Leon Lemmer: Die lot van Afrikaners en ander blankes in Kenia

Daar was voorheen twee groot koloniale gebiede in Oos-Afrika: Duits-Oos-Afrika en Brits-Oos-Afrika. Die Duitsers en Britte het kwaai meegeding om handel vanaf die ooskus met Sentraal-Afrika (veral Uganda, maar ook Rwanda, Burundi en die Kongo) te bedryf. In 1890 het die Duitsers en Britte ‘n wedersydse ooreenkoms gesluit. Albei het spoorlyne gebou om die binneland toeganklik te maak. Na die nederlaag van die Duitsers in die Eerste Wêreldoorlog het Duits-Oos-Afrika in 1919 (nadat dit sedert 1897 ‘n Duitse kolonie was) as Tanganjika ‘n mandaatgebied van Brittanje geword; tot onafhanklikheid in 1961. Eilande aan die ooskus, soos Zanzibar en Pemba, was sedert 1890 Britse gebiede. In 1964 is hierdie eilande by Tanganjika ingelyf en staan die land sedertdien as Tanzanië bekend, met Swahili en Engels as amptelike tale.

Brits-Oos-Afrika het in 1895 ‘n Britse protektoraat en in 1920 die kolonie Kenia geword, met ooskus-eilande, soos Zanzibar en Pemba, aanvanklik administratief deel daarvan. In 1963 het Kenia onafhanklik geword, met Swahili as enigste amptelike taal. Hoewel die land se naam en spelling nie in 1963 verander het nie, word verwag dat Kenia voortaan met ‘n kort pleks van ‘n lang e uitgespreek moet word. Dit staan in CS (Christene) Nicholls se boek, Red strangers: The white tribe of Kenya, London: Timewell Press, 2011, 332p; Amazon Kindle $11,39): “The powers in Whitehall decided that the pronunciation should have a long e, and Keenya became the pronunciation until independence in 1963 when it reverted to Kenya with a short e” (Kindle 2679). My teks is op Nicholls se boek gebaseer.* “The Kikuyu people described the white men who came to their lands in the late nineteenth century as ‘red strangers’; hence the title of this book” (94).

[* Ek het nie toegang tot Gerrit Groen se doktorale proefskrif nie: “The Afrikaners in Kenya, 1903-1969”; Michigan State University, 1974. Brian M du Toit se boek is beskikbaar maar onbetaalbaar duur: The Boers in East Africa: Ethnicity and identity, Westport: Bergin & Garvey, 1998, 224p; Amazon Kindle $142,96. Ek moet en wil nog Janet McIntosh se boek lees: Unsettled: Denial and belonging among white Kenyans (University of California Press, 2016, 307p; Amazon Kindle $23,93). Sy gebruik die frase “structural oblivion,” wat ten minste polities op Afrikaners in die nuwe Suid-Afrika van toepassing gemaak kan word.]

Nicholls se onderwerp is die tydperk van bykans sewentig jaar (1895-1963) waartydens blankes Kenia ontwikkel het. Sy vind dit nodig om hieroor te skryf omdat dit byderwets geword het om blankes en kolonialisme sonder meer te verdoem. “The truth remains that there was a great deal of good, and few people are prepared to stress this. I try to do so” (57). In die teks skemer dit egter telkens deur dat sy liberalisties gesind is. Tog stel sy die alternatiewe en meer positiewe siening van Kenia se blankes op ‘n verdienstelike manier. Die boek getuig van deeglike navorsing, wat in sowel Kenia as Engeland gedoen is.

Die outeur beklemtoon die harde werk wat dit van blankes in Kenia geverg het om die ongerepte natuur in plase te omskep. Groot ontberings moes verduur en talle gevare getrotseer word. Malaria en leeus het vir die pioniers groot probleme veroorsaak. “In Africa you can do nothing in a hurry, except it be to die” (314). Talle boeke en artikels is oor die Wanjohi of “Happy” Valley gepubliseer, bv Nicholas Best se Happy Valley: The story of the English in Kenya (2013, 235p; Amazon kindle $9,11) en Juliet Barnes se The Ghosts of Happy Valley (2013, 304p; Amazon Kindle $12,09). “The antics of this wealthy and un-representative coterie, notorious for its licentious and irresponsible behaviour, have attracted all too much attention, whereas the real creators of what became the flourishing British colony of Kenya have languished in relative obscurity. It is one of my purposes to redress that balance” (70; ook 3762).

Die Britse bedrywighede in Kenia het in 1887 begin toe die British East African Association (vanaf 1888 bekend as die Imperial British East Africa Company – IBEAC) ‘n konsessie van die sultan van Zanzibar vir handel in Oos-Afrika noord van die Umba- en suid van die Kipini-rivier ontvang het. “Most of the territory seemed empty” (400). Oor die Eldoret-omgewing, waar Afrikaners hulle sedert 1903 op die hoogland gevestig het, word gesê: “No Africans seemed to live there in any numbers” (2183). In 1895 het die Britse regering die bates van die IBEAC oorgeneem (595). ‘n Ooreenkoms soortgelyk aan die Britse een het tussen die sultan van Zanzibar en die Duitsers vir handelsbedrywighede suid van die Umba-rivier bestaan (132). Arabiere en Indiërs was toe al lank aan die kus gevestig (152) vir handel in bv slawe en ivoor (171).

Die groot probleem in handel met Uganda (sedert 1895 ‘n Britse gebied) was om die Taru-woestyn te oorbrug. Om te verhoed dat die draers van goedere uit ‘n konvooi dros en almal van dors sterf, of deur diere of swartes gedood word, is hulle vas aan mekaar geketting (184). Dit werp ‘n ietwat ander lig op hierdie saak as die een wat deesdae gewild is. Die opperhoofde deur wie se gebied gestap is, is beloon (199). Bowendien moes die handelaars hulle goedere voortdurend teen diefstal beskerm. Talle mense is in die konvooie en elders vermoor, bv ‘n konvooi van 600 mense in 1896 (500). “The continual strain and anxiety about the natives tells on one pretty heavily” (440). Lede van stamme soos die Kikoejoe en Maasai het groot probleme vir die blankes in die binneland veroorsaak (470). Aan die kus het Somaliërs ‘n oorlas van hulleself gemaak (852). Hierdie mense was “utterly different” van die blankes (666). Probleme met Somaliërs kom in die 21ste eeu steeds in Kenia en elders voor.

Toe die spoorlyn van Mombasa tot aan die Victoria-meer gebou is (1896-1903), “land for one mile on each side of the track was bought by the railway” (759) van die swart stamme wat aanspraak op eiendomsreg gemaak het. “A telegraph line was built alongside the railway as it went inland … but Africans repeatedly stole the wire to adorn their bodies, for it was the height of fashion to wind it round one’s ankles, calves and arms” (877; ook 1767). In Suid-Afrika is kabeldiefstal in die 21ste eeu steeds ‘n groot probleem. Indiese arbeiders is vir die konstruksie van die spoorlyn gebruik. Oor hierdie onderwerp is daar JH Patterson se boek, The man eaters of Tsavo (1907; Amazon Kindle $1,13). Die Britse bewind het Indiërs dikwels ook as soldate en polisiemanne aangewend; soms ook Soedanese soldate. Dit verduidelik die ontstaan van die groot Indiese bevolking in Kenia.

Sommige blankes wat die spoorlyn help bou het, het besluit om hulle in die land te vestig (1016). Blankes is aangemoedig om na Brits-Oos-Afrika te kom om die land te ontwikkel en die spoorweë lonend te maak (945). “The first settlers bought land from Africans” (704; ook 1022), “paying for it with cattle and trade goods” (725). Onder die swartes was daar nie so iets soos individuele eienaarskap van grond nie (719). “Confidence was high, the ambition to civilise seemed laudable and communications were vastly improved, with steamship and telegraph minimising the world’s distances” (962). Na die Anglo-Boere-oorlog (1899-1902) is immigrasie vanaf Suid-Afrika aangemoedig, “where many of the men who had fought in the Boer War had stayed on” (982), bv Australiërs (1022, 1252). Suid-Afrika is beskou as ‘n “reservoir of Afrophile Europeans” (989) wat tot die ontwikkeling van Oos-Afrika kon bydra.

Aanvanklik is “a chequerboard policy of settlement, intermingling whites and Africans” gevolg, “to make it easier to obtain African labour and … to civilise the native peoples more swiftly” (1022). In die 21ste eeu het die ANC ‘n soortgelyke beleid in Suid-Afrika. Blankes mag nie monokulturele enklaves vorm nie. Swart woongebiede word in of naby tradisioneel blanke woongebiede ontwikkel, glo om arbeiders nader aan hulle werkplekke te vestig. In werklikheid is die doel gedwonge rasse-integrasie, wat meebring dat blankes toenemend onveilig voel. In 1905 is in Brits-Oos-Afrika van hierdie rassebeleid afgesien en is die swartes eerder in reservate gehuisves (1022). Dié nuwe beleid het blanke immigrasie gestimuleer. In 1902 was daar net 17 blanke landbouers, 70 in 1903 en 360 in 1904 (1041). Daarna het die blanke boere vinnig meer geword. In 1918 was daar 1 195 (1162, 1239). Na sowel die Eerste as die Tweede Wêreldoorlog het baie blanke oudgediendes hulle in Kenia gevestig.

“The newcomers camped on their land in tents until they built grass huts (bandas) and rondavels of mud, wattle and grass thatch. These were whitewashed and floored with polished cowdung” (1062). Seekoeivet is vir beligting in lampe en vir die maak van kerse gebruik (1062, 2174). “The life was far from easy and most new farmers lost rather than made money” (1068). “The problem of acquiring African farm labour was perennial” (1075), want dit was in die na-slawerny era. Daarby het die Britse owerheid geredeneer: “their first loyalty was to Africans” (1081). Soos dit by geleentheid gestel is: “The natives had been licked into shape” (1363). “A hut tax was introduced by the government in 1901, mainly to persuade Africans to work for wages in order to pay it. It had limited success and by 1910, when the labour situation was critical, a poll tax was introduced to encourage into work those African males, mainly of the warrior class, who did not pay the hut tax” (1087). Sommige swartes het bv veediefstal bo werk verkies (1108); ‘n probleem wat steeds met ons is.

“In order to control a few undesirable whites, who had come up from South Africa in 1903, the Foreign Office sanctioned the creation of ten new police officer and subordinate grade posts, which could be recruited locally. The men appointed succeeded in expelling the unwanted whites. Since settlers refused to submit to the authority of African policemen, a tiny contingent of white constables was appointed in 1908 to deal with settler matters” (1181).

Hierdie “undesirable” of “unwanted whites” was moontlik Britte of ander Engelssprekende blankes, want onmiddellik hierna skryf die outeur: “The British South Africans were not the only immigrants from that part of the continent. Their former enemies, the Boers, also found their way from South Africa. To escape an economic depression in their own land, several went to German East Africa (GEA) from 1903 onwards, but finding life almost as harsh there, thirty-three of these families trekked into Kenya in 1906 … They were not quite the first Boers to arrive. One of the Van Breda brothers had come to the EAP [(British) East Africa Protectorate] in 1903; in 1904 the Arnoldi family, another Van Breda brother and John de Waal made the journey; in 1905 six families [and] in 1906 twelve more families (excluding those from GEA) appeared; and in 1907 a further seven families joined them” (1202). “W J (‘Bon’) Van Breda was murdered by two Elgeyo tribesmen on his farm in 1907” (1209). Die euwel van plaasmoorde is steeds met ons.

“After no notice was taken of this crime by the authorities, six months later ten of the neighbouring farmers got together, met at Arnoldi’s Drift with arms and ponies, and staged an expedition to intimidate the DC [District Commissioner]. The Governer hurriedly sent KAR [King’s African Rifles] reinforcements up from Nairobi, the murderers were dealt with and the incipient rebellion fizzled out” (1209). Dit toon dat verset ‘n onverskillige owerheid tot optrede kan aanspoor.

“The largest influx was yet to come. Jan Janse Van Rensburg, a prominent Transvaal farmer from the Bethal district, was a roikop [rooikop? hensopper, hanskakie], someone who had collaborated with the British in the Boer War. Such people were often ostracised in their home districts … [Van Rensburg] gathered together fifty-eight Boer families … sailed … to Mombasa, arriving on 12 July 1908. The party consisted of 247 people, forty-seven wagons and ninety horses. In Nakuru they bought oxen to pull their wagons and trekked up the other side of the Rift Valley, to Londiani and onward to the Uasin Gishu plateau, where they selected farming land near Sergoit rock. In 1911 another large group, sixty families led by CJ Cloete, a prominent farmer from the Bethlehem district of the Orange Free State, arrived on the Uasin Gishu plateau, which now housed 900 Boers, a quarter of the country’s white population. By 1916 there were 1 177” (1212). In 1913 het Charles en Edmund de la Harpe en J Bertram Steyn, “who had fought for the British in the Boer War,” op die plato plase gekoop (2181).

Ek kon verstaan waarom Afrikaners na die Anglo-Boere-oorlog na Argentinië, Angola en Duits-Oos-Afrika uitgewyk het, want hulle wou nie onder Britse bewind wees nie. Afrikaners wat na Brits-Oos-Afrika geëmigreer het, het egter nie Britse onderdanigheid ontsnap nie. Die feit dat sommige van hulle hanskakies was, verduidelik waarom hulle na ‘n Britse gebied geëmigreer het. Maar nie alle Afrikaners wat in Kenia gewoon het, was verloopte Afrikaners nie. Byvoorbeeld, dit geld in die meeste gevalle waarskynlik nie diegene wat aanvanklik in Duits-Oos-Afrika ‘n bestaan probeer maak het en hulle daarna in Brits-Oos-Afrika gevestig het nie. Hierby kom die feit dat Afrikaners die Britte in Kenia van naderby leer ken het. Dit het veroorsaak dat Afrikaners saamgestaan en baie van hulle ware Afrikaners gebly of geword het, so hier onder blyk.

Gedurende die Eerste Wêreldoorlog was daar kritiek op Afrikaners wat nie die wapen teen die Duitsers wou opneem nie. “But it was only a small minority of Afrikaners who refused to serve in the British forces. Conscription was introduced in December 1915, and in mid-1917 seven Afrikaners were brought to trial for not reporting for duty, and were given six-, nine-, and ten-month prison sentences” (2409). Na die Eerste Wêreldoorlog het talle Britse oudgediendes hulle in Brits-Oos-Afrika gevestig. “The South African influence in settler affairs was diminished, because many of the new farms were in the Uasin Gishu area” (2490).

“The attitude of the British settlers towards the Boers was mixed. Oblivious of the roikop element, Lord [Bertram] Cranworth [1877-1964] voiced his disapproval of ‘the formation in our midst of a solid mass of utterly disloyal colonists, speaking their own language and having their own church.’ He was correct in thinking the newcomers were disinclined to mix with the British, for the Boers set up separate schools for their children and worshipped in their own churches. Their isolation was enhanced by the plateau’s remoteness from the rest of the country. In the rainy season it could take six weeks to travel from Londiani along the dreadful road to Eldoret, a new settlement in the midst of the Uasin Gishu farms. But the Boers were reluctantly accepted because they were crucially useful to the British farmers of the EAP during these years before tractors became available. Since they were the only ones who could train and handle teams of oxen, they undertook all the contract ploughing for other farmers. Many of them became hired hands on non-Boer farms, and they specialised in training oxen. Others ran transport … British settlers often castigated Boers for their poverty, while turning a blind eye to hardship among those of their own nationality” (1225). Die outeur voeg later by: “The European and Boer communities did not always mix well, for the British regarded some of the Boers as lazy and indigent, while the Boers disapproved of the farming methods of the British” (2160).

Voor onafhanklikheid in 1963 was Kenia wat sosiale opset betref ‘n tipiese Britse kolonie. “The segregation of white and Indian living areas was established in these years, following the practice in India. Africans working as house servants began to live in huts beside their employers’ dwellings, and the rest lived in African areas. The three races did not mix socially. The whites considered themselves at the top of the social hierarchy” (1733). “Clubs in the EAP were an essential part of the social fabric, embracing and uniting as they did people of their own kind in an alien country” (1780). “As in India, the society created by the whites in Kenya was one in which sport and clubs played a prominent part. People wanted to socialize with others of their own kind, and clubs and hotel bars were natural meeting places for those who travelled into settlements over appalling roads to get supplies or conduct business” (3184).

“Whites very rarely sought the friendship of Africans” (3683). In sommige kerke was daar rasseskeiding, bv, wat blankes betref, “to reserve some of the church furniture for themselves for reasons of hygiene” (1868). “The hospitals were firmly racially segregated” (1943). “Not until 1957 did the first multi-racial hospital open” (4677). “There was racial segregation in death as in life” (1868) met aparte begraafplase vir die rasse. “White women never took African lovers. There was a law against this – Ordinance no 7 of 1913” (3323). “Sexual assaults on white women by Africans were extremely rare” (3346). “Members of mixed marriages and their offspring – the 1931 census recorded 205 ‘half-castes’ – were ostracised and therefore kept very much to themselves” (3675). “Social stigma and ostracism were hard to bear, and immigrant whites with liberal ideas soon began to conform to the norms of Kenya’s European society” (3689). Teen die einde van die 1930’s was daar in City Park, Nairobi, “three sets of swings – for whites and Indians and Africans” (3626).

“Private and public education systems emerged side by side in die EAP. As in India and South Africa, there was firm racial segregation. Segregation even occurred, though voluntarily, among whites, with Boer and Briton attending different schools on the Uasin Gishu plateau” (2015). Skoolonderrig het veel te wense oorgelaat. “Many people were now [1918] having to send their children to South Africa to be educated” (1979); ook na Brittanje. “Education on the [Uasin Gishu] plateau was contentious, because many Boers wanted their children taught in Afrikaans, whereas the government thought this would be divisive. And so the farmers of the Uasin Gishu had to provide their own education for their children – between 1911 and 1912 six farm schools were opened on the plateau. Three did not last long and were closed by 1915 though the farm school system lasted till 1939. The Revd MP Loubser, a Boer pastor who united the three Dutch Reformed churches around Eldoret and established a single place of worship, would not compromise on the language of instruction and started his own school, Broederstroom, in 1911, with all lessons in Afrikaans. He also began a second school at Sergoit” (2003). Wat taal betref behoort Loubser vir ‘n hedendaagse hanskakie soos Wim de Villiers as voorbeeld te dien. Loubser het die drie Afrikaanse kerke in Kenia verenig; iets wat die hedendaagse Afrikaanse kerkleiers steeds nie kan doen nie. Pleks daarvan word onsuksesvolle pogings aangewend om die blanke NG Kerk en die oorwegend nie-wit Verenigende Gereformeerde Kerk saam te snoer.

Toe Brits-Oos-Afrika in 1920 die kolonie Kenia geword het, is die eerste algemene verkiesing gehou. Die Indiërs was meer as die blankes en hulle het hulle polities by die swartes geskaar (2517) en die swartes teen die blankes opgestook (2841). Alfred Milner (1854-1925), die Britse minister van kolonies (1919-1921), wou in geen opsig teen Indiërs diskrimineer nie. “The whites realised they would be outnumbered and overwhelmed if Indians were allowed to vote and to own land in the highlands, and their reaction to Milner’s pronouncement was to plan sedition … rebellion against the government seemed the only possible response” (2524). “The whites demanded complete segregation of Indians, no alienation of land in the highlands to Indians and the restriction of Indian representation in the Legislative Council” (2531). “The Kenya whites boycotted all Indian businesses” (2545). “It seems extraordinary that the whites engaged in sedition, but when the alternative is possible disaster, a man will gamble” (2553). “The settler force was put in a state of readiness” (2568). ‘n Afvaardiging van drie setlaars is na Londen vir samesprekings. “When the Governor and delegation reached London some weeks later, a compromise was worked out, and the rebellion died away. Essentially the settlers had got what they wanted” (2589). Dít toon: Weerstand teen politieke onreg kan die verlangde resultate lewer. Daar sonder sou die owerheid die blankes se regte al hoe meer geminag het.

Na die Eerste Wêreldoorlog “Africans expelled from the missions … began to form their own independent churches and schools, which became foci of opposition to white rule” (2856). “African discontent at white rule, increasingly evident in the 1920s through the development of African political organisations (often thought to be due to the subversive influence of the missionaries and the Indians) served to consolidate the small settlers’ benevolent feelings towards Britain, because it was obvious that Kenya’s whites could not put down a large African rising, but would be dependent on the importation of imperial troops” (2947). In Suid-Afrika het sommige kerklike ampsdraers op ‘n soortgelyke manier die blanke bewind ondermyn.

“Essentially the whites of Kenya became a society of landed gentry in the 1920s, with Africans representing the working class, and Indians comprising the lower middle class of clerks and traders. Among the whites … at the bottom of the heap were poor whites, many of them Afrikaners … Many locally educated white lads were working with Africans in the garages and railway workshops … Some of them were from Afrikaner families, but by 1931 the Afrikaners, who had formed such a large proportion of Kenya’s whites earlier in the century, had shrunk to only 7 per cent of the European population” (2952). In 1926 is twee diepwater-vasmeerplekke in Mombasa se hawe gebou en in 1929 nog twee. “The construction company imported some of the toughest of South Africa’s poor whites as workers” (3132). “Most Europeans were wary indeed of the potential appearance of ‘poor whites,’ a group much despised [?] in South Africa” (3705).

“Settlers communicated with their African employees in a simplified version of Swahili, often called ‘kitchen Swahili'” (3034). Op ‘n soortgelyke manier word daar na proto- of aanvangs-Afrikaans as ‘n kombuistaal verwys. Dit is ‘n deursigtige, polities gemotiveerde poging om die oorsprong van Afrikaans te ontwit. “Life in Kenya was very comfortable until the newcomers were hit by the hard economic fact that farming in Kenya was usually unprofitable” (3034). “Kenya had more people from [the] social elite than Southern Rhodesia, with its [white] population of 30 000 to Kenya’s 9 651 in 1921” (3046).

Teen die 1930’s het staats- en veral private skole dermate verbeter dat “very few children were now sent to Britain or South Africa for schooling” (3242; ook 3268). “The creation of schools gave the whites confidence in their future in Kenya, instilling in them a sense of permanence, however misguided” (3288). “The Central School in Eldoret, a government school, had better results than Nairobi European School. Establised in 1915, by 1916 it had fifty students, and by 1919 three-quarters of its students were from Boer families. Broederstroom, with its curriculum taught in Afrikaans, continued until 1939. During the 1930s the farm schools collapsed” (3275). My indruk is dat die hanskakies die Engelse Central School ondersteun het en die ware Afrikaners die Afrikaanse Broederstroom-skool. Maar vanaf 1940, dus na skaars meer as ‘n geslag (30 jaar), het al die Afrikanerkinders Engelse skole bygewoon. Dieselfde proses is besig om hom in die nuwe Suid-Afrika te voltrek.

