Nkandla-verslag teen BRICS gemik

Dr Dan Roodt
Dr Dan Roodt

Suid-Afrika se “veiligheidsgroepering”, wat die polisie, weermag, openbare werke en staatsveiligheid insluit, het Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela se bevinding oor Nkandla verwelkom.

Die “bevinding” is die jongste Anglo-Amerikaanse aanslag teen BRICS se invloed in Suid-Afrika en teen Jacob Zuma wat hulle nie as ‘n betroubare bondgenoot beskou nie.

Madonsela se verslag het glo bevind dat daar wanadministrasie, bestuurstekorte en die uitbuiting binne die voorsieningsketting was.

Die DA, wat soos AgangSA deur skaduagtige buitelandse miljardêrs befonds word, gaan Donderdag strafregtelike aanklagte by die Nkandla-polisiestasie indien na die bekendstelling van die Openbare Beskermer se verslag oor die wanbesteding en swak bestuur.

Die afvaardiging sal die DA-woordvoerder, Musi Miamane en die DA se federale voorsitter, Wilmot James, insluit. Die DA se Parlementêre leier, Lindiwe Mazibuko, het vroeër gesê hulle is op die punt om met die prosedure te begin om President Jacob Zuma in ‘n staat van beskuldiging te plaas.

Die eensydige berigte in die hoofstroompers oor Nkandla is ‘n duidelike bewys dat die mediamonopolie Anglo-Amerikaanse belange verteenwoordig en nie belangstel in gebalanseerde nuusdekking nie.

Die wapenskandaaldiefstal waar Britse en Duitse agente hul sakke volgestop het met belastingbetalers se geld, beloop miljarde meer as Nkandla, maar die swendelaars sal waarskynlik nooit voor stok gekry word nie.

Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, het in haar verslag bevind dat Zuma en sy familie onregmatig voordeel getrek het uit die veiligheidsopgraderings aan die president se privaatwoning.

Die DA het nie kommentaar gelewer op die feit dat KwaZulu-Natal se finansies waarskynlik die gesondste in die land is nie, in teenstelling met plekke soos Midvaal of die Oos-Kaap waar die DA hoop om hul invloed uit te brei nie.

Madonsela hou vol met onbenullighede soos die beeskraal, hoenderhok, swembad en besoekers se ontvangsgebied wat nie deel was van die vereiste veiligheidsmaatreëls nie.

Die Presidensie sê intussen die Openbare Beskermer se verslag oor Nkandla bevestig die belangrikheid van Hoofstuk Nege-instellings om die demokrasie te versterk.

‘n Woordvoerder van die Presidensie, Mac Maharaj, sê Zuma was deurlopend bekommerd oor bewerings van wanpraktyke in verband met aankope in die Nkandla-projek en het die Spesiale Ondersoek-eenheid opdrag gegee om die berigte te ondersoek.

Die regering het vroeër sy standpunt herhaal dat alle installasies by die President se privaatwoning noodsaaklike veiligheidsopgraderings was.

Die Front Nasionaal het Woensdag ‘n beroep gedoen vir groter gelykheid tussen partye om ‘n vry, regverdig en geloofwaardige verkiesing te verseker.

Dr Dan Roodt, die party se mediaverteenwoordiger, het na sy inleidende woorde, oorgeslaan na Afrikaans en die media gevra om alle partye ‘n gelyke kans te gee in hul dekking.

Die FN was van die partye wat die Gedragskode vir die verkiesing onderteken het wat vra vir politieke verdraagsaamheid.

Dr Roodt het ook melding gemaak van die belangrike gebeure in die Krim waar die skiereiland dié week ‘n eensydige onafhanklikheidsverklaring uitgereik het.

Talle partye het gesê die Gedragskode moet aangepas word. Mpho Ramakatsa van die EFF sê hulle wil hê die verpligte OVK deposito om aan die verkiesing deel te neem moet hersien word.

Dit volg nadat hulle hofaansoek om die deposito ongrondwetlik te laat verklaar van die hand gewys is. Die EFF wil ook hê dat die SAUK regverdige mediadekking aan alle partye moet gee.

