Koningin Elizabeth mag beskerm word teen kritiek in die parlement omdat sy Brits is, maar nie president Jacob Zuma nie, sê die ontleder Shadrack Gutto.
Gutto het gereageer op die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe se oproep oor die naweek om Zuma te beskerm teen vernedering deur opposisiepartye in die wetgewer.
“Suid-Afrika het ‘n baie verskillende grondwetlike geskiedenis, en Zuma kan nie dieselfde behandeling as die koningin [Elizabeth II] as hoof van die staat in die Britse parlement opeis nie,” het Gutto gesê.
Daar is niks verkeerd met ‘n oproep om respek vir die kantoor van die president nie, sê Gutto, maar vir Zuma is dit problematies.
Gutto het, waarskynlik sonder dat hy dit besef, ‘n yslike vraagsteken geskep oor die monarg se rol in die Skotse referendum waar sy ook ingemeng het om haar mening te gee en kiesers te beïnvloed sonder dat sy self verkies is tot haar posisie.
Na afloop van die ANC se NUK-vergadering Saterdag het Mantashe ‘n verklaring uitgereik waarin die nasionale uitvoerende gesag waarsku teen ‘n “tendens van negatiewe blootstelling om die hoof van die staat te minag en met die bedoeling om te verneder”.
Zuma en adjunk-president Cyril Ramaphosa is die afgelope weke die teiken van die Ekonomiese Vryheidsvegters in die parlement wat die instelling ontwrig met onwettige en barbaarse gedrag.
Gutto het gesê die EFF het die ANC-leiers se optrede “baie sterk bevraagteken” en dit is belangrik dat die president antwoord.
Die ANC het nie reageer op versoeke vir kommentaar nie.
Pres. Jacob Zuma wil hê “God moet weer sy seun aarde toe stuur net om ons almal hierdie keer van ons sondes te kom reinig”.
Die president het sy besoek aan Rusland met ‘n dag verkort om Suid-Afrikaanse hoë kommissarisse en ambassadeurs toe te spreek.
Hy het ‘n beroep gedoen om die land se ekonomie in die buiteland te bevorder. Hy het die hoofde van 126 missies op ‘n konferensie in Pretoria toegespreek.
Zuma sê dit uiters noodsaaklik om ‘n positiewe omgewing vir ekonomiese groei te skep sodat werkloosheid, armoede en ongelykheid uitgeskakel kan word. Hy het die hoofde ook daaraan herinner dat die land se buitelandse beleid op die Vryheidsmanifes gebaseer is.
Hy het nie oor sy Russiese besoek uitgewei nie, maar sekere figure soos die minister van handel en nywerheid, Rob Davies, was merkbaar afwesig tydens sy besoek.
Zuma het bevestig dat hy ‘n Christen is.
“Ek weet hulle sê Jesus sal terugkom om ons te kom haal. Maar ek weet nie hoeveel sal agterbly nie. Miskien die meerderheid,” het aan ‘n laggende gehoor gesê.
“Dié keer [moet hy kom] nie om ons almal te kom haal nie, maar net om ons te kom reinig van ons sondes, want ons het meer skade as vroeër veroorsaak.
“Hy moet net vir ‘n paar jaar kom om ons te help sodat ons almal reg is as Hy finaal kom.” Die president het dit betreur dat mense soveel sondiger optree as voorheen.
Hy het gesê dit is daarom net so belangrik om Suid-Afrika se geskiedenis te verstaan en daarom is dit belangrik om die hedendaagse grondwetlike demokrasie in Suid-Afrika te verdedig.
‘n Nuwe komitee oor Magte en Voorregte wat deur die parlement aangewys is, sal vergader om klagtes en optrede teen parlementslede van die EFF te ondersoek.
Die komitee is aangewys om die gedrag van 25 EFF-lede tydens president Jacob Zuma se vraetyd te oorweeg.
Die Speaker van die nasionale vergadering, Baleka Mbete het verlede Dinsdag bekend gemaak dat die saak na die komitee verwys is en dat sy oorweeg om die lede te skors.
Die voorsitter, Lemias Mashile sê die komitee sal oorweeg of die lede geskors moet word of nie.
Intussen het die EFF se ultimatum aan Mbete is tot Maandag verleng sodat sy kans het om te reageer.
Die EFF eis dat sy haar planne moet terugtrek om die lede te skors. Die party sê Mbete het om uitstel gevra nadat sy nie aan gister se spertyd kon voldoen nie.
Die EFF het gedreig om hulle na die hof te wend vir ‘n interdik teen ‘n skorsing.
Zizi Kodwa, ANC-woordvoerder, het gesê die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela “speel slagoffer”, nadat die soveelste brief oor Nkandla “uitgelek” het en Madonsela weier om die bron te onthul.
Kodwa sê bykans al die Openbare Beskermer se ondersoeke het voortydig uitgelek en nie eenkeer het sy verantwoordelikheid daarvoor aanvaar nie.
Die ANC het die OB skerp gekritiseer en haar van partydigheid beskuldig nadat ‘n brief weer aan die media gelek is vir die soveelste hoofstuk van die Nkandla-sage.
Die OB wat ‘n veldtog voer om van Zuma ontslae te raak, word deur Julius Malema en die EFF gesteun.
Elke brief van die OB word klokslag aan die media “gelek” om aan Madonsela die geleentheid te gee om haar veldtog deur die media te voer.