Die 1930’s was moeilike jare, gekenmerk deur ‘n resessie, droogte en springkaanplae (3378). “The debts of white entrepreneurs in Kenya exceeded £8 million in 1931, causing banks to take drastic measures and limit overdrafts. The farmers’ lot was eased by the establishment of a Land Bank that year, offering loans at very low interest rates, over a repayment period of thirty years. Most farmers took advantage of this and thus hung on to their land” (3458).”By 1939 … most white landowners in Kenya were drowned in debt” (3400). Die Britte het steeds nie danig baie van die Boere gehou nie. ‘n Engelsman het in 1935 geskryf: “I note that your last list of applicants for land is composed entirely of Dutchmen [Boers]. Do we want to convert Kenya into a Dutch colony? Any whites may be better than no whites, but I think we should try to get Englishmen as much as possible” (3487). Die ontvanger van hierdie boodskap het geantwoord “that it was important to increase the white population ‘in consideration of the undoubted menace which threatens from other quarters,’ and that the right kind of Afrikaner made a good colonist. The hypothetical menace was that posed by Indians, whose number, at 36 461, was double that of the whites … White immigration expanded … very slowly in the 1930s” (3486).

Robert Brooke-Popham (1878-1953), goewerneur 1937-1939, wou nie Joodse immigrante hê nie: “With the Indians and the Goans and the Arabs and the Somalis, quite apart from the Dutch [Afrikaners], I feel that another community problem must be avoided” (3508). “Brooke-Popham found that Kenya’s white colonists did not speak with only one voice, except when it came to their dislike of Indians” (3599). Hy het ‘n brief aan sy opvolger geskryf, “stressing that the real object of white settlement was not merely the material development of the country, but the creation of a nucleus where British ideals and traditions could be preserved and whence they could spread. Kenya should look north to England for guidance and not south to the Afrikaans-speaking community, while the British element must be paramount in the highlands and not swamped by other European nations or the Jews” (4346). In 1934 het die Morris Carter Land Commission die beleid van “keeping the highlands white” herbevestig. “No African, Indian or coloured person could buy or lease land in the privileged area” (3551).

“In 1934 the East African Women’s League discovered that there were 357 white children of school age receiving no education, and most of them were Afrikaners. Afrikanerdom was resilient and determined to retain its cultural integrity in the face of British domination, and the government’s plan to lift some of its children from ‘poor white’ status was unsuccessful. The more extreme whites advocated sterilisation and repatriation to South Africa of the Afrikaners they considered undesirable. Gradually, however, the Afrikaners became more reconciled to their children being educated in government schools, with English as the language of instruction, rather than at farm schools where pupils were taught in Afrikaans. The government made a concession in 1930 when it accepted that Afrikaans could be taught in schools as a foreign language if there was sufficient demand for it” (3717). Aan die Universiteit Stellenbosch klink ‘n soortgelyke refrein deesdae op: Klasse sal in Afrikaans aangebied word mits daar voldoende aanvraag daarvoor is.

“Several Afrikaner families moved to Rumuruti and in 1932 their dominee, Revd MP Loubser, laid the foundation stone of a magnificent new Dutch Reformed church” (3782). “In 1935 there were 113 Afrikaner children in farm schools compared with 122 at the government Central School in Eldoret … When the Afrikaner Broederstroom School closed in 1939, most of its pupils transferred to the Central School. The [Afrikaans] school at Rumuruti, which had reopened, closed in 1937, and all 122 children of the district of primary-school age were forced to go to [the English] Nakuru School … The high cost of boarding … meant that many Afrikaners were denied secondary education” (3723)

“Kenya’s white population was estimated as 22 808 in 1939” (4029). “By the close of 1940 Kenya’s [war] forces numbered 75 000, of whom 25 000 were South African” (4051). “Certainly a beneficial side-effect of the war was the tarring of some roads, such as a stretch north of Nanyuki … The South African troops brought with them road construction companies made up of civilian road engineers and in a few months the roads to Wijir and Marsabit were the best in the country. The troops also bored for water all over the Northern Frontier District” (4094). ‘n “Wartime tragedy was the loss of a South African Air Force flying boat and its thirty-five passengers on Lake Victoria” (4120). Italiaanse krygsgevangenes “tarmacked the road between Nairobi and Naivasha” (4305).

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog “the government conscripted African labour to work on farms, an enormous help to farmers … For the first time white farmers began to make substantial profits and became economically secure. The Afrikaner farmers shared in the prosperity and there is no further mention of a ‘poor white’ problem in Kenya” (4298). Pleks van ledigheid en parasitisme as onaantasbare menseregte te beskou, kan daar myns insiens ‘n sterk saak vir omsigtig ingestelde gedwonge arbeid uitgemaak word.

“Towards the end of the war a new Governor, Sir Philip Mitchell, reminded the home government that … ‘there should be a vigorous and well established British settlement in these highlands, for without it there is no hope … of creating here a permanent structure of enlightenment and civilisation” (4374). “The settler elite … looked down upon the South African Lady Mitchell, with her lack of social skills and shyness and dislike of entertaining … ‘She was … without that veneer of manner that can ease encounters between strangers'” (4398).

“In October 1944 the first African became a nominated member of the [Legislative] Council … Africans and Indians now united in opposition to European political hegemony and economic dominance” (4367). “Mitchell found it hard to hide that he considered most European elected members of the Legislative Council of low intellectual calibre, and that he wanted Indians, Africans and Arabs to join them, and on the front benches too – though he was in no doubt that colonial government would have to remain until there were far more educated Africans in the country” (4405). “Mitchell … moved towards a type of multi-racialism” (4412). Soos in Suid-Afrika was dit die begin van die einde van die blanke bewind in Kenia.

“In 1948 a census was held, the first since 1931, and the figures that emerged from it showed that the country had 29 660 whites, 5 251 120 Africans and 97 697 Indians and Goans. This made whites 0.55 per cent of the population, compared with the 19.5 per cent (513 008) of the largest tribe, the Kikuyu. In 1953 it was estimated that there were 42 200 whites and in 1956 57 700. Despite their steady increase, the Kenyan whites were not as numerous in 1948 as those in either Northern Rhodesia (50 000) or Southern Rhodesia (160 000)” (4418). Demografiese verswelging deur nie-wittes, veral swartes, was ‘n deurslaggewende faktor in die ondergang van blanke politieke mag in Kenia, Zambië, Zimbabwe, Namibië en Suid-Afrika.

“The social separation between the races was partly due to different patterns of living. Africans in villages and the countryside had ways of life and standards of hygiene so at variance with those of whites that the latter could not contemplate social intercourse. The common view of Africans by whites was described [in 1955] by a Medical Officer of Health: ‘The African labourer is regarded by the European farmer as being lazy, irresponsible and unreliable and there is certainly some excuse for this opinion as his output of work is low no matter what wages he receives. It is therefore uneconomical to pay good wages. Constant European supervision is required to maintain a reasonable standard of output of work, and so the farmer tends to employ no labour in excess of the number he can personally supervise. Consequently the available land on his farm is not fully developed'” (4571). “Even missionaries, usually the most enlightened of the whites, could be reluctant to invite Africans into their homes” (4584).

“From 1948 a movement (called Mau Mau from 1951) began to hold oathing ceremonies … [It] began a campaign of violence and intimidation against Kikuyu headmen and chiefs in 1951 … People who refused to co-operate with the taking of oaths were punished or killed” (4808). “Capital flowed into the country until the outbreak of the anti-white Mau Mau movement in 1952, when it was reduced by 90 per cent as fear mounted for Kenya’s stability” (4462). “The standard of living and privileged position of the whites was bound to engender envy and resentment among Africans in the new, post-war, egalitarian world” (4591). Blankes se standpunt “arose from a fear of being swamped by the huge African majority and what the whites considered was a very inferior, even uncivilised way of life” (4599). “Mau Mau members usually went for soft targets and good employers, whose workforces were reluctant to co-operate with Mau Mau” (4884). “The Mau Mau rebellion left whites disillusioned and bitter” (5190). Soos in Kenia is ‘n terreurveldtog in Suid-Afrika teen blankes en nie-radikale swartes gevoer. Die “bevryders” het geen gedrag van hulle as te onbeskaaf beskou nie; hoe skokkender, hoe beter. In Afrika en Amerika is geweld ‘n beproefde manier waarop swartes kry wat hulle wil hê. Desnieteenstaande word dit van blankes, en net die blankes, verwag om herhaaldelik om verskoning vir beweerde immorele gedrag te vra.

“The Kenya Regiment, previously regarded as a necessarily all-white body intended to counter black unrest, was ordered to become a multi-racial force. Only the Afrikaners put up much opposition … The Kenya Police Force … began to train large numbers of African officers towards the end of the 1950s. Many white officers left Kenya to seek their fortunes elsewhere” (4952). In die nuwe Suid-Afrika is die vertroue wat blankes tradisioneel in die weermag en polisiediens gehad het, op ‘n soortgelyke manier vernietig.

“In the Eldoret region the longstanding tensions between the Afrikaner and British settlers continued in the education field. By 1945 the Central School in Eldoret had 96 per cent of Afrikaans-speakers. The whites of British origin, particularly those from families of officials in Uganda sending their children to Kenya for their education, put pressure on the government, which had in any case to finance a new school to take the increased number of white children in the area. The Hill School was opened in Eldoret in 1945 … The Central School was renamed the Highlands School. So the predominance of Afrikaners in the Highlands School continued – in 1951, of its 214 pupils, only thirty-nine were non-Afrikaners. Two years later, all 107 pupils from Uganda went to the Hill School. In 1956 the Highlands and Hill Schools were combined … Within the new Hill School differences between Afrikaner and British pupils continued, though the staff tried to counter any bullying” (4639).

“The problem solved itself when all the Afrikaners but a handful left around the time of independence in 1963. Ten years after independence only a dozen families remained. In 1996 none but the Krugers and du Toits in Eldoret, the Steenkamps in Kitale, the Prinsloos in Nakuru and the Retiefs in Malindi were left” (4656).

“There had been an abrupt change in British policy towards the colonies when Iain Macleod [1913-1970] became Colonial Secretary [1959-1961] … His predecessor Alan Lennox-Boyd had been thinking in terms of independence for Kenya in about fifteen years’ time, whereas Macleod wanted the time reduced to three years … He pulled Harold Macmillan, the Prime Minister, with him” (5024). “The whites were dismayed and the Africans had not expected to get as much as they did … Macleod had ridden roughshod over the settlers’ views and many of them felt utterly betrayed by both Britain and their own politicians” (5037). Macleod se dogter, Diana (gebore in 1944), is blykbaar wyser as haar pa, want sy is lid van die regse UK Independence Party (UKIP – Wikipedia). In Suid-Afrika is die verraad nie deur ‘n regering in ‘n ander land gepleeg nie, maar mandaatloos deur ‘n klein groepie plaaslike, Afrikaanssprekende, blanke politici. FW de Klerk wou radikale veranderings eensklaps deurdruk terwyl die begunstigde swartes, wat ook baie meer ontvang het as waarop hulle realisties kon gehoop het, geen ondervinding van regering gehad het nie. Swartes wat aan die bestuur van plaaslike regerings tydens die blanke bewind deelgeneem het en dus ‘n bietjie ondervinding gehad het, is deur die terroriste sistematies uitgemoor.

‘n Reaksie was “one of stunned shock that a British Government could act in such an unscrupulous manner towards those whom it had done all in its power to encourage to develop the country in the belief that we and our heirs would be secure under the Union Jack” (5044). Die son sou na bewering nooit oor die Britse Ryk gesak het nie. ‘n Ander reaksie was: “Lancaster House was a disaster and its decisions madness … Kenya Africans are at present quite incapable of managing the country … At best there will be widespread corruption and incompetence” (5044). Dit was ‘n geval van “bringing the jungle to town” (5062). In die nuwe Suid-Afrika vier korrupsie en onbekwaamheid ook hoogty. Jomo Kenyatta (1894-1978) “was released in 1961, an event profoundly shocking to some whites. He became Kenya’s first Prime Minister on 1 June 1963” (5062) en president in 1964. Nelson Mandela het op ‘n soortgelyke manier ‘n president en veelgeroemde ikoon geword.

“The whites could not believe that the government refused to admit liability for their land titles, both leasehold from the Crown and freehold granted by the Crown, which they had believed to be sacrosanct. They felt they had made the highlands what they were, and that the advanced farming practised within them was a result of their investment and hard work, and they found these things very hard to give up. They reckoned they had earned a stake in the country, having put far more into it than they had taken out. They had tied up all their resources in the land, many of them commuting government pensions so to do, and were terrified of the future” (5077). “A small amount of money, £750 000, was made available to buy out farms of 240 compassionate cases” (5084). Die Britse regering het dieselfde laai na die vrystelling van die slawe uitgehaal deur minimale vergoeding aan eienaars te betaal. FW de Klerk het aan boere die versekering gegee: “Julle kaart en transport is veilig” (Louis Changuion en Bertus Steenkamp, Omstrede land, Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, p 272). Desnieteenstaande is prosesse tans in Suid-Afrika aan die gang om die helfte van die eiendomsreg van blanke plase aan die werkers oor te dra en selfs om plase en ander eiendom van blankes sonder vergoeding te onteien.

“The administrators were ordered to instruct Africans in methods of government and push forward as many of them as possible into positions of responsibility” (5084). In die nuwe Suid-Afrika is dit algemene praktyk om van blankes te verwag om swartes op te lei sodat swartes daardie poste kan beklee. Voor die 1992-referendum was een van De Klerk se plegtige beloftes egter dat geen blanke sy werk sou verloor nie.

“Thousands of white settlers decided to leave. Some stayed and took Kenyan nationality, though by 1966 only 750 had done so. Those who stayed and did not take Kenyan nationality were gradually denied work permits over the course of the next fifteen years, and had to leave if they wanted to earn their living. Australia and South Africa welcomed whites who left Kenya. South Africa allowed them to import furniture, cars, farm machinery and household effects free from customs duties, and advanced money on generous terms to enable them to buy farms. It also gave those who needed them old-age pensions … the lowering of the British flag … ruined scores of lives. It left whites cynical and disillusioned, saddened and betrayed. Promises made had not been kept, land legally theirs had been compulsorily purchased, work contracts had been abrogated … Yet they could take comfort in the fact that much of what they had done was good” (5105). ‘n Blanke setlaar het gesê: “What we were doing was good and constructive and would last, and then our bitter disillusion when the evil in others broke out and swamped our efforts” (5153).

“Almost all the Afrikaner farmers and most of the civil servants quit. A few white professionals remained in Kenya, though many travelled to South Africa or Australia to pursue their professions there” (5122). “The new position was that non-farming whites could stay in Kenya, despite retaining their passports from other countries, as long as there were no Africans capable of doing their jobs. Thus some whites managed to stay on for five, ten or even fifteen more years, while suffient numbers of Africans were trained to take up their positions” (5128). Daar was “no trouble between the Africans and whites” (5128). Soos in die nuwe Suid-Afrika was die blankes in Kenia tot apatie geneig. “The friction was between black and Asian, and large numbers of the latter left to go to England” (5135). In hierdie opsig het sowel die Asiate as die Britte hulle verdiende loon gekry.

Die blankes in Kenia “built towns where only mud huts had existed before, constructed roads and bridges and hospitals and schools where all had been plain and bush, and had taught farmers how to improve stock and crops and introduce irrigation” (5166). “The whites made an enormous contribution to the economic development and wellbeing of Kenya” (5190). “They had been discriminated against because of the colour of their skin” (5184). Daar was nie apartheidswetgewing in Kenia nie, maar die swart bewind duld nie nie-Keniane as permanente inwoners nie. Blankes het destyds eiendom, bv plase, gekoop. Die Britse regering het baie geld aan infrastruktuur, bv die spoorstelsel, bestee en grond hiervoor van swartes gekoop, hoewel swartes nooit self grond gekoop het nie. In Kenia het alles in 1963 in die skoot van die swartes geval. In 1994 het dieselfde in Suid-Afrika gebeur. Bevrydingsteoloë noem dit regstellende geregtigheid.

James Burnham oor die inkrimping van die Weste

Elkeen kan self besluit of die volgende aanhaling ‘n hipotetiese beskrywing is of ‘n situasie uitbeeld wat werklik êrens op die aardbol bestaan:

“Suppose I believe that men of a certain color, size or shape, or in some other way physically marked off as a group, are in point of fact distinctly inferior, on average, to other men in their ability to create and maintain a civilized society. I might still think that this inferior group and its members should be equal in certain respects to all other men: equal as moral beings and equal before the law, let us say. And I might still judge it proper that exceptional members of the inferior group should be free to rise to whatever social level might be consonant with their talents. But it would be imprudent, and manifestly dangerous both for society and for the inferior group itself, if as a group – no matter how large, no matter if it were a sizable majority of mankind – it were granted the same share as superior groups in running things: if, in other words, the inferior group were granted political equality. By the hypothesis of its inferiority, it could not be expected to run things as well, and it might run them very badly indeed.

“Of course, even if I share the liberal belief that in objective fact all groups are equal in civilizing potential, it still does not follow that I must accept liberalism’s political conclusion. I might continue to want my group to have more than its arithmetic share in running things, simply because it is my group, or because that’s the way it’s been for a long time and things might get worse if big changes were made” (James Burnham, Suicide of the West: An essay on the meaning and destiny of liberalism, New York: Encounter Books, 1964/2014, 406p; Amazon Kindle $11,39, 1591).

James Burnham (1905-1987) was aanvanklik ‘n aanhanger van Leon Trotski (1879-1940) maar is vroeg in die Tweede Wêreldoorlog ontnugter deur Josef Stalin (1879-1953) se imperialistiese ingesteldheid. Reeds in 1940 het Burnham teen kommunisme en mettertyd ook teen sosialisme gedraai. Van 1929 af het hy wysbegeerte aan New York University doseer maar hom al hoe meer in ekonomiese sake geïnteresseer. Sy bekendste boek, The managerial revolution: What is happening in the world (1941), karteer die verloop en moontlike toekoms van kapitalisme. In ‘n ander boek, The struggle for the world (1947), het hy, anders as wat tans dikwels gedoen word, nie wêreldmagsbalans bepleit nie, maar die vestiging van die oppergesag van die Weste teen die bedreiging van kommunisme; ‘n wêreldwye magsblok van nasiestate, maar nie ‘n wêreldregering nie. Burnham was in 1955 ‘n stigtingsredakteur van die hoogaangeskrewe meningstydskrif, National Review, “die bybel van Amerikaanse konserwatisme.” Hy het algaande ontluik as ‘n gerespekteerde openbare intellektueel. In hierdie hoedanigheid het hy regsgesindes soos Samuel Francis (1947-2005) beïnvloed.

In hierdie rubriek beperk ek my aandag tot Burnham se 1964-boek waaruit die bostaande aanhaling kom. In die vroeë jare sestig het swartes met hulle sogenaamde burgerregtebeweging grootskaalse chaos in Amerika gesaai. Dit is teen hierdie agtergrond dat Burnham se ontleding van die liberalisme en die evolusie daarvan verstaan kan word. Hy kon geen werklik bevredigende boek oor die liberalisme opspoor nie. Met sy kenmerkende insig en toewyding het hy ‘n teks gelewer wat steeds as van die bestes, in die sin van duidelik en gesaghebbend, oor die liberalisme beskou word.

Volgens Roger Kimball se inleiding “Burnham promises ‘the definitive analysis of the pathology of liberalism.’ At the center of that pathology is an awful failure of understanding … ‘the will to survive'” (385). “In his view, the primary function of liberalism was to ‘permit Western civilization to be reconciled to dissolution'” (400). Volgens Burnham “the primary issue before Western civilization today, and before its member nations, is survival” (385). Kimball meld Burnham se intellektuele integriteit en sy weersin in totalitêre regering, veral kommunisme. Hy het die Weste beskou as “a precious heritage to be defended” en kommunisme as “a murderous tyranny to be defeated” (313). “Appeasement was merely a prelude to capitulation” (326), soos ons in 1990/94 ervaar het. Burnham het vryheid en demokratiese realisme beklemtoon; nie demokratiese despotisme nie: “the tendency of democracies to barter freedom for equality” (169). Hy het geen erg aan politieke korrektheid gehad nie en skryf bv: “African nations were really ‘half-formed pseudo nations'” (176). Volgens hom kom demokrasie in die praktyk neer op regering deur ‘n minderheid. “The primary object of every élite, or ruling class, is to maintain its own power and privilege” (305).

Burnham se tema is die inkrimping van die Weste. “In AD 1914 the domain of Western civilization was, or very nearly was, the world. True enough, in many regions the Western dominance was only external; the local societies had not been Westernized, or only superficially so; the peoples were subjects rather than citizens of the West. But, still, the West held the power” (464). “With the end of the Second World War, the rate of Western disintegration quickened” (500). George Orwell (1903-1950) het beweer dat Burnham met mag gepreokkupeerd was (275). Maar Afrikaners weet deesdae hoe onontbeerlik politieke mag is en hoe katastrofaal dit is as sodanige mag verkwansel word.

“Over the past two generations Western civilization has been in a period of very rapid decline, recession or ebb within the world power structure. I refer here to the geographic or what might be called ‘extensive’ aspects only. I ignore* the question whether this decline is a good thing or a bad thing either for the world as a whole or for Western civilization itself; whether the decline in extensive power may be accompanied by a moral improvement like the moral rejuvenation of a man on his deathbed” (485). “It is not self-evident that in shrinking quantitatively the West is morally deteriorating” (569). Hou in gedagte dat Burnham se boek oorspronklik in 1964 gepubliseer is. As die Weste tydens kolonialisme moreel werklik sleg gevaar het, soos ons deesdae moet aanhoor, was daar ‘n moontlikheid van morele herlewing toe hulle na hulle tradisionele geografiese gebiede terugbeweeg het. Maar veral na 1964 is die Westerse lande deur miljoene immigrante uit die Derde Wêreld sowel kultureel as moreel gerysmier. Kolonialisme word deesdae graag veroordeel, maar die weerslag daarvan in die vorm van nie-Westerse inkommers word grootliks verswyg of selfs geprys, veral in liberalistiese geledere. [* Dit is ‘n voorbeeld van Burnham se “spare and neutral” formulerings (562) waarvoor hy bekend was.]

“What we mean by ‘Western civilization’ may be defined in terms of the continuous development through space and time of an observable social formation that begins (or is revived – the distinction is irrelevant to the present purpose) about the year AD 700 in the center of western Europe; in terms of certain distinctive institutions; in terms of certain distinctive beliefs and values, including certain ideas concerning the nature of reality and of man” (493). Westerlinge het ‘n wêreld- en lewensbeskouing wat verskil van dié van nie-Westerlinge. Vir Westerlinge is hulle eie benadering en siening beter as dié van andere.

Die “shrinking of the West [since 1914] comprises two phenomena that are in at least one respect different in content: (a) the ending of Western domination over a non-Western society; (b) the ending of Western domination within a society and region that have been integrally part of Western civilization” (506). Nigerië is ‘n voorbeeld van (a) en Suid-Afrika en Algerië is seker die prominentste voorbeelde in Afrika van (b); maar daar is ook Rhodesië/Zimbabwe en Suidwes-Afrika/Namibië. “There are many Westerners who find this distinction to be a proper criterion for moral judgment: the ending of Western rule over a non-Western society (‘liberation’ or ‘decolonization,’ as it is usually called), they deem right and good; but they are less happy, even grieved, at the collapse of Western rule within a plainly Western area” (513). In die geval van Suid-Afrika was die politieke bevryding van swartes in 1994 terselfdertyd die politieke kastrasie of verslawing van blankes. Dit is hierdie belangrike onderskeid wat die blanke mikro-geeste in die NP-onderhandelingspan nooit werklik besef het nie. “Over the past two generations Western civilization has undergone a rapid and major contraction – it still continues – in quantitative terms of the relative amount of area and population it dominates” (520). “We are therefore compelled to think it probable that the West, in shrinking, is also dying” (555).

