Kategorie: Rubrieke

Die gebeurtenis van die jaar

mandela-in-beelddeur Leon Lemmer

Wat voorgestel word as die grootste gebeurtenis van die jaar, asook sy naloop, is hopelik darem nou grootliks verby. Ek gaan dus probeer om ‘n bietjie perspektief op die saak te gee. Die opvallenste aspekte is seker hoe groot die gedoe was, hoe lank halsstarig daarmee volgehou is en hoe eensydig en onkrities dit was. Ook hoe diegene wat dink hulle is iets en (in die demokratiese tradisie) ook dié wat nie iets is nie, dit nodig gevind het om ‘n stuiwer in die armbeurs te gooi. Allerhande staaltjies oor persoonlike ontmoetings is vertel; in baie gevalle waarskynlik die resultaat van mite-skepping. ‘n Onvanpaste religieuse milieu is geskep, met selfs die reën wat as ‘n huilende hemel vertolk is. Alles is in grootmaat in druk en elektronies gerekordeer en gaan mettertyd as historiese waarhede aan bv skoolkinders opgedis word.

‘n Mens kon eenvoudig nie glo tot watter uiterstes daar oorgegaan is nie. Ek het op die televisie krieket probeer kyk. In die gras is geskryf dat ons dankie vir Nelson Mandela sê. Op die skerm regs bo is die Mandela-naam feitlik deurgaans aan die kykers opgedring. Wanneer daar nie spel was nie, is pro-Mandela-inligting uitgesaai. Dit is ironies dat tydens die “vryheidstryd” juis betoog is dat politiek uit sport geweer moet word. Op RSG is gespog wat daar twee dae lank ononderbroke met Mandela-verering volgehou is en daarna het nog talle sarsies gevolg. Van die aanbieders het met sommige van hulle opmerkings hulle volslae onkunde oor die geskiedenis uitgestal. Al wat deurslaggewend saak gemaak het, was dat alle inligting pro-Mandela moet wees.

Ek beperk die res van my teks tot wat in twee koerante gepubliseer is; ‘n keur van hoogte- of laagtepunte. Om die lengte van my skrywe binne perke te hou, handel die teks hoofsaaklik oor die eerste week van hierdie sage. Ek besef wel deeglik dat my samevatting ook onuitstaanbaar kan word. Om hierdie rede gaan ek uiters selektief te werk en lewer die minimum kommentaar. Ek hoop maar lesers se bogverklappers funksioneer. Ek moet byvoeg dat die soort advertensies wat oor Mandela deur bv sake-ondernemings gepubliseer is, heelwat lig op hierdie instansies se gesindheid werp. Dit help my om te besluit wie vorentoe my ondersteuning verdien, naamlik by voorkeur dié wat nie pro-Mandela-advertensies geplaas het nie. Ek het beoog om deurgaans na Mandela te verwys en nooit die troetelnaam “Madiba” te gebruik nie, maar sommige van die aanhalings het hierdie hoop verydel.

  • Rapport (8 deser) beweer in ‘n hoofartikel: “Waarskynlik dié belangrikste les wat hy ons geleer het, was sy jare lange weiering om enige voorwaardes vir sy vrylating uit die tronk te aanvaar.” Dus, Mandela, wat postuum as vredemaker en versoener voorgestel word, word geloof omdat hy nie geweld wou afsweer nie. Dit het Mandela in staat gestel om telkens as De Klerk en kie ‘n ANC-eis geweier het, die blanke regering met die hervatting van geweld af te dreig. Ook het Mandela se verknogtheid aan geweld hom 27 jaar in die tronk gehou; iets wat oor en oor vertel word om die blanke bewind as onmenslik wreed voor te stel. Waarom Mandela in die tronk was, word feitlik deurgaans heeltemal verswyg.

Daardie hoofartikelskrywer kom soms ook met die waarheid vorendag: “Daarom moet ons ook eerlik wees en erken dat baie van die land se huidige probleme hul oorsprong in die Mandela-era het … Vandag pluk ons die bitter vrugte hiervan en kan die vrot in talle staatsdepartemente terugevoer word na die Mandela-era.” Hierdie vrot strek veel wyer as staatsdepartemente. Mandela is wyd geloof as “die vader van die nasie,” terwyl daar oor etniese grense heen geen nasie is nie; net ‘n Suid-Afrikaanse bevolking, mildelik aangevul uit veral die res van Afrika. Myns insiens is die kern van Mandela se nalatenskap die geweldskultuur waarvan die einde nie in sig is nie. Hy is ongetwyfeld die vader van die plaaslike politieke geweld. Mandela het immers doelbewus die geweldsopsie gekies, selfs voordat die ANC en die SAKP daartoe bereid was. Hy het ook die Nobel-vredespryswenner Albert Luthuli oorgehaal om geweld te ondersteun.

Hermann Giliomee noem in dieselfde uitgawe van Rapport dat Mandela die dryfkrag agter ‘n sabotasieprogram was. Hy verwys bv na David James Smith se boek, Young Mandela, wat ‘n ander beeld van Mandela skets as die een wat sedert sy dood tot vervelens toe aan ons voorgehou word. Hierdie boek is plaaslik doodgeswyg. Die afgelope dae is telkens verwys na Mandela se aanspraak dat hy teen sowel wit as swart oorheersing gestry het. In werklikheid was Mandela sterk ten gunste van die tirannie van die meerderheid. Vir hom was swart meerderheidsregering ononderhandelbaar. Giliomee: “Lande soos Suid-Afrika met diep rasse- en etniese klowe vervul nie hul potensiaal met ‘n enkele magtige party nie … As ANC-leier en as uitvoerende president het [Mandela] nie besonder groot dryfkrag, insig in probleme of ondernemingsgees getoon nie.”

In dieselfde uitgawe van Rapport verwys PG du Plessis na die “siwwe en drupkrane van die openbare media” wat “die woorde, optredes en dade van openbare figure versuiker of vergal en vir ons naïewe konsumpsie kleur en voorberei … Die mens sonder swakhede moet nog gebore word – en dat ons met die beoordeling, heldeverering of verdoeming van openbare figure van ‘n afstand af onsself daagliks belieg.” Du Plessis verwys na “‘n wêreldwye geruis … van prysliedere en lofuitinge” deur mense met eie agendas en eie ego’s wat politieke munt uit so ‘n gebeurtenis wil slaan. Die resultaat van die grondwetlike onderhandelings kan saamgevat word as “van ons oorheersing na hul oorheersing.” “Vryheidsvegters maak nie almal goeie administrateurs nie en verlore kundigheid is verlore.” Onbegryplik beweer Du Plessis dat “die oorgang na die nuwe bestel bloedloos” was en selfs dat Mandela sy beweerde verset teen swart oorheersing “gestand gedoen het.”

  • In die res van my skrywe verwys ek kronologies na uitgawes van Die Burger. Die eerste uitgawe van Vrydag, die 6de, is te vroeg gedruk om berigte oor Mandela se dood te bevat. Die dag daarna is op die voorste bladsy losgetrek met afbeeldings van 36 voorblaaie van ander koerante, insluitende drie waar Mandela ‘n gebalde vuis vertoon. Hulle verskyn onder die vaandel: “Die wêreld groet Nelson Mandela” In hierdie en volgende uitgawes word Mandela telkens gekarakteriseer as “vegter, vredemaker, versoener” met die laasgenoemde twee wat oorbeklemtoon en die eerste een (bv as terroris en misdadiger) wat verdoesel word. In Rapport was die drie V’s (‘n sinspeling op “Victory”, dus die swartes se gewaande oorwinning oor die wittes): “vryheidsvegter, vredemaker, vader van ‘n nasie.” Die Burger beweer: die wêreld treur, die hele wêreld huil nou, die wêreld se oë is op Suid-Afrika, die wêreld vier Mandela, ens.

FW de Klerk beweer: “Daar was altyd ‘n opregte en eerlike bereidwilligheid [by Mandela] om die ander party te verstaan en tegemoet te kom – ook vir die wit minderheid in Suid-Afrika.” Hy verduidelik nie hoe hy dit reggekry het dat daar so min, indien enigiets, hiervan tereg gekom het nie.

Van Antjie Krog is ‘n gedig gepubliseer oor “‘n mens so edel”, “wie se dade onbeskaamd goedheid wou bring”, “die man wat ons van onsself gered het”.

Volgens Desmond Tutu bid “die nasie” tot “‘n God van bevryding … ‘n God wat ons nasie gelei het uit die plek van gevangeneskap na die tuiste van vryheid.” Mandela word “die vader van ons nasie” genoem, “iemand vir al ons mense” en hy is ‘n geval waar “heiligheid verskans is in werklike wesens.” Die publisiteitsoeker Tutu, wat beweer het dat hy uit die openbare lewe getree het, het sy teenwoordigheid ongevraag by Mandela-byeenkomste in Johannesburg en Qunu opgedring en gepoog om die maksimum publisiteit vir homself te ontlok.

Henry Jeffreys beweer Mandela was 27 jaar “in die tronke van apartheid.” Hy ontken daarmee eintlik Mandela se misdade. Soos hy so graag dikwels doen, vertel Jeffreys van sy eie UDF-aktivisme. Hy beweer die opvoedkundige Funda Centre “was op die rand van bankrotskap weens geld wat na apartheid gekanaliseer is.” In sy artikel stel hy nie net Mandela as ‘n held voor nie, maar ook homself as ‘n mede-held. Mandela het aandag aan Jeffreys se kind gegee pleks van hom met ernstiger sake besig te hou. Jeffreys vind dit fantasties. Hy sien nie deur Mandela se strategie nie. Mandela het geweet Jeffreys is ‘n joernalis wat as ‘n meningsvormer funksioneer. Mandela het dieselfde laai met Richard Stengel, die redakteur van Time en die skrywer van Long Walk to Freedom, uitgehaal deur skynbaar belangstellende aandag aan Stengel se kinders te gee.

  • Op Maandag, die 9de, het Die Burger op sy voorbladsy uitbasuin: “Die wêreld is op pad”; darem nie die heelal en sommer die hemel ook nie.
  • Dinsdag, die 10de, is die hoofopskrif: “Die groot totsiens.” Kgalema Motlanthe beweer dat Mandela sowel sondaar as heilige was. Mandela het glo baie vir Suid-Afrika, Afrika en die wêreld beteken.

Desmond Tutu het gesê Mandela was ‘n “geskenk van God wat gestuur is om Suid-Afrika van ‘n bloedbad te red.” Hy het nie gesê hoe hy dit te wete gekom het nie. “God het … gewys hy is lief vir Suid-Afrika en het vir ons ‘n wonderlike geskenk gestuur – Nelson Mandela.” Daar is glo “bykans ‘n universele liefde vir Mandela … Madiba het uit die tronk gekom en hy het Suid-Afrika soos ‘n towenaar van ‘n giftige ruspe in ‘n pragtige vlinder verander.” Dit is die beeldspraak waarmee Tutu die ou en nuwe Suid-Afrika karakteriseer; dus die verskil tussen blanke en swart bewind. “Ons lewe nou in ‘n wonderlike, multikulturele reënboognasie.””Tutu het die wreedheid beskryf wat Mandela in die gevangenis moes verduur en wat uiteindelik sy longe en sig beskadig het.” Tutu het nie genoem in watter ander Afrika-land iemand 27 jaar in die tronk sou deurbring en daarna eintlik heel gesond tot verby die ouderdom van 95 jaar sou lewe nie.

Helen Zille is vasbeslote om Mandela se werk voort te sit. Ons vryheid is glo aan Mandela te danke.

Russel Botman het verseker dat die Universiteit Stellenbosch (US) ‘n huldigingsbyeenkoms hou. Hy het Mandela met die Bybelse Samuel vergelyk wat die volk moes lei. Soos altyd is dit vir Botman onmoontlik om politiek en godsdiens te skei. “Ons as burgers moet bou op die toekoms wat Madiba vir ons wou hê.”

Jonathan Jansen beweer die staat het jare lank ‘n “terreurveldtog” teen Mandela se vrou en kinders gevoer. Die terreurveldtogte van Mandela se MK en dié van die UDF/ANC en PAC bly egter onvermeld. Soos Botman aan die US, het Jansen dit nodig gevind om ‘n Mandela-byeenkoms op die kampus van die Universiteit Vrystaat (UV) te hou. Sowel Botman as Jansen het duidelik geen sensitiwiteit vir die vereiste ideologiese neutraliteit van ‘n universiteit nie. Vir Jansen was die hoogtepunt van die UV-byeenkoms toe ‘n wit NG-predikant gesê het: “Vergewe my en my mense vir wat ons gedoen het.” Volgens Jansen “was die gees van Mandela in die predikant vaardig.” Die ander party, bv die ANC, word klaarblyklik as onskuldig beskou en hoef dus vir niks verskoning te vra nie. Die predikant het vergiffenis gevra vir wat die wittes gedoen het. Sluit dit ook in al die konstruktiewe werk wat hulle sedert 1652 in hierdie droewe land gedoen het?

  • Die Burger se pro-Mandela-veldtog het teen Woensdag, die 11de, nog glad nie stoom verloor nie. Met klaarblyklike verwysings na bv die Amerikaanse swart burgerregtebeweging het Barack Obama Mandela die “grootste [of die laaste groot] bevryder van die 20ste eeu” genoem. Die koerant het dit kritiekloos gerapporteer. Obama het Mandela met sy ander helde, Mohandas Gandhi, Martin Luther King jr en Abraham Lincoln, vergelyk. Obama: “Nadat hy uit die tronk vrygelaat is, sonder ‘n gewapende stryd [let op hoe slu systap Obama jare lange Mandela- en MK-/ANC-terrorisme], het Mandela, soos Lincoln [wat in ‘n sin die Amerikaanse Burgeroorlog veroorsaak het], sy land bymekaar gehou … ek wil vir die jongmense van Afrika en die wêreld sê: Julle kan sy lewenswerk jul eie maak.” Obama het Mandela nageboots deur soms sy vuis in die lug rond te swaai, iets wat kenmerkend van swart “versoeners en vredemakers” soos King en Mandela was.

Jacob Zuma het Mandela as “Suid-Afrika se grootste seun” bestempel, ‘n vryheidsvegter en ‘n vredemaker. “Die afgestorwe president se groot liefde vir vrede kan oral in Afrika gesien word” [!].”Die struggle (teen apartheid) was Madiba se lewe”. Mandela het glo die grondslag gelê “vir ‘n beter lewe vir ons almal.”

Die ANC-aktivis Henry Jeffreys verwys in sy rubriek na Mandela as “‘n geliefde en unieke grootse leier … die groot vredemaker, die groot versoener … die vader van die nasie.” Hy noem “hoe geseënd hierdie geliefde maar dikwels gekweste ou landjie was om ‘n leier van Mandela se kaliber te kon hê om ons uit die politieke woestyn van apartheid te kon lei.” Les bes gee Jeffreys waaragtig voor dat Mandela verseker het dat ons nie onder swart oorheersing gebuk gaan nie.

Ilse Bigalke is ‘n onredbaar linkse joernalis van wie geen neuraliteit of objektiwiteit verwag moet word nie. Haar artikel is onder die opskrif “Só ween die wêreld” gepubliseer. ‘n Mens wonder wat die onvindingryke Die Burger sou gedoen het as daar nie ‘n misbruikbare woord soos “wêreld” bestaan het nie. Mandela word uitgebeeld as “ons morele kompas” wat “nie net Suid-Afrika getransformeer [het] nie, maar die mensdom self” en as “‘n leier vir alle seisoene en vir alle mense.” Obama: Mandela “behoort nie meer aan ons nie, maar aan die engele.” [Op 19 deser het Bigalke erken hoe gretig sy al die pro-Mandela-propaganda verslind het. Dit is die soort mens wat toegelaat word om teen betaling as meningsvormer te funksioneer. Adam Small, daarenteen, het reeds op die 16de genoeg van die “gekke oordrewenheid” gehad.]

Nico Koopman, ‘n bevrydingsteoloog, vind aansluiting by die huil-tema met: “Dit is veral opvallend hoeveel kindertjies ween oor die verlies van ‘n goeie oupa. En die leed van gestremde persone kan nie geïgnoreer word nie.” Pratig gestel, nè? “Mandela het as ‘n kosbare mens van God die evangelie van versoening beliggaam … Madiba het die wêreld van interpatie kom leer;” dus dat ons “na regmakende versoening, na versoenende geregtigheid” moet soek. “Dit is dus belangrik dat ons aanmekaar terugkyk na Madiba se persoon en voorbeeld … Die Madiba-stories ondermyn wat lelik en verontmenslikend is, en roep in aansyn wat mooi en edel is.”