Die VF+ het by monde van Pieter Mulder ironiese grappe uit sy voorbereide aflewering gelees. Hy het in Engels gepraat en gesê: “Politics is about relatives. When you win, the relatives come.” Die VF+ word deur die Mulderfamilie bedryf, met slegs Mulders in die topposisies.

Mulder het ook nie geskroom om blatant te lieg nie, en die gehoor verseker dat die party steeds groei, nadat die VF+ reeds in drie agtereenvolgende verkiesings kwaai stemme verloor het.

 

Juju loop voor in SA se eerste digitale verkiesing

jujuDie EFF-leier Julius Malema het meer Twitter-volgelinge as die amptelike opposisie-leier, Helen Zille.

Die hoof uitvoerende beampte van Apurimac Media het Dinsdag gesê die sosiale media gee politici insig oor hoe hul politieke veldtogte deur aanlyngehore voor die algemene verkiesing ontvang word.

Die verkiesing van 2014 is Suid-Afrika se eerste digitale verkiesing.

Die EFF van Malema het die meeste Twitter-volgelinge, met 426.755, gevolg deur die Demokratiese Alliansie met 391.811.

ANC-president Jacob Zuma het 314.149 Twitter.volgelinge, terwyl Agang SA se leier Mamphela Ramphele net 40.066.

Tussen 8 en 14 Maart het Zille 43 keer getwiet, Malema 13 keer, Ramphele 9 keer en Zuma nie een keer nie.

Zille het ‘n “betrokke” Facebook-gehoor, met 6463 gebruikers wat klets oor die kommentaar sy pos, in vergelyking met Malema se 142 en Ramphele se twee.

Niemand het met Zuma gesels nie. Bronne binne die DA sê die Facebook-stryders word aangesê om die blad lewendig te hou.

In terme van Facebook se “hou van”, was Malema aan die voorpunt met 79.700, Zuma met 38.776 , gevolg deur Ramphele met 2496.

Zille het geen gehad nie, want sy het nie ‘n toegewyde Facebook-onderwerpblad nie.

Die DA het die meeste Facebookvriende, met 71.377, die EFF het 64.477 en die ANC het 58.176.

Tshwane laat geld oor swart Pretorianers reën

anc-flagDie Tshwanemetroraad in Pretoria het R19 miljoen beskikbaar gestel om 144.000 swart gesinne by te staan wat deur vloede geraak is, het RSG berig.

Die munisipaliteit sê skade van sowat R124 miljoen is veral in swart gebiede soos Soshanguve, Mabopane, Ga-Rankuwa, Rethabiseng en Mamelodi aangerig.

Die metro het ook vroeër meer as ‘n R100 miljoen beskikbaar gestel om sowat 40.000 huise in Tshwane se dakke te herstel wat aan die einde van verlede jaar deur hael beskadig is.

Dit sal insluit die herstel van die huise en vensters en die vervanging van die asbesdakke wat verlede jaar in November en Desember in die storms beskadig is.

Madonsela lei die grondgrypers teen Zoeloes

Paul Mashatile
Paul Mashatile

Die Openbare Beskermer, Thuli Mandonsela, het in die jongste skermutseling oor lukratiewe regeringsposte gesê daar is “georkestreerde pogings” om die integriteit van haar kantoor onder verdenking te bring.

Madonsela, die Britte se liefling, is tans besig met ‘n suiweringsveldtog teen president Zuma se vertrouelinge in aanloop tot die verkiesing.

Die verskoning wat die OB gebruik is dat daar te veel “korrupsie” bestaan. Die korrupsie in die ANC is egter vanaf 1994 tasbaar.

Dit is bekend dat Madonsela ook nie ondersoeke teen haar eie ondersteuners van die anti-Zuma-faksie onder leiding van die minister van kuns en kultuur, Paul Mashatile, onderneem nie.

Regeringsamptenare wat skuldig is aan korrupsie moet summier afgedank word, het Mashatile vroeër gesê.

Mashatile het self al miljarde op “kultuurfunksies” verkwis.

“Ons moet korrupsie uitroei. Ons moet nie na altwee kante van die storie kyk wanneer mense van ons openbare hulpbronne steel nie,” het Mashatile tydens ‘n paneelbespreking deur die Swart Bestuursforum in Johannesburg gesê verlede jaar.