“Even today, when the Western domination has been cut to less than half of what it was in 1914, Western economic resources – real and available resources – and Western military power are still far superior to those of the non-Western regions. The disparity has lessened – though not nearly so much as masochistic columnists would lead us to think – but it is large enough to define a different order of dimension” (592). Dit toon dat om aan Westerse eienskappe reg te laat geskied, dit kwalitatief beoordeel moet word en nie bloot kwantitatief nie. Desnieteenstaande kan gesê word dat die fundamentele verskil tussen die ou en die nuwe Suid-Afrika is dat eersgenoemde aan kwalitatiewe maatstawwe gekenmerk is en dat die plaaslike samelewing sedert 1994 deur kwantitatiewe oorwegings oorheers word, vandaar die minagting vir gehalte, bv meriete; nie-wit groepverwantskap word hoër as persoonlike verdienstelikheid geag.

Teen die einde van die eerste hoofstuk skryf Burnham: “We must therefore conclude that the primary causes of the contraction of the West – not the sole causes, but the sufficient and determining causes – have been internal and non-quantitative: involving either structural changes or intellectual, moral and spiritual factors. In one way or another the process involves what we rather loosely call, by a kind of metaphor, ‘the will to survive.’ The community of Western nations has possessed the material means to maintain and even to extend still further its overwhelming predominance, and to beat off any challenger. It has not made use of those means, while its position, instead of being maintained or extended, has drastically shrunk. The will to make use of the means at hand has evidently been lacking” (613). In Suid-Afrika het iets soortgelyks in die jare negentig gebeur. Die blanke bewind het oor uitstekende veiligheidsmagte (weermag en polisiediens) beskik, maar hierdie magte is aan bande gelê en doelbewus deur die Nasionale Party-regering geneutraliseer ter wille van grondwetlike “onderhandelings” met terreurgroepe, wat geblyk het ‘n rookskerm te wees, nie vir die beloofde magsdeling nie, maar vir verraderlike magsoorgawe.

“This book is a set of variations on a single and simple underlying thesis: that what Americans call ‘liberalism’ is the ideology of Western suicide … liberalism has come to be the typical verbal systematization of the process of Western contraction and withdrawal; that liberalism motivates and justifies the contraction, and reconciles us to it” (642). Ook die ondergang van die blanke bewind in Suid-Afrika kan aan die geestelike kanker van liberalisme toegeskryf word. Die gelykverklaring en kwantifisering van mense en die ignorering van kwalitatiewe oorwegings is onderliggend aan liberalisme; ook die kweek van onregverdigbare skuldgevoelens en die toepassing van ‘n onfeilbare resep om Westerse beskawing te vernietig, naamlik ongekwalifiseerde algemene stemreg in ‘n eenheidstaat sonder groepregte vir die etniese minderheidsgroep wat die uitnemendste prestasierekord het.

In die res van die boek kontrasteer Burnham polities links en regs deur die terme ‘liberalisme’ en ‘konserwatisme’ te gebruik. Maar dit is ook nodig om tussen die oorspronklike 18de eeuse liberalisme van die Verligting en sy hedendaagse variasie te onderskei. Tradisionele liberalisme was nie naasteby so beskawingsvernietigend soos neo-liberalisme nie. Burnham skryf “from some time in the 1930s [neo-liberalism] has been the prevailing American public doctrine, or ideology *… a substantial majority of those who control or influence public opinion is liberal” (722). “They speak the same ideological language as their progressive confrères from other continents” (779). Later noem hy liberalisme ‘n sindroom (928). [* “An ideology the primary function of which is not to state truths but to adjust attitudes” (2185).]

Burnham onderskei tussen “liberty – national independence and self-government” en “freedom of the individual” (2826). Aanvanklik was die hiërargie van liberalistiese waardes: “Freedom, Liberty, Justice, Peace” (2842). Deesdae is dit: “Peace, Justice, Freedom, Liberty” (2851). Dit toon in hoe ‘n groot mate tradisionele liberalisme en neo-liberalisme verskil, bv “the … shift of stress from national sovereignty to internationalism” (2851). Hedendaagse konserwatiewes kan geneig wees om die volgende hiërargie te verkies: “Liberty, Freedom, Peace, Justice” (2859). “Nearly all liberals – and most non-liberals also, for that matter – invoke the name of Freedom the way a drill sergeant invokes his favorite obscenity. It takes closer study to find out just what they mean by that term” (2911).

“All liberals agree, without debate, that racial segregation in any school system is wrong and that government ought to prevent it” (807). “‘In our day,’ it seems to a liberal, ‘nobody but a madman, fascist or crackpot would really question whether democracy is better than aristocracy and dictatorship, whether there ought to be universal education and universal suffrage, whether all races and creeds deserve equal treatment, whether government has a duty to the unemployed, ill and aged, whether we ought to have a progressive income tax, whether trade unions are a good thing, or peace better than war'” (828). Hierdie lysie toon hoeveel liberalistiese leerstellings deesdae sonder meer as korrek aanvaar word pleks van oor alternatiewe te besin.

Later voeg Burnham ander kenmerkende liberalistiese leerstelling soos die volgende by: “We have a duty to mankind; that is to men in general. The United Nations … is a step in the right direction … Wealthy nations … have a duty to aid the less privileged portions of mankind … Corporal punishment … is wrong. All nations and peoples … have a right to political independence when a majority op the population wants it … There are no significant differences in intellectual, moral or civilizing capacity among human races and ethnic types” (858). Volgens liberaliste kan alle mense deur opvoeding verbeter en nader aan volmaaktheid omvorm word (1017). Daar word aan vooruitgang geglo (1084), vandaar die benaming “progressiewes” vir liberaliste. Gelykverklaring is deel van liberalistiese geregtigheid (1317). “My present objective, then, is to exhibit modern liberalism as a more or less systematic set of ideas, theories and beliefs about society” (958).

Liberaliste beklemtoon “the errors and injustices of the past … Thus liberalism is anti-traditional. I rather think that the attitude toward tradition furnishes the most accurate single shibboleth* for distinguishing liberals from conservatives, and still more broadly, the Left from the Right” (1152), vandaar liberaliste se pleidooie vir verandering (1159) of hervorming (1174), oftewel transformasie. “The conservative, in contrast, tends to stress continuity rather than change, and what might be called ‘renewal’ rather than reform – especially drastic and rapid reform – or revolution” (3172). Die liberaliste in die Americans for Democratic Action “are at pains to protest that our real ‘enemies’ are not wicked people or nations or creeds, and certainly not the Soviet Union or communism, but hunger and racial discrimination; the real war is the ‘war against want'” (1261). [* Sjibbolet … (1) Wagwoord, herkenningswoord aan die uitspraak waarvan ‘n mens vreemdelinge herken; vgl Rigters 12:4-6 … (2) Uiting of handeling wat aandui of iemand tot ‘n bepaalde klas, groep of party behoort of nie” (HAT).]

“What liberalism notices as the evils of society – crime, delinquency, war, hunger, unemployment, communism (if this is judged an evil), urban blight, etc – are the results of ignorance and faulty social institutions or arrangements. The effective method for getting rid of the evils is therefore to eliminate the ignorance (by education) and to reform the institutions. It follows as a corollary that we have no rational basis for ‘blaming’ criminals for their crimes, teen-agers for their muggings and rumbles, soldiers for wars, the poor of India or Egypt for their hunger, the non-working for their joblessness, the city dwellers for the decay of their city, or the Communist Party for communism. They cannot be blamed for being ignorant, for not having been given a proper education; nor for the faulty institutions into which they were born. Since no one is to blame – except society, with her shady past – there is no ground for a retributive theory of punishment, for ‘vengeance,’ as liberals call it. Our aim in the treatment of delinquents, criminals, soldiers and communists must be to educate, or re-educate, them into good, that is liberal, citizens; and meanwhile to improve the bad conditions – slums, poverty, lack of schoolrooms, lack of democracy – that produced them. These conceptions lead quite naturally to what we may describe as a ‘permissive’ attitude toward erring members of the community – particularly when they belong to racial, religious, caste or economic groups less privileged than the general average (ie suffering more, as liberalism would explain it, from the faulty arrangements) – and to a ‘social service’ mentality” (1339).

Burnham het ‘n verweer teen hierdie liberalistiese dogmas. “If ignorance and bad social arrangements explain crime, war, hunger, racial riots, urban blight and so on, and thereby relieve the individual mugger, soldier, jobless adult, berserk Negro and unwed mother of direct responsibility for their behavior and its consequences, then the well-to-do citizen who gets mugged, the generals, landlords, merchants, bankers and even white segregationists ought also, by the same logic, to be relieved of their burden of personal guilt: they too, in their own manner, are merely unfortunate products of the bad conditions into which they were born and the inadequate education they received” (1367).

Dit behoort duidelik te wees waar die aandrang vandaan kom dat blanke Suid-Afrikaners heropgevoed moet word. Ook dat regeringsmag gesentraliseer moet word, maar “there is no reason why democratic centralization should stop with the single nation. Modern liberal doctrine tends naturally toward internationalist conceptions and the ideal of a democratic world order based through one mode or another on the majority will of all mankind” (1487). “To the liberal it has become self-evident that ‘national sovereignty is an outworn concept’ … Any form of isolationism and regionalism is obsolete. The nation that would save itself must subordinate its immediate interests to the maintenance of a peaceful, stable and just world” (1494). Die stemme wat deesdae opklink dat Suid-Afrika moet verafrika, is eintlik ‘n pleidooi vir ‘n halfwegstasie tot pad na algehele internasionalisering. “Patriotism and nationalism … are non-rational and discriminatory” (1583).

Ek het hiermee in Burnham se boek gevorder tot by die heel eerste aanhaling in hierdie rubriek. Dit sou ‘n onbegonne taak wees om al die interessanthede wat die outeur kwytraak in hierdie rubriek te noem. Hy meld bv: “Unqualified, universal franchise – especially where the electorate includes sizable proportions of uneducated or propertyless persons, or cohesive subgroups – tends to degenerate into semi-anarchy or into forms of despotism (Caesarism, Bonapartism) that manipulate the democratic formula for anti-democratic ends” (2322). Ook: “Whether or not sub-groups of humanity defined by physical or physiological attributes differ congenitally and innately in civilizing potential, they do differ in their actual civilizing ability at the present time and are likely to continue so to differ for as long in the future as is of practical concern” (2347). Verder: “Human beings … are hierarchical and segregating and discriminating animals … There is always apartheid” (2527). “The attempt to get rid of all discriminations, all apartheid, is illusory” (2534). Om (sinvol) te kan lewe, is dit noodsaaklik dat ons ons onderskeidingsvermoëns nie net behou nie maar ook verskerp.

Ek het onlangs gelees van ‘n skoolkind wat by die skool in groot moeilikheid beland het omdat sy die wens uitgespreek het dat apartheid moet terugkeer. Daar is skynbaar geen begrip meer vir die moontlike voordele van apartheid of die nadele van gedwonge rasse-integrasie nie. Burnham skryf: “This expanded freedom for the Negro is obtained only at the cost of a decreased freedom for white children and their parents” (2953). “In the United States, the spread and stricter enforcement of anti-discrimination laws and regulations, both State and Federal, are progressively limiting my freedom to hire whom I choose, to decide whom to sell to or buy from, to associate with whom I please, to choose my neighbors, and so on, as well as to determine what sort of school I want my children to attend” (2968).

Liberaliste se “main enemy is to the Right” (3552). Eintlik is daar “no enemy to the Left” (3552). Dit is so omdat liberaliste en kommuniste in groot mate soortgelyke ideale het. Byvoorbeeld, in Suid-Afrika het hulle hulle kragte teen die blanke bewind saamgesnoer. Daar is selektiewe moraliteit. Volgens die liberaliste moes sanksies teen Suid-Afrika ingestel word maar nie teen kommunistiese Kuba nie (3645). “The poor and oppressed … gain an immunity from the moral condemnation that is reserved for the powerful and privileged” (3652). In die praktyk is daar dikwels eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil tussen liberalisme en kommunisme. “Liberalism is infected with communism in the quite precise sense that communism and liberalism share most of their basic axioms and principles, and many of their values and sentiments … Liberals and communists are, most of the time, against the same things and persons … What communism does is to carry the liberal principles to their logical and practical extreme” (4881). “Communists seem not much more than liberals with guts” (3743). “The communist and liberal programs agree on most of their negative or destructive proposals. From the communist point of view, the liberal program is the communist program at a preliminary stage in the dialectical unfolding of the revolution” (4762).

Burnham kom tot die gevolgtrekking dat liberalisme negatief en destruktief is (4700) en beter in opposisie as in regering funksioneer. “Liberalism is not equipped to meet and overcome the actual challenges confronting Western civilization in our time” (4694). “Liberalism is better out of power than in power; better at changing than preserving; better at destroying than building” (4727). “The crucial present challenges are, I believe, three: first, the jungle now spreading within our own society, in particular in our great cities; second, the explosive population growth and political activization within the world’s backward areas, principally the equatorial and sub-equatorial latitudes occupied by non-white masses; third, the drive of the communist enterprise for a monopoly of world power” (4776). Sedert 1964 het die bedreiging van kommunisme internasionaal afgeneem maar in Suid-Afrika is dit nog springlewendig in die ANC.

Burnham haal ‘n Amerikaner aan wat skryf “we [are] civil righting our civilization to death … [we] are told that as culturally handicapped victims of society the criminals had every justification for committing their crimes … the increasing savagery of the savages among us … We’re in more danger than the pioneers ever were. When night fell, they closed the gates of the stockade. They knew the savages were outside. Nowadays when night falls, we know we’ve got them roaming around inside with us. What’s worse, they’re armed, and we’re not” (4790). Burnham skryf: “In the parks of our great cities, exactly as in all jungles, honest men may no longer move at night; when the sun goes down they must stay near the fires, while the beasts prowl” (4832).

“The familiar one-man, one-vote principle … implies, by simple arithmetic, the subjugation of the West: the members of Western civilization are a small minority … The economic egalitarianism of the liberal ideology implies … the reduction of Westerners to hunger and poverty *… liberals … dream [that] the one-man, one-vote principle to achieve freedom, peace and justice, and economic egalitarianism means plenty for all. But that is ideological fantasy” (4846). “In the soul of liberalism, and in the Western civilization that liberalism has permeated, this logic works like a spiritual worm, corrupting the will of the West to survive as a distinctive historical entity, easing the dissolution of the West into the distinctionless human mass” (4853).

[* Burnham redeneer soos volg: “‘Equality’ … becomes a less simple notion when submitted to the gloss of the dialectic. If I have a thousand dollars and you have none, equality means that you gain five hundred dollars and I lose five hundred. If I have ten acres and you are landless, five are taken from me, by the principle of equality, and you get five. But the real relation is still more disturbing. If I have enough to eat and you are starving, equality may mean that we both go hungry” (3995). Die ANC-regering wat aan ons opgedring is, beoog presies dit: die verdeling van plase in die besit van blankes in die helfte, sodat swartes die helfte (gratis) bekom.]

Watter teenmaatreëls kan getref word? “There would have to be a rejection, in particular, of the quantitative reduction of human beings to Common Man; and the reassertion of qualitative distinctions. Quite specifically, there would have to be reasserted the pre-liberal conviction that Western civilization, thus Western man, is both different from and superior in quality to other civilizations and non-civilizations … And there would have to be a renewed willingness, legitimized by that conviction, to use superior power and the threat of power to defend the West against all challenges and challengers” (4860). “Negroes have incorporated force among their methods,” gevolglik “direct counter-force must be brought into the game” (4949). Byvoorbeeld, teen die huidige plaaslike studente-onrus behoort daar streng opgetree te word.

“Liberalism is the ideology of Western suicide … all of this book is merely an amplification of this sentence” (5010). In Suid-Afrika het die liberaliste in die Nasionale Party en die kommuniste in die ANC suksesvol saamgespan om die blanke bewind te beëindig. Niemand kan met reg beweer dat beskawing sedert 1994 plaaslik ‘n hupstoot gekry het nie. Vernietiging en verval is aan die orde van die dag.

Brief: Los ons ‘Stem’ en ander simbole!

Wat beteken simbole vir jou?

Simbole is al van die vroegste tye gebruik om volke, stamme, mense en lande uit te ken. Almal van ons moes al op skool die debat voer oor skooluniforms en een van die basiese redenasies daaragter is dat dit die leerlinge as ‘n eenheid saambind.

Ons het nou tydens die pas afgelope Olimpiese Spele gesien, hoe lande hulle vlag en volkslied beskou as iets op op trots te wees. Deelnemers en toeskouers deel in die sukses en vreugde wat saamgebind word deur hulle eie land se gekleurde stukkie lap.

Nou kom die vraag by my op: hoekom nie in Suid-Afrika nie?

Ek onthou as kind hoe ons elke oggend met trots die landsvlag gehys het voor die skool. Ek onthou hoe ons die volkslied gesing het. Hoe ons die landswapen bestudeer het en die simboliek daaragter leer ken het. ‘n Trotse gevoel het diep in my hart kom brand as ek kon sê, “Ek is van Suid-Afrika”.

Ek kyk na vandag se tieners en laerskoolleerlinge en besef ons het tog iets in gemeen. Ons gaan steeds met uniforms skool toe en die kinders van daardie ouderdom stel steeds nie in die minste in die politiek belang nie. Ten spyte van dit alles, moet hierdie kinders grootword in ‘n era van haat en geweld. Die voorbeeld wat die “grootmense” vir hulle stel is een van, “entitlement”. As ek iets wil hê, hoef ek nie daarvoor te werk nie; ek vat dit. As ek nie van iets hou nie, moet dit verwyder word. En as mense nie luister na my of my seergemaakte gevoelens nie, dan brand ek iets af en gedra my soos ‘n barbaar.

Ons is onderdruk! roep almal uit, maar die meerderheid van die jonges wat betoog, skree en so barbaars optree het nog nooit een asemteug geneem in ‘n land wat onder apartheid gestaan het nie. Hulle was nog nie eens gebore met die afskaffing van apartheid nie. Nou bly my vraag weer: hoekom moet ‘n hele generasie besoedel word met gif, haat, nyd en geweld, net omdat hulle ouers “‘n chip op die skouer het”?

Tydens die onderhandelings pre-94 is daar besluit dat die blanke volk sekere simbole moet prysgee. Daar moet ‘n nuwe vlag, landswapen, volkslied en dies meer gekies word. Ten einde nie die hele bevolking geheel en al uit te sluit nie, is besluit dat sekere simbole heeltemal verander en sommiges slegs gewysig word. Met heelwat gemor, gekla, seergemaakte gevoelens en ‘n almene gevoel dat my mense aan die korste ent trek, het ons dit aanvaar.

Toe kom nog veranderinge, die Voortrekkermonument word verander om ander bevolkingsgroepe in te sluit, so ook die Uniegebou, die Vrouemonument, noem maar op. Seer dolke is in ons harte gedraai, maar ons het stilgebly.

So word Jan van Riebeeck opgehaal en uitgeskel vir als wat sleg is. Hy het alles wat sleg is na Suid-Afrika gebring. Ons het stilgebly.

Nog standbeelde word gevandaliseer, sommiges verwyder, ongeag of daardie persone wel ‘n integrale deel gevorm het in die proses om hierdie land te bring tot waar dit vandag is. Elkeen van die mense wat nou die skuim van die aarde is, het ‘n deel gehad om hierdie land te bou. Sommige het meer stene in die geskiedenisprentjie gebou as ander, maar almal het ‘n bydrae gelewer.

Nou, 22 jaar ná die blanke bevolking stelselmatig uitgeskuif is, meer as twee dekades na die ander lede van hierdie land oorgeneem het, is die bewyse elke dag sigbaar dat hulle geen land sou gehad het om te regeer (al is dit in die grond in), as dit nie was vir die mense wat hulle so graag uit die prentjie van die geskiedenis geskryf wil hê nie.

Infrastruktuur sou nie hier gewees het nie. Geen paaie, hospitale, skole, universiteite (al spog hulle almal met grade by daardie instellings), geen wetenskaplike navorsingsentra, geen howe, geen regeringsgeboue met sagte gemaklike stoele vir korrupte potentate, geen geskiedkundige monumente (aangesien hulle die voriges net geforseerd ingelyf het) en geen winkels of elektrisiteit nie. Ja, dis reg. Daar sou ook geen KFC of Nando’s gewees het nie.

Maar ná dit alles is die ongevergenoegde, gebreinspoelde, gierige spul steeds nie tevrede nie. Hulle wil nou “Die Stem” ook uit die land se geskiedenisboeke en volkslied skryf, want dit maak hulle arme gevoelens seer.

My raad aan julle is om ‘n bruggie te bou en oor julle kwessies te kom (sonder om ‘n sielkundige te gaan sien, aangesien dit ook ‘n hulpmiddel uit die apartheidstyd is). Julle het meer as genoeg tyd gehad om julle wonde te lek en en julle sielkundige terugslae te bowe te kom. Hier is waar ek en my volkie nou die streep trek. Ons het nou lank genoeg stilgebly, die onsigbare houe van BEE gevat, gekyk hoe ons mense uitgemoor word op plase en dorpe en dit afgemaak word as net nog misdaad.

Baie mense vergeet van dinge soos Bloedrivier, want dis uit die geskiedenisboeke op skool gehaal, maar nie een enkele regering of bemagtigingsprogram sal ooit hierdie volk se geskiedenis, herinneringe of veggees kan vernietig nie.

Daar is iets wat ek julle moet vertel van my mense. Ons kry seer, en ons sal stilbly, ons word geskop, en ons sal stilbly, ons word verneder en ons sal stilbly, maar nóóit vir een oomblik sal ons gaan lê nie. My voorouers se bloed vloei deur my are en tou opgooi is nie in my woordeskat nie.

Indien dit dan so erg is saam met die blanke volkie te leef, hoekom laat julle ons nie toe om met selfbeskikking te regeer nie? Of is julle bang dat ons dan weereens sal floreer en julle (met al julle gehate infrastruktuur wat julle gerieflikheidshalwe gebruik en benut) sal verval tot ‘n kreperende massa wat net as nog ‘n statistiek op die Afrikakontinent se lys van behoewende nasies aangeteken word.

Los my en my mense se simbole, julle krap aan ‘n groot slapende leeu wat al lankal gatvol is.

– Audrey Bierman

Leon Lemmer: Die kultuur van kultuurvernietiging

‘n Mens kan geneig wees om te dink dat Afrikaners geen vriende in ander lande het nie. In werklikheid is daar al hoe meer ingeligte, denkende mense wat die situasie van blankes in sowel die ou as die nuwe Suid-Afrika goed verstaan. Dit is veral die geval in lande wat reeds lank ‘n aansienlike (oproerige) swart bevolking het, bv Amerika. Sedert die Tweede Wêreldoorlog het die grootskaalse immigrasie uit die Derde Wêreld na Brittanje en die Europese vasteland begrip vir die dilemma waarin Suid-Afrikaanse blankes verkeer aansienlik aangewakker. In tradisioneel (grootliks) monokulturele lande was daar tot enkele dekades gelede geen werklike besef van die sosiale probleme wat die saambestaan van radikaal verskillende etniese denk- en leefwyses veroorsaak nie. Weens dure eerstehandse ervaring het insig hierin in baie Europese lande eers in hierdie eeu merkbaar geword. Heldersiende blankes in Westerse lande besef deesdae toenemend dat dit nie meer net gaan om die behoud van hulle tradisionele kultuur in hulle eie land nie, maar ook om die voortbestaan van die blanke groep as sodanig. Blankes het wêreldwyd ‘n bedreigde spesie geword, soos aangetoon deur bv Lothrop Stoddard (Praag 28.02.2015). Hierdie insig het ongelukkig eers na 1994 werklik in die buiteland posgevat, dus nadat die blanke politieke bewind in Suid-Afrika weens verraad in eie geledere reeds ondergegaan het.

