sy saak net sterker. In die oë van die meerderheid (71%) van die inwoners is dit klaarblyklik die siening en verskaf dit legitimiteit aan die regering van die Wes-Kaap.

In 2019 het die internasionaal bekende Gallup ‘n opname gemaak onder 175 000 volwassenes in 144 state deur hulle onder meer uit te vra oor vertroue in die polisie, veiligheid in woonbuurte, persoonlike ervaring met diefstal en roof en aanranding. Net Liberië, Aghanistan, Venezuela en Gaboen het swakker as Suid-Afrika gevaar. Dit is gevolglik nie bloot propaganda deur organisasies soos Afriforum en andere wat aanvoer dat ons land baie onveilig is nie, maar feite gerugsteun deur statistieke en die persepsie wat onder mense leef. ‘n Saak is dus uit te maak dat die Wes-Kaap in elk geval nie meer die R2P vanaf die RSA-owerheid geniet nie en grootliks self sy sekuritiet moet behartig. Wat sou in elk geval van sekuriteit in hierdie land word sonder die private sekuriteitsfirmas wat in elk geval meeste van die SAPD se take oorgeneem het nie en waarvoor die burgers uit eie sakke ten duurste moet betaal?

Suid-Afrika word hoe later hoe meer as ‘n mislukte staat beskou. Daar is geen vooruitsig dat dit beter sal gaan nie. Inteendeel, alles dui daarop dat dit jaarliks slegter sal gaan. Dit sal seker die posisie van die Wes-Kaap geweldig versterk (en so ook ander gebiede) as bewyse gevind kan word van aktiewe ANC-betrokkenheid by misdaad teen gemeenskappe, eerder as net die passiewe laat-maar-gaan-houding wat tans aan die orde van die dag is.

Wat besef moet word is dat blote selfbestuur deur die Wes-Kaap deur die ANC op elke moontlike wyse ondermyn sal word. Dit is aan te beveel dat elke funksie van die owerheid sover dit moontlik is deur die gemeenskap self onderneem sal moet word om onafhanklikheid te bevestig en te demonstreer tesame met die strewe om volkome onafhanklik te wees. Die ANC sal skuil agter die territoriale integriteit van die land se grense en alles doen wat hy kan om die Wes-Kaap se strewe te verongeluk. As die ANC eers internasionaal as ‘n rowerbende gesien word wat onbevoeg is om die land te regeer, sal die onafhanklikheidstrewe van die Wes-Kaap verdere momentum verkry. Intussen kan die impasse wat deur die ANC se moedswilligheid veroorsaak word, negatiewe gevolge vir die strewe na onafhanklikheid hê.

Soos gesien is uit die voorbeeld van Suid-Soedan het die steun van veral die VSA bygedra tot die onafhanklikheid van daardie staat. Sonder steun van veral die VSA sal kwalik gevorder word. Die internasionale reg se benadering is daarom dikwels pragmaties en nie prinsipieel nie. Dit is asof elke geval anders benader word. Somaliland het net soveel reg soos Suid-Soedan op onafhanklikheid en erkenning en tog sukkel hierdie staat steeds om erken te word (en suksesvol van Somalië af te skei).

‘n Suksesvolle staat is een wat die monopolie het op die gebruik van mag in sy gebied (a successful state is one that has the monopoly on the legitimate use of force and thus a failed state is one which either loses the monopoly or the legitimacy). Die ANC is besig om dit (sy legitimiteit) te verloor in die hele land en nie net in die Wes-Kaap nie. Hoe kan gesê word dat die ANC beheer oor die land het as die SAPD private veiligheidsmaatskappye huur om hulle te beskerm en daardie maatskappye grootliks omsien na die veiligheid van derduisende buurte juis omdat die SAPD dit nie kan doen nie. So gesien verloor die ANC elke dag al meer van sy soewereiniteit, nie net oor die Wes-Kaap nie, maar oor die ganse land. Sy soewereiniteit erodeer daagliks. Tog kan hy waarskynlik staatmaak daarop dat hy keer op keer ingestem sal word by die stembus weens die persepsies wat by swartes leef en die verwagtinge wat by hulle gekoester word. As die ekonomie boonop verder in duie stort en die ANC van IMF-lenings afhanklik gaan word om die ekonomie te probeer red, sal die saak vir onafhanklikheid waarskynlik net groter word.

Dit bring my weer by die vraag of die anti-ANC-gevoel genoeg rede is vir die Wes-Kaap om onafhanklik te wees. Vir seker sal dit nie ‘n Afrikanerstaat wees nie en beslis ook nie ‘n Christelike staat nie. Dit sal waarskynlik poog om ‘n liberale staat te wees met ‘n handves van individuele regte en om dit wat in 1994 beoog is met die hele land, nou in die Wes-Kaap te verwesenlik.

Vir die nasionale Afrikaner kan dit hoogstens tydelike vrede en gemoedsrus bring aangesien sy strewe nog altyd was om oor homself in sy eie land te regeer. Om sy eie waardes uit te leef. ‘n Strewe om selfbehoud, selfverwesenliking, selfbetuiging en in volkome afhanklikheid teenoor die Almagtige God, soos die 1961-grondwet dit so pragtig verwoord het.

Benewens al die ander vrae is die vraag dus of ons ‘n pragmatiese tussentydse oplossing gaan aanvaar ten koste van ‘n werklik vrye Afrikanerstaat? Of beskou ons dit as ‘n stap in daardie rigting?

Leon Lemmer: Plakkers verswelg die eens beloofde land

FA Venter* (1916-1997) was ‘n skrywer van onder meer historiese romans, soos die volgende vier oor die Groot Trek: Geknelde land (1960), Offerland (1963), Gelofteland (1966) en Bedoelde land (1968). Samevattend kan Suid-Afrika, ten minste in historiese Afrikanerperspektief, op Bybelse gronde as die Beloofde land bestempel word, op ‘n manier soortgelyk aan hoe die Sioniste Israel as hulle beloofde land beskou. Die hooftitel van Karl Kemp (gebore in 1992) se boek kan seker in daardie sin verstaan word: Promised land: Exploring South Africa’s land conflict (Cape Town: Penguin, 2020, 464p, R300; Kindle $14,36). Ek het al oor grondbesetting en -onteiening in Suid-Afrika geskryf, maar dit het veral op plase betrekking gehad; dus op plattelandse gebiede (Praag 23.03.2014 en 29.08.2020). Kemp plaas die klem op grond wat in stedelike gebiede en dorpe (onwettig) vir woondoeldeindes beset word. “Over the years, land reform policy has shifted from an agricultural focus to a far broader emphasis on ‘land’ in general, and now includes housing and often, by implication, capital” (Kindle 495). Dat grondbesetting vir woondoeleindes dié groot probleem is, blyk uit die verwagting dat 80% van die land se bevolking teen 2050 verstedelik sal wees (664).

[* Venter was ‘n Sap, maar hy het die ANC tereg as ‘n marxistiese instansie beskou en om daardie rede in 1987 uit die Afrikaanse Skrywersgilde bedank. Hy het in die Strand afgetree. Sy woonstel het aan hom ‘n uitsig oor Melkbaai gebied. In Die Burger het hy gekla omdat hierdie strandgebied vir blankes gereserveer was. Soos in die geval van Durban se strandgebied is blankes deesdae veral oor Kers- en Paastyd glad nie in Melkbaai te sien nie. Ek dink nie Venter sou werklik in sy noppies gewees het met die toestand waarin Melkbaai verval het nie.]

Wat grondbesetting en -onteiening vir boerdery- en woondoeleindes in die nuwe Suid-Afrika gemeen het, is enersyds dat die besetters swartes is wat binne Suid-Afrika migreer, asook inkommers uit veral Afrika-lande. Eersgenoemde euwel is te wyte aan die afskaffing van instromingsbeheer in 1986 (917) terwyl die ander euwel deur gebrekkige grensbeheer sedert 1994 veroorsaak word. In die 1996-Grondwet, artikel 21(3), staan: “Every citizen has the right to enter, to remain in and to reside anywhere in the Republic.” “Millions came to the Western Cape’s urban centres from the Eastern Cape in search of a better life” (710). Maar Helen Zille mag hulle glo nie vlugtelinge noem nie. Andersyds is dit nie net grond in stede en dorpe wat deur hierdie migranthordes vir woondoeleindes beset word nie, maar ook plase aan die buitewyke. Wat grensbeheer betref: “Both white and black communities in South Africa are calling for border control. In this at least they are united” (6153). Maar Kemp skryf: “What strikes me … is the disconnect between black politicians and ordinary black people” (6149).

Kemp verskaf die volgende perspektief: “It is not for nothing that Marxist historians place the mineral revolution at the heart of South Africa’s torrid racial history: what else could have happened, they argue, as a result of building a city of riches on the back of black labour from resources that were stolen? – [the Nelson Mandela/ANC/SACP perspective]. Apartheid apologists argue the other side of this coin in defence of the state’s actions – how else could it have dealt with the influx? Those coming from outside, they say, did so voluntarily, and the state was left to try to hammer the overpopulation this caused into something resembling order” (5477). “In 1986, amid a state of emergency and the worst sustained violence in the face of apartheid oppression since Sharpeville [1960], the government scrapped influx control” (5500).

Die afskaffing van instromingsbeheer, wat sedert 1996 deur die Grondwet gerugsteun word, is die kernoorsaak van die plakkerprobleem. “It all started with the scrapping of influx control” (5523). Dit is nie net blankes wat so dink nie. ‘n Swarte word soos volg aangehaal: “I think the white people are good for us. When I look back, there was no joblessness” (5820) en “The regulation of immigration was nice. And there were even good houses” (5820).

Wanneer daar in oorverligte geledere van gronddiefstal gepraat word, word aan die koloniale of imperiale era gedink, dus aan gevalle waar blankes na bewering die misdadigers was. Wat Kemp se boek duidelik maak, is dat swartes deesdae op ‘n ongekende skaal die plaaslike gronddiewe is. Hy verwys na “broken South Africa” (6911). Desnieteenstaande is dit my oortuiging dat Kemp hom, ten minste in die openbaar, polities byderwets voordoen. Hoe anders sou hy werk as joernalis kry gegewe die toestand waarin die massa-inligtingsmedia plaaslik en elders verval het?

Let op Kemp se ingesteldheid: “Farm attacks and land occupations are often said to be a concerted effort by the ANC to undermine and intimidate whites, and eventually chase them into the sea. To believe this is to completely misunderstand the political landscape of South Africa” (2904). Later verwys Kemp na “the ‘white genocide’ narrative regarding farm attacks” (3070). “Some of the conspiracy flavour has been washed out by more moderate advocacy groups” (3075).

Bloedrivier word deur Kemp bestempel as “a masterful work of [Afrikaner] propaganda” (6773). Op besoek aan die Voortrekkermonument verwys hy na “[the] failed and forgotten Afrikaner republics” (6745) asook na ‘n hedendaagse samelewing “slowly being overtaken by the onset of modernity” (6789). Orania word sonder meer “that infamous town” genoem (2185). Hy verwys na “the ever-present brutality” van die polisiemag vóór 1994 (6214). “The Overberg [Hermanus] municipality is officially the most segregated of any district in the country” (2518). Kemp verwys na “Johannesburg’s ‘Deep South'” as “collectively the old Indian and coloured dumping grounds” (4839). Bejaarde blanke boere praat glo op ‘n bombastiese manier (5066).