“Sy het die brief laat uitlek en moet verantwoordelikheid aanvaar. Dis nie die eerste keer dat sy inligting laat uitlek nie,” het Kodwa gesê.
Madonsela het na bewering aan Zuma geskryf dat hy haar aanbevelings betwyfel dat hy van die geld behoort terug te betaal wat aan sy privaatwoning op Nlkandla bestee is.
Die ANC het in ‘n verklaring gesê dis verregaande om te sê dat die vertroulike brief deur ‘n ANC-lid uitgelek is. Die party eis dat Madonsela haar bron bekend maak.
Oupa Segalwe, woordvoerder van die OB, het in reaksie gesê Madonsela weier om die bron te gee. Sy het gesê sy is vertroulik vertel wie dit is en dus “gaan sy dit vertroulik hou”.
Die ANC het sy kommer uitgespreek oor hoe Madonsela die OB-kantoor bestuur.
Die ANC het gesê hy vermoed die OB hanteer Nkandla as ‘n “persoonlike saak buite haar grondwetlike mandaat” en die party het haar neutraliteit in twyfel getrek.
Sy het bewerings ontken dat ‘n veldtog in die media voer en gesê sy “is vertroulik ingelig ‘n senior ANC-lid het die vertroulike brief aan die media uitgelap”.
Die ANC het die openbare beskermer (OB) Thuli Madonsela se beheptheid met Nkandla veroordeel en gesê sy hanteer dit asof dit ’n persoonlike kwessie is.
Madonsela en Julius Malema van die EFF span tans saam om die Nkandla-molshoop ‘n berg te maak.
Zizi Kodwa, nasionale woordvoerder van die ANC, het Sondag gesê hulle vermoed Madonsela hanteer Zuma se Nkandla-antwoord as ’n “persoonlike saak buite haar grondwetlike mandaat”.
“Haar ongehoorde gedrag ontlok vrae oor haar neutraliteit asook oor haar geloofwaardigheid en die doel van haar verslag,” het Kodwa gesê.
Madonsela het in die brief onder meer gesê Zuma “ondermyn” die Grondwet deur die minister van polisie opdrag te gee om haar bevindings te evalueer, maar het vreemd genoeg geen kritiek gehad vir Malema se aapstreke in die parlement nie.
Malema het Zuma verlede week doodgeskree toe hy vrae oor Nkandla wou antwoord. Die presidensie het die antwoorde later per epos uitgestuur. Ten spyte van Zuma se samewerking sê die OB hy “ignoreer” haar verslag.
Zuma het vroeër gesê die minister van polisie moet besluit of hy wel ’n deel moet terugbetaal, asook hoeveel.
Madonsela eis nou Zuma moet binne twee weke redes aan die parlement verskaf hoekom hy nie so ’n terugbetaling moet doen nie.
Stone Sizani, ANC-hoofsweep, het gesê die OB probeer aan die parlement voorskryf wat om te doen, in plaas daarvan om die instelling se gesag te aanvaar.
Sizani het gesê die OB-verslag het reeds in die parlement gedien en ’n ad hoc-komitee gaan dit oorweeg en voorstelle doen. Hy sê haar jongste veldtog, die brief, is onverklaarbaar. “Dit skep ’n gevaarlike presedent dat haar kantoor verhewe is bo die parlement.
“Die ironie is dat die OB se brief aan die president ernstige beskuldigings insluit oor sy beweerde ondermyning van demokratiese instellings, maar sy kies self die pad van ondermyning van die wetgewende gesag, die parlement, en sy grondwetlike prosesse.”
Mbuyiseni Ndlozi, EFF-woordvoerder, het gesê die OB se brief regverdig die standpunt wat die EFF verlede week in die parlement ingeneem het oor Nkandla.
Pres. Jacob Zuma is tans in Rusland tot Woensdag. Daar was onlangs bespiegelings oor Zuma se gesondheid.
Zuma sal pres. Wladimir Poetin vir bilaterale gesprekke ontmoet, het die departement van internasionale betrekkinge en samewerking bevestig.
Rapport sowel as die Sunday Times het dié week Julius Malema en die EFF se delegitimering van die parlementêre stelsel in Suid-Afrika verwelkom.
Dit is natuurlik geen toeval dat albei koerante skielik presies dieselfde gedagtes oor Malema se ontwrigting koester nie.
Iewers vanuit die bose skaduagtige buiterbeheerkamer van Suid-Afrika, waar veral buitelandse belangegroepe heers, moes ‘n opdrag gekom het om dit aan lesers te verkoop dat die rewolusie ‘n uitstekende idee is.
Sonder ironie skryf Rapport se politieke apparatsjiek Pieter du Toit: “[Malema] se biersaal-politiek die afgelope week was moontlik die begin van die einde van ons kwasi-Westminster-styl van parlement hou. En dit is dalk goed so.”
Werklik? Het die Grondwetters en Wigte-en-teenwigte-toneelgeselskappie tou opgegooi dat hulle skielik anargie innooi? “Biersaalpolitiek” is ‘n vriendelike term vir kras geweld en die laagste polarisering tussen swart en wit. Dis moeilik omkeerbaar.
“Malema se voorkeur is biersaal-politiek. Nie mooi nie, maar kom ons kyk wat hy regkry.” Is dit Rapport se onbesonne argeloosheid of begryp die handlangers wat van hulle verwag word?