“Ons moet hulle afdank sodat daardie hulpbronne gebruik kan word waarvoor dit bedoel is.” Hy het bygevoeg dat die gebrek aan herverdeling van grond die groot probleem is.

“Swart mense geniet steeds nie die besit van grond nie. Dit is ‘n probleem.”

Madonsela het Dinsdag teen Pansy Tlakula van die OVK te velde getrek oor ‘n “onreëlmatige” huurkontrak.

Madonsela se jongste verklaring is gerig teen die minister van Visserye, Tina Joemat Petterson, se besluit om die Noord-Gautengse Hooggeregshof in Pretoria te vra om Madonsela se verdoemende verslag te hersien.

Volgens die verslag het die Minister belastingbetalers se geld verkwis.

Madonsela sê die korrekte prosedure sou wees vir Joemat- Petterson om die kwessie na president Jacob Zuma te verwys en te wag totdat hy daaroor besin het.

Die Openbare Beskermer stel vandag ook haar verslag oor veiligheidsopgraderings by Nklandla bekend.

Die grondgrypers onder leiding van Madonsela wil toenemende politieke druk op die Zoeloe-faksie plaas deur klagtes oor net sekere politieke figure se korrupsie te belig en te sorg dat daar geen ondersoeke teen hul eie faksie onderneem word nie.

Naspers en RSG herhaal klakkeloos en blindelings die propaganda waarvan die uiteindelike doelwit grondgryp is, sonder om hul lesers en luisteraars oor die agtergrond in te lig.

Die Vryheidsfront Plus, die PAC, COPE en IVP het die regering gevra om die bevindinge van die Openbare Beskermer oor die veiligheidsopgradering by Nkandla te respekteer.

Corne Mulder van die VF+ sê die regerende party ondermyn Hoofstuk 9-instellings waarvan die Openbare Beskermer en die Menseregtekommissie deel vorm.

Merkel: Rusland is steeds lid van die G8

Federica Mogherini
Federica Mogherini

Ná die ondertekening van ‘n ooreenkoms rakende die toetrede van die Krim tot Rusland, bly die Russiese Federasie nog ‘n lid van die G8, het die Duitse kanselier Angela Merkel Dinsdag gesê.

Duitsland, Italië en Frankryk het behoorlik geskarrel om die skade van vroeëre anti-Russiese mediaverklarings oor samewerking tussen geïndustrialiseerde lande te beperk.

Al wat tans gebeur is die opskorting van die voorbereidings deur Westerse lande om die G8 -beraad in Sochi te hou in Junie, het Merkel benadruk.

“Behalwe dit is geen verdere besluite geneem nie,” het die Duitse kanselier gesê.

Merkel het bygevoeg dat wat die G8 betref, “is daar niks verder [gevorder] nie”.

Intussen het Italië se minister van buitelandse sake Federica Mogherini het ook beklemtoon dat “die G8-formaat nie afgeskaf is nie”.

“In die afgelope dae, het vennote uit die groot sewe reeds die besluit geneem het om deelname op te skort in die voorbereiding van die G8-beraad in Sochi. Maar dit verwys na werk in die groot agt-formaat, maar nie na die afskaffing van die formaat self nie,” het Mogherini gesê.

Sy het beklemtoon dat “pogings aangewend word om hierdie formaat te bevestig”.

Die hoof van die Italiaanse diplomatieke diens het ook gesê dat ‘n opsie bespreek bespreek is om honderde Europese waarnemers op ‘n OSCE-missie te stuur.

Vroeër, het die Franse Minister van Buitelandse Sake Laurent Fabius verklaar dat Westerse lande ooreengekom het om Rusland se deelname aan die G8 op te skort.

Fabius het tydens ‘n onderhoud met die radiostasie Europe1 gesê: ” Al sewe voorste wêreldmagte het besluit om Rusland se lidmaatskap op te skort.’

Die Franse minister van buitelandse sake se opruiende uitspraak is kort daarna heftig deur Franse ministerie van buitelandse sake se woordvoerder Romain Nadal ontken.

Rusland bly ‘n lid van die G8 het Nadal gesê. Volgens Nadal het Frankryk geen planne om sy wapenkontrak met Rusland vir die verskaffing van die Mistral-klas skepe te kanselleer nie.

