Maak Chinees die enigste onderrigtaal in SA

chinese_karaktersdeur Christo Viljoen, Stellenbosch

In die moderne kubernetika word gebruik gemaak van wasige logika-algoritmes (fuzzy logic) in beheerstelsels.

Dit is die term wat onwillekeurig by my opkom wanneer ek luister na prof. Jonathan Jansen se talryke uitsprake, soos pas weer met sy uitsprake oor Engels as voorkeur- (lees: enigste) onderrigtaal op skoolvlak gebeur het.

So beweer hy dat “swart studente aan tweetalige universiteite ’n ander redenasie vir die gebruik van Engels as onderrigtaal aanvoer”. Dit naamlik dat “as hulle die opoffering kan maak om nie in Tswana of Zoeloe onderrig te word nie, kan die Afrikaanse studente ’n soortgelyke opoffering maak betreffende onderrig in Afrikaans”.

Hy vervolg: “Dié standpunt – kom ons leer maar almal in Engels – dui op die verdere diepgewortelde agterdog onder swart studente dat Afrikaanse studente ’n groot voordeel geniet omdat hulle onderrig word in die dosent se moedertaal: Afrikaans.”

Volgens Jansen se wasige logika word Afrikaanssprekendes “onbillik” bevoordeel omdat die dosent in sy (die dosent se) moedertaal (Afrikaans) onderrig gee.

Hulle word dubbeld bevoordeel omdat hulle (die studente) in hul moedertaal onderrig ontvang.

Die onwillekeurige vraag is: Watter “onbillike” voordeel geniet Engelssprekende studente wat onderrig word deur dosente wie se moedertaal Engels is?

As Afrikaanse studente dientengevolge “opofferings” moet maak, soos “Tswana- of Zoeloesprekende” studente deur in Engels onderrig te word, kom laat ons billik wees en vereis dat álle studente en álle dosente opofferings maak, Engelssprekendes ingeslote. Dus, géén onderwyser/dosent mag in sy (die dosent se) moedertaal doseer nie, en alle studente moet in ’n taal anders as hul moedertaal klas loop.

Met dieselfde wasige logika stel ek voor: Kom ons voer Chinees in as enigste onderrigtaal in ons skole (en universiteite?). Chinees is per slot van sake die grootste wêreldtaal met verreweg die meeste huistaalsprekers.

Dan is ons afgestudeerdes voorbereid daarop wanneer China die land klaar gekoloniseer het, en álle onderwysers en dosente én studente maak die opoffering om in ’n ander taal as hul eie onderskeidelik onderrig te gee en te ontvang. Niemand word dus onbillik bevoordeel nie.

Afrika ondermyn die geloofwaardigheid van IS, Den Haag

iccAU-leiers dreig om uit die Internasionale Strafhof te onttrek, wat pogings om menseregte-vergrype en volksmoorde op die kontinent onder die soeklig te bring, sal striem.

Alhoewel die onderskeie lidlande van die AU ondertekenare van die Roomse Verdrag is teen sulke vergrype, sal ‘n politieke besluit deur die AU die Verdrag erg knou.

Die twee Keniaanse leiers wat aangekla is van misdade teen die mensdom, het egter reeds die skuiwergat gesien. Dit is naamlik dat slegs swart regerings tot dusver amptelik deur die hof ondersoek is, wat die aanklag van rassisme jeens Afrika laat opklink.

Dat die VSA se swart president ook nie die IS ondersteun nie, is waarskynlik vir die AU ‘n verdere onderskraging.

President Uhuru Kenyatta van Kenia, en sy adjunk William Ruto het sterker na vore getree na die Westgate Mall-terreuraanval, deur hulself te posisioneer as belangrike rolspelers in die wêreldwye stryd teen terreur. In Kenyatta se geval lyk sy waarskynlike maande-lange afwesigheid in Den Haag toenemend onhoudbaar.

As die saak in duie stort, sal die Hof magteloos wees om getuies te beskerm, het aktiviste gewaarsku. Vir ‘n prominente menseregtekampvegter in Eldoret, Kenia, is die skrif reeds aan die muur.

Onderhoude met getuies en bronne in Eldoret, ‘n bedrywige dorp vyf ure se ry van Nairobi in Kenia se Skeurvallei, dui daarop dat grootskaalse intimidasie posgevat het.

Die Guardian het met een potensiële getuie gepraat wat erken het dat hy geld aanvaar het om van sy getuienis af te sien. Daar word ook beweer dat Keniaanse menseregtegroepe getuies afrig, en hulle aanmoedig om sekere weergawes van die gebeure te gee wat nie ooreenstem met die werklikheid nie.

In Eldoret, waar sommige van die bloedigste voorvalle soos 30 vroue en kinders wat in ‘n kerk doodgebrand het aangeteken is, is die atmosfeer gespanne. Enige wit persoon wat die dorpie betree word verdink daarvan dat hy of sy in diens van die IS is, op soek na getuies wat onttrek het om hulle te oorreed om te terug te keer.

Die Westerse aandrang op menseregte word, heel ironies, as ‘n bedreiging en nie ‘n uitkoms nie, beskou.

Een inwoner beskryf hoe hy genader is deur kennisse om nie te gaan getuig nie. Hy het ‘n miljoen sjielings [R20 000] in kontant ontvang. Hy sê hy moes onttrek omdat hy ‘n gesin het om te versorg.

Hy het eers na Nairobi in die geselskap van ondersoekbeamptes gereis waar hy gehelp het om die eufemismes te ontsyfer wat na bewering gebruik is deur Ruto se stam om geweld teen die Kikoejoe aan te hits, voor hy onttrek het.

‘n Ander bron het bevestig dat minstens 12 mense in die gebied omkoopgeld ontvang het van tussen 1 miljoen en 3 miljoen sjielings. Baie het nuwe motors ontvang, grond en beloftes van werk.

Sommige getuies het in die openbaar gesê dat hulle onttrek het sodat dit nie versoeningspogings tussen Kenyatta en Ruto in gevaar stel nie. Oproepe na die regeringswoordvoerder het onbeantwoord gebly.

Die Waki-kommissie, wat getaak was om die bloedvergieting te ondersoek, het Ruto en Kenyatta as die meesterbreine agter die geweld uitgewys, en hulle van die mobilisering van hul ondersteuners beskuldig om stamvyande aan te val, selfs voor die verkiesings.