Kemp haal iemand, sonder teenspraak, soos volg aan: “FW de Klerk saved the country” (4245). Hy verwys na “the famous compromise negotiated at CODESA” (4536) en “the mysterious ‘third-force’ Boipatong massacre in 1992” (4548). Dit lyk nie asof hy kritiese perspektief op laasgenoemde drie gebeure het nie. Hy skryf egter tereg: “The violence on the Rand subsided after the national elections in 1994” (6223). Maar hy wend geen poging aan om met die voor die hand liggende verklaring vorendag te kom nie: Die ANC het in 1994 sy doel bereik, dus die politieke mag bekom, gevolglik het hy sy vlaag geweldadigheid teen sy swart politieke teenstanders en die blankes gestaak.

Meer aanvaarbaar is: “The ANC is so enamoured with ‘struggle credentials’ that it has never stood down from the ghosts of its past rhetoric in any meaningful way. One need look no further than the justification of ‘Kill the Boer’ as a ‘struggle song’ to understand this” (3189). En: “The country’s murder rate officially stands at a jaw-dropping fifty-eight murders per day. The ANC government is renowned for the lengths to which it will go to manipulate statistics in order to paint a better story, but even police minister Bheki Cele admitted that this was the highest rate in a decade” (3283).

Van die gruwelikste skandes van die nuwe Suid-Afrika is “29 000 civil servants earned [received] more than R1 million each [per annum] – double the number for ten years ago, even with adjustment for inflation” (3296). En: “Since 2016, there have been more social grants than there are people with jobs” (3300). In 2019 “a mere eighteen of the country’s 257 municipalities received a clean audit for the financial year – twelve of which were in the Western Cape” (3317). “South Africa’s municipalities owe Eskom a combined R9.8 billion” (3418). ‘n Groot waarheid word kwytgeraak wanneer ‘n Indiërvrou van die ANC-regime sê: “They are allowing lawlessness because they are scared to lose votes” (5324).

Dit lyk asof Kemp tans in Nederland is. Hy het ‘n Ciprioot as vriendin (6133, 6956). Hy sal seker nie op Afrikaans as sy huistaal aandring nie. Daar is nie tekens van ‘n sterk pro-Afrikaner-gesindheid by hom nie. Tog skryf hy: “I’m an Afrikaner” (4842). Kemp was ‘n student op Stellenbosch en is nog nie dertig jaar oud nie. Die probleem met sulke jong mense is dat hulle nie Suid-Afrika geken het toe die land die aanskyn van ‘n Europese of Westerse land gehad het nie. Toe is die land doeltreffend bestuur en wet en orde is gehandhaaf. In die boek kom hierdie blaps voor: “A Sotho from Basutoland (Botswana)” (3104).

In hoofstuk 1 skryf Kemp: “The Land Claims Court is special in that its standards are far looser than in an ordinary court of law. Evidentiary rules are flexible, allowing hearsy evidence and the testimony of anthropologists and historians in order to go about proving claims that are contigent on hundred-year-old facts” (260). Die punt is dat by grondeise die skaal, soos met omtrent alles waarmee die ANC-regime te make het, ten gunste van die swartes gelaai is en die blankes gewetenloos benadeel word. Daar is selfs swarte groepe wat eiendomsreg op Suid-Afrika in sy geheel eis (417).

In hoofstuk 2 beweer Kemp: “There is little that is unique about South Africa’s land conflict and resolution. From the occupation of Petrograd [St Peterburg] during the Bolshevik Revolution in Russia, which explicitly centred on the redistribution of land to the peasant class, to the Cuban National Institute for Agrarian Reform under Che Guevara, to the landlord oligarchs of Chile who played a decisive role in Augusto Pinochet’s rise to power, to the modern-day reform in Ukraine, which lifted a long-standing ban on the sale of private land as part of its pivot to the European Union, land is elsewhere also perceived as the most fundamental resource, and the lack of it as the root of all other inequality” (449).

In die res van die boek word dit egter duidelik dat daar (waarskynlik) groter wetteloosheid in Suid-Afrika as in die genoemde of ander lande heers; dat swartes grootliks ongehinderd op ‘n ongeëwenaarde skaal die grond van blankes beset; dat die blankes nie van owerheidsweë afdoende teen sodanige diefstal beskerm word nie; dat die blanke eienaars uit hulle eie sakke vir die verwydering van plakkers moet betaal, ens. Van blanke eienaars wat weens plakkery die gebruik van hulle grond verloor het, word gesê: “They refused to institute eviction proceedings due to the enormous costs involved, which were more than the value of the occupied land” (5538).

Swartes wat plaaslik by grondeise betrokke is, die amptenare en die eisers, kan meer immoreel en misdadig as elders in die wêreld wees. Daar word van die veronderstelling uitgegaan dat hulle benadeel is; dat die samelewing, spesifiek die blankes, hulle iets/baie skuld. Byvoorbeeld, “[they] were using the identities of dead people, forming fake trusts and listing minors as beneficiaries to fill beneficiary lists for land claim purposes, opting for compensation rather than restoration, and then diverting the money into their own pockets while the land went begging. Many of the fake claims were lodged when government reopened the restitution claims process for a second round [in 2014] while thousands of the previous rounds’ claims were still outstanding” (503). In 2018 is 148 grondhervormingsprojekte ondersoek. Daar is bevind dat bedrog “on an enormous scale” plaasgevind het “with government officials dealing out farmland to anyone for the right price” (552). “No prosecutions had yet been made” (557).

“In South Africa, the process of attempting a more equal distribution of land has, broadly speaking, assumed three faces: restitution, redistribution and tenure security” (458). Dit gaan vir die ANC-regime om die herverspreiding van rykdom/hulpbronne, bv grond (640). Dus, neem die eiendom van blankes, met min of geen kompensasie, en gee dit (meesal sonder teenprestasie) aan die swartes. “Much of … [the] rhetoric is derived from anti-colonial writers like Frantz Fanon [Praag 4.01.2016], who wrote in his influential 1961 treatise, The wretched of the earth: ‘For a colonized people the most essential value, because the most concrete, is first and foremost the land: the land which will bring them bread and, above all, dignity'” (627). Grond word verhef tot ‘n simbool van rykdom en mag (696). Later word van ‘n aktivistiese Fanon-aanhanger gesê “[He is] a real call-to-arms kind of guy, who actively endorsed the ‘purificatory’ nature of violence” (2813).

Maar in die nuwe Suid-Afrika gaan dit in laaste instansie “all about the money” (700). Swartes wil geld van die staat, dus die belastingbetalers, hê as vergoeding vir die beweerde skade wat hulle of hulle voorgeslag gely het. Fanon verwys na brood. Maar ‘n plaas/grond lewer nie ‘n opbrengs sonder volgehoue inspanning oftewel harde werk nie. Dit is ook bog om soos Fanon te beweer dat die besit van grond die waardigheid van inheemses sal herstel. Plaaslik verkies swartes geld bo grond, dus kapitaal sonder dat hulle ‘n steek werk daarvoor gedoen het.

In hoofstuk 3 beskryf Kemp hoe swartes ‘n deel van Stefan Smit se plaas, aangrensend aan die swart woonbuurt Kayamandi aan die buitewyke van Stellenbosch, met krotte ingeneem het. Dit word op ‘n georganiseerde manier gedoen. Persele en krotte word deur krotboere (“shack-farmers”) verhuur of verkoop op grond wat nie aan hulle behoort nie. Hierdie misdade word openlik deur die EFF aangemoedig en nie daadwerklik deur die ANC-regime bestry nie. Plakkery het eers ná 1994 werklik ‘n probleem geword (930). “Any patch of land became fair game amid the confusion and uncertainty that marked the ANC’s ascent to power” (938). Sedert Cyril Ramaphosa in 2018 onteiening sonder vergoeding van (blankes se) eiendom entoesiasties as ANC-beleid aangekondig het, het onwettige grondbesetting deur swartes vir woondoeleindes ‘n verdere hupstoot gekry (832, 1037). Die Munisipaliteit Stellenbosch het grond ten bedrae van R45.7 miljoen van Smit gekoop (840). Daardie geld kom uit die sakke van (hoofsaaklik) blanke en bruin belastingbetalers.

Krotbewoners eis dienste (water, elektrisiteit, toilette, riolering, vullisverwydering, televisie) maar wil, soos die ANC/UDF hulle tydens die “bevrydingstryd” geleer het, nie daarvoor betaal nie. Die huise wat die munisipaliteit bou, word nie noodwendig beset deur die persone aan wie dit amptelik toegeken is nie. Die amptelike toekenning van huise geskied ook nie noodwendig aan diegene wie se name al die langste op die waglys is nie. Wie ook al so ‘n huis betrek, wil (dikwels) nie huur betaal nie. Nelson Mandela het destyds in Orlando, Soweto, in hierdie opsig die voorbeeld aan nie-betalers gestel. “Rent increases sparked some of the largest and most violent unrest in black townships in Gauteng during the states of emergency and rent boycotts of the 1980s” (5439). Deesdae pleit die ANC-regime grootliks tevergeefs dat swartes, anders as voorheen, in ‘n demokrasie huishuur moet betaal, asook vir dienste. “Soweto famously still doesn’t pay for much of its electricity and water” (4578). Dit sou interessant wees om te weet hoedanig die opbrengs is wat die Munisipaliteit Stellenbosch op die genoemde “belegging” van R45.7 miljoen kry.

Die plaaslike hoofstroom-inligtingsmedia, insluitende Media24, steun vir nuus (soos tydens die afgelope Amerikaanse presidentsverkiesing) swaar op linkse bronne, bv The New York Times. Hierdie koerant se siening van die gebeure by Stellenbosch is: “Mr Smit and his friends hold vast tracts of land brutally snatched from African inhabitants generations ago and deliberately kept in white hands for decades to come” (858). Smit is in 2019 vermoor, hoewel hierdie misdaad onverwant aan die plakkerprobleem kan wees. “For The New York Times and many others, the land occupation was a poetic representation of black dispossession and historical injustice, and Smit’s death an inevitable sentence passed on a history of blood and conquest” (897).

Dit bring my by hoofstuk 4. In Rapport (Weekliks, 11.10.2020, p 8-9) is ‘n uittreksel uit Kemp se boek gepubliseer. Dit handel oor die Borcherdse wat in die omgewing van Kraaifontein en Bottelary boer. Ek het vir Chris en Cynthia Borcherds geken. Hulle het in die jare vyftig op Nuutgewek begin boer. Daar was ‘n ou woonhuis, motorhuis en baie Port Jackson-struike op die grond. Hulle het met groente geboer en die plaas uit die grond uit ontwikkel. Chris het soggens teen vier-uur hulle groente na die Soutrivier-mark geneem. Later het hulle potklei lonend bemark. Mettertyd het hulle ‘n mooi dubbelverdiepinghuis gebou.