  • Donderdag, die 12de, is Die Burger se hoofopskrif: “Madiba: In stilte gegroet.” Die Uniegebou se amfiteater, waar Mandela in staatsie gelê het, sal voortaan die Nelson Mandela-amfiteater heet. JBM Hertzog se standbeeld voor die Uniegebou word sonder protes (eintlik met instemming, dus weens die tans gebruiklike toegewing van blankes) verskuif na ‘n minder prominente plek. Die 9 meter hoë Mandela-beeld word die hooffokus. Dié verskuiwing simboliseer die feit dat diegene onder wie se leiding die land opgebou is (Hertzog se “Suid-Afrika eerste”), deesdae moet trustaan vir “swartes eerste.” In die wittes se plek tree die swartes na vore wat die land wou vernietig en besig is om dit reg te kry. Hoewel daar in die ANC diegene is wat wou hê dat Mandela met sy kenmerkende gebalde vuis uitgebeeld word, is besluit om hom liewer verwelkomend met uitgestrekte arms voor te stel; ‘n messias of verlosser, soortgelyk aan die Christus-beeld in Rio de Janeiro. Twee Afrikaanssprekende beeldhouers, Ruhan Janse van Vuuren en André Prinsloo, is hiervoor verantwoordelik. In dieselfde gees werk die DA en ANC in die Paarl saam om Jan van Riebeeck-weg, waarin Mandela gestap het toe hy in 1990 uit die Victor Verster-gevangenis vrygelaat is, Mandela Freedom-weg te noem.

Helen Zille het gesê Mandela se gesig simboliseer “wat ons moet word in Suid-Afrika – een nasie.” Maar dan kan Mandela mos nie reeds die vader van die nasie wees nie? Wes-Kaapse ANC-lede het ook van hulle laat hoor. Marius Fransman: “Hoe wil ons hê ons kinders moet wees? Ons wil hê almal moet soos Mandela wees.” Dus geweldenaars? Lynne Brown: “Die enigste manier om Madiba se nalatenskap te bewaar, is om vir die verdruktes en armes te veg.” Al was Mandela stinkryk?

Vir die ANC-aktivis Russel Botman was dit nie genoeg dat daar ‘n Mandela-byeenkoms op die US-kampus gehou is nie. Hy het opsluit ook ‘n artikel vir publikasie aangebied. Hy beeld die blanke bewind as hardvogtig uit omdat Mandela as gevangene nie toegelaat is om sy ma en sy kind se begrafnis by te woon nie. “Intussen is Madiba self oorlede, en te oordeel na die nasie se reaksie, is dit hoe die meeste mense voel: dat sy dood ‘n gat in ons hart laat.” Botman reken “die pas van verandering [agteruitgang? is] veels te stadig.” Botman verwys na Mandela wat ‘n “HOP van die siel” bepleit het. Een van Botman se groot etniese helde, Trevor Manuel, is die mede-outeur van die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP). Botman se oorspronklike bydrae is dat ons nou ‘n “NOP van die siel” nodig het. Botman se omruiling van HOP en NOP berus egter op ‘n misvatting. Mandela het in 1999 in die parlement na ‘n “RDP (reconstruction and development plan) of the soul” verwys (Die Burger, 21 deser, p 15).

  • Op Vrydag, die 13de, het Die Burger ruimte gehad vir hierdie opmerking van Julius Malema: “Nelson Mandela se ware karakter was die een vóór 1994 toe mense hom ‘n terroris genoem het.” Hoe volslae gewelddadig of terroristies Mandela was, blyk uit sy oortuiging dat 14-jariges stemreg moet hê, oënskynlik omdat sulke jeugdiges uitstekend as “bevryders”/terroriste kan funksioneer. Daar is geen ander “bydrae” wat hulle op daardie ouderdom kan lewer nie. Die verlaging van die stemregouderdom sou die land ook in selfs groter mate as tans die prooi van swart mag gemaak het.

In sy rubriek poog Leopold Scholtz “om ‘n objektiewe beoordeling van Madiba se plek in die Suid-Afrikaanse geskiedenis te gee.” Hy toon in historiese perspektief aan hoe kommunisties en gewelddadig Mandela en die ANC was. Scholtz noem dit terrorisme. Hy wys ook op hoe anti-wit die jong Mandela was, maar wit kommuniste het hom mettertyd oortuig van hulle bruikbaarheid vir sy doel, naamlik die onverwerping van die blanke bewind. [In beginsel het Mandela geen beswaar teen kommunisme gehad nie. Sy beswaar was suiwer rassisties. Hy wou nie hê dat wit kommuniste, plaaslik en in Moskou, die lot van swartes bepaal nie (Long walk to freedom, 1995, p 115, 123-124, 132). Mandela se beswaar teen die doodstraf was op ‘n soortgelyke manier rassisties. Hy was teen die doodstraf omdat hoofsaaklik swartes tereggestel sou word.] Scholtz dink Mandela se latere “strewe tot versoening was eg … Mandela was nie volmaak nie, al sou ‘n vreemdeling wel dié indruk kon kry ná die uitbarsting van emosie in die Suid-Afrikaanse media ná sy oorlye. (Trouens, buitelandse media het baie objektiewer oor hom geoordeel as dié in Suid-Afrika).”

Tim du Plessis vertel van ‘n onderhoud wat hy in 1992 met Mandela gevoer het. Mandela het erken dat hy bitter oor sy lang verblyf in die tronk was en veral oor wat sy familie in die proses aangedoen is. Daar word sonder meer beweer dat Mandela “magteloos” in die tronk gesit het, terwyl dit algemeen bekend is dat sy tronkstraf aansienlik korter kon gewees het as hy bereid sou wees om geweld af te sweer, wat hy nooit wou doen nie. Du Plessis erken dat dit Mandela was wat “sy organisasie” [die ANC en SAKP] oorreed het om ‘n gewapende stryd aan te knoop. “Dit het minstens drie geslagte Suid-Afrikaners geleer politieke geweld is ‘n aanvaarbare manier om jou doel te bereik of om geskille te besleg … Suid-Afrika proe vandag nog die wrange vrugte van dié indra van geweld in die land se politieke kultuur.” Uit hierdie onverwagte oord kry ek dus steun vir my standpunt dat Mandela nie die vader van ons nasie is nie (want daar bestaan nie so ‘n nasie nie), maar dat hy wel die vader van die politieke geweld is wat tot op hede voortduur en waarvan daar geen einde in sig is nie.

Van die bedenklikste teks wat die afgelope tyd in Die Burger gepubliseer is, is afkomstig van Hannelie Booyens, ‘n joernalistiekdosent, wat al die pro-Mandela-koerantvoorbladsye wil lamineer en monteer in die gange van die Skool vir Kommunikasiestudies van die Noordwes-universiteit; klaarblyklik omdat sy ‘n groot Mandela-bewonderaar is. Sy is hoogs ontsteld dat honderde Potch-koshuisstudente, bv dié van Veritas, as deel van hulle ontvangs- en bekendstellingsritueel ‘n saluut gegee het wat haar aan die Nazi-saluut herinner. Dit is glo ‘n aanstootlike simbool van Ariese meerderwaardigheid en van “benouende denke”, “veral as dit gebeur op ‘n oorwegend wit en Afrikaanse kampus”. Booyens sien seker uit na die verwagte verswarting en verengelsing van hierdie einste kampus. Sy vertel dat sy vroeg Vrydagoggend, dus die dag toe die jongste Mandela-ophef in al sy felheid begin het, met verf en ‘n kwas na ‘n sypaadjie is waar daar ‘n swastika in die sement uitgekerf is. “Oor dié teken van haat het ek ‘n wit vredesduif geskilder met dié woorde: ‘Dankie, Madiba!'” Dit is ironies dat dit juis sy is wat in ‘n kampuspublikasie (13 Jun) teen implusiewe gedrag gemaan het. Sy het sekerlik nie besin oor hoe die kampus sou lyk as almal op haar manier uitdrukking aan hulle politieke oortuigings gee nie. Aangesien daar tans nog orde op die kampus gehandhaaf word, hoop ek die universiteitsowerheid tree ferm teen haar op.

  • Op Saterdag, die 14de, is Die Burger se hoofopskrif: “Laaste reis begin.” Die By-bylae kon die vorige week nie aan die Mandela-bohaai deelneem nie, gevolglik is hierdie hele uitgawe aan Mandela gewy. Daar is selfs die ingewing van twee volle bladsye strokiesprente. Daar is ‘n verslag oor ‘n onderhoud met een van Mandela se kamerade, Ahmed Kathra, waarin ‘n mens geen objektiwiteit te wagte moet wees nie.

Naas Henry Jeffreys, waarna hier bo verwys is, het Naspers ‘n ander joernalis in diens geneem wat graag in Die Burger spog oor sy wandade, insluitende misdade, tydens die UDF/ANC se terrorisme. Ek verwys na Johann Maarman, wat “‘n Victor Verster-alumnis” genoem word. Hy vertel met smaak van sy onwettige dade en die duiwelse rol wat mense soos predikante daarin gespeel het. Net soos Jeffreys plooi Maarman sy vertelling sodat hy ‘n mede-held in die Mandela-sage word.

  • Ek het verwag dat daar die soberheid sou wees om te vra: Wat kos Mandela se mediese uitgawes en versorging die land/belastingbetaler? En al die reise tussen Gauteng en die Transkei oor jare? En die talle byeenkomste en die begrafnis en alles wat daarmee saamhang, insluitende die byeenroep van spesiale sittings van politieke liggame, nasionaal, provinsiaal en plaaslik? Ensovoorts. Pleks daarvan vertel Rapport (15de) en Die Burger (17de) hulle lesers hoe baie die land finansieel gebaat het; glo dalk ‘n miljard rand. “Die wêreld” het immers hier besoek afgelê en hierdie buitelandse vet katte het van hulle en/of hulle regerings/instansies se geld hier bestee.

Watter gevolgtrekkings kan uit die voorafgaande gemaak word? Hermann Giliomee het moontlik die beste opsomming verskaf: Die mite het die mens vervang. Al die massamedia (pers, radio, rolprent, televisie, internet) neem met oorgawe hieraan deel. Dit lyk na ‘n georkestreerde poging, maar in werklikheid geskied dit grootliks impulsief, dus irrasioneel. In die huidige ideologiese klimaat sal geen wit mens op so ‘n skaal en so onkrities geprys word nie. Dit gaan vorentoe die uiterste deskundigheid en insig van historici verg om die (permanente) vervalsing van die geskiedenis te voorkom. Die eintlike gevolg van hierdie harlaboerla [lawaai, rumoer – HAT] is die bevordering van swart mag, met as implikasie die verdere geringskatting, verkleinering en vertrapping van blankes. Dit is waarskynlik die fondament waarop verskerpte anti-wit rassediskriminasie plaaslik gebou gaan word. Tog word daar voortgegaan met die absurde bewering dat Mandela ‘n nie-rassige nuwe Suid-Afrika nagelaat het.

Mandela en ander ikone

wingard_johanndeur Johann Wingard

Gedurende die afgelope week het ek probeer om bietjie perspektief oor Mandela se waarde as mens te kry.

My gevolgtrekking is dat Mandela onthou sal word as die persoon wat die 1993- skikking moontlik gemaak het. Sonder sy gawe om versoening te predik en toe te pas (die gesamentlike volkslied en die behoud van die Springbok-embleem is praktiese voorbeelde), sou daar nooit as te nimmer ‘n vreedsame skikking kon gewees het nie.

Dit was dus Mandela en nie fw de klerk nie, wat die land van ‘n burgeroorlog gered het.

Mandela se internasionale ophemeling, wat hom tot byna goddelike ikoonstatus verhef het, laat mens wonder of hy nie dalk die Antichris was nie.

Predik vrede met ‘n terroristiese agtergrond.

Maar hy het ná sy aftrede die land verraai deur himself nie uit te spreek teen die ANC se verdelende beleidsreigtings en korrupsie nie.

Sy stilswye het sy beeld onder Westerlinge vervlak.

Die nageslagte sal hom sonder twyfel verromantiseer en ons moenie verbaas wees as sy “ongeskrewe werke” binne die volgende dekade of so die lig sal sien nie. Dit mag die nuwe eietydse Bybel word, wat sal ontwkkel soos Christus se lewe oor dekades en eeue in die Nuwe Testament vergestalt is.

Sy lewe en reputasie as versoener gaan waarskynlik die sentrale tema van die moderne geskiedenis in geskiedenisboeke regoor die aardbol word.

Wat die posisie van die Afrikanervolk betref, het ek onder die diepe indruk gekom dat ons binne ‘n nasionale en internasionale konteks eintlik ‘n niksseggende gemeenskap is wat bekend geraak het vir ons paranoia en gevoel van eie belangrikheid.

Ek het ook gewonder watter persoon die meeste skade aan die Afrikanervolk se psige aangerig het. Na afloop van my nabetragting kon ek nie anders as om onder die indruk te kom nie dat daardie eer waarskynlik Siener van Rensburg moet toekom.

Is enige van sy neerdrukkende voorspellings ooit bewaarheid?

Die nag van die lang messe het soveel spanning by duisende Afrikaners veroorsaak wat in vrees leef; op ‘n tydstip waartydens die gevoel van welwillendheid en verdraagsaamhed vanweë Mandela se statuur alles oorheers.

Sy vergoddeliking onder Afrikaners het oor die jare toegeneem.

Noem my maar dan ‘n ketter.

Geloftedag vir Afrikaners ’n dag van ootmoediging en uitredding

marthinus_van_bartdeur Marthinus van Bart

Die onthulling ’n eeu gelede van die Nasionale Vrouemonument in Bloemfontein word op Geloftedag, eerskomende Maandag, 16 Desember, luisterryk herdenk.

Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) neem prominent aan die verrigtinge deel. Dr. Danie Langner, besturende direkteur van die FAK en hoofleier van die Voortrekkers, lei die vroeë biduur om 06:30 in die Tweetoringkerk.

Die FAK stel twee nuwe, belangwekkende boeke, gepas vir hierdie geleentheid, bekend wat verband hou met die monument en dit waarvoor dit staan: Die Nasionale Vrouemonument: Honderdjarige Herdenking – Verlede – Hede – Toekoms en Konsentrasiekampsterftes gedurende die Anglo-Boereoorlog 1899-1902.

In 1913 het die Vrouemonumentkommissie Geloftedag (indertyd bekend as Dingaansdag) as die onthullingsdag van die Nasionale Vrouemonument met voorbedagte rade gekies. Naas die Protestantse Meerdere Vierdae (soos vasgestel deur die Dordse Sinode) Paasfees, Pinkster, Hemelvaartsdag en Kersdag, was Geloftedag  ­– as verootmoedigingsdag voor die Almagtige – die plegtigste gedenkdag op die kultureel-religieuse kalender van die Afrikaner.

Prof. J.D. (Totius) du Toit, leraar, teoloog, Bybelvertaler en Taalstryder, skryf op 23 Januarie 1948 in Die Kerkblad onder meer: “Dingaansdag is ’n gedenkdag. Dat die Voortrekkers daarby gevoeg het ‘soos ’n Sabbat’, is verstaanbaar. En die uitkoms het bewys dat hulle reg was om dié voorwaarde aan die dag [16 Desember] te verbind. Soos ’n Sabbat wil sê: In alle stilte, in alle erns, want dit betaam ons, gedagtig aan die groot redding wat God beskik het.”

VROUEMONUMENT100
Een van die twee boeke wat op 16 Desember 2013 bekendgestel word

Die hoofmotief met die Vrouemonument en die onthullingsplegtigheid, soos pres. M.T. Steyn dit voorsien het, was verootmoediging voor die Almagtige ter nagedagtenis van die duisende vroue en kinders wat hulself vir die vryheidstryd van die Afrikanervolk opgoffer het.

Dit was die Voortrekkers wat die Gelofte van 1838 voor die aanvang van die Slag van Bloedrivier afgelê het, wat Geloftedag ingestel het as ’n dag van dank en ootmoediging – omdat God hulle van uitdelging deur die oormag Zoeloe-impi’s van Dingaan gered het, ’n oorwinning dus ter beskerming van die volkseie.

Die bewoording van die plegtige gelofte, voorgelees deur Sarel Cilliers, lui:

“Hier staan ons voor die heilige God van hemel en aarde om hom ’n gelofte te doen dat as Hy met Sy beskerming met ons wil wees en ons vyand in ons hand gee, ons dan dié dag en dié datum elke jaar as ’n verjaardag én dankdag, soos ’n Sabbat, tot Sy eer sal vier; en dat ons ook aan ons kinders sal sê dat hulle in die toekoms dié dag steeds moet vier tot gedagtenis ook vir ons opkomende geslagte. Aldus sal dan aan God die eer van die oorwinning gegee word.”

