Afrikaanse nuus – Bladsy 28

Polisiekantoor wat plaasaanvalle moet keer onbeman

Die waarnemende polisiekommissaris vir Noordwes, Jacob Tsumane het vandag die situasie by die Assen-polisiekantoor in die verre oostelike deel van die provinsie, sterk veroordeel.

Dit volg nadat die kantoor Dinsdagmiddag glo onbeman aangetref is. Die stasie bedien hoofsaaklik landbougemeenskappe.

Tsumane het vanoggend in ‘n verklaring gesê die stand van sake is onaanvaarbaar. Hy het opdrag gegee dat die groepsbevelvoerder ‘n formele ondersoek begin.

Afsonderlike voorvalle in Coligny en Vrede hierdie afgelope maand het intussen weer die kollig op plaasaanvalle geplaas.

Agri-Noordwes se Boeta du Toit sê met dit in gedagte, moet daar streng opgetree word teen skuldige partye.

T.T. Cloete is dood

Die Afrikaanse digter T.T. Cloete het vanoggend in die Mooimed-hospitaal op Potchefstroom gesterf. Hy was een van die bekendste moderne Afrikaanse digters wat veral in woordspel en kriptiese beeldspraak uitgemunt het. Theunis Theodorus Cloete is op Republiekdag, 31 Mei, in 1924 gebore en was dus 91 jaar oud ten tye van sy oorlye.

Hoewel hy as dosent en literêre teoretikus aan die Universiteit van Potchefstroom aktief is, debuteer Cloete eers op die rype ouderdom van 56 met sy bundel Angelliera, waarvoor hy sowel die Ingrid Jonker-prys as die WA Hofmeyr-prys vir Poësie ontvang. In ‘n onderhoud met Die Burger op 12 Februarie 2011 het Cloete verklaar:

“Ek kom uit ’n ras-egte boeregemeenskap. Maar my pa was as boer baie belese en het altyd vir ons gesê ons bly naby die engele.”

Cloete promoveer in 1953 onder ‘n ander groot, miskien die grootste, Afrikaanse digter N.P. van Wyk Louw in Amsterdam met die proefskrif: “Trekkerswee en Joernaal van Jorik”.

Hy was 58 jaar lank getroud met Anna van Zyl, wat op 2 Mei 2007 aan nierkanker oorlede is. Gedurende die laaste vier jaar van Anna se lewe het hy haar self versorg. Volgens sy seun Theo, “het hy nooit haar bed verlaat nie. Hy het homself daar ingerig en langs haar bed gesit en werk.” In ‘n ander onderhoud in Die Burger in 2009 het Cloete oor sy vrou gesê:

“Anna was die nie-skrywende digter in my. Sy het my bewus gemaak van so baie dinge. Goed wat spontaan aanleiding gegee het tot gedigte. As jy die verhouding tussen Alice en Edward Elgar snap, het jy dalk iets van die verhouding tussen my en Anna.”

In J.C. Kannemeyer se Geskiedenis van die Afrikaanse Literatuur word Cloete redelik afgeskeep, waarskynlik omdat hy en Kannemeyer in 1980 in ‘n polemiek betrokke was oor die oorspronklikheid, aldan nie, van Kannemeyer se uitsprake oor Afrikaanse literêre werke. Nietemin, gegewe die groot aantal pryse wat Cloete vir sy œuvre ontvang het, word hy as een van die groot Afrikaanse digters van die twintigste eeu erken.

Volgens Heilna du Plooy het na Cloete se akademiese werk verwys en “hoedat hy geskool is in ’n wye humanitêre insig in die geestesaktiwiteit van die mens”. CLoete het ook vertalings van Frans na Afrikaans gedoen.

Artikels oor T.T. Cloete:

Afrikaanse Wikipedia

TT Cloete (1924–2015), biografie deur Erika Terblanche

Afrikaans veroorsaak ‘asemnood’ by swart US-studente

Sowat 30 studente, waaronder ook wittes, het Maandagoggend ‘n derdejaarslesing in politieke wetenskap by die Universiteit van Stellenbosch ontwrig toe ’n dosent na Afrikaans oorgeskakel het.