Nadal het naarstiglik die uitspraak probeer kwalifiseer en gesê Fabius het net melding gemaak van ‘n gesamentlike besluit oor die skorsing van die voorbereidings vir die organisasie se beraad wat in Sochi gehou moet word.

Nadal het beklemtoon dat die status van die kontrak vir die lewering van die Mistral-klas skepe na Rusland absoluut nie in gedrang is nie.

Op 17 Maart egter, het die Franse minister van buitelandse sake Laurent Fabius gewaarsku dat Parys kan die kontrak vir die lewering van die Mistral sal kanselleer na Rusland in geval sy beleid teenoor die Oekraïne nie verander nie.

Vandag het die Franse ministerie van buitelandse weereens teruggekrabbel. “Wat ons eintlik bedoel is net die opskorting van die kontrak en niks anders nie. Ons is vasbeslote om te doen wat moontlik is om dit te verhoed dat dit gebeur.” het Nadal by ‘n inligtingsessie gesê.

Nadal het beklemtoon dat net “die derde vlak van sanksies daarby bedoel word”, en dat die situasie nog nie sover gegaan het dat dit oorweeg word nie. Die Franse regering het hul uitnodiging aan president Poetin om Parys te besoek, herhaal.

Kovsies nou ‘n ‘Nazi- of kommunistiese heropvoedingskamp’

Jonathan Janse, 'Führer van Kovsies wat net soveel eerbied soos Jesus Christus verdien'
Jonathan Jansen, ‘Führer van Kovsies wat net soveel eerbied soos Jesus Christus verdien. “Die Universiteit van die Vrystaat, en veral die koshuise, is in ‘n heropvoedingskamp van die Nazi- of kommunistiese tipe verander.” Só sê ‘n derdejaarstudent op die kampus wat uit vrees vir viktimisering naamloos wil bly.

Nog ‘n koshuis op die kampus, JBM Hertzog, is in Februarie gesluit en studente is van alternatiewe akkomodasie voorsien ten einde hulle in heropvoedings- en breinspoelingsprogramme te plaas. Die studentedekaan van die universiteit, Rudi Buys, ‘n radikale NG-predikant wat van Stellenbosch afkomstig is, het die rektor Jonathan Jansen met Jesus Christus vergelyk en gesê dat die staat die waardes van kinders moet bepaal en nie hul ouers nie.

In ‘n video-opname wat deur Die Volksblad gemaak is, betreur Buys die feit dat ouers en familie steeds invloed op studente uitoefen wat veroorsaak dat hulle in Afrikaans wil studeer en die Afrikaanse kultuur en tradisies op die kampus wil handhaaf. Jonathan Jansen en Buys is volgens mediaberigte fanaties daaroor “om die universiteit van sy Afrikaanse en wit geskiedenis te stroop”.

JBM Hertzog-koshus se naam gaan blykbaar verander word na dié van die swartmagaktivis, Steve Biko. Dis veral Hertzog se standpunt ten gunste van Afrikaans as amptelike taal van Suid-Afrika wat aanstoot gee. Rudi Buys en Jonathan Jansen bevorder aktief Engfrikaans en Kaaps op die kampus. Buys het byvoorbeeld die Engelse woord “ultimate” gebruik om sowel Jesus as Jonathan Jansen mee te beskryf.

Studente van JBM Hertzog word geteiken omdat hulle nie na Jonathan Jansen met die nodige piëteit, agting en eerbied opsien nie. “Jonathan Jansen is die Führer op die kampus en jy moet op jou knieë val en hom aanbid oral waar hy gaan,” het ‘n inwoner van JBM Hertzog gesê.

As straf omdat studente blykbaar by een geleentheid verlede jaar nie na Jansen “soos na Jesus” geluister het nie, is alle gedenkwaardighede en Afrikaanse simbole uit die koshuis verwyder, selfs Springbokrugbytruie.

Rudi Buys is aangehaal waar hy gesê het:

“Ná ’n voorval verlede jaar het ek en prof. (Jonathan) Jansen en nog ’n paar van die senior bestuur van die UV met die inwoners gaan praat. Ek het gesien hulle luister nie vir prof. Jansen nie, toe staan ek op en sê: ‘Ek is ’n Christen. As ek in die kerk is, is Jesus Christus die stem wat sê dis hoe dit is. As hy praat luister ek, hy is die ultimate’.