Hulle buurplaas, Avondrust, het aan Hannes Albertyn behoort. Chris en Cynthia se seun, Alfred, het met Hannes se dogter, Anzette, getrou. Hulle boer nou op Avondrust. Die ander Borcherd-seun, Christie, boer op Nuutgewek. Albei plase word deur grootskaalse plakkery bedreig. Kemp skryf veral oor Avondrust. Wyle Chris en Cynthia sou nie die groot gemors kon glo wat die nuwe Suid-Afrika op hulle trotse nalatenskap – hulle kinders, kleinkinders en die plase – losgelaat het nie. My hart bloei vir hierdie Borcherdse. Op grond waarvan kan swartes hulle die reg aanmatig om die harde werk en voorspoed van mense soos die Borcherdse te bedreig en selfs te vernietig? Hierdie toegewyde, beskaafde blankes kan met reg verbitterd voel. “The state had failed in its obligation to protect the family’s property rights” (5554).

Die neukery het met Irene Grootboom (1969-2008) begin toe sy in 1998 op grond aangrensend aan Wallacedene, eens ‘n bruin woonbuurt in Kraaifontein, voorheen die plaas Uitkyk, geplak het. In die Wikipedia word Grootboom ‘n “housing rights activist” genoem. In linkse geledere is sy ‘n ikoon. Die Grondwetlike Hof het in 2000 beslis dat behoorlike huisvesting aan haar voorsien moet word. Ingevolge die Grondwet, artikel 26(1), “Everyone has the right to have access to adequate housing” en artikel 26(3), “No one may be evicted from their home, or have their home demolished, without an order of court.” In die praktyk beteken dit dat mense aangemoedig word om onwettig te plak. Hierdie misdaad gee dan aan sulke plakkers die (mense)reg op huisvesting daar waar hulle plak of elders. Dit geskied ingevolge “the Prevention of Illegal Eviction from and Unlawful Occupation of Land Act, which came into effect in 1998” (2968).

In die praktyk beteken dit dat grondbesetting (deur swartes) in groot mate gewettig of ten minste geduld word en uitsetting erg bemoeilik word. As gevolg hiervan ly grondeienaars “constitutional damages” (5575). Maar hiervoor gee die ANC-regime nie ‘n flenter om nie omdat dit meesal die eiendom van blankes is. Hoe lou die ANC-regime oor eiendomsreg voel, blyk duidelik uit sy beleid van onteiening sonder vergoeding; ook uit sy onderskrywing van nasionalisering, soos vervat in die 1955-Vryheidsmanifes. Swartes se gesindheid word soos volg deur ‘n oud-UDF-aktivis verwoord: “If you don’t give, we take” (4630). Later in die boek word “the ‘black mentality'” deur ‘n Indiër beskryf as “give us everything for free” (5320).

Grondeienaars moet regskoste aangaan voordat hulle (moontlik) van die plakkers ontslae kan raak. Die plakkers, daarenteen, hoef nie regskoste te betaal nie. Hulle word deur linkse elemente aangemoedig om te plak. Anargistiese regsinstansies, soos die Legal Resources Centre (Johannesburg) (946) en hulle regspraktisyns, behartig plakkers se belange in die howe. Die skaal is ten gunste van misdadigers/plakkers gelaai. Wat anders kan ‘n mens verwag van ‘n regime waarin talle (beweerde) misdadigers, bv korruptes, hulle in kernposte bevind? Van die vroegste tye af was mense self verantwoordelik vir die verskaffing van hulle huisvesting. Nou sit ons met ‘n regime en ‘n Grondwet wat daardie verantwoordelikheid op die staat en grondeienaars afskuif. Kemp skryf van “a Constitution that quite literally compelled government to provide shelter for all” (967).

Naas Wallacedene het nog ‘n krotbuurt, Bloekombos, ontstaan “in spite of the fact that the new residents chopped down the forest of bluegums that had stood around the Borcherdses’ farm for as long as the family could remember” (938). Nie net migrante uit die Oos-Kaap plak hier nie, maar ook baie inkommers uit Afrika (979). “In 2002 … the city [Cape Town] moved to purchase the land that Irene Grootboom and her group had occupied, known as New Rust. The property owners adjacent to New Rust proposed building a five-metre wall around the proposed development’s perimeter” (993). ANC-stadraadslede het hulle teen so ‘n “apartheidsmuur” verset. “It was never built, and Wallacedene continued to expand” (1007). In 2011 die plakkers “demanded service delivery and housing, setting fire to tyres and blockading Old Paarl Road” (1015) – die hoofstraat deur Kraaifontein.

Reeds teen 2004 “local [white] residents had seemingly given in to the inevitable. The owner of the smallholding on the edge of land between Wallacedene and Avondrust sold up and shipped out, and his land was bought by the municipality. It had acted as a buffer zone between Avondrust and the encroaching Wallacedene” (1028). Hierdie munisipale grond is spoedig deur ‘n see van krotte ingeneem “which would eventually spill over onto Avondrust” (1032). “In 2013, the Borcherdses’ son Tiaan was accosted in the farmhouse by a group of six black men. He was tied up and held at gunpoint while the robbers systematically looted the house” (1019). “In 2016 … Alfred was stabbed by three coloured youths after he caught them in the process of raiding his fields for vegetables. He spent ten days in intensive care” (1023). “In recent years, police stats have consistently placed Kraaifontein as one of the worst areas in the province for serious crimes” (1191).

“Theft of the Borcherdses’ vegetable stocks increased exponentially. Rubbish piles became mountains that poisoned the dam, hampering their irrigation systems” (1045). “The next thing they had to do was add fencing and metal coverings to prevent petrol bombs coming through the farmhouse windows” (1052). In 2018 “petrol bombs had been thrown and the fields were alight” (1052). “The city had applied for an interdict that allowed the occupiers to stay on the land [verging on the Borcherdses’ property] as long as they didn’t expand further” (1060). Dit is sotlike naïwiteit. (In Kleinmond het die munisipaliteit ‘n plegtige ooreenkoms met die swart plakkers aangegaan deur huise aan hulle almal te belowe op voorwaarde dat die krotte nie meer word nie. Die krotte het egter al hoe vinniger meer geword en die swartes het met periodieke oproer huise vir hulle almal geëis.)

Daar word statutêr vereis dat die hofbevel teen die bou van verdere krotte met kennisgewings op die perseel bekend gemaak moet word. Dit is nooit gedoen nie (1064). Dit sou nutteloos gewees het omdat sulke kennisgewings dadelik gesaboteer sou word, soos later gebeur het (1125). Op versoek van The South African National Civic Organisation (SANCO), ‘n ANC-gesinde instansie, het die Borcherdse ingestem/toegegee dat 62 gesinne op hulle plaas kon aanbly (1068). Maar “the buffer zone had filled up and expansion onto Avondrust was escalating” (1089). “The occupiers [were] threatening to burn down the farm” (1101).

Vertoë gerig aan die Munisipaliteit Kaapstad het op dowe ore geval “as the construction was taking place on Avondrust – private property outside the municipality-owned buffer zone” (1085). “Because the structures were on the Borcherdses’ private property, they were responsible for all the costs involved in the eviction” (1097). Dus, in die nuwe Suid-Afrika is blankes self vir die beveiliging van hulle lewens en eiendom verantwoordelik. Vandaar die afmetings wat die private sekuriteitsbedryf sedert 1994 aangeneem het. Daardie bedryf verskaf baie meer werksgeleenthede as die polisiediens. Die Borcherdse was by meer as een geleentheid verplig om teen hoë koste van private sekuriteitsdienste gebruik te maak (1097).

Daar was tye “the Borcherdses considered packing their bags and leaving everything behind” (1104). Anzette het soms snags om veiligheidsredes nie op die plaas geslaap nie (1109). Vir die verwydering van plakkers deur die Rooimiere het die Borcherdse R160 000 opgedok (1109). Die opgeruimde boumateriaal is op ‘n naburige plaas gestoor (1113). Dit is gesteel en die krotte is daarmee heropgerig (1117). ‘n Aktivis het die plakkers aangehits met die storie dat hulle onwettig ontruim is (1121). Teen hierdie tyd was daar 200 nuwe krotte op die plaas (1121). “The pump house at the dam was petrol-bombed” (1130).

Die Borcherdse het gereël dat ‘n stootskraper ‘n diep sloot grawe as ‘n grens ter beveiliging van die res van hulle plaas. “A day later, construction started on new shacks, from the buffer zone right up to the trench” (1138). Kemp skryf: “By the time I arrived months later, the trench was filled with rubbish. The shacks within the buffer zone were so congested that they had cut off the settlement’s access route … A fire broke out and many shacks burnt down as fire services were unable to penetrate the forest. The situation was nasty, but the trench appeared to have created a reprieve for the Borcherdses” (1142). (Aan die Rand het ‘n bruin kleinhoewe-eienaar dieselfde met ‘n stootskraper gedoen: “He shows me … the trench he’s been digging around his house [“around his entire plot” – 5020]. A field of shacks lies beyond it” (5006).)

“The week during the evictions cost the family in excess of R1 million. Anzette told me that Avondrust was now the ‘buffer farm’; if they were to sell up, or give up and leave, the ‘entire Bottelary district would be at risk’ of occupation” (1146). Die enigste moontlike koper vir die plaas is die munisipaliteit. “Farming here would probably be impossible now due to crop theft and pollution from Wallacedene” (1154). “The Borcherdses can’t leave their besieged land, not with their livelihood intact” (1162). “In all likelihood the state will end up buying out the Borcherdses, which is generally how occupations on private land play out” (1166). “Up to now a court cannot compel the executive to expropriate property. Such a scenario would likely create a precedent for large-scale land invasions where the occupiers know that they have the backing of the law. In truth, this is already the de facto situation” (1235). Die jongste moontlikheid is natuurlik dat die ANC-regime die plaas sonder vergoeding kan onteien en plakkers toelaat om na hartelus (gratis) daar te plak.

Teen die einde van die boek skryf Kemp: “I spoke to the Borcherdses again … who told me that shack construction had once again started apace, this time in the trench. The family is now actively looking to sell the piece of land to the state. Anzette told me that Covid-19 is the impetus behind much of the new expansion: the squatters claim they’re supposed to be social distancing, so they’re building new, bigger shacks on bigger plots further away from the main settlement” (6869). Op ‘n vindingryke manier word die pandemie misbruik om die diefstal van hierdie blankes se eiendom te probeer regverdig.

Van owerheidsweë is daar geen langtermyn-strategie nie. Grond (“land”) is sedert 1994 verhef tot “a highly emotive symbol of inequality” (2912). Wat die tragiese geval van die Borcherdse illustreer, is “that the ‘land crisis’ is in actual fact a housing and unemployment crisis” (1174), wat deur inkommers vererger word. “At the end of 2019, it was announced that South Africa had its highest unemployment rate of all time, at 29 per cent, rising to 38.5 per cent when ‘discouraged job seekers’ are included” (3300). Vir die derde kwartaal van 2020 is daardie syfers onderskeidelik 30.8% en 43.1%. Red nou ‘n land met so baie onproduktiewe mense. Werkloosheid is onder meer te wyte aan allerhande owerheidsmaatreëls wat die ontslag van werkers bemoeilik, asook weens die vasstelling en afdwing van minimum lone.

Die historikus, Louis Changuion, die outeur van die verdienstelike boek, Omtrede land (2011 – Praag 23.03.2014), se standpunt is: “The main problem in this country is overpopulation. Land won’t solve the problem because there are too many people. You’d still have massive unemployment, regardless of how much land you give” (3783). In Suid-Afrika is daar te veel mense wat die land benadeel en te min wat ter bevoordeling van die land werk. Die omvang van die probleem, dus hoe groot die duisternis is, word glad nie besef nie, onder meer weens die ANC-regime se ondoeltreffende sensusopnames en hulle manipulering van statistiek. ‘n Waarnemer “estimates South Africa’s population, which officially stood around fifty-seven million in 2018, to be closer to ninety million” (5558).