Volgens die Voortrekkers se beskouing is met die Slag van Bloedrivier op 16 Desember 1838 die mag van ’n heidense tiran gebreek deur die ingryping van ’n regverdige God. Dit was die oorwinning van die ordende beskawing, die deugdelike waarna Steyn in 1913 in sy toespraak by die Vrouemonument verwys het, oor destruktiewe wanorde.

Dat die Voortrekkers die Slag van Bloedrivier ­– of enige van die ander konflikte met inheemse volke – per se beskou het as “’n oorwinning oor ’n primitiewe volk”, soos so dikwels aangevoer is en steeds word, is bloot onwaar.

Op 11 Oktober 1881, ná afloop van die Eerste Vryheidsoorlog waarin die Afrikaners van die Transvaalse Boererepubliek (Zuid-Afrikaansche Republiek) in die Slag van Majuba ’n klinkende oorwinning oor die imperialistiese Britse besettingsleër behaal het, het pres. Paul Kruger in die Volksraad verklaar Geloftedag moet voortaan op 16 Desember ’n amptelike gedenkdag wees “ten einde ons voor God te verootmoedig vir die groot dinge en wonders gedoen…”

Kruger het ook gesê: “Dit was die dag waarop die Here die Voortrekkers eenmaal van Dingaan gered het, en wat die vorige jaar [1880] die begin was van ’n nog groter uitredding [van Britse oorheersing].”

Op 16 Desember 1881 by Paardekraal, Krugersdorp, het Kruger as hoofspreker gesê:

“Ons het hier gekom om fees te vier, en u weet dit dat ons en u doel niks anders is nie as om meer en meer die wil van die Here te laat verstaan en ons op Sy leiding te wys, sodat die ouers aan hulle kinders en kindskinders tot in die verste nageslag kan vertel wat God aan ons gedoen het. U weet dat ons land vir meer as vier jaar [van Britse oorheersing] van ons ontneem is om ons afwykinge miskien; maar u weet dit ook: God kasty wie hy liefhet.”

Met 1913 se onthulling van die Nasionale Vrouemonument het die Afrikaners Geloftedag steeds in hierdie lig gesien. Die Britse welsynwerker Emily Hobhouse van Cornwallis het haar misgis toe sy in haar (voorgelese) toespraak na Dingaansdag verwys het as “die dag waarop julle [Afrikaners] ’n oorwinning oor ’n primitiewe volk gedenk.”

Dié siening berus op ’n wanbegrip van die bedoeling van die Gelofte, naamlik om afhanklikheid van die Allerhoogste te bely en dank te betuig dat die uitdelging van ’n maatskaplik-kulturele gemeenskap verhoed is, ’n belangrike klemverskuiwing dus.

Hobhouse sê voorts dat deur die swart lyding in die Anglo-Boereoorlog [waarin duisende swartes aan die kant van die Britte teen betaling teen die Boere geveg het en hul vroue en kinders met gepaardgaande brutaliteite vir die konsentrasiekampe opgeruim, hul plase afgebrand en geplunder het] is voldoende boete gedoen vir die swart geweldpleging wat teen die Voortrekkers [lees Afrikaners] gepleeg is. Daarom moet daar vergifnis wees, en  moet daar vergewe en vergeet word.

Soos reeds aangetoon, is daar op die Afrikaner-kalender inderdaad geen nasionale dag waarop die Afrikaners enige oorwinning oor enige ander volk in die verlede gedenk het of tans gedenk nie.

Die Engelse weergawe van Hobhouse se toespraak is namens haar aan die skare by die Vrouemonument voorgelees. Sy was nie teenwoordig nie omdat sy op die treinreis van Kaapstad na die onthullingsverrigtinge ongesteld geraak en by Beaufort-Wes moes afklim. Sy het wel 4 000 eksemplare van die toespraak in onderskeidelik Engels en Nederlandse Afrikaans na Bloemfontein aangestuur om by die onthulling te laat uitdeel.

Charlie Fichard, ’n agterkleinseun van president Steyn, het die Engelse weergawe namens Hobhouse voorgelees. Na afloop van die toespraak is beleefd hande geklap.

Die indertydse “kroonprins” van die Britse Empire, adv. J.C. (Jan) Smuts, het Hobhouse met die skryf van die toespraak gehelp en die kernboodskap wat dit uitgedra het was in sy kenmerkende styl van onverbloemde Britse internasionalisme. Selfs die selektiewe verwysing in die toespraak na die Griekse staatsman Perikles se beroemde begrafnisrede (sonder om hom by die naam te noem) was so reg uit Smuts se saalsak. (Deneys Reitz vertel in Kommando oor die Anglo-Boereoorlog hoe behep Smuts tydens sy epiese tog van Gatsrand na Namakwaland met geskrifte in die oorspronklike Grieks was wat hy in sy saalsak saamgery het.)

En vir Hobhouse om ’n pleidooi te lewer dat Geloftedag verander word na Internasionale Vrouedag en dat die Nasionale Vrouemonument tot wêreld-monument vir alle vroue verklaar moet word, was vir daardie plegtige Afrikaner-geleentheid, slegs tien jaar ná die verskriklike lyding van die Anglo-Boereoorlog, onvanpas, gesien die bedoeling, naamlik om eer te betoon aan “onze heldinnen en lieve kinderen”.

Uiteraard staan die Vrouemonument by implikasie daar tot eer van alle vroue van alle tye wat vir die vryheid van hul volk binne hul perke gestry het, letterlik en figuurlik gesproke.

Hobhouse het ’n brandende ambisie gehad om ’n politikus te wees, maar in haar eie Britse Ryk, aan wie sy in haar toespraak haar trou herbevestig het en haar diplomaties van die Afrikaners gedistansieër het, het vroue nie eens gewone stemreg gehad nie.

Die denkmodel van heerskappy en seëviering oor “primitiewe volke” wat sy so gerieflik op die Afrikanervolk gesuperponeer het, is egter kenmerkend van die rasbehepte Britse jingoïsme, wat in sommige gevalle selfs die eugenetiek (rasverbeteringsleer) as regverdiging vir ras-chauvinisme wil bysleep. Britse meerderwaardigheid is die rookskerm vir heerssug, magsug en hebsug, waarvoor en waarmee die Britse Ryk oor driehonderd jaar bloedig regoor die hele aardbol uitgebou is. Vandaar die uitdrukking: “The sun never sets over the British Empire.” Waarop F.W. Reitz droogweg opgemerk het: “Inderdaad, God vertrou die Engelse nie in die donker nie.”

In die Britte se oorlogspropaganda teen die Boere, soos teen alle ander rebelse volke wêreldwyd wat weerstand gebied het om gewelddadig aan die Union Jack onderwerp te word, is die slagoffers konsekwent as primitiewe onmense (untermenschen) uitgebeeld. In die era van Britse skynliberalisme, ingelei deur die sogenaamde verbod op slawehandel van 1807 af en in 1838 met die vrylating van slawe, toe slawehandel minder winsgewend geword het en die opiumhandel toegeneem het, was beskuldigings van rassehaat teen weerbarstige volke deel van die Britse oorlogsarsenaal. Daarmee het hulle hul slagoffers gebrandmerk, sodat Britse onderwerping en die plundering van die slagoffers se eiendom oënskynlik regverdig kon word. Dié refrein, wat vandag steeds in die arena’s van die wêreldpolitiek eggo, is dat daar geen beter regverdiging voor is om ’n volk te verdelg as wanneer daardie volk hom aan rassehaat skuldig maak nie.

Die historikus Erik Stockenström merk in 1925 in sy geskrif Lotgevalle van die Voortrekkers in Natal, 1838-1843 op dat die Voortrekkers deur hul vernietiging van die mag van Dingaan ’n groot diens aan ook die swart bevolkings van die land bewys het. Dingaan en sy voorganger, Tsjaka, wat deur eersgenoemde vermoor is om die koningskap oor die Zoeloes te bekom, het tienduisende, selfs miljoene, inboorlinge in Suid-Afrika vankant gemaak en hele landstreke ontvolk. Deur die vernietiging van daardie bloedige dwingelandy het die Trekkers die algehele uitroeiing van groot getalle swart stamme voorkom.

Hulle was nie die verdelgers van swart mense nie, soos wat Brits-empiristiese sakelui, sendelinge, skynfilantrope en heerssugtige politici die wêreld wou [en steeds wil] wysmaak nie, maar inteendeel die redders, beskermers en handhawers van ’n vreedsame en beskaafde gemeenskap, skryf Stockenström.

Hy skryf voorts:

“Diepsinnige simpatie, selfs met die gewonde vyand op die slagveld, humane behandeling van krygsgevangenes in hul mag, die beskerming van swakkes en weerloses – ook aan die kant van die vyand – was die karakteristieke kentekens van die nasate van die Voortrekkers, die Boere en Afrikaners.”

In weerwil van alle beskuldigings van rassehaat jeens die Afrikaners, lui die refrein van die Stem van Suid-Afrika, die Afrikaners se eie volkslied, “Ons sal lewe, ons sal sterwe, ons vir jou Suid-Afrika”.

Marthinus van Bart (e-pos: kultuurkroniek[by]gmail.com) is ‘n skrywer en voormalige redaksielid van Die Burger waar hy jare lank die blad met Afrikanergeskiedenis, Kultuurkroniek, behartig het. Sy mees onlangse boek is ‘n onthulling van die oorwegende rol wat Brittanje in die Kaapse slawehandel gespeel het, Kaap van slawe.

Afrikaans krepeer

english-onlydeur Leon Lemmer

Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) in die Paarl verkondig deesdae dat Afrikaans sedert 1994 ‘n bloeitydperk beleef. Soos seker met alle plaaslike dinge, gaan dit glo sedert 1994 ook met Afrikaans beter as ooit tevore. Ek gaan aantoon dat dit onwaar is; dat die ATM se siening ‘n uitdrukking van politieke korrektheid en van ‘n polities gemotiveerde valse entoesiasme vir die nuwe Suid-Afrika is.

Dié beweerde taalherlewing word gepropageer op panele in die ATM se nuwe besoekersentrum. Die panele is afkomstig van die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) se Roots-simposium wat in 2009 gehou is. In die Jakes Gerwel-tradisie is toe op ‘n Engelse naam vir ‘n byeenkoms oor Afrikaans besluit. Dit gaan om die “viering van Afrikaans se ryke verskeidenheid” (Bolander, 4 deser, p 4); dus inklusiwiteit, diversiteit, multikulturaliteit. Volgens die ATM-webwerf “spoor dié uitstalling breedweg die geskiedenis van Afrikaans na, beginnende by sy Nederlandse/Europese wortels [die UWK se “roots”] en die Khoekhoe- [dus Khoi of bruin] en slawe-invloede daarop – ‘n geskiedenis wat daartoe gelei het dat verskeie taalkundiges Afrikaans as ‘n semi-kreooltaal bestempel.”

In ‘n vroeëre ATM-pamflet is beweer dat Afrikaans ‘n kreoolse taal is. [Kreools: “Mengeltaal ontstaan tussen ‘n Europese taal en ‘n taal in ‘n ander wêrelddeel” -HAT]. Nou word dit darem (maar steeds onwaar) afgeskaal na “semi-kreool”. Die spel waarmee die ATM deurgaans besig is, is om die nie-wit aspekte van Afrikaans oor te beklemtoon en die oorheersende blanke of Afrikanerrol, indien nie te verswyg nie, sover moontlik onder te beklemtoon, soos hier onder duidelik blyk. Vandaar die ATM se versugting: “Ons wil mense help om anders na die Taalmonument te kyk” (LitNet 27 Nov). Afrikaans en sy monument is twee voorbeelde van wat veral Afrikaners vermag het. Afrikaners het ook in baie ander opsigte presteer. Lê dit op die weg van diegene wat tans in die Paarl beheer oor ons Afrikaanserfenis uitoefen om hierdie prestasies te verdoesel omdat die ANC die Afrikaner en Afrikaans deurgaans misken en vertrap?

Die teks van die uitstalling is geskep deur die ATM in oorleg met die Iziko-museums, die Genadendal-sendingmuseum en die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans. Laasgenoemde twee is bruin instansies, terwyl Iziko die Xhosa-naam vir ‘n aantal Wes-Kaapse museums is wat histories (feitlik) niks met swartes te make gehad het nie. Soos Marthinus van Bart in sy boek, Kaap van slawe (2012), aantoon, is dit Iziko wat valslik voorgee dat dit (net) die Hollanders is wat slawerny aan die Kaap bedryf het en dat dit die goeie Engelse/Britte is wat slawerny afgeskaf het (p 17, 23). Die ATM, soos die Afrikaanse Taalraad (ATR), probeer om die rol van Afrikaners en Standaardafrikaans sover moontlik te verdoesel; iets wat toegeskryf kan word aan bv die feit dat mense soos Wannie Carstens en Michael le Cordeur in albei rade dien. Daar word in die uitstalling bv spesiaal van “Afrikaans as sendingtaal” gewag gemaak. Wat van die rol van die Afrikaanse kerke, veral die NG Kerk, in die geskiedenis van Afrikaans? Dit is enorm groot in vergelyking met dié van sendinginstansies.

Die soort ding waarmee die ATM hom by voorkeur besig hou, blyk uit die twee jongste voorbeelde. Op 5 deser is ‘n “erfenissimposium ter viering van ons slawe-erfenis” gehou. En op 7 deser was dit die agste jaar dat die ATKV se rieldanskompetisie by die momument plaasgevind het. Elias P Nel en Lynette Francis was die seremoniemeesters. Japie Gouws, die uitvoerende hoof van die ATKV, het die byeenkoms aan Nelson Mandela opgedra (Die Burger, 9 deser, p 6). As sodanig is sulke byeenkomste nie noodwendig ongewens of skadelik nie. Wat hinder, is die volslae etniese eensydigheid van die ATM se bedrywighede. Waarom herhaaldelik rieldanse vir veral plattelandse bruines aanbied en nie volkspele en -sang vir Afrikaners nie? Sowel die ATM as die ATKV het hulle bestaan aan Afrikaners te danke, maar albei skram deesdae weg van die aanbieding van bedrywighede wat die indruk kan wek, of die verwyt kan ontlok, dat hulle hulle vir Afrikanerbelange beywer. Albei buig egter agteroor om bruin en swart kultuur te omarm.

Allerhande (en myns insiens dikwels ongure) ligte musiek is by die monument welkom, terwyl (tradisionele) boeremusiek selde geduld word. ‘n Mens sou verwag dat die ATM hom daarvoor sou beywer om die hoofsentrum vir bv boeremusiek en jukskei te wees. Ook om gereeld aan klassieke musiek ‘n platform te bied. Ook om eerder Afrikaanse taal- en letterkundiges, wat werklik iets nagelaat het, te huldig pleks van iets positiefs te probeer vind in wat die “slawe-erfenis” genoem word.

Enkele jare gelede is ‘n “slawefees” op Stellenbosch gehou. Die inisiatief het, soos verwag kon word, van Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), uitgegaan. Die burgemeester het hierdie fees op die koste van die plaaslike belastingbetalers aangebied. Hans Heese, destyds die US-argivaris en die historikus wie se lot dit was om iets van hierdie “slawefees” te probeer maak, het toe beweer die slawe-erfenis kan aan iedere gebou op Stellenbosch gesien word. Ek het ‘n huisie in Stellenbosch en sal bly wees as hy kom uitwys waar hy slawe-nalatenskap bespeur.

‘n Ander belangrike instansie vir Afrikaans is die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) in Stellenbosch. Onlangs is genoem dat die WAT jaarliks meer as R3 miljoen moet insamel omdat sy staatsubsidie afgeneem het (Die Burger, 3 deser, p 6). Ten einde finansieel te oorleef, wend die WAT hom onder meer tot foefies waarvolgens mense bv Afrikaanse woorde kan borg . Soos in die geval van die ATM, was ek as Afrikaner tradisioneel geneig om simpatiek teenoor die WAT te staan, maar politieke korrektheid beduiwel ook in hierdie geval my betrekkinge. Toe die ANC aan die bewind gekom het, is die WAT se staatsubsidie baie gou drasties ingekort. Die bestaan van die WAT is as bevoorregting geëtiketteer omdat die swart tale nie iets het wat daarmee vergelyk kan word nie. Die ANC-regering het die vermetelheid gehad om nie net baie minder geld na die WAT te kanaliseer nie, maar ook om terselfdertyd te verwag dat die WAT sy kundigheid met Afrika-tale, die plaaslikes en dié in die res van Afrika, moet deel; dus hulle met “uitdagings” moet help.

