Dan Roodt, Author at praag.co.za

Vrydaggesprek met Hans, die Vloeker

deur Thys Human

Doer in Stalinbos is daar ‘n bekende aktivis oor veral godsdienssake met die naam Hans Pietersen. Hy het veral bekend verwerf toe hy aksies teen godsdiensonderrig by skole oorgeneem het ná George Claassen skielik en vinnig die aftog geblaas het. Hans het selfs ‘n boek uitgegee onder die titel: Die vrese van ons vaders: Geloof, onderrig en die Afrikanerkind.

Hans is baie lief om op sy eie Facebook allerhande foto’s en sketse van homself te plaas. Bietjie baie narsisties, maar elkeen van ons het maar sy foute! Hans en ‘n paar van sy vriende is ook lief om allerlei dinge op sekere webblaaie en FBs te plaas en ek het veral probleme met hom begin optel toe ek sy groot liefde vir Mandela hier oor die begrafnistyd begin aanvat het. Sommer van pure asprisgeit het ek toe annerdag vir hom Sunette Bridges se jongste lys van wittes wat verlede jaar aangeval, vermoor en gemartel is – meer as 200 gevalle in die jaar – aangestuur.

Maar waar ontplof onse Hans. Hy wys my daarop dat baie meer swartes deur swartes vermoor en aangeval is, en toe ek weer stel dat mense soos Sunette en ek gereeld daarop wys en dit ook betreur, beskuldig hy my eers daarvan dat ek nie die statistieke wil aanvaar nie. Toe ek hom vra om vir my dan syfers te gee van hoeveel swartes sommer net deur wittes aangeval en vermoor is, is hy eers woedend. Hy voer toe ook sommer aan dat van die aanvalle op wittes is oor die grond wat wittes by swartes gesteel het.

Laasweek loof hy weer vir ou Max du Preez oor die se nuwe werk wat glo die titel “Rumour of Spring” het, en ek skryf vir hom dat dit eerder “The Winter of our Discontent!” behoort te heet! Hans vlieg net daar weg en beweer ek het nie sy vraag oor statistiese gegewens beantwoord nie en voeg by: “Feit is, jou rassisme is gegrond op sentiment, nie rede nie. Jy, Sx en Steve gebruik feite soos ‘n dronkie ‘n lamppaal gebruik – vir ondersteuning in plaas van verligting. En terwyl jy luister: uit die statistiek wat ek aanhaal is daar geen aanduiding van ‘n aanslag teen wittes nie. Hoekom kleef jy dan aan die mite? Omdat dit jou pas, of omdat jy te dom is om statistiek te ontleed?”

Weens ander verpligtinge sien ek die antwoord eers Vrydag en ek antwoord toe: “Hans, ek dink jy is nie dom nie – net domastrant, en dis byna dieselfde! Lees nou mooi: Ek weet van al daardie statistiek wat jy aanhaal. Ek en andere – onder wie Sunette en Steve – sê aanhoudend dat die moord- en aanvalsyfer van swart op swart ook heeltemal te hoog is. Die gebrek aan respek vir enige lewe is skrikwekkend. Die syfers wat Sunette aangehaal het, is baie spesifiek: dit gaan oor aanvalle deur swartes op wittes die afgelope jaar. Dit gaan nie net oor boere op plase of mense met net Afrikaanse vanne nie – dit gaan oor alle gevalle waar wittes aangeval – en gemoor en gemartel is. Jy kan nou maar draaie gooi soos jy wil en verskonings maak wat uit die lug gegryp is: die syfers is sorgwekkend – veral as ‘n mens dan vra hoeveel gevalle was daar van wittes wat swartes so aanval en martel? Self kan ek nie een geval onthou nie – daar was pogings om sulke gevalle aan te bied, maar toe blyk dit dit is gevalle waar boere op stropers en willddiewe geskiet, ens. As jy beskik oor ‘n bron waar sulke syfers gegee kan word, gee dit asb. En om hierdie kommer oor die aanvalle as rassisties te bestempel, is nie alleen onwaar nie, maar tiperend van jou liederlike ingesteldheid teenoor wittes. En nou het jy hierbo êrens nog viesliker geword deur te beweer dat die aanvalle onder meer is omdat wittes swartes se grond gesteel het. Jy lieg, ou Hansie. Jy lieg nie alleen nie – jy hits eintlik swartes aan om wittes aan te val want grond is glo gesteel. Ek dink jy kan met reg as ‘n medepligtige aangekla word as daar weer ‘n geval kom van ‘n wit boer wat aangeval word – veral een wie se grond onder ‘n grondeis staan. Ek was in my laaste werksjare onder meer by die Kommissie op die Herstel van Grondregte (onder Joe Seremane). So hard as wat die kommissarisse ook al probeer het, kon hulle nie een geval kry van waar swartes se grond “gesteel” en aan wittes oorgedra is nie. Daar is stapels leggers en dokumente wat wys dat in elke geval van onteiening is swartes nie alleen met kontant vergoed nie, maar ook met meer grond as wat hulle gehad het – net elders. Dis hoekom ek sê jy lieg – en jy doen dit net om op die Afrikaner te spoeg en te vloek. Nou wil ek mooi vra dat jy asb. in die toekoms al jou skrywes in Engels doen – en die Afrikaner uitlos. Jy wil nes ou Max nie ‘n Afrikaner wees nie, maar jy wil op hulle vloek en skel. Skei uit.”

Hans antwoord: (Hans Pietersen 02:52 NM)

“Jy rammel kak af soos ‘n draaiorrel maar ignoreer my data en vrae – tipies. En dan probeer jy vir my sê wat ek moet doen? Vlieg in jou moer in. Ek sal graag in Engels skryf, eerstens omdat ek kan en tweedens om die wye wêreld te vertel watse fucked up dose julle rassiste is. Oor hierdie onderwerp is die wêreld aan my kant. Skryf maar julle droom van ‘n wit land op julle magies en vee dit met julle Voortrekkerkappies af.”

Ek antwoord: (Thys Human 02:54 NM)

“Een van my probleme met jou en jou Stellenbosse vriende is dat julle my taak bemoeilik om dit by Afrikaners tuis te bring dat alle Afrikaners nie godgelowiges is nie. Daar is heelwat mense soos ek wat as ateïste bestempel word, maar kulturele en volksgebonde Afrikaners is – en WIL wees. Maar dan is hulle vinnig om vir my uit te wys hoe mense soos jy en Claassen en daai simpel paleontoloog op US ook ongelowiges is wat op die Afrikaner vloek en skree. Ek sal dit waardeer as jy – en jou vriende – nou ophou om Afrikaans te gebruik – dis nie meer JULLE taal nie. Gebruik liefs Kaaps. Groete”

Hans 02:55 NM: “Jy’s ‘n poes. ‘n Wit ene.

Thys 02:55 NM: “Sien jy wat ek bedoel! Die oomblik as jy vasgevat word, begin jy vloek en skel! Foeitog.”

Daar was nog ‘n vloekwoord of twee, maar voordat ek dit kon kopieer (soos die aanhalings hierbo) sluit hy sy FB.

As iemand wat wel toegang het tot sy FB hom wil vertel dat ek hom sy gevloekery hier op Praag aangehaal het, sal ek dit nogal verwelkom. Maar wees maar gereed vir die blou dampe wat kan ontstaan!

Bodem 7: Die swenk

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 6 en alle vorige episodes.

Fred Bakkes, bekwaam as tegniese-tekeninge-onderwyser, onlangs departementshoof by ŉ laerskool in Alberton, met ŉ lewensingesteldheid, houding en kleredrag afgetrek op die leerkragte van die sewentigs toe hy op hoërskool was, eggenoot van Lucille, twaalf jaar jonger as hy en adjunkhoof by ŉ vooraanstaande hoërskool in Randburg, is ŉ man van lysies. Hy is ŉ kompulsiewe neerskrywer en bewaarder van lyste selfopdragte, voornemens, begrotings, inventarisse en instruksies. Hy het elke lesing wat Harry Duval vir die lede van die GPF aangebied het, bygewoon en bondige, presiese aantekeninge in sy A6-grootte notaboekie met ŉ HB-kloupotlood gehou, en tog het hy nooit werklik met die man se bevindinge of aanbevelings saamgestem nie. Nietemin het hy die instruksies uitgevoer, waarskynlik omdat hy onwillig was om verkeerd bewys te word.

Die eerste en belangrikste item op Duval se lys van oorlewingsmiddele was ŉ ou-tegnologiese, dieselaangedrewe viertrekvoertuig. Ná vele konsultasies, ure se internetnavorsing en onderhoude, alles helder neergepen in genommerde kolomme, het hy sy getroue 2002 Toyota Corolla – met volledige diensrekord en brandstoflogboeke – verkwansel en ŉ 1997 Land Rover Tdi-stasiewa gekoop. Vir die Land Cruiser-manne het dit hulle vertroue in lysies ondermyn. Daarna het hy bykans die aankoopprys van die stasiewa herhaal om dit meganies in orde te kry en met langafstandtenks en ŉ dubbelbatterystelsel toe te rus, soos per instruksies.

Hy was nog in die proses om lysies op te stel vir die aankoop van ŉ haelgeweer en ŉ koeëlgeweer toe die Chaos die proses van die baan geskrap het. Die Bakkes-arsenaal is noodwendig beperk tot die Beretta Model 92F wat hy as student gekoop het en Lucille se vyfskoot-Astra Cadix-kortsnoetrewolwer. En ŉ CZ 200S PCP-windbuks. Dit behoort nie aan Fred nie, maar aan sy seun, Frederik Hermanus Alarus Bakkes, by ieder en elk bekend as “Frekie”, ŉ vyftienjarige boontjierank van ŉ seun met ŉ kleredragsin wat blykbaar in solidariteit met sy pa sŉ ontstaan het, sodat hy altoos aangetrek is in langmou-oopknoophemp, moulose truitjie, grys of donkerbruin langbroek wat ŉ halwe handbreedte bo sy Grasshopper-skoene – bruin of grys – eindig.

Die windbuks is nie aangeskaf vir oorlewing nie, maar omdat die knaap – wat net een gesigsuitdrukking het: algehele verbasing – ŉ lid is (was) van die Sentraal-Gauteng-skyfskietspan.

Lucille Bakkes – kort, bruin van haar en mollig met ŉ middellyf gevorm asof van ringtennisringe wat opgestapel is – weet van beter as om haar man se oorspronklike besluit om die uittog mee te maak, te bevraagteken. Die heilige lysies het gepraat en kan nie in twyfel getrek word nie. Tog wil sy weet wat volgende gebeur.

“Daar is besluit om in die veld in te beweeg,” sê Fred terwyl hy die sleutel draai om die Land Rover aan die gang te kry.

“En stem jy saam daarmee, Fred?”

“Daar was nie genoeg tyd om die situasie te ontleed nie.” Bedoelende dat hy nie ŉ tweekolomlysie met voor- en nadele kon opstel nie. “Daar is ongerymdhede voor in die pad. Dit lyk asof rebelle die roete blokkeer en voertuie plunder. As ons in die veld is, het ons seker meer opsies.”

Voor en agter hulle ontstaan ŉ onharmonieuse gerammel wanneer die lede van die konvooi hulle voertuie aanskakel. Een of twee se hoofligte kom aan.

“Charlie Papa aan alle stasies,” sê Daan-Dirk oor die radio, “skakel julle hoofligte af tot verdere kennisgewing. Ons wil so min aandag trek as moontlik.”