Ek het nou eintlik nog net tot by hoofstuk 5 gevorder. Daar is 20 hoofstukke. Die res van hierdie rubriek is dus baie oorsigtelik. Daar is die persepsie dat die Wes-Kaap, wat lewensomstandighede betref, beter as die res van Suid-Afrika daaraan toe is. Kemp se (verligte) siening is: “The Western Cape maintains a far higher standard of governance and quality of life than the remainder of the country” (3049). Daar is egter oorvloediglik rede om te ween oor die toestand waarin die Wes-Kaap verval het. As die res van die land nog slegter daaraan toe is, is dit nag. Die plakkers en ander probleme toon dat dit geensins hemel op aarde in die Wes-Kaap is nie. Oral is agteruitgang pleks van vooruitgang te bespeur.

Die inwoners het afdoende rede om nostalgies na die era vóór 1994 te verlang. Dit is nie net blankes nie maar ook swartes wat nostalgies na apartheid verlang (5847). Ook in die Wes-Kaap kan die volgende ná-1994-verskynsel daagliks waargeneem word: “I am feeling very bad when I am driving in the suburbs, finding a white person standing at the traffic lights asking for money, or asking for food, or for a job” (4519) – nie noodwendig omdat hy/sy sleg is nie, maar omdat die ANC-regime blatant en met oorgawe teen blankes diskrimineer. “In August 2018, the city [Cape Town] estimated a 53 per cent increase in land invasions and a 249 per cent increase in the number of protests” (2347).

In die Kaapse metropool: “New settlements have sprouted out of the oldest areas of government-allocated black settlement – Ndabeni [1901], Langa [1927] … Nyanga [1946] [and Khayelitsha in 1983] – and now push all the way into Cape Town’s more affluent northern suburbs” (1204). Teen 1994 het Khayelitsha – “the country’s murder capital” (1331) – reeds bykans ‘n halfmiljoen inwoners gehad (1322). In Philippi-Oos is 2.7 hektaar privaat grond sedert 2013 deur 60 000 plakkers ingeneem (1218). “[The] farmhouses [are] fortified like prisons” (1244). Philippi is waar 80% van die groente in die Kaapse metropool verbou word (1248) en waar “fourth-generation German farmers” boer “who find themselves surrounded by and at war with an ever-expanding slum” (1252). “It is almost impossible to permanently evict a community that persists for long enough” (2632). Daar is “small roaming herds of cattle and goats, apparently untended” (1244). Suid-Afrika het met oorgawe ‘n Derde Wêreld-land geword (1448).

Hoekom is eiendom in luukse landgoedere so duur? Nie net weens winsneming nie. Om so ‘n ontwikkeling goedgekeur te kry, vereis die owerhede “skenkings”/omkoopgeld ter bevoordeling van nieblankes. Tussen Kleinmond en Hermanus is daar die Arabella-landgoed. “Large-scale projects like Arabella were compelled to provide social upliftment for previous disadvantaged people within its operational area in order to receive ministerial approval for construction. Arabella had done so, pledging R10 million in addition to several other benefits, such as employment opportunities during construction … to an entity created for that purpose – the AC Trust. The beneficiaries were a number of representatives from Zwelihle [a township for blacks] and Mount Pleasant [a township for coloureds], including primary schools and learning centres. The bulk of the money, however, was intended for housing development in these communities” (2551). Die nuwe Suid-Afrika is seker die enigste land waar so ‘n verregaande rassistiese wanpraktyk amptelik funksioneer.

By Hermanus, tussen Zwelihle en Sandbaai, ‘n blanke woongebied, is ‘n veiligheidsheining nie geduld nie en gevolglik vernietig (2571). (Ook in Natal het eienaars tevergeefs ‘n veiligheidsheining op hulle koste opgerig: “a fence between them and the shacks … was summarily broken down” (6644)). In Zwelihle is die openbare biblioteek, die rioolaanleg en die nuwe openbare swembad verbrand of geruïneer. “The Overstrand munisipality estimated the damage at more than R40 million” (2575). Hoe lank sal dit duur voordat daardie swartes daardie R40 miljoen aan die munisipaliteit terugbetaal? Hoofsaaklik blanke belastingbetalers sal teen wil en dank vir hierdie onbeskaafde gedrag moet opdok. Een van die swart aktiviste sê: “In life, nothing is personal, but everything must be shared” (2623) – al die voordele, maar nie die (finansiële) verpligtinge nie.

Die huise wat die NP-regering vir swartes gebou het, is beter as dié van die ANC-regime. “These original houses [in Zwelihle] were built by a ruthlessly efficient apartheid bureaucracy and are relatively large” (2643). Elders in die boek word daar verwys na “the older houses built by the apartheid government, which are highly sought after for their durability … The RDP [ANC] houses fall apart quickly” (5721). “Between 2001 and 2016, the black population in this area [Zwelihle] increased by 43 per cent” (2671). “Around 11 000 people are on the Overstand municipality’s housing list” (2976). “A large part of this population boom comprises foreign nationals” (2681). “Employers have a perception of foreign nationals as hard-working, not entitled, better educated, more reliable and less prone to violence” (2688). Wat sê dit (veralgemenend) van die inheemse swartes? Het blankes rede om trots op, ingenome met en partydig vir hulle te wees?

In hoofstuk 11 verwys Kemp na die eerste plaasaanval aan die Kaap toe die blanke David Jansz, ‘n veewagter, in 1653 deur Khoi-Khoin vermoor is (3066). Veral in die Wes-Kaap het blanke boere en bruin plaaswerkers eeue lank saamgewerk. Dwarsoor Suid-Afrika het Kemp bevind dat boere deesdae voorkeur aan swart seisoenale werkers (plaaslikes en uit die buurlande) bo permanente (bruin) werkers gee. Dit blyk dat daar groot wrywing tussen bruines en swartes bestaan. Aan die Rand, in die “Diep Suide” van Johannesburg, verset bruines (bv in Ennerdale) en Indiërs (bv in Lenasia) hulle teen die indringing van swartes in hulle woonbuurte (4850). “Daar was “tense stand-offs between the coloured and Indian communities on one side, and the incoming, largely black squatters on the other” (4897). Hierdie grond is destyds kragtens die Wet op Groepsgebiede deur die NP-regering vir gebruik deur bruines en Indiërs onteien, maar – soos ordentlikheid vereis – met vergoeding aan die vorige eienaars (4876).

“An old coloured-Indian lady” sê: “I can’t leave my house, because when I leave they will move in … My sister was moved out at gunpoint. They stole my phone lines. They stole the electricity cables” (5245). Die swart plakkers gebruik die beledigende Zoeloe term Makula vir Indiërs en Boesmans vir bruines (5254). Die meeste van hierdie plakkers is inkommers (5286). Kemp skryf: “Once a critical mass is reached in large-scale occupations, there simply is no way for the original inhabitants to reverse it. They must adapt to the situation or move out. When discussing service delivery and making promises, ANC politicians often refer to ‘our people’. Who they are referring to has obviously never included whites, but recently coloureds, Asians, Indians and other ‘non-native’ residents of South Africa have started questioning if they are in fact included under that umbrella” (5308). ‘n Indiërman sê: “The will of the majority can only be held back by government. And without that, they will exercise their will on us. And this is what has happened” (5329). ‘n Indiërvrou voeg by: “She thinks Afrikaners have become helpless and passive as well, despite the perception that they would ‘fight back'” (5329) – verwysende na die 1999-verkiesingslagspreuk van die Demokratiese Alliansie.

Daar word ‘n interessante perspektief op die verskynsel van “swart belasting” gegee – die rede waarom swartes bv gratis woonplek en dienste eis en swart beurshouers aan universiteite studiegeld gebruik om gesins- en familie-ellendes te bestry. “Black tax is a tax you inherit when you start working. You have to take care of your uncle’s child, your mother, your father – and all of that is coming from your salary. And if you do not do it, you get emotional blackmail from your family” (5950). Die skuld hiervoor word, soos verwag kon word, vir apartheid, dus die blankes, gegee: “Black tax has its historical roots in the inequalities created by apartheid and the loss of land. Consequently, thousands of black South Africans still live in poverty today” (5982). Maar daar is baie arm swartes in ander lande waar daar nooit apartheid was nie. Wat van bv hoë geboortesyfers as ‘n moontlike rede vir armoede?

Die huisvesting wat vir swartes gebou word, is selde groot genoeg. Aanleunkrotte word dus opgerig. Die ruimte wat om sulke huise gelaat is, word dikwels spoedig deur krotte ingeneem. “Backyard shacks have backyard shacks” (5786). “Everywhere we pass RDP [ANC] houses, the shacks like mushroom around them. It seems logical – a house is an income if you use it in this fashion” (5892). Die krotte staan mettertyd so dig teen mekaar dat groot skade tydens brande aangerig word. Dit is dikwels nie vir die polisie, brandweer- en ambulanspersoneel en munisipale amptenare moontlik om die nodige ruimte te vind om ‘n krotbuurt binne te dring nie; ook weens die vyandigheid van die plakkers. “Landlords” (5295, 6543) orkestreer die onwettige besetting van grond. “Shacklords” (742, 6599), bedryf “shack-farming” (4955, 6531) deur krotte op gesteelde grond op te rig en hulle dan te verhuur of verkoop. Hierdie misdade word oogluikend toegelaat en het klaarblyklik gekom om te bly.

In die laaste hoofstuk kom Kemp tot (eienaardige) gevolgtrekkings: “How wrongheaded the idea of a black-versus-white land tussle is, and how misleading it is to see land invasions and farm murders as intrinsically and irrevocably tied to a historical feud between ‘settlers’ and ‘natives’; that violence arising from land conflict is a straight line running through history abutted at different intervals by new generations; that racial hatred is as simple as that and will never cease until some kind of status quo ante is restored” (6155). Wat Kemp nooit verreken nie, is (fundamentele/onoorbrugbare) kultuurverskille, naamlik dat (veralgemenend) blankes en swartes (van nature) verskillend dink en doen. Maar soms kom selfs hy dit agter, bv as hy by swartes “a relative lack of Western influence” waarneem (6175).

Grondgrype word in swart geledere beskou as “history righting itself – as justified violence with ominous overtones of what is to come” (5611). “The story of shacks in South Africa will never end” (5900) – net so min as wat dag kan breek uit hierdie duisternis. In die woorde van diegene wat swart mag aanhang: “This struggle will never stop until the land has been returned as a whole to its rightful owners” (6831).

Sydney Gregan: Dis tyd om af te skei

Die Afrikanervolk beleef tans ‘n hernieude aanslag op sy voortbestaan as selfstandige volk, dit wil sê as ‘n volk wat geregtig is om sy eie identiteit volkome uit te leef. Daardie identiteit sluit in sy eie waardes, kultuur, verering van sy heldedom, eer en respek vir sy eie geskiedenis, sy strewe om die hoogste ideale in die werksplek te bereik, vryheid van spraak en uitdrukking, vryheid van assosiasie, vryheid om dít wat hy glo te verkondig, en dies meer.