In taal wat mens herinner aan wat gedurende die Rwandavolksmoord in 1994 gebruik is, het Ruto na bewering ondersteuners aangemoedig om “die onkruid uit die veld te roei”, ‘n verwysing na die Kikoejoe.

Buite Eldoret, op ‘n byna onbegaanbare grondpad tussen mielielande en piesangplantasies, staan ‘n blink nuwe motor – ‘n duur Toyota – geparkeer buite ‘n armoedige hut. Soos ‘n seer duim staan die ryding uit tussen die bokke en hoenders wat in die stof dwaal op soek na kos. Die deftige eienaar praat behendig op verskillende selfone.

Twee bronne sê dat hy ‘n motor en kontant ontvang het om sy getuienis te laat vaar oor bewerings dat die geweld teen die Kikoejoe vooraf beplan was, maar dit is ‘n aanklag wat hy ontken. Hy sê hy was aan geen druk onderwerp nie en die motor het hy self gekoop.

Die IS, sê hy, is besig om bewyse in te samel om ‘n vooropgestelde verhaal van georganiseerde geweld te pas. In die besonder, het hy ‘n plaaslike nie-regeringsorganisasie wat gehelp het om die potensiële getuies af te rig, daarvan beskuldig dat hulle ‘n eie agenda najaag. Hy het gesê hy is aangesê om te sê hy “sien” eerder as wat hy “hoor”.

Die NRG, die Centre Against Torture het nie reageer op ‘n versoek vir kommentaar nie.

Intussen verwys die Keniaanse media deur die bank na die “koloniale hof”. Sedert die aanvang van die verhoor teen Ruto en radio-aanbieder Josua Arap Sang, het koerante die identiteite van al die getuies laat uitlek, wat hofverrigtinge daarna noodgedwonge in camera laat voortgaan het.

Die Keniaanse media is die instrument van propaganda teen die IS, die kolonialiste en wit rassiste. Enigiemand wat inligting oor die post-verkiesinggeweld rugbaar maak, het ‘n teiken geword omdat hy saamwerk met die witman.

Myneed

myneedDie waarheid, net die waarheid en niks anders as die waarheid nie

Ek praat onlangs met ’n sittende regter wat my pad kruis oor die aard en wese van reg en die uitvoering daarvan in Suid-Afrika. Om die ys te breek, vra ek hom hoekom ons nog voor God sweer om die waarheid te praat (los nou maar eers die plegtige bevestigingsopsie) as Hy nie meer in die Grondwet bestaan nie.

Sou dit nie meer prakties wees of te sweer by die heilige kleed van die Regter-president van die Grondwethof nie? Ons nuwe bedeling het mos die Grondwethof verhef as die oppergesag in die land oor alles. Aanvanklik was dit net vertikaal tussen die Staat en sy onderdane van toepassing maar nou hoor ek ook tussen landsburgers.

Myneed bestaan nog op die wetboeke maar word selde gebruik, gee hy toe. (Hy het eintlik bedoel nog nooit weer sedert ‘94 nie). Mense word nie meer gestraf en tronk toe gestuur as hulle onder eed in die hof lieg en uitgevang word nie.

Met die koms van ons ander howe soos die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie, het ek reeds gesien die ou wat die beste lieg oor ’n saak, wen. Vra maar vir enige werkgewer wat al daar was en tot sy skok moes verneem hy as werkgewer is skuldig aan in onbillike arbeidspraktyk tot hy die teendeel bewys. Terloops, dis tot nou toe SARS en al die arbeidswette wat maak dat jy skuldig geag word en jou onskuld moet bewys.

Dit slaan nou al so mooi deur, dat selfs regeringskommissies wat die waarheid moet najaag, ‘n gelieg van algar verdra wat die beter weergawe voorhou. Self in die Parlement word Ministers wat goed gelieg het en uitgevang word, geloof en ondersteun.

Dus word ons howe en instellings net bloot ’n plek vir lekker lieg.

Die regter sê toe mos ek oordryf. Gelukkig was ek nie onder eed van die heilige kleed nie.

Groete,

Sagmoedige Lukas

Hoekom is ons hier in Afrika?

afrikaHet u al gewonder hoekom daar hoegenaamd ‘n blanke Volk hier in Suid-Afrika gevorm het? Hoekom hulle ‘n eie identiteit opgebou het? Hoekom daar ‘n eie taal Afrikaans ontstaan het? Hoekom daar vir hulle ‘n eie land gegee was?

En dan, hoekom is daardie Volk vandag moedeloos, voel verraai en wil nie meer op staan vir sy regte nie?

Dit is ‘n vraag wat baie van ons wil beantwoord hê.

Hierdie is my eie mening.

In 1652  het daar blankes hier aangekom, party het gebly en ander het weer aanbeweeg soos Jan van Riebeeck en tog is daar wel ‘n nuwe volk in wording geplant aan die suidpunt van Afrika. Hoekom het hier ‘n volksplanting plaasgevind? Hoekom?

Ek glo dit was ‘n daad van God om ‘n Volk vir hom hier af te sonder, want sy Volk Israel van ouds was versprei regoor die dan bekende wêreld. Hierdie nuwe volk het gekom van verskeie Europese Volke .

Die Volk het net Een gevrees en dit is God alleen, niemand anders nie. Hulle het kinders in die naam van God grootgemaak en dit is so oorgedra van geslag tot geslag en so is die Christen geloof lewendig gehou. Deur die hele Groot Trek heen het hulle vir God aangeroep wanneer die bose magte van Afrika hulle bedreig het en is telkemale uit die bose magte se hande gered.

Die slag van Bloedrivier het weereens bevestig dat God die Volk hier geplaas het, dat hulle selfs ‘n Gelofte met God aangegaan het as hy hulle sou red, dat die dag vir altyd sou gedenk word as ‘n dag wat aan God gewy sal word. Die hele Groot Trek was ‘n geloofsdaad  en ons sien hoe hierdie geloofsoortuiging verder in die Volk se geskiedenis soos ‘n goue draad loop. Oral waar daar ‘n dorp gevestig is, is van die eerste dinge wat gedoen was om ‘plek van byeenkoms te bou vir gelowiges, naamlik ‘n kerk.

Die huisgesin was opgevoed aan die hand van die Bybel, naamlik die Woord van God. Ek sê nie hiermee almal het dit presies so gedoen nie, daar was ook die wat afgedwaal het.