Die konvooi se vertrek het van meet af ŉ belemmering: Hulle is agter mekaar in die linkerbaan en wil oor die regterbaan beweeg en van daar oor die leë teenoorgestelde roete van die snelweg. Maar die regterbaan is ook buffer-teen-buffer vol voertuie. Langs die Möllers se Land Cruiser is ŉ X5 BMW en die ruimte tussen hom en die Hyundai H1-bussie is te skraal om die konvooi deur te laat.

Die Bakkes-gesin sien hoe Daan-Dirk die bonkige Toyota laat vorentoe kruip en dan na regs beweeg om aan te dui dat hy ŉ deurweg soek. Dis aan die voertuiglyftaal duidelik dat hy wil hê die X5 moet terugstoot dat hy kan deurry. Die ooglopende versoek word begroet met ŉ geflits van die BMW se ligte en ŉ Indiër-bestuurder wat nogal oorleun om met ŉ stywe middelvinger te beduie.

“Wat het hy gedink?” vra Fred.

“Koelies?” vra Frekie wat voor op sy sitplek sit en, hande weerskante op die rugleunings van die voorste sitplekke tussen sy pa en ma hang, sy jong Jack Russell-teef, Passer, opgekrul op sy skoot.

“BMW,” sê Fred. “Dis ŉ bewese biologiese feit dat as ŉ man in ŉ BMW klim daal sy IK met 30 punte en sy peester krimp met vier duim.”

“Fred!” sê Lucille.

Hy weet self nie hoekom hy dit gesê het nie. Hy het dit lank terug in die personeelkamer gehoor en nooit deur al die jare gedink hy sal dit hardop herhaal nie. Die druk van die situasie het vreemde gevolge.

“Jammer,” sê hy. “Dis nie juis nie. Ek het bedoel om te sê vyf duim.”

“Wat gaan Daan-Dirk doen?” vra Lucille gespanne.

“Moeilik om te spekuleer, maar wat dit ook al is, dit gaan nie aangenaam wees nie.”

Fred se toonhoogte is normaalweg ingestem op A onderkant Middel C, en gaan een noot af as hy diep sake praat en een noot op as hy opgewonde is. Dis nou op D-kruis. Maar sy voorspelling hou water.

Daan-Dirk stoot die Land Cruiser terug en swaai die stertkant uit na die skouer van die pad. Daar is ŉ oomblik se verposing terwyl hy vermoedelik skakel na 4 x 4-laestrek. En dan rammel die stasiewa vorentoe, loodreg op die gaping tussen Hyundai en BMW en wanneer die swaar, wye botsingstellasie wat hy voor aan die Land Cruiser aangebring het die twee voertuie tref is dit met die geluid van ŉ groot koekblik wat met simbale geslaan word, gevolg deur die fluitgil van rubberbuitebande wat oor die teeroppervlakte gesleep word. Die Hyundai en die BMW vou weg soos kroegdeure wat oopgemaak word en die Land Cruiser is deur die gaping, deur die ongesnoeide struike op die middelmannetjie met ŉ geplof van takke en blare.

Fred kan in die swak lig sien hoe die bestuurder van die BMW sy arms wild swaai en in gebaretaal – en vermoedelik per mond – refleksie werp op Daan-Dirk se vroulike voorsate.

“Hou vas!” sê Fred bedaard en stuur die Land Rover in die gaping in. Die stasiewa pas maklik in die gaping en tog kry hy dit reg om die passasierskant teen die hoek van die Hyundai se agterste buffer te krap. Die Defender skommel en bons oor die middelmannetjie en hulle breek deur die heiningstruik wanneer die Möllers se Land Cruiser reeds oor die pad is en skuins deur die hoekige betonafvoersloot waggel.

Fred volg tot agter Daan-Dirk. Die Toyota se een agterdeur is oop en Brian staan by die sewekoorddoringdraadheining en is besig om dit met ŉ draadtang af te knip. Hy nael terug na die motor, spring in en klap die deur toe. Die Land Cruiser beweeg oor die drade wat slap lê en draai links.

Hulle is in ŉ groot veld, voorheen weiding vir ŉ kudde beeste en die gras staan kniehoogte. Daan-Dirk maak seker dat daar genoeg ruimte agter hom is, draai regs sodat die voertuig die veld in wys en kom tot stilstand. Fred bestuur agter hom aan en draai langs hom aan sy regterkant in en parkeer die Defender.

Die volgende vier voertuie – die ML Benz van Costa Karedes, die Land Cruiser van Andreas Vermeulen, die Defender 90 van Chris Lourens en die Chevrolet K20 van Bart Kolver volg maklik genoeg in die gaping tussen die bussie en die X5, maar dan kom die Holtzschuh’e se Unimog aan en dit is hoër, en meer tersaaklik, wyer as die ander voertuie. Die Duitser, sy arms soos beeshorings om die stuurwiel van die ‘Mog geslaan, ŉ uitdrukking op sy gesig asof hy gereed is om sy voorkop deur ŉ baksteenmuur te kap, trap die versneller weg en die groot voertuig kom snorkend en met hewige momentum aan en vee die Hyundai en BMW weg voor sodat hulle nou soos dwarsbalke teenoor die voertuie agter hulle staan; die H1 se snoet na Noord en die X5 sŉ na Suid.

Die twee Patrols geloods deur die “medievalist” Stetner en die skoolseun Degenaar vaar sonder teenspoed deur die gaping, oor die middelmannetjie, oor die snelweg, oor die skouer en in die veld in, waar hulle een na die ander, skouer teen skouer, langs mekaar parkeer. Nou nog net die Hacketts se X-Trail en die Ramkat van JP Els.

“Nou wat nou!” wil Jack weet wanneer JP die pypkar se snoet tussen die Hyundai en BMW deur druk. Een oomblik was Barry Hackett se Nissan voor hom en die volgende oomblik, in plaas van om die res oor die pad te volg, swenk dit regs in die snelweg af en versnel in die rigting van die Oos-Rand.

“En hier, hier en nou,” sê Jack, “kom die kak.”

Links van hulle slaan die wit skynsel van aankomende verkeer agter die hoogtetjie uit en die volgende oomblik kom twee swart BMW-sedans met skokspoed oor die bult gejaag. Die pad voor hulle is leeg – behalwe vir die Hacketts se X-Trail.

“Vat hulle,” sê Jack. “Jy kan hulle vat.”

En vir ŉ oomblik is dit waar. As die pypkar net meters vorentoe beweeg en een van die BMW’s net die geringste stootjie gee, sal die onbeheerste snelheid waarteen die motor trek dit in die veld in laat wegtol. Dan is die twee motors verby, so vinnig dat die pypkar in hulle sleurstroom wieg.

“Sal nie,” sê JP. “Sal net stront oor my kar kry.”

Die ander luister nie na hom nie want hulle staar droëmond na regs waar die BMW’s die afstand tussen die Nissan en hulle verslind. Wanneer die voorste een by die stasiewa kom, pluk die bestuurder die sedan na links, vol aggressie, reg oor die boeg van die X-Trail in.

Die remligte van die Nissan kom aan en die neus pluk na links. Momentum neem oor en die voertuig skuur sykant na voor in die rigting van die BMW. Dan word dit oorrompel deur die weerspannige kinetiese kragte wat daarin gestoor is. Die Nissan tol regs, kap na links, herstel effens na regs en dryf dan links van die snelweg af en wanneer die linkervoor- en agterwiel die betonafvoersloot tref, word dit onder die nutsvoertuig uitgepluk. Die Nissan tref die oorkantste wal op die sy, maar die impetuskragte is nog nie uitgewoed nie en die kar bons terug van die graswal af en kom wiegend op sy wiele tot stilstand.

Oombliklik is die tweede BMW by. Die deure skiet oop en vyf swartmans, in los hemde en wapperende broeke, elkeen met ŉ geweer, krioel uit en bestorm die Nissan. Die voorste BMW maak ŉ paar kringe op rokende en fluitende bande en jaag tot teenaan die Hacketts se kar. Nog vier gewapende swartes verskyn met skielikheid en geweld in hulle houding.

Die deure van die Nissan word oopgeruk en twee van die aanvallers kry ŉ greep op Barry en begin hom uit die voertuig sleep. Hulle poging word vertraag, vermoedelik omdat sy veiligheidsgordel nog vas is, en na ŉ geruk, gille, ŉ gebulder en ŉ kort sarsie skote hemelwaarts uit ŉ AK, kom Hackett uit die kar, reguit grond toe, waar hy omsingel word deur vier rampokkers wat hom uitbundig, met die los, bytende, vloeiende voetbewegings eie aan die swarte, skop terwyl hy soos ŉ wurm op die grond wriemel, arms oor sy kop gevou om die ergste skade te verhoed.

Die ander insittendes, Thelma en die seuns Roger en Lyall kom van die ander kant van die voertuig af gehardloop, agtervolg deur ŉ drietal jubelende swartmans wat allerhande los voorwerpe – skoene, bottels, klippe – agter hulle aanwerp.

Een van die aanvallers gee ŉ instruksie en Barry se folteraars hou op om hom te skop. Hy kom orent tot handeviervoet en begin skarrel agter sy vrou en kinders aan. Een van die swartes steek vas en gooi ŉ skoen, ŉ lemmetjiegroen Croc, agter hom aan en dit woer-woer, woer-woer in die nat aand en, tot groot vermaak van die swartes, tref dit hom teen die agterkop sodat sy kop vorentoe knik.

Een van hulle maak ŉ voertsekgebaar met sy een hand. Die res lag en slinger uitroepe agter die roggelende Barry aan.

In die Ramkat sit JP-hulle vasgenael.

Jack kyk links. Die gloed van ligte verskyn agter die bult.

“Hier kom die Hilux’e!” sê hy skerp. “Kom ons gaan kry hulle!”

JP laat los die pypkar se koppelaar en skop die versneller ten diepste in. Hy swaai na regs in die rigting van die Hackett-gesin wat struikelend en gillend in hulle rigting beweeg.

(Lees vervolgens Bodem 8.)

Bodem 6: Die besluit

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 5 en alle vorige episodes.

Vir ŉ oomblik kom dit voor of niemand iets kan of wíl sê nie, ŉ oomblik van sprakeloosheid terwyl die reënvingers op die seildak trommel. Miskien is dit asof nie een geweet het wat hy of sy aan die situasie kon doen nie, of miskien het hulle net nie geweet wat hulle wou doen nie. En tog was daar een wat op daardie oomblik in die lig van duisendkerskragsekerheid geweet het wat hy nie wou gehad het nie. Barry Hackett wou nie daar onder die afdak, langs die Unimog op die snelweg wees nie. En ewe seker het hy geweet waar hy wou wees.

“Ek gaan huis toe,” sê hy en vir ŉ oomblik is hy die middelpunt van die res se aandag.

Hackett is ietwat geset, met sy slap bruin hare onder ŉ nat reënhoed, met ŉ donkergroen Dri-mac-alleweerbaadjie aan en dik bene wat onder ŉ knielengte, donkerblou kortbroek uitsteek en in wit Nike hardloopskoene met hoë, dik walle verdwyn. Hy is normaalweg ŉ inskiklike, selfs gemoedelike man van 35, altyd op die rimpels van die GPF se bedrywighede en tog ywerig daarin; ŉ man met ŉ aangename geaardheid wat hom goed toegerus het vir ŉ bestendige loopbaan as verteenwoordiger van ŉ chemiese maatskappy wat industriële skoonmaakmiddels verskaf.

Die lewe se alledaagse besluite kon hom tot dadeloosheid verstrengel, wat nog te meer die allergrootste besluit om huis en haard te verlaat vir ŉ halsoorkoplike jaagtog na moontlike veiligheid? Hy het uiteindelik sy X-Trail gelaai, sy vrou Thelma en twee seuns Roger (7) en Lyall (4) laat inklim en toe die konvooi vertrek, het hy ingeval, geïntimideer deur die Chaos maar onseker of hy die regte ding doen. Nou is hy seker wat reg is. Reg is om by sy drieslaapkamer-, klinkersteenhuis in Dawnview Park te wees en om homself en sy gesin dáár op die genade van die noodlot te werp.