Wat my dwars in die krop steek, is dat die WAT die nuwe opset verwelkom het. Optimisties is beweer dat die WAT goed sou oorleef pleks daarvan om die ANC se anti-Afrikaans- en anti-Afrikaner-gesindheid te veroordeel. Deesdae moet heelwat tyd en energie, wat voorheen aan deskundige woordeboektake bestee is, noodgedwonge na fondsinsameling gekanaliseer word. Die WAT het polities korrek selfs verder agteroor gebuig. Daar is onderneem om woorde wat nie die toets van politieke korrektheid kon deurstaan nie, dus wat nie-wittes aanstoot kon gee, nie in die WAT te publiseer nie. Voortaan sou die WAT dus nie meer ‘n omvattende skat van Afrikaanse woorde en uitdrukkings wees nie, maar ‘n selfgesensureerde inligtingsbron. Daar is veral twee areas waarin taalskeppers met hulle vindingrykheid uitmunt, naamlik ras/kleur/etnisiteit en seks. Die WAT het met sy besluit politieke (spesifiek ANC-) gedienstigheid bo suiwer taalkundige oorwegings verhef.

‘n Ander aanduiding in die Wes-Kaap van hoe dit met Afrikaans gesteld is, kom van die Kaapstadse metropoolraad. In die nuwe Suid-Afrika gee hierdie instansie voor om drietalig te wees. Wanneer Engelse eentaligheid nie soos gewoonlik seëvier nie, is die voorkeurhiërargie: Engels, Xhosa en Afrikaans. Dít terwyl die stadsraad die meeste van sy inkomste van Afrikaanssprekendes ontvang en swartes die fondse die meeste dreineer. Daar is tans ‘n uitstalling ter ere van Nelson Mandela in die burgersentrum in Kaapstad. Die brosjure van 40 bladsye is net in Engels. Toe die aandag van die DA/OD/PAC-burgemeester, Patricia de Lille, hierop gevestig is, het sy opdrag gegee dat die teks in Afrikaans vertaal moet word (Die Burger, 27 Nov, p 6). Of dit gedoen sal word en of ‘n Afrikaanse brosjure werklik gepubliseer gaan word, sal ons dalk nooit weet nie, want dit is te betwyfel of Die Burger so sterk oor die saak voel dat hy dit sal opvolg.

Op 2 deser het Jason Lloyd in sy rubriek op LitNet oor die agteruitgang van Afrikaans aan die Universiteit Kwa-Zulu-Natal (UKZN) geskryf. Afrikaans word voortaan daar slegs as ‘n eerstejaarsvak geduld. Dit is dus nog ‘n plek waar Afrikaans nie meer floreer nie. Die bruin Lloyd redeneer net soos die mense van die ATM en ATR (waarna hierbo verwys is), dus dat ons benadering tot taalsake ooreenkomstig die politiek gemodelleer moet word. Die lot van die land word deesdae deur die meerderheid kiesers/inwoners bepaal. Oor Afrikaans is Lloyd se gevolgtrekking dat “bruines dus die toekoms van dié taal is”, want die meerderheid Afrikaanssprekendes is bruin. Soos in die politiek word kwalitatiewe oorwegings geen ruimte gegun nie.

Gerhard van Huyssteen (43) is die nuwe voorsitter van die Taalkommissie (TK) van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Deesdae is dit in die mode om hoog op te gee oor “eerstes”. Van Huyssteen is glo die jongste TK-voorsitter en Frank Hendricks (61) van die UWK is die ondervoorsitter en die eerste bruine wat in die TK-bestuur dien. Aangesien Van Huyssteen, soos Carstens, die voorsitter van die SA Akademie, aan die Universiteit Noordwes verbonde is, lyk dit asof die Taalkommissie voortaan die inklusiewe, diverse, multikulturele stempel van Carstens gaan dra. Die SA Akademie gaan op 17 Januarie ‘n seminaar in Pretoria hou met as tema “Afrikaans: Almal se taal!”

Die lyk asof Standaardafrikaans op die vooraand van (verdere) verwatering staan. Distansiëring van die tradisionele Afrikaner blyk uit Van Huyssteen se opmerking dat “laers … uitgedien” is en dat die Kaaps-woord “skanghagha” (in orde) en die Kaapse Maleierwoord “magoe” (die tweede vrou van ‘n Moslemman) as Afrikaans erken moet word. Van Huyssteen was te jonk toe Afrikaans op sy hoogtepunt was. Daarom is hy “nie bekommerd oor Afrikaans … nie” (Die Burger, 26 Nov, p 3). Op grond van eerstehandse ervaring kan Van Huyssteen nie die trotse verlede van Afrikaans vergelyk met die toestand waarin Afrikaans sedert 1994 verval het nie. Hy beweer dat die TK apolities maar polities sensitief en verantwoordelik is. Hy dink “dat Afrikaans armer sal wees sonder Kaaps” (LitNet 27 Nov). Oor die wesenlike bedreiging wat die mengeltaal Kaaps, met sy oorvloedige besoedeling met Engels, vir die toekoms van respektabele Afrikaans inhou, uiter hy polities korrek geen woord nie.

Naas die sluiting van die Departement Afrikaans aan die UKZN en die sigbare agteruitgang van Afrikaans as onderrigtal aan die universiteite te Stellenbosch, Bloemfontein en Pretoria (by al die ander universiteite is Afrikaans as onderrigtaal sedert 1994 ‘n verlore saak) was die Potchefstroomse kampus van die Universiteit Noordwes (UNW) ‘n ligbaken. Afrikaanse klasse word daar in Engels vertaal pleks van hulle te vervang met klasse wat in Engels aangebied word. Die rede vir hierdie relatiewe voorspoed van Afrikaans op Potchefstroom, of mindere agteruitgang, kan toegeskryf word aan die deurlopende teenwoordigheid van ‘n blanke rektor. Daardie era sal op 31 Mei eindig wanneer Theuns Eloff uittree. Net die Universiteit Kaapstad, wat al meer as een swart rektor gehad het, sal dan ‘n wit rektor hê. Die akademie is een van vele terreine waar swartes wêreldwyd nie by wittes kan kersvashou nie. Tog word dit deesdae wys geag dat die akademiese leiding aan ons universiteite (feitlik) deur die bank van swart rektore uitgaan. Die UNW kry volgende jaar nie ‘n bruin rektor soos die ander drie pasgenoemde historiese Afrikaanse universiteite nie, maar ‘n swart rektor, Dan Kgwadi (46). ‘n Tswana en Sewendedag-Adventis, sal dan die septer swaai in wat tot dusver as die Dopperhemel bekend gestaan het.

Die UNW het drie kampusse: Mafikeng, Vaaldriehoek (Vanderbijlpark) en Potchefstroom, met laasgenoemde as die akademiese kern. By die ander tradisioneel Afrikaanse universiteite is die vervanging van die wit rektor deur ‘n nie-witte bewerkstellig deur die universiteitsraad te intimideer en te transformeer, bv met aanstellings deur die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande. In die geval van UNW is die blankes in die senaat steeds in die meerderheid. Van hulle, soos die transformasiegesinde teoloë Theuns Eloff en Johannes Froneman, het dit egter wys geag om tot die gevolgtrekking te kom dat dit nou tyd vir ‘n swart rektor is. Eloff verlaat eersdaags hier sinkende Afrikaans-/Afrikaner-skip en hoef dus nie met die destruktiewe gevolge van die nuwe opset saam te leef nie. Daarby bestendig die aanstelling van ‘n swart opvolger Eloff se beeld as ‘n oorverligte mens. Die meerderheid senaatslede het glo ten gunste van Kgwadi gestem. In daardie sin verdien die UNW die rektor wat hy op 1 Junie gaan kry. Maar die akademie en Afrikaans verdien dit nie en gaan ‘n dure prys betaal.

Toe Jonathan Jansen as rektor van die Universiteit Vrystaat aangestel is, was Herman van Schalkwyk (47), ‘n landbou-ekonoom en dekaan, akademies sekerlik die sterkste kandidaat, maar die raadsvoorsitter, Faan Hancke, het hom vooraf uitdruklik tot ‘n transformasie- (dus nie-akademiese) aanstelling verbind deur die versekering te gee dat die volgende rektor ‘n nie-witte sal wees. In 2010 het Van Schalkwyk die rektor van die Potchefstroom-kampus geword. Pas het hy weer om nie-akademiese redes die onderspit om die rektorskap gedelf; hierdie keer teen Kgwadi, wat myns insiens akademies ‘n liggewig is. Selfs taalkundig is Van Schalkwyk Kgwadi se meerdere, want afgesien van deeglike tweetaligheid (Afrikaans en Engels) is hy Sotho goed magtig. Kgwadi is Tswana en Engels magtig. Hy beweer hy gaan nou Afrikaans leer, maar dit spreek boekdele vir sy gesindheid jeens Afrikaans dat hy, wat op die platteland in die noord-weste grootgeword het, nou gaan begin om “die taal” te leer. Net dit toon reeds die revolusionêre verandering wat die Potchefstroom-kampus in die gesig staar. Kgwadi sê: “Change will have to come” (City Press 8 deser). Daardie verandering sal minstens tweeledig wees: die Potchefstroom-kampus sal verswart en verengels.

Van Schalkwyk het uitstekende akademiese kwalifikasies: ‘n baccalaureus- (1990), honneurs- (1991), magister- (1992) en doktorsgraad (1995), almal verwerf aan die Universiteit Pretoria (UP) en almal in landbou-ekonomie. Hy was dosent aan UP (1993-1996), mede-professor (1996-1997), professor (1998-2003) en dekaan (2003-2010) aan die Universiteit Vrystaat en van 2010 af rektor van die Potchefstroomse kampus. Hy het ‘n indrukwekkende navorsings- en publikasierekord. Kyk gerus sy cv op die internet.

Kgwadi het die volgende grade: BSc (Fisika en Chemie, 1990, Universiteit Bophuthatswana, Mafikeng), MSc (fisika, 1992, Ball State University, Munchie, Indiana, VSA), PhD (“physics education”, 2002, Universiteit Potchefstroom) en MPhil (“environmental law and management”, 2003, Universiteit van die Noorde/Limpopo, by Pietersburg/Polokwane). Myns insiens loop daar ‘n duidelike akademiese foutlyn deur sy formele kwalifikasies. Hy het sy baccalaureus en een van sy magistergrade aan plaaslike swart universiteite, wat nie die akademiese aansien van die tradisioneel blanke universiteite het nie, verwerf. Terwyl Van Schalkwyk vir sy magistergraad ‘n volwaardige verhandeling voltooi het, het Kgwadi sy twee magistergrade waarskynlik (veral) op grond van klaswerk (dus nie navorsing en die dokumentering van daardie navorsingsresultate nie) verwerf. In die VSA het staatsuniversiteite (meesal) nie die akademiese aansien van private universiteite nie. Daarby word Ball State University nie as een van die beste staatsuniversiteite gereken nie. Wat ook hinder, is dat Kgwadi nie deurgaans in fisika studeer het nie. Sy een magistergraad is in ‘n ander vakrigting en sy doktorsgraad is eerder oor as in fisika; dus (blykbaar) oor fisika-onderrig (‘n randeier en sagte opsie) pleks van in bv kernfisika. Vergelyk ook die tydsverloop in die jaartalle waarin Van Schalkwyk en Kgwadi hulle grade voltooi het. Van Schalkwyk is klaarblyklik ‘n akademikus in murg en been, terwyl Kgwadi periodiek ook akademies probeer vorder het.

Kgwadi se akademiese ondervinding vergelyk swak met dié van Van Schalkwyk. Kgwadi was van 1999 tot 2002 ‘n dosent aan die Vaal Technikon. In 2005 het hy rektor van die Mafikeng-kampus van die Universiteit Noordwes geword. Die hinderlikste aspek is dat Kgwadi blykbaar geen (noemenswaardige) navorsings- en publikasierekord het nie. Nog ‘n ding waarvoor ek hom verkwalik, is dat hy in Centurion (voorheen Verwoerdburg, wat eens daarop geroem het dat geen swartes in sy munisipale gebied bly nie) woon en in Mafikeng en nou Potchefstroom werk. Sodanige trekarbeid is nie bevorderlik vir optimale beroepsfunksionering nie. Ek stel dit as my oortuiging dat geen egte akademikus om akademiese redes Kgwadi bo Van Schalkwyk as rektor sou verkies het nie. “In universiteitsgeledere word ook gesê Kgwadi is akademies nie naasteby in dieselfde klas as Van Schalkwyk nie” (Rapport 1 deser). Soos in so baie gevalle in die nuwe Suid-Afrika, het ras/kleur/etnisiteit ongetwyfeld ‘n deurslaggewende rol by Kgwadi se onlangse aanstelling gespeel. Soos Jonathan Jansen, verkies Kgwadi om hierdie feit te ontken. In albei gevalle was Van Schalkwyk op hoogs onbillike wyse die verloorder. Dit is die soort gruwelike onreg waaroor geen bevrydingsteoloog ooit sy bek rek nie.

Kgwadi is vir ses jaar as UNW-rektor aangestel. Daar word beweer dat hy goeie werk as kampus-rektor in Mafikeng gedoen het. Sy nuwe situasie is egter anders, want hy gaan nou die uitvoerende hoof van die hele universiteit wees en dus nie meer tweede viool speel nie. Hy sal ook voortdurend transformasiedruk uit swart geledere ervaar. Moenie verwag dat hy hom danig daarteen gaan verset nie: “Ek meen, ek het eers my menswaardigheid as student in Amerika ontdek, dáár bevry geraak” (Rapport 1 deser). Dan beklemtoon hy ons eendersheid (“ons is almal Suid-Afrikaners”), ons “diversiteit” en “dat die universiteit toegankliker moet word vir álle Suid-Afrikaners.” Hy verwys in hierdie verband na die grondwet wat die status van 10 van die 11 amptelike tale (en veral Engels) verbeter het. Net Afrikaans het oneindig baie aan status ingeboet. Kgwadi: “‘n Taal se regte kan egter nie ten koste van mense se reg tot toegang wees nie … ‘n Instansie soos die Noordwes-universiteit met al sy hulpbronne kán nie uitsluitend of eksklusief wees nie” (Die Burger, 29 Nov, p 8). Dit is die bekende refrein wat ook by die ander tradisioneel Afrikaanse universiteite voor hulle afskaling van Afrikaans as onderrigmedium gehoor is.

As ‘n mens oor die voorafgaande in sy geheel besin, is dit waar dat Afrikaans sedert 1994 ‘n opbloei beleef, soos die ATM beweer? Is daar niks om oor bekommerd te wees nie, soos Van Huyssteen beweer? Of is Afrikaans besig om sienderoë agteruit te boer weens die hartlike samewerking van sommige Afrikaanssprekendes asook instansies wat veronderstel is om Afrikaans te bevorder?

Lees ook Skoppensboer se rubriek, ‘n Seder val in Potchefstroom.

Hoe Marx, Freud en Nietzsche die Weste gesink het

marxfreudnietzscheDeur Joseph Secreve.

So tussen die hele gedweep van Suid-Afrika se ontslape Dierbare Leier word ons steeds duideliker bewus hoe die Vrye Weste besig is om in ’n diktatoriale bewind ingesuig te word, sogenaamd onder die voorwendsel van vrede en versoening. Waar die Demokratiese Volksrepubliek van Korea met hul Kim-dinastie sit, het die res van die wêreld vir Nelson Mandela. Die ooreenkomste is nogal skrikbarend. Vra maar vir daardie Engelsman in Staffordshire wat vir agt ure opgesluit was omdat hy ’n grap gemaak het oor hom. Binnekort gaan ook seker van almal verwag word om ’n verpligte foto van die Groot Versoener in hul huise te hang, en ’n groot standbeeld te syner ere opgerig sal word – umm – oeps, te laat.

Dit het my laat dink aan die tyd toe ek aan die Universiteit van Amsterdam ’n minikursus in sosiale filosofie gevolg het, en die dosent ons vertel het dat die drie mees invloedryke denkers van die moderne tyd Karl Marx, Sigmund Freud en Friedrich Nietzsche was. Met ’n bietjie nader introspeksie kan ons ontdek hoe hierdie drie figure en hul aanhangers uiteindelik in tandem saamgewerk het om die gees van die vrye Weste te breek, en Nelson Mandela het ’n belangrike simboliese mylpaal geword van hierdie samewerking.

So halfpad deur verlede eeu, met die sestiger jare as hoogtepunt, het die linkse bewegings in die Weste veral bestaan uit geleerdes wat hul ideologiese tuiste gevind het in een van hierdie drie denkers. Die emigrasie van Joodse intellektuele na die Verenigde State, met name die Frankfurter Schule en hul onbekendheid met die Westerse Puriteinse kultuur het ’n hele golf van literatuur voortgebring om die Weste juis te beswadder en te beskou as ’n patologiese samelewing. Erich Fromm het byvoorbeeld in sy Escape from Freedom beweer dat die Lutherse geloof niks anders as ’n vorm van selfhaat was nie. Dit het hom kennelik ontgaan dat die welvaart van die Weste juis te danke was aan die sobere dogma wat Luther gepreek het.