Daar is sommige mense wat hoop dat as daar ‘n vlaag van swart-teen-wit geweld kom, sal wittes mobiliseer omdat die lae intensiteit van geweld op die oomblik teen die wit demografie werk. Dis veral mense wat geen benul het van hoe om propaganda te bestuur nie.
Om die wit demografie tot nul te kry was immers nog altyd Rapport se langtermyndoelwit sedert 1994. Dat hulle genoop voel om wittes met groter ywer as tans te demoniseer as verhoogde rassekonflik aanbreek, beteken dat iemand in ‘n rookgevulde kamer besluit het dit is tyd om heeltemal van Afrikaners ontslae te raak.
Dit lyk asof die veelvolkige werklikheid te naby aan die reënboogdroom gesny het, want daar is ‘n koors vaardig onder Boerehaters om Zuma uit te skop.
Dis alles goed en wel, maar om Zuma met Malema te vervang is kwalik ‘n beter opsie. Die nuwe plan is kennelik om grondgryp te versnel met ons eie Mugabe-in-rooi. Zuma is te traag met sy etniese reinigingsplan, lyk dit.
Die Sunday Times is nog meer beslis:
In an interview published yesterday, Malema vented bitterly, […] telling the Sunday Times that Zuma did not have what it takes to be president and that the prospect of his serving a term was “scary and traumatic”.
And yet there is truth in what Malema now says. It is exactly what many South Africans feared to be the case when former president Thabo Mbeki was vanquished at Polokwane – that Zuma as a compromise candidate would not be good for the country.
Unfortunately, it is too late to turn back the clock. But what can certainly be avoided is to continue with a compromised candidate who has done little to move South Africa forward.
This country can ill afford another term of Zuma.
As Suid-Afrika nie vir Zuma kan bekostig nie, gaan Malema onbetaalbaar duur wees.
Die Spesiale Ondersoek-eenheid (SOE) probeer om meer as R155 miljoen van die sogenaamde Nkandla-argitek, Minehle Makhanya terug te kry, het RSG berig.
Hulle bestempel hom as die hoofrolspeler wat primêr verantwoordelik was vir die verhoogde koste van die veiligheidsopgraderings by president Jacob Zuma se woning op Nkandla in KwaZulu-Natal.
Die eenheid het ‘n dagvaarding teen Makhanya bekom.
Die eenheid se finale verslag oor sy ondersoek na Nkandla sal na verwagting aanstaande week bekendgemaak word.
‘n Forensiese advokaat van die eenheid, Ashish Gosai, sê Makhanya is onwettig deur die Departement van Openbare Werke aangestel.
Hy is die eerste van ‘n aantal individue en maatskappye wat deur die eenheid genoem word in dokumente wat hulle volgens berigte beplan om te vervolg.
Makhanya se optrede het na bewering daartoe gelei dat kostes van die gemagtigde R27 miljoen, wat deur Openbare Werke goedgekeur is, die hoogte ingeskiet het.
President Jacob Zuma het ‘n staande applous in Washington ontvang nadat hy voorgestel het dat Israel en Palestina Suid-Afrika se voorbeeld moet volg om hul gewelddadige geskille op te los.
Zuma het by die Nasionale Persklub in die stad gepraat, waar die VSA-Afrika Leiersberaad aan die gang is.
Hy het gesê dat Suid-Afrika nie van Israel se ambassadeur Arthur Lenk ontslae sal raak nie, ten spyte van die aandrang daarop.
Zuma het gesê hy glo Suid-Afrika is ‘n voorbeeld van hoe om versoening na te streef.
Hy het gesê: “Ons kom van ‘n konflik wat niemand gedink het ooit opgelos sou word nie, [naamlik] geïnstitusionaliseerde rassisme in Suid-Afrika.”
Zuma het ook die US Chamber of Commerce toegespreek tydens ‘n ontbytsessie.
Zuma het in beide toesprake gevra dat die Africa Growth and Opportunity Act (Agoa) verleng word vir nog 15 jaar.
Sommige lede van die Amerikaanse Kongres sê Suid-Afrika as ‘n middel-inkomste land en behoort uit die vrye-handelsooreenkoms uitgesluit te word.
Intussen het Israel en Hamas ingestem tot `n nuwe skietstilstand van 72 uur. Die skietstilstand het Dinsdagoggend om 7:00 Suid-Afrikaanse tyd begin. Dit is die jongste van vele vrugtelose pogings om die geweld in Gasa te beëindig.
Samesprekings in Kaïro in Egipte het tot die deurbraak gelei. Die samesprekings is deur Hamas en verskeie ander groepe van Palestina bygewoon, maar nie deur Israel nie.
Die Egiptiese regering het die Palestynse eise Maandagaand aan Israel voorgelê. Byna 2000 Palestyne is reeds in die geweld dood.
In ‘n Staatsrede wat verskeur is deur opposisielede, het president Jacob Zuma min op detail gefokus en byna hoegenaamd nie op die Nasionale Ontwikkelingsplan nie, die regering se groei bloudruk.
Zuma het benadruk dat die skep van werkgeleenthede vinniger ekonomiese groei vereis, maar effektief begin met die 2016 plaaslike regering verkiesingsveldtog.
Hy het direkte ingryping deur die staat in sukkelende munisipaliteite in die vooruitsig gestel.
Hy het spesifiek verwys na die faktuurkrisis in Johannesburg, wat die ANC baie steun kos het.