“Dis te laat, Barry,” sê Daan-Dirk.

“Nou wat doen ons?” vra Chris Lourens, die jong korporatiewe monster van Edenvale.

“Ja,” sê Deon Stetner wat vreemd genoeg aangetree het met ŉ Engelse langboog en ŉ koker vol pyle. “Wat doen ons?”

“Ons bly by die plan,” sê Daan-Dirk. “Die plan was nog altyd ons bly op die pad totdat ons nie meer kan nie, dan laat vat ons vir die veld. Dis hoekom ons nog altyd vier-by-viers gespesifiseer het. Dis wat die plan vereis.”

“Miskien moet ons net hier bly,” sê Fred Bakkes. “Staan vas en trek nie aandag nie.”

“Ons ry!” sê Daan-Dirk. “Ek ry! Elkeen van julle besluit of julle saamry of bly of wat ook al. Maar ek ry. Dié van julle wat saamry, bly in gelid agter my. As ons eers in die veld is, kan ons besluit wat volgende.”

“Daan-Dirk!” sê Barry Hackett en wanneer die groot man na hom kyk, smeek hy met sy glimlag. “Ek is jammer!”

“Barry! Moenie… Luister vir my, jy sal dit nie terug maak tot by die huis nie. Dit wat agter ons is… is verby. Ek weet nie wat voor ons is nie, maar ons sal dit uitwerk. Ons moet bymekaar bly, almal van ons. Dis ons beste kans.”

“Totsiens my vriend. Ek hoop julle kom uit waar julle moet.”

Daan-Dirk byt op sy tande.

“Gaan dan. Maak net vinnig. Julle ander, as julle ry, maak reg, ons ry soos in dadelik. Julle wat karre ry met free wheeling hubs, onthou om hulle vas te maak voor julle inklim. Ons gaan vier-by-vier nodig hê. Kom ons beweeg!”

Hy kry die radio teen sy lippe: “Brian, so vinnig as wat jy kan, kar toe! Joubert, sluit by ons aan wanneer jy kan! Ons ry!”

Die groepie fladder uitmekaar. Bart Kolver begin om vir Holtzschuh te help om die afdakkie terug te rol, maar die Duitser keer hom.

“Gaan na jou trok toe, vriend,” sê hy. “Ek doen dit.”

Edna Möller sit skuins in haar sitplek en staar na die bestuurdersdeur wanneer dit oopgaan en haar sopnat man inklim en die Land Cruiser na sy kant toe laat oorwieg.

“Wat nou?” vra sy. “Skat, wat gebeur?”

“Moeilikheid,” sê hy. “Daar is trokke zombies daar voor. Hulle versper die pad. Het ŉ tenkwa met ŉ vuurpyl geskiet. Nou is hulle op pad hierheen.”

“Wat gaan ons doen?”

“Ons gaan aftrek in die veld in en uit hulle pad uit kom.”

“En dan?”

“Dan sien ons.”

“Dan sien ons? Dan sien ons! Dis nie tyd om te ‘dan sien ons nie!’ Dis tyd om te weet wat om te doen, Daan-Dirk, dis tyd dat jy wéét wat jy doen!”

“Ek doen my bes, maar ons kan nie hier sit nie; nie hier nie! Ons moet uit hulle pad kom, ons moet eenvoudig net. Dán het ons opsies.”

“Wat sê die ander?”

“Die ander ry saam.”

“Almal?”

“Ja. Nee. Ek dink die Engelsman gaan omdraai en probeer om die huis te haal.”

“Barry Hackett?”

“Ja. Hy maak ŉ fout, maar wat kan ek doen?”

“Hy is reg! Sien jy dit nie? Hy is reg.”

“Hy’s ŉ blerrie gek.”

‘Daan-Dirk, nee! My man, ons het alles gedoen wat jy gevra het, maak nie saak wát nie, al het dit ons wat gekos. Ons het ons huis opgegee en nie een van ons weet wat daarvan gaan word nie. Ons het ons lewens stopgesit, omdat jy hierdie idee het, omdat jý so sê. Magtag! Jy het jou dogtertjie se hond geskiet omdat jy hierdie idee het!”

Daan-Dirk se verweerde geduld raak daar en dan op: “My moer! Het jy nie televisie gekyk, toe ons nog televisie gehad het nie? Het jy nie berigte op die internet gelees nie? Het jy nie gesien wat in Bethal, in Randfontein, in Delmas, in Potties gebeur het nie? Het jy nie gesien hoe die huise afgebrand en die mense aan hulle hare in die strate gesleep is nie? Ek weet jy het gesien hoe die mense in Brits in die straat doodgekap is. Het jy dit nou vergeet?”

“Maar dis anders by ons? Ons staan saam! Ons weet wat om te verwag!”

“Jy is reg! Ons weet! Ek weet! Dis hoekom ons ry!”

“Wel! Ek! Wil! Nie! Ry! Nie!”

In ŉ blitsstroom van bewegings is Daan-Dirk se deur oop en storm hy om die motor en ruk hy Edna se deur oop. Hy stop die Land Cruiser se sleutels in haar hand.

“Nou bliksemswel ry! Gaan terug huis toe! Gaan wag daar vir een of ander diklipgedrog om jou in die straat uit te sleep en jou klere af te skeur! Ek sal by iemand anders inval, by Bart of by JP of iemand. Gaan! Toe nou! Jy wil teruggaan, gaan nou!”

Edna sit versteen, haar onderkake slap na onder, haar oë groot.

“Nou wat?” skree Daan-Dirk. “Wil jy ry? Jy wil mos ry! Terug soontoe! Jy karring en karring en karring aan my vandat ons gery het, van vóór ons gery het, so vat die donnerse kar en moer terug!”

“Daan-Dirk,” sê Edna bewerig. “Daan-Dirk, nee…”

“Nee? Nee! Jy wil nie terugry nie?”

“Nee.” Sy huil nou, asof die wasser van ŉ kraan meteens meegegee het en die soutvog uit haar ooghoeke laat loop.

“Nou as jy nie wil terugdonner nie, ry jy dan saam met my?”

“Ja. Ja.”

Sy groot regterhand kom vinnig op na haar kop en sy dink verbysterd dat hy haar gaan klap, maar hy gryp haar agter die kop en pluk dit in sy rigting en druk sy gesig na aan hare.

“Nou luister, want ek het nie tyd om dit weer te sê nie: As jy saam ry, ry jy saam omdat dit jou besluit is. Ek vra nie dat jy my ondersteun nie, want vandag se vrouens weet nie wat dit is om by hulle mans te staan nie. Maar moet nie weer nie, moet nooit weer nie, nie eers een keer, aan my karring nie. Nie een keer nie!”

Edna kan haarself nie sover kry om iets anders te doen as om verskrik te huil en haar kop te knik nie.

Daan-Dirk gluur vir ŉ lang hartklop na haar en sy is te benoud om haar oë te knip. Hy verslap sy greep agter haar kop skielik, staan terug, gryp die sleutels uit haar hand wat nog oop, palm na bo, uitgehou is. Hy slaan die deur van die stasiewa met volle geweld toe en die trillings daarvan rimpel na voor en agter uit. Hy stap met lang treë om die voertuig en wanneer hy sy deur oopmaak, trek die geluide van ŉ vinnige voetval hom. Dit is Brian wat uit die veld genael kom.

“Wat doen ons?” vra die seun, blinkoog van opwinding.

“Ons ry,” sê Daan-Dirk Möller, klim in die Land Cruiser, trek sy deur toe en laat die dieselenjin oorswaai.

Die voertuig grom en hulle is reg om te ry.

(Lees vevolgens Bodem 7.)

Onluste kan op kampusse uitbreek as eerstejaars weggewys word

Terrwyl ‘n rekordaantal matrieks einde 2013 met universiteitsvrystelling geslaag het, het universiteite egter nie plek vir die massas nuwe eerstejaars nie.

Die aantal matrieks met vrystelling om verder te studeer, het van 136 037 in 2012 tot 171 755 gestyg. Persentasiegewys verteenwoordig dit ‘n toename van 26% en die bykomende getal potensiële eerstejaars is 35 718.

Baie min van dié aspirant-studente het egter goeie wiskunde- en wetenskappunte. Van die 142 666 matrieks (uit ‘n totaal van meer as halfmiljoen) wat wiskunde geskryf het, het slegs 15,6%, oftewel 22 255, meer as 60% in dié sleutelvakke gekry. Terwyl die universiteite tienduisende studente wegwys, word daar amper vuisgeslaan om kandidate met wiskunde na kampusse te lok, met beloftes van afslag op studiegeld, selfs vir blanke studente teen wie daar gewoonlik gediskrimineer word.

Aan Suid-Afrika se 22 residensiële universiteite, dus met die uitsondering van UNISA en ander inrigtings vir afstandsonderrig, is daar plek vir slegs 127 827 eerstejaars.

Blykbaar is die volgende getalle aansoeke reeds ontvang:

35500 matrikulante het by Wits aansoek gedoen, wat 5 500 eerstejaars toelaat;
75 000 het vir die 10 500 eerstejaarplekke aan die Universiteit van Johannesburg aansoek gedoen;
16 000 wil Stellenbosch toe gaan, wat 5 000 plekke het;
in die Oos-Kaap is meer as 25 000 aansoeke deur Port Elizabeth se Nelson Mandela-universiteit ontvang, wat 5 800 eerstejaars gaan toelaat;
40 000 wil een van die 4000 plekke aan die Universiteit van Wes-Kaapland bekom;
27 435 voornemende studente het aansoek gedoen vir die Universiteit van Kaapstad wat net 4 200 toelaat. Blykbaar is 19 838 van die aansoekers matrikulante;
16 500 probeer by Kovsies inkom, terwyl die universiteit slegs 6 900 kan aanvaar; en
80 000 het vir die 14 000 plekke by die Tshwane-universiteit van Tegnologie aansoek gedoen.

Oor die algemeen probeer die universiteite situasies vermy soos wat in Januarie 2012 gebeur het toe ‘n stormloop van swart studente by UJ die dood van ‘n matrikulant, Gloria Sekwena, veroorsaak het. Gegewe die potensiaal vir kampusonluste indien groot skares studente weggewys word, vereis die meeste universiteite dat studente aanlyn op sogenaamde “portale” moet aansoek doen en registreer.

Volgens ‘n woordvoerder van UWK, Luthando Tyhalibongo, het die universiteite se geoutomatiseerde stelsel reeds 20 000 van die 40 000 aansoeke verwerp omdat hulle nie aan die maatstawwe voldoen nie.

Terwyl daar in die buiteland algemeen beweer word dat universiteitstudie “tydens apartheid van swart studente weerhou is”, het die vorige NP-regering al die bestaande universiteite laat oprig. Die ANC het egter onlangs aangekondig dat twee nuwe universiteite tans gebou word, die Universiteit van Mpumalanga in Nelspruit en die Sol Plaatje-universiteit in die Noord-Kaap. Na verwagting sal dié twee “postapartheiduniversiteite” vanjaar onderskeidelik 240 en 124 studente inneem.

Terwyl die ANC-regering miljarde rande stort in SETAs en kolleges vir verdere opvoeding en opleiding (VOO), toon statistieke dat iemand sonder ‘n VOO-kwalifikasie eerder werk kry as ‘n individu mét so ‘n kwalifikasie. Die VOO-sektor word as “chaoties” beskryf.