“‘n Staat waarin die Afrikaner homself soewerein kan regeer en sy eie ideale kan uitleef, is die enigste opsie in Afrika vir die oorlewing van die Afrikaner”

Enkele voorbeelde van bogenoemde sluit in dat die Afrikaner tradisioneel geglo het dat volke in vermoëns verskil wat betref intelligensie, waardes, toekomsverwagting, en so meer. Dit maak die een nie “beter” as die ander nie, maar anders. Sou jy dit in vandag se Suid-afrika verkondig, is jy ‘n rassis met al die nadele wat dit meebring. Sou jy dr Verwoerd of Dr Malan vereer of huldig, gryp jy terug na apartheid en is jy eweneens gedoem tot verguising en verbanning uit die “hoofstroom”. Kry jy sewe en meer onderskeidings in matriek word jy steeds weggewys by universiteite weens regstellende aksie; wys jy op die leuens van rasse-gelykheid of durf jy om na die voordele van afsonderlike ontwikkeling te verwys, word jy gesnoer en uitgesluit. Wil jy as Blanke met Blankes assosieer word jy dit verbied. As jy weens jou geloofsoortuiging jou uitspreek teen die beoefening van sodomie, is jy ‘n hater en sal die Gelykheidshof jou beboet of selfs tronk toe stuur. Vertoon jy die pragtige ou Suid-Afrikaanse vlag in die openbaar, loop jy die gevaar van botsing met die gereg. Die voorbeelde is legio.

Wat dus gebeur, is dat die Afrikaner se identiteit hom stelselmatig ontneem word. Hy mag nie meer sy eie identiteit uitleef nie en word gedwing om ‘n nuwe identiteit te omhels. Boonop moet die Blanke telkens toesien hoe sy eie verkleineer word en die swartes verheerlik word. Die waansin van “Black Lives Matter”, met die noodwendige implikasie dat blankes se lewens minder werd is, is die jongste sprekende voorbeeld hiervan.

Nou is dit so dat talle organisasies hulle sedert 1994 beywer het daarvoor om die Afrikaner op die een of ander wyse te hulp te snel. Hier word gedink aan politieke partye soos die HNP en die Vryheidsfront, asook ander organisasies soos Orania, Solidariteit, Afriforum, en talle ander. Sommige het hulle fokus op die herstel van die “ou” Suid-Afrika gevestig en ander op ‘n nuwe staat vir die Afrikaner. Ander weer het gefokus op “interne selfbeskikking” vir die Afrikaner binne die huidige bestel waar klem gelê is op regte wat deur die Grondwet erken word, asook internasionaal erkende regte soos vervat in verskeie besluite en handveste van onder meer die Verenigde Nasies. Laasgenoemde organisasies was in ‘n sekere mate suksesvol om individuele gevalle van vergryping teen individue reg te stel in die howe. Eersgenoemde organisasies was uiteraard onsuksesvol omdat dít wat hulle beoog het ‘n drastiese ingryp in die politieke orde teweeg sou bring.

Wat ons moet besef, is dat die huidige ANC-regime voortstu na ‘n samelewing wat gekenmerk sal word deur ‘n sosialisme wat deur die staat afgedwing sal word. Dit sal volkome outokraties wees met ‘n ingryp selfs in private ondernemings (soos BEE getuig), kerke (soos die verbod op die verkondiging van Bybelse waarhede getuig), private huishoudings (soos die verbod op die vertoon van die ou vlag getuig), skole (soos die afdwing van ‘n volksvreemde kurrikulum en die sing van die volksvreemde nasionale lied getuig). Die huidige grondwet bied, soos ek al talle kere aangedui het, geen redding vir die Afrikaner wat hierdie sake aanbetref nie, maar dien juis as rubberstempel om hierdie ideologie af te dwing. Boonop is dit ‘n staat wat gekenmerk sal word deur die blatante bevoordeling van die swartes ten koste van die Blankes onder die dekmantel van die die “regstel van die ongeregtigheid van die verlede – apartheid”. Daar is geen einddatum vir hierdie proses nie. En sou jy aandui dat dit (“regstellende aksie”) gedoen word juis omdat die swartes (as groep) nie in staat is om, wat baie sake betref, dieselfde vlakke in dieselfde omstandighede te bereik nie (ondanks die feit dat dit die waarheid is), is jy gedoem as rassis tot die asblik en loop jy, soos reeds daarop gewys, die risiko om met die gereg te bots. Die waarheid word dus gesnoer.

Laat daar dus geen twyfel wees dat die Afrikaner geen kans het om sy eie identiteit in hierdie staat uit te lewe en sy Bybelse opdrag om sy talente ten volle te ontwikkel, ten volle uit te leef nie. Wat bly dus oor? Daar is net een van twee moontlikhede: Die herstel van die ou Suid-Afrika bedoelende dat aan elke volk gegee moet word wat hy tradisoneel besit het kragtens historiese vestiging op grondgebied. Hier word gepraat van die beleid wat onder dr Verwoerd nagestreef is, naamlik die partisionering van Suid-Afrika. Dit is uiteraard verrykend en sou die onwaarskynlike gebeur dat die Afrikaner die mag vandag kan bekom en hy dit sou wou implementeer, sal dit ‘n bloedbad veroorsaak en sal die geïndoktrineerde wêreld met sy diaboliese magte wat hom dryf, onmiddellike ingryping verwag. Alhoewel ek in hierdie opsie glo juis vanweë die geregtigheid daarin vervat, en talle ander redes, is dit eenvoudig so dat dit nie tans haalbaar is nie. Partisionering deur die Afrikaner of deur enige ander internasionale organisasie is eenvoudig nie tans deel van die internasionale agenda nie.

Wat oorbly, is afskeiding deur die Afrikaner in sy eie grondgebied. In die internasionale reg word dit sesessie genoem. Die Vryheidsfront het hom aanvanklik (al is dit dan net in sy uitlatings) daarvoor beywer alhoewel die klem later in die party na ander sake (interne selfbeskikking) verskuif het. Tans is daar verskeie bewegings wat hulle hiervoor beywer en is dit so dat professor Carel Boshoff en die latere Oraniabeweging reeds vir baie jare die gedagte koester. Hierdie uitgangspunt gaan van die gedagte uit dat dit onder meer onmoontlik is om, gegewe die verloop van tyd, veranderde denkpatrone, geografiese redes, bevolkinsgaanwas, en so meer, partisie toe te pas en dat die Afrikaner dus moet “afstand” doen van die “res” van Suid-Afrika en deur middel van meerderheidsbesetting van mense in ‘n gebied wat eenders dink, ‘n nuwe staat moet skep wat dan met verloop van tyd kan afskei van die bestaande staat (Suid-Afrika).

Ek is oortuig dat dit tans die enigste haalbare opsie is. My voorbehoud is dat daar nie afstand gedoen moet word van die herstel van die “ou” Suid-Afrika nie (daar is baie redes daarvoor waaronder dié in die internasionale reg), maar dat, ten einde die Afrikaner se identiteit en oorlewingsvermoë as aparte en selfstandige volk te behou, dit dringend noodsaaklik is dat hy kragte sal saamsnoer binne ‘n eie grondgebied.

‘n Staat waarin die Afrikaner homself soewerein kan regeer en sy eie ideale kan uitleef, is die enigste opsie in Afrika vir die oorlewing van die Afrikaner. Afrika is ongenaakbaar teenoor minderhede wat nie wil assosieer of konformeer met die meerderheid nie. Daarvan het ons oorvloedige bewyse selfs in ons eie land. Is daardie minderheid boonop Blank is die houding teenoor hom vyandig tot by die punt van vernietiging. Blankes word dikwels vermoor net omdat hulle Blank is en vir geen ander rede nie.

Die beweging wat tans in veral die Wes-Kaap momentum kry, wil die gebied laat afskei met die inwoners wat tans daar woon, dit wil sê ongeag die samestelling daarvan. Dit bied natuurlik kortpad tot die vestiging van ‘n staat. Volgens die huidige uitgangspunt in die internasionale reg sal ‘n staat erken word as hy ‘n grondgebied het, ‘n regering, ‘n bevolking en die vermoë om internasionale betrekkinge aan te knoop (deur ander state erken word), aldus die Montevideo-konvensie van 1933. Vir ‘n nuwe “afgeskeide staat” sal daar ook ‘n referendum moet plaasvind waarin die meerderheid moet aantoon dat hulle ten gunste van sodanige stap is. In Suid-Soedan bly daar minstens 10 verskillende etniese groepe maar hulle het ‘n referendum gehou waarin meer as 98% ten gunste van afskeiding gestem het en sodoende het Suid-Soedan die 193e lidstaat van die VN geword.

Ek is daarvan oortuig dat dit hier by ons geensins so maklik gaan wees nie. Daar is te veel rolspelers wat ‘n stokkie gaan steek voor die afskeiding van ‘n stuk grondgebied vir enige volk (of dan saamgestelde groep), en om baie redes. Die Wes-Kaap word soos enige ander deel van die land as ‘n integrale deel van Suid-Afrika beskou en sal die beginsel van “territoriale integriteit” van die land soos hy tans daarna uitsien (dus, met sy huidige grense) eenvoudig opgehaal word as synde die rede waarom so ‘n gebied nie mag afskei nie. Die ANC se land wat oorbly sal uiteraard ook baie sleg afsteek by die nuwe staat (die Wes-Kaap) en benewens die afguns sal hierdie staat sy hande vol hê om immigrante uit sy land te hou. Grense sal dag en nag bewaak moet word. Daar sal werk wees in daardie land, terwyl die ANC-land maar net verder oor die afgrond gaan tuimel. Daar sal vrede wees terwyl onrus, stakings, oproer en geweld in die moederstaat net sal toeneem. En watter nuwe “burgers” gaan hierdie staat toelaat en watter gaan weggewys word of gaan daar aanvanklik ‘n totale afsperring wees?

Alhoewel die saak dus dringend is gegewe die huidige versnelde vreswakte toestand in Suid-Afrika, is ‘n blote afskeiding van ‘n gebied problematies. As dit net ‘n geval is dat daardie inwoners “moeg” is vir die huidige toestand in die land, gaan dit op die lange duur en in die praktyk nie voldoende wees om die integriteit en toekomsverwagting en solidariteit van daardie staat te waarborg nie. ‘n Staat moet ‘n strewe hê wat veel meer insluit as ‘n ekonomiese strewe of die wegvlug van ‘n staat wat besig is om te faal.

Orania, of dan enige Afrikanerstaat, wat met veel meer samebindende faktore natuurlik ontwikkel tot ‘n soewereine staat het ‘n veel groter kans op oorlewing juis vanweë al die faktore wat dit as eenheid saamsnoer waarvan die grootste is die feit dat dit deur net een etniese groep bewoon en regeer sal word. Maar ook Orania gaan te staan kom voor die realiteit dat die bestaande staat vyandig sal staan teenoor ‘n Blanke staat en boonop ‘n staat wat ook die bestaande staat sal oortref wat betref ontwikkeling, rus en vrede, wet en orde, en so meer. En dan natuurlik die argument om alle argumente te beeïndig – die territoriale integriteit van die bestaande staat wat nie geskend mag word nie.