Wat die blanke bewind in Suid-Afrika gedoen het, word deesdae dikwels tot rassesegregasie verskraal. Wat andersins tot stand gebring is en deesdae deur die nuwe bewindhebbers benut en deurgetrek word, word geïgnoreer. In die koloniale era was rassesegregasie die standaardbeleid wat ontwikkeling en vooruitgang in ‘n ordelike samelewing moontlik gemaak het. Apartheid het uit kolonialisme voortgespruit en het as afsonderlike ontwikkeling die potensiaal gehad om verskillende etniese groepe polities en kultureel tot hulle reg te laat kom. Dit is waarom daar groot begrip in veral die suidelike state van Amerika vir apartheid is en toenemend in ander Westerse lande, wat die erge negatiewe gevolge van die invloei van immigrante uit die Derde Wêreld ervaar.

Die huidige energie- en planloosheid van die plaaslike blanke politiek spruit nie soseer voort uit skaamte oor apartheid nie, al is dit wat die nuwe bewindhebbers ons probeer wysmaak, gerugsteun deur “meningsvormers” soos Leopold Scholtz (Praag 29 Mei). Die blankes en veral die Afrikaners is verdwaas en skaam oor die verraderlike manier waarop hulle eie mense hulle mandaatloos aan swart mag uitverkoop het. Dit kan ‘n geruime tyd duur voordat genoeg blankes tot verhaal kom en strategieë bedink en deurvoer wat sowel hulle voortbestaan as die behou van hulle kultuur verseker.

Wat Suid-Afrikaanse blankes (veral Afrikaners) deesdae daagliks in toenemende mate ervaar, is pogings tot kulturele uitwissing. ‘n Sprekende aktuele voorbeeld is die afskaling en selfs afskaffing van Afrikaans. Hierin neem verloopte Afrikaners dikwels die leiding. Wêreldwyd ervaar blankes ook reeds in ‘n mate hierdie kultuur van kultuurvernietiging, maar in die Weste tans nog op ‘n baie kleiner skaal as plaaslik. In die Weste is blanke kultuurvernietiging dus in groot mate toekomsmusiek. Soos in die res van Afrika (Kenia, Zimbabwe, Namibië) is blanke kultuurvernietiging in Suid-Afrika, met sy verswelgende 80%+ swart meerderheid, egter ‘n eietydse dodemars. Veral Afrikaners is hopelik bestem om hierdie doodsmusiek met die uitbundige sing van bv ‘Die Stem’ te verdring.

In hierdie konteks skryf ek vandag na aanleiding van ‘n Amerikaanse publikasie, The great erasure: The reconstruction of white identity, edited by Richard B Spencer (Whitefish, MT: Washington Summit Publishers, 2012, 300p; Amazon Kindle $9,11).

In die inleiding beskryf Spencer die inhoud van hierdie bundel opstelle soos volg:

“Its theme is the deconstruction of European, White identity worldwide – in terms of culture, politics, and historical heritage. It ultimately entails the destruction of Europeans as a unique biological entity. Though it was not planned this way at the outset, South Africa – and the Boer people in particular – serves as a Leitmotif throughout the collection. It seems that in the ghettos and security fences of contemporary Johannesburg, and in plucky Boer ethno-communities like Orania, one sees the worldwide status of the White man laid bare. He faces formidable challenges; the greatest of which is not, in fact, demographic decline, but that he has become the Zeitgeist‘s favorite villian” (Kindle 38).

“Beyond the crisis in South Africa, the experience of European peoples worldwide can be said to be distinctly ‘post-Apartheid’, ‘post-colonial’, and ‘post-national’. The White man lives in a world his race once dominated – and in which Black and Brown are now colonizers, in which European heritage is being taken away piece by piece: cultural heroes, literature, popular icons, identity – ultimately, everything. The Boers themselves can be counted as exceptional in this regard, for … they are actively resisting these trends and have not lost their self-respect and will to survive” (46).

Dít is waar van die regte Afrikaners; nie van die verlooptes nie. ‘n Verloopte Afrikaner is iemand wat bv sy eie mense doelbewus benadeel en ander mense bevoordeel; wat bv sy eie mense onnodig slegmaak en ander mense haas onherkenbaar goedpraat en onvoorwaardelik ondersteun.

Alex Kurtagic skryf: “‘Immigration’ is no longer an adequate term to describe the social, political, and racial transformation resulting from mass migration” (57). “Immigration” het ‘n eufemisme vir “invasion” geword. “Guillaume Faye calls it ‘colonization'”* (60). Faktore wat hierdie verskynsel vertroebel, is die omvang, permanensie en nie-assimileerbaarheid van hierdie immigrante. “It is well known that Third World settlers in the West … take advantage of the indigenous’ welfare state and concessionary provisions, and that these benefits are often a reason for immigrating in the first place; indeed, on the whole, these settlers consume more than they produce” (213). [Die verwysing is na Faye se boek, The colonisation of Europe, (2016, 330p; Amazon Kindle $12,53).]

Die frase “settler colonialism” is aanvanklik gebruik vir die baie positiewe dinge (uit die Westerse oogpunt) wat histories voortvloeiend uit blanke immigrasie in bv Suid-Afrika, Israel en Amerika gebeur het. “Among the characteristics of settler colonialism is that settlers come to stay and do not appeal to the established indigenous sovereignty, but rather deny it and seek to remove it in order to replace it with a reproduction or regeneration of their own society” (145).

Hierdie blanke setlaars het die genoemde drie lande dramaties ontwikkel/verbeter. Wat opgebou is, word deesdae deur revolusionêre magte bedreig. Die oogmerk is “to recast European society in their image” (201). Sedert 1990/1994 is Europese beskawing in Suid-Afrika al hoe meer deur afrikanisering verdring. In Israel word die Joodse beskawing aktief deur Palestyne/Arabiere/Moslems ondergrawe. Sedert veral die jare sestig word die blanke beskawing in Amerika deur gewelddadige swartes gyselaar gehou. Anders as die Hispaniste, Asiate en Indiane is die swartes die enigste Amerikaanse minderheidsgroep wat hulle (by voorkeur) tot geweld wend om politieke oogmerke te bereik. Lees gerus John D Skrentny se gesaghebbende boek, The minority rights revolution (Cambridge, Mass: Harvard University Press, 2002, 496p; Amazon Kindle $28,16). Die gewelddadige voorbeeld wat deur Amerikaanse swartes gestel word, is en word steeds slaafs deur swartes in Suid-Afrika nagevolg. Kurtagic beweer selfs: “Indigenous Others are rarely virtuous” (190) en hy vestig die aandag op die “often dysfunctional nature of Third World societies” (236).

In Suid-Afrika het die blankes aanvanklik per skip hier aangekom terwyl die swartes dit ongeveer dieselfde tyd te voet gedoen het. In die Weste (Amerika en Europa) het die swartes ná die blankes daar aangekom. “Most likely, given the multiracial character of settler colonization in the West, is that one ethnicity would gain the ascendancy over all the others, and it would be they who become the new indigenous. The Bantus in South Africa provide a historical example” (265).

Kurtagic sonder Jode, veral “radical Marxist Jews,” uit as diegene “that subjected traditional European identity and institutions to radical critiques. Their effect was die gradual deprecation of European tradition and racial identity and the development of universalism to its logical extreme. Interacting with guilt as the primary method of social control in the West, this made it possible even for genetically distant immigrants eventually to become legislators because it had become impossible for the indigenous to argue against exclusion based on race” (283). Kurtagic dink hier veral aan Brittanje, Wes-Europa en Amerika. Hy noem “changes in legislation that privilege settlers over the indigenous, abdication of indigenous racial consciousness as a morally legitimate cognitive structure, or discrimination policies against the indigenous designed disproportionately to enchance settlers’ access to higher education and the job market” (288).

“Third World settler colonization of the West is possible only as a result of a uniquely Western ideology (egalitarianism) and an autochthonous political system (democracy), both of which morally and ideologically disarm the indigenous against settler ascendancy and predation” (300). “Settler colonization is … a game of erasure: settlers erase or are erased” (318). “The single biggest impediment to Whites’ avoiding erasure is the hegemonic belief in the West in equality as an absolute moral good … Whites in Europe and North America, as well as in former colonies … currently lack a moral theory … with which to justify and secure their continuity. Unless a new moral theory of difference can be formulated to support an ideology and legal framework that both justifies and enables its self-preservation as a unique biological entity in their own homelands, the White race faces complete erasure from the earth” (323).

In sy essay skryf Andy Nowicki: “Compared to the rest of Africa … Blacks actually prospered in Apartheid-era South Africa” (364). Hy verwys na rolprente se “simplistic cinematic morality … with noble and magic Negro/White liberal heroes and hateful, mean-faced, invariably Afrikaner villians” (356). Wat literatuur betref is daar diegene “who want to dethrone the ‘Dead White Male’ Western canon and have us all reading crappy books written by semi-literate Aboriginal Eskimo albino lesbian hunchbacked cripples out of deference to a specious ‘inclusivity'” (376). Sedert 1994 “Johannesburg is newly notorious … as the rape and murder capital of the world” (395).

“Blacks have turned on the Boer nation – their former rulers – with particularly hateful ferocity … The democratically-elected ANC government changes the names of Afrikaans roads and cities in a transparent effort to punish the people who they felt oppressed them in the past, and imposes ruthless and insane racial quotas upon businesses and social services – even to the point where, for example, prospective black doctors in medical school are held to far less rigorous standards than their White counterparts, in order to increase the representation of Black doctors … White farmers (predominantly Afrikaner) are asked to cede ever more of their private property in the interests of agricultural affirmative action; meanwhile, farm murders continue apace in a steady, dreary campaign of terror” (428).

Nowicki verwys na “irresponsible, vindictive anti-White rhetoric and propaganda, creating an atmosphere of hate” (434). Die blankes “accept responsibility” vir wat hulle doen. Die swartes, daarenteen, “replace responsibility” (452). Byvoorbeeld, daar is “mounting Black frustration over unemployment and poverty, which haven’t improved and have in fact largely worsened since Mandela’s election in 1994, but both of which are still commonly blamed on the ‘legacy of Apartheid’ and White racism and colonialism” (476).

Tydens sy besoek aan Suid-Afrika het Nowicki met Dan Roodt, “a distinguished writer and long-standing Afrikaner activist,” gesprek gevoer. Hy haal Roodt soos volg aan: “In South Africa, we have the most violent peacetime society in the world … It’s almost like a low-intensity war” (501). “Roodt blames the ‘climate of hate’ created by an ANC-dominated education system. ‘South African Blacks are more anti-White than any population in the world … It’s a part of this whole “victim” mentality. The ANC has created a fictional past “reality” that feeds the present violence'” (501). “Foremost among the goals of Roodt and others like him is to forge an authentic Afrikaner homeland, a place where the descendents of the historic ‘Boers’ can feel safe and can be assured of their legitimate interests being protected” (538).

Sommige Afrikaners “have staked their hopes on the prospect of seceding from the current wreck of a ‘Rainbow Nation,’ and constructing a kind of Boer ethno-state in its very midst, with the intention of reclaiming their genetic and cultural self-determination, and saving the Afrikaner identity from dilution and eventual extinction” (558). Nowicki verwys na twee konkrete voorbeelde van etniese gemeenskappe: Orania en Kleinfontein (558). Die refrein wat hy daar gehoor het, is “self-reliance” (575) en “self-sufficient” (580).

Daar is sowat 5 miljoen blankes wat 9% van die Suid-Afrikaanse bevolking van meer as 50 miljoen uitmaak (580), “with the untold numbers of non-White illegal immigrants pouring in daily through the porous northern border, rendering the Whites of the country even more racially outnumbered. Of that five million, it’s estimated that around three and a half million are of Afrikaner descent – the rest being chiefly British. With such dwindling minority status, Afrikaners zealous to maintain their heritage must take particular precautions” (587). Hy skryf goed ingelig oor die trotse geskiedenis van die ou Suid-Afrika, maar kom dan tot hierdie gevolgtrekking: Die Afrikaner se “country, in essence, no longer exists” (792).

In sy artikel bevestig Derek Turner wat Nowicki geskryf het: In die ou Suid-Afrika “life for the ordinary people was infinitely better than anywhere else between the Limpopo and the Sahara” (878). Hy meld “the British had introduced laws discriminating against Blacks as early as 1847” (1019). Daar is hierdie verwarrende sin: “In 1994, the world had its way, and White voters voted two to one in favour of power-sharing” (1057). In 1992 was daar ‘n referendum waarin toestemming van die blanke kiesers vir onderhandeling met die oog op politieke magsdeling verkry is. Daar is toe plegtig maar valslik belowe dat enige ooreenkoms in ‘n latere referendum aan die blanke kiesers vir goedkeuring voorgelê sou word. Dit is nooit gedoen nie. FW de Klerk het sy flagrante versuim probeer regverdig met die redenasie dat magsoorgawe en sy belofte van magsdeling eintlik maar dieselfde is. In 1994 was daar ‘n een mens, een stem verkiesing wat nie politieke magsdeling as resultaat gehad het nie maar revolusionêre oorheersing deur swart mag.

“Gallant writers (always too few), like Dan Roodt, Philip du Toit, and Ilana Mercer*, have written powerfully of what had happened since – the increasing inefficiency and corruption of government, the decline in public health, the coarsening of culture, the humiliations visited upon the former masters by the former servants, the symbolic renaming of landmarks – the carjackings, the robberies, the rapes, the drive-by shootings, and, most symbolically of all, the farm murders. The proud pioneers who persuaded the deserts to bloom … are being picked off one by one” (1063). “A few … lounge Lenins are even now attempting to assure Afrikanerdom’s extirpation … Many have already outspanned overseas – strangely enough, often those who decided not to be racists, not to be fools, and so voted for power-sharing. But many others have nowhere to go or cannot afford to leave, and must take their chances in a country which has already changed hugely and will every year become less familiar and less safe” (1080). [* Ilana Mercer, Into the cannibal’s pot (Praag 29.12.2013).]

“Afrikaners … for the foreseeable future exist on sufferance, playing a loaded game by alien rules, swimming in an ocean of Others … For the foreseeable future, they are constrained to do what persecuted peoples have always done in evil times – inspan into Bantustans of their own, look in on themselves and heal their hurts, tend the groves and mend the walls, teach the children and make plans. But howsoever hurt, they still have strengths – their tried and tested faith, their cultural identity, their shared history, their close links to the landscape – and inside the timidest heart subsists something of the psalm-singing corduroy commandos who once set the world at defiance, and may one day ride again” (1085).

In sy hoofstuk skryf KR Bolton: “While Washington pursued its decolonization agenda, the White peoples of Africa simply became collateral damage,” bv vir “the thugs who hold sway today in former Rhodesia and South Africa. Washington not only left the Whites to their fate but actually empowered their Black enemies and usurpers” (1203), bv met studiebeurse uitsluitlik vir swart studente. “The strategy to destroy White rule in Rhodesia [was] … a pincer movement of terrorism from below and economic pressure from above” (1305). “In former Rhodesia, 4 000 farmers have been driven from their land” (1332).

“South Africa, the final redoubt of White rule anywhere in the world, lost its vision after the assassination of Prime Minister Hendrik Verwoerd in 1966” (1317). “Since ‘liberation’ in 1994, over 3 000 White farmers have been killed. The old ANC slogan is again popular: ‘One settler, one bullet!’ ‘Kill the Boer, kill the farmer!’ ‘Maak dood die wit man'” (1332).

Ek verskaf slegs twee aanhalings uit Colin Liddell se opstel. “One of the functions of civilization is to shape its people, to give them a collective set of precepts, a way of looking at the world, and an identity” (2754). Die Weste het sy morele kompas verloor. “The morality of the West becomes the enforcement of the anti-morality: gay rights, the mass murder of fetuses, a culture of divorce and one-parent families, the privileges of the immigrant over the rights of the indigenous, the enforced equivalence of all forms of dysfunction with normalcy; while its identitarianism becomes a negative one of not belonging to the despised groups, the ‘racists,’ ‘neo-Nazis,’ and ‘haters,’ who crave a positive civilizational identity” (2761).

Samuel Francis delf in die geskiedenis van die eerste blankes en gebruik gevolglik die term “Ariërs”. Hy verwys na Jared Taylor se mening: “Every other race tends to think in terms of its own race and group, and, ‘Only whites pretend that pluralism and displacement are good things and that the measures necessary to ensure group survival may be immoral.’ We tend to think that way because we are naturally prone to transcend subjective and particular interests and to idealize what is objective and universal. But this misapplication of a natural and healthy Aryan instinct is not in itself natural but rather the result of ethical and philosophical confusions that have arisen in modern times” (3286). Die “Aryans … never confused honor with equality or sameness” (3308).

“I do not see that such traits as missionary activity, the passion to improve or change the world, the elimination of hereditary class differences, competition according to individual ability, concern for the natural environment are particularly characteristic of Aryans, however. Some of these may be desirable traits, though they have obviously gone far beyond what was really characteristic of early Aryans and what can be useful for white racial survival. Nevertheless, some of them, such as missionary activities and crusading to change or reform society, may well ultimately derive from Aryan dynamism and expansionism, while competition according to individual merit may be a modern form of single combat and a reflection of Aryan individuality. The modern demand to eliminate hereditary class distinctions may be an exaggerated but not very healthy version of this instinct” (3314). Ek is geneig om teen oorgeërfde klasse (soos die koninklikes en aristokrate) te wees, maar die uitwissing van alle klasse, insluitende meriete gebaseerde klasse, is ‘n simptoom van die ongesonde gelykverklaringsmanie.

“What is important to understand, however, is that Aryans, because of their Faustian dynamism and individuality, seem to be especially prone to misapplications of their most ennobling traits, and when the modern ideologies of egalitarianism, leveling, feminism, and universalism are joined to forces such as modern capitalism and technology, the danger of losing contact with and understanding of the natural propensities of our own racial character and of misunderstanding their limits and proper functions is great” (3325). Blankes/Afrikaners moet hulle nie laat intimideer deur diegene wat skynbaar skaam oor hulle etnisiteit is nie. Eeue lank was blankheid die aanvaarde norm waarna ander etnisiteite gestreef het. Ons kan en behoort ons steeds trots op blankheid te beroep wanneer dit ons pas.

Wat plaasgevind het, is “the alienation of modern European man from his natural inclinations and ancient heritage … we can work to correct the misapplications of our talents and traits, to eradicate the confusions and degenerations of modern mass democracy and culture, and eventually to restore or create anew a social, political, and cultural order that incorporates and reflects the healthy and natural instincts of our race” (3330). Dus, “we can make the enduring characteristics of our race serve us again in our endless quest to meet the destiny of European man” (3336).

‘Afrikaner-elite’ kleef krampagtig aan verslete identiteit

Die probleem met die Afrikaner-elite is dat hulle hulself as “progressief” beskou, maar in wese nie besef dat ons nie meer in die 80’s leef nie. Hul beweerde gronde vir hul verset teen die Afrikaner, nl. apartheid, het lankal verdwyn.

Hulle weier om te aanvaar dat die bordjies verhang is en dat om steeds hulself teen die Afrikaner te verset, dieselfde is as om ‘n eens magtige resiesperd, wat intussen geval het en nou op die grond lê, aan te hou skop.

Die Afrikaner-elite se grootste probleem is dat hulle hele identiteit sodanig saamgestel is om wit oorheersing af te takel. Wit oorheersing is al lankal ‘n vergetelheid, maar die Afrikaner-elite se identiteit het egter onveranderd gebly.

Nou dat die Afrikaner-elite nie meer hul identiteit kan manifesteer deur apartheid te probeer aftakel nie, omdat apartheid iets van die verlede is, probeer hulle allerhande nuwe maniere vind om relevansie aan hul identeit te verleen.

Dit is hoekom Max ons nog so nou en dan herinner hoe sleg apartheid was – om apartheid af te takel is al wat hy het en ooit sal hê en die enigste manier hoe hy kan waarde toevoeg tot die samelewing.

Dit is egter onverklaarbaar hoekom jonger generasie opkomende Afrikaner-elites, soos Adriaan Basson, die identiteit van ‘n anti-apartheid stryder probeer aanneem. In ‘n land waar al ons probleme te make het met die huidige regering en die onderontwikkeling in Afrika, moet ‘n mens hard probeer dink om te verstaan wat Basson en Kie. se insentief nou eintlik is om ‘n anti-Afrikaner propagandaveldtog voort te sit. Geld? Politieke druk?

Die kommentaarareas van Netwerk24 is altyd net vol kritiek teenoor die skrywers en menings wat gepubliseer word – niemand is meer lus vir verligte witmense se gesanik oor hoe jammer witmense moet wees nie en hoe alles witmense se skuld is nie. Die Beeld se lesertal het bv. met 40000 gedaal na die Beeld se skaamtelose gelykstelling van die Puk-kampus aan ‘n Nazi-opleidingskamp.

Klaarblyklik steur Naspers hulle nie aan al hul lesers se kritiek nie, want hulle ploeter net voort in dieselfde rigting. Inderdaad interessant.

My eintlike vraag is: hoe kan die “gewone” Afrikaner sy verset teen die verloopte Afrikaner-elite manifesteer? In Amerika is Donald Trump en in Engeland Brexit onderskeidelik die fasiliteerders vir die populistiese verset van hul “gewone” mense teen die elite. Wie/wat is die Afrikaner se fasiliteerder?

Wat my ook bekommerd maak, is die feit dat dit Amerikaners en Europeërs omtrent ‘n dekade geneem het om wakker te skrik en ‘n massiewe teenreaksie teen die elite se immigrasiebeleid en linksheid te toon. Wit Suid-Afrikaners word al vir twintig jaar gemarginaliseer en geteiken deur aggressiewe wetgewing, maar slegs enkele stemme het al in opstand daarteen gekom.

Die linkse propagandamasjien, Naspers, moet eenvoudig vervang word deur ‘n medium met ‘n meer gebalanseerde en pro-Afrikaner inslag. Ek meen, Beukman gebruik die woord “ironie”, maar besef hy nie dat die grootste ironie is dat ‘n Afrikaanse koerant, wat ten minste vir goeie besigheidsdoeleindes pro-Afrikaans behoort te wees, vir hom en sy meelopeers anti-Afrikaanse lugtyd gee.

Dit is net so goed KFC stuur ‘n veldtog van stapel om mense aan te moedig om op te hou hoender eet, omdat ‘n vegetariese lewenstyl beter is.

Basson en Gouws en Max se stemme moet versmoor word deur teenvoeterstemme van jong, pro-Afrikaanse, pro-Afrikaner mense wat ‘n nuwe mentaliteit ten toon stel.

Maar, wie kan Naspers, die elites van alle Afrikaner-elites moontlik vervang?