Op die wiskundefront stagneer die land en hoewel daar 57 000 aansoeke vir onderwysstudie ontvang is – waarvoor daar rnet 5 053 plekke aan al die universiteite bestaan = is daar bloedweinig studente wat beplan om wiskunde-onderwysers te word.

Volgens die dekaan van die onderwysfakulteit aan die Universiteit van Pretoria, Irma Eloff, “moet ons in wiskunde, wetenskap en Afrikatale die syfers nog heelwat opstoot”.

Univerrstieite lei ook studente op in polities korrekte vakke soos Afrikstudies, vrouestudies en ander, waarvoor daar geen vraag in die ekonomie bestaan nie. “Hulle produseer groot getalle graduandi in lettere en geesteswetenskappe, waarvoor daar nie ‘n behoefte in die werkplek bestaan nie,” sê Loane Sharpe, ‘n arbeidskonsultant. “Daar is egter nie genoeg ingenieurs, dokters en wetenskaplikes nie. Hul getalle, asook dié rekenmeesters, behoort jaarliks met tussen 8% en 10% toe te neem vir die ekonomie om te groei.”

Pleks daarvan, neem die getalle van sulke geskooldes met net 0,1% tot 2% per jaar toe. Dit veroorsaak dat “die status quo sal bly. Universiteite sal plekke vir die elite bly, asook vir studente wat in wiskunde en wetenskap presteer.”

Uit beskeie doelwitte kom grootse oorwinnings

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Vandag op praag verskyn Leon Lemmer se stuk waarin hy die hopeloosheid van ons situasie raaksien. Hy skryf:

In Suid-Afrika is blankes se posisie bedenkliker as in Europa, nie net vanweë hierdie korter tydsverloop nie, maar ook weens die immer groter wordende, dus verswelgende, getalsoorwig van die swartes. Daarom is ek so raadop soos HG Wells.

Soms word ek insgelyks oorval deur ‘n geval van hopeloosheid. Dit was veral my gewaarwording by die Vryheidsfront waar ‘n handjie vol beroepspolitici eenvoudig jaar na jaar voortploeter asof daar geen probleem op die horison is nie. Solank vier of drie of twee of selfs een, die Leier, nog parlement toe kan gaan en ‘n salaris van die staat kan verdien, roem hulle hul op hul rasende sukses! Glo dit of nie, in die party word daar na die Leier – met ‘n hoofletter – verwys, amper soos in daardie B-flieks van die 1950s waar ‘n Marsmannetjie op aarde land en sê: “Vat my na jou Leier toe.”

Leon Lemmer verwys na die groteske verraad wat FW de Klerk, Roelf Meyer en ander beroepspolitici teen die Afrikaner en blankes in die algemeen gepleeg het. En dis waar: dis erger as wat ons ‘n oorlog sou verloor het! Sowel Duitsland as Japan het die tweede wêreldoorlog verloor, maar agterna van die sterkste ekonomieë opgebou en vandag word Duitsland as die leidende land in Europa gesien. Ná die tweede vryheidsoorlog was die Afrikaner platgeslaan en die land tot as verbrand deur die Engelse verskroeide-aardebeleid, om van die verlies aan ons kinders en vroue in die konsentrasiekampe nie te praat nie. Maar omdat ons steeds grondgebied gehad het, kon ons weer opstaan. Tydens die twintigste eeu het Suid-Afrika feitlik ‘n supermoondheid geword en onder die regte leiding kon die land en ons volk vandag baie sterk gestaan het.

As is egter verbrande hout. Ons moet ons politieke bankrotskap vierkantig in die oë kyk. Joe Slovo en die Suid-Afrikaanse Komunisteparty het ons ‘n geweldige loesing toegedien, want ons span was nie eens op die veld nie. Hulle was op ‘n Griekse jag – ons ken almal die res van die grappie. Oor die afgelope twintig jaar is ons verguis, vermoor, verwilder, verarm, verneder… En nog is’t einde niet. Verdere “transformasie”, asook die nasionalisering van grond en ander eiendom, lê voor die deur.

Alles is egter nog nie verlore nie. Ons is almal bekend met die Amerikaanse begrip van ‘n SWOT-ontleding (strengths, weaknesses, opportunities, threats). Dis al ‘n bietjie van ‘n cliché, maar as ons kortliks besin oor waar die Afrikaner vandag staan, dan kan ons dit só opsom:

Sterkpunte: Ons goeie opleiding, skole en oorblywende brokstukke van die voorheen Afrikaanse universiteite. Ons is rekenaargeletterd en verbind deur die internet, sosiale media, ens. Daar is nog van die oumanne met militêre of polisie-opleiding.

Swakpunte: Amper te veel om op te noem! Hopelose politici, hopelose joernaliste, hopelose skrywers, bangbroek-akademici, toenemende armoede, ekonomiese marginalisering, politieke ondergeskiktheid, onveiligheid, demografiese afname weens ‘n lae geboortesyfer en emigrasie, min kritiese denke of politieke verbeelding, gebrek aan samehorigheid of ‘n gemeenskaplike visie. Só kan ‘n mens aangaan.

Geleenthede: Die tegnologiese revolusie skep geleenthede vir geletterde, ontwikkkelde mense soos ons. Die twee snelgroeiendste ekonomiese sektore is IT en finansiële dienste. Die ineenstorting van munisipaliteite en dele van die staat verteenwoordig insgelyks geleenthede om alternatiewe daar te stel, hetsy privaat, hetsy as kantonne of gemeenskapsinisiatiewe. Ook die onveiligheid skep ‘n vraag na veiligheidsdienste waarin dikwels deur Israelse, Britse of ander buitelandse maatskappye voorsien word.

Bedreigings: Leon Lemmer verwys na die demografie en as ‘n mens sien hoe miljoene der miljoene mense van regoor Afrika hier rondom ons groot stede kom plak, bydra tot misdaad en die algemene etniese spanning, dan moet mens hare op jou tande hê. Ons tradisionele vyande wat die staat en sleutelsektore van die ekonomie beheer, wil ons juis almal landuit verdryf en lag in hul mou oor ons verdeeldheid en gebrek aan planne. Die hoofstroommedia met hul boodskap van kommervrye multikulturalisme, kom drink nog ‘n bier saam met ‘n swartman en vergeet van môre, ondermyn ons gemeenskaplike bewussyn en identiteit. Plaasmoorde, huisrowe, regstellende aksie, Julius Malema, die onderrwysdepartement wat vyandig teenoor Afrikaanse skole staan, gesondheidsdienste en hospitale wat verval, is nog alombekende bedreigings.

Die Afrikaner is van nature ‘n idealis wat na grootse oplossings soek: Kom ons trek oor die Drakensberge, kom ons skep tuislande en republieke vir almal, kom ons maak olie uit steenkool, kom ons los Nederlandse spelling en skep ‘n eie taal. Soms werk dit, soms nie, soos met alles.

Tans verkwis ons egter te veel energie om aan ‘n globale oplossing vir ons, maar ook die land as geheel, te dink. Om dit pront te stel – en ek dink Leon Lemmer sal met my saamstem – ons moet vrede daarmee maak dat die land in sy moer in is. Hy sal nooit weer regkom nie. Maar dis nie te sê dat die Afrikaner nie kan herstel en weer ‘n opbloei, selfs grootse sukses, kan beleef nie! Ons het dit in ons om terugslae te oorkom, soos ons al soveel kere vantevore gedemonstreer het.

Soos hulle sê: Voor jy kan loop, moet jy eers kan kruip. Waarom pak ons nie ons probleme een vir een aan en probeer hulle stelselmatig oplos nie? Verlede jaar het ons reeds ‘n beroep op vrywilligers gedoen om betrokke te raak by dinge soos:

die verdediging van ons menseregte,
die vertaal van artikels,
‘n onderwysdirektoraat wat die ondermyning van Afrikaanse skole kan beveg, asook
ekonomiese inisiatiewe soos die skep van eie ondernemings en werksgeleenthede.

Word ‘n praag-vrywilliger en leef u belangstelling uit terwyl u iets vir die Afrikanersaak doen

Die moontlikhede is legio. Ons het net enkele suksesse nodig vir mense om weer moed te skep. Met al die tegnologie tot ons beskikking, is ek seker dat groot dele van ons stede en die platteland weer veilig gestel kan word, sodat ons rustig met groente of rekenaars kan boer.

Ons moet net ‘n paar eerste doelwitte stel, soos om binne die volgende ses maande drie klein sake-ondernemings van die grond af te kry, een woonbuurt te beveilig waar erge moorde gepleeg word, en een bedreigde Afrikaanse hoërskool uit die kloue van die onderwysdepartement te red.

As ons net eers agterkom hoe goed dit voel om saam te staan en met spanwerk dinge te bereik, sal Afrikanermag vanself en ongemerk begin toeneem en groei.

So raadop soos HG Wells?

deur Leon Lemmer

Dit gebeur glad te selde dat ‘n werklik sinvolle brief in ‘n koerant gepubliseer word. J Hagen sr van Durbanville se brief (Die Burger, 27 Des, p 13) is ‘n welkome uitsondering. Dit is duidelik dat hy nagedink het voordat hy die brief gestuur het. Ek lewer tussen vierkantige hakies kommentaar.

“Die skokkende chaos waarin ons land verkeer, tref my diep – net soos vir duisende ander Suid-Afrikaners … die volgende [sal] ten minste gedoen moet word om die werkloosheid, armoede en vermorsing van belastingbetalersgeld die hoof te bied:

Raak (heel eerste) ontslae van pres Jacob Zuma. Hy is ‘n verleentheid vir ons land; [Eintlik was/is al die staatshoofde van die nuwe Suid-Afrika myns insiens ongewens, onder meer omdat hulle pro-kommunisties en anti-blank was/is.]
Wettig die doodstraf vir bewese moord; [Die doodstraf is noodsaaklik in nie-ontwikkelde of nie-beskaafde samelewings, want radikale en geweldadige weerwraak is wat sulke mense verwag en verstaan.]
Pas instromingsbeheer uit die buiteland toe. Ons het nie eens genoeg werkgeleenthede en behuising vir ons eie mense nie; [Ander negatiewe gevolge is die invloei van armlastiges en misdadigers en die vermurwing van plaaslike kulture. Die tragedie is dat die DA ingevolge sy liberale ideotisme pro-immigrantinstroming is en selfs die ANC kritiseer omdat die regering onwettige immigrante glo nie goed genoeg behandel nie.]
Gee aandag aan die bevolkingsaanwas. Bestaande kindertoelaes moedig geboortes aan en is onvolhoubaar; [Ooreenkomstig tradisionele Afrika-kultuur predik die ANC nie geboortebeperking nie. Polities korrek rep die DA geen woord oor hierdie saak nie.]
Skep so gou moontlik meer opleidingsgeriewe om die ongeskooldes vaardighede te leer; [Beter skoolonderrig, ‘n groter verskeidenheid naskoolse opleidingsprogramme, meer en beter geriewe en veral beter onderrigpersoneel, aangestel ingevolge bekwaamheid, is nodig.]
Alle werknemers moet harder werk en met ‘n kleiner vergoeding tevrede wees. Soos sake tans staan, sal ons nooit mededingend met ander lande kan wees nie; [Die beginpunt behoort die afskaling (minstens 50%) van die vergoeding van politici en amptenare in die sentrale, provinsiale en plaaslike regering te wees.] en
Laastens moet ons tot elke prys ‘n ander regering kry. Die huidige regering bewys oor en oor dat hy magsbehep en spandabelrig is.” [Dié regering is ook onbekwaam en daarom ondoeltreffend. Wat noodsaaklik is, is nie bloot ‘n ander regering nie, maar ‘n heeltemal ander staatkundige bedeling, bv stemreg slegs aan nie-misdadige funksioneel geletterdes wat inkomste- en munisipale belasting betaal. Die politiek, parlement en regering sou dan kwalitatief baie beter daar uitsien.] Tot hier Hagen se brief.