Ek is ook grootgemaak met die wete dat God is goed en groot, maar ‘n Volk wat  Hy vir hom hier afgesonder het, moet ook gehoorsaam bly aan Sy wette en Sy doel waarvoor Hy hulle hier geplaas het.

Het die Volk gehoorsaam gebly? Oordeel self.

Die Volk is getoets met die Vryheidsoorloë en hulle het nog sterker daaruit gekom en met ‘n vaste geloof en vertroue het die Volk herstel en alles weer opgebou. Het dit werklik gebeur? Ja, dit het!

Die Volk het welvarend geword en wou ook met andere volke kompeteer. Daar is welvaart opgebou ongekend in die wêreld vir so ‘n klein Volk. Daar was natuurlik ook die jaloerse volke wat nie kon vat dat ‘n volk van God so welvarend kan wees nie. Hulle wou dit ten alle magte vernietig. Hoe?

Deur hulle leier te vermoor en die Volk nog meer welvaart te gee en op die koop toe sport en al die genietinge wat die wereld maar kan bied.

Wat was die resultaat ? Die Volk het alhoemeer op homself vertrou in wat hy doen, God was nie meer die sentrale figuur in ons lewens nie maar is vervang met EK.

Rykdom en die eie ek het nou die sentrale tema geword in ons lewens, kan ek beter wees as my kollega, buurman, of familie? Ons het begin selfsugtig lewe en verby diegene te kyk wat nie so bevoorreg was nie. Ons lewe net vir onsself!

Ons wil met alle mag net die beste wees, ons wil nie agter bly nie, ons moet ook TV hê, ons moet vir die buiteland wys ons is op die sportveld die beste, ons moet selfs op Sondae sport beoefen (ons speel liewer gholf op ‘n Sondagoggend as om kerk toe gaan), ons winkels moet oop wees sewe dae ‘n week, ons moet onsself geniet.

Ons het na ons voormanne geluister, julle moet toegee dat ons “normaal” kan wees in die wêreld, nog meer handel, nog meer sport, dan moet ons integrasie toelaat. Eers stadig en later al hoe vinniger. Ons beskuldig FW as die groot verraaier, ja hy het die finale spyker ingeslaan maar wie het hom daar gesit en van sy voorgangers, die volk. Ons het onsself verraai deur die voormanne in die stoel te hou ten spyte van waarskuwings van ander mense. Ons het geglo dit sal nie gebeur nie, daar sal wigte en teen wigte wees, ons vertrou hulle.

Die wat apart gehou was, moet nou ook kon deel in die welvaart en oor ons regeer. Ons manne het gesê hulle sal ons beskerm met ‘n grondwet wat helaas nie die papier werd was waarop dit staan nie. Daar is beskuldigings van bedrog tydens die oorgawe ens. maar die Volk het dit net gelate aanvaar en niks vir jare gedoen nie.

Die verandering het stadig geskied, die Volk het stadig verarm, werk verloor, kontrakte verloor, of jy moes jou gewete verkrag met swart ekonomiese bemagtiging. Dit het die armstes die swaarste getref en die middelklas kon nog half oorleef, maar word ook nou getref. Dit alles het tot gevolg grootskaalse verarming van ons Volk.

Maar wakker word, nee nog nie, ons stry eerder oor beuselagtighede en hou die Volk verdeeld. Ons laat toe dat sommige mense die debatte lewendig hou en ons Volk verdeeld hou.

Daar is groepe wat die Volk wil verenig, maar self hulle word verdag gemaak deur dat daar baklei word oor die betekenis van kleure en simbole en enige iets waarmee ons hierdie groep in diskrediet kan bring.

Die Gelofte van 16 Desember is lank vergete en ons het ook van  God vergeet want dit gaan nog goed met ons. Ek weet daar is diegene wat vir my sal sê ons moet nou nie ‘n preek uitpak nie, want dit pas nie by die gegewe situasie nie, maar helaas vriend as jy eendag gaan wakker skrik, is dit vir ons as Volk dalk reeds te laat!

Nou waarom sit ons vandag op die ashoop? Juis oor dit wat ek hierbo genoem het.

Oplossings?

Dit gaan nie met ‘n towerwoord gebeur nie. Nou wat moet die Volk doen ?

Gaan op julle knieë en vra om vergifnis as ‘n volk, want ons as ‘n Volk het verkeerd gedoen  in die oë van God. Ja selfs jy wat nie vir dit gestem het nie. Gaan doen ‘n selfondersoek en jy sal selfs vind jy is ook aandadig, al is dit hoe klein.

Reik uit na mekaar, onder ons eie Volksgenote en help mekaar opstaan uit die ashoop, nie die wat lê nog skop nie. Doen sendingwerk onder ons eie mense.

Leiers reik uit na mekaar en moet nie net jou eie agenda najaag nie, luister na mekaar en vind ‘n gemene saak en verenig die Volk. Wees nederig, want julle dien nie julle self nie, maar God en julle Volk.

Word weer ’n Volk waarop ons trots kan wees en wat net vir God alleen dien en niks en niemand anders nie.

Glo dat God ons weer ’n vry Volk sal maak.

Dus moet nie in my skrywe enige versteekte agenda sien nie.

Ek is net lief vir God en my Volk,  wat hulle bly blind hou vir wat aangaan in die land en op ons wag, daarom die  skrywe aan my Volk en ons leiers, verenig in die naam van God en ons sal oorleef om vir ons kinders se kinders ’n toekoms te gee.

Willie Cloete

Pretoria-Noord

Hoofstroommedia berig nie oor VN se gifgasaanval-verslag nie

Raqqa
Raqqa

Ses weke gelede het ‘n tweemanafvaardiging in die geheim in Damaskus aangekom uit Aleppo. Dié twee is deur die Siriese rebelle afgevaardig. Hulle het onder ‘n waarborg van veiligheid met die personeel van president Bashar al-Assad kom onderhandel. Hulle glo in ‘n “Siriese oplossing” om die burgeroorlog tot ‘n einde te bring, skryf Robert Fisk in die Independent.

Die afvaardiging het vier punte voorgehou: Dat daar ‘n “interne Siriese dialoog” moet wees; dat private en openbare eiendom gehandhaaf word; dat daar ‘n einde moet wees aan burgerlike, sektariese, etniese twis, en dat almal moet werk vir ‘n demokratiese Sirië waar die oppergesag van die reg heers. Daar was, interessant genoeg, ook geen eise vir Assad se vertrek nie.