Daardie ander bekende werk van Theodore Adorno, The Authoritarian Personality, beweer die skrywer hoedat die opkoms van die Nazibeweging inherent ’n patos van die Westerse leefwyse was. Die groot ironie is dat – in die inleiding nogal – geskryf staan dat die wetenskaplike metodologie wat gebruik was het nie-Westerse minderhede se ondersoeksresultate nie meegereken nie, wat ’n blatante skending van wetenskaplike objektiwiteit is. Die invloedryke The Authoritarian Personality is dus nie sielkunde of antropologie nie, maar blote etniese propaganda. Dit word nog verder bevestig dat daardie werk uitgegee was deur die American Jewish Committee, ’n kultuurorganisasie in plaas van ’n erkende wetenskaplike uitgewer, en behoort daarmee tot die soortgelyke trant van anti-Westerse sentimente as die eindverslag van die Waarheidskommissie, waar massahisterie vermom word as wetenskap.

Met hierdie invloede in gedagte kan ons begin kyk na Marx se bydrae. By hom het hierdie bogenoemde beweging immers begin. Sy werke is redelik bekend vir die meeste van ons, met sy dialektiese prosesmodel wat hy van Hegel oorgeneem het en saam met sy volgelinge gehelp het om die basiese struktuur van ons kernbeginsels te ondermyn. In my vorige rubriek het ek hierdie aspek nader belig. Baie van sy fanatieke aanhangers was egter teleurgesteld toe geblyk het dat die werkers van die wêreld hulself nie verenig het nie. Volgens Marx se voorspellings sou die hoogs geïndustrialiseerde lande (Engeland in hierdie geval) die eerste wees om kommunistiese ideale na te streef omdat die proletariaat die meeste uitgebuit word in sulke lande. Snaaks genoeg het Rusland, wat juis baie tradisioneel en agraries was, die spit afgebyt met kommunistiese rewolusies.

Marx se latere volgeling, die Italianer Antonio Gramsci, het beweer dat Marx se voorspellings wel nog sou waar word, maar eers wanneer al die verskeie lande gelykmatig vatbaar geword het vir kommunisme. Met ander woorde, daar is nog ’n lang pad om te loop voordat mense oor die wêreld verenig sal word. Allereers moet die wêreldbevolking opgevoed word met beginsels soos interafhanklikheid in plaas van onafhanklikheid, gelykheid vir almal in plaas van soewereiniteit, en kollektivisme in plaas van individualisme. Hierdie eienskappe moet dus weerspieel word in alle mense en deel uitmaak van hul kernwaardes voordat die werkers oor die wêreld verenig kan word.

In hoeverre mate hierdie ideale gerealiseer het kan ons sien in die opkoms van die Europese Unie. Hierdie nuwe moontheid het ons ’n stap nader gebring aan die Groot Vereniging, en tegelyk het ’n nuwe politieke klasse hulself in Brussel gevestig. En net soos in die ou Sowjet-Unie het hierdie politieke klasse ’n lewenslange aanstelling, is bykans onskendbaar en is van ’n inkomste, pensioen en ander perke verseker.

Selfs op opvoedkundige gebied kan ’n mens die skokgolwe voel soos wat die konsepte van interafhanklikheid op skole en universiteite die norm geword het, met dank aan riante skenkings van die Carnegie en Ford Stigtings. Die lesse wat ek aan Amsterdam gevolg het, het grotendeels bestaan uit groepsprojekte. Almal is gelyk, almal het gelyke stemme en gedagtes. Almal moet doen wat gesê word. Vir die vrysinnige gees is hier eenvoudig geen plek nie. Om cum laude af te studeer beteken bloot dat jy hul instruksies goed gevolg het, en is nie meer ’n weerspieeling van jou passie vir kennis nie.

Waar Marx se bydrae hoofsaaklik op die ekonomiese dimensie gefokus het, het Freud en Nietzsche aanvullig gegee op die sielkundige en kulturele dimensies.

By Freud sien ons hoedat twyfelagtige diepte-sielkundige werkinge wat slegs in hoogs spesifieke kontekste geld veralgemeen geword het om gehele samelewings mee te verklaar. Vir Freud verkeer elkeen van ons in ’n ligte staat van neurose, want dit is nodig vir ’n gesonde maatskaplike funksionering. Almal het met ander woorde onderdrukte behoeftes wat iewers in die duistere, monsteragtige spelonke van ons onderbewussyn skuil; ’n wêreld wat vir ons baie angswekkend is. Die Eros en Thanatos, oftwel lewensdrang en doodsdrang is angsaanjaend en onderdruk ons daarom hierdie opvattings om nie in ’n situasie te beland waar ons onsself in gevaar kan stel nie.

Freud het kennis gehad van die ou Griekse wysgere en het sy teorie grotendeels berus op beginsels wat hulle uitgedink het. Net jammer dat hy uiters onopreg hiermee omgegaan het en dit het deesdae moeilik geword om waarhede en onwaarhede in sy teorie te onderskei. Sy bekende ontleding van die Russiese Wolfman, wat sy roem as terapeut bestendig het, het hy grotendeels geskryf om sy teenstanders binne die psigoanalise, Jung en Adler, verkeerd te bewys en uit te skakel, en gee hiermee aan dat psigoanalise inherent uiters onseker is. Enige persoon met geringe kennis van sy teorie kan alles wat krom is regpraat en andersom, en dit is presies wat hy gedoen het. Blykbaar het Freud op ’n bootreis na die Verenigde State opgemerk dat “hulle dink dat ons ’n wondermiddel vir hulle het. As Amerikaners maar net geweet het dat ons eintlik die plaag kom bring”.

Ons neem aan dat hy geweet het dat sy teorie meer kwaad as goed sou bring in die samelewing. Die historikus en Freudkenner Peter Gay het ook geskryf dat sy werke uiters subversief was met sy standpunte oor infantiele seksuologie, die alomteenwoordige aard van diverse perversiteite en die intense krag van die onderbewuste. Volgens hom het Freud ’n gevaarliker invloed op die samelewing gehad as Darwin se standpunte van ewolusie en oorlewing van die sterkste. Freud se kollega-psigoanalis Otto Rank het hom inderdaad ook hierop gewys.

Hierdie standpunte vind byval in die werk van die Britse antropoloog JD Unwin, wat in sy werk Sex and Culture (1934) geskryf het dat in al sy ondersoeke van 86 verskillende beskawings oor ’n periode van vyfduisend jaar, hy gevind het dat met seksuele onthouding ’n samelewing tot groter hoogtes kan uitstyg, en ten onder gaan by oormatige seksuele emansipasie. Unwin se woorde was: “In human records there is no instance of a society retaining its energy after a complete new generation has inherited a tradition which does not insist on pre-nuptial and post-nuptial continence”. In Unwin se ondersoek het elke beskawing sonder uitsondering ondergegaan na seksuele bevryding.

Die grimmige aard van oormatige seksuele emansipasie kan ons sien by die lewens en opvattings van belangrike dissipels van Freud, die radikale psigoanalis Wilhelm Reich en die seksuoloog Alfred Kinsey.

Reich het vir niks teruggedeins nie, en het skaamteloos melding gemaak van sy bloedskandelike fantasieë wat hy oor sy ma (‘my ma en hoer’) en haar minnaar gehad het. Hy het onder andere geglo dat seksualiteit die beste manier was om van mense se geloofsinstink ontslae te raak. Die behoefte aan ’n geloof was vir hom die ergste vorm van boosheid en bron van alle kwaad.

Wat sy tydgenoot Kinsey aanbetref, hoef ons bloot te kyk na sy doodsoorsaak in 1956. Hy is naamlik oorlede aan orchitis, wat ’n resultaat was van sy jarelange afwykende selfmishandeling. Maar wat kan ’n mens verwag van iemand wat geglo het dat: “Die enigste onnatuurlike daad is een wat jy nie kan uitvoer nie”?

Ons sien hier tot dusver twee strominge: Een wat ons kernwaardes wil ondermyn ter wille van een of ander gelykheidsideaal, en ’n ander wat ons persoonlike wilskrag wil afswak en die sogenaamde onderbewuste meer speelruimte wil gee. Altwee sou ons kwansuis “gesonder” laat funksioneer.

Om die kroon te span kan ons kyk na die groot nihilis Friedrich Nietzsche. Met kennis van laasgenoemde kan ons sien hoedat hulle argeloos saamgewerk het om die mensdom te reduseer tot die staat van ’n dier. Waar nihilisme beteken dat die hoogste waardes afgewaardeer word, sien ons hoe persoonlike wilskrag, skoonheid en fatsoen hul drakrag verloor. Pleks daarvan preek Nietzsche oor die Übermensch. Dit is iemand wat die meeste in homself ontdek en ontplooi. Egter, sonder ’n hoër waardebesef kan ons net sidder om te dink watter tipe Übermenschen ons gaan skep.

In sy werk Jenseits von Gut und Böse (Verby goed en kwaad) skryf hy dat slegs ons passie en behoeftes ons werklikheid vorm. Ons is nie in staat om te styg of sink in ander werklikhede wat nie vanuit ons eie dryfvere ontstaan het nie. Hierdie bewering lyk nogal realisties maar daar skuil ’n dieper gevaar hieragter. Wat Nietzsche eintlik preek kan maklik gesien word as ’n resep vir arrogansie as hoogste deug, en die gruwel wat ons verlede eeu gesien het, hetsy Nasionaalsosialisme (Fascisme), hetsy Internasionale sosialisme (Kommunisme) is belangrike toonbeelde hiervan, en werp ons weereens terug op die ou Bybelse waarskuwing dat die vrees vir die allerhoogste die beginsel van wysheid is.

Nietzsche het die moraliteitsbesef nog verder verswak toe hy beweer het dat daar nie soiets soos morele verskynsels is nie, maar slegs ’n morele interpretasie daarvan bestaan. Met hierdie bewering word alle standaarde van estetika omvergewerp en versink die mensdom tot lelikheid en apatie. Dit gaan mense oorhaal om te leef vir hul laer vryhede, hul basisbehoeftes en maak alles wat gruwelik en vulgêr is tot nuwe deugde, aangesien enige hoër spirituele besef gesteriliseer is van ware betekenis. Daar is geen oorkoepelende waarheid meer nie, maar slegs skynwaarhede, en die mens se gees – as ons dit met ’n musiekinstrument sou vergelyk – sou geen suiwer noot meer kon speel nie. In die kunswêreld kan ons sien hoe patologies die Weste al geword het as gevolg hiervan. Werke van ’n Van Gogh, Monet of Da Vinci word skaars geproduseer, maar “kunstenaars” soos Piero Manzoni se ingeblikte stront was in 2007 geveil vir 124 000 euro!

Om terug te verwys na die antieke Grieke kan ons stel dat die bogenoemde heillose drie-eenheid die orde van die siel omvergewerp het. Plato vergelyk die siel met ’n ruiter in ’n strydwa wat getrek word deur twee perde. Een perd is goed en die ander sleg. Die perde verteenwoordig die passies (patos) in die mens, die ruiter se bors en arms sy wilskrag (ethos) en sy kop die rede (logos). Dit is vanselfsprekend dat die verstand die besluite maak, die liggaam dit uitvoer en die passies in daardie rigting stuur. Sodra die ruiter sy vaardighede reg toepas, groei die perde vleuels en begin op te styg. Egter, wanneer die ruiter te veel toegee aan die slegte perd krimp die vleuels en vlieg die strydwa laer. Slegs met goeie beheersing en kultivering kan die siel werklik tot groter hoogtes gestuur word.

Deur die laer behoeftes, drifte en drange op te hemel soos Freud en sy kornuite gedoen het, sou dit beteken dat die ruiter nie meer sy strydwa kan beheer nie, aangesien die slegte perd (of passie) volledig oorgeneem het. Daar is geen harmonie meer nie, geen orde of reëlmaat, geen vrae oor die eindeloosheid en bestaanstoestand nie. Die resultaat is ’n liggaam wat nie weet wat versadiging is nie en ’n bestaansvakuum wat nie gevul kan word nie. In plaas van op hul eie bene staan word mense swak, oormatig afhanklik van ander en verslaaf aan hul eie basisbehoeftes, perfek vir ’n diktator om in te gryp.

Soos Plato en Kierkegaard later gestel het, bestaan die siel uit sowel iets tydeliks as iets ewigs. Dit binne ons wat ons “ek” noem is die nodus op hierdie twee uiterstes en die erkenning daarvan het die mens tot groot hoogtes gestuur in terme van kuns en kultuur. Om een van hierdie aspekte te ontken gee aanleiding tot wanhoop aldus Kierkegaard.

Ons kan hieruit aflei hoe ingrypend en deurtastend die opvattings van hierdie drie denkers ons moderne gees gekontamineer het. Die vraag is nou: Hoe kan ons ons vryheid uit hierdie moeras van dwaasheid terugkry?

Die eenvoudige antwoord is helaas dat daar geen eenvoudige antwoord is nie, maar die kennis het ons gelukkig nog wel.

Kom ons kyk net gou na Amerika se Vryheidsbeeld, afgelei van die Romeinse godin Libertas, oftewel Lady Liberty op die Hudsonrivier. Ons ken almal hierdie standbeeld, maar min mense weet wat die werklike simboliese betekenis hiervan is.

Ons sien haar met ’n fakkel wat lig in die duisternis simboliseer. Daarbenewens is haar hoof getooi met sewe punte wat uitsteek. Hierdie punte simboliseer ligstrale. Sy is in werklikheid ’n simbool van geestelike verligting, soortgelyk aan beelde van heiliges wie se hoofde met ’n straalkrans omspan is. Lady Liberty wys vir ons dat ware vryheid uit ’n verligte gees bestaan.

Die sewe ligstrale het ’n dieper esoteriese betekenis. Dit verwys moontlik na die sewe deugde, waarvan drie goddelik (geloof, hoop en liefde) en vier kardinale deugde is (versigtigheid, regverdigheid, gematigdheid en moed). Daar staan in Spreuke 9:1 immers dat “Wysheid het haar huis gebou, haar sewe pilare uitgekap”. Vanuit die Egiptiese mitologie weet ons dat pilare, oftewel obeliske as tipe antennes funksioneer wat die mens in kontak bring met die gode. Dit verklaar trouens die doel van die obelisk op die St. Petersplein in die Vatikaanstad. Dit bevestig die pous as Christus se boodskapper op aarde. Dieselfde geld ook vir die obelisk in Washington DC, en gee aan dat selfs in die Vrye Weste is kerk en staat op ’n okkultiese manier nouer met mekaar verbonde as wat ons dink.

Hoe dit ook sy, die konsep van sewe deugde is een wat ons in elk geval ter harte moet neem as ons die ty wil keer.

As gevolg van hierdie jarelange wanopvattings deur radikale linkses het die sewe deugde verword tot sewe doodsondes. Net soos in die Christelike leer waar die doringkroon ’n bespotting van Christus se verligtingsideaal simboliseer, dra Lady Liberty ook nou iets wat steeds meer soos ’n doringkroon begin lyk.

Onder Mandela het Suid-Afrika die kruste manifestasies van Marx, Freud en Nietzsche omarm. Ongelyke beskawings en kultuur is kunsmatig en fantasmagories saamgepers, afskuwelike barbaarse seksdade soos babaverkragtings word beskou as genesend en enige regdenkende persoon wat sulke gruwel walglik vind word as verkramp of agterlik beskou. Hulle kan kennelik nie verby die goed en kwaad daarvan kyk nie.

Dit is tyd dat ons aan die Weste aangee hoe ons hierdie strominge kan oorleef. Gelukkig het Nietzsche ook hierdie les vir ons geleer: ”Wat my nie doodmaak nie, maak my sterker”.

Engeland se swart Messias

roodt_dan_wiki

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Sonder Engeland, die Anglikaanse Kerk, die BBC, die Fleetstraatkoerante en Engelse akademici, sou daar nooit ‘n Mandela gewees het nie. Die tergende vraag is: vanwaar Engeland se behoefte aan ‘n swart Messias, en waarom uit al die Statebondslande, juis uit Suid-Afrika?

Vrydag, kort ná die nuus oor Mandela se dood finaal aangekondig is, kyk ek toevallig vir ‘n paar minute na die BBC op die internet waar ‘n spesiale huldiging aan Mandela aangebied is. Weereens is al die verslete propagandabeelde uit die tagtigerjare opgedis en blanke Suid-Afrikaners in die algemeen en Afrikaners in die besonder as gewetenlose rassiste voorgestel wat goedsmoeds op swartes met gewere losbrand. Een swart vrou waarmee die BBC ‘n onderhoud gevoer het, het selfs beweer dat blankes in Suid-Afrika “immigrante” is wat ‘n probleem vir die inheemse swart bevolking veroorsaak.