Wanneer ‘n mens jonk en gelukkig (of ten minste tevrede) is, sien jy kans vir problematiese situasies. Jy is dan geneig om lig aan die einde van selfs die langste en donkerste tonnel te sien. Wanneer jy ouer en wyser is, is jy geneig om meer skepties oor die vooruitsigte te wees. Die politieke ramp wat Suid-Afrika in 1990/1994 getref het, het plaaslik op alle terreine apokaliptiese afmetings aangeneem. Daar is geen vooruitsig dat die land ooit van hierdie terugslag gaan herstel nie. Die rede waarom sommige jonger mense hoop het, is nie net omdat sulke mense geneig is om optimisties te wees nie. Dit is ook omdat die jonges nie die ellendige hede met die (ten minste potensiële) voortreflikheid van die verlede kan vergelyk nie. Jong mense het immers nie die Suid-Afrika van weleer eerstehands geken nie en word dikwels wan daaroor ingelig.

Suid-Afrika het voor 1990 deurlopend ‘n geskiedenis van evolusionêre politieke verandering gehad. In 1990/1994 was daar ‘n totale breuk met dié geskiedenis; dus presies wat die ANC begeer het, naamlik revolusionêre verandering. Die mandaat wat die meerderheid blanke kiesers aan FW de Klerk gegee het, was onderhandeling vir magsdeling. Hierdie kiesers het dit in die 1992-referendum gedoen nadat die Nasionale Party sy veldtog onder die vaandel van teenkanting teen meerderheidsregering gevoer het. Op ‘n verraderlike wyse het die grondwetlike onderhandelings meerderheidsregering in sy uiterste vorm tot gevolg gehad en daarby sonder dat die blanke kiesers toegelaat is om, soos in 1992 plegtig belowe is, hulle vir of teen hierdie resultaat uit te spreek. Die verraad was en is dus van ‘n tweeledige en hemelskreiende aard.

Net ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blanke politici was medepligtig aan hierdie ruggraatlose magsoorgawe. Na al die jare is dit vir my steeds onmoontlik om te glo en aanvaar wat hierdie groepie die blankes (ons en ons nageslag) en die land aangedoen het. In die hede is van die ontstellendste verskynsels dat hierdie verraaiers dit moreel in orde vind om steeds in die openbaar te verskyn en dan verering, of ten minste begrip, vir hulle wanprestasie verwag. ‘n Gesofistikeerde, vooruitstrewende land wat oor eeue ontwikkel is, is verkwansel aan ‘n klomp immorele, misdadige* kamerade wat alles in hulle vermoë doen om af te breek wat onder blanke leiding opgebou is. Hulle het na die magsoorname spoedig laat blyk dat hulle bekwamer brekers as bouers is. [* Ilana Mercer verwys na “jail birds” (Praag 29 Des).]

My totale onbegrip, selfs na verloop van twee dekades, vir die graad van politieke dwaasheid wat tydens my lewe in my vaderland gepleeg is, laat my dink aan die laaste boek (eintlik pamflet) wat die befaamde Britse skrywer HG Wells (1866-1946) gepubliseer het: Mind at the end of its tether (San Francisco: Millet Books, 1945/1973, 34p). “In that invincible ignorance of the dull mass lies its immunity to all the obstinate questioning of the disgruntled mind” (p 8).

Van geen beskaafde, meelewende, rasionele wese kan met enige reg aanvaarding van die verregaande 1990/1994-bedrog verwag word nie. “There was no reason whatever in it. It happened so” (p 27). Dit is ‘n nagmerrie wat in die werklikheid afgespeel het en waarvan die katastrofale gevolge oral in die land sigbaar is. Nie net die huidige geslag nie, maar ook geslagte wat kom, sal (as hulle nie aan die situasie kan ontvlug nie) hulle weg in hierdie onverkwiklike chaos moet probeer vind. Vir die Westerling kan afrikanisering nooit ‘n plaasvervanger vir Westerse beskawing wees nie. In tradisionele Afrika-kultuur kry Westerse beskawing moeilik ‘n vastrapplek. Dit is soos om te poog om verkoeling in die hel te installeer.

Wells het geweet hy is in die laaste jaar van sy lewe. Hy het die vernietigende gevolge van twee wêreldoorloë beleef. Wells se einde, die vernietiging van sy self, was naby. Hy voorsien “a voiceless limitless darkness” (p 15). Daar was geen manier hoe hy sy situasie kon verbeter nie. Sy toekoms was sonder ‘n horison. Hy is met “mental defeat” gekonfronteer (p 9). Wat hy waargeneem het, het nie meer sin gemaak nie: “Is this all?” (p 14). “A harsh queerness is coming over things and rushes past what we have hitherto been wont to consider the definite limits of hard fact” (p 8).

“All through we have the same spectacle of beings over-running their means of subsistence and thrusting their fellows out of the normal way of life into strange habitats they would never have tolerated but for that urge to live, anyhow and at any price, rather than die” (p 10-11). Al wat oorbly, is wanhoop. Wells se gees, hy as mens en skynbaar ook die wêreld of werklikheid, was raadop. Daar was “the distressful fate that closes in upon us all” (p 16). “Everything was driving anyhow to anywhere at a steadily increasing velocity” (p 5). Die resultaat is “incredible chaos” (p 6).

Dwarsdeur die geskiedenis was dit begaafde indiwidue en kundige minderhede (en nie die meerderheid of massa nie) wat die gang van gebeure en die lot van die mensdom bepaal het. In Wells se laaste sin is daar ‘n sprankie hoop: “But my own temperament makes it unavoidable for me to doubt, as I have said, that there will not be that small minority which will succeed in seeing life out to its inevitable end” (p 34). Vroeër het hy geskryf: “Only a small, highly adaptable minority of the [human] species can possibly survive” (p 30). Nou het hy daardie hoop ook laat vaar. Wells het in laaste instansie sy hoop sekerlik nie op die gepeupel gevestig nie en selfs nie op indiwiduele mense nie, maar op ‘n nuwe spesie, “Over-man” (p 5), dus op na-humanisme (Praag 24 Nov): Daardie nuwe spesie “will certainly not be human” (p 19).

Wat in linkse geledere graag “die wonder van die nuwe Suid-Afrika” genoem word, is in werklikheid die spreekwoordelike bomenslike gemors wat FW de Klerk en kie van die grondwetlike onderhandelings gemaak het. Die resultaat is onterend vir beskaafde mense; eintlik die skepping van werklik onmenslike omstandighede wat skynbaar net deur tans nie-bestaande supermense ongedaan gemaak sal kan word. Daardie supermense sal nie gedurende my leeftyd hulle opwagting maak nie. Ek sal in die chaos van die nuwe Suid-Afrika doodgaan. Dit stel min of meer my pessimistiese standpunt.

Met die blankes in Rhodesië/Zimbabwe en Suidwes-Afrika/Namibië kan gesimpatiseer word omdat hulle hulle lank teen magsoorgawe verset het en eers ondergegaan het nadat die NP-regering sy steun aan hulle onttrek het. Insgelyks geniet die Israeli’s dwarsoor die beskaafde wêreld wye steun omdat hulle die moed van hulle oortuiging het om diegene te beveg wat wet en orde bedreig en wat die ondergang van hulle nasiestaat nastreef. In die geval van blanke Suid-Afrikaners en veral Afrikaners is die simpatiemat onder hulle uitgetrek, want ‘n groepie van hulle eie mense het op ‘n uiters sluwe manier hulle de facto ondergang veroorsaak. Dit kom dus op selfvernietiging neer.

Op die Praag-webwerf word egter gevra dat ek met konkrete voorstelle moet kom oor wat gedoen kan word om ons situasie te verbeter. Die posisie van regse blankes in Suid-Afrika is soortgelyk aan dié van regses in Europa. In albei gevalle word regses in die openbare media nie regs genoem nie, maar as ver-regs geëtiketteer. In Europa word regse politiek as gevaarlik beskou omdat dit met die Nazi’s geassosieer word. In Suid-Afrika word regse politiek taboe geag omdat apartheid as iets ongoddeliks sleg voorgestel word en daar beweer word dat die regses apartheid wil terugbring.

In albei gevalle word die meeste regses se strewe doelbewus onjuis voorgestel. In hierdie konteks kan ‘n sterk saak teen etikette soos “regs” en “rassisties” uitgemaak word. In sowel Suid-Afrika as Europa gaan dit by hierdie sogenaamde (ver)regses oorwegend om identiteitspolitiek en nie om die bevordering van naakte rassisme ingevolge waarvan nie-wittes bloot op grond van velkleur geminag word nie. Dit gaan om die reg om jou eie kultuur, jou manier van dink en doen, insluitende jou eie taal, in jou eie veilige, welvarende omgewing, letterlik in jou eie tuisland, verkieslik ‘n nasiestaat, uit te leef. Dit is nie links of regs nie. Dit is in die kol.

Die punt is dat dit in Europa te kort na die Nazi’s (1945) en in Suid-Afrika te kort na apartheid (1990) is om groot steun vir identiteitspolitiek te verwag. In Suid-Afrika is blankes se posisie bedenkliker as in Europa, nie net vanweë hierdie korter tydsverloop nie, maar ook weens die immer groter wordende, dus verswelgende, getalsoorwig van die swartes. Daarom is ek so raadop soos HG Wells.

Wat kan hieromtrent gedoen word? Soos sommige regses in Europa wend ek my tot metapolitiek. Ek stig nie organisasies nie. Ek plant nie bomme en landmyne soos Nelson Mandela en sy kamerade gedoen het nie. Ek probeer duidelikheid kry oor wat aangaan. Ek probeer ons lot verstaan sonder om dit te aanvaar. Dit is my erns. Namate ek vorder, sal ek al hoe meer kan besin oor hoe (en nie “of” nie) en wanneer ons uit hierdie onverkwiklike situasie kan kom. Ons moet eers weet en verstaan en dan doen. Dit is waarom ek op die Praag-webwerf skryf.

Bodem 5: Die berig

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 4: Konvooi en alle vorige episodes

Die tweerigtingradio in die Nissan Patrol gee ŉ kug en Daan-Dirk Möller se stem rammel blikkerig daaroor: “Alle stasies, alle stasies, Charlie Papa, alle drywers, nou, ontmoet my by Alpha Hotel, ek herhaal by Alpha Hotel, ontmoet my nou vir ŉ ordergroep, ek herhaal, alle drywers by Alpha Hotel nou. Charlie Papa uit.”

Gielie Degenaar trek die mikrofoon van die haak op die paneelbord af, druk die stuurknoppie en sê: “Alpha Hotel 2, copy, oor.”

Hy haak die mikrofoon terug en sit agteroor in die bestuurdersitplek.

“Kan hy nie nou maar net sê kry my by Andreas-hulle of sommer by die Unimog nie? Watse verskil maak al hierdie James Bond-stron… strooi? Luister die polisie in en is hulle so deur die ka… blare… so deur die blare dat hulle nie kan uitwerk om te kyk vir ŉ spul mense wat bymekaar staan langs die pad nie? As daar nog polisie is.”

“Ag Hartjie,” sê Tannie Alba, “dis hoe julle dit by die GPF gedoen het. Moenie iets breek as dit nie stukkend is nie. As dit werk, werk dit. En Oom At het altyd gesê radioprosedures is ŉ goeie ding. Dit lyk nie so, sommer so in die alledaagse verloop van dinge nie, maar in ŉ druksituasie is dit ŉ konstante en dit help om misverstande te vermy.”