Nog ‘n merkwaardige ontwikkeling is dat in sewe gebiede van Aleppo, die meeste van hulle onder die beheer van die rebelle, werknemers sal kan terugkeer om te werk in hul kantore, en regeringsinstellings en skole sal kan heropen. Studente wat oor die afgelope twee jaar deelgeneem het aan geweld sal ontwapen word en terugkeer na hul klaskamers .

Rebelle het, wat hulle noem, die “Nasionale Unie vir die behoud van Sirië” tot stand gebring, weens groeiende kommer oor die teenwoordigheid van al-Kaida in die land.

Die voordele vir Assad is duidelik. As rebelle oorreed kan word om terug te keer na die geledere van die regime se weermag met waarborge vir hul veiligheid, sal groot dele van die rebelle hul stryd laat vaar en sal die regering beheer neem sonder dat ‘n skoot verder geskiet is. Só ‘n weermag sal al-Kaida in die naam van nasionale eenheid gou-gou die loef afsteek.

Die Islamitiese vegters in die Siriese opposisie is beslis ‘n bron van ernstige kommer vir almal wat betrokke is in die oorlog. Die Islamitiese vegters in Sirië is besig om in ‘n ernstige bedreiging vir die voortbestaan ​​van die land se Christene in te hou. Biskoppe en patriarge van regoor die streek het juis in Beiroet verlede Vrydag oor die groot uittog van die Christene van die Midde-Ooste besin.

Groot skade is aan kerke in Raqqa – nou onder die beheer van al-Kaida – asook in Maaloula aangerig en het Christene uitgesonder vir vernedering.In Christelike huise is kruise verpletter, en die indringers het ‘n perverse plesier daarin geneem om die inhoud van die huise totaal te vernietig sodat huisgesinne met klein kinders opeens dakloos gelaat is en sonder kos.

Die volledige weergawe van die VN se chemiese wapeninspekteurs se verslag van Sirië is nie deur die hoofstroommedia bekendgemaak nie. Die besonderhede van die dood en lyding van onskuldiges van die Ghoutagebied van Damaskus is vreeslik. Twee broers, blyk dit, was die enigste oorlewendes van hul familie van 40 wat in dieselfde gebou gewoon het. Die verslag lui as volg:

“‘n Leier van die plaaslike opposisie (sic) wat geag word as prominent in die gebied … is geïdentifiseer en versoek om die [Verenigde Nasies] Missie te vergesel,” sê hy. Natuurlik moet die VN-inspekteurs se veiligheid verseker word. Maar hulle was in werklikheid in die hande van die rebelle. ‘n Vraelys vir oorlewendes is ook glo “versprei na die opposisie kontakte”.

Nog meer kommerwekkend is ‘n kort paragraaf op bladsy 22 . Op die plekke waar Saringasmissiele geland het, het die inspekteurs bevind dat “die plekke is goed deurreis (sic) is deur ander individue voor die aankoms van die Missie … Tydens die tye wat by hierdie plekke deurgebring is, het individue aangekom om van die vermeende ammunisie te skuif wat aandui dat sulke potensiële bewyse verskuif kon gewees het en moontlik gemanipuleer”.

Gemanipuleer? Die hoofstroommedia het duidelik nie die inspekteurs se verslag goed gerapporteer nie.

Kenia: Die raaisel bly verdiep

Uhuru kry 'n blaaskansie in Den Haag
Uhuru kry ‘n blaaskansie in Den Haag

‘n Week is al amper verby sedert terroriste die Westgate-winkelsentrum in Nairobi aangeval het, maar die tergendste vrae bly steeds onbeantwoord.

Daar is nog geen amptelike dodetal nie. Die regering sê minstens 67 mense is dood, insluitende 61 burgerlikes en ses lede van die veiligheidsmagte. Die Keniaanse Rooikruis sê 61 mense word nog vermis. Wat het van die gyselaars geword?

Die Keniaanse ministerie van verdediging het gesê die meeste van die gyselaars is gered, maar kon geen syfers verskaf oor hoeveel gered is en hoeveel dood is nie. Alhoewel van die aangehoudenes glo gered is, het geen van hulle nog na vore gekom nie.

Die regering het daarop aangedring dat hulle Maandag “volle beheer” van die situasie geneem het. Eers 24 uur later, Dinsdagnag, het President Uhuru Kenyatta aangekondig dat sy magte die terroriste verslaan het.

Intussen is baie meer aandag gegee om Kenyatta en sy adjunk se verskyning op aanklag van misdaad teen die mensdom by die internasionale strafhof in Den Haag uit, of selfs af, te stel weens die aanval. Die dag ná sy aankondiging was daar steeds verslae van geweerskote by Westgate .

Wat het met die terroriste gebeur? Die regering het eers gesê dat vyf terroriste dood en 11 verdagtes in hegtenis geneem is. Teen Sondag was agt mense nog steeds in aanhouding in verband met die aanval en is drie na ondervraging vrygelaat  .

Verslae dui daarop dat tussen 12 en 15 aanvallers betrokke was by die aanval met intieme kennis van die gebou se planne en ontwerp. Soos met 9/11 in die VSA lyk dit onwaarskynlik dat ‘n gesofistikeerde aanval waar drie vloere ineenstort, deur “bokherders met NT-messe” uitgevoer is.

Dinsdag het die Keniaanse minister van buitelandse sake, Amina Mohamed, aan die Amerikaanse PBS-netwerk gesê twee of drie Amerikaners, en een Brits-gebore vrou, was onder die aanvallers. Dit is nie duidelik of hulle in aanhouding is nie.

Die Keniaanse regering is glo mislei deur ‘n vals Twitterprofiel wat die name van wit aanvallers uitgestuur het. Kan dit Samantha Lewthwaite ook insluit? Interpol het ‘n internasionale lasbrief vir Lewthwaite uitgereik nadat intelligensiebronne gesê het Lewthwaite was onder diegene wat deur die veiligheidsmagte doodgeskiet is.

Een amptenaar het gesê die ineenstorting van die gebou is veroorsaak deur terroriste wat matrasse aan die brand gesteek het, maar die omvang van die skade dui dat plofstof waarskynlik gebruik is.