Artikel 235 van die huidige Grondwet word deur die voostanders van afskeiding gesien as “toestemming” om so ‘n staat te skep. Dit is net gedeeltelik waar aangesien die artikel dubbelsinnig geformuleer is en boonop stel dat die huidige staat daartoe sal moet toestem (wetgewing te dien effekte sal moet aanvaar). Geen ANC-beheerde staat sal toestem tot so ‘n afskeiding nie, selfs onder internasionale druk. Suid-Soedan kon afskei omdat die grootste moondheid ter wêreld, die VSA, sy saak gesteun het en omdat die VSA daardeur die staat kon beheer om die staat se olie te kan beheer. Dit het nie gegaan om die edele motief van selfbeskikking nie, maar om die “edele olie” van die staat. Die ander faktore, waaronder godsdiensverskille tussen noord en suid is maar net gebruik om die eintlike motief te bedek. Uiteraard het Orania geen (ekonomiese) voordeel vir die internasionale magte nie, maar sal blote morele steun waarskynlik nie eers gevind word nie.

Dit is juis vanweë my eintlike uitgangspunt, naamlik dat die Afrikaner hom vanuit sy nuwe vesting sal beywer vir die uiteindelike herstel van sy tradisionele staat, dat die ANC-regime die staat van die Afrikaner as bedreiging sal beskou. Dit sal as ‘n plek van konsolidasie beskou word van waar die aanslag op die moederstaat gevoer sal word. Die Afrikaner sal hom uiteraad nie aggressief bewyer vir die verowering van enige grondgebied nie, daarom sal verkryging van grondgebied net gebeur omdat die bestaande Suid-Afrika heel moontlik dermate in anargie sal verval dat dele daarvan in elk geval ‘n “terra nullius” sal wees (soos tydens die Difaqane) wat weer opnuut beset kan word.

Dus, ek is ten gunste van “tussentydse afskeiding”, juis om dít wat oorgebly het van ons identiteit ten alle koste te behou, om te hergroepeer en ons kragte as volk te herwin, ons geloof en ideale uit te leef, mekaar te stimuleer en te bemoedig tot groter hoogtes sonder afguns of afdreiging en om reg te laat geskied aan die Bybelse opdrag om getrou te bly aan die roeping waarin jy sedert geboorte gestel is – binne jou eie volk.

Die huidige Suid-Afrika teer nog op die kapitaal wat die Afrikaner oor baie jare daargestel het met sy opbou van hierdie land. Daardie kapitaal word stelselmatig uitgewis. Noem dit wat jy wil en as jy geïntimideer en gebreinspoel is, voel dan skuldig en begin selfs te kniel, te huil en voete te was. Ek sien egter ‘n realiteit raak van ‘n volk wat gemelk, verneder, verkrag, geteister, belaster, verguis, beswadder, verniel, vermoor en vernietig word. Daardie agenda het nie ‘n sperdatum nie; dit eindig by die totale vernietiging van die Afrikaner. Die swart hand voer uit wat Milner en Kitchener en Oppenheimer ten doel gestel het toe hulle verklaar het dat die laaste spore van hierdie volk uitgewis moet word.

Net in sy eie land sal die Afrikaner oorleef en gedy. Daardie land is hierdie land. In die tussentyd sal ek my saam met almal wat ‘n stukkie daarvan soewerein wil verklaar, daarvoor beywer.

Dr SH Gregan, B.Com. LL.D. Die skrywer het sy doktorsgraad oor selfbeskikking en sesessie gedoen met die klem op Afrikanerselfbeskikking en het reeds meer as ‘n duisend artikels oor die onderwerp geskryf en onder meer in Rusland lesings gegee oor selfbeskikking.

VF Plus raak multikulti, benoem Peter Marais

Die Vryheidsfront Plus, wat hom reeds sedert 1994 daarop roem dat hy ‘n party is wat Afrikanerselfbeskikking voorstaan, het hom nou volledig tot multikulturalisme verbind deur ‘n bruin politikus, mnr. Peter Marais, as sy “premierskandidaat” in die Wes-Kaap te benoem.

“Die VF Plus is ʼn party wat hom beywer vir die beskerming van minderheidsgroepe in Suid-Afrika, en Peter Marais, voormalige premier van die Wes-Kaap en burgemeester van Kaapstad, se aansluiting by die party word verwelkom aangesien dit wys dat die VF Plus erns het met sy uitreiking na minderhede,” het die leier van die party, dr. Pieter Groenewald in ‘n verklaring gesê.

Marais het homself beskikbaar gestel as kandidaat vir die Wes-Kaap en die party se nasionale- en provinsiale strukture het hom ingevolge die vereiste prosedure benoem as hul premierskandidaat vir dié provinsie.

“Rasgegronde wetgewing soos Regstellende Aksie (RA) en die diskriminerende effek daarvan, veral op wit en bruin mense, is ʼn werklikheid en dit is daarom verblydend en noodsaaklik dat goeie samewerking tussen verskillende groepe en die VF Plus gevestig word om hierteen terug te veg,” het Groenewald voorts gesê.

Ook staan “die VF Plus se deur oop vir almal wat hulle kan vereenselwig met die beleid, beginsels en waardes van die party en is die enigste party in Suid-Afrika wat in hierdie opsig aan minderhede ʼn ware heenkome bied en terugslaan vir ʼn beter toekoms vir almal.”

Volgens Pieter Groenewald, “is Marais  ʼn deurwinterde politikus en as premierskandidaat bied hy bewese kundigheid en ervaring wat hom sonder twyfel die Wes-Kaap se voorste premierskandidaat maak.”

“Suid-Afrika se politieke landskap is besig om te verander en die VF Plus sal deur sy samewerking met minderhede ʼn toenemend-belangrike rol speel om die ANC te vervang en as deel van ʼn koalisieregering ʼn beter toekoms vir alle mense in die land te verseker,” het Groenewald sy verklaring afgesluit.

Kaapstad waarsku dat water kan opraak as verbruikers nie begin spaar nie

Kaapstad sê damvlakke in die Wes-Kaap is besig om drasties te daal, ondanks oproepe op die publiek om water spaarsaam te gebruik.

Die belangrikste damme in die provinsie is gemiddeld 33 persent vol, het ‘n woordvoerder vir die burgemeesterskomitee, Zara Nicholson, gesê.

Die stad se daaglikse waterverbruik beloop nagenoeg 840-miljoen liter per dag, wat baie hoër is as die voorgestelde verbruik van 700-miljoen liter per dag.

Sy sê die stad het nog net water vir sowat 120 dae oor. Sy sê hoewel die publiek nie beheer het oor die weer nie, het hulle wel beheer oor hul watergebruik en moet dit nie vir nie-noodsaaklike doeleindes gebruik word nie.

Die LUR vir Plaaslike Regering, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, Anton Bredell sê damvlakke regoor die Wes-Kaap het reeds gedaal tot ‘n gemiddeld van 31 persent. Damme was 33,29 vol op 19 Februarie.

In ‘n verklaring, het Bredell gesê die belangrikste strategie vir die provinsie is om waterverbruik te beperk.

“Die grootste korttermyn geleenthede in reaksie op die onmiddellike waterkrisis lê tans in inkomstevrye watervermindering, private hergebruik en herwinning, en waterbewaring,” het hy gesê.

Damme wat water aan die Stad Kaapstad voorsien is ongeveer 10 persent laer vanjaar – op 32,43 persent – in vergelyking met 40,31 persent in 2016. Die Bergrivier, Gouritz River en Olifantsrivier opvanggebiede het dieselfde of effens hoër watervlakke aangeteken.

Intussen het die Shoprite Groep gehoor gegee aan die oproep om die Stad se waterverbruik te verminder.

“[Pogings om water te bespaar sluit] die opskorting van tuinbesproeiing en die was van vragmotors by al sy fasiliteite in die provinsie in, asook die gebruik van stene in alle toiletspoelbakke om water te bespaar,” het die handelaar in ‘n verklaring gesê.

“‘n Oudit van alle krane in die winkels is onderneem, met self-sluiting krane wat geïnstalleer word waar probleme geïdentifiseer is.”

Shoprite het gesê dit het ook onbepaald die verkope van opblaas- en draagbare swembaddens opgeskort.

Die Stad Kaapstad het Vlak 3B waterbeperkings in Januarie ingestel wat die gebruik van drinkbare water vir tuinmaak drasties inkort.

Nog ‘n brand breek naby Wellington uit

Nog ‘n brand het in die Wes-Kaap in Bainskloofgebied naby Wellington uitgebreek.

Volgens die brandweerhoof van die Kaapse Wynlande, Ian Ross, het die brand weens ‘n sterk suidooste wind vinnig in die rigting van die Doolhof-gebied versprei.

Brandbestryders kon verhoed dat enige skade aan geboue aangerig is, maar diere moes na veiligheid geneem word.

Vyf-en-dertig brandbestrydingspanne is ontplooi, terwyl vliegtuie ook op gereedheidsgrondslag is.

Die brand wat sedert verlede week in die Du Toitskloofpas in die Boland woed is intussen so te sê geblus. Dit brand nog net hoog op in die berg.

Die bevelvoerder van die Wynland-brandweerdiens, Heinrich Louw sê die brande het bykans 1 500 hektaar plantegroei afgebrand. Hy wou egter nie bespiegel oor die moontlikheid van brandstigters nie.

Die Wes-Kaapse minister van Omgewingsake, Anton Bredell het ‘n waarskuwing uitgereik oor die risiko van brande aan die Weskus weens die hoë temperature in die gebied.

Bredell sê in ‘n verklaring daar is ‘n hoë risiko van veldbrande in die streek.

Hy sê die onlangse brande in die Skiereiland en die Wynland het uitgebreide skade aangerig. Bredell sê rampbestuurspanne monitor die situasie aan die Weskus.

Bewerings dat brande in en om Kaapstad opsetlik gestig is, wil nie gaan lê nie.

Talle bewerings en ooggetuieverslae van brandstigting wat in die sosiale media die ronde doen, versterk die vrae oor sowat twintig brande in en om Kaapstad, die Weskus en die Kaapse Wynland wat feitlik gelyktydig ontstaan het.

Grondgryp-aktiviste het die brandstigting geloof as ‘n manier om grond “terug te kry”.

Swart Eerste Grond Eerste (BLF) nasionale woordvoerder Lindsay Maasdorp, het met verwysing na die onlangse verwoestende brande in die Wes-Kaap, gesê dat, omdat wind en vuur Godgegewe elemente is, kan dit gesien word as ‘n vorm van geregtigheid vir swart mense.

Maasdorp het vroeër ‘n omstrede stelling gemaak op Facebook oor die brande en is beskuldig van aanhitsing van geweld teen wit plaaseienaars.

Die kêrel het al voorheen dreigemente teen wittes gemaak.

De Lille bedank as Wes-Kaapse leier

Patricia de Lille het bedank as DA-leier van die Wes-Kaap. Sy het die nuus vanoggend getwiet.

Sy het haar eie stert geprys in haar bedankingsbrief, maar soos gewoonlik geen woord gerep oor die hoë misdaadsyfer in haar provinsie nie.

Van die kriminele veldbrande het sy ook nie ‘n woord gerep in haar cliché-belaaide bedankingsbrief nie.

Sy het die groei in kiesersondersteuning, ‘n kroniese DA-hoofpyn, en “doelwitte” wat glo bereik is, geloof. Behalwe haar eie loopbaanplanne is dit nie duidelik wat hierdie “doelwitte” was nie.