RSA Patriot

PRAAG loods klasaksie teen Tuks vir R360 miljard oor Afrikaans

Die Pro-Afrikaanse Aksiegroep (PRAAG) eis R360 miljard van die Universiteit van Pretoria in ‘n klasaksie namens alle Afrikaners in Gauteng, Limpopo en Mpumalanga. PRAAG sal as fasiliteerder namens die 1,2 miljoen Afrikaners in dié provinsie optree wat deur die universiteit se besluit om Engels voortaan die enigste onderrig- en voertaal te maak, benadeel word.

Tesame met die universiteit, sal die ANC, SAKP as terreurorganisasies wat Pretoria beset, gedagvaar word, asook die minister van onderwys. Hier volg die volledige brief wat dr. Dan Roodt van PRAAG aan die rektor van Tuks, prof. Cheryl de la Rey, gerig het.

Prof. Cheryl de la Rey
Rektor
Universiteit van Pretoria
Geagte prof. Cheryl de la Rey,

Ons, die Pro-Afrikaanse Aksiegroep (PRAAG), het kennis geneem van die besluit van die Universiteit van Pretoria om voortaan Engels as die onderrig- en voertaal van u instelling te aanvaar.

U besluit, asook vorige rassistiese, anti-Afrikaanse en diskriminerende beleid jeens ons etniese groep, u samewerking met terreurgroepe soos die ANC en SAKP, asook die Economic Freedom Fighters wat ‘n Afro-marxistiese rebellegroep verteenwoordig, het reeds geweldige menseregteskendings en skade aan Afrikaners in ten minste drie provinsies, te wete Gauteng, Limpopo en Mpumalanga, berokken.

Namens die klas van Afrikaners oftewel Afrikaanssprekende blankes in daardie drie provinsies, eis ons die bedrag van R360 miljard van die Universiteit van Pretoria om ons te vergoed vir, onder andere (die lys is onvolledig):

1. Benadeling van en skade aan die Afrikaanse taal en kultuur;

2. benadeling van en skade aan ons kinders se tersiêre opvoeding en hul ekonomiese vooruitsigte;

3. intimidasie, terreur en geweld teen Afrikanerstudente op die kampus van die Universiteit van Pretoria;

4. u samewerking en gemeensaak met die internasionale terroristegroep bekend as die African National Congress en die South African Communist Party wat deur terreur, geweld, afpersing en intimidasie aan bewind gekom het en tans die land, waaronder die stad van Pretoria, beset en strydig met die Geneefse en ander konvensies besig is om ons kulturele en ander erfenis, waaronder opvoedkundige hulpbronne, te vernietig, te verander of ons toegang daartoe te ontsê;

5. ‘n beleid van kulturele, talige en rassediskriminasie teen die Afrikanergroep in genoemde drie provinsies.

Indien u nie binne een week, dit wil sê teen Vrydag 1 Julie, instem tot ‘n skikkingsooreenkoms en die betaling van die R360 miljard (R300 000 per lid van ons klas van 1,2 miljoen mense) te reël nie, sal ons voortgaan om dagvaarding teen u in ‘n bevoegde hof uit te reik, asook teen die minister van onderwys, tesame met genoemde internasionale terreurorganisasies wat ons grondgebied en ons opvoedkundige instellings onwettig beset, teen ons as nasionale minderheid diskrimineer en ‘n beleid van verbloemde en onverbloemde volksmoord teen ons voer.

Let wel dat PRAAG bloot die geding sal fasiliteer namens die klas van alle Afrikaners in Gauteng, Limpopo en Mpumalanga wat deur u huidige en vorige optrede benadeel is, en dat ons nie noodwendig ‘n party in die geding sal wees nie, hoewel dit nie uitgesluit is nie.

Ons behou ook alle regte voor om u in internasionale howe te dagvaar vir skadevergoeding en skending van ons mense- en taalregte.

Die uwe,

Dr. Dan Roodt
Direkteur, PRAAG

Brief: Is daar nog hoop vir ʼn volkstaat vir Afrikaners?

Die volkstaatgedagte vir Afrikaners bly sluimerend en ontlok die spesifieke vraag of Afrikaners nog enigsins in onafhanklikheid belangstel. Daar is weliswaar ʼn “klein” groepie Afrikaners wat dink en glo sesessie is die enigste oplossing vir oorlewing en bewaring van volksidentiteit. Die saamwerk- en saamboumentaliteit is oorheersend by Afrikaners ten koste van selfregering. Statisties is daar sedert 1994 ʼn deurlopende afname in steun vir ʼn volkstaat.

Volksbelang is tans gesetel in so ʼn klein groepering dat dit vir alle praktiese doeleindes geen bedreiging inhou vir die huidige regime nie. Internasionaal is daar geen minimumgetallebasis vir ʼn onafhanklike staat nie, maar noemenswaardige ondersteuning moet gedemonstreer kan word om genoegsame druk nasionaal en internasionaal uit te oefen om ernstig opgeneem te word.

Met rassisme meer in die kollig, word daar onverpoos gewerk om blankes as die bron van alle kwaad te etiketteer. Dit is ʼn wêreldwye neiging met die verskil dat anti-blanke aktiviste sterker teenstand kry in Europa en die VSA. Rassisme neem die vorm aan van die denkskool (of afwesigheid van denke) wat dit formuleer. Sommige beweer dit is ʼn sosiale konstruk? As jy pro-wit is, is jy ʼn rassis. As jy jou eie mense in diens neem, is jy ʼn rassis. Die reaksies op sogenaamde rassisme in Suid Afrika is ligsinnig, oppervlakkig en skoorsoekend.

Ras dui op biogenetiese verskille. Kulturele verskille is sekerlik ook ʼn onderskeidende aspek. Ras manifesteer hoofsaaklik in fisiese fenotipes soos velkleur, vorm van die oë, haartekstuur, beenstruktuur en beklemtoon ook gedragsverskille wat deur kultuur en tradisie begrond word. Daar kan selfs onderskeid getref word by aspekte soos intelligensie of voorkoms van misdadigheid. Om allerhande teorieë oor die nie-bestaan van rasse te formuleer en dit as ʼn sosiale konstruk voor te hou, is onsinnig. Goeie grense maak goeie bure, of dit nou spreekwoordelik of letterlik is, dit is die oplossing vir die rassehisterie. Om pro-eie-ras te wees, is natuurlik en behoort deur rasgenote bevorder te word.

Die antitese van segregasie is integrasie. Met segregasie behou ʼn spesifieke bevolkingsgroep sy homogeniteit en kan sy kultuur, tradisies en waardesisteme uitleef. Met gedwonge integrasie word ʼn spesifieke volk sy waardesisteme ontneem en word lede van daardie groep onderwerp aan vreemde simbole, leefwyses, aanneem van die waardes van ʼn nasiekultuur, ens. Met ander woorde, gedwonge integrasie is volksmoord.

‘Daar is inderdaad ʼn slagting aan die gebeur juis as gevolg van die prysgawe van soewereiniteit’

Enkele artikels is geskryf oor selfbeskikking se onhaalbaarheid in die huidige tydsgreep. Sterk argumente word aangevoer wat soms irriterend korrek is binne die konteks van die internasionale reg en uitgangspunte van die VN oor selfbeskikking. Mens moet sekerlik die volkereg en deklarasies van die Verenigde Nasies respekteer, maar die vryheid van ʼn volk word nie gemeet aan reëls nie. Vryheid gaan eerstens oor die volkswil om vry en selfregerend te wees. Daar is geen instansie, nasionaal of internasionaal waar mens aansoek doen vir selfbeskikking nie. Goedkeuring word van die volk verkry, nie van state of geregshowe nie.

Hoe lank wil Afrikaners nog hoop op herstel en help bou aan die reeds verrotte Suid-Afrika en lojale onderdane van die regering wees? Hoe lank gaan wittes nog wetteloosheid ondersteun deur hul apatie en ywerig bou aan die reënboognasie terwyl daar verskillende vorme van volksmoord plaasvind? Daar heers ʼn kultuur en klimaat van willoosheid om standpunte te stel en te veel aanvaar die daaglikse gruwels op Afrikaners asof dit onaanvegbaar is. Om die verantwoordelikhede en werksaamhede van mislukte owerheidsinstellings oor te neem, is nutteloos vir Afrikaners.

Die enigste werkbare of eerder oorleefbare opsie vir Afrikaners is eksterne selfbeskikking. Dit is die enigste ware vorm van selfbeskikking en word beskryf deur primêre en remediërende regsteorieë. Die enigste probleme waarmee die Afrikaner te make het, is geïdentifiseerde grondgebied en die wil om onafhanklik te wees. Dit is ‘n kwessie van ‘n besluit te neem. Sonder besluite gaan niks gebeur nie en sal die huidige volksmoord, marginalisering, uitsluiting en gedwonge integrasie vernietigend wees.  In dié opsig is die Afrikaner sy eie vyand deur apaties te wees.

Buiten teorieë wat selfbeskikking en regverdiging vir eksterne selfbeskikking definieer en omskryf, is daar ook doktrines soos erga omnes en jus cogens wat regverdiging bied vir aansprake op selfbeskikking binne die konteks van volksmoord. Sou die Afrikaners in Suid-Afrika wel aanspraak maak op eksterne selfbeskikking of selfs grondgebied beset en eensydig onafhanklikheid verklaar sal die uti possidetis-beginsel die grootste regstruikelblok wees om te oorkom. Die handhawing van staatsoewereiniteit en integriteit van nasionale grense is ʼn universele norm. Dit gee uiteraard ook die regering van die dag die reg om enige opstand wat sy soewereiniteit bedreig met geweld te onderdruk.

Afrikaners het hul staatsoewereiniteit prysgegee met die inklusiewe verkiesing van 1994. Voormalige president De Klerk het die prysgawe van soewereiniteit verdedig met die aanvoering dat die aanslag op Suid-Afrika tot ʼn slagting van die Afrikaners sou lei. Daar is inderdaad ʼn slagting aan die gebeur juis as gevolg van die prysgawe van soewereiniteit. Afrikaners is uitgelewer aan verskeie vorme van volksmoord as gevolg van die NP-regering se kapitulasie. Afrikaners ervaar toenemende marginalisering en degradering onder die nuwe demokratiese bestel. Demokrasie in Suid-Afrika het reeds ontaard in ʼn tirannie vanweë die regerende party se oorweldigende steun.

Die vraag is wat vorentoe? Gaan die klein aantal Afrikaners wat voorstanders van ʼn volkstaat is die projek gestruktureerd en eendragtig aanpak? Gegewe die demografiese realiteite en bevolkingsaanwassyfers, sal Afrikaners nooit weer binne die demokratiese bestel enige noemenswaardige verteenwoordiging geniet nie. Hierdie klein minderheid het net twee opsies om te oorleef: Volkstaat of emigrasie. Totale verswelging/integrasie is ophande.

– Johan Wiggill

Leon Lemmer: Leopold Scholtz oor Afrikaners se kruispaaie

Leopold Scholtz skryf reeds jare lank feitlik weekliks in Afrikaanse koerante; deesdae (sedert sy aftrede in 2013) meerdere kere per week. Dit is seker net van Max du Preez wat ons deesdae meer teks moet verduur. Gelukkig is daar ‘n graadverskil: Scholtz se geskrifte gee vir Afrikaners minder aanstoot as dié van Du Preez. By Scholtz is daar minder opsetlik uitlokkende moedswilligheid as by Du Preez en ook nie berekende dwarsheid nie. Maar omdat Scholtz se standpunte en manier van inkleding by gesoute koerantlesers so uitermate bekend is, wek Scholtz se jongste boek by my eerder die indruk van matheid* as oorspronklikheid. Ek verwys na Kruispaaie: Afrikanerkeuses in die 19de en 20ste eeu (Centurion: Kraal Uitgewers, 2016, 224p, R260). [* Mat: “moeg, uitgeput, kragteloos … dof, nie glansend” (HAT).]

Soos in die geval van ‘n ander publikasie uit hierdie oord, JC Steyn se ‘Ons gaan ‘n taal maak’: Afrikaans sedert die Patriot-jare (Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, 621p, R395), het ek ernstige besware teen die fisiese boek. In feitlik elke opsig (algemene voorkoms, formaat, tipografie, papier, drukwerk, foto’s, hanteerbaarheid/gevoel) is daar tekortkominge. Maar Steyn se boek is ‘n groot aanwins vir Afrikaans. Oor Scholtz se boek is ek minder entoesiasties, maar ‘n mens kan sê dat dit beter is dat dit gepubliseer is as dat dit ongepubliseer gebly het. Dit is des te meer waar omdat boeke wat redelik gesaghebbend en in ‘n mate positief oor Afrikaners is deesdae selde gepubliseer word, veral as die outeur homself ‘n Afrikaner noem (p 12). Die matheid van Scholtz se boek begin by die titel, want daar is bv Hermann Giliomee en Lawrence Schlemmer se Kruispad: Die toekoms van Afrikaans as openbare taal (2001).

Ek het oor Steyn se boek geskryf (Praag 14.06.2015), maar merk nou dat ek eintlik net die eerste ses van die sewentien hoofstukke in daardie rubriek onder die loep geneem het en dit sedertdien nog nie aangevul het nie. Steyn begin sy relaas met die Genootskap van Regte Afrikaners, gestig in 1875. Scholtz se oorsig neem ook ongeveer daardie tyd ‘n aanvang. Die verskil is dat Steyn se boek meer taal- (veral Afrikaans-) georiënteerd is, terwyl Scholtz op die politiek fokus. Daar is heelwat oorvleueling. Maar daar is seker baie mense wat eerder Scholtz se korter teks (die eintlike teks strek van bladsy 7 tot 176) as Steyn se lywige boek sal lees. In daardie opsig kan Scholtz se boek verwelkom word, maar dit moet, soos tewens enige boek, krities gelees word.

Vanweë nabaat en seker ook om in die mode te wees, is Scholtz glad te negatief ingestel op die Afrikaner se geskiedenis. Byvoorbeeld, apartheid was “in talle opsigte ‘n ramp vir die swart en bruin mense. Dit was in ‘n sekere sin ook ‘n ramp vir die Afrikaners, want dit het hulle moreel gekorrumpeer en uitgehol. Dit het die bedding voorberei vir die verlamming waaraan hulle tans ly” (129). Terselfdertyd is daar heeltemal te min kritiek op en verdoeming van die huidige situasie waarin Afrikaners hulle bevind; ‘n situasie wat in groot mate nie Afrikaners se skuld is nie; eerder dié van enersyds ruggraatlose, immorele politici en andersyds misdadige, gewelddadige, bose magte. Die blankes, spesifiek Afrikaners, het glo “van swart mense vreemdelinge in hul eie land gemaak” (129), maar oor die huidige vervreemding van en diskriminasie teen blankes wei Scholtz nie uit nie. Anders as oor Afrikaners word daar feitlik geen kritiek oor bv die ANC of swartes uitgespreek nie. Oor die jongste drie dekades het Scholtz baie sketsmatig geskryf. Dalk omdat baie potensiële lesers daardie tye eerstehands deurleef het. Maar hoeveel van hulle het afdoende insig in wat werklik gebeur het, veral met inagname van hoe die hoofstroommedia met inligting omgaan?

Ek gee voorkeur aan die werke van die historikus Hermann Giliomee, bv Die Afrikaners, ‘n biografie (Kaapstad: Tafelberg, 2004, 656p) en Die laaste Afrikanerleiers: ‘n Opperste toets van mag (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 460p), bo dié van Scholtz, wat soos Max du Preez in te groot mate eerder ‘n joernalis is. In sy boek skryf Scholtz openbarend oor die “plofbare karakter” van die Afrikanerdissident Du Preez en sy koerant Vrye Weekblad, waarin daar “veel gevloek en baie Engelse woorde” is (144). Du Preez het “Afrikaners nog verder geïrriteer met die herskryf van die geskiedenis deur landsverraaiers soos Piet de Wet (genl Christiaan de Wet se broer) as die eintlike helde en patriotte te beskryf of die SAKP [Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party] van die struggle-tyd as ‘n brawe, liberaal-demokratiese party voor te stel. Du Preez is egter, blykens sy geskrifte, intens deur die ANC ontnugter” (145). Maar wie sal ooit vergeet hoe Du Preez, met die hartlike samewerking/sameswering van Antjie Krog, “hom met hart en siel gestort het in sy taak om rugbaarheid te gee aan die wandade van die apartheidsregering wat voor die Waarheids-en-versoeningskommissie (WVK) oopgevlek is”? (144).

Scholtz vertel hoe Afrikaners na die Anglo-Boere-oorlog (ABO) hulle vryheidstryd gestry het totdat hulle in 1948 die verkiesingsoorwinning behaal het en in 1961 ‘n republiek kon uitroep: “heeltemal geweldloos en met konstitusionele middele” (8). Konstrateer hierdie beskaafde manier van doen met die immorele, misdadige en gewelddadige manier waarop “bevrydingsbewegings” soos die ANC/UDF en PAC te werk gegaan het. ‘n Afrikaner het toe presies gesê wat Nelson Mandela later gesê het: “We have got our country back” (9). Die verskil is natuurlik dat ‘n land met bv Europese infrastruktuur onder die leiding van blankes geskep is, terwyl die land van Mandela se voorvaders onontwikkelde grond was.

Ek gaan nie ‘n oorsig van die inhoud van Scholtz se boek gee nie omdat die geskiedenis van die Afrikaner reeds in talle bronne tot stof getrap is. Ek lig bloot enkele aspekte uit. Ek skryf eintlik na aanleiding van sommige uitsprake van Scholtz en borduur dan daarop voort. Maar daar is nie ruimte om alles uit te sê nie.

Daar is stellings gemaak waarvan ‘n mens steeds met vrug kennis kan neem, bv in 1871:”Hoe meer vryheid ‘n mens aan ‘n swarte gee, hoe erger dit is.” Scholtz se kommentaar is dat “dit bekend klink” (17). Die historikus FA van Jaarveld het met verwysing na Afrikanernasionalisme in 1957 geskryf: “Iemand se waarde het in sy graad van Afrikanerskap begin lê” (26). In hierdie droewe land behoort dit myns insiens steeds die geval te wees. Hanskakies is ‘n euwel wat sedert die ABO met ons is. Dink bv aan die verengelsing van ons universiteite, insluitende Stellenbosch. NP van Wyk Louw het tereg opgemerk: “Om ‘liberaal’ te wees, kom minstens vir die Afrikaner … op nasionale selfmoord en ook individuele vernietiging neer” (26-27).

“Van hul kant het [MT] Steyn en [CR] De Wet daarop gehamer dat die Afrikaners hul selfrespek kwyt sou wees as hulle oorgee sonder dat hulle tot die uiterste geveg het. In ‘n omsendbrief na aanleiding van die Middelburgse samesprekings het De Wet in Maart 1901 eksplisiet ‘de onafhankelijkheid van onze Republieken’ en ‘onze volksbestaan’ as sinonieme gebruik. Hy het, enigsins profeties, ook daarop gewys dat die Afrikaanse taal verdruk sal word, ‘want, hoewel gezegd wordt dat beide talen kunnen worden gebruikt, weten wij toch hoe dit met onze taal gaat in Natal en de [Kaap] Kolonie, waar dezelfde teorie bestaat, maar de praktijk zoo anders is'” (31-32).

Dink aan die plegtige ooreenkoms tydens die grondwetlike onderhandelings, soos vervat in die Oorgangsgrondwet (1993), dat Afrikaans in die nuwe Suid-Afrika nie aan status sou inboet nie, maar wat in die ANC-oorheersde wetgewende vergadering (parlement) en in die 1996-Grondwet tot die sotlikheid van elf amptelike tale verander is, met die gevolg dat tien tale aan status gewen en net Afrikaans onberekenbaar aan status ingeboet het. Hier was daar aan die kant van die Nasionale Party, soos in so baie ander opsigte, kwalik oortrefbare onnoselheid. Die ANC sit sedertdien, soos Alfred Milner, die stryd voort: “The South African struggle … is no longer a war with bullets, but it is war still” (38); ‘n kulturele oorlog gemik teen veral Afrikaners en Afrikaans.

Dink ook aan wat van die gelyke status van Afrikaans en Engels aan die Universiteit Stellenbosch (US) onder die leiding van die hanskakie Wim de Villiers geword het. Hy is nie die eerste De Villiers wat tot ‘n hanskakie getransformeer is nie. Daar is bv ook “hoofregter lord Henry de Villiers” (42). Aan die ander uiterste is daar Wim se pa, AB de Villiers, wat ‘n meelewende trustee van Het Jan Marais Nationale Fonds was. Die appel het baie ver van die boom geval. Wanneer kom die hedendaagse hanskakies tot die besef van “the fallacy of the ideological neutrality of the English language”? (Neville Alexander, Thoughts on the new South Africa, Auckland Park: Jacana, 2013, p 84).

Wim de Villiers het hom stewig in die Saptradisie gevestig. Jan “Smuts het regdeur sy hele politieke loopbaan geen vinger vir Afrikaans gelig nie” (43). “Feit is dat [Louis] Botha en [Jan] Smuts albei lou oor gelyke regte vir Nederlands en Engels was” (43). Voor die Uniewordingskonvensie (1909) het Botha, wat Engels nooit behoorlik magtig was nie, gesê: “How can there be any equality between our beloved taal, which is our language, but the language of a small country, and the English language, which is the greatest in the world and spoken everywhere? How can there be equality? I know what I am doing, but it’s for the good of the rest of South Africa … Vandag slag ek my liewe moedertaal” (43). In 2016 redeneer Wim de Villiers steeds só en slag hy met entoesiastiese oorgawe sy moedertaal aan die US.

Onlangs is ‘n teks van Amanda Gouws oor die verkragtingskultuur aan die US op die US-webwerf gepubliseer. Sy is nie net as ‘n militante feminis bekend nie, maar ook as ‘n groot voorstander van die verengelsing van die US. Wat my opgeval het, is haar onsekere en onidiomatiese Engels. Die volgende woorde van Scholtz het my aan Gouws herinner: “Die taalstryder JHH de Waal het byvoorbeeld vroeg in die 20ste eeu op die persgalery van die Kaapse Wetgewende Vergadering gesit ‘en my waarlik geskaam oor die slaafse houding van baie van die Afrikanerlede’. Hul Engels was krom en skeef, maar hulle het hom gepráát en weggebly van Afrikaans/Nederlands” (47).

Van die US gepraat: “Ook die Stellenbosse filosoof prof Anton van Niekerk het vroeër [2003] verwys na ‘Paul Kruger, die oorlogsvalk, wat medeverantwoordelikheid moet dra vir die dood van 26 000 vroue en kinders’ … die verantwoordelikheid van die werklike skuldiges, naamlik die Britte, [word] geïgnoreer … Dit is, in alle nugterheid, ‘n moreel bedenklike houding” (32-33). Hoe laag kan ‘n Afrikaanssprekende blanke moreel daal? Seker nie laer as etikus Van Niekerk nie. Van die era na die ABO is gesê: “Die taal is gesien as die instrument om die selfrespek van die Afrikaners te herstel” (37). “Die Afrikaners sou nooit ‘n skikking aanvaar ‘which left the absolute equality of their language in doubt and so left them with a sense of humiliation’ [EH Walton] nie” (41). Afrikaans kan en behoort dieselfde rol sedert die mandaatlose, roemlose, algehele politieke magsoorgawe van 1990/1994 te speel. Iemand soos Van Niekerk ondermyn Afrikaans egter reeds dekades lank aktief aan die US. Hy is openlik sowel anti-Afrikaner as anti-Afrikaans.