Een van die swart studente het opgespring en gesê hy “kan nie asemhaal nie”. Toe die dosent, Ubenicia Adams-Jack, hom vra wat fout is, het hy gesê onderrig in ‘n Afrikaanse omgewing veroorsaak asemnood by hom.

Daarna het ‘n aantal meelopers, waaronder wittes, opgespring met plakkate waarop “I can’t breathe” staan en dit begin uitskree in wat duidelik ‘n georkestreerde poging teen Afrikaans was.

“Die Universiteit Stellenbosch (US) se tweetalige tolkingopsie ontwrig ons onderrig en dit is onregverdig,” het Thato Phatlane, ’n lid van die studentebeweging Open Stellenbosch (OS) en eerstejaarstudent, gesê.

Phatlane het gesê “die stelsel werk teen hom” omdat dit in Afrikaans is.

Daar is twee ander Engelstalige universiteite binne bereik van die beswaardes in Kaapstad, maar OS wil hul eentaligheid kennelik met voortdurende intimidasie probeer vestig.

Volgens Phatlane het ‘n aantal studente uitgestap en OS-lede met hul asemnoodplakkate het daarna die administratiewe gebou beset.

‘n Ander swart eerstejaarstudent in politiek, filosofie en ekonomie, het ook gesê swartes het ‘n groot agterstand as gevolg van die T-opsie by US.

Open Stellenbosch het einde Maart ’n memorandum aan die US-bestuur oorhandig waarin hulle onder meer eis dat alle klasse teen volgende jaar in Engels moet wees en dat tolke en tolkdienste in klasse afgeskaf word.

Hengelaar se lyk opgespoor

Die liggaam van Hendro Schutte (29), wat twee weke gelede saam met sy oom in Barberspan naby Delareyville in Noordwes verdrink het, is gisteroggend gevind.

Polisieduikers het onverpoosd na Schutte se liggaam gesoek.

Die twee mans was besig om in ’n boot op die dam te hengel.

Schutte se oom, Koos Venter (56), se lyk is reeds ’n dag na die voorval gevind.

Die polisie se Paul Ramaloko sê die presiese oorsaak sal deur ‘n polisie-ondersoek bepaal word.

Schutte het as ’n bestuurder by die NWK-landboumaatskappy se kleinhandelwinkel in Ottosdal gewerk.

Standbeelde na Fonteine verskuif

‘n Nuwe terrein is in Pretoria geïdentifiseer om “omstrede” standbeelde te huisves.

Dit volg na die verwydering van standbeelde ná vandalisme teen koloniale en Afrikanermonumente.

Die Gautengse LUR vir Sport en Ontspanning, Molebatsi Bopape, sê die provinsiale regering het die Fonteine-oord geoormerk as die nuwe nasionale monument- en erfenisgebied om die standbeelde te huisves.

Sy sê geen standbeelde in Gauteng sal vernietig word nie.

Naspers vra om verskoning vir apartheid

Media24 se uitvoerende hoof, Esmaré Weideman het om verskoning gevra vir die rol wat Naspers gespeel het tydens apartheid.

By die eeufeesviering van Naspers en Die Burger in Kaapstad, het Weideman medepligtigheid aan ‘n moreel onverdedigbare politieke regime erken asook die kwetsende manier waarop dit in nuuskantore en raadsale uitgespeel het.

Sy het gesê daar is terugskouend baie om op trots te wees, maar ook baie om ‘n mens se kop in skaamte te laat hang en daarvoor ‘n formele verskoning aangebied.

Toe apartheid afgeskaf is, het die Afrikaanse pers geweier om ‘n voorlegging aan die Waarheid-en-Versoeningskommissie te maak.

Meer as 100 Afrikaanssprekende joernaliste het egter later aan die WVK beëdigde verklarings in hul individuele hoedanigheid voorgelê.

Geen arrestasies nog gemaak na Roodt-aanval nie

Die polisie het bevestig dat geen arrestasies nog gemaak is ná die Efficient Group se hoofekonoom, Dawie Roodt, en sy gesin Donderdagnag in hul huis in Pretoria aangeval is nie.