Verskeie ingrypings sal plaasvind om die ekonomie te help, het hy gesê. ” Ons het ‘n sterk teiken van 5% groei teen 2019. ”
Die toespraak volg na ‘n afgradering Vrydag deur Standard & Poor’s asook Fitch.
Ekonomiese somberheid het verdiep sedert die ekonomie in die eerste kwartaal gekrimp het.
Zuma het gesê die regering is vasbeslote om in samewerking met die private sektor struikelblokke in beleggings te verwyder.
“Ons sou graag wou sien dat die private sektor soveel vertroue in die ekonomie het as die openbare sektor,” het hy gesê.
Hy het erken dat ekonomiese groei ver agter die Regering se teikens is en dat Suid-Afrikaners daaronder ly. Hy sê verandering sal nie sonder verreikende ingrypings gebeur nie.
Volgens Zuma oorweeg die regering die instelling van `n nasionale minimum-loon om ongelykhede in inkomste te verminder.
Uitgebreide en geweldadige stakings, asook `n tekort aan elektrisiteit gedeeltelik verantwoordelik is vir die stadige groei in die ekonomie, het hy bygevoeg.
Met die ekonomie wat verlede maand negatiewe groei getoon het, het Zuma gesê dit is kritiek dat alle belanghebbendes moet vergader om die omvang en duurte van stakings te bespreek.
Zuma het effens broos gelyk toe te midde van ernstige kommer sy eie sowel as oor die land se ekonomiese welstand.
Zuma het nie op die rooi tapyt gestap nie, maar is met ’n wit Mercedes-bussie reg voor die ingang afgelaai.
Die president se gesondheid wek kommer nadat hy tien dae by die huis deurgebring het om te “rus”.
‘n Sigbaar uitgeputte Zuma het die rede met ‘n hees stem gelewer.
Daar behoort dringend aandag gegee te word aan die “onhoudbare arbeidsverhoudinge-omgewing”, het hy gesê.
Hy het ook die regering se plan om die arbeidskrisis in die mynboubedryf op te los uiteengesit.
Zuma het landbou uitgesonder as ’n sleutelbedryf vir werkskepping en gesê die regering beoog om teen 2030 ’n miljoen nuwe werksgeleenthede in dié bedryf te skep.
Om werkloosheid aan te spreek het hy aangekondig dat elke staatsdepartement en openbare entiteit verplig gaan word om internskappe vir jong swartes beskikbaar te stel.
Zuma het gesê die energiesektor sal “radikaal transformeer” en skalie-ontginning asook kernkrag sal deel uitmaak van die regering se planne.
President Zuma het belowe om die finale Nkandla-verslag binne 30 werksdae bekend te maak.
Hy het reeds die voorlopige Nkandla-verslag van die spesiale ondersoekeenheid (SOE) ontvang.
Zuma het Woensdag aan die speaker van die nasionale vergadering (NV) bevestig dat die verslag uitgereik sal in ‘n brief wat in die parlement ter tafel gelê is.
In die brief sê Zuma dat die nodige inligting bekom is om verder oor die hantering van die kwessie te besluit.
“Hoewel die verslag voorlopig is, gee dit my die insig wat ek nodig het om die saak te oorweeg, met gelyke oorweging van die ander verslae waarna ek in my vroeëre korrespondensie verwys het.”
Dit sluit die SOE-verslag tesame met die OB-verslag en ’n Nkandla-verslag van die ministeriële taakspan in.
Die president sou in April die openbare beskermer (OB) se Nkandla-verslag aan die parlement voorlê.
Hy het toe aangedui dat hy vir die SOE-ondersoek sal wag om afgehandel te word voordat hy volledig aan die parlement terugvoer gee.
Eendag, nie so lank gelede nie, was daar ‘n plattelandse prokureur Frederik/Frikkie/FW de Klerk wat ‘n politikus geword het. Hy het konserwatiewe geluide gemaak en op grond daarvan die partyleier geword. Chris Brink het die rektor van die Universiteit Stellenbosch geword omdat hy Afrikaans as onderrigtaal sou bevorder, maar het daarna alles moontlik gedoen om Afrikaans af te skaal (Praag 6 April). Op ‘n soortgelyke wyse is verkeerdelik gedink dat die land veilig in FW de Klerk se hande sou wees. Hy sou kragman speel en met die magte van die bose oor politieke magsdeling onderhandel.
De Klerk het aan die wit kiesers belowe die uitkoms van sy onderhandelinge sou bv eie woongebiede en eie skole wees en niemand sou sy werk verloor nie. Die blankes kon gerus slaap, want die finale ooreenkoms sou aan die blanke kiesers vir goedkeuring voorgelê word. Die boere se kaart en transport sou veilig wees. Daar is nie belowe dat boere nie vermoor sou word nie, want voortgesette wet en orde is as vanselfsprekend aanvaar. Daar sou ook ‘n oorvloed van menseregte wees en die reg op lewe is sekerlik ‘n voorvereistes vir die benutting van al die ander regte. (In die nuwe Suid-Afrika is die boere egter so veilig soos renosters.)