‘n Anonieme amptenaar het daarna gesê dat die ineenstorting van die drie vloere deur die weermag veroorsaak is, maar hy wou nie sê wat die ineenstorting veroorsaak het nie. Die Keniaanse owerhede is glo ook vroegtydig oor die aanval ingelig, maar het versuim om op te tree.

Die onbeantwoorde vrae oor wat werklik in Kenia gebeur het, is kommerwekkend, veral omdat sekere stemme opgaan oor Suid-Afrika se betrokkenheid in die terreurketting, stemme wat self ‘n belang daarby mag hê omdat hulle nie deel van die staat is nie.

‘n Nuwe skoolopvoeding, asseblief!

boelieEk wil my skool loopbaan oorhê sodat ek van vooraf geprogrammeer kan word vir die lewe.  Duidelik het ek die verkeerde waardesisteem geleer. Hierdie een pas my beslis nie en word ek net misdaadvoer vir my medelandsburgers.

Ek wil op skool leer dat as een ’n toets deurkom moet almal deurkom. Ek wil net skoolgaan as ek so voel en my woede teen die lewe uitleef deur die skool van tyd tot tyd af te breek. Ek wil my maatjies se goed vat as hulle nie kyk nie, sonder enige skuldgevoel.  Ek wil leer leef vir nóú. As iets klaar is, wil ek wag tot dit op is voordat ek begin plan maak om dit aan te vul.  Ek wil leer dat ander vir my moet sorg met toelaes en dat die simpel mense wat werk gereël besteel en beledig moet word, want dis hul verdiende loon.

As jy tot prefek verkies word, beteken dit dat almal hul toebroodjies vir jou moet gee, jy tol by die hek kan vra en verdere betaling van ‘n toepaslike fooitjie om toetsresultate aan te pas. Ek wil leer roof en moor sonder omgee, ek wil leer dat mens tonne geld kan maak sonder om daarvoor te werk en bowenal wil ek leer dat partylojaliteit alle misstappe vergewe.

Ek wil leer dat ras die nuwe godsdiens is en dat vergifnis vir misstappe was rasgemotiveerd mag wees, nie sommer gebeur nie. Ydellike gebruik van sekere woorde is strafbaar in die hoogste hof maar Godslaster val op die vlak van rommelstrooi.

Kortom, ek is nog nie reg geprogrammeer vir hierdie land nie.

Groete,

Sagmoedige Lukas

 

Brief aan Beeld oor Piet Croucamp

Piet Croucamp
Piet Croucamp

deur Johann Botha

Die volgende brief deur mnr. Johann Botha, wat ‘n klag teen Piet Croucamp by die Universiteit van Johannesburg gelê het, het vanoggend in die aanlynweergawe van Beeld verskyn.

Dr. Piet Croucamp van die Universiteit van Johannesburg het verlede week ’n klag van haatspraak aanhangig gemaak teen ’n voormalige filosofiedosent van Tuks oor ’n vermeende rassistiese uitlating wat sy in haar persoonlike hoedanigheid in ’n Praag-rubriek oor feminisme gemaak het.

Ongetwyfeld is daar geen regverdiging vir rassisme en haatspraak nie, en klaarblyklik wil dit voorkom of Croucamp se klag ’n poging is om dit te bekamp. Tog is sy “edele” motiewe en sy hantering van die saak myns insiens nie bo verdenking nie.

In ’n TV-onderhoud met eNuus beweer Croucamp dat die filosoof in haar rubriek nie net aanvoer dat babaverkragting ’n kulturele fenomeen onder swart bevolkingsgroepe is nie, maar dat swart mense verder “geneties” geneig is daartoe. Die bewering van ’n “genetiese geneigdheid” kom geensins in die artikel voor nie en word ook nie deur die artikelkonteks gesuggereer nie.

Deur sy onakkurate bewering dig Croucamp dus ’n veel gevaarliker interpretasie aan die filosoof se debatteerbare woorde toe en verhef die uitlating gevolglik tot iets veel meer inflammatories, ’n aksie wat ironies genoeg in die rassensitiewe Suid-Afrikaanse samelewing veel eerder kan bydra tot polarisasie as die bekamping daarvan.

Dit op sigself is onverantwoordelik en onprofessioneel, maar die haas waarmee hy die eNuus-span gekontak het insake sy klagte wil dit verder laat blyk dat hy duidelik ’n breër reaksie wou uitlok as ’n blote versekering van die UP-bestuur dat sy klag bevredigend hanteer sou word.

Voeg daarby die feit dat Croucamp reeds ’n geruime tyd in ’n oënskynlike woordestryd met Praag gewikkel is, wil dit vir my voorkom of hy eerder die man (vrou?) as die bal speel en dit, alles in ag genome, reflekteer negatief op sy eie integriteit. – Beeld, briewe op 3 Sept. 2013

Bederf eerder stembriewe as om VF Plus te stem!

Die Vryheidsfront Plus se nuwe embleem
Die Vryheidsfront Plus se nuwe embleem

deur Derek Gerber

Die Vryheidsfront het homself met ‘n nuwe embleem en visie geherposisioneer. In die proses poog hy om ‘n meer inklusiewe benadering te volg, en as bewaker van alle minderheidsgroepe se regte op te tree. Mag ek my verstout om te sê dat hierdie aksie die VF se swanesang in die komende verkiesing gaan verteenwoordig!

In die eerste plek is die naam afgelei van die oorspronklike visie wat veronderstel was om vryheid vir die Afrikaner te bewerkstellig. Op watter basis die naam enige aanslag vind onder ander minderheidsgroepe, soos Engelse, Jode, Grieke, Indiërs en Kleurlinge – om net ‘n paar te noem – is onbekend. Sovêr my kennis strek, is daar geen gom wat onder die vaandel van “vryheid” hierdie groepe saambind nie. Die Afrikaner daarenteen is op soek na vryheid, maar nou word sy kultuur en strewe opgeneem in ‘n nuwe benadering wat geen duidelike groepsvoordele inhou nie.

Voorts gaan daar weinig politieke voordeel voortspruit uit hierdie konkoksie. Die VF poog nou om ‘n vegter te word van minderheidsregte maar ongelukkig is hierdie ruimte reeds ingeneem deur buite-parlementêre groeperinge soos Solidariteit en Afriforum. Hulle sigbaarheid en aksies het hulle profiel tot so ‘n mate verhoog – in teenstelling met die VF se amperse “onsigbaarheid” oor die laaste 20 jaar dat ek sterk betwyfel of die tendens van verlore steun omgedraai kan word.