“Toe sê ek: ‘As jy by ’n universiteit is en die rektor roep jou vir ’n vergadering, die top-persoon by die universiteit, en jy luister nie, dan is dit soos ek, wat in my geloofstradisie, sê ek luister nie na Jesus nie.’ Dis wat ek gesê het. Ek het eintlik ’n belydenis gemaak oor my eie geloof!”

Die woordvoerder van die UV, Lacea Loader, het verklaar dat heropvoeding by die koshuis nodig geraak het, ook vanweë “ongerymdhede met eerstejaarsontgroening”. Die eufemisme wat die universiteit vir heropvoeding gebruik, is “dinkskrums”. Sy sê:  “Dit sluit onder meer in dat studente aan dinkskrums moet deelneem om die waardes van die koshuisgemeenskap te heroorweeg en elke tradisie en simbool daaraan te meet, insluitend die naam.”

Tydens sy video-onderhoude met Die Volksblad het Rudi Buys verder verklaar dat Amerikaanse metodes van heropvoeding soos dit by Harvard en elders gebruik word, by die UV toegepas sal word. Sulke metodes is daarop gerig om witskuld en ‘n gevoel van minderwaardigheid by blanke studente te vestig sodat hulle anti-wit diskriminasie en swart-op-wit geweld met gelatendheid sal aanvaar as “iets wat hulle en hul ouers verdien”.

Venetië stemt over onafhankelijkheid van Italië, de EU en de NAVO

venice2Vanaf vandaag tot donderdag stemmen Venetië en de Venetianen over de onafhankelijkheid van Italië. Tegelijkertijd wordt daarmee beslist over het lidmaatschap van de EU en de NAVO. “Onafhankelijkheid of de dood”, dat is het motto van de initiatiefnemers van het referendum.

Naar het voorbeeld van Kosovo eisen de Catalanen, Schotten, Basken en de Venetianen hun onafhankelijkheid. De roep van de volkeren naar vrijheid en zelfbeschikking gaat door heel Europa en zal weldra overal te horen zijn. De weg naar een onafhankelijkheid is gemakkelijk te begaan. Volgens internationale toestemming is hiervoor slechts de toestemming van de meerderheid van de bewoners van een regio of stad nodig.

Vanaf vandaag tot donderdag willen de burgers van de stad Venetië en van de provincie Venetië stemmen over de onafhankelijkheid van Italië, evenals over de daarmee verbonden EU-uittreding en het lidmaatschap van de NAVO. De wet over het referendum werd al in 2006 aangenomen door de lokale autoriteiten. Duitstalige media hebben een nieuwsblokkade over dit referendum opgelegd. Men vreest hiermee de “doos van Pandora” te openen, zodat de vonk van de vrijheid en de vrijheidsdrang op de volkeren van Europa, vooral op de Duitsers, Zwitsers en Oostenrijkers, overspringt. Alleen Britse kranten berichten hierover.

68% van de 6 miljoen Venetianen en de bewoners van aangrenzende gebieden (viermaal zoveel inwoners als de Krim) zou voor onafhankelijkheid zijn. Uit een enquête, die door het dagblad “Corriere della Sera” in september 2012 werd uitgevoerd, bleek dit percentage zelfs 80% te zijn.

De vraag van het referendum luidt: “Wilt u dat de regio Venetië een onafhankelijke en soevereine republiek wordt?”

Als het referendum wordt aangenomen, dan willen de aanhangers van de onafhankelijkheid onmiddellijk na het einde van het referendum geen belastingen meer afdragen aan Rome.

Het eindresultaat op donderdag wordt met spanning verwacht. Waar moeten de Venetianen rekening mee houden? Zullen de Amerikanen gevechtsvliegtuigen in Oostenrijk en Albanië stationeren of vanaf het grootste militaire Amerikaanse steunpunt in het buitenland, in Kosovo, Venetië aanvallen en bombarderen? Zal de EU er opnieuw massaal politici op uitsturen en ze op het Mercato de Rialto ophitsen tot een staatsgreep?

Wordt het referendum, net zoals op de Krim, onwettig verklaard en komt de VN-veiligheidsraad bijeen? En waar is überhaupt de OVSE om te ijken of het referendum wel goed wordt uitgevoerd?