Volgens De Klerk sou hy as’t ware die duiwel se stert knoop. Vir wit en swart sou die nuwe Suid-Afrika ‘n wen-wen-situasie wees. Die groot pluspunte sou wees dat die land vry van rassediskriminasie en die gevaar van kommunisme sou wees. Met van die topposte wat deur geweldenaars beklee word, was die nuwe Suid-Afrika van die begin af sekerlik nie vry van geweld nie. “Geweld is lonend” is ‘n leuse wat goedskiks op die nuwe Suid-Afrika toegepas kan word. Byvoorbeeld, ‘n oudterroris het onlangs ‘n boedel ter waarde van R46 miljoen nagelaat, sonder dat hy ooit ‘n poging aangewend het om die skade te vergoed wat hy aangerig het.
Frikkie het ‘n ouer broer Willem gehad, wat nie so konserwatief soos sy kleinboet wou wees nie. Willem wou graag ‘n uitwaartse en nie-verstokte progressiewe beeld van homself skep. Hy het ‘n onderskeid tussen verligte en verkrampte Afrikaners getref en homself verlig verklaar. Verligtheid het ‘n aansteeklik aantreklike opsie vir Frikkie geword. Die skrywer André P Brink het Frikkie as student op die Potchefstroomse universiteitskampus geken en hom in ‘n Vurk in die Pad (2009) soos volg opgesom. “Sy mees opvallende eienskap was ‘n drang om mense ter wille te wees en ‘n bereidwilligheid, selfs ‘n gretigheid, om nogal laag te kruip om dit te bereik” (p 143-144) en “De Klerk [was] geslepe genoeg as politikus om die tekens van die tye en die luim in die land akkuraat genoeg te lees en daarvolgens te handel … hy het oor die vaardigheid en geslepenheid beskik om dit met styl te doen. Hy was duidelik nog oortuig daarvan dat hy kon voortgaan om die proses te kontroleer en die grense en momentum daarvan te bepaal” (p 441).
As redakteur van Rapport het Izak de Villiers FW de Klerk se grondwetlike onderhandelings eerstehands ervaar: “Volgens my waarneming [het De Klerk] nie eens geweet wat hy aan die bestuur was nie … Die ANC het met hul dreigemente en aksies en charteristiese aanvalle op alle fronte die kitaar geslaan” (Strooidak en Toring, 2009, p 205). Die verloopte Afrikaner Leon Wessels het geskryf: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelinge begin het” (Die Onvoltooide Vrede, 2010, p 59). De Klerk het te laat tot die besef van die katastrofiese gevolge van sy dade gekom. In 1996, volgens Wessels, “flankeer FW openlik met die gedagte om teen die Grondwet te stem” (p 279). De Klerk het egter sedert 1990 die pad van “onderhandeling” (wesenlik ‘n eufemisme vir toegewings) bewandel en het ook hierdie keer toegegee. Soos De Klerk is Wessels een van diegene wat valslik beweer dat De Klerk ‘n mandaat van die blanke kiesers gehad het om in plaas van magsdeling met algehele magsoorgawe aan die swartes vorendag te kom.
Die ondergang van die blanke bewind in Suid-Afrika kan terug dateer word tot ‘n daad van nepotisme in 1954. Toe Hans Strijdom eerste minister geword het, het hy Jan de Klerk, wat geen parlementêre ondervinding gehad het nie maar sy swaer was, as minister in sy kabinet aangestel. Op grond daarvan word soms beweer dat Jan se seuns, Willem en FW, uit ‘n uitgelese politieke familie kom en daarom uitmunt in politieke insig. Dit is soortgelyk aan die storie wat in Amerika oor die Kennedys versprei is. Joseph Kennedy was as die Amerikaanse ambassadeur in Brittanje in baie opsigte ‘n volslae mislukking; dermate dat algemeen besef is dat hy nie die Amerikaanse president kon word nie. Maar sy politieke loopbaan is vir propagandadoeleindes as roemryk voorgestel. Op grond daarvan het sy seuns, John/Jack, Robert/Bobby en Edward/Ted opgang in die politiek gemaak, al was hulle in baie opsigte onetiese opneukers met gevaarlik min politieke insig. ‘n Mens moet lugtig wees vir die beeld wat met politieke oogmerke van iemand geskep word.
Die geskiedenis van die universiteit op Potchefstroom het in 1905 ‘n aanvang geneem toe die kweekskool vir Gereformeerde of Dopperpredikante, wat in 1869 te Burgerdorp begin is, daarheen oorgeplaas is. In 1909 het dit ‘n universiteitskollege en in 1951 ‘n universiteit geword. Sedert 2004 vorm die Potchefstroomse kampus saam met die Mafikeng- en Vaaldriehoekkampus gesamentlik die Noordwes-universiteit. Die Potchefstroomse Universiteit en daarna die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-universiteit staan tradisioneel as die Dopperhemel bekend vanweë die leidende rol wat Doppers deurgaans daar gespeel het. Jan, Willem en Frikkie de Klerk het as Doppers op die kampus spore getrap. Oor die diepte van daardie spore gaan ek my nie uitlaat nie.
FW de Klerk het in 1990 met sy inisiatiewe vir die beloofde wonderlike nuwe Suid-Afrika begin. Hy wou wegbreek van alles wat betreurenswaardig in ons verlede was. Naas geesdriftige ondersteuners was daar heldersiende skeptici wat sonder omhaal van woorde gewaarsku het: HKGK. Van die vroegste kritici was ‘n briefskrywer in Beeld (25 April en 21 Junie 1990) wat die neologisme “doppertunisme” gebruik het om na De Klerk se “kansvattende mentaliteit” te verwys. Die term “doppertunisme” word gebruik om die gedrag van De Klerk en sy meelopers te karakteriseer. Die term kan dus ook op nie-Doppers van toepassing wees. Verder sluit “doppertunisme” sekerlik nie alle Doppers in nie. Die term is wesenlik ‘n sinspeling op “opportunisme,” met ‘n dopper, De Klerk, wat hierin die leiding geneem het. Daar kan bv gesê word dat die FAK meer konserwatief en behoudend as die ATKV is, wat agteroor leun en doppertunisties met sy inklusiwiteit, geregtigheid en transformasie is.