Die VF se strategie van stille diplomasie en assosiasie met die ANC was ‘n fatale strategiese fout. Politieke partye wat hierdie benadering gevolg het (soos die NNP), het sonder uitsondering steun verloor, terwyl dié wat aggressief opgetree het en daadwerklike aksies uitgevoer het om die ANC te stuit se profiel en ondersteunersbasis gestyg het (bv. die DA).

Die Vryheidfront se werklike probleem lê ongelukkig nie by ‘n embleem of posisionering nie; daar was niks fout daarmee nie, maar by leierskap. Dr Mulder is oor die algemeen ‘n aangename persoon maar dit is waar dit eindig. Die dinamika en leierskap ontbreek en moes die VF-manne in hulle bosberaad waar hierdie planne geformuleer is meer inwaarts gefokus het, hulle swak leierskap gekonfronteer het en dr Mulder laat aftree het. Die “volk” het vertroue verloor in die leierskap en geen mate van opwarming van koue kos gaan dit beter laat smaak nie.

Ek is bevrees die koeël is deur die kerk en die einde het aangebreek. Weereens as gevolg van gebrekkige leierskap, is die inisiatief verloor op die regte oomblik met die verkeerde plan. Die verwerping van ‘n stelsel wat minderheidsgroepe se regte verkrag sal ‘n baie groter sein aan die ANC en die buitewêreld uitstuur, en sal die DA wat die Afrikanerstem nou as ‘n gegewe aanvaar stof tot nadenke gee.

My stem gaan vir ‘n grootskaalse bederf van stembriewe in die komende verkiesing. Daardeur neem jy deel aan die demokratiese proses maar dra ‘n ander boodskap oor; jou stem vir ‘n party gaan geen verskil maak aan wie die septer gaan swaai nie.

Na my mening is die pad vorentoe nie deur die parlemêntere stelsel nie. Die bevolkingsamestelling en -groei is nie aan die kant van minderheidsgroepe nie. Die Afrikaner sal homself buite die stelsel moet herposisioneer. Die samestelling van Afrikanergroepe is tans wyd uiteenlopend en daar sal gemeenskaplike waardes rondom die middelpunt ontwikkel moet word. Die bewaring van die morele hoëgrond is krities in hierdie proses, om ten alle koste ‘n rassistiese konnotasie te vermy. Ons kan nie in isolasie ons stryd voer nie en het steun oor ‘n wye front nodig, selfs onder diegene wat nie die strewe na selfbeskikking deel nie, maar wat tog daarmee kan assosieer.

Help ons om meer uit te vind oor Piet Croucamp!

Piet Croucamp
Piet Croucamp

Geagte leser,

Die rol van dr. Piet Croucamp van die Universiteit van Johannesburg in die beswaddering van Afrikanerdenkers en -aktiviste lyk vir ons al hoe meer duister. Waarmee is die man werklik besig? Wat is sy agenda of doelwit?

Daarom doen ons hier ‘n ernstige beroep op een en almal wat hom al ontmoet, met hom gepraat, of selfs net iewers gesien of gehoor het om daardie inligting met ons te deel.

Alle inligting sal met die uiterste vertroulikheid gehanteer word en ons waarborg u anonimiteit. Ek onderneem om persoonlik eerder tronk toe te gaan as om enige bron teen sy of haar sin bekend te maak.

Ons wil ‘n beter prentjie van Croucamp se doen en late verkry. Daarom stel ons belang in elke moontlike brokkie inligting waaroor u beskik. Selfs al het u hom net een aand tien voor ses in die supermark gesien melk en brood koop, dan stel ons nogtans daarin belang. Letterlik ALLES. Die plek, die tyd, hoe hy gelyk het, wat hy gedra het, enigiets wat u kan onthou. Was daar iemand saam met hom? Elke stukkie van die legkaart tel. Uit daardie honderde of selfs duisende stukkies sal die prentjie van die ware Piet Croucamp wel na vore kom.

Uiteraard is daar mense wat al baie naby hom moes gewees het. Croucamp het blykbaar vele verhoudings met vroue gehad aan wie hy ook allerlei oor sy doen en late moes verklap het, sy bronne van inkomste, idees, gevoelens oor Afrikaners, die ANC, DA en ander politieke partye, ens. Ook sy verbruikspatrone, reise na plekke toe, sy motorfiets, sy viertrekvoertuig, gewoontes en dergelike meer is vir ons van belang.

Indien u voorheen tot Croucamp se intieme sfeer behoort het, stel ons uiteraard belang in wat u ons kan vertel. Weereens sal ons alles met die uiterste vertroulikheid hanteer en niks aangaande u identiteit verklap of selfs dat ons met u gepraat het nie.

jigsaw-brainU kan vir my persoonlik die inligting stuur by dan[by]praag.org. Slegs ek het toegang tot my epos en indien u oor internetveiligheid bekommerd is, kan u my aanvanklik kontak en daarna sal ek op een of ander manier sorg dat enige sensitiewe inligting per geënkripteerde epos versend word of ek sal persoonlik met u gesels om sodoende enige skending van vertroulikheid via die elektroniese media uit te skakel.

Elke stukkie van die legkaart tel!

Groete,

Dr. Dan Roodt

Direkteur, PRAAG

dan[by]praag.org

Obama vergelyk homself met Jesus

Tot Jesus kom?
Tot Jesus kom?

As president Barack Obama die trappe van die Lincoln Memorial dié week bestyg vir sy geskeduleerde toespraak aan duisende mense vir die 50ste herdenking van die swart protesoptog in Washington, sal dit nie die eerste keer wees dat hy ​​in die skaduwee van Martin Luther King en Nelson Mandela staan nie. Trouens, in die skadu van die ANC wat glo gaan regeer tot Jesus kom.

Want, moenie ‘n fout maak nie, dit was die euforie oor die aanbreek van ‘n swart regering in Suid-Afrika wat aan Obama uiteindelik presidentskap van die magtigste land op aarde besorg het. In die federale deelstate van Amerika was daar tot in die laat sewentigerjare segregasie, dit terwyl drukgroepe uitsluitlik op Suid-Afrika gekonsentreer het.

Vier jaar gelede is Obama na Oslo, Noorweë om die Nobelprys vir Vrede te aanvaar, ‘n eer wat King 45 jaar vroeër te beurt geval het en Mandela 20 jaar gelede. Mandela soos King het ‘n veldtog van gewelddadige weerstand teen rasse-onreg gelei tot die wêreld se mees gesogte vredesprys aan hom oorhandig is.