Rome heeft al aangekondigd het referendum en het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren niet te erkennen en gedreigd met consequenties. Zal Poetin dan hulp sturen en de nieuwe Republiek Venetië bescherming aanbieden net zoals aan de bevolking op de Krim?

Het worden spannende dagen. En we kijken allemaal niet meer naar de Krim, maar naar Venetië, een van de mooiste steden ter wereld.

Bron: www.schweizmagazin.ch

Forensiese verslag wys spandabele OVK-voorsitter

iecriverside‘n Forensiese verslag het bevind dat die voorsitter van die Onafhanklike Verkiesingskommissie, Pansy Tlakula, aanspreeklik is vir haar rol in die aankoop van die kommissie se nuwe hoofkwartier.

Thuli Madonsela het namens die Openbare Beskermer vroeër ‘n verslag vrygestel wat toon dat Tlakula ‘n “uiters onreëlmatig” rol in die verkryging van die Riverside Office Park gebou, in Centurion, gehad het.

Die kantoorpark is vir die OVK se hoofkantoor gehuur.

Madonsela het onbehoorlike gedrag en wanadministrasie aan Tlakula toegeskryf, asook ‘n botsing van belange met ‘n mede-direkteur waarmee sy glo romanties betrokke is.

Tlakula is daarvan beskuldig dat sy ‘n romantiese verhouding met die voorsitter van die Parlement se portefeuljekomitee vir finansies Thaba Mufamadi het, wat ‘n 20%-belang in Abland het uit hoofde van mede-direkteurskap in Lehotsa Investments (Edms) Beperk.

Die OB het aanbeveel dat die OVK sy ooreenkoms met Abland hersien, aan wie die kontrak toegeken is om die Riverside Office Park gebou te huur.

Madonsela het aanbeveel dat die Parlement oorweeg om aksie te neem teen Tlakula.

Dit is een van die bevindinge van ‘n verslag wat deur die Nasionale Tesourie aangevra is oor die aankoop van die gebou in Centurion oos van Pretoria.

Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, het vroeër bevind dat die proses wat Tlakula gevolg het om die huurkoopkontrak van R320 miljoen vir die hoofkwartier te bekom, nie regverdig, deursigtig of mededingend was nie.

Die forensiese ondersoek toon dat die kontrak tussen die OVK en die verhuringsmaatskappy, Abland ook gladnie regverdig of markverwant is nie.

Die betrokke amptenare het luidens die verslag nie die koste oorweeg nie maar dit wat hulle wou hê gekies.

Skole in Gauteng, Wes-Kaap oorval

schoolkidsNavorsers waarsku dat skole in Gauteng en die Wes-Kaap oorval word deur leerders wat uit ander provinsies instroom, het RSG berig.

Die Nasionale Instituut vir Rasse-betrekkinge het in onlangse navorsing bevind dat dié twee provinsies die eerste keuses is vir kinders wat beter onderwysgeleenthede soek.

Limpopo en die Oos-Kaap het die meeste leerlinge wat padgee weens swak prestasies en gebrekkige skoolgeriewe.

Die verslag toon dat meer as 150.000 skoolgaande kinders tussen 2001 en 2007 skole in die Oos-Kaap, Limpopo, die Vrystaat en Noordwes verlaat het.

Tussen 2000 en 2012 het die leerlinggetalle by staatskole in die Oos-Kaap en Limpopo met meer as 400.000 afgeneem.

Swak rand nog steeds ‘oorgewaardeer’

randdollarTerwyl die rand en die Turkse lire reeds ‘n derde van hul waarde oor die afgelope drie jaar verloor het, meen groot oorsese banke dat dié geldeenhede nog verder moet val om dié twee ekonomieë mededingend te maak.

Volgens die Switserse bank UBS AG is die Turkse lire 12 persent te duur en die rand 10 persent. UBS het so pas 22 geldeenhede op grond van hul handelsbalanse gewaardeer en vanweë Suid-Afrika se chroniese handelstekorte is bevind dat ons geldeenheid steeds te duur is.