Tydens die grondwetlike onderhandelings is daar kort-kort berig oor wonderlike “deurbrake” wat gemaak is. Aan die twee hoofonderhandelaars, Roelf Meyer van die Nasionale Party (wat eers later amptelik lid van die ANC geword het) en Cyril Ramaphosa van die ANC, is selfs ere-doktorsgrade toegeken omdat hulle glo die byna onmoontlike vermag het. Maar toe die stof van al die gunstige propaganda gaan lê het en besef is dat ongekwalifiseerde gelyke stemreg aan almal toegestaan is, is besef dat wat ook al ooreengekom is met ‘n tweederdemeerderheid deur die oorweldigende getal swart kiesers verander kon word.
Wat mettertyd baie duidelik geword het, is dat FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en (feitlik) al die ander blanke onderhandelaars ruggraatloos ‘n pad van toegewings geloop het. Die punt wat ek wil stel, is dat hierdie doppertunisme in 2014 steeds vaardig op die universiteitskampus in Potchefstroom is. Soos in die geval van die Reitz-insident aan die Universiteit Vrystaat is ‘n onbenullige verskynsel in Potchefstroom, die beweerde gebruik van ‘n Nazi-saluut, opgeblaas tot iets waarmee gepoog is om daardie kampus en veral die kampusbestuur te diskrediteer. Pleks van vas te staan, is doppertunisties aan die ANC se propagandadruk toegegee. Pleks van Dan Kgwadi se aanwysing as rektor te hersien, is hy toegelaat om vroeër beheer oor die universiteit te verkry. Kgwadi is op rekord dat hy die Potchefstroom-kampus wil verswart en verengels. Daarmee gaan die laaste wesenlik Afrikaner- en Afrikaanse kampus van die aardbol verdwyn. Soos aan die Universiteit Stellenbosch (Praag 6 deser) moet apatiese blanke Afrikaanssprekendes hiervoor verantwoordelikheid aanvaar.
Maar kom ons toets die hedendaagse praktyk aan ‘n spesifieke verwagting wat De Klerk geskep het, naamlik dat die nuwe Suid-Afrika vry van rassediskriminasie en die gevaar van kommunisme sal wees. Die aangewese plek om dit te toets is by hoër onderwys. Daar is die sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, Blade Nzimande, die minister en nog ‘n kommunis, Gwebs Qoonde, is die direkteur-generaal. Sover bekend het daar nog nooit besware teen hierdie twee kommuniste uit die universiteitsektor opgeklink nie. Maar dit toon ten minste duidelik aan dat anders as wat De Klerk in die vooruitsig gestel het, die nuwe Suid-Afrika nie vry van die gevaar van kommunisme is nie. Ek sal Nzimande nie die “verantwoordelike minister” noem nie, want hy was glo in 1976 so onverantwoordelik om die biblioteek van die Universiteit Zoeloeland af te brand. Sedertdien het sy deuntjie verander: “Destruction of property … is totally unacceptable and should never be tolerated” (politicsweb 1.10.2012).
Malegapuru Makgoba is die rektor van die Universiteit KwaZulu-Natal (UKZN). Hy en Nzimande is albei Zoeloes en albei glo aan toordokters. RW Johnson het hulle “two Frankenstein’s monsters” genoem (The African University? The critical case of South Africa and the tragedy at the UKZN, Cape Town: Tafelberg, 2012; slegs elektronies beskikbaar; geen bladsynommers nie). Albei “hitched a ride on Zuma’s Zulu caravan.” Terwyl Afrikanerkultuur en -nasionalisme deur Russel Botman soos ‘n onding aan die Universiteit Stellenbosch uitgeroei word, word Zoeloekultuur en -nasionalisme sienderoë aan die UKZN vertroetel. Die ideaal is dat Zoeloe en Engels teen 2016 in gelyke mate (dus 50-50) in die administrasie en onderrig gebruik moet word. “The real political point of all this is not actually to achieve anything worthwhile for the Zulu language but to browbeat and bully the non-African faculty.” Alle studente sal bv ‘n kursus in ‘n Afrikataal, Afrikaans uitgesluit, moet slaag voordat hulle kan gradueer.
Volgens Nzimande is die UKZN die universiteit wat “die meeste gedoen het om met ‘diskriminasie-kwessies te worstel'” (Die Burger, 24.01.2013, p 12). Waarvan Nzimande en Makgoba klaarblyklik hou, is dat kennis van Zoeloe aan die UKZN as ‘n uitsluitingsmeganisme vir blanke, Indiër- en bruin studente en personeel gebruik kan word; iets wat Afrikaans aan geen universiteit mag doen nie. Nzimande het dit reeds in 1996 onomwonde gestel “dat hy gekant is teen die bestaan van Afrikaanse skole en universiteite … dat taal gebruik word om wit skole te waarborg (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria, Protea Boekhuis, 2013, p 65, ook p 167). Maar dit is baie duidelik dat Zoeloe aan die UKZN ingevoer word met die spesifieke doel om nie-swartes uit te sluit. Die idee is klaarblyklik dat kennis van Zoeloe swart (veral Zoeloe) -studente en -personeel van mededinging met die drie ander etniese groepe moet vrywaar. Daarmee word eintlik erken dat swartes nie akademies op gelyke voet met die ander etniese groepe kan meeding nie.