‘n Weergawe van wat Scholtz oor bruin mense geskryf het, is in Rapport (22 Mei, Weekliks, p 8-9) gepubliseer in ‘n poging om verkope van sy boek aan te moedig. Hy begin hoofstuk 6 met hierdie omstrede stelling: “Die keuse vir Afrikaans het gepaard gegaan met ‘n keuse teen die bruin mense. Die feit dat hulle oorweldigend dieselfde taal as die sogenaamde wit Afrikaners gepraat het, is grotendeels geïgnoreer” (63). Waarom “sogenaamde wit Afrikaners”? Dit is ook bekend dat sedert die Britse besetting van die Kaap veral stedelike bruines op groot skaal eerder Engels as Hollands aangehang en eerder vir die Engelse as die Afrikaners kant gekies het.

Bruines het hulle teen die Afrikaners en Hollands geskaar lank voordat lede van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) van 1875 af Afrikanernasionalisme en Afrikaans as primêr ‘n witmanstaal gepropageer het. CJ Langenhoven se uitspraak dat Afrikaans “die enigste witmanstaal [is] wat nie onmiddellik oor die see kom nie” (64) is feitelik korrek en geuiter lank voordat politieke korrektheid sy onwelkome sensurerende opwagting gemaak het. Heeltemal tereg het “die voorvegters vir Afrikaans sy Germaanse karakter beklemtoon” (64), naamlik Nederlands en Duits maar nie Engels nie, wat aan Standaardafrikaans tot op hede ‘n mate van verskansing teen sowel Engels as die mengeltaal Kaaps bied.

Scholtz erken “diegene onder die bruines wat bevoorreg was om te kon lees en skryf … dikwels Engelsgesind geword en eerder Engels as Afrikaans gepraat” het (65). “In Januarie 1900 het ‘n groep bruines lord Milner verseker van die ‘firm and unalterable loyalty of the Coloured population of South Africa'” (66). Daar is “verskeie redes vir die verskynsel dat die bruin elite doelbewus Engels wou wees” (67). Volgens Mohamed Adhikari “most status-conscious Coloured people preferred English even though Cape Dutch [Afrikaans] may have been their mother tongue” (67). ‘n Sprekende hedendaagse voorbeeld is Jonathan Jansen wat Afrikaans as moedertaal het maar voorkeur aan Engels as sy sogenaamde “eerste taal” gee. Hierdie mens het Afrikaans groot skade aangedoen.

Dit behoort duidelik te wees dat Scholtz se voorstelling moedswillig eensydig is insoverre hy voorgee dat die Afrikaners alleen of grootliks die verantwoordelik vir die breuk tussen wit en bruin moet aanvaar. Engelssprekende blankes het die bruines vir bv politieke gewin teen die Afrikaners ingespan (68). Daar is die smeerstories dat Afrikaners van bruines weer slawe sou maak (69) of apartheid sou terugbring. Scholtz noem tereg dat “die meeste elemente van die apartheidsbeleid reeds in die voorafgaande segregasiebeleid bestaan het” (105). [Die bruin kommunis en oud-Robbeneiland-gevangene, Neville Alexander, skryf: “According to Paul Maylam, it was only during the period of the second British occupation [1806] that race thinking became the dominant mode of seeing and describing social relations at the Cape. Before 1806, more or less, religion was the decisive indicator of social (status) difference among individuals and communities … Race theory in South Africa is not, in the first instance, the excrescence of Afrikaner nationalism. The prime suspects are in fact British soldier-administrators, missionaries and other organic intellectuals of British imperialism” (bron hier bo, p 117-118).]

Standaardafrikaans is ongetwyfeld grootliks die produk van lojale blanke toewyding. Waarom sou Afrikaners toelaat dat hulle eiendomsreg op hulle taal van hulle weggeneem word in ‘n tyd soos die huidige waarin hulle van feitlik alles beroof en voortdurend maar valslik sleg voorgestel word? In die huidige US-taalstryd het daar sover ek weet net een bruin mens, Danie van Wyk, ondubbelsinnig gelyke regte vir Afrikaans en Engels onderskryf. Al die ander bruin elite het geswyg of soos Adam Small, Michael le Cordeur en Bettina Wyngaard openlik vir Wim de Villiers se verengelsingsbeleid kant gekies. My standpunt is dat instansies wat veronderstel is om Afrikaans te bevorder, soos die Afrikaanse Taalraad (ATR), nie versoening en inklusiwiteit der mate moet oordryf dat Afrikaansdislojales in hulle direksies geduld word nie, bv diegene wat die verengelsing van die US voorstaan en hulle kinders na Engelse skole stuur en selfs Engels as huistaal het. Die ATR se aksies ten bate van Afrikaans word op hierdie manier deurlopend aan bande gelê.

Geoff Cronjé word deesdae dikwels voorgestel as ‘n opperste rassis, maar hy het geskryf dat “geen gemeenskap daarop geregtig is om ‘n ander gemeenskap(pe) vir altyd aan hom ondergeskik te laat bly nie” (94). Dit is tog seker ‘n beginsel wat in die huidige era van swart mag steeds vir die blankes en veral die Afrikaners behoort te geld. Insgelyk is William Nicol se oproep in 1937 dat Afrikaners Afrikaners moet bly en nie Suid-Afrikaners moet word nie ( 96) steeds net so geldig. Om van Afrikaners te verwag om swart Afrika-Afrikane en selfs wêreldburgers te word, is heeltemal misplaas. Dit sou vereis dat ons moet ophou om Afrikaners te wees.

JG Strijdom het in 1944 gesê: “As ons Suid-Afrika as witmansland wil handhaaf, sal ons die politieke mag in die hande moet hou” (98). Scholtz se kommentaar hierop is ‘n enkele woord: “Basta”*, wat toon in watter mate hy teen 1994 of sedertdien oorgegee het. “In 1955 het hy [Strijdom] bruut eerlik in die Volksraad gesê hy wil geen verskonings maak nie; óf die wittes behou die mag óf die swartes neem oor” (110). Hierop is Scholtz se kommentaar dat daar by Strijdom geen realisme was nie, naamlik “‘n bewussyn dat swart getalle die wittes sonder radikale gebiedskeiding onherroeplik sou onderploeg” (110). Dié kommentaar lyk vir my onrealisties, want dit was in die era voor afsonderlike ontwikkeling en dus tuislande. Daar was wel reservate en protektorate vir swartes en niks in Strijdom se politiek dui daarop dat hy teen sulke aparte gebiede vir swartes gekant was nie. Later skryf Scholtz “dat slegs ‘n geslaagde radikale gebiedskeiding ‘n behoorlike morele grondslag vir die apartheidsbeleid kon verskaf” (113). [* Basta: “Genoeg! klaar!” (HAT).]

Redes waarom die “partisievergesigte misluk het, is die feit dat die apartheidskip uiteindelik op drie rotse gestrand het. Dit was die demografie [die verswelging van blankes deur swartes], die ekonomie [bv die handelsboikotte] en swart verset” [bv die ANC/UDF se terrorisme] (121). Dié verset/terrorisme “het nie opgehou voor die oordrag van die mag in 1994 nie” (125). My standpunt is dat die bedenklike misdadige en geweldadige voorbeeld wat die ANC gestel het aan die massa getoon het dat misdaad lonend is, dat geweld toegelaat word om ‘n suksesvolle uitdrukking van mag te wees, dat dit ‘n manier is om resultate te behaal, gevolglik word die geweld tot op hede voortgesit.

Die Tomlinson-kommissie het in sy verslag (1956) “die integrasie van die rasse verwerp omdat dit die einde van die wit beskawing in Suid-Afrika sou inhou en nie in die swartes se belang sou wees nie” (115-116). Na die Soweto- en ander onluste in 1976 is die moontlikheid van “vryheid in één plurale gemeenskap … volwaardige burgerskap” en die uitskakeling van groepdominansie in Die Burger genoem (127). Maar volwaardige burgerskap in die vorm van een mens, een stem in ‘n eenheidstaat ís oorheersing deur een groep, naamlik die swartes. Vir blankes ís dit onvryheid en ‘n wesenlike bedreiging van hulle voortbestaan. Dit sou dwaas wees as Afrikaners toelaat dat hulle nasionalisme, hulle strewe na selfbeskikking, in so ‘n situasie geblus word. Maar Scholtz beweer: “Teen die einde van die 1980’s was … Afrikanernasionalisme … sonder werklike morele of praktiese inhoud” (161). Apartheid in die eng sin was dalk dood maar nie die ideaal van afsonderlike voortbestaan in etnies-kulturele nasie-/volkstate/tuislande nie. Scholtz beur in die teenoorgestelde rigting. Hy sê van sy boek: “Dis … nie om die wurggreep [!] wat die Afrikanernasionalisme tot diep in die 20ste eeu op die geskiedskrywing uitgeoefen het, voort te sit nie” (12). Dus, wat hom blykbaar welgeval, is soos wat met die Afrikaners in Argentinië gebeur het: akkulturasie/identiteitsverlies/verbastering na twee of drie geslagte. Hy beweer gevolglik ook dat “die gelykstelling van Afrikaner en wit aan die verbrokkel” is (11).

Scholtz dink besinning oor die volgende is nodig: [1] “Het die moderne Afrikaners dit in hulle om hulle eweneens nie by die nuwe werklikheid van die verlore heerskappy neer te lê nie en dit binne die praktiese beperkings in ‘n herwonne toekoms te omskep? [2] Het hulle die geestelike, die emosionele en die intellektuele krag om die verlies van mag te bowe te kom en nie alleen [= slegs] te oorleef nie, maar iets groots in die praktyk tot stand te bring? [3] Sal van hulle gesê word dat hulle in ‘n krisistyd deur die smeltkroes gegaan en sterker anderkant uitgekom het? [4] Of sal hulle sagkens, soos ‘n kers onder ‘n maatemmer, uitgedoof word?” (10).

[1] Dit gaan nie om verlore heerskappy nie, maar om verlore vryheid. Dit gaan om selfbeskikking in ‘n eie geografiese gebied. Vir Afrikaners lê die keuse tussen verswelging of oorlewing en daardie oorlewing moet kwalitatief afdoende, dus identiteits-/kultuurbehoudend, wees.

[2] Afrikaners het bewys wat hulle kan vermag, wat hulle tot stand kan bring, asook dat hulle kan herbou wat deur ander afgebreek is en ook daarop kan verbeter.

[3] Die brutale werklikheid van die nuwe Suid-Afrika louter Afrikaners. Nog nooit het Afrikaners toegelaat dat geslag na geslag verbygaan sonder daadwerklike verset nie. Dink aan NP van Wyk Louw se bekende woorde: “Wat gevaarlik is, is dat ‘n hele geslag sonder protes sal verbygaan.”

[4] Bye is goeie, hardwerkende insekte, maar vreemde elemente moenie hulle lewens versteur en hulle nes misdadig probeer binnedring nie. In so ‘n nes is daar heuning én moer. Insgelyks is Afrikaners nie ‘n erbarmlike bron waar bv plase en nywerhede en geld kragtens willekeurige aanspraak en sonder teenprestasie gekollekteer kan word nie.

Oor die afloop van die ABO skryf Scholtz twee eienaardige sinne: “Dit was dan die eerste groot strategiese keuse van die Afrikaners in die 20ste eeu – die keuse vir hulle selfrespek sodat hulle kon oorleef. Dit is die een keuse waarop hul nasate ‘n eeu later steeds sonder enige [!] aarseling trots kan wees en wat ook vandag nog hul selfrespek kan voed” (34-35). Die Afrikaners het so lank as wat sinvol was teen die Britse oormag geveg: “Die Boere hét inderdaad tot die bitter einde geveg, tot hulle werklik nie verder kón nie” (32). Die vredesluiting was dus nie werklik ‘n vrywillige keuse wat uitgeoefen is nie. Dit was glad nie ‘n keuse wat hulle selfrespek danig gevoed het nie. Scholtz skryf: “Op geestelike vlak is baie Afrikaners [deesdae], ofskoon lank nie almal nie, weer, net soos destyds, verdwaas, radeloos, reddeloos, moedeloos en leierloos” (10). Daardie lys van woorde is nie ‘n sinoniem vir selfrespek nie. Al wat ‘n sprankie selfrespek na die ABO kon voed, is dat die Afrikaners heroïes geveg het en dat daar mettertyd ‘n groot mate van konsensus was dat oorgawe die enigste realistiese opsie was.

Daar was dus moontlik ‘n bietjie ruimte vir Afrikaner-selfrespek na die ABO. Maar in 1990/1994 het ‘n klein groepie kolossale* klein** mensies*** roemloos en mandaatloos oorgegee in die helder wete dat die oorgrote meerderheid blanke kiesers nooit die politieke bedeling wat “beding” is, sou goedkeur nie. Daar is vir Afrikaners nie ‘n sprankie selfrespek in hierdie algehele magsoorgawe nie. Feitlik die slegste moontlike uitkoms is “beding”, bv algemene stemreg van gelyke waarde in ‘n eenheidstaat sonder minderheidsregte en met behoud van rassediskriminasie, maar hierdie keer sonder keerdatum en uitsluitlik teen blankes, met Afrikaans as die enigste taal wat beduidend aan status inboet. [* Kolossaal in hulle eie oë. ** Klein in die oë van ander mense. *** Mensies: my evaluering.]

“In 1994 het eindelik gebeur wat agtereenvolgende geslagte as ondenkbaar beskou het: Die swart meerderheid het wit heerskappy met swart heerskappy vervang” (167). Dit dui opgetwyfeld daarop dat hier ernstig gekonkel is; dat die oorgrote meerderheid blankes nooit FW de Klerk en sy groepie meelopers se magsoorgawe aanvaar of goedgekeur het nie. Ten slotte probeer Scholtz om in hierdie onverkwiklike situasie in vyf opsigte (Afrikaans, witheid, volkstaat, demokrasie en oorlewing) antwoorde te verskaf op die vraag: Hoe nou?

1. Afrikaans: Dit is die terrein waarop Scholtz goeie werk doen. Hy is eintlik die enigste joernalis wat in Die Burger sterk ten gunste van Afrikaans argumenteer, bv vir die behoud van Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch. Vir Afrikaans is die uitkoms van De Klerk se grondwetlike “deurbrake” troosteloos: “As mense wil hê Afrikaans moet oorleef, sal die Afrikaanse burgerlike samelewing sélf daarvoor moet sorg. Vergeet die staat” (171).

2. Witheid: Scholtz verwys na Hans Heese se berekening dat Afrikaners 6,9% nie-wit is. Dit is in werklikheid ‘n ignoreerbare klein krakie na verloop van meer as drie eeue. Scholtz vervolg: “Daar [is] tradisioneel slegs twee verskille tussen die ‘wit’ [!] Afrikaners en hul bruin taalgenote, te wete ‘n klasseverskil en die feit dat die Afrikaners minder bruin as die bruines is … [daarom] sal die Afrikaners hul taal – en daardeur ook hulself – nie kan red as hulle hul in ‘n eksklusiewe wit bastion wil terugtrek nie … Ten eerste sal die velkleur uit die definisie van wie ‘n Afrikaner is, gehaal moet word … In die tweede plek sal jy die Afrikaanse lewensterreine vir almal moet oopstel … ‘n Ander resep vir oorlewing is daar nie” (172-173).

Scholtz is hier moedswillig. Daar is nie net daardie twee verskille tussen wittes en bruines nie. Hy weet ook dat dit nie primêr om skakerings van pigmentasie/velkleur gaan nie, maar om kultuurverskille, dus verskille in lewenswyse, verskille in maniere van dink en doen. Byvoorbeeld, hy noem self dat Afrikaans hoogstens ‘n kommunikasiemiddel vir bruines is, terwyl “Afrikaners dit as ‘n identiteitskwessie beskou” (172). Dit is nie eensydig die geval “dat die Afrikaners hul bruin taalgenote verwerp het” nie (172). Baie bruines het Afrikaners verwerp deur reeds eeue lank met Engelssprekende blankes te heul en aktief mee te werk aan die swartes se geweld, vandalisme en terrorisme ten einde Afrikaners se politieke mag te ondermyn. Baie bruines, veral die elite, tree tans verwerplik op deur die verengelsing van al die universiteite te ondersteun. Ook word Afrikaans met oorgawe deur bruines gerysmier deur daarvan ‘n aanstootlike mengeltaal te probeer maak.

3. Volkstaat: “Daar is groepe wat ‘n volkstaat op pure rassistiese gronde bepleit” (173). Weereens, dit gaan vir Afrikanervolkstaters primêr om kultuur en nie om etnisiteit in die sin van verskille in velkleur nie. Velkleur is bloot aanduidend van kultuurverskille. Volgens Scholtz is ‘n Afrikanertuisland “onhaalbaar, veral omdat die ideaal op die lang termyn steeds ‘n aparte, onafhanklike Afrikanerstaat is” (173). In die wêreld bestaan daar talle nasie- of volkstate. Ingevolge afsonderlike ontwikkeling het die blanke politieke bewind etnies-kulturele tuislande en selfs volkstate aan die swartes gegun. Maar Scholtz gun dieselfde reg nie aan blankes of Afrikaners nie. Hy gee toe dat ‘n Afrikanervolkstaat “‘n relatiewe ekonomiese sukses sal wees” (dus nie ‘n rommelstatusaffêre nie), maar dat “swartes masaal op hom sal toesak om werk te kry” (174) en die blankes gevolglik sal verswelg en die politieke beheer sal oorneem. Hy vergeet gerieflikheidshalwe dat Orania die navolgenswaardige voorbeeld van geen volksvreemde arbeid stel. Ook dat landsgrense grense is wat eerbiedig moet word en dat ‘n bekwame, nie-kruipende regering sal sorgdra dat sy grense eerbiedig word.

4. Demokrasie: Ek het hier bo sommige van die gebreke van die huidige Grondwet, waarmee geen egte Afrikaner genoeë kan neem nie, uitgewys. Scholtz herhaal egter die modestelling dat Suid-Afrika ‘n goeie grondwet het (165, 174). Die Grondwet moet glo net toegepas word. In werklikheid is die huidige grondwet vir die ANC bloot ‘n stappie in die revolusionêre proses. By Scholtz is daar blykbaar geen besef van die fundamentele boosheid van die ANC nie. Voorheen het blankes die swartes oorheers, terwyl Scholtz waaragtig voorgee dat die huidige Grondwet blankes teen swart oorheersing verskans (174-175). Maar daarna erken hy dat die parlementêre opposisie min werd is: “Afrikaners se oorlewing gaan nie van dié mense afhang nie … die Afrikanervolk se oorlewing [hang] van homself af” (175). By die eintlike punt kom hy nie uit nie: Die ANC is in werklikheid glad nie op demokrasie ingestel nie, in die sin dat glad nie gepoog word om na alle Suid-Afrikaners se belange om te sien nie. Daarom word blatant teen blankes gediskrimineer en word hulle kort-kort sleggesê, ook deur die staatshoof. Demokrasie word bloot as ‘n rookskerm gebruik. Dit gaan om swart mag en swart oorheersing met as ideaal ‘n outoritêre eenpartystaat met ‘n groot skeut kommunisme.

5. Oorlewing: Dwarsdeur hierdie boek word aangetoon dat die wil tot oorlewing en dus verskansing teen verswelging deur swartes soos ‘n goue draad deur die Afrikanergeskiedenis loop. Dit verklaar waarom daar apartheid was en waarom blankes so oordrewe deur swartes daarvoor verkwalik word. “Moet ons as volk oorleef, of … moet ons maar ons identiteit prysgee”? (168). Scholtz gee op hierdie bladsy voor dat Afrikaner-identiteitsbehoud bloot verset teen verengelsing is, terwyl Afrikaner-identiteit baie meer as net taal behels. “NP van Wyk Louw het geoordeel dat die Afrikanervolk eenvoudig van skaamte sou gesterf het as hy voor die aanbreek van die bitter einde [van die ABO] sou oorgegee het” (168; ook 34). Scholtz voeg by: “‘n Saak wat tans swaar op die Afrikanergemoed druk … is hul skaamte oor apartheid … Gaan daardie skaamte … die oorlewing van die Afrikanervolk onmoontlik maak? Gaan die Afrikaners na binne emigreer? … Massaal na die buiteland emigreer?” (168).

Hierdie inskrywing oor oorlewing is seker die teleurstellendste gedeelte in Scholtz se boek. Hoe kan/durf hy skaamte as blykbaar die enigste faktor in Afrikaners se politieke ondergang in die jare negentig uitsonder? Daar is baie (dalk die meerderheid) Afrikaners wat geen werklike skaamte oor apartheid het nie, juis omdat apartheid ingevolge Afrikaners se hoogs natuurlike oorlewingsdrang verklaar en selfs in hoë mate moreel geregverdig kan word. Die geskiedenis van die blanke politieke bewind in Suid-Afrika kan nie tot slawerny, rasse-segregasie en apartheid gereduseer word soos deesdae so graag gedoen word nie. Die era voor 1990 is bowenal gekenmerk deur die lofwaardige ontwikkeling van ‘n woeste Afrikaland en die vestiging van ‘n voortreflike Europese beskawing. Daaroor behoort daar geen skaamte te wees nie; eerder regverdigbare trots. Die skaamte/verontwaardiging/woede in Afrikanergeledere sedert 1990 is nie apartheidgesentreerd nie. Die nog nie voldoende oorstygde “skaamte” is oor die verraderlike, eerlose De Klerk-oorgawe. Dit is nie die blankes en veral nie die Afrikaners wat oorgegee het nie. Dit is ‘n klein groepie dwase swakkelinge wat die land in die skoot van die swartes laat beland het. Daarmee kan en sal nie onbepaald vrede gemaak word nie. Die Afrikaners sal tot verhaal kom en dan sal daar nuwe betekenis gegee word aan die uitdrukking: ‘n Boer maak ‘n plan.

“Het die Afrikaners dieselfde kollektiewe wil om te oorleef as ‘n eeu gelede?” (175). Scholtz noem die opsie van die ontwikkeling van “‘n aangepaste identiteit in nuwe omstandighede” (175). Die nuwe omstandighede wat Scholtz vir homself gekies het, is om hom in Nederland te hervestig. Die vraag is: In hoeverre het hy die aangematigde reg behou om voorskrifte aan Afrikaners te verskaf wat daagliks die brutale werklikheid van die nuwe Suid-Afrika ervaar? Afrikaners in Suid-Afrika weet dat ‘n (oordrewe) aangepaste identiteit van hulle iets anders as Afrikaners sal maak. Teen akkulturasie/identiteitsverlies, insluitende verbastering, en potensiële uitwissing sal hulle bly waak. Afrikaners sal voortgaan om selfbeskikking en ‘n eie vaderland en die grootste moontlike vryheid na te streef en kan, soos voorheen, sukses in die vorm van ‘n helder, ellendevrye daeraad behaal.

Die onsigbare stryd

Daar is ‘n sosio-ekonomiese probleem onder ons mense wat verbloem word deur die huidige politieke bestel. ‘n Probleem wat heel moontlik ‘n direkte invloed het op die onverstaanbare verdeeldheid binne die volk. ‘n Hartseer realiteit onder ons mense, veilig weggesteek onder die politieke onstabiliteit van die land.