Die politieke en ekonomiese onrus in Suid-Afrika het politieke risiko’s geskep wat die land onaantreklik vir beleggers maak. “Die rand en lire is steeds te duur,” sê Shewta Singh, ‘n ekonoom vir ontluikende markte by Lombard Street Research in New York. “Dié geldeenhede geval nie vanweë die risiko’s.”

Sowel Turkye as Suid-Afrika se tekorte op die lopende rekening het begin daal van hul rekordhoogtepunte, maar hulle is steeds omtrent twee keer soveel soos ander vergelykbare lande, wat verdere valutaverliese aandui. Opsiehandelaars is mees pessimisties oor die lire op ‘n lys van 31 vername geldeenhede wat deur Bloomberg gemonitor word, ná die Argentynse peso. Buitelandse beleggers is egter vir die tweede kwartaal ná mekaar besig om geld vanuit Suid-Afrika se staatseffektemark te onttrek.

Afgesien van die Argentynse peso, is die rand die slegste presteerder teen die dollar op ‘n lys van 24 ontluikende geldeenhede wat deur Bloomberg sedert 14 Maart 2011 gemonitor word, met ‘n daling van 36 persent. In dieselfde tyd het die Turkse lire met 29 persent afgeneem.

Op 30 Januarie het die rand die laagste punt in meer as vyf jaar bereik toe dit teen 11,3909 teen die dollar verhandel het, alvorens dit op 14 Maart tot 10,6711 herstel het. Die lire is omtrent 3 persent swakker sedert die begin van 2014 en het op 27 Januarie ‘n rekordlaagtepunt van 2,39 bereik.

Die Amerikaanse beleggingsbank Morgan Stanley het verlede jaar in Augustus na die rand en die Turkse lire, tesame met die Brasiliaanse real, die Indiese roepee en die Indonesiese roepia, as die “brose vyf” verwys as gevolg van hul afhanklikheid van buitelandse kapitaal om die tekorte op hul lopende rekeninge, die breedste handelsmaatstaf omdat dit beleggings insluit, te finansier.

Turkye se tekort sal vanjaar tot 6 persent van sy bruto binnelandse produk afneem, vanaf 7,4 persent verlede jaar. Dit sal steeds die hoogste in die Groep van 20 wees, gevolg deur Suid-Afrika. Díe land se tekort word vooruit geskat om vanjaar tot 5,5 persent toe te neem.

Enige voordele van valutadepresiasie is moeilik bekombaar aangesien die langsame groei in Europa en China, die lande se vernaamste handelsvennote, die vraag beprek.

Goldman Sachs beraam dat ‘n verswakking van 27 persent in die rand tot 13,50 per dollar nodig is om Suid-Afrika se tekort tot ‘n “volhoubare” vlak van 3,5 persent van BBP te laat afneem. Daardie vlak is laas in Desember 2001 gesien toe die rand tot ‘n rekordlaagtepunt van 13,8401 teen die dollar geval het. Die Turkse lire behoort 13 persent te daal tot sy allerlaagste punt van 2,50 per dollar, volgens die New-Yorkse firma.

Sedert die Turkse sentrale bank die eenweek-repokoers tot 10 persent vanaf 4,5 persent tydens die ‘n nagtelike noodvergadering op 28 Januarie verhoog het, het die lire met 1,8 persent gestyg. Die volgende dag het die goewernante van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, Gill Marcus, onverwags die plaaslike repokoers met 0,50 persentasiepunte tot 5,5 persent opgeskuif, wat  ‘n 6,1-persentstyging in die rand veroorsaak het.

Sedert Desember het beleggers $954 miljoen vanuit die Suid-Afrikaanse effektemark onttrek as gevolg van die mynstakings, terwyl die Turkse korrupsieskandaal daartoe bygedra het dat $1,7 miljard Turkse effekte in die eerste twee maande van 2014 verlaat het.

Credit Agricole SA skat dat die rand min veranderd teen 10,60 per dollar teen die einde van die jaar sal verander, maar voorsien ‘n verdere 8-persentdaling in die Turkse lire tot 2,4 per dollar.

“Turkye en Suid-Afrika het albei ‘n tekort aan mededingendheid,” sê Sebastien Barbe, die hoof van ontluikende-marktenavorsing by Frankryk se derde grootste bank. “Dis moeilik om te argumenteer dat dié twee geldeenhede al genoegsaam gedaal het.”