Myns insiens is dit duidelik dat rassisme hier ‘n rol speel. Toe Makgoba die rektor van die UKZN geword het, was die meeste dosente afkomstig van die Universiteit Natal wit en daarby manlik, terwyl baie Indiërdosente aan die Universiteit Durban-Westville verbonde was. “Makgoba compared the white males who made up the largest proportion of his academics to supernatural apes” (RW Johnson, South Africa’s Brave New World, London: Penguin, 2010, p 587). Wit mans, volgens Makgoba, “were badly in need of ‘treatment and a proper African rehabilitation’. Indeed, he declared, only when they ate, talked, sang and danced like Africans did they have any hope of being readmitted to the human race. This was nothing less than a declaration of a sort of racial war against non-Africans” (Johnson, 2012). Sou die Menseregtekommissie sonder om ‘n bohaai op te skop blankes toelaat om ongestraf soortgelyke uitlatings oor swartes te maak?
Die lakmoestoets vir die rasgebaseerde greep wat die kommuniste van die departement hoër onderwys en Makgoba op universiteite het, is die “race equity index.” “Equity” beteken billikheid, regverdigheid, onpartydigheid. Wat hier as “equity” voorgehou word, is dat die jongste sensusdemografie (2011) wat betref ras en geslag in sowel die studente as personeel van universiteite weerspieël moet word. As die Suid-Afrikaanse bevolking sê 80% swart is, is die ideaal dat sowel die studente as personeel aan elke universiteit 80% swart moet wees. Dit maak nie saak as die bevolking van die Wes-Kaap sê 50% bruin is nie. Volgens die nasionale demografie is daar sê 10% bruines, gevolglik is die “race equity index” vir bruines vir elkeen van die Wes-Kaapse universiteite 10% en nie 50% nie. Hierdie 10% bruines geld ook vir al die ander universiteite.
Die verskil tussen swart en nie-swart is dat daardie universiteite wat demografies te min swartes het aan staatsubsidie gaan inboet. Amptelik is verklaar dat die befondsing van ‘n universiteit afhang van “the proportion which an institution has of students of disadvantaged background” (Kapp p 222). Oor daardie universiteite wat demografies te veel swartes het, bv meer as 80%, sal geen kommunistiese of ANC-haan kraai nie; hulle sal eerder by nog hoër subsidiëring baat. Dat dit vir die ANC-regering in die eerste plek om swartes gaan (en nie om die ander drie etniese groepe nie) is tot sy ontnugtering by Russel Botman tuisgebring toe die Portefeuljekomitee vir Hoër Onderwys die Universiteit Stellenbosch besoek het. Dit is toe baie duidelik gemaak dat neo-swartes soos Botman en ander bruines nie as werklik swart deur die ANC-regering erken word nie (Kapp p 181).
Die spel waarmee die ANC-regering besig is, is kwantiteitgebaseerde sosiale manipulering. Die beginsel waarvan uitgegaan word, is dat kwalitatiewe oorwegings nie mag geld nie. Ingevolge doppertunisme geld ongekwalifiseerde algemene stemreg in die nuwe Suid-Afrika. Dit word misbruik as amptelike erkenning dat alle kiesers gelyk en eenders is. Maar daar is etniese redes wat dit vir die ANC-regering moontlik maak om sommige groepe te bevoordeel (veral swartes) en ander (veral wittes) te benadeel. Van die hoogste tot die laagste vlak word mense uitruilbaar geag. Sonder dat daar ‘n opmerklike verlies aan bv insig, kundigheid, arbeidsaamheid, ens, sou wees, kan swartes glo die hoogste poste beklee en in dieselfde mate as bv wittes uitmuntend presteer. In die nuwe Suid-Afrika ervaar ons daagliks die onbetwisbare waarheid van Lemmer se Wet: Vir elke pos en veral vir dié wat reuseverantwoordelikhede dra en buitensporige vergoeding meebring, is daar ‘n leërskare swartes wat daarop aanspraak maak. Die vergoeding is die aas; nie die verantwoordelikhede nie. Mits jy swart is, is jy ten koste van die land as’t ware op jou Nkandla geregtig.
Die konkreetste bewys van die mag van kommunisme in die nuwe Suid-Afrika en ‘n toonbeeld van onverbloemde rassediskriminasie is die brousel genaamd “race equity index” wat Nzimande en Makgoba opgedis het (Nicola Jenvey, “Race equity index for universities stirs controversy,” University World News Global Edition, Issue 294, 1.11.2013). Die oorsigkomitee oor transformasie
“found that it could take 43 years to achieve racial balance among staff in universities and proposes new admissions policies and funding penalties against untransformed institutions. The report submitted to the parliamentary portfolio committee on higher education late [October] also calculated that it could take more than a dozen years before student enrolments mirrored national demographics … Nzimande … announced the oversight committee last January and called on it to report, among other things, on discrimination in higher education, and to advise him on policies and strategies to combat discrimination and promote positive institutional cultures for staff and students.” Nzimande is dus eerder in ideologie as akademiese gehalte geïnteresseerd.