Roodt en sy vrou, hul twee kleuters, en sy dogter is vasgebind met wapens aangehou terwyl die swart aanvallers die huis geplunder het.

Katlego Mogale, polisiewoordvoerder, het gesê die polisie is nog steeds hard aan die werk om die skuldiges vas te trek.

‘n Persoonlike assistent van Roodt, Erika Botha het in ‘n verklaring gesê dat ‘n plastiese chirurg ‘n tweede operasie op Roodt sal moet uitvoer.

Na afloop van die operasie sal hy vir drie dae in die hoësorgeenheid moet bly.

Verdagtes in Vrede-plaasaanval voor

Twee verdagtes wat in hegtenis is vir die aanval op ‘n bejaarde egpaar op hul plaas naby Vrede verskyn na verwagting vandag weer in die plaaslike periodieke hof.

Paul May Zulu (39) en Thabho Shadrac Motloung (31) sal formeel om borgtog aansoek doen. Beide staar aanklagte van poging tot moord, huisbraak en gewapende roof in die gesig.

Johannes Kritzinger en sy vrou Rita is op 12 Julie ernstig beseer toe hulle op hul plaas Brakdam aangeval is. Beide het skietwonde opgedoen.

Dawie Roodt in sy huis aangeval

Hoofekonoom van die Efficient Group en tv-aanbieder, Dawie Roodt, word in Pretoria-Oos-hospitaal se hoësorgeenheid behandel nadat hy en sy gesin Donderdagaand in sy huis aangeval en vasgebind is.

Roodt se kollega, Willem Basson, sê Roodt se dogter het gisteraand omstreeks 20:00 van aandklasse teruggekeer toe sy buite in haar motor deur vier gewapende swartes ingewag is.

Basson sê hulle het haar in die huis gedwing en almal vasgebind. Hulle was gewapen met ‘n pistool en messe. Die swart aanvallers het dit duidelik gemaak hulle soek geld.

Volgens Basson het Roodt egter kopgehou en aan die rowers gesê hy het geld in sy motor. Hy sê Roodt kon daarin slaag om sy hande los te wikkel, terwyl hy en twee rowers met messe na sy motor gestap het.

Roodt het onder meer ‘n kopwond opgedoen toe hy en die twee rowers baklei het nadat hy sy hande losgekry het.

Volgens Basson was Roodt by sy volle bewussyn vanoggend toe hy hom in die hospitaal besoek het.

Cosatu vaar uit teen ‘wit rugbymafia’

Die vakbondfederasie, Cosatu het uitgevaar teen die Bokafrigter, Heineke Meyer se spankeuse vir Saterdag se wedstryd teen die All Blacks.

Die provinsiale sekretaris van Cosatu in die Wes-Kaap, Tony Ehrenreich sê swart spelers wat in kontak met Cosatu is, sê gekontrakteerde spelers is hoofsaaklik wit en verdien groot bedrae geld, terwyl swart spelers nie vir die span oorweeg word nie.

Hy het na hulle verwys as die “wit rugbymafia” en uitgewys dat Australië die spankeuse gekritiseer het.

“Dit is nie ‘n nasionale span nie, net een of ander Transvaal Jukseispan wat gevul kan word met ‘n wit spelers wat steeds apartheid regstellende aksie in rugby geniet.”

Hy sê Meyer keer terug na ‘n hoofsaaklik wit span waarin heelwat ou spelers is wat gereeld weens beserings nie kan speel nie en volgens hom miljoene verdien, het RSG berig.

Ehrenreich het gevra dat die minister van sport ingryp. Vier gekleurde en swart spelers is in die begin vyftiental van Saterdag se kragmeting.

Lindley-plaasmoordverdagtes steeds soek

Niemand is nog aangekeer vir die moord op ‘n bejaarde Lindley-boer, Hein Smith, die naweek nie.

Vrystaatse polisiewoordvoerder, Peter Kareli, sê hulle volg leidrade op en maak goeie vordering.