Wanneer ‘n mens kyk na die see sien ons hoe verskillende spesies gedurig kompeteer vir hulpbronne. Dit is eers as mens ondersoek instel na ‘n spesifieke spesie dat mens die onderlinge kompetisie binne die spesie of groep agterkom. Net so is Suid Afrika tans ‘n oseaan waar groepe meeding om mag, wat in kort niks anders as beheer oor die hulpbronne is nie, maar omdat die blankedom so erg versplinter is, vergeet mens om na die kompetisie onder hierdie groep te kyk as ‘n studie op sy eie.

Internasionaal begin die gaping tussen die “Haves” en “Have not’s” al groter word en die middelklas verdwyn teen ‘n geweldige spoed. Die rykes word ryker en die armes word al meer en al armer. Omrede ons as volk opgeneem is in die groter Suid-Afrikaanse gemeenskap, waar nasionale probleme soos korrupsie, die waarde van die Rand en ander ekonomiese beginsels as maatstaf gebruik word, verbloem dit die gaping tussen die ryk wittes en die arm wittes. Blanke plankerskampe word blameer op die regering se onbevoegdheid om te effektief te regeer, terwyl ryk wittes rustig agteroor sit en nog meer geld maak.

Om die probleem beter te verstaan moet ons vir ‘n oomblik van verbeelding gebruik maak en ons indink hoe dit sou wees as ons blankes ‘n land op ons eie was. Natuurlik sal daar die mense wees wat reken ons sou nie in so situasie wees as ons oor onsself beskik het nie, maar hulle vergeet gerieflik van die Bywoners, die Armblanke-vraagstuk en die gaping wat daar nog altyd geheers het tussen ons eie mense. Net soos enige ander homgene volk sou hierdie ekonomiese gaping ook onder ons volk groter geword het en sou die ongelukkigheid posgevat het in ‘n middel en laer klas wat al swaarder trek. In so oomblik van verbeelding sou mens baie duideliker kon sien wat is die verskil tussen ryk en arm binne ons eie volk.

Die huidige politieke bestel beskerm egter die rykes in die volk, want almal blameer die regering. Dit is nou die verantwoordelikheid van die regering om die nasionale sosio-ekonomiese toestand aan te spreek en daar is geen volks-assosiasie betrokke of nodig nie. Sou ons ‘n homogene groep wees, sou die frustrasie heel moontlik teen groot kettingwinkels of myn magnate begin manefisteer het.

Die ander dimensie van die probleem is dat die middelklas met ‘n morele kwessie gekonfronteer word wanneer dit kom by hulle ekonomiese frustrasie. Die gemiddelde huisgesin kry al swaarder, met ‘n groot skuldlas, en hulle oorleef letterlik net. In ‘n homogene gemeenskap sou dit genoeg rede wees om in die strate te vaar. Kyk ons na Europa sien ons hoe boere baie vinnig massa-aksies begin as pryse laag is. In Suid-Afrika is die middelklas egter weer so ver verwyder van die lae inkomste groepe wat bestaan uit miljoene mense wat in sink gehuggies bly, dat dit moreel verkeerd voel om te kla. Daar is miljoene mense wat nie elke dag kos het om te eet in Suid-Afrika nie en daarom hou die middelklas eerder aan om stil te bly.

Het rykes ‘n morele plig om te sorg vir armes? Moet rykes verantwoordelik gehou word vir die gaping tussen ryk en arm? Die realiteit is dat die groter meerderheid ryk blankes/Boere/Afrikaners geen behoefte het om betrokke te raak by die voortbestaan van die kulturele kollektief nie. Ryk Afrikaners gebruik die Nuwe Suid Afrika as verskoning om nie betrokke te raak by die voortbestaan van ons kultuur nie en daar word aangeneem dat die res van ons moet “verstaan” dat hulle verhouding met die regering, wat direk gekoppel is aan hulle inkomste, gaan versuur indien hulle betrokke raak by die saak van die volk. Hulle beskerm dus net hulle persoonlike welvaart.

Een van die grootste struikelblokke in ons stryd vir ‘n mate van selfbeskikking of volks-oorlewing is die tekort aan fondse. Die toetrede van die rykes tot die oorlewing van die volk kan soveel meer opsies genereer. ‘n Eie universiteit, ‘n stuk aarde wat self gekoop en ontwikkel word om werk te skep binne ‘n homgene gemeenskap, eie skole… die opsies is legio as daar genoeg fondse is. Op NAMPO die jaar is daar meer as 9 van die nuwe John Deere trekkers verkoop teen meer as R6 miljoen elk.

Met R54 miljoen kon ons ‘n hengse stuk aarde koop, dit ontwikkel en vir ons mense ‘n veilige hawe skep. Miljoene word spandeer aan nuwe viertrekvoertuie, strandhuise en visvangbote om nie eerst te praat wat die troue van Christo Wiese se dogter gekos het nie. Verbeel jou vir ‘n oomblik manne soos Raymond Ackerman, Christo Wiese, Whitey Basson en die Ruperts raak betrokke by ‘n opheffingsprogram vir die volk! Dit sal internasionaal aandag trek en ons sal soveel kan bereik.

As die ryskte boer in elke distrik net 2% van sy grond, (nie 50% soos die ANC vra of 80% soos die EFF vra nie)beskikbaar stel vir ons volke sit ons môre met grond oor die hele land. As die drie rykste ouens in elke distrik saamspan en net toegang gee tot basiese hulpbronne kan ons infrastruktuur ontwikkel in elke distrik in die land. Klein oases vir ons mense waar die armes ten minste ‘n kans kan kry om te werk en vir hulle self ‘n bed en ‘n bord kos te verdien. Daar is soveel moontlikhede as die rykes van die volk tot die stryd toetree. Daar is welgestelde manne en vroue in die volk wie se hande oop is en die artikel het geen betrekking op julle nie, net dank van die volk (en kritiek van die res).

Vir nou is dit ‘n arm-man-stryd, ‘n geveg vir die armes om kop bo water te hou en elke dag verloor nog een van ons broers sy werk en word deel van die statistiek terwyl die rykes voor in die ry staan en die regering blameer! ‘n Stryd binne die volk wat vergete is en niemand kan verstaan hoekom ons so sukkel nie…

Vannermerwe

Karel Combrinck: Die A-woord!

Max Du Preez maak die bewering dat «wit Afrikaners» «ongemaklik» voel oor sg. Portugees-Maleisiese invloed op ons taal. Wat Portugees-Maleisies beteken, weet die hemel alleen. Of liewer, die hemel weet, bygestaan deur Max Du Preez.

Maar hierdie versinsel het ons reeds elders bespreek. Wat my persoonlik veel meer ongemaklik stem as vreemde invloede op ons taal, is die onophoudelike geteem oor apartheid, en veral apartheid soos dit deur linksdekadente propaganda aan die wêreld opgedis word.

Een van die onsinnighede wat herhaaldelik deur die linksliberale media kwytgeraak word, is dat apartheid ‘n vorm van nazisme sou wees, ‘n vergelyking wat, objektief beskou, net nie opgaan nie

Soos die Naziperiode vir die Duitsers, is apartheid nou eenmaal ‘n doring in die vlees van Afrikaners wat ons waarskynlik nooit sal kan verwyder nie, maar waaraan ons van tyd tot tyd net ‘n bietjie salf kan smeer. Benewens hierdie aspek en die feit dat daar oor die Naziperiode net soveel, of selfs meer, onwaarhede verkondig is as oor apartheid, is daar werklik weinig ooreenkoms tussen die twee stelsels.

Wat meer sinvol sou wees, is ‘n vergelyking tussen die gedragspatroon van die Duitse volk in die tydperk na die beëindiging van nazisme en dié van die Afrikanervolk na die bëeindiging van apartheid, want in daardie opsig is daar wel raakpunte.

Beide die Duitse en die Afrikanervolk het as verloorders uit die stryd getree. Beide probeer om werklike of vermeende onregte van die verlede goed te maak deur skuldgevoeloens, selfblaam, kruipery en boetedoening van allerlei aard en selfs ‘n mate van selfhaat. Maar daar hou die vergelyking ook op. Die Duitse volk het weens sy groter getalle en ‘n homogene bevolking minstens die kans gehad om as volk te herlewe, as hulle wou, terwyl die kanse vir die herlewing van die Afrikaner as volk so te sê nul is.

Miskien omdat dit moeilik sal wees om oor die Nazirekord veel positiefs te sê, uit watter oogpunt ‘n mens dit ook wil beskou, neem die Duitsers in die algemeen die houding in om hulle nie teen linkse propaganda te verdedig nie. Hulle het die krag, die kennis, die argumente en die finansiële vermoë om dit te doen en sou ‘n leierskapsrol kon speel om die versinsels van die linksliberale media hok te slaan, maar hulle verkies om dit nie te doen nie. Dis jammer.

‘n Paar jaar gelede het ‘n Duitsvervaardigde rolprent oor die tweede wêreldoorlog die rondte gedoen: Das Boot. U onthou nog? In ‘n stadium sing die duikbootbemanning «It’s a long long way to Tiperary». Matrose wat in die Naziperiode «It’s a long long way to Tiperary» op ‘n Duitse duikboot sing ! So reg na die hart van DimWim van Stellobotomie. En natuurlik, het die Duitse media in die na-oorlogse jare nogal kans gesien om ook hier en daar ‘n klip op apartheid te gooi, al is dit dalk net in ‘n poging om sodende in «respektabele» geselskap te verkeer.

Eersdaags verskyn nog ‘n Duitse rolprent getiteld, «Fritz Bauer, ‘n Duitse held». Die rolprent het die subtitel : «As jy jou land wil red, moet jy hom verloën». Die opsomming van die rolprent lui soos volg: In 1957 verneem regter Fritz Bauer dat Adolf Eichmann in Buenos Aires skuilhou. Die Duitse howe verkies om die aangeleentheid oor die hoof te sien. Fritz Bauer besluit om die Israeliese geheimediens, die Mossad, se hulp in te roep…

Het ons as Afrikaners al net so laag gedaal? Sekerlik staan Adriaan (vrotvisverstand) Vlok se
voetewasuitstappie en die heksejag op dr Wouter Basson nie ver terug nie.

Nazisme het ongekende lyding en ellende oor die Europese beskawing gebring wat met niks anders in die geskiedenis vergelyk kan word nie, behalwe miskien met die prestasies van Kameraad Josef Stalin en Mao TseDong. Dit gaan nie net om die lotgevalle van die Jode nie, hoewel dit die aspek is waaraan die linksliberale media die meeste aandag gee. Dit gaan oor ‘n beraamde 60 miljoen militêre slagoffers wat in hierdie bloedige stryd hulle lewens ingeboet het. As die slagoffers van oorlogverwante oorsake soos siektes en hongersnood bygetel word, is die syfer 80 miljoen. Duitsland self het ongeveer 10 miljoen mense verloor. Europa is deur hierdie rampspoedige oorlog op sy knieë gebring en militêr, polities en moreel, onherroeplik verswak sodat dit vandag weinig meer is as ‘n Amerikaanse skoothondjie. Die twee wêreldoorloë, maar veral die tweede, het inderwaarheid die siel uit Europa geruk.

‘Watter soort «apartheid» is dit wat swartes aankarwei na plekke waar hulle nooit tevore was nie, plekke waar hulle nou, op grond van hulle nambas alles opeis waarop hulle hulle hande kan lê?’

Tagtig miljoen slafgoffers. Daarenteen staan die syfer wat die linksliberales graag noem vir die aantal mense wat sedert sy ontstaan in 1948 tot met die oorgawe van 1994 «as gevolg van apartheid» dood is, op 30 000. Tydens die verhore van die Waarheids- en Versoeningskommissie van 1997 is getuienis deur die Menseregtekommissie (Human rights Commission-HRC) voorgelê dat tussen 1948 en 1989 toe die ANC amptelik «ontban» is en waarna daar nie meer sprake van apartheid was nie, 7 000 mense hulle lewens «weens apartheid» verloor het. In die tydperk na 1989 tot en met 1994, d.w.s. na die beëindiging van Apartheid is 14 000 mense in politiek verwante geweldpleging oorlede waarvan 95% die gevolg was van swart-op-swart geweld. Dit kan ook maar vergelyk word met die bykans 40 000 witmense wat sedert 1994 op plase en in stedelike gebiede vermoor is, maar soos dinge is, raak die wêreld nie juis daaroor opgewonde nie.

Duidelik was apartheid nie die skrikbewind wat anti-Afrikaanse propaganda die wêreld wou laat glo nie, in elk geval niks wat in graad of omvang met die Nazibewind vergelyk kan word nie. ‘n Boek sal nodig wees om die redes vir hierdie beeld omtrent die Afrikaner volledig te ondersoek. Sekerlik is onder die oorsake skynheiligheid, anti-Afrikanerpropaganda oor ‘n lang tydperk, veral deur die Engelse pers en die Engelse kerk, politieke muntslanery, sondeboksoekery, eie-gewete-sussery, perverse, sieklike en selfvernietigende humanisme, gedienstigheid aan modes en ideologie, afguns, ens, ens. ‘n Suksesvolle, witbeheerde staat midde-in Afrika was ‘n situasie wat die linksliberale engeltjies net nie kon toelaat nie

In teenstelling met sy drogbeeld het die Nasionale Partyregering toegelaat dat derduisende swartes vorige blanke gebiede binnesypel as plaasarbeiders, huisbediendes en wat nog. Watter soort «apartheid» is dit wat swartes aankarwei na plekke waar hulle nooit tevore was nie, plekke waar hulle nou, op grond van hulle nambas alles opeis waarop hulle hulle hande kan lê? Op die lang termyn was hierdie tweeslagtigheid van die Nasionale Partybewind ons ondergang. Die ondergang van apartheid was nie die onmenslikheid daarvan nie, maar die lukraak manier waarop dit toegepas is. ‘n Amerikaner het my op ‘n keer probeer beledig deur die apartheidsregering te beskryf as «a bunch of wonky Nazis». (Lamlendige Nazi’s). Die beskrywing was nie van alle waarheid ontbloot nie.

Vergeleke met die Westerse wêreld se moderne geskiedenis was apartheid inderwaardigheid ‘n gematigde stelsel. ‘n Belangrike aspek van die apartheidsbestel was dat dit, reëlreg in teenstelling met die Nazi’s, ‘n sterk Christelike onderbou gehad het. Miskien was dit nog ‘n paradoks van die stelsel, maar in elk geval, so was dit. Deur die geskiedenis het die Aftrikaners geglo, ten regte of ten onregte, dat hulle ‘n leierskapsrol en ‘n roeping gehad het om die Christelike beskawing na Suid-Afrika te bring. Hierdie is nog ‘n aspek wat deur die siniese linksdekadentes uitgebuit is : «Julle gee voor om Christene te wees, hoe kan julle al hierdie verskriklikhede pleeg ?» Of die Afrikaner onder enige verpligting verkeer het om die christelike, of enige ander beskawing na die swartes te bring, is ‘n ope vraag. Te oordeel aan die huidige situasie by Suid-Afrikaanse universiteite, het hulle in elk geval hulle tyd gemors.

Ook is dit eienaardige «Nazi’s » wat honderdduisende huise vir swartes landswyd opgerig het. Die huise was ekonomies en eenvoudig, maar was ligjare meer menswaardig as die sinkplaatkrotte wat oor die afgelope dekades op die Kaapse vlakte verrys het, die trotse monument van die ANC-regime wat eufories deur die dekadente Westerse wêreld besing word. Hospitale en klinieke is ook landwyd opgerig waaronder bv. die Baragwanathhospitaal in Soweto, die derde grootste hospitaal ter wêreld. Dieselfde geld derduisende skole vir swartes wat oor die hele Suid-afrika verskaf is, asook ‘n halfdosyn universiteite. Daarbebewens het die apartheidsperiode ‘n reusagtige bydrae gemaak om die land te ontwikkel van ‘n piesangrepubliekie in 1948 tot ‘n moderne nywerheidsland wat werksgeleenthede en ‘n heenkome gebied het aan miljoene.

Die universiteite is ‘n goeie voorbeeld van’n geval waar die Afrikaner gepoog het om ‘n konstruktiewe rol te speel op christelike grondslag en waar hulle inteendeel meegehelp het om hulle eie graf te grawe. So ‘n fout sou die Nazi’s nie maak nie. Die swart universiteite het mettertyd, so te sê sonder uitsondering, tot broeikaste van die rewolusie ontwikkel. Aan die Universiteit van Fort Hare alleen het Nelson Mandela, Robert Mugabe, Oliver Talmbo en Chris Hani gestudeer. Die Universiteit van die Weskaap het met verloop van tyd ontaard in ‘n volbloednes van kommunistiese ondermyning, maar tog het die universiteit, apartheid se skepping, in die apartheidsjare waarskynlik ‘n hoër akademiese standaard gehandhaaf as die Universiteit van Stellenbosch vandag. Maar dit sê natuurlik nie veel nie.

Vryheidsliewende predikant dood op sy plaas aangetref

Die lyk van dr. Steyn Steenekamp is op sy plaas in die Mooinooi-omgewing op Sondag, 31 Januarie 2016 ontdek.

Na verneem word was sy hande en voete vasgebind en hy was reeds ‘n paar dae oorlede. Sy voertuig, ‘n wit bakkie, word steeds vermis.

Dr. Steenekamp, opgelei as predikant en ook in die sosiale wetenskappe, het die bediening jare gelede verlaat en voor 1994 by die RGN (Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing) gewerk.

Daarna was hy een van die wetenskaplikes wat navorsing vir die destydse Volkstaatraad gedoen het. Hy was tot onlangs betrokke by die VVK.

Sy eggenote, Bets, is ‘n geliefde sopraan, is bekend vir haar aanbieding van ‘n klassieke musiekprogram op Pretoria FM.

Bykans alle blanke DA-kiesers is rassiste, aldus Mmusi Maimane

Dis amptelik, aldus die “Obama van Soweto”, die DA se leier, Mmusi Maimane: Rassiste is nie welkom in die DA nie. Nie net dit nie: As jy wel ‘n rassis is, moenie eers bodder om jou kruisie vir die DA te gaan trek nie. Voorts gaan daar glo van DA-lede verwag word om ‘n anti-rassisme eed af te lê. Orwell sou hom morsdood gelag het. Bid jou aan: ‘n Politieke party wat sy lede se gedagtes dmv ‘n eed rein wil hou. Die DA is ook ten gunste van anti-blanke kwotas, aldus die DA se kwota-leier. Laasgenoemde is natuurlik soos ‘n hond wat ten gunste is van wors in sy eie hok. Maimane probeer wel vergeefs om daardie kwotas as blote teikens te probeer afmaak, maar gelukkig is ons nie naïef nie, of hoe?

Oor wat presies ‘n rassis en rassisme sou wees, is mnr Maimane helaas baie vaag. Een voorbeeld van rassisme wat hy wel opper, is as mense lag vir vreemde uitsprake van woorde wanneer swartmense nie hulle huistaal praat nie. Ek ken egter geen Afrikaner wat lag wanneer ‘n swart persoon Afrikaans praat nie; inteendeel, ons almal waardeer dit veel eerder om in Afrikaans aangespreek te word, al is daar ‘n paar woorde wat nie heeltemal reg uitkom nie. Ek het nog nooit enige Afrikaner ‘n swart persoon hoor tart oor sy uitspraak van Afrikaans nie. Die Afrikaners wat ek ken, kwalifiseer dus skynbaar nie as rassiste volgens daardie spesifieke definisie nie. Daar was wel ‘n Engelse aanbieder op eNCA wat geskors is omdat hy snedig gelag het oor die minister van onderwys se uitspraak van ‘n Engelse woord. Maimane praat dus skynbaar van wit Engelse.

‘n Ander voorbeeld wat Maimane opper, is dat rassiste glo nie ander mense se bestaan erken nie (“not bothering to acknowledge people”). Weer eens: Ek is nie bewus van selfs die mees stereotipiese, regsgesinde plaasboer wat nie sy werkers sal groet nie. Weer eens lyk dit vir my of Maimane eerder ‘n wrewel het aan – wie weet? – ryk Engelse uit die Noordelike Voorstede, die mêdems wat onder mekaar kla oor hoe moeilik dit is om goeie bediendes te kry. Moontlik is dit hulle wat nie verstaan dat, in die swart kultuur, dit goeie maniere is vir ‘n ondergeskikte om te wag dat die ander persoon hom eerste groet nie.

Wat Maimane eerder bo beskryf, is swak maniere, maar die meerderheid Afrikaners is opgevoed om goeie maniere teenoor almal te toon, wit of swart. Ek verstout my ook om te sê die meeste Afrikaners verstaan die swart kulture veel beter as jou deursnee Engelse snobis.

‘n Veel duideliker leidraad oor wat kwansuis rassisme sou wees, kom wel in die res van die toespraak voor. Die kern van die probleem, volgens Maimane, gaan oor wat dr Samantha Vice, daardie argetipiese mors van ‘n wit vel, “white privilege” sou noem. Maimane verwys in sy toespraak pertinent na strukturele ongelykhede as die kern van die probleem, en spesifiek na grondbesit. In hierdie opsig is daar geen verskil tussen Maimane en die EFF nie. Malema beskou alle blankes wat ‘n plaas of selfs ‘n voorstedelike lappie grond besit as sogenaamde gronddiewe. Onthou: Maimane ganse toespraak het gehandel oor rassisme, en volgens Maimane, asook Malema, is die kern van die rassismeprobleem eintlik strukturele ongelykhede, waarvan grondbesit ‘n belangrike komponent is.

Dus: Jy, meneer die blanke boer, en jy, meneer en mevrou wat sukkel om julle verband op julle meenthuiserfie te betaal, is per definisie skuldig aan strukturele ongelykheid en derhalwe ‘n aartsrassis. Jy het iemand se grond gesteel. Selfs al is jy dus ‘n tipiese Afrikaner wat dit waardeer as ‘n swart persoon jou in Afrikaans aanspreek, maak jou besit van ‘n lappie grond jou volgens die DA se leier per definisie ‘n rassis en aandadig aan strukturele rassisme.

Voorts is ongelyke opvoeding, volgens Maimane, deel van die kernprobleem. Dus: As jy as blanke jou kinders se opvoeding as opperbelangrik ag, en as jy ‘n slawedrywer is wat hulle dwing om op skool te presteer, is jy aandadig aan strukturele rassisme, want dan diskrimineer jou optrede teen diegene wat nie noodwendig ‘n hoë premie op ‘n goeie opvoeding plaas nie. Jou toppresterende matrikulant steel swart skoolkinders se geleenthede.

Gelukkig bied mnr Maimane darem toe verlossing en bevryding aan blankes tydens sy toespraak. Jy, meneer en mevrou die strukturele rassis, kan ook gered word van jou rassisme. Al wat jy hoef te doen, is om gedweë, soos ‘n skaap ter slagting, tot jou eie nadeel mee te maak aan anti-blanke diskriminasie. Jy moet dus vir lief neem daarmee wanneer jy en jou kinders van ‘n werk ontsê word in die naam van reg-stelende aksie, wat as amptelike DA-beleid herbevestig is tydens Maimane se toespraak.