Ook in die Nasperskoerante soos Beeld en Rapport word Mandela as ‘n heilige geloof vir sy geniale insigte, politieke finesse, gebare van versoening en dergelike meer. Vandag se Rapport word, sover ek verstaan, byna in die geheel aan die Groot Man gewy. Selfs die skrywer P.G. du Plessis het naarstiglik in sy woordeboek rondgeblaai op soek na byvoeglike naamwoorde in die oortreffende trap waarmee hy Mandela kon beskryf. Ten aanvang vergelyk hy hom met een van die Nederlandse prinse van Oranje tydens die Tagtigjarige Oorlog “waaroor kinders in die strate gehuil het”.

Enigeen wat gister op straat of in die winkelsentrums was, sou niemand gesien huil het nie. Anders as met Verwoerd se dood in 1966, byvoorbeeld, toe dit vir baie Afrikaners ‘n traumatiese en hartseer gebeurtenis was. Dieselfde Afrikaanse koerante wat destyds oor Verwoerd gerou het, is vandag in sak en as oor Mandela.

Niks wat ek hier sê, gaan egter aan Mandela se messiaanse beeld in die wêreld verander nie. ‘n Mens staan eenvoudig verstom voor die wyse waarop hy deur joernaliste en ander politici, wat wel met die korrupte wêreld van die politiek bekend is, opgehemel word.

Hoe moet ons die bykans wêreldwye statuur van Sint Mandela verklaar? Waarom nie enigiemand anders nie? Daar was tog dosyne swart leiers in Afrika wat op een of ander stadium in die tronk was, om van martelare in Suidoos-Asië – veral in lande waar die Chinese invloed geld – nie te praat nie. Frantz Fanon, Kwame Nkroema, Amilcar Cabral en vele ander het toesprake en boeke agtergelaat waaruit hul dissipels sou kon aanhaal. Cabral is blykbaar in 1973 deur ‘n mededinger met die hulp van Portugese agente in Guinee om die lewe gebring. Dus het Cabral deur blanke toedoen gesterf, terwyl Mandela op ‘n hoë ouderdom, ná gereelde behandeling deur Afrikanerdokters in Pretoria, aan natuurlike oorsake dood is.

In ‘n vorige rubriek het ek oor die rol van Joe Slovo en sy vrou Ruth First in die skepping van linkse mites oor Suid-Afrika geskryf. Sonder die hulp van hul geesgenoot en medewerker in die Anglikaanse Kerk, Trevor Huddleston, sou nie veel mense insgelyks van Mandela kennis geneem het nie. Dit was veral Huddleston wat die Anglikaanse Kerk se mediareikwydte in Engeland gebruik het om Mandela en die ANC se saak konstant onder die openbare aandag te bring.

‘n Uitgebreide kennis van die duister kant van ons onlangse geskiedenis verklaar ten dele die opkoms van die ANC en die SAKP – en tesame met Afrikanerverraad selfs hul uiteindelike magsoorname – maar nog nie die buitengewone, byna goddelike status wat Mandela aangeneem het nie.

Die tragedie van Afrikanerdenke oor die politiek is dat ons mense nooit na die groter prentjie kyk nie. In daardie opsig is die gewone Engelse kritiek teen ons, naamlik dat ons “parogiaal” is, heel waarskynlik korrek. Die laaste Afrikaners wat van die groter prentjie en die globale politiek bewus was, was Verwoerd en die destydse redakteur van Die Transvaler, G.D. Scholtz tydens die vyftiger- en vroeë sestigerjare. In die taamlik Afrikanervyandige New History of South Africa word soos volg opgemerk:

But there were also some remarkable book-length contributions by Afrikaner intellectuals during the 1950s that went far beyond the realm of what was possible in practical politics. Their main concern was not with what was feasible in terms of the party’s white constituency but what was necessary in view of the sweeping changes that the world, Africa and South Africa were experiencing.

Engeland was die eerste land wat oor Mandela gaande geraak het, waarna die res van die wêreld gevolg het. FW de Klerk. Roelf Meyer en Naspers is agterna deur die Engelse geloof in Mandela oorweldig, selfs “bekeer”.

Waarom het Engeland ‘n swart Messias nodig gehad en hunker nou postuum waarskynlik meer as ooit na hom?

Die antwoord, soos altyd, moet gevind word in die internasionale politiek en veral Engeland se laaste oorblywende geopolitieke magsbasis: die Statebond. Dink daaraan dat die Statebond een van die min internasionale organisasies is waarvan die lewenslange hoof  ‘n blanke, Engelse vrou is: koningin Elizabeth II. Hoe kan sulke “blanke suprematisme” op hierdie dag en datum geregverdig word? Die antwoord is maklik: indien Engeland self oor ‘n sekulêre godsdiens met ‘n swart Messias beskik wat sy aan die meer as miljard mense in die Statebond kan verkondig. Londen, nie Qunu nie, is die sentrum van die Mandela-mite. Net so het die Engelse Kerk, asook joernaliste, daardie mite geskep.

Maak dit sin? Daar is ‘n teorie dat Rome en Constantyn uiteindelik die Christendom tot staatsgodsdiens verrhef het, nie omdat die Romeine werklik daartoe bekeer is nie, maar omdat hulle die Christelike boodskap van “gee aan die keiser wat hom toekom” en “draai die ander wang” polities nuttig gevind het. Die Romeinse Ryk is, net soos die wêreld vandag, geteister deur opstande en geweld in die Midde-Ooste waarby Jode meermale betrokke was. Daarom het dit sin gemaak om ‘n alternatiewe – en bowenal vredeliewende – Joodse godsdiens, dié van Jesus Christus, aan te neem.

Engeland beskik nie meer oor kolonies nie en het militêr en ter see gedaal tot die vlak van ‘n middelslagland. Nog erger: mnr. Douglas McWilliams, uitvoerende beampte van die Britse Sentrum vir Ekonomiese en Sakenavorsing, voorspel dat Indië teen 2017 ‘n groter ekonomie as dié van Brittanje gaan hê! Selfs binne die Britse Statebond is die magsewewig dus besig om te verskuif.

Die Messias uit Suid-Afrika is nie gestuur nie; Engeland het hom geskep. Watter beter manier om Britse oorheersing van die Statebond te verseker as om die Mandelakultus as wapen te gebruik? Sou Indië of enige ander land Engelse oorheerrsing uitdaag, sou die klag van “rassisme” mos ewe maklik teen die Indiërs gebruik kon word, want danksy die Mandelakultus mag Engeland dit regkry om al haar oudkolonies in Afrika, asook haar eie groeiende swart bevolking, in toom te hou.

Tesame met die Mandelakultus, het Engeland ook ‘n sondebok verkry: die Suid-Afrikaanse blankes en spesifiek die Afrikaner. Ons het die Messias 27 jaar lank op Robbeneiland en in Pollsmoor “gekruisig”, waarna hy gesê het: “Vergewe hulle, want hulle weet nie wat hulle doen nie.”

Vandaar die gif wat die BBC weer Vrydag oor ons uitgespuug het. Engeland beskik oor ‘n witoorheersingsprojek: om hul wit koningin oor ‘n kwart van die wêreld se bevolking te laat regeer en na Engelse pype te laat dans. Daarom moet hulle ons as “wit suprematiste” voorstel, om die aandag van hul eie spel af te lei.

Dit is verkeerd om te redeneer dat Suid-Afrika Mandela nodig gehad het “om te versoen”. Soos hierdie video baie mooi uitwys, sou Suid-Afrika sónder die Mandelas (Nelson en Winnie),asook ANC- en SAKP-terreur, lankal “versoen” het en ‘n federale of kantonstelsel ontwikkel het wat almal sou gepas het. Pleks daarvan sit ons nou met revolusie, geweld, onsekerheid en toenemende radikalisme van die Malema-tipe.

Die ander Westerse land waar Mandela groot aansien geniet, die VSA, sit met sy eie rasseprobleme en baat indirek by die Engelse Mandelakultus. Vandaar Obama en die Clintons se baie sigbare pogings om Mandela ook as Amerikaanse ikoon te vestig. Obama, hoewel die eerste swart president van Amerika, is ‘n sondige politikus wat tans onder hewige kritiek van die Republikeine en die regse beweging in die VSA deurloop. Mandela, veral nou, word nie meer aan politieke of selfs menslike maatstawwe gemeet nie, daarom kan hy ook die Amerikaners “versoen”, met die Weinstein-broers en Anant Singh se film oor Long walk to freedom wat tans in die teaters draai. Terloops, is dit nie toevallig hoe Mandela se dood aangekondig is op dieselfde oomblik as wat die film vrygestel is en sodoende ongekende globale publisiteit geniet nie?

Een van die sleuteloomblikke in die Nasionale Party se diplomatieke neerlaag teen die ANC was toe die Amerikaanse Kongres Reagan se veto oor Amerikaanse sanksies teen Suid-Afrika met ‘n tweederde meerderheid ongedaan gemaak het. ‘n Deel van Reagan se eie party, die Republikeine, het teen hom gestem, in die waan dat hulle daardeur die swart stem in Amerika op hul sou verenig. Daarvan het natuurlik dadels gekom en veral met Obama as kandidaat stem meer as negentig persent van Amerikaanse swartes vir die Demokrate. Dat die Republikeine daardeur die ANC in Suid-Afrika aan bewind gestel het, kan hulle min skeel en dui aan hoe hulle ook hul eie blanke landgenote in die toekoms gaan verraai.

Met al die negatiewe berigte oor swart gedrag in Amerika, onder meer die “uitslaanspeletjie” (Knock-out game) waardeur jong swart mans goedsmoeds blankes (selfs vroue) op straat aanval, het die VSA ook ‘n groot behoefte aan ‘n swart heilige wat die teenpool van die werklikheid “bewys” en die inherente deug van die swartman beliggaam.

Dus is die Statebond en die VSA verenig in hul behoefte aan ‘n swart Messias wat nie noodwendig in ‘n stal nie, maar in ‘n hut in Qunu gebore is.

Sien u al die groter prentjie? Sluit by PRAAG aan!

‘Watter wit saak?’

Eers was dit Nasperssentrurm, nou is dit Naspers Centre
Eers was dit Nasperssentrurm, nou is dit Naspers Centre

deur Leon Lemmer

Om die eens werklike verlede te vergeet en dit in die hede wan voor te stel, is blykbaar maklik en ‘n florerende bedryf. Dit is opnuut by my tuisgebring toe daar in ‘n artikel verkeerdelik beweer is dat die Naspers-sentrum in Kaapstad as die hoofkantoor van Sanlam opgerig is (Die Burger, Eiendomme, 16 Nov, p 4). In werklikheid het die Sanlam-hoofkantoor in 1953 uit Waalstraat, Kaapstad, na die noordelike voorstad Bellville verskuif, waar dit steeds is.

Sestig jaar gelede was Bellville in baie opsigte spreekwoordelik “woes en leeg” in vergelyking met die skouspelagtige ontwikkeling wat daarna plaasgevind het. Dit was ‘n beskaafde, Westerse leefwêreld wat deur Afrikaners gedomineer is. In die nuwe Suid-Afrika het die hoofstraat, Voortrekkerweg, met sy middelpunt by die kruising met Durbanweg, en van daar af tot by Bellville-stasie, onmiskenbaar verafrika. Enigeen uit Afrika, wettig en onwettig, kan daarheen aangetrek voel en hom daar vestig.

Dit word blykbaar as ‘n onvervreembare mensereg en as ononderhandelbare geregtigheid beskou dat dese en gene kan afbreek en laat verval wat deur blankes en veral Afrikaners hier en elders in hierdie droewe land sorgsaam oor eeue tot stand gebring is. Teenmaatreëls teen die kolossale, oorweldigende agteruitgang word danksy blanke inisiatief getref, bv die Voortrekkerweg-korridorverbeteringsdistrik, waarvan Derek Bock die bedryfshoof is. Hy sê sonder omhaal van woorde: “Ons vrot kolle is die twee stasies by Parow en Bellville” (Die Burger, 27 Nov, p 14).

Die foutiewe berig oor die Sanlam-hoofkantoor is ‘n week later reggestel (Die Burger, Eiendomme, 23 Nov, p 5). Martiens van Bart, ‘n joernalis wat bekend daarvoor is dat hy met hartstog uitstekende berigte oor die Afrikaner se kultuur en geskiedenis skryf, het van die geleentheid gebruik gemaak om die aandag te vestig op die deskundige vernuf van die raadgewende ingenieurs, Van Wyk en Louw. Die huidige Naspers-sentrum is vyftig jaar gelede op die Kaapstadse strandgebied, oftewel Roggebaai, as ‘n sakegebou en bekend as Sanlam-sentrum opgerig. Met 26 verdiepings bogronds was dit die hoogste gebou in Kaapstad. Tydens die bouwerk is die voltooiing van een na die ander verdieping ter inligting van die publiek op ‘n groot bord aangedui.

Van Bart noem dat die gebou op betonringe rus wat progressief met beton gevul is. Wat hy nie noem nie, is dat daar voor die aanvang van die bouwerk toetsgate op die perseel in die drooggelegte grond geboor is en dat die ingenieurstekeninge van die fondament daarvolgens opgestel is. Nadat daar tydens die bouwerk met uitgrawings begin is, is bevind dat die betonpilare baie dieper gesink sou moes word voordat die gebou op werklik bestendige rots sou staan. Daarmee het die koste van die gebou die hoogte in geskiet. Die Sanlam-raad het met groot besorgdheid kennis van hierdie verwikkeling geneem, maar besluit dat die bouwerk moet voortgaan omdat hierdie pragtige, hoë gebou onder meer groot prestigewaarde vir Sanlam sou hê.

Wat ek wil tuisbring, is dat hierdie gebou in die era van Afrikanertrots, ‘n skrale vyftig jaar gelede, opgerig is. Die stigting van Sanlam in 1918, met Willie Hofmeyr as die eerste raadsvoorsitter, en van Nasionale Pers in 1915, met Jacobus Petrus Bekker as die eerste hoofuitvoerende beampte, was belangrike aanlope hiertoe. Wat Sanlam in sy trotse jare as Afrikaner-onderneming gedoen het, was om mede-Afrikaners te ondersteun. Louw en Louw was die eerste sodanige argiteksfirma, met sy hoofkantoor in die Paarl. At Meiring, wat die eerste hoogleraar in argitektuur aan die Universiteit Pretoria sou word, het sy loopbaan by Louw en Louw in die Paarl begin. Meiring en Naudé was die argitekte van die Sanlam-sentrum. Borckenhagen en Louw was die bourekenaars en Van Wyk en Louw die raadgewende ingenieurs. Wat opval, is die prominente rol wat Louws in hierdie konteks gespeel het.

‘n Minder bekende maar belangrike feit is dat Sanlam in daardie jare vereis het dat alle argiteks- en ander tekeninge vir sy geboue, bv dié van die strukturele en elektro-tegniese ingenieurs, asook die bourekenaars se hoeveelheidslyste, in Afrikaans opgestel moes word. Die genoemde Afrikaner-baanbrekers het Afrikaanse terme vir hierdie doel gemunt. Al die bouers wat vir die oprigting van ‘n Sanlam-gebou getender het, moes teen wil en dank hierdie Afrikaanse terme baasraak. Hulle moes noodgedwonge dikwels met die argitekte, bourekenaars en ingenieurs skakel om die betekenis van Afrikaanse terme vas te stel. Daar was toe veral twee boumaatskappye, Murray & Stewart en Roberts Construction, albei sterk Engels geöriënteerd, wat om die beurt suksesvol vir groot Sanlam-gebouprojekte getender het. Hulle het spoedig agtergekom dat hulle elke keer teen mekaar meeding en het dus besluit om liewer as Murray & Roberts saam te smelt.

Hoe sterk Afrikanergesind Sanlam destyds was, blyk uit die feit dat ek, werksaam as ‘n onbeduidende klerk in die Sanlam-hoofkantoor in Bellville, jaarliks die bygewerkte lyste van praktiserende argitekte, bourekenaars en ingenieurs nagegaan het en dan al die vanne gemerk het van diegene wat blykbaar Afrikaans was. Daardie gemerkte name is dan deur die Sanlam-hoofamptenare gebruik wanneer hulle besluit het watter professioneles vir die volgende bouprojek aangestel sou word.

In die nuwe Suid-Afrika het Sanlam en Naspers, asook bv Volkskas (gestig in 1934) in sy nuwe gedaante as Absa (wat deur die Britse Barclays oorgeneem is), doelbewus hulle Afrikanerwortels afgesweer. Dit lyk asof hulle in ‘n poging om hulle trotse verlede te versaak, alles in hulle vermoë doen om swartes en veral die ANC ter wille te wees. Dit is om van te ween, maar van ‘n omkeer- en terugkeerstrategie na hulle Afrikanerwortels is daar geen sprake nie.