Daarmee maak sy haar veiligheidsgordel los en begin die passasiersdeur oopmaak.

“Charlie Papa het gesê die drywers, Tannie.”

“Ag jong, elkeen van ons het ŉ rol om te speel. Ek is die Tannie Wat Nuuskierig is en Haar Neus Orals Insteek.

Nee Caruso!” sê sy vir die spierwit krulhaarmalteser wat mik om uit te spring. Die hondjie sit terug en gee vir haar die bedremmelde kyk wat altyd werk.

“Nou goed,” sê sy. “Maar dit reën buite en jy gaan soos nat hond ruik. En pasop vir karre.”

Caruso lyk nie te afgestoot deur die idee om soos ŉ nat hond te ruik nie en wip uit.

Wanneer sy vorentoe loop val die Nissan se parkeerligte op haar. Sy is so skraal en fier soos ŉ seekoeisambok, aangetrek in ŉ kakieparka en ŉ romp wat tot haar kuite net bo haar stapsteweltjies strek. Om haar lyf, bo-oor die baadjie het sy ŉ breë leergordel met haar Walther PPK in ŉ toeknipskede en op haar kop is ŉ swart laphoed. Alba Verhoef, 74 jaar oud, klein en taai in meeste geselskappe, is reg vir oorlog.

Gielie druk die knoppie op die deurhandvatsel en die venster sak met ŉ neuriegeluid af. Hy steek sy kop in die sagte reën in.

“Maar ek ís die drywer, Tannie Alba.”

Sy gaan staan, draai haar bolyf na sy rigting.

“Nou kom dan!”

Die elf voertuigbestuurders en Tannie Alba versamel binne twee minute langs die Unimog. Andreas Holtzschuh, die kort Duitser met die grys volbaard, trek ŉ ingeboude seildakkie langs die voertuig oop en Bart Kolver help hom om die stutarms in plek te kry en die seil in te haak. Die reën riffel saggies op die afdak waaronder die groepie teen die reën skuil.

“Wat is die situasie, Daan-Dirk,” vra Fred Bakkes die onderwyser en trek sy gordel, waaraan sy Beretta en ŉ werklik ontsagwekkende mes in ŉ leerskede hang, reg.

Daan-Dirk het homself so geposisioneer dat hy die res in die gesig kan kyk.

“Die situasie is dít,” sê hy, “ons weet nie presies wat aangaan nie. Ek het vir Joubert getaak om op sy motorfiets te gaan kyk wat aangaan. Dit kan ŉ ongeluk wees, dit kan net ŉ padblokkade wees, dit kan… feit is, ons weet nie. Maar ons moet besluit wat ons gaan doen as dinge… Suid neuk.”

“En die moerse ontploffing?” vra Chris Lourens.

“Ek sal nie kan sê nie. Dit kan net ŉ ongeluk wees. ŉ Brandstoftenk wat aan die brand geraak het, of iets.”

“Dit kon ŉ tenk gewees het,” sê Bakkes.

“ŉ Tenk?” vra Holtzschuh.

“ŉ Tenk ja. Met ŉ kanon.”

“Dit was nie ŉ tenk nie,” sê Andreas Vermeulen.

“Hoe weet jy?” vra Bakkes.

“Want ons is nie naby ŉ basis nie. Weet jy hoeveel werk dit is om ŉ tenk aan te ry?”

“Ás daar nog ŉ tenk is wat loop in hierdie army van Mickey Mouse,” sê Bart Kolver en spoeg ŉ vingerlitlengte pruimtwak op die teer en trap daarop asof hy probeer om ŉ kokkerot uit te roei.

Ses van hulle het hulle draradio’s by hulle en al die stelle raas skielik aan die gang.

“Errrmm… Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa…” sê Brian oor die lug.

Daan-Dirk se radiostel is oombliklik voor sy lippe.

“Charlie Papa stuur!”

“Charlie Papa Alfa, ek herlei berig van Alfa Victor 2 Bravo. Hy sê daar is… groot stront daarvoor.”

“Charlie Papa, bevestig, het hy gesê ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, roger dit. Hy het gesê ‘stront,’ ek herhaal ‘stront.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere besonderhede oor genoemde ‘stront?’”

“Charlie Papa Alfa, hy sê daar is ŉ hoeveelheid militêre voertuie met manne wat die voertuie gestop het en van kar tot kar gaan en die mense uitpluk en rondruk.”

“Charlie Papa, het hy enige verdere inligting oor die ontploffing, ek herhaal, ontploffing, wat ons waargeneem het?”

“Charlie Papa Alfa, hy reken dit was ŉ RPG 7, ek herhaal, ŉ Romeo Papa Golf nommer 7. Hulle het ŉ petroltenker daarmee geskiet. Hy sê hy het gesien hoe hulle nog een of twee voertuie geskiet terwyl hy waargeneem het, maar dit was gewone voertuie.”

“Charlie Papa, copy dit. Het hy enige verdere inligting oor die militêre voertuie?”

Die groepie onder die seilafdakkie langs die Unimog staan in ŉ stywer bondel terwyl hulle na die verwisseling luister. Brian herlei sy pa se vraag en daar volg ŉ radiodialoog tussen hom en Joubert vir wie hulle net sporadies en onduidelik hoor.

“Charlie Papa, Charlie Papa, Charlie Papa Alfa oor!”

“Charlie Papa stuur.”

“Charlie Papa Alfa, volgens hom is dit militêre voertuie, ten minste ses vragmotors, ŉ hoeveelheid bakkies en ŉ paar motors. Hy sê dit is nie soldate in uniform nie. Hulle het gewone klere aan, herhaal, gewone klere.”

“Charlie Papa, bevestig gewone klere. Vra of dit bravomense is.”

Brian hoef nie te vra nie. Hy antwoord dadelik.

“Charlie Papa Alfa, positief, zombies, almal van hulle. Meer as ŉ honderd reken hy, meer as ŉ honderd. Hulle beweeg met die ry af. Hy reken hulle is plus-minus 7 klieks van julle af, herhaal 7 klieks.”

“Bravomense?” vra Tannie Alba.

“Bravo vir ‘black,’ Tannie,” sê Gielie reg agter haar. “Dit was hulle kode vir zombies by die GPF. Daar is meer as ŉ honderd zombies daar.”

“Zombies?”

“Swartmense, Tannie. Swartes. ŉ Horde swartes.”

Voor Daan-Dirk die stuurknoppie op die radiostel kan druk verskyn Joubert se stem skielik duidelik en dringend.

“Oom Daan-Dirk! Oom Daan-Dirk! Julle moet van die pad af kom! Daar is voertuie op pad julle kant toe!”

Uit die agtergrondgeruis en die geknal van die XT se een silinder is dit duidelik dat hy aan die beweeg is en omdat sy uitsending duideliker word, lei die groepie af dat hy op pad terug is.

Dis op daardie oomblik wat radioprosedures te veel van ŉ beslommernis word.

“Joubert! Joubert! Watse voertuie?” sis Daan-Dirk in die mondstuk. “Is dit SAMIL’s?”

“SAMIL’s? Moer nee! Dis twee BMW’s en ŉ paar Hilux’e. Ek dink hulle gaan die pad agter julle toemaak. Hulle ry dat die skuim op hulle sit. Kom van die pad af! Hierdie bliksems vat nie stront nie!”

Agter Tannie Alba kyk Gielie oor haar skouer af en sien hoe sy haar hand op die greep van haar Walther sit.

Lees vervolgens Bodem 6: Die besluit

(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 4: Konvooi

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

– See more at: http://praag.co.za/?p=20898#sthash.qV2VRUaY.dpuf

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 3: Die recce en alle vorige episodes

Daan-Dirk staar vir ’n oomblik na die kersierooi agterlig van die Yamaha wat op die skouer van die snelweg langs die streep karre verbyry en dan kyk hy na die voertuie wat buffer teen buffer staan sover as die oog kan sien. Dis ’n groot verskeidenheid rygoed, verteenwoordigend van omtrent elke voertuigklassifikasie op Suid-Afrikaanse paaie. Die een ding wat hulle in gemeen het – die sedans, stasiewaens, nutsvoertuie, enkel- en dubbelkajuitbakkies, vier-by-viers en selfs ’n paar mediumswaar vragmotors en ’n bus of twee – is dat hulle volgeprop en hoog gelaai is met besittings. Daan-Dirk weet waarna hy kyk: ’n eksodus.

Die voertuie was anders, maar dis hoe die Franse paaie in 1940 gelyk het toe die stede se bevolkings uitgewyk het voor die aankomende, onstuitbare Duitse Wehrmacht. Dis mense op vlug en hy weet dat in die meeste gevalle is dít wat in en op die voertuie is, die enigste stoflike goed wat die voortvlugtendes oor het. Die Chaos het niemand oorgesien nie en bitter min was voorbereid.

“Hou julle radio’s aan,” sê hy vir Jack en JP en begin in die rigting van die Cruiser heel voor aan hulle eie konvooi aanstrompel.

Brian val langs hom in, die ene ritteltits van opgewondenheid.

“Ek dog Pa gaan hom dres, so uitgerek was Pa,” babbel hy.

“Napoleon moes nooit met sulke stront opgeskeep sit nie,” mompel Daan-Dirk. Voor Brian iets kan sê, gaan hy voort: “Hardloop na die Cruiser. Kry jou ma se radio. Gaan terug waar ek en jy was. As Joubert rapporteer en ons kan nie hier onder die boodskap kry nie, vertel wat hy vir my sê.”

“Goedgoedgoed.”

“Brian!”

“Ja Pa?”

“Ek wil radiodissipline hê. Niks se geklets of snaakse stories nie. Jy sê vir my wat hy sê, elke woord net so en geen stertjies of jou eie idees by nie. Nè?”

“Pa, ja Pa. Kan ek ’n stuk saamvat?”

Daan-Dirk dink vir ’n oomblik. Benewens sy Glock het hulle in die Land Cruiser nog ’n 9-millimeter Astra Model 100 kompakte pistool wat Edna by haar hou, ’n Mossberg 500 pompaksiehaelgeweer en ’n Voere AM180 .22 karabyn.

“Vra jou ma vir die Astra.”

“Ek het gedog die Voere.”

“Nie nou nie. Jy weet hoe voel Marnu daaroor.”

Sy jongste seun het die afgelope paar maande ’n affiniteit vir dié eienaardige geweer ontwikkel en sedert hulle by hulle huis – die huis wat hulle gehad het – weggetrek het, het hy dit by hom vasgeklem.

“Astra. Het dit.”

Brian slaan oor na ’n stywe drafpas in die rigting van die stasiewa.

Daan-Dirk stap langs die ry voertuie in hulle konvooi verby en begin, vir die soveelste keer, om ’n bestekopname te maak. Hy het vereistes gestel om by die konvooi aan te sluit: Genoeg brandstof vir ’n duisend kilometer, kos vir twee weke, die nodige kamptoerusting en soveel vuurwapens as wat elkeen kon saambring. En ’n vier-by-vier-voertuig. Dít was die hoofvereiste. Hy, in oorleg met Harry Duval, was van mening dat hulle soms alle paaie sou moes vermy en die vermoë moes hê om deur die veld te ry. Natuurlik is daar ’n verskil in interpretasie oor watter voertuie vir ruwe terrein geskik sou wees en natuurlik het hy te maklik ingegee, veral ten opsigte van die voertuig net voor JP se Ramkat in die ry.