Polisiewoordvoerder, Annelie Wrensch, het vanoggend aan OFM-nuus gesê die 77-jarige Smith, van die plaas Rondekom, is gisteroggend omstreeks 10:00 sowat 800m van sy plaashuis gevind.

Volgens haar is hy vermoedelik Saterdagaand met sy terugkeer na die plaas aangeval. Hy het by vriende gaan kuier en die booswigte moes hom ingewag het.

Verdagtes verskyn volgende week ivm Vrede-plaasaanval

Twee swart verdagtes wat in hegtenis is vir die plaasaanval op ‘n bejaarde egpaar op hul plaas naby Vrede verlede naweek sal volgende Maandag weer in die plaaslike periodieke hof verskyn.

Volgens Vrystaatse polisiewoordvoerder, Peter Kareli sal Paul Mei Zulu (39) en Thabho Shadrac Motloung (31) dan formeel om borgtog aansoek doen.

Beide staar aanklagte van poging tot moord, huisbraak en gewapende roof in die gesig.

Intussen het familiewoordvoerder Ruan Combrink aan OFM-nuus gesê dat Johannes Kritzinger en sy vrou Rita se toestand steeds ernstig is.

Moordenaars van bejaarde boer op vrye voet

Niemand is al in hegtenis geneem in verband met die moord op ‘n bejaarde boer van Lindley in die Oos-Vrystaat nie.

Polisiewoordvoerder, Annelie Wrensch, sê die 77-jarige dr. Hein Smith van die plaas Rondekom is nie ver van sy plaashuis gevind nie.

Volgens haar is hy vermoedelik Saterdagaand met sy terugkeer na die plaas aangeval. Hy het by vriende gaan kuier en die booswigte moes hom ingewag het. Smith is Sondag omstreeks 10:00 sowat 800m van sy plaashuis gevind.

“Hulle het hom erg aangerand en sy hande agter sy rug vasgebind,” het sy gesê.

Die volgende dag, het Smith se buurman gebel soos hulle gewoonlik doen, maar hy het nie geantwoord nie.

“Hulle het gaan ondersoek instel en hulle het hom daar gevind omstreeks 10:00. Hy is daarna na die hospitaal geneem in Bethlehem en hy is in die hospitaal oorlede.”

Smith het ernstige wonde aan sy gesig en arms gehad, en hy het die nag in die veld deurgebring, waar hy waarskynlik agv blootstelling verder verswak het.

Wrench sê dit is moontlik dat drie mense betrokke was by die aanval. ‘n Pistool word uit die huis vermis. Smith se bakkie is naby die huis gevind.

Die polisie ondersoek sake van moord en gewapende roof.

Stakers bestorm Liewe Heksie-vertoning by Kunstefees

Toeskouers wat die gekanselleerde vertoning van die Vrystaat Kunstefees-produksie, Liewe Heksie, Donderdagaand bygewoon het kan Sondagoggend die vertoning weer sien.

Dit nadat die vertoning by die Sand du Plessis-teater in Bloemfontein sowat 15 minute nadat dit begin het, ontwrig is toe stakers op die verhoog bestorm het.

Die ouditorium was volgepak met sowat 700 mense, toe tussen 40 en 60 Pacofs-werkers, wat aan die vakbond Nehawu verbonde is, die lokaal ingebars het.

Hulle het op die verhoog gesing en gedans. Sowat 150 mense in die nabygeleë André Huguenet-teater, wat The Mother of All Eating gekyk het, is ook deur die optog geraak.

Die polisie was gou op die toneel en het met die betogers op die verhoog probeer onderhandel terwyl die gordyn laat sak is. Na ongeveer tien minute het die musiek weer begin speel en was die betogers op pad uit onder polisiebegeleiding. Toe hulle die musiek hoor het hulle omgedraai en weer die verhoog betree. Kort hierna is die vertoning finaal gestop.

Margit Meyer-Rödenbeck, Liewe Heksie se vervaardiger en hoofkarakter, sê die nuwevertoning sal Sondagoggend 10:30 plaasvind en dieselfde kaartjies kan gebruik word. Die kaartjies kan ook omgeruil word vir ‘n ander vertoning.