Obama, wat die verkiesing as die land se eerste swart president 13 maande vroeër gewen het, het sy prys “vir sy buitengewone pogings om internasionale diplomasie en samewerking tussen mense te versterk,” ontvang, dit terwyl die VSA in die middel van die twee oorloë was.

Obama het tydens ‘n onlangse onderhoud op die Tom Joyner Morning Show gesê King se toespraak was een van net vyf historiese toesprake in Amerika se hele geskiedenis: “En die woorde wat hy op daardie oomblik gebruik het, met so baie op die spel, en die wyse waarop hy die hoop en drome van ‘n hele geslag weergegee het, dink ek, is ongeëwenaard.”

Maar dit beteken nie dat Obama onthou sal word vir sy verbintenis met King of Mandela nie. Dit was duidelik vir die president eerder ‘n groter kwessie, naamlik of hy Jesus sal kan ewenaar.

Nadat hy ‘n paar formele opmerkings tydens ‘n Withuis-ontvangs vir ‘n breë deursnit van burgerregte-leiers, kunstenaars, politici en sosiale aktiviste gemaak het, het hy aan iemand gesê: “Man, kan jy glo hulle gaan my laat praat môre, 50 jaar na die dag van die grootste toespraak ooit! Dit is soos om in Jesus se voetspore te volg. “

Obama, altyd gereed om homself met die hoofstroommedia-gesalfdes te vergelyk, was oorbewus van King toe hy sy eie Nobelprys gaan haal het. King het in sy Nobelprys-rede gesê dat “geweld nooit permanente vrede waarborg nie.”

Obama se toespraak het egter heelwat daarvan afgewyk: “Ek kyk na die wêreld soos dit is, en kan nie ledig staan ​​in die aangesig van die bedreigings teen die Amerikaanse mense nie.” Hy het natuurlik na al-Kaida verwys.

Tans staan Obama gereed om saam met diegene wat hy in Oslo as terroriste getipeer het, teen Sirië op te tree. Kennelik ly die president aan een of ander Messias-kompleks, en dit sonder die steun wat die ANC kan monster.

Akademie ‘transformeer’, skryf Wannie Carstens

Prof. Wannie Carstens van die Potchefstroom-kampus
Prof. Wannie Carstens van die Potchefstroom-kampus

deur Wannie Carstens

Die SA Akademie is ook gebonde aan die tyd waarin ons vandag leef en daarom is daar druk op ons om aan te pas by die tydvak. Ons kan nie voortgaan soos aan die begin van die 1990’s nie. Die land het bloot te veel verander sedert 1994.

As liggaam transformeer ons, maar nie net in die betekenis waarin die ANC-regering van die dag die woord “transformeer” beskou nie, naamlik verander die rassesamestelling van die organisasie om die demografie van die land te weerspieël. Die Akademie moet beslis ook in hierdie verband verander en dit word volgens ‘n plan gedoen – as ons dit nie doen nie, gaan ons onsself as liggaam irrelevant maak vir die Afrikaanse gemeenskap omdat die Afrikaanse gemeenskap nie net wit is nie, ook nog nooit was nie. Ons wil hê dat die Akademie uiteindelik die demografie van die Afrikaanse gemeenskap sal ver­teenwoordig. Ons vra daarom Akademielede se steun en ondersteuning op hierdie pad.

Ons transformeer ook in ons denke, d.w.s. ons kyk na die wyse waarop ons die Akademie posisioneer in hierdie land, na ons eie manier van doen as liggaam. Doen ons die regte dinge op die regte manier en op die regte tyd? Dit is kernvrae waaroor die lede van die SA Akademie asook die Raad konstant moet besin. Hoe kan ons te werk gaan om bydraes van gehalte te lewer daar waar ons is? Hoe kan ons ons unieke Afrikaanse kundigheid aanwend in die beste belang van hierdie ‘wye en droewe land’, aldus N.P. van Wyk Louw?

My beroep is daarom die volgende: dat werkgemeenskappe sal besin oor wat hulle in werkgemeenskapsverband, maar ook in individuele en persoonlike verband, kan doen om hierdie land waarvoor ons almal so lief is, te laat werk sodat ons kan weet ons het ‘n unieke bydrae gemaak. Ek weet van talle lede van die SA Akademie wat enorme bydraes maak tot die welsyn en welvaart van die land, maar kom ons besin opnuut oor hoe ons dit dan nog beter kan doen.

Die volgende keer gee ek terugvoer oor internasionalisering en waar ons tans daarmee staan.

Pik, Roelf en De Klerk moet van ons woede en verslaenheid kennis neem!

Izak van Zyl
Izak van Zyl

deur Izak van Zyl

In 1967 is ek onder die polisiester gebore. My pa was ‘n trotse polisieman wat sy lewe vir sy werk gegee het. Hy het sy gesin daaronder laat ly deur vir langer as ‘n jaar altesaam op ons land, Namibië en Rhodesië se grense diens te doen. Hy het in lokasies geboer om onluste te bestry.

In 1986 is ek self onder die ster ingesweer en het die “stertkant” van die terroriste-oorlog en Angola gesien en die onluste beleef… met terroriste wat nie meer op die grense was nie, maar in die stegies en doolhowe van ons land. Volgens my groentjiewaarneming daardie tyd, was die meeste van die sg. bedreiging iets van die verlede behalwe die ekonomiese sanksies en sportboikotte. Ek het beleef hoedat ons Springbokke wat toe al vir baie jare as rebelle moes speel….die magtige All blacks, die Engelse, die Aussies, ens. aandurf.

Ek was deel van die elitemagte van die Republiek van Suid-Afrika en ons het gespog met suksesse om terroriste te neutraliseer en misdaad effektief in bedwang te hou.

Toe my toegewyde poliesmanpa einde 1992 op vervroegde pensioen aftree… sonder dat hy eintlik gepraat het oor sy keuse… het ek min geweet hoekom en wat kom!

Ek het hom en sy geslag generaals met minagting bejeën oor hulle gedurf om ons jong onervare lede net so te los en hulle pensioen te gaan geniet.

Ek het ná 7 jaar diens in die ou SAP tot ‘n ontnugterde besef gekom hoedat dít wat eens ons trots was in die hande van ongeletterdes, onbekwames en skurke beland het.