Die DA maak daarop staat dat “nie-rassigheid” hul party staande sal hou.

Maar dit lyk of De Lille nou wegskram van die “geweldige verantwoordelikheid” van ‘n DA-beheerde provinsie.

Die swart rewolusie van brandstigting

‘n Span van Kaapstad se brand- en reddingsdienste is aangeval in Crossroads op die Kaapse Vlakte waar ‘n brand aangemeld is.

Die burgemeesterskomiteelid vir Veiligheid en Sekerheid, JP Smith sê toe die brandbestryders op die toneel kom, was daar nie ‘n brand nie.

Die aanvallers het skade aan ‘n brandweervoertuig aangerig. Smith het die voorval skerp veroordeel.

‘n Woordvoerder van Black First Land First, Lindsay Maasdorp, het die onlangse verwoestende veldbrande in en om die Wes-Kaap bestempel as ‘n vorm van swart rassegeregtigheid.

Maasdorp sê omdat die wind en vuur God-gegewe elemente is, kan dit ‘n gevoel van geregtigheid vir swartmense verskaf wat hulle grond ontneem is.

Die Minister van Samewerkende Ontwikkeling, Des van Rooyen, het vroeër bevestig dat die brande kwaadwillig deur brandstigters begin is en ‘n ondersoek is aan die gang.

Die stad Kaapstad sê verskeie belangrike dier- en plantspesies is deur die onlangse veldbrande in die Kaapse Skiereiland geraak.

Die burgemeesterskomiteelid vir Vervoer en Stedelike Ontwikkeling, Brett Herron, sê veldwagters het op verskeie dooie slange en skilpaaie afgekom.

Hy sê twee jong bobbejane het brandwonde opgedoen en een van hulle is aan sy beserings dood. Herron sê hulle sal aanhou om die beseerde bobbejaan te monitor.

Die Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit moes veldbrande teen die hange van die berge by Tulbagh en in die Witzenbergvallei blus.

Die brande by die Paarl en La Motte is ook onder beheer nadat brande verlede week in die hange bó die ou Du Toitskloofpas begin het. Meer as een-duisend-vier-honderd hektaar plantegroei is vernietig en verskeie geboue, insluitende die huis op `n wynlandgoed is vernietig.

Minstens 19 brande in die provinsie, hoofsaaklik in die Kaapse Skiereiland, die Weskus en die Wynlanddistrik is kwaadwillig gestig. Die departement se woordvoerder, James Brent-Styan sê bykomende lugsteun was noodsaaklik veral weens die weerstoestande wat sake vererger.

Die Wes-Kaapse regering sê die vlaag veldbrande in die provinsie het ‘n vernietigende uitwerking op landbou en toerisme.

Twee weke gelede het die Bezweni lodge by Somerset-Wes afgebrand wat 12 toeriste dakloos gelaat het. Verlede week is verskeie toeriste beseer in ‘n brand by die Goudini Spa naby Worcester.

Wingerde en ander oeste by Somerset-Wes en die Paarl is intussen ook in brande vernietig. Die provinsiale minister van Ekonomiese Geleenthede, Alan Winde, sê die ekonomiese skade is nie tot finansiële skade beperk nie.

Bring Afrikaans by Maties terug, sê PRAAG

Die Pro-Afrikaanse Aksiegroep (PRAAG) het Vrydag sy standpunt oor die konseptaalbeleid van die Universiteit van Stellenbosch aan dié instelling oorgedra. Anders as die meeste Afrikaanse organisasies, asook die Gelyke Kanse-groep wat onlangs gestig is, wil PRAAG sien dat Stellenbosch weer ‘n Afrikaanse kampus word. Hier volg die volledige kommentaar wat aan die universiteit deurgestuur is.

Heil die leser!

Daar is verskeie aspekte van die US se konseptaalbeleid waarteen ons ernstig beswaar het, alternatiewelik meen op vergissings berus.

1. Die begrip “meertaligheid”

Suid-Afrika bevind hom nie in ‘n meertalige omgewing nie. Engels oorheers alle aspekte van die openbare lewe en ‘n Marsman wat die land besoek, sou hoogs verbaas wees om te verneem dat daar enige ander taal in die land gepraat word. Die probleem waarvoor die Universiteit van Stellenbosch te staan kom, is dus hoe om in ‘n abnormale omgewing van taaloorheersing en die kusmatige hegemonie van een taal wat in 1994 geskep is, ‘n mate van “normale” taalgedrag te handhaaf.

Tipies bevind Suid-Afrika hom tans in ‘n tydvak van taaloorheersing, soortgelyk aan dié wat in België voor die tweede wêreldoorlog bestaan het toe Frans geheel en al oorheers het.

Die taak van die universiteit sou dus wees, indien Afrikaans hoegenaamd as akademiese en kultuurtaal gaan oorleef, om die omringende hegemonie van Engels teen te werk.

2. Die ‘drie tale van die Wes-Kaap’

In die konseptaalbeleid word daar na die “drie amptelike tale van die Wes-Kaap” verwys. Hoewel dit tegnies korrek mag wees, aangesien die provinsiale regering daardie drie tale aanvaar het, behoort Afrikaans ‘n voorkeurposisie te geniet omdat dit tegelyk ouer – en dus meer “inheems” – as die ander twee (isiXhosa en Engels) is. Afrikaans is ook die meerderheidstaal in die provinsie, en behoort dus meer as die ander twee gebruik te word. IsiXhosa is bowendien ‘n sg. “migrantetaal”, aangesien sprekers van dié taal van die Oos-Kaap afkomstig is. Soos ons in die Europese Unie kan sien, geniet “migrantetale” nie dieselfde status as inheemse tale nie, daarom behoort isiXhosa geensins aan die Universiteit van Stellenbosch erken te word nie. Universiteite in die Oos-Kaap soos die Walter Sisulu-universiteit, Fort Hare, of die Nelson Mandela-universiteit is veel beter geleë en toegerus om hulle met isiXhosa besig te hou.

Tans is die enigste rede waarom isiXhosa aan die US erkenning geniet, ‘n soort poging om polities korrek aan te doen, wat van meet af aan gedoem is om te misluk. Die vyande van Afrikaans heg geen waarde daaraan nie, en dit doen boonop afbreuk aan die aanspraak dat Afrikaans wel aan die US gehandhaaf en gedoseer behoort te word.

3. ‘Diversiteit’

Die begrip “diversiteit” soos dit in die konseptaalbeleid gebruik word, is Amerikaans van oorsprong en het betrekking op Amerikaanse rasseverhoudinge, met ander woorde getalleverhoudings tussen blankes, swartes, Hispaniërs en Oosterlinge. Met taal- of kulturele diversiteit het dit min te make. Die enigste manier om taaldiversiteit in Suid-Afrika te verseker, is om bepaalde instellings soos in België of Kanada byvoorbeeld, toe te laat om klasse hoofsaaklik in een bepaalde taal aan te bied. In die geval van die US kan daardie taal net Afrikaans wees, want daar bestaan reeds nie minder as twee Engelstalige universiteite in die Wes-Kaap nie, te wete Kaapstad en Wes-Kaap.

Dit spreek vanself dat die universiteit sy Afrikaanse aanbod behoort te verhoog, asook die aanleer van Afrikaans behoort aan te moedig, pleks van ‘n gewaande “meertaligheid” aan te hang wat op die duur nie kan slaag nie, omdat dit bloot ‘n “halfwegstasie” op pad na volslae verengelsing verteenwoordig.

4. Sosiolinguïstiese wette

By die opstel van die huidige konseptaalbeleid, lyk dit nie asof daar enige insette van taalkundiges was nie. Prof. Jaap Steyn, voorheen van die Vrystaatse Universiteit, wat tegelyk ‘n sosiolinguïs van formaat en ‘n kenner van die Afrikaanse taalgeskiedenis is, sou ‘n waardevolle rol kon speel om ‘n meer realistiese taalbeleid te formuleer.

Dis eenvoudig ‘n sosiolinguïstiese wet dat waar ‘n oorheersende taal wat tegelyk die enigste de facto-voertaal van die staat is en die taal waarin die meeste internasionale kommunikasie plaasvind, te wete Engels, met ‘n kleiner taal soos Afrikaans in mededinging gestel word, Afrikaans telkens gaan verloor. Daarom behoort die Universiteit van Stellenbosch eerder ‘n “veilige ruimte” vir Afrikaans te skep, pleks van te poog om tegelyk Afrikaans én Engels te akkommodeer, wat op die duur nie volhoubaar gaan wees nie. Daar is reeds verskeie voorbeelde soos die voormalige Universiteit van Port Elizabeth of die Randse Afrikaanse Universiteit wat ná ‘n tydperk van “tweetaligheid” gewoon honderd persent Engels geword het.

5. Taalregte

Hoewel taalregte tans in Suid-Afrika nie erken word nie, is daar tog internasionaal ‘n toenemende sensitiwiteit rondom taalregte, asook kulturele diversiteit. Die reg van gemeenskappe op opvoedkundige instellings in hul eie tale, asook die ontwikkeiing van hul kulture, word byna universeel erken en is ook in verskeie internasionale verdrae vervat.

Die grondwetlike liggaam in Suid-Afrika wat die universiteit sou moes te hulp gesnel het, sou PANSAT wees. Weens korrupsie en wanbestuur, is daardie liggaam egter deur die minister van kultuur ontbind. Daarom bevind Suid-Afrika hom in ‘n soort niemandsland wat taalregte betref aangesien geen van die erkende internasionale beginsels rondom taalregte hier skyn te geld nie, tesame met PANSAT wat ‘n wesentlike ondergang beleef het.

As ‘n instelling wat ook internasionale norme in ag behoort te neem, behoort die US nie slaafs die gebrek aan taalregte in die land na te volg nie en meer bedag te wees op sy verpligting om juis die beleërde minderheidstaal, Afrikaans, ter wille te wees.

Die Universiteit van Stellenbosch is die enigste suidelike universiteit waar daar steeds klasse in Afrikaans aangebied word. Boonop is dit deel van sy stigtingsvoorwaarde uit 1915 toe hy die skenking van wyle mnr. Jannie Marais ontvang het.

Deur sy Afrikaanse aanbod te verhoog en Engels geleidelik uit te faseer, sal die US daarom ‘n bydrae tot taalregte en -diversiteit lewer, terwyl hy sy oorspronklike mandaat as Afrikaanstalige instelling voortsit.

6. Die US as ‘kennis’-gerigte instelling

In die konseptaalbeleid word daar gewag gemaak van die begrip “kennis”. Dis sekerlik ‘n gemeenplaas om te sê dat kennis nooit neutraal is nie, maar altyd deur een of ander ideologiese horison begrens word. “Engelse kennis” is in ons tydvak met die VSA wat poog om ‘n globale hegemonie deur middel van oorloë en ekonomiese afpersing te verkry, allermins neutraal. Dit is uiters kommerwekkend dat die US byvoorbeeld so ‘n groot afhanklikheid van voorgeskrewe werke in Engels toon, terwyl tekste uit ‘n groot verskeidenheid tale na Afrikaans vertaal sou kon word. Terwyl die koste van publikasie op papier in die verlede grootskeepse vertaling duur gemaak het, gee elektroniese publikasie tans aan Afrikaans die geleentheid om tot sy reg te kom as ‘n voertuig vir diverse kennis uit internasionale bronne.