Dit is ’n goudkleurige Nissan X-Trail, volgens alle verslae ’n skaflike padmotor maar volgens dieselfde verslae, al is dit ’n vier-by-vier, redelik tot volslae hopeloos in die veld. ’n Regte sawweryer as daar ooit een was. Maar daar is dit nou, sy verantwoordelikheid, bestuur deur ‘n rou soutie, Barry Hackett, met vrou en twee laerskoolseuns met een, enkele Ruger Merk 2 .22-skyfskietpistool om die hordes mee aan te durf.

Voor hulle is twee identiese voertuie wat meer gesag afdwing. Daan-Dirk stap by die 1996 Nissan Patrol verby. Dis ’n goeie, ouskoolstasiewa met ’n 4,2-liter-dieselenjin. Dis ’n voertuig wat allerweë in veldrykringe gesag afdwing. Die enigste haakplek is dat dit deur ’n 17-jarige seun, Gielie Degenaar, bestuur word. Die aanvullende bemanning is Tannie Alba Verhoef, 74, en haar skoondogter, dokter Jana Verhoef. En die malteser, Caruso. Daar is darem, weet Daan-Dirk, ’n oudtydse Walther P38-pistool wat aan Oom Attie Verhoef behoort het, ’n Walther PPK, ’n Browning semi-outomatiese 12-boor haelgeweer en ’n .308 Ruger Nommer 1 ook in die kar.

Voor hulle is ’n identiese Patrol. Dit het eers ’n petrolenjin gehad, maar met die uitbreek van die Chaos het Bart Kolver dit een aand met min oënskynlike moeite uitgepluk en ’n dieselkragpak geïnstalleer. Daar is twee insittendes van die Boheemse soort: Deon en Atta Stetner, kunstenaars, handkunsvervaardigers en smouse. Hulle wapens van keuse is, en Daan-Dirk sukkel steeds om dit te glo, ’n paar messe, ten minste vier swaarde, ’n Middeleeuse bal-en-kettingknuppel, ’n oorloghamer en ’n versameling langboë. Deon Stetner is, volgens die visitekaartjie op varkleer wat hy vir almal uitdeel, ’n “medievalist”.

Daan-Dirk kom nou by die voertuig wat sy hart die blyste maak. Dis ’n bonkige Unimog wat as ’n huiswa uitgerus is, die eiendom van ’n Andreas Holtzschuh wat sy geld met ’n ingenieursaak gemaak het, vergesel deur sy Engels Suid-Afrikaanse vrou, Alice, en hulle drie hoërskoolkinders, Dieter, Dalene en Ellen. Dit is die voertuig om die berge van Afrika mee plat te maak en die valleie mee op te vul. Behalwe vir die majestueuse onderstel en hoëladingaste, die onvernietigbare ratkas en die magtige sessilinderdieselenjin, is dit swierig toegerus met elke troeteltoestel wat die bedorwe reisiger kan nodig kry. Aan boord is ’n Sig-Sauer 9-millimeter, ’n manjifieke dubbelloop-Krieghoff in 9,3 x 62 mm en ’n .22 Mauser.

Die oudste voertuig in die versameling is ’n verbleikte ou Chevrolet K20-bakkie. Die eienaar/bestuurder is Bart Kolver, ’n immerlaggende werktuigkundige wat nooit in iets anders as ’n stukkende T-hemp en ’n kortbroek van die soort wat vir safaripakke gemaak is, te siene is nie. Hy ry alleen en daar was, om eerlik te wees, geen vrywilligers om die tog saam met hom aan te pak nie. Bart kan die morsigste, mees vulgêre mens wees wat Daan-Dirk ooit ontmoet het. Dis nie dat hy Boxer-twak rook, pruim of snuif nie – hy doen al drie, soms gelyktydig en hy punktueer sy gesprekke dikwels deur ’n swaar boud eenkant toe te draai en ’n rammelende buikwind te los. Hy het ’n vrou, Alie, maar sy was in die Kaap toe die Chaos in hulle omgewing begin het, en hy het haar aangesê om daar te bly totdat hy haar kan herwin. Bart Kolver was ook die eerste persoon wat Daan-Dirk gewerf het om by die konvooi aan te sluit. Kru soos wat hy is, het hy die verstommendste hande wat blykbaar enige iets kan maak of regmaak. En agter op die Chev is ’n groot kappie, deur Bart self van plaatmetaal gemaak en daarin het hy genoeg gereedskap en toerusting om ’n vliegdekskip oor te doen. In Alie se afwesigheid word hy vergesel deur ’n Chihuahua-hondjie met die naam Omo en ’n buierige rifrug, Vicegrip.

Chris en Sandy Lourens se Land Rover Defender 90, TD5 is die vyfde voertuig van voor af. Sy besit ’n klein klerewinkel en hy is ’n middelvlakbestuurder in ’n kitskoskettinggroep se hoofkantoor. Hulle is bewapen met ’n geërfde .303 Lee Enfield Mk 4.

Die voertuig met die mees komplekse personeelaanvulling is die olyfgroen 1990 HJ75 Land Cruiser-bakkie. Styf saamgepers op die enkel ry sitplekke is Andreas Vermeulen, wildlewefotograaf en beroepsjagter, sy vervreemde vrou Lilian en haar minnaar Don van der Merwe, prokureur. Andreas het sy getroue CZ75-pistool in ’n skede aan sy sy en agter die sitplek ’n deeglik gebruikte .375 BRNO-geweer, ’n Beretta-dubbelloophaelgeweer en ’n semi-outomatiese .22 Remington. Van der Merwe het ’n 10-mm-Glock by hom. Agter op die bak, in ’n holte tussen al hulle bagasie en toerusting, skuil Andreas se groot, rooi Dobermann Pinscher, Rattus.

Die volgende voertuig is so onvanpas vir die doel van die konvooi as wat Daan-Dirk ooit in ’n nagmerrie kon droom. Dit is ’n peperduur, dofswart Mercedes-Benz ML 6,3 AMG met gebeitste vensters; laag op wye laeprofielbande rondom allooivellings. Daan-Dirk sou geweier het dat so ’n voertuig saamry, maar dit het by hulle ingeval toe hulle vertrek het, geloods deur Costa Karedes, ’n Siprioot wat ’n fortuin met ’n plastiekfabriek gemaak het, sy vrou Ragel en hulle tweelingtienerdogters, Kelly en Cara, albei reeds gesogte tydskrifmodelle. Costa was een van die stigterslede van hulle buurt se Gemeenskapspolisiëringsforum, die orgaan waar meeste van Daan-Dirk se konvooilede gewerf is. Hy is ’n joviale, gerespekteerde, hardwerkende en baie gewilde lid van die Forum – maar ai, daardie uitspattige motor, daardie skakersmagneet. Sy handwapen is net so uitspattig – ’n .44 Magnum Desert Eagle-pistool. Die enigste sinvolle ding aan boord is sy AR15-stormgeweer wat hy op een of ander manier ingevoer het.

Die laaste voertuig voor Daan-Dirk by sy Land Cruiser kom, is darem meer konvensioneel, ’n ivoorkleurige Land Rover Defender 110 Tdi, wat hy as skaflik sou beskou het as hy ’n goeie opinie van ’n Land Rover gehad het, wat hy nie het nie. Hy is ’n Toyota-man, ná alles.

Daan-Dirk kom by sy voertuig, draai om en tuur in die nat donkerte in na die tien waens agter hom. 36 siele, en hy, hy is verantwoordelik vir hulle almal.

Lees vervolgens Bodem 5: Die berig

(Lees môre die volgende episode van Bodem)

Bodem 3: Die recce

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’ en alle vorige episodes

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

Daan-Dirk moes nie gevra het nie, en eintlik het hy dit besef, maar toe vra hy buitendien: “Harpoen? Hoekom sal ek jou Harpoen noem?”

“Dis my nom de guerre Oom.”

“Nom-se-watse-wat?”

“Nôm-de-ghwêr, Oom. Dis ’n oorlogsnaam.”

“Ek weet wat ’n nom de guerre is, Joubert.”

“Dis goed Oom, want ek het nou een. En die naam is Harpoen. Nie Joubert Els nie. Net Harpoen. Joubert Els bestaan nie meer nie. Joubert Els behoort aan ’n tyd wat verby is.”

“Ons het almal nom de guerres,” vul Jack aan. “Ek is Domkrag.”

“Firestone,” sê JP.

“Domkrag is maar net die Afrikaans vir jack,” sê Jack. “Deel van die misleidingsplan.”

“Stiletto,” sê Jeanelle. “Stiee-LET-houuu.”

Die wêreld vergaan en hulle ruim tyd in om hom te terg? Daan-Dirk voel hoe sy dringendheidsgevoel en frustrasie soos seestrome teen mekaar vas druis en in hom opstoot. Hy hou sy groot, nat kop agteroor vir ’n oomblik en hy suig asem diep in sy longe in. Sy kop kantel terug en hy probeer weer.

“Joubert. Harpoen. Kan jy help?”

“Sê maar, Oom.”

Dit behoort nie so moeilik te wees om iets vir iemand midde-in ’n krisissituasie – wel nóg nie ’n krisis nie, maar ‘n potensiële – te verduidelik nie, maar Daan-Dirk Viljoen vind gou uit dat dit kan wees. Dis nie dat Joubert Els klipsteenonnosel is nie, dit weet Daan-Dirk. Daar is niks fout met die masjinerie tussen die jongman se ore nie, dis net dat hy blykbaar ’n patologiese onvermoë het om enige iets ernstig op te neem, en selfs dáárvoor kan jy hom nie kwalik neem nie: hy is JP Els se seun en JP Els is… wel, JP Els is JP Els.

“Joubert, asseblief Joubert, ry en kyk wat daar voor gebeur en rapporteer terug sodat ons ’n ingeligte besluit kan neem.”

“Sorry, Oom.”

“Hoe bedoel jy? Bedoel jy jy kán nie? Want luister, Joubert, dit is donker en dit is nat, maar as jy stadig ry…”

“Dis nie dat ek nie kan nie, Oom…”

“Nou wat?”

“… dis dat ek nie mag nie.”

“Jy mag nie? Jou pa het gesê jy mag!”

“Joubert Els, toe hy nog bestaan het, het ’n pa gehad. Harpoen het nie ’n pa nie. Harpoen het net een nag in ’n bliksemse swaar donderstorm verskyn, van waar weet niemand en waarheen hy op pad heen donner, weet ook niemand.”

“Hoe bedoel jy dan jy mag nie?”

“Ek is nie ’n recce nie, Oom,” sê Joubert en trek die kappie van sy poncho terug. “Ek is ’n tiffie.”

Op sy kop het hy ’n ou swart weermagbaret met ’n blink embleem van ’n steierende perd teen ’n weerligstraal in die agtergrond. Daan-Dirk onthou dat JP en Jack in die Tegniese Dienskorps van die SAW was.

“So..?”

“Dis die recces, Oom. Hulle hou nie daarvan as tiffies recce-werk doen nie. En ’n mens koer nie die recces se moer nie, Oom, nie as jy ’n tiffie is nie.”

Daan-Dirk gaan heel redelik voort om sy humeur te verloor.

“Jou moer! Jou absolute moer! Ek het nie tyd nie, net geheel en al en glad nie tyd vir jou stories nie! Ek weet nie of jy dit besef nie, maar ons is in ’n situasie, ’n gevaarlike, ’n lewensgevaarlike situasie, ’n dodelike situasie! Daar is ’n tyd en ’n plek vir alles en hierdie is nie die tyd nie, hierdie is nie die plek nie, hierdie is nie die situasie vir jou blerrie donnerse storietjies nie! So sê of jy gaan ry en gaan kyk en of jy nie gaan ry en kyk nie want as jy nie gaan ry en kyk nie moet ek ’n ander plan maak!”