As jy jou eweneens verbeel het dat grondroof slegs onder ‘n EFF- of ANC-regering sou voorkom, dink weer. Maimane het ook bevestig dat die afneem van blankes se grond amptelike DA-beleid is, en enige blanke wat hom teësit is onmiddellik ‘n rassis. So ook moet jy jou nie verbeel dat die gewettigde, rassistiese korrupsie bekend as SEB sal verdwyn onder ‘n DA-regering nie. Al wat sal verander, is dat dit DA-lede sal wees wat hul lywe tenderpreneurs sal hou. En weer eens: Durf wag om beswaar aan te teken, en die DA jaag vir jou soos ‘n brandsiek hond weg en skeur boonop jou eed op.

Uit hoofde van die bogenoemde feite, lyk dit vir my asof geen blanke kieser wat a) eiendom besit, b) goeie onderwys op prys stel, of c) besware het teen rassisme soos SEB of RA, vir die DA kan stem nie. As jy aan een van daardie drie skuldig is, is jy per definisie ‘n blanke rassis, volgens die Mbeki-bewonderaar, Maimane. Jy kan dus ook nie jou eed met ‘n rein gewete gaan aflê nie, sou jy ‘n DA-lid wou word.

Sterkte, meneer Maimane, om toekomstige verkiesings sonder minstens 60% van jou totale stemvee tot op hede te probeer aanpak.

ANC verklaar oorlog teen wittes

Die ANC het oorlog verklaar teen sogenaamde wit “rassiste” in ‘n poging om swart eenheid te bevorder.

Die party het ook ander politieke partye gevra om hulle daarvan te weerhou om die swart regime te ondermyn.

‘n Woordvoerder van die ANC, Zizi Kodwa sê oproepe dat President Jacob Zuma uit sy pos verwyder moet word, is ‘n poging om ‘n “regte gesprek” oor wit rassisme te vermy.

Die ANC-regime probeer kennelik die wit minderheid se “rassisme” verantwoordelik hou vir hul mislukkings. Die party het al meermale verklaar dat swartes nie rassisties kan wees nie omdat hulle “verontreg” is.

Kodwa sê dit is duidelik dat die ZumaMustFall-veldtog slegs die samelewing verdeel en tot gespanne betrekkinge lei.

‘n Reuse Zuma Must Fall banier wat by ‘n woonstelgebou in Kaapstad opgerig is, is Saterdag deur ANC-ondersteuners uitmekaar geskeur.

Die DA het ‘n klag teen ‘n ANC-parlementslid ingedien nadat hy op sosiale media gesê het dat die gebou en al sy inwoners afgebrand moet word.

Die DA het ontken dat hy betrokke was by die oprig van die banier. Primedia het glo vir die banier betaal.

Intussen beoog die radiopersoonlikheid, Gareth Cliff wat afgedank is weens sy beweerde rassisme, om M-Net hof toe te sleep vir onregverdige ontslag.

Cliff is in die pad gesteek na wat talle kykers as ‘n “rassevoorval” op Twitter bestempel het. Hy het nalv die Penny Sparrow-rasseherrie gesê Suid-Afrikaners begryp nie wat vryheid van spraak beteken nie.

Die wit omroeper Cliff het nie direk na swartes verwys nie, maar die woord “people” gebruik.

Cliff het tien jaar lank op die Idols-paneel gedien. ‘n Swart Idols-beoordeelaar, Somizi was ook onlangs in ‘n rassevoorval betrokke, maar dien steeds op die paneel.

Somizi Mhlongo het om sy Instagram sy mening gelug oor “rassistiese wit Suid-Afrikaners wat hoop dat Zuma se val hulle ‘n wit president sal gee of apartheid sal terugbring”.

Hy sê hulle hoop is “‘n ware ontkenning van die werklikheid”. Hy het egter slegs Afrikaners uitgesonder as “wit Suid-Afrikaners”.

Somizi sê dié ontkenning is soortgelyk aan Donald Trump wat dink hy gaan die volgende Amerikaanse president word of Oscar Pistorius wat glo hy gaan weer aan die Olimpiese Spele deelneem.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Hanskakiebedrywighede

“Hanskakie” is ‘n “minagtende benaming vir ‘n Afrikaner wat gedurende die Tweede Vryheidsoorlog [1899-1902] na die Britse kant oorgeloop het” (HAT). Die voor die hand liggende vraag is: Is so iemand werklik ‘n Afrikaner of bloot ‘n Afrikaanssprekende? Die term “hanskakie” is egter ook toepaslik op ons huidige situasie waar Afrikaanssprekendes die leiding in die bevordering van Engels en die benadeling van sowel Afrikaans as Afrikaners neem. In universiteitsverband beteken hierdie beheptheid met Engels deesdae veral die bevordering van swart belange, wat in die praktyk sekerlik ten koste van blanke belange geskied. Die pro-Engelsveldtog is deel van pogings ter massaverswelging van Afrikaners; die afdwinging van die wil van die meerderheid.

Die verwysing na die Tweede Vryheidsoorlog is ook verouderd. Volgens die ANC het hy plaaslik die eintlike bevrydingstryd met sy terrorisme gevoer. Dit kan dus nie sommer maar net die Derde Vryheidsoorlog genoem word nie. Die benaming “Anglo-Boere-oorlog” is ook nie goed genoeg nie, want dan lyk dit asof net die Britte en die Boere oorlog gevoer het. Die swartes se aandeel, hoofsaaklik ter ondersteuning van die Britte, moet glo ook erkenning kry. Vandaar die jongste voorkeurbenaming, Suid-Afrikaanse Oorlog, met as ironie dat Suid-Afrika eers sedert 1910 staatkundig bestaan. Die populêre beeld wat plaaslik van die Britte en Engels gefabriseer word, is dié van onverdunde voortreflikheid. Maar daardie voorbeeldige Britte praat by voorkeur van die Boer War.

Die aanleiding vir my skrywe is Sandra Liebenberg en AJ van der Walt se artikel, “Afrikaans ‘verdien nie spesiale behandeling'” (Netwerk24, 22 deser; ook Die Burger, p 13.). Albei outeurs het eerbare Afrikanervanne. Maar as ‘n kleinseun van Hendrik Verwoerd dit sy missie maak om hom van Afrikaners te distansieer, is dit moontlik dat Liebenbergs en Van der Walts dieselfde kan doen. “Prof Sandra Liebenberg beklee die HF Oppenheimer-leerstoel in menseregte aan die US en prof AJ van der Walt is ‘n professor aan die US se regsfakulteit. Hierdie artikel het op theconversation.com verskyn.” ‘n Vraag wat gevra kan word, is: Waarom het Die Burger dit nodig geag om hierdie teks te herpubliseer? Om verskillende menings oor hierdie saak te belig, is nie ‘n geldige antwoord nie, want Die Burger sal myns insiens deesdae nooit ‘n sterk pleidooi ten gunste van Afrikaans en/of Afrikaners, soos dié op Praag, (her)publiseer nie.

“Die behoefte aan onderrig in en deur Afrikaans/Hollands was trouens die vernaamste enkele rede om ‘n universiteit op Stellenbosch tot stand te bring. In hierdie betekenisvolle jare het ook Die Burger om dieselfde rede as die universiteit op Stellenbosch tot stand gekom” (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, 2013, p 7). Vanjaar is dit ‘n eeu gelede dat Jannie Marais* dood is. Die bemakings in sy testament het die ontstaan van die US in 1918 moontlik gemaak. Die Burger het in 1915 met publikasie begin, weereens danksy Marais se vrygewigheid. Sowel die US as Die Burger het egter juis vanjaar uitgemunt in hulle anti-Afrikaansgesindheid. Die aanloop hiertoe het jare gelede begin.

[* Sover ek weet het niemand aan die US vanjaar ‘n poging aangewend om die amptelike en openlike miskenning van Marais se stigtingsvoorwaarde (dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels aan die US mag beklee nie) te regverdig nie; bv nie hierdie twee wetsgeleerde outeurs nie, ook nie Wim de Villiers nie en ook nie die kampusgewete en etiekkolos Anton van Niekerk nie. As ‘n mens met oorgawe en onkrities in die dampkring van die ANC, wat homself graag as moreel voortreflik voordoen, beweeg, hoef ‘n mens jou skynbaar nie te verknies oor ‘n ernstige etiese kwessie soos hierdie een nie. Marais is dood en die lewende oortreders ignoreer gerieflikheidshalwe ‘n probleem wat met ouwêreldse ordentlikheid aangespreek behoort te word.]

Die ondergang van Afrikaans aan die US het daadwerklik ‘n aanvang geneem met die aanstelling van Chris Bink as rektor (2002-2007). Pleks van ‘n Afrikaanse universiteit te wees, het die US “‘n meertalige universiteit wat Afrikaans bevorder” geword (8). Die US-konvokasie het tevergeefs daarop aangedring dat die US eerder “‘n Afrikaanse universiteit wat meertaligheid bevorder” moet wees (86). Eintlik sou die beste gewees het as daar nooit met Engelse onderrig begin is nie. Die Engelssprekende blankes, wat veral sedert 1990 na die US gestroom het, was heeltemal geneë met Afrikaanse onderrig. Dit was die groeiende getal swartes op die kampus wat op onderrig in Engels aangedring het. Aan hierdie myns insiens onredelike eis is progressief toegegee. Dit is ‘n onredelik eis omdat die aanleer van ander tale ‘n redelike akademiese eis is wat dwarsoor die wêreld aan universiteitsstudente gestel word. Universiteitstudente mag ‘n mate van inspraak hê, maar nóg die studente nóg elemente in die regering behoort toegelaat te word om akademiese voorskrifte uit te reik.

Die Burger se rol in die Afrikaansstryd op Stellenbosch is glad nie eerbaar nie. Die ampstermyn van Russel Botman as US-rektor (2007-2014) het saamgeval het Henry Jeffreys se redakteurskap van Die Burger (2006-2011). Die eerste “swart” US-rektor en die eerste “swart” redakteur van Die Burger het gemeenskaplike grond in hulle anti-Afrikaans-ingesteldheid gevind. Van die eerste besoekers wat Jeffreys as redakteur ontvang het, was Chris Brink, wat sekerlik versekering vir gunstige koerantpublisiteit vir sy veldtog teen Afrikaans gesoek het. Jeffreys het “verduidelik dat hy neutraal staan” (221). Dit toon nogeens dat ‘n “swarte” nie kan inskakel by ‘n institusionele kultuur wat tradisioneel blank was nie. In die praktyk was Jeffreys se taalbeleid nie neutraal nie; eerder anti-Afrikaans. Hy het net lof vir Botman se afskaling van Afrikaans gehad. Kapp verwys na Die Burger wat in Jeffreys se tyd “onrus gesaai” het (199). Dan is daar Ampie Coetzee wat in 2010 “Die Burger daarvan beskuldig het dat hy geen hulp verleen vir die bestendiging van Afrikaans aan die US nie” (203). In ‘n poging om transformasie te bevorder, het die koerant in dieselfde jaar selfs op ‘n hoogs onetiese manier ingemeng in die verkiesing van US-raadslede (207).

Die situasie van Afrikaans aan die US het dramaties verswak weens die ingesteldheid van drie rektore wat van huis uit Afrikaans was: Chris Brink, Russel Botman en Wim de Villiers. Die Burger se onverskilligheid teenoor Afrikaans was ook nie beperk tot die redakteurskap van Jeffreys nie, soos Kapp se relaas duidelik maak. Vanjaar, met Bun Booyens jr as redakteur, is geen twyfel gelaat dat die koerant voorkeur aan transformasie bo die bevordering van Afrikaans gee nie. “‘n Duidelike aanduiding dat Die Burger se simpatie by De Villiers se taaltransformasie lê, is gegee toe Joan Hambidge se pro-Afrikaansstandpunt met ‘n duim wat afwaarts wys en Stan du Plessis se vertrapping van Afrikaans met ‘n duim wat opwaarts wys, geïllustreer is (Die Burger, 19 November, p 9). Dieselfde laai is uitgehaal toe [Johan] Hattingh se anti-Afrikaansstandpunt (duim op) naas Ebbe Dommisse se pro-Afrikaansstandpunt (duim af) gepubliseer is (Die Burger, 26 November, p 23)” (Praag 28 November). Kapp noem tereg dat Afrikaans in Jeffreys se termyn minder steun as tydens die redakteurskap van Dommisse ontvang het (221). In 1997 het Dommisse “daarop gewys dat ten spyte van Nelson Mandela se paaiery belangrike faksies in die ANC vyandig teen Afrikaners en Afrikaans staan” (68).

Blankes is deesdae grondwetlik en in die praktyk amptelik tweedeklasburgers en Afrikaners word daarbenewens vir kritiek en verguising uitgesonder. Net so min as wat Afrikaners bevoorregtes is, het Afrikaans steeds ‘n bevoorregte posisie aan die US. Maar presies dit word valslik in die newe-opskrif van Liebenberg en Van der Walt se artikel beweer. Die voorstanders van Afrikaans wil glo die bevoorregte status van Afrikaans behou, maar daar is geen sprake dat Engels as ‘n bevoorregte taal aan eentalig Engelse universiteite geëtiketteer word nie. Voorts word verwys na die US-bestuur se voorstel dat Engels die primêre onderrigtaal moet wees. Dit word ‘n “besluit” genoem, sonder om by te voeg dat die US-raad hierdie voorstel afgekeur het. Afrikaans het glo ‘n “problematiese geskiedenis.” Myns insiens het nóg Afrikaans nóg Afrikaners ‘n meer problematiese geskiedenis as die Engelse of Britte, maar dit pas die outeurs om nie ‘n woord hieroor te rep nie.

Die twee outeurs het regskwalifikasies maar in die artikel gaan dit vir hulle uitsluitlik om ‘n vertolking van die grondwet. Hulle blyk eerder wets-* as regsgeleerdes te wees. Geen poging word aangewend om reg aan Afrikaans en Afrikaners te laat geskied nie. Die grondwet wat in 1996 in ‘n ANC-oorheersde parlement aanvaar is, is ongekwalifiseerd evangelie vir hulle. Hulle neem nie in ag dat die meerderheid kiesers in die 1992-referendum vir magsdeling gestem het nie, maar op die uitdruklike voorwaarde dat die finale grondwetlike ooreenkoms vir goed- of afkeuring tydens ‘n daaropvolgende referendum aan hulle voorgelê moet word. Die beloofde magsdeling het in algehele magsoorgawe ontaard. Dit is dus redelik om te beweer dat sowel die 1993-oorgangsgrondwet as die 1996-grondwet en dus ook die ANC-bewind streng gesproke onwettig is. [* Wetties: “Oordrewe stip, streng na die wet” (HAT).]

In die 1996-grondwet se taalartikels word woorde soos “redelikerwys”, “doenlik”, “redelike”, “billikheid” en “doenlikheid” gebruik en daarbenewens is daar die skynbaar onvermydelike sug na regstelling, wat wesenlik ‘n eufemisme vir swart bevoordeling is. As die outeurs daarop ingestel was om wat reg is te bepleit en nie agter wettiese truuks geskuil het nie, sou hulle daarop gewys het dat die vyf woorde genoem aan die begin van hierdie paragraaf vir hoogs subjektiewe vertolkings vatbaar is. Ook dat in die nuwe Suid-Afrika kwalik met reg van ‘n regbank onafhanklik van die ANC-regering gepraat kan word, want daar word openlik erken dat die aanstelling van regters nie suiwer na verdienste geskied nie omdat ingevolge regstelling/transformasie groot gewig aan etnisiteit (spesifiek nie-witheid) en geslag (vrouheid) geheg word. Die US streef daarna om hierdie wanbeleid in sy personeelbeleid te weerspieël. Daarmee kan die doel van sowel howe as universiteite ernstig in die wiele gery word. Die nuwe Suid-Afrika is ook in hierdie opsig nie ‘n normale samelewing nie. In groter mate as in normale samelewings bestaan die moontlikheid dus van subjektiewe, onregdeurweekte vertolkings van wette.

Die outeurs betrek dan ander hoogs omstrede woorde soos “gelykheid” en “geregtigheid”, wat eweneens baie verskillend vertolk kan word. Hulle kies die maklike uitweg deur die mode na te volg, dus sake vanuit die oogpunt van die ANC en swartes te bekyk. “Gelykheid word gedefinieer as die volle en gelyke genieting van alle regte en vryhede.” Myns insiens is gelykheid iets wat in die nuwe Suid-Afrika nie vir blankes beskore is nie; ook nie aan die US nie. “Dit beteken almal moet gelyke toegang tot die reg op hoër onderwys geniet sonder enige vorm van onbillike diskriminasie.” Male sonder tal is al tereg daarop gewys dat daar nie gelyke toegang tot bv MBChB-onderrig (insluitende aan die US) is nie; dat daar onbillik teen blankes gediskrimineer word. “Dit moet op ‘n manier aangebied word wat gelyke deelname vir almal moontlik maak.” As Afrikaanssprekendes in Afrikaans en Engelssprekendes in Engels onderrig ontvang, kan dit “gelyke deelname” genoem word. Maar die outeurs bepleit juis De Villiers se verengelsing, wat veroorsaak dat Afrikaanssprekendes in vergelyking met Engelssprekendes benadeel word.

“‘n Diverse personeel- en studentekorps maak blootstelling aan ‘n verskeidenheid van wêreldsienings en ervarings moontlik.” Suiwer teoreties kan dit ‘n sinvolle stelling wees. Die praktyk verskil egter hemelsbreed hiervan. Blanke dosente, ook aan die US, kan fanaties aktivisties wees en deurgaans doelbewus eensydige onderrig oor bv ideologiese kwessies aanbied. Konkrete sodanige gevalle is al dikwels op Praag aan die kaak gestel. Spesifiek aan die US word hierdie soort eensydigheid, dus gebrek aan akademiese vryheid, openlik deur Wim de Villiers gesteun met sy voorgestelde verpligte indoktrinasiekursusse in transformasie. Soos Wim de Villiers steun die twee outeurs klaarblyklik Open Stellenbosch (OS) se versugting na swart dosente. Die OS-doel is myns insiens nie om aan “‘n verskeidenheid van wêreldsienings en ervarings” blootgestel te word nie, maar juis om as stapelvoedsel ‘n dieet van swart en Afrikakultuur gevoer te word.

Die twee outeurs is in hulle benadering net so naïef en eensydig soos OS, bv Afrikaans/Afrikaners het politieke bagasie maar nie Engels/Britte nie. Aan die beweerde slegte verlede van Afrikaans/Afrikaners word ons telkens herinner. In hierdie opsig word die verlede lewend gehou. As dit egter by bv standbeelde en plekname kom, moet herinneringe aan die verlede vernietig word. ‘n Suiwer Afrikaanse US het die potensiaal om ingevolge akademiese vryheid “‘n verskeidenheid van wêreldsienings” aan sy studente te bied. Selfs ‘n suiwer blanke US het die potensiaal om ‘n “verskeidenheid … ervarings” moontlik te maak. Die kern van die huidige probleem aan die US is nie Afrikaans of blankes of Afrikaners nie. Die pit van die akademiese verrotting is verknogtheid aan die ANC, wat akademiese vryheid en universitêre outonomie al hoe meer beduiwel.

“As ‘n taalbeleid die skepping van ‘n diverse, inklusiewe kampusgemeenskap op enige [!] manier ondermyn, word die universiteit se akademiese lewe daardeur verarm.” Toe die US eentalig Afrikaans was, was dit ‘n inklusiewe gemeenskap in soverre Engelssprekendes vrywillig en sonder protes of oproer daarby ingeskakel het. Soos De Villiers redeneer die outeurs dat die uitsluiting van Afrikaans inklusiwiteit bevorder. Vir my lyk dit asof uitsluiting teenstrydig met inklusiwiteit is. “Die breë gemeenskap se belange moet in ag geneem word.” Deurgaans lê die outeurs die klem op die meerderheid, die massa, terwyl dit onder die leiding van die blanke minderheid en spesifiek die Afrikaners is dat die land, insluitende die US, ontwikkel is. Nêrens vertolk die outeurs billikheid op so ‘n manier dat reg aan hierdie minderheid geskied nie.

Pleks van om te beweer, soos die mode geword het, dat die verlede net sleg was, het die blanke minderheid en veral die Afrikaners, in sy geheel beskou, in werklikheid ‘n trotse geskiedenis. Wat hulle vermag het grens aan die onmoontlike. Hulle het eeue lank ver van Europa in Suidelike Afrika ‘n Europese beskawing gevestig en voortreflik uitgebou. Deur verraad het dwase politici dit van hulle ontneem. Die outeurs beweer egter: “Ná meer as 20 jaar van ‘n demokratiese bestel getuig swart studente steeds van hul pynlike ervarings weens die gebruik van Afrikaans op die US-kampus, in koshuise en in die dorp om hulle uit te sluit en te marginaliseer.” Pleks van hierdie swartes se pyn as evangelie te aanvaar, moet hulle daarvan bewus gemaak word dat daar ‘n diversiteit van menings oor hierdie onderwerp bestaan. Die bestaan van blanke universiteite is ontoelaatbaar verklaar, maar etnies homogene swart universiteite mag onbelemmerd voortbestaan. Swart studente het dus ‘n opsie wat nie meer vir blanke studente beskore is nie: Swartes het die keuse van talle kampusse waar hulle nie dieselfde pyn as aan die US hoef te ervaar nie en waar hulle in die koshuise en dorpe/stede nie gemarginaliseerd sal voel nie.

Oor die US van weleer skryf die outeurs: “Die ongeregtighede van apartheid is nie bevraagteken nie.” Dit is ‘n oningeligte of moedswillig foutiewe stelling. Gedurende apartheid is hierdie politieke stelsels deurgaans deur talle US-dosente (heftig) gekritiseer. Daar was toe in baie groter mate tekens van akademiese vryheid as tans. Van hoeveel openlike kritiek op transformasie deur US-dosente kan die outeurs getuig? Dit is asof (al) die US-dosente hulle neerlê by die wense van die outokratiese ANC-regering. Dit is asof die ANC-kamerade (in die regering en op die kampus) met hulle oorgewilligheid om enige kritiek as rassisme af te maak, (feitlik) alle kritiek in die kiem gesmoor het. Die outeurs toon onderdanigheid hieraan, wat ongetwyfeld kruipwaarde by die huidige US-bestuur het.

“Die toelating van aansienlik meer swart studente en die aanstelling van meer swart personeellede moet die hoogste [!] prioriteit wees – nie net om ‘n diverse kampusgemeenskap te skep nie, maar omdat dit uitvoering gee aan die grondwetlike opdrag om die rasseongeregtighede van die verlede reg te stel.” Dit is ‘n oorbekende deuntjie wat musiek in die ore van die De Villiers-US is. Volgens De Villiers moet transformasie iedere vesel van die US binnedring. Ongelukkig is die outeurs se hoogste US-prioriteit van ‘n politieke pleks van ‘n akademiese aard. Dit vloek teen die wese van die universiteit as akademiese inrigting. Studente en dosente/navorsers behoort suiwer akademies geëvalueer te word. Vergun my die vryheid om hier ‘n sin van die die outeurs vir my doeleindes te gebruik: “Dit is die wese van die onderwysprojek van enige uitmuntende universiteit.” Was daar na die Anglo-Boere-oorlog enige universiteite wat die “ongeregtighede van die verlede” probeer regstel het? Waarom word ‘n politieke agenda nou aan universiteite opgedring; inrigtings wat veronderstel is om ideologies neutraal te wees? Ek hoop om by ‘n volgende geleentheid in besonderhede oor ideologiese neutraliteit en akademiese vryheid te skryf.