In die jare sestig, dus ten tye van die oprigting van die Naspers-sentrum, en sekerlik lank voor dit en daarna, het die Sanlam-raad daarop aangedring dat alle raadstukke slegs in Afrikaans moes wees. Ek en ander klerke het ure lank dokumente uit Engels in Afrikaans vertaal om te verseker dat geen Engelse teks aan die direkteure voorgelê word nie. Deesdae is die raad van sowel Sanlam as Naspers dermate getransformeer, dus beset met persone wat nie Afrikaans kan of wil gebruik nie, dat alle raadstukke en -besprekings waarskynlik deurgaans in Engels is. In die geval van Absa is daar onder die tien raadslede nie ‘n enkele siel wat naasteby ‘n Afrikaner genoem kan word nie.

Diegene wat gebeurtenisse soos die Van Riebeeck-fees (1952) en die inwyding van die Voortrekkermonument (1949) en die Afrikaanse Taalmonument (1975) meegemaak het, behoort ‘n baie beter begrip van die meevoerende Afrikanertrots van daardie dekades te hê as diegene wie se eerstehandse waarneming grotendeels tot die nuwe Suid-Afrika beperk is. Die Afrikaner van die apartheidsera en vroeër was anders en sekerlik beter as wat hy tans voorgestel word; ‘n karikatuur wat veral deur die Waarheids- en Versoeningskommissie, met Desmond Tutu aan die spits, geskep en via die SABC deur Max du Preez en Antjie Krog uitgebasuin is en steeds met oorgawe gepropageer word.

Dit is nie net nie-Afrikaner-elemente wat regverdigbare Afrikanertrots deesdae belaglik voorstel nie. Weens ‘n mengsel van politieke korrektheid en ANC-gedienstigheid neem verloopte Afrikaners aktief deel aan hierdie minagting en vertrapping. Tydens die “onderhandelde politieke skikking” het die swartes deurgaans hulle eie belange ten koste van die blankes nagejaag en seëvierend daarmee weggekom. Mense soos FW de Klerk, Roelf Meyer en Leon Wessels was die swartes ter wille en het verraderlik die mandaat vir magsdeling in algehele magsoorgawe omskep.

Ek het onlangs Wessels se relaas van die gebeure, Vereeniging: Die Onvoltooide Vrede (2010), onder die loep geneem (Praag 20 Okt). Hy beweer: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelings begin het” (p 59). Hy wek die indruk dat hy hom hieroor verlekker. Dit kom van iemand wat sy bevoordelingsopsies oopgehou het en dus eers in 1994 uit die Afrikaner-Broederbond bedank het (p 333). Wessels aanvaar sonder meer dat alle volwasse burgers in ‘n eenheidstaat in dieselfde mate stemreg moet hê. Kwalitatiewe verskille by mense word summier geïgnoreer. Daar is geen sprake van ongedurigheid by Wessels oor wat diegene aangedoen is wat die land oor eeue opgebou en die Westerse beskawing hier gevestig het nie.

Op 20 Oktober was ek beswaard oor Wessels se stelling dat “wit beskawing” “‘n eufemisme vir oorheersing deur wittes” sou wees (p 51). Ek het ook genoem dat Wessels dink “Westerse beskawing skynbaar sonder verlies deur afrikanisering vervang [kan] word.” “Wessels het vir lief met swart mag en die tirannie van die meerderheid, eufemisties ‘demokrasie’ genoem, geneem.” “Hy het die nuwe Suid-Afrika gewen, maar in die proses sy siel as Afrikaner verloor.” As iemand wat in 1946 gebore is, het Wessels nie gees by die inwyding van die Voortrekkermonument of die Van Riebeeck-fees gevang nie en dit is onwaarskynlik dat hy die inwyding van die Afrikaanse Taalmonument bygewoon het.

Ek het voorheen aangetoon hoe ongevoelig Wessels deesdae vir die belange nie net van die blankes en in die besonder van Afrikaners is nie, maar ook vir dié van Afrikaans. Dit kan teruggevoer word na die feit dat Wessels, soos Willie Esterhuyse, uit ‘n Sap-gesin kom. Albei het ‘n tyd lank ‘n Afrikanerdop vertoon, maar die neut het Sap gebly. Dit is mense wat nie die grootsheid van die Afrikaner in sy dieptegang ervaar het nie, maar eerder oppervlakkig en opportunisties eens lippediens aan die Afrikanersaak bewys het. Daarna het hulle die Afrikaner vir ‘n pot lensiesop verkwansel.

Die voorafgaande betoog kan geen twyfel laat oor die voor die hand liggende werklikheid van die blankes se saak nie. Tog het Wessels dit wys geag om ter herdenking van die ondertekening van die tussentydse grondwet 20 jaar gelede, ‘n artikel vir Rapport (24 Nov) te skryf, wat onder die opskrif “Watter wit saak?” gepubliseer is. Daar is by Wessels steeds algehele onbegrip vir wat hy en sy meelopers die blankes en veral die Afrikaners aangedoen het. Daar is geen boetvaardigheid by hom te bespeur oor twee dekades van agteruitgang en verval nie. Hy herhaal halsstarrig wat in sy 2010-boek staan.

Wessels:

“Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelinge begin het. Die onreg wat aan wit bevoorregting gekoppel is, was eenvoudig te groot. Wit mag, wit eksklusiwiteit was so gediskrediteer dat welluidende woorde soos selfbeskikking, magsdeling en vetoreg in ‘n konsensusregering dit eenvoudig nie kon versag nie, hoe goed dit ook al bedoel was.”

Is die kern van ons geskiedenis voor 1994 wit bevoorregting of wit ondernemingsgees, kundigheid, toewyding, deursettingsvermoë, ens? Het swart mag geblyk beter as wit mag te wees? Wie het wit eksklusiwiteit gediskrediteer? Die swartes. Op grond waarvan mag wittes nie vir hulleself leefbare ruimte vir hulle kultuur en waardes gun en skep nie?

Waarom konsensusregering? Die wittes het die politieke mag gehad. Die NP-onderhandelaars kon, as hulle ruggraat gehad het, ononderhandelbare voorwaardes gestel het. Dit is wat die ANC gedoen het en wat die VGK in hulle gesprekke met die NG Kerk steeds doen. Pleks daarvan dat wittes selfbeskikking, magsdeling en vetoreg het, het die swartes nou (feitlik) onbeperkte mag; iets wat klaarblyklik nie in die openbare belang is nie.

Wessels vertel hoe erg verdeeld die kabinet was. “Dat De Klerk dié uiteenlopende groep mense so lank bymekaar kon hou, was ‘n prestasie waarvoor hy nie aldag erkenning kry nie.” Eintlik is dit ‘n hoogs onoorspronklike opmerking, want dieselfde is jare lank van sir De Villiers Graaff en sy Sappe gesê. De Klerk “verdien ook krediet daarvoor dat hy nie toegelaat het dat die vasstekers die proses kaap en die oorgang vertraag nie”. Die behoudendes word dus die “vasstekers” genoem en die oorgang van wit na swart mag word deur Wessels ondersteun. Is dit nie veel beter om ‘n vassteker vir, as ‘n verraaier van, jou etniese groep te wees nie?

Onthou, dit behoort in die eerste plek nie te gaan om die belange van die huidige geslag nie, maar om die heil van toekomstige geslagte. Die NP-onderhandelaars, waarvan Wessels een was, het omstandighede geskep wat vir die huidige geslag blankes kwalik leefbaar is. Vir hulle komende geslagte is dit klaarblyklik nag.

Daarna herhaal Wessels dieselfde stommiteit as in sy boek (p 251): “Roelf Meyer was die regte man om De Klerk by te staan.” Ek vra weer: “Sodat die ANC hom so erg ore kon aansit?” In die nuwe Suid-Afrika het Meyer ‘n ANC-lid geword. Hierdie feit, wat sy gesindheid opsom, is afdoende om Meyer as beskermer van blanke belange heeltemal te diskrediteer. Wessels vertel goedkeurend van Meyer en Cyril Ramaphosa se uitgangspunt “dat vir elke probleem daar ‘n oplossing is.” Die geneuk is dat hierdie “oplossings” meesal en male sonder tal ‘n eufemisme vir toegewings aan die kant van Meyer en De Klerk was.

Die “versoenende” pad wat mense soos De Klerk, Meyer en Wessels geloop het, het tot gevolg dat die blankes, onder wie se leiding die land ontwikkel en opgebou is, tweederangse burgers in hulle geboorteland geword het. Dié blankes word verwyt en verfoei. Van hulle word verwag om sonder ophou verskoning te vra. Hulle is grootliks polities magteloos gelaat. Diegene wat met oorgawe alles wou afbreek wat oor eeue opgebou is, het deesdae feitlik onbeperkte politieke mag. Ingevolge die grondwet, waarvoor iemand soos Wessels net die hoogste lof het, word daar in elke moontlike opsig teen die blankes gediskrimineer. Desnieteenstaande gee die ANC hoog op oor ‘n “nie-rassige” nuwe Suid-Afrika. Die erflating van die blanke bewind is oorweldigend positief, maar die ANC en sy meelopers haper uitsluitlik op die onvolmaakthede wat deel van ‘n voortreflike pakket was.

Realisties beskou behoort daar groot erkentlikheid teenoor die blankes vir hulle bydrae te wees. Daarom behoort hulle eerder bevoordeel as benadeel te word. Hulle behoort as die waardevolste etniese groep erken en waardeer te word. Pleks daarvan is die kern van die ANC se beleid presies die teenoorgestelde. Dit gaan deesdae om die benadeling van blankes en die bevoordeling van nie-blankes, veral swartes. Desmond Tutu het selfs al ‘n etniesgebaseerde ekstra belasting op blankes voorgestel. Die wittes moet klaarblyklik boet vir wat hulle opgeoffer en tot stand gebring het.

Dit is hierdie wesenlike politieke werklikheid wat iemand soos Flip Buys miskyk (Maroelamedia 4 deser). Hy verwys na wat hy beskou as “swak gedrag”, “dom optredes” en “swak argumente”. Dit veroorsaak glo vyande vir Afrikaners en het tot gevolg dat ons verder verneder en nog meer ongewild gemaak word. Ons benadeel glo onsself deur na ras (oftewel kleur, etnisiteit) te verwys. Wat Buys per slot van sake met sy paaibeleid voorstaan, is dat die blankes die rampspoedige voorbeeld van mense soos De Klerk, Meyer en Wessels moet navolg en bly buig (“blackwards” – soos die Rhodesiërs gesê het) voor die aanslag van die bose; dat ons nie soos die ANC in rasgebaseerdheid mag uitmunt nie. Buys versuim om die ANC se rasgebaseerde aandrang op swart mag ter vervanging van wit mag in berekening te bring. Soos Willie Esterhuyse in Eindstryd (2012) bepleit, verkies Buys blykbaar om die ANC as “vennote” (p 195) pleks van as vyande van die Afrikaner te takseer.

Daar is klaarblyklik groot kulturele en ontwikkelings- of beskawingsverskille tussen plaaslike indiwidue en etniese groepe. Sonder om ras/kleur tot rassisme of rassemeerderwaardigheid te verabsoluteer, is ras/kleur (dikwels) aanduidend van hierdie verskille. Velpigmentasie is eerder die aanduidende as die wesenlike rede vir hierdie nie-eendersheid. Dít hoef nie, soos Buys voorgee, “haatpolitiek” of ‘n “terugkeer na apartheid” te behels nie. Hy skryf: “Rasargumente is ‘n politieke doodloopstraat.” Dit is egter die straat waarin die ANC aktief bedrywig is en waarin hy ten koste van die blankes floreer. Die bepalende hooffaktor in die ANC se beleid is ras/kleur/etnisiteit. Dit sou die toppunt van dwaasheid wees om hierdie feit goedsmoeds te ignoreer in die hoop dat dit tot ‘n beter bedeling vir blankes sou lei.

Of ons daarvan hou of nie, ras/kleur/etnisiteit is die kern van die politieke werklikheid in die nuwe Suid-Afrika. Om opdrag te gee dat ras/kleur/etnisiteit buite rekening gelaat moet word, soos Buys doen, is soos om ‘n suksesvolle wittebrood sonder seks na te streef.

Waarom kyk Flip Buys ware rassisme mis?

delport_manfred_600

deur Manfred Delport

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.

Flip Buys het op Maroelamedia.co.za ‘n politiek korrekte tirade teen dikwels denkbeeldige Afrikanerrassiste geloods. Sy tirade bevat elemente van waarheid, maar is meestal heeltemal verkeerd, en Buys is duidelik fundamenteel verward oor die ware en enorme probleem van die endemiese rassisme wat in Suid-Afrika voorkom.

Laat ek eerstens Buys se tirade teen meestal denkbeeldige sogenaamde blanke rassisme nek omdraai.

Punt 1 van Buys se tirade, waarin hy die wilde bewering maak dat hoofstroomwetenskaplikes dit eens is dat daar geen biologiese rasseverskille is nie, is absurd – daar is wetenskaplik gefundeerde, bewese, biologiese verskille tussen rasse. Forensiese patoloë kan byvoorbeeld met redelike gemak ‘n moordslagoffer se ras uitken aan ‘n skelet. So ook is daar siektes wat baie meer algemeen in sekere rassegroepe voorkom – hoë cholesterol is ‘n Afrikanerkwaal, teenoor sekere tipes bloedarmoede wat meer algemeen onder Afrikane is.

Wat Buys eweneens te politiek korrek is om te erken, is dat daar wel IK-verskille tussen rasse bestaan. Vir die doeleindes hiervan is dit onbelangrik of IK intelligensie meet, en of ‘n hoër IK enige iemand meerderwaardig teenoor iemand van ‘n laer IK maak. (Is intelligensie hoegenaamd numeries meetbaar?) Die punt is dat, wat ook al IK meet, daar verskille tussen groepe bestaan. Rassiste kon nou miskien bly raak, maar helaas vir my as blanke vaar Noordoos-Asiate heelwat beter as blankes in sulke toetse.

Ongelukkig vir ontkenners soos Buys is daar eweneens ‘n baie sterk korrelasie tussen IK en akademiese prestasie, en weer eens is Oos-Asiate ons as blankes vêr vooruit. Hierdie verskil is só erg dat Amerikaanse universtiteite anti-Oosterse kwotas moes instel omdat Oos-Asiate blankes lelik ore aansit in wiskunde en wetenskaplike rigtings aan Amerikaanse universiteite. Is ek nou volgens Buys ‘n geel supremasis, soos wat Jared Taylor dit stel, siende dat ek erken dat Noordoos-Asiate beter in IK-toetse en aan Ivy League-universiteite as my eie groep vaar?

Te oordeel aan die trant van sy tirade, dink ek tog so. Kennelik sou ek volgens Buys ‘n rassis wees, omdat ek my nie steur aan sy tipe politiek korrekte wensdenkery nie, en my standpunt eerder op die wetenskaplik aantoonbare feite grond. Dit is ook opmerklik dat Buys sy aanval geloods het op diegene wat die voor-die-hand-liggende biologiese en wetenskaplike realiteite aangehaal het, en dít slegs as teenvoeter vir diegene soos Seerower Piet Croucamp se (rassistiese) veralgemening dat alle (blanke) rassiste kwansuis dom sou wees. Snaaks, terloops, dat Buys nie ook vir Croucamp op grond van sy anti-blanke, rassistiese veralgemening veroordeel het nie.

Waaroor Buys wel effens reg is, is dat die vashakery by rasseverskille nie veel van ‘n doel dien waar dit by die politiek kom nie. Ja, daar is ‘n biologiese verskil tussen rasse, maar wat daarvan? In Suid-Afrika verteenwoordig een rassegroep 80% van die bevolking, en demografie is gelyk aan politieke lotsbestemming, ongeag of enige rassegroep biologies meerderwaardig sou staan teenoor enige ander groep. Kiesers ondergaan nie IK-toetse om te kan stem nie, en LP’s ook nie om in die parlement te kan dien nie. Al was een groep inderdaad baie meer intelligent as ‘n ander, is getalle steeds die deurslaggewende faktor, en is enige moontlike intelligensieverskille totaal en al irrelevant in ‘n een-mens-een-stembestel. Sou dit nie die geval wees nie, het Chinese die VSA regeer.

Daar is insgelyks miskien ‘n argument daarvoor uit te maak dat jy maar eerder ter wille van takt, en om andere nie te kwets nie, moet stilbly oor rasseverskille, al sê die wetenskaplike feite wát. Dit kan uit die oogpunt van goeie maniere regverdig word – sê mens nou vir jou onooglike dogter dat sy gaan sukkel om ‘n man te kry? Ek kan ook byvoeg dat dit nie veel help om jouself baie superieur en slimmer as die res te beskou nie, maar steeds nie politieke of ekonomiese mag te hê nie. Soos ‘n oud-onderwyser vir ons as skoollaaities gesê het: “If you’re so bloody clever, why aren’t you rich?” Hoe meerderwaardig was Flip Buys se NP-helde by Kodesa, wat sleg deur die ANC ore aangesit is, in ieder geval?