‘n Verdere aspek van die oorheersing van Anglo-Amerikaanse “kennis” wat deur medium van Engels aan Suid-Afrikaanse universiteite in die hand gewerk word, hang saam met ‘n denkrigting wat sedert die sestigerjare as “kultuurmarxisme” bekendstaan en die meeste universiteite in die Angel-Saksiese wêreld stormenderhand verower het, ten minste sover dit die geesteswetenskappe betref. Hierdie stel dogmas en vooroordele beroof die Afrikaanse student van die geleentheid om meer krities met kennis om te gaan en sy horisonne te verbreed. Hoe meer Engels, hoe minder meningsdiversiteit en werklike kennis wat oorgedra word.

Die universiteit is daarom geen neutrale instelling waar kennis in afgemete dosisse aan studente “toegedien” word nie, maar is self onderwerpe aan die tydsgees en aan magsverhoudings wat in die breër samelewing geld. Nietemin, net soos wat die Engelse universiteite in Suid-Afrika dit tydens veertig jaar van Afrikanerbewind moontlik gevind het om getrou aan hul aard “Engels” en “liberaal” (in die Amerikaanse sin van die woord) te bly, is dit vir die US onder ‘n Engelstalige ANC-regering moontlik om wesentlik Afrikaans te bly en ‘n tradisionele openheid teenoor die Europese Vasteland en tale soos Nederlands, Duits, Frans, Russies, Italiaans en hul kennis- en denktradisies te behou.

7. Skaal en studentegetalle

In die meer onlangse verlede, en waarskynlik weens die subsidieformules wat geld, het die meeste universiteite groter studentegetalle en sogenaamde “groei” nagejaag. Dit staan in skrille kontras met die beste universiteite ter wêreld waar getalle dikwels konstant bly omdat die toelatingsvereistes onder andere so streng is. Daarom behoort die US liewer “gehalte in Afrikaans” na te streef, as “getalle in Engels”. Immers bestaan daar reeds twee Engelstalige kampusse in die Wes-Kaap, asook bykans twintig universiteite elders in die land waar Engels as onderrigmedium gebruik word.

In die belang van sy langtermyntoekoms behoort die US inderdaad af te skaal en sy taalbeleid dienooreenkomstig meer na die Afrikaanse kant te verstel. Daardie dosente en studente wat hulle meer tuis in ‘n Engelse omgewing voel, beskik reeds oor ‘n wye keuse van instellings, sowel plaaslik as internasionaal, waarheen hulle hul kan wend sonder dat daar hoegenaamd op hul regte of brandende behoefte aan Engels inbreuk gemaak word.

8. Oriëntering van studente

Die taalkonflikte aan die US het grotendeels ontstaan weens ‘n verwarring wat by sommige posgevat het dat die universiteit sonder meer soos die voormalige RAU, UPE, ens., na ‘n eentalig Engelse kampus sou oorskakel. Die universiteit behoort studente daarop attent te maak dat Stellenbosch juis van oorsprong en hopelik toenemend in die toekoms ‘n Afrikaanstalige instelling sal wees.

Afrikaansvyandige dosente aan die universiteit wat tans agiteer dat die US Engels behoort te word, behoort pakkette aangebied te word of andersins aangemoedig te word om ander weivelde te soek, aangesien hulle die belangrikste aangstigters van onmin op die kampus is.

Daarmee saam behoort alle Afrikaanse studente met die intrapslag tydens eerstejaarsoriëntering oor hul taalregte ingelig te word, asook al die voordele wat aan studie in Afrikaans verbonde is. In dié opsig kan buite-instansies en Afrikaanse taalorganisasies (soos PRAAG byvoorbeeld) betrek word, waar nodig. Te veel dosente is besig om deur middel van subtiele druk op studente, of selfs viktimisering van studente wat op Afrikaans aandring, die verengelsingsproses in die hand te werk.

9. Taalombudsman

Die US behoort ‘n taalombudsman aan te stel wat klagtes van studente oor taal kan ondersoek en hulle teen anglofiele of anglomaanse dosente – waarvan baie oor Afrikaanse vanne beskik – kan beskerm.

10. Gevolgtrekking

Pleks van ‘n gewaande “meertaligheid” – die halfwegstasie na Engels – na te streef, behoort die US Afrikaans as hoofvoertaal en -doseertaal op die kampus te herbevestig. Die taalregte van die Afrikaanse student behoort in beskerming geneem te word, net soos die regte van die Engelse student reeds op soveel ander kampusse in die land gehandhaaf word.

Xhosa-faksie kla oor ‘oormatige geweld’

Die Hooggeregshof in die Wes-Kaap sal Donderdag ‘n dringende aansoek deur betogers van die Xhosa-faksie aanhoor om die polisie te verbied om “oormatige geweld”, en onder meer traanrook en skokgranate teen betogers te gebruik.

Die Wes-Kaapse Hooggeregshof is gelaai met Xhosa-simpatiseerders, volgens ontleders.

Tien mense het om ‘n dringende interdik teen die ministers van polisie en hoër onderwys, sowel as die speaker in die parlement aansoek gedoen.

Hulle voer aan die optrede van die polisie teen studente was “ongrondwetlik en onwettig”. Die klaers word deur die Regshulpsentrum bygestaan.

Massas betogers het by die parlement opgeruk om die werkinge te probeer ontwrig en daarop aangedring dat die minister van hoër onderwys, Blade Nzimande hulle toespreek.

Hulle betoog teen verhogings in studiegeld volgende jaar.

Intussen beweer een amokmaker sy is buite die parlement “hardhandig” deur die polisie behandel.

Die onluste-eenheid van die polisie het skokstokke, knuppels en skokgranate gebruik om die Xhosa-belhamels uiteen te jaag.

Die betoger sê die polisie het haar aan haar hare getrek en hardhandig teen “vreedsame” betogers opgetree wat die parlementsgebou bestorm het.

Dit is nie seker hoekom die betoger meen sy het wettig gehandel deur ‘n verbode terrein te betree nie. Minstens ses betogers is volgens berigte in hegtenis geneem.

Die DA en EFF ondersteun die betogers.

Senior ANC-lid pleit vir boendoegereg voor sy eie vonnis

Ten minste een lid van die ANC se uitvoerende komitee in die Wes-Kaap is keelvol vir misdaad, alhoewel hyself met die gereg gebots het.

Andile Lili meen misdadigers moet “onmiddellik en gewelddadig” doodgemaak word in boendoeverhore.

Hy het die uitlating Dinsdag voor die landdroshof in Bellville gemaak waar hy aanstons gevonnis sal word weens ’n oortreding van die Burgerlugvaartwet.

Lili en nog agt mense was twee jaar gelede betrokke by ’n voorval waar mense-ontlasting by die Kaapstadse Lughawe uitgekeer is.

Die hofverrigtinge is egter uitgestel.

Lili het ‘n skare opgesweep oor die land se onvoldoende regstelsel. Talle misdadigers wat gearresteer word, word deur die regstelsel vrygelaat, het hy gesê. “Die enigste ding wat ons kan doen, is om ’n misdadiger dadelik dood te maak wanneer ons hom vind.

“Ons moet hulle doodmaak, kamerade! Ons bevry ons van misdadigers. Die polisie probeer, maar die regstelsel laat ons in die steek.”

Kaap van Storms: Wind sal teen Vrydag weer optel

Die stormsterkwinde wat bome ontwortel het, vier vragmotors omgewaai het en ‘n ekstra koue in Kaapstad sal na verwagting weer Vrydag optel.

‘n Weervoorspeller by die Kaapstadse weerkantoor Thabisile Ntleko het gesê winde bereik snelhede van tot 55 km/h, met vlae van tot 70km/h in plekke.

Sy het bygevoeg dat daar ‘n “breek” in die reën kan wees, maar nog ‘n kouefront kan verwag word teen laat in die middag.

Sy het bygevoeg dat dit te vroeg in die seisoen is om te vergelyk met die weer van die vorige jaar, maar het gesê dit bevat ‘n paar somerelemente.

“Die sterk winde is ‘n somerverskynsel in die winter, want ons is gewoond aan ‘n sterk suidoostewind.”

Reën word ook verwag langs die suidkus Vrydag, maar Ntleko gesê dit sal nie swaar reën wees nie.

Vier vragmotors is deur die stormsterkwinde omgewaai wat gelei het tot die sluiting van die Hugenotetonnel sedert Dinsdag.

Drie van hulle is Woensdag verwyder, met een wat steeds teen die einde van Woensdagaand nog nie weggesleep kon word nie.

Die Wes-Kaap se verkeershoof Kenny Africa het vroeër gesê die tonnel sal vir “ligte motorvoertuie” open deur Woensdagmiddag terwyl motoriste steeds Du Toitskloofpas gebruik as ‘n alternatiewe roete.

Die Bainskloofpas moes ook gesluit word Woensdag ná bome omgewaai het, en die pad versper het. Die pas was gesluit vir die grootste deel van Woensdag.

Heli-ongeluk eis twee

Die Burgerlugvaart-owerheid en die polisie ondersoek ‘n helikopter-ongeluk waarin twee mense in Bainskloof naby Wellington in die Boland dood is.

‘n Woordvoerder van Working on Fire, Linton Rensburg sê die slagoffers was besig om brande in die Wynland-omgewing te bestry toe die vlieënier ‘n noodlanding moes uitvoer, het RSG berig.

Rensburg sê die slagoffers se name kan nog nie bekendgemaak word nie, omdat hulle naasbestaandes eers in kennis gestel moet word.

Draaipunt vir samewerking tussen DA, EFF

Die leier van die opposisie, Helen Zille, sal uittree as leier van die DA.

Zille het Sondag op ’n dringende vergadering van die party se federale raad aangekondig sy gaan haarself nie beskikbaar stel vir nog ’n termyn as partyleier tydens die party se nasionale konferensie later vandeesmaand in Port Elizabeth nie.

Sy sou die enigste kandidaat as na­sionale leier gewees het. Met dié aankondiging wil die DA ‘n nuwe leier se beeld betyds vir die volgende verkiesing begin afstof.

Mmusi Maimane is die gunsteling om by Zille oor te neem.

Sy samewerking met die EFF in Februarie, toe albei partye saam pres. Jacob Zuma tydens die debat oor die staatsrede aangeval het, was klaarblyklik die draaipunt vir die swart siening van hom as nie net ‘n blote wit werktuig nie.

Zille het in 2007 by Tony Leon as DA-leier ­oorgeneem en dien sedert 2009 as Wes-Kaapse premier.

Dit blyk Zille sal aanbly as premier van die Wes-Kaap.

Alhoewel Zille beweer dat sy nie weer betrokke sal raak by interne leierskapkwessies nie, is dit bekend dat sy Maimane steun as haar opvolger.

Zille sê ouderdom is nie ter sprake nie, maar slegs dat die nuwe leier geskik vir die pos en voortreflik moet wees.

Die leier van die DA in die Oos-Kaap, Athol Trollip en Zille het in die verlede koppe gestamp toe sy vir Lindiwe Mazibuko as parlementêre leier bó Trollip aangewys het.

Trollip het haar destyds daarvan beskuldig dat sy ingemeng het by die party se demokratiese proses deur ‘n swarte aan te wys.

Die DA sukkel om swart kiesers te oortuig dat hulle nie ‘n wit party is nie.