“The study showed South Africa’s previously advantaged institutions had poor equity indices, but scored well as high-level knowledge producers. Correspondingly, universities of technology and several formerly disadvantaged institutions produced ‘little research, but have a good equity profile’ …North West University Rector Dr Theuns Eloff slammed the report, arguing that the index could not be used as a departure point since crucial factors like the regions that universities served were not taken into account … other factors equally essential but ignored were the quality of higher education offered and sub-standard school education. Some regions also had higher concentrations of certain race groups. Correspondingly, the current equity index approach would land institutions like the historically disadvantaged University of Venda in trouble as it had too few white students, or the University of the Western Cape for having too many mixed-race students.”
Tydens die parlementêre komiteebesprekings het dit geblyk “North West University was the only institution that had questioned the study.” Dalk verklaar dit die veldtog wat sedertdien deur die ANC en sy meelopers, soos Adriaan Basson en Hannelie Booyens, teen die Potchefstroom-kampus gevoer is. Universiteit Stellenbosch (US) “had welcomed the study as a tool showing how bad its situation was and how it could plan to improve.” ANC-kameraad Russel Botman gryp dus hierdie sotlike anti-akademiese voorstelle aan as ‘n instrument wat hy kan misbruik om die US verder en vinniger te verswart en verengels en by implikasie blankes en Afrikaans in selfs groter mate te benadeel.
Reeds in 2004 het Makgoba geweet daar is mense “saying restructuring was a front for an ‘exclusivist Africanisation agenda and the inevitable drop in academic standards … there are people who question the capacity of the restructuring process alone to bring about real transformation in our higher education institutions.'” Met ander woorde, die tyd vir ANC-dwang om te konformeer (bv finansieel, of die oorname van ‘n universiteit deur ‘n ANC-kornuit as administrateur) het heel moontlik aangebreek. Daarom sluit Jenvey se artikel af met hierdie sin: “Can these be considered as prophetic words nearly a decade later?”
Die uitgangspunt van die transformasieproses is klaarblyklik foutief. Soos Allan Bloom tereg opmerk behoort dit te gaan om “better education for the best people” (The Closing of the American Mind: How higher education has failed democracy and impoverished the souls of today’s students, London: Penguin, 1988, p 49). Nzimande, Makgoba en baie van die ideoloë in die ANC is met ras en geslag gepreokkupeer. Die genoemde ondersoek het baie duidelik getoon: Hoe minder getransformeer ‘n universiteit is, des te beter die akademiese prestasie daarvan. Nou wil die ANC-regering juis om rassistiese en geslagsredes versnelde transformasie en al hoe erger verlaging van onderrig- en navorsingstandaarde hê.
Sedert 1994 het die ANC-regering skoolonderrig in die afgrond in bestuur. Hy is vasbeslote om dieselfde met universiteite te doen. In die vorige eeu het heldersiende blankes tereg teen die rooi gevaar en die swart gevaar gewaarsku. Ek voorsien rampspoed soortgelyk aan dié van onderwys by grondhervorming. Onderwystransformasie gaan die gees van inwoners al hoe meer verarm. Grondhervorming gaan hongersnood vir inwoners se liggame meebring. Moontlik sal dít die uiteindelike resultaat van doppertunisme wees, wat op sy beurt die gevolg van ‘n enkele nepotistiese wandaad in 1954 is.
President Jacob Zuma het uiteindelik sy stilswye oor die Nkandla-verslag verbreek nadat die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela bevind het dat hy onregverdig daardeur bevoordeel is
Die OB het verklaar dat Zuma ‘n billike bedrag uit sy eie sak moet terugbetaal vir die opgraderinge.
Die president het gesê hy het nooit die multi-miljoen randse verbeteringe aan sy Nkandla-woning in KwaZulu-Natal versoek nie.
Zuma het in sy eerste openbare reaksie op die verslag, sy regeringsamptenare vir die besluit verantwoordelik gehou.
Die president het tydens ‘n verkiesingsveldtog in Gugulethu op die Kaapse Vlakte gevra waarom hy moet betaal vir iets waarvoor hy nie gevra het nie.
‘n Plaaslike nuuskanaal het oor die president se reaksie berig.
Hy het ook gesê die rasse-en armoedeverdeling tussen wit en swart in die Kaapse Skiereiland bly steeds ‘n probleem.
Die sekretaris-generaal van die ANC, Gwede Mantashe, het na ‘n vergadering van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee (NUK) in Kaapstad ‘n verklaring uitgereik, in wat beskou word as ‘n beskermingsring om die president.
Mantashe het Zuma verdedig oor die bevinding van die OB, dat Zuma onregverdig voordeel getrek het uit van die veiligheidsopgraderings aan sy privaatwoning.
Hy het gesê diegene wat werklik daaraan skuldig is dat hulle te hoë pryse gevra het, sal deur die Spesiale Ondersoek-eenheid ontbloot word.
Die nasionale polisiekommissaris, Riah Phiyega moes haarself opnuut verdedig teen beskuldigings dat sy die parlement mislei het oor die opgraderinge.
Sy het die ANC in die verleentheid gestel omdat sy in die regering se Nkandla-verslag aan die Nasionale Uitvoerende Komitee gesê het die swembad by President Jacob