Die heel grootste, gapende wond in Buys se tirade is egter dat hy moedswillig die ware en ernorme rassisme in Suid-Afrika miskyk, en ‘n strooipopargument probeer aanwend om sy eie politieke korrektheid te probeer poets. Veronderstel dat alle blankes wonderbaarlik om 0h01 môre-oggend van hul sogenaamde rassisme genees word, of dat alle sogenaamde blanke rassiste hulself in ‘n gaskamer bevind en hulself by Mandela in die hiernamaals gaan aansluit. Gaan dit iets aan die Afrikaner se politieke lot doen? Gaan ons dán ons volkstaat kry? Gaan ons politieke situasie wonderbaarlik verbeter as daar nie een, enkele beweerde rassis oor is nie?

Selfs nie eens die mees optimistiese inwoner van Orania, die mees stoere NP-aanhanger van ouds of klakkelose politiek korrekte, glo daardie een nie.

Hoekom nie, meneer Buys? Ja, doodreg. U eie organisasie loods hofsaak op hofsaak teen swart-op-wit rassisme soos regstellende aksie, maar die politieke korrektheid van u rubriek ignoreer die enorme olifant in die hoek. Daardie olifant heet endemiese, wydverspreide, swart-op-wit rassisme. Hierdie rassisme is ook dikwels van ‘n gewelddadige aard, soos met plaasmoorde, waarteen u organisasie ook al kapsie gemaak het. U kyk egter moedswillig die skreiende, aggressiewe, swart-op-wit rassisme mis, en fokus eerder op die onbenullige strooipop van ‘n klein aantal sogenaamde blanke rassiste, ‘n groep wat in ieder geval so klein en onbenullig is dat hulle geen verskil kan of sal maak nie, veral nie in politieke terme nie.

Waarom, meneer Buys? Is dit maar blote lafhartigheid wat u laat fokus op die sagte teikens wat Afrikaners in die rassistiese Nuwe Suid-Afrika geword het? Ek sien uit na u volgende rubriek, een waarin u vir ons wys dat u nie ‘n blote meeloper en kruiperkaner is nie, en waarin u ook swart-op-wit rassisme veroordeel en die ding op sy naam noem.

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.

Die EU se roekelose uitbreiding

Timosjenko voer Soros se rewolusie
Timosjenko voer Soros se rewolusie

Deur Karin Roodt.

Die Oekraïne se onverwagte verwerping, onder Russiese dwang, van ‘n langtermyn, onderhandelde voorlopige lidmaatskapooreenkoms met die Europese Unie is waarskynlik ‘n manier vir die Russe om protes aan te teken oor vroeëre ooreenkomste met die Weste wat eensydig verbreek is.

Rusland se werklike grief teen die Weste, en die VSA in die besonder, is dat die belofte van president George HW Bush aan die Sowjet-leier Michail Gorbatsjof met die ineenstorting van kommunisme nie nagekom is nie. Bush senior het belowe dat NAVO sal nie uitbrei om die voormalige Warskouverdraglande oor te neem nie, en daarvan het dadels gekom.

Terwyl duisende Oekraïners die strate ingevaar het, baie van hulle studente of veterane van die massa-optogte van die 2004 se Oranje Revolusie, is dit hierdie keer – nege jaar later – teen ‘n ander agtergrond.

Die Oranje Rewolusie is reeds ‘n teer punt in Moskou, aangesien dit uit die sak van die Amerikaanse miljardêr George Soros gefinansier is.

Die Russiese president Wladimir Poetin het pas ‘n skouspelagtige terugkeer na die hoofarena van magspolitiek in die Midde-Ooste gemaak – teen aansienlike koste vir die Verenigde State van Amerika – met sy vredesinisiatief in Sirië.

Nou het hy die Europese Unie ook in ‘n hoek gedryf. Die vergadering ‘n week gelede, Vrydag om presies te wees, tussen die Oekraïne en die EU kan van kritieke belang wees.

“Ons is almal Europeërs!” en “Nee” vir afpersing!” was die uitroepe tydens die optogte. Verwerping van die Europese voorstelle het nou twyfel gesaai oor die uitslag van ‘n EU- vergadering in Vilnius, Litaue, oor verdere ooreenkomste met die Oekraïne , Moldawië en Georgië.

Daar is potensiële voordele vir Rusland in ‘n indirekte verbintenis met die EU. Maar as beloftes nie nagekom word nie, kan die Russe seker nie verkwalik word dat hulle sulke voordele heroorweeg nie.

Na die Duitse eenwording is Europa se ledetal uitgebrei na die Duitsers, en die VSA het “beperkte NAVO-vennootskappe” aan Pole, Hongarye en Slowakye aangebied.

Oekraïne se president, Janoekowitsj, het onverwags die Europese voorstelle verwerp, soos sy ondersteuners in die parlement, wat teen besluite oor die EU gestem het, insluitend die een wat sou toegelaat het dat die voormalige president Julia Timosjenko – ‘n Oranje Rewolusie-aanstelling – die gevangenis sal kan verlaat en na Duitsland gaan, amptelik vir “mediese behandeling”.

NAVO het met Slowakye as lid ‘n gemeenskaplike grens met die Oekraïne, maar die laasgenoemde was nooit deel van die Weste nie.

Hulle was deel van die Sowjet-Unie tot 1991 en voorheen van die Russiese Ryk sedert 1793, en ‘n bondgenoot van Rusland sedert die Middeleeue.

Die oorsprong van die huidige krisis lê dus in die Oekraïne se geskiedenis van imperiale oorheersing deur Rusland. Vir eeue het die Russe in die Oekraïne geheers onder die vaandel van die Tsaristiese of Sowjet regimes.

Rusland het natuurlik ou taalkundige en godsdienstige verdeeldheid in die Oekraïne uitgebuit, maar buitelandse magte wat dit wil naboots, word deur Rusland en die Russies-sprekende Oekraïners gesien as onaanvaarbare inmengers in die land se sake.

Die Oranje Rewolusie is deur Poetin vertolk as deel van ‘n Amerikaansgeborgde veldtog om Rusland se wêreldposisie te ondermyn, wat begin het met Rusland se uitsluiting van die Balkan en die uitbreiding van NAVO met die oorlog teen Serwië, een van Rusland se historiese, godsdienstige en kulturele bondgenote.

Met die NAVO reeds by die Oekraïense grens, en Pole se sterk veldtog vir NAVO-lidmaatskap van die voormalige Sowjet-state soos die Oekraïne en Wit-Rusland, is die saak baie sensitief.

In 2008 is die NAVO-opmars gestuit met ‘n konflik tussen Georgië – wat ook deel was van die Sowjet-Unie – en die onafhanklike gebiede van Suid -Ossetië en Abkhazië.

Georgiese troepe het Suid-Ossetië binnegeval vergesel deur President Mikheil Saakashvili se aankondiging op internasionale televisie dat die gebiede sal verenig met Georgië.

Die Russiese weermag het oornag ingegryp en teen dagbreek was Georgiese troepe uit hul diepte en die flambojante en Amerikaans-gesteunde Saakashvili was op CNN desperaat om Amerikaanse steun en NAVO-ingryping af te bedel. Sy pogings was verniet.

Oekraïne se huidige konflik met die EU val saam met die twee belangrike en positiewe Russiese politieke ingrypings in die Midde-Ooste. Die mees onlangse was die Russies-gesteunde ooreenkoms tussen Iran en die P5+1 oor Iran se kernprogram.

Die tweede was Poetin se ingryping in die Siriese burgeroorlog na die omstredenheid oor chemiese wapens, toe die ongewilde Amerikaanse president Barack Obama wou aandring op ‘n bomaanval.

‘n Ewe konstruktiewe kompromie sal welkom wees in die Oekraïene en die EU leierskap se soms roekelose uitbreiding van die EU ter wille van die uitbreiding, kan dalk ‘n paar miljardêrs in die VSA laat glimlag, maar nie Europa se inwoners nie.

Agt mites oor e-tol

delport_manfred_600

deur Manfred Delport

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.

Met al die geraas rondom e-tol, en veral die propaganda vanaf Sanral, het ek gedog dit sou miskien nuttig wees om die feite oor die tollenaars op die tafel te plaas. Daar is ‘n hele aantal mites wat die rondte doen, en moedswillig aangeblaas word deur die regering en veral Sanral. Dit is nodig om hierdie mites nek in te slaan.

Mite 1: Mense wat weier om e-skyfies te koop, is wetteloos wil nie vir paaie betaal nie

Dit is ‘n blatante leuen. Die meeste motoriste wat die deurpaaie wil gebruik, betaal reeds derduisende in terme van regstreekse belasting (persoonlike belasting) en onregstreekse belasting (onder andere ‘n brandstofheffing en BTW) wat veronderstel is om onder andere na die welstand van die land se paaie om te sien. Jy, ek en ons ouers het lánkal reeds, en veral voor 1994, vir Suid-Afrika se padstelsel betaal. Ons betaal ook steeds vir die instandhouding van paaie met elke transaksie waarby daar belasting ter sprake is.

Mite 2: Die howe het reeds ‘ten gunste van tolpaaie besluit’ (aldus Sanral)

Anders as wat Sanral volhou, het geen hof homself oor die meriete, al dan nie, van e-tolpaaie uitgespreek nie. Die sake wat deur OUTA en die VF+ gebring is, is bloot op tegniese punte uitgegooi. In eersgenoemde geval was die saak te laat gebring, en in die tweede geval het die hof gelas dat die saak nie dringend was nie.

Mite 3: E-tol gaan daaroor om vir die instandhouding van paaie te betaal

Hierdie punt sal baie mense verbaas, maar eintlik is dit onwaar dat e-tol slegs oor die instandhouding en opgradering van paaie gaan. Sou dit die geval wees, moes alle paaie immers mos getol word, nie waar nie? Alle paaie moet (teoreties) in stand gehou word. Of instandhouding wel in Suid-Afrika gebeur, is ‘n perd van heeltemal ‘n ander kleur.

E-tol gaan nie slegs oor instandhouding nie, maar ook oor aanvraagbestuur en verkeerbeheer. Die staat wil, in eenvoudige terme, aktief probeer om, dmv die geldelike benadeling van motoriste, die verkeer op Gauteng se deurpaaie te verminder. Deur dit duur en ‘n beslommernis te maak om op die paaie te ry, wil die regering die verkeer op deurpaaie verminder. Daar sou uiteraard ‘n baie makliker manier gewees het om dieselfde doel te bereik, en dit sou wees om bloot die geweldige aantal onpadwaardige voertuie en ongelisensieerde bestuurders van Gauteng se paaie te verwyder, maar dit sou polities onsmaaklik wees, want diegene sonder lisensies en agter die stuur van onpadwaardige voertuie, is juis die ANC se eie kiesers.

Hierdie punt verklaar sommer ook waarom Sanral so vasberade is om die moeitevolle, ondoeltreffende en omslagtige e-tol-meganisme in almal se kele af te druk. Dit sou veel makliker en baie meer doeltreffend gewees het om bloot die brandstofheffing te verhoog, maar dit sou nie die gewenste verkeersvermindering tot gevolg gehad het nie. (En ANC-kaders sou stellig ook nie omkoopgeld van Kapsch, die Oostenrykse maatskappy wat geld by Gautengse motoriste plunder, ontvang het nie.)

Die skokkende waarheid agter skemas soos e-tol, asook Londen se omstrede “congestion charge” is die volgende: Die owerhede soek jou nie eintlik op die snelweë nie. Hulle soek weliswaar jou belastingbydraes om daardie paaie te bou, maar bly asseblief tog net weg van die snelweë waarvoor jy self betaal het. Die ANC se blouligkonvooie wil graag ongestoord teen 200km/h jaag, sonder jou skedonk in hul pad.

Mite 4: Deur nie te betaal nie, staar jy ‘n kriminele rekord in die gesig

Hierdie mite is ‘n gogga-maak-vir-baba-bang storie wat deur Sanral versprei word. Die inwerkingstelling van die AARTO-stelsel het, in teenstelling met Sanral se dreigemente, egter kleiner verkeersoortredings juis gedekriminaliseer. Kleiner oortredings word dus nie meer deur die Strafproseswet hanteer nie, maar eerder deur siviele prosesse. (Meer ernstige oortredings soos dronkbestuur is wel steeds kriminele oortredings.) Kleiner oortredings, byvoorbeeld parkeeroortredings, word deesdae kragtens AARTO deur ‘n siviele skuldinvorderingsproses hanteer.

Ja, jy sal wel meer betaal as jy laat betaal, of as jy deur ‘n skuldinvorderaar opgespoor word, maar om jou e-tolbetaling terug te hou, is net so min ‘n kriminele oortreding as wat om jou dokter se rekening te betwis of laat te betaal, ‘n misdaad sou wees. Jy kan weliswaar krimineel aangekla word, sou jy ‘n dagvaarding ignoreer as iemand jou siviel dagvaar, maar dit gaan oor minagting van die hof en het nie iets regstreeks met e-tol uit te waai nie. Ek beveel glad nie aan dat iemand ‘n dagvaarding ignoreer nie, maar weer eens: AARTO vermy juis ‘n kriminele strafproses vir kleiner oortredings.

Mite 5: Die administratiewe prosesse, die Poskantoor en Sanral sal die administratiewe las ‘maklik kan hanteer’

Hierdie blatante leuen van Sanral kan maklik van die tafel gevee word deur te onthou dat slegs 7% van alle verkeersboetes ooit betaal word. Minder as een uit tien, dus. Selfs al word ‘n dagvaarding uitgereik, is dit dikwels onmoontlik om die oortreders op te spoor (baie spoedoortreders maak eenvoudig net nie hul deur vir vreemdelinge oop nie) en dus word die meeste verkeersdagvaardings ná twee jaar bloot stilletjies gekanselleer. Vermenigvuldig relatief klein aantalle verkeersboetes met miljoene Gautengse motoriste wat almal daagliks werk toe en terug moet ry, en dit is slegs Nazir Alli wat hom desperaat probeer verbeel dat die ganse pos-, skuldinvorderings- en hofstelsel nie binne ‘n kort tydjie in duie sal stort onder die las van miljoene e-tolrekeninge nie.

Mite 6: Die regering is verbind tot die beginsel dat die verbruiker moet betaal (‘user pays’)

Gaaf. Ek gebruik nie staatstoelaes, staatspensioene, staatshospitale of staatsonderwys nie. Verminder asseblief my belasting dienooreenkomstig, siende dat die gebruikers van bogenoemde daarvoor moet betaal. Net so min as wat laasgenoemde gaan gebeur, so min glo die ANC-regime werklik aan hierdie beginsel. Vee dit gerus maar van die tafel vir die bog wat dit is.

Mite 7: Waarom moet ander provinsies vir Gauteng se paaie betaal?

Goed, ANC-rampgebiede soos die Ooskaap en Limpopo hoef nie vir Gauteng se paaie te betaal nie. In ruil daarvoor sal die Gautengse belastingbetaler dan bloot ophou met sy kruissubsidies vir daardie provinsies. Minder as die helfte van die belasting wat deur Gautengers betaal word, word op Gautengers bestee. Met al daardie ekstra belasting, betaal ons voor Krismis vir die tolpaaie, terwyl die ander provinsies in duie stort.

Mite 8: E-tol is behoorlik en grondwetlik ingestel

Daar is verskeie tegniese redes waarom e-tol nie grondwetlik is nie, onder andere omdat die provinsies nie behoorlik geraadpleeg is nie, maar die belangrikste rede waarom e-tol ongrondwetlik is, is omdat dit in stryd is met Artikel 195 (1) (b) van die Grondwet, wat handel oor openbare administrasie, en soos volg lui:

“Efficient, economic and effective use of resources must be promoted.”

E-tol is egter inherent oneffektief, ‘n beslommernis en dus nie doeltreffend nie, omdat daar baie makliker maniere is om vir paaie te betaal, onder andere ‘n eenvoudige brandstofheffing. Dit is dus totaal strydig met die Grondwet.

Sou jy as motoris dus besluit om nie te betaal nie, en bereid wees om te wag vir ‘n toetssaak in die hof, kan jy hierdie beskouiing as rede aanvoer waarom jy nie jou e-tolrekening wil betaal nie. E-tol, nes regstellende aksie, kan slegs met jou samewerking suksesvol wees. Vir e-tol om ‘n sukses te wees, moet 96% van sy slagoffers vrywillig hul samewerking gee. Is jy bereid om die kaders nog vetter te voer?

[followbutton username=’ManfredDelport’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Volg Manfred op Facebook.