Sy uitbarsting laat hom vinnig praat, in ’n staccato-ritme en hy hou maat deur die pypkar op elke klem te wieg met albei sy groot hande op die rolstaaf.

“Jy kan hom ’n recce maak,” sê Jack bedaard terwyl hy op die voorste sitplek ronddobber saam met die wiegende voertuig.

“Hoe!de!moer!maak!ek!hom!’n!recce?!”

“Jy is die hoofgeneraal van die konvooi en ’n konvooi se hoofgeneraal kan vir iemand ’n slagveldbevordering gee. Al wat jy moet doen, is om te sê hy is ’n recce, dan ís hy ’n recce. Jy kan die papierwerk môre doen.”

Daan-Dirk staan ’n halftree terug, skop venynig teen die agterwiel van die pypkar, maak ’n pirouette, skop die wiel weer, gooi sy hande in die lug, brul soos ’n Brahmaan-bul wat koei geruik het, skop die agterwiel weer… maar wat kan hy doen?

Diep-diep asem.

“Harpoen,” sê hy terwyl hy soos ’n geprikte strandbal blaas, “jy… is ’n recce!”

“Moer! Dankie Oom!”

Joubert draai op die sitplek na Jeanelle, trek haar teen hom vas en soen haar met swier en passie.

“PVR vir my Masterchef,” sê hy. “Ek moet nou eers ry. Recce-dinge. Want ek is mos nou, jy weet, ’n recce.”

Jeanelle giggel.

Die motorfiets is ’n tagtigsmodel-Yamaha XT 500, dofswart geverf en met knoppiesbande. Die voorwiel is in ’n stellasie geheg sodat dit agter die pypkar gesleep kan word. Jack, papgereënde sigaret wat op die onderlip wip, sonder om aangesê te word, help vir Joubert om die voorwiel uit die stellasie los te maak.

Joubert staan vir ’n oomblik langs die fiets en swaai dan sy been bo-oor. Hy draai die skopslinger met sy voet in posisie, aarsel ’n oomblik en skop dit af. Die eensilinder-, tweeslagenjin klap en kletter aan die gang. Joubert gee die versneller ’n stewige draai of twee en die motorfiets brul uitbundig.

JP gaan staan by hom.

“Het jy jou stuk?”

Joubert maak seker die motorfiets is in neutraalrat en trek sy poncho weg. Daar is ’n lang rewolwer in ’n toeknipskede aan sy sy. Daan-Dirk weet dit is ’n Ruger Blackhawk .357-enkelaksierewolwer. Onprakties, na sy mening. Ses skote maksimum en stadig om te herlaai. Maar JP het die grootboet van dié model, ’n Super Blackhawk in .44 Magnum. Niks sal vir Joubert van sy Ruger laat afsien nie. En dit is baie akkuraat met brutale slaankrag en daar is nie omstandighede op die planeet wat dit sal weerhou om te vuur nie.

Daan-Dirk vroetel in sy baadjie se sak en hou ’n SinoCraft KX-4001-handradio na Joubert toe uit. Elke voertuig het minstens een só ’n stel.

“Vat,” sê hy. “Ek sal luister op die Cruiser se radio. In hierdie weer en met hierdie terrein reken ek dit het so 10 klieks reikafstand. Ek gaan, net om seker te maak, vir Brian op die hoogtetjie sit. As hy jou kan hoor en ons nie, sal hy die boodskappe herlei.”

“Waarvoor moet ek kyk?” vra Joubert, die planeet se nuutste recce.

“Kyk of jy sien wat gebeur het, wat aan die gang is, of ons kan ry. As daar mense in uniform is, probeer tel hoeveel, hoeveel voertuie, wat hulle doen…”

“Moet ek ’n gevangene bring!”

“Hè?”

“Dis wat recces doen, Oom. Hulle sluip in, gryp ’n arme donnerse perd wat in sy tent sit en vir sy ma ’n briefie skryf, sleep hom terug en moer hom tot hy sê wat hulle wil weet.”

“Is jy nooit ernstig nie?”

“Altyd ernstig, Oom,” sê Joubert, klik die motorfiets in rat, draai die versneller en ry langs die streep motors die reënnag in.

Lees vervolgens Bodem 4: Konvooi

Bodem 2: ‘Noem my Harpoen’

´n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Lees eers Bodem 1: ‘n Vuurtoring vol skel oranje vlamme

Die toring van vuur word dof en in die lig daarvan, vir ’n oomblik, kan die rollende bolle swart, olierige rook gesien word.

Daan-Dirk maak sy hand vol met die nat mou van sy seun se T-hemp.

“Kom!”

Hy stoot vir Brian in die rigting van die motors teen die helling af. Hulle trippel en gly teen die skuinste af.

“Wat was dit?” vra Brian, en selfs hy hyg nou.

“Ek weet nie!” sê Daan-Dirk uitasem. “Geen idee nie. Maar dis niks goeds nie.”

“Wat gaan ons doen? Teruggaan?”

“Nee! Nee. Kan nie teruggaan nie?”

“So wat?”

“So ons moet uitvind wat daar voor aangaan, dan kan ons besluit.”

“Hoe gaan ons uitvind? Ons sal nooit tot daar voor kan ry nie…”

“Oom JP.”

“Oom JP en sy bike?”

“Ja. Ja.”

Dié keer is Daan-Dirk nog slordiger, maar aansienlik vinniger oor die heining. Hy slingerdraf op die skouer van die pad langs ’n paar treë agter Brian na die agterkant van hulle konvooi. So ver as wat hulle draf gaan passasierskantvensters oop, party met die woergeluid van elektriese motors, maar meeste geluidloos oopgedraai met goeie ou vensterslingers.

“Bly in julle motors! Bly in julle motors!” gebied Daan-Dirk en Brian neem die rympie op: “Bly in julle motors! Bly in julle motors! My pa sê bly in julle motors!”

Verskrikte uitroepe en vrae volg hulle tot by die stertvoertuig waar die atmosfeer heeltemal anders is.

Dié ryding is die veelgeroemde Ramkat, ’n pypstellasie sonder dak of deure gebou op die onderstel van ’n pre-97-Hilux-4×4 met ’n ligte 3C-turbo Toyota-dieselenjin. Dis nie ’n verkeersligrenmasjien nie, maar sonder oorhangvoor- of agterkant en lig soos wat dit is, het dit in die hande van die geskikte bestuurder verstommende veldryvermoë. JP Els is dáárdie drywer. Hy en sy boesemvriend van laerskool af, Jack Janse van Rensburg, het dit uit verveeldheid vir veldrenne gebou en was toe so suksesvol daarmee dat hulle vir twintig jaar nasionaal hulle klas oorheers het.

JP Els, permanente bier in die hand, soos altyd in denimkortbroek en leerstewels, maar uit erkentlikheid teenoor die reën nou met ’n donkerblou waterwerende poncho en breërandhoed, sit heel ontspanne agteroor teen die leuning van die pypkar, sy regterbeen gemoedelik gebuig en sy voet op die bokant van die lae buiteraam. Hy het ’n alewige glimlag op ’n gesig wat steeds aantreklik is met dik winkbroue en welige snor. JP het op sy dag gemaai onder die poppe van Germiston en kan nog steeds ’n slag of twee slaan by langbeenmeisies van die volgende geslag.

As JP iewers is, is die kanse dat Jack in die omgewing is en dit is nou die geval: In die passasiersitplek om presies te wees. Op die sitbank agter hulle is Joubert, JP se lang, bruingebrande seun en sy bruinhaarmeisie Jeanelle.

“Daantjie-Dirk,” sê Jack en onder sy poncho, soortgelyk aan JP s’n , stoot hy sy arm uit en hou ’n bottel Sedgwick Old Brown Sherry uit, “kry vir jou ’n bietjie reënjas.”

“Nie nou nie!” hyg Daan-Dirk.

“Moerse slag nou net,” sê Jack. “Julle gehoor?” Hy is kort, gemoedelik dik met harige arms en onder sy deurdrenkte en verbleikte rooi pet, bles met ruie grys krulhare in ’n soom langs die slape en agterom die skedel. Sy ware roeping in die lewe, sedert kindsbeen, was om die voortvarende JP te briek en om agterna te help om die gemors op te ruim.

Daan-Dirk gaan staan uitasem by die pypkar en hou die dik pyp van die rolstellasie vas en praat bo-oor Jack met JP.

“iets is aan die gang,” sê hy.

“Genuine Ouboet?” sê JP en Daan-Dirk weet hy word liggies geterg. “Net ’n moerse slag, vlamme net waar jy kyk, karre wat stilstaan orals, en jy spin my iets is aan die gang.”

“Ja.”

“Nou sê my, hoe dink jy, wat donner wie nou rond daar voor?”

“Dis wat ek nie weet nie. Dis hoekom ek met julle kom praat het.”

“Niks op die radio nie, Ouboet, nie dat ons ’n radio het nie, net ’n kassetdek, en as ons ’n radio gehad het, nie dat dit iets sou opvang nie, nie vandat die stront begin het nie.”

“Dit help nie jy vra ons nie,” dra Jack by. “Ons het nou net hier gekom. Sweer.”

“Dit was nie ons nie, Oom,” sê Joubert van die agtersitplek af, in die gees van die oomblik.

“Nee, niks op die radio nie,” sê Daan-Dirk. “Jy’s reg. Alle stasies is van die lug af of dit is net propaganda. ‘Maak dood die kokkerotte’-goed.”

Luister,” en hy kyk vir JP deur die kantgordyn van reën. “Ons moet besluit wat om te doen.”

“Wat Ouboet?” vra Jack. “Omdraai?”

“Nee! Dis nie ’n opsie nie.”

“Ek luister Ouboet,” sê JP en hou die blikkie Black Label teen sy lippe.

“Voor ons enige besluite kan maak, moet ons weet wat aangaan, moet ons inligting hê.”

“Ek hoor wat jy sê. Waar’s die recces as jy een nodig het.”

“Ek het gewonder of jy nie jou motorfiets wil vat en kyk of jy naby genoeg kan kom aan wat daar voor aangaan en ons laat weet nie.”

“Op die thumper?”

“As jy dink jy kan dit maak.”

“Nie ek nie pappie,” sê JP.

“Hoe bedoel jy nie jy nie?”

“Nie nou nie. Môre miskien?”

“Môre! Hoekom môre?”

“Nou te gesuip. Nie gehamer nie, net te dronk vir ’n XT in die nag.”

“Nou kan ek die motorfiets vat?”

“Jissim nee! Jy sal jouself afskryf. En toerleiers is min. Jy sal ook my XT afskryf en vandat die Chaos begin het, dink ek nie ek gaan sommer weer een kry nie.”

“Nou wat moet ek doen! Ons moet, ons móét uitvind wat daar voor is!”

“Vra die recce op die agtersitplek.”

“Joubert? Is hy nie ook gesuip nie?”

“Hy is. Maar hy’s jonk en gesuip. Dis orraait om ’n XT in die donker in die reën te ry as jy jonk en gesuip is. Jy moet net nie moertoe en gesuip wees nie en ek is gesuip en moertoe. Moertoe soos jy.”

“Sal Joubert dit doen?”

“Vra hom,” stel JP voor. “Hy is hier naby.”

Daan-Dirk kners sy humeur vas, laat los die pypkar se rolstaaf en stap om na die anderkant van die voertuig.

Joubert, vroeg in sy twintigs en ’n jonger, skraler en effe langer weergawe van sy pa in ’n reënparka en deurdrenkte jeans kyk op na hom.

“Joubert,” sê Daan-Dirk, “sal jy gaan.”

“Noem my Harpoen,” sê die jongman.

Lees vervolgens Bodem 3: Die recce