Ek het vir die volgende 15 jaar eerstehands beleef hoedat dít waarvoor ek en my pa en sy broers ons lewens opgeoffer het, vriende en familie aan die dood afgestaan het, baklei het vir reg en geregtigheid… nou die oorsaak is van die sg. intellektuele agterstand waarmee die sg. “nuwe generasie” moet werk, bevorder word, poste kry en dus die room van seggenskap en salariskerwe beklee… terwyl ek in 18 jaar een trappie gevorder het op die rangstruktuur van die SAP. Terwyl onbekwame, ongekwalifiseerde juniors van agter af tot drie range per jaar verniet kry en my en duisende ander wittes verby is op die hiërargie.!!! DIE ERGSTE IS: ONS HET DIT AS REG EN GOED AANVAAR!!!!!!

NOU VRA EK VIR PIK BOTHA EN SY UITVERKOPERS!!!:

DINK JY DIS LEKKER OM SÓ TE LEEF IN JOU EIE LAND??? DINK JY EK EN DUISENDE AMPTENARE VERDIEN SULKE BEHANDELING????

DINK JY DIT WAS ‘N MAKLIKE BESLUIT OM NET NA 23 JAAR DIENS TE BEDANK OMDAT EK NIE EEN ENKELE ONREGVERDIGE AANSTELLING MEER KON VERDUUR SONDER OM MY MISDAADVRYE GESKIEDENIS IN GEVAAR TE STEL NIE???

DINK JY DIS LEKKER OM DEUR FOT’O-ALBUMS TE BLAAI EN DIE HERINNERINGE MET ‘N WRANG SMAAK IN DIE MOND TE BETRAG???

MET DIE WETE DAT ALLE LEWENS WAT OPGEOFFER IS VIR DIE BEHOUD VAN ONS LAND…VIERNIET WAS????

Ek is nie meer kwaad nie!! Ek is vasberade om die onreg te vergeld!!! AL NEEM DIT DIE RES VAN MY LEEFTYD IN BESLAG!!!!

Ek is ook nie onnosel om myself bloot te stel nie.

EK WIL SIEN DAT PIK EN ROELF EN VERAL DE KLERK SAL KENNIS NEEM VAN DIE WOEDE EN DIE VERSLAENHEID VAN HULLE VOLK OOR WIE HULLE AANGESTEL WAS.

NOU HET JY DIE VERMETELHEID OM NA AL DIE TYD TE SEG DIT WAS NIE JULLE OOREENKOMS NIE?????? WAAR WAS JULLE DAN AL DIE JARE WAT DERDUISENDE MENSE SE GESINNE EN LEWENS OP&%$$# IS????

EK WIL SIEN DAT DAAR ‘N BEWEGING OPSTAAN WAT NIE NET DIE VERDRUKKERS NIE, MAAR OOK DIE UITVERKOPERS SAL LAAT HARDLOOP. ONS SAL REGKOM SONDER JULLE!!!

Hoe kan ek ‘n trotse Suid-Afrikaner wees?

trots_suidafrikaansdeur Ian Golombick

As die strate lyk soos vullishope want die meeste mense gooi hulle vullis net waar hulle wil,  As jy na die bevolking kyk, is die meerderheid van hulle anderskleurige mense; dus kom die meeste vullis van hulle af.

As ons president ‘n gekkery van die huwelik maak en dan sê: “It’s my culture.”  Ek hoop regtig nie hulle mag meer as 10 vroue hê nie want ek sal sukkel om by te hou want ek het net 10 vingers om op te tel.

As die leier van die jeugliga wat amper oud genoeg is vir pensioen goed kwytraak wat niks met sy pligte te doen het nie en niks met die jeug uitrig nie… wat wel sy plig is.

As elke tweede minister in die regering of in die koerante is oor bedrog of  korrupsie en swak dienslewering.

As die polisie wat die wet moet toepas van die misdaad in die land pleeg.

As werkers in die staatsdiens net werk toe kom om ‘n salaris te kry al doen hulle heel dag niks nie.

As tenders en kontrakte na die buiteland toe gaan pleks daarvan dat óns dit hier kan doen en ons kan want ons het al baie dinge reggekry in die verlede; ek kan hulle opnoem.

As stakers alles verniel en afbreek. As hulle oor dienslewering betoog, dan brand en breek julle juis die toerusting waaroor hulle betoog.  Hulle brand ‘n skool af want daar is nie genoeg skole nie; dit maak nie sin nie.

As hulle ons laat glo dat die paaie opgegradeer word vir die 2010-sokker maar nou sit hulle tollhekke met buitensporige tariewe op.

As jou regering vir mense om elke hoek lieg en bedrieg net sodat iemand uit ‘n tender kan ryk word.

Ek sê nie apartheid was reg nie maar almal het ‘n woonplek gehad. Daar was werk vir almal, mediese dienste en misdaad was beheerbaar.  Baie anderskleurige ou mense het dit ook al teenoor my erken.

Kyk hoe lyk ons hospitale, ons treine, openbare toilette, ens., ens., ens.

Kyk na al die geweld en snert in ons skole.  Kyk net hoeveel werklose blankes is daar en hoe het die blanke volk verarm.  As jy die telefoon optel en skakel omdat jy ‘n probleem het met jou krag of telefoon …..eisj jy kom net nie geholpe nie.

Kinders is nie meer kinders nie omdat hulle nie meer by mekaar kan gaan speel nie… hulle kan dit nie waag om alleen in die strate te loop nie.  Drank is jare gelede by die drankwinkel gekoop en vandag is daar ‘n sjebien op elke hoek.

Brandweermanne steel nou parfuum om skelm te gaan verkoop om bietjie beter te kan lewe. Wanneer jy ‘n bloulig agter jou sien, weet jy nie of  jy moet aftrek of vet gee nie… mens kan niemand meer vertrou nie.  Laat mens wonder hoekom so baie mense oppak en Suid-Afrika verlaat.

Drank mag nie meer geadverteer word nie en tabak gaan ook gestop word maar kyk gerus al die ponografie en seks op TV… geen wonder daar is soveel verkragtings nie.

Elke keer as ‘n blanke sy mond oopmaak en sy mening lug, dan word daar gesê dit is rassisties maar ander mag sê net wat hulle wil en daarmee is niks verkeerd nie.  Dit is hoekom ek maar hier met myself gesels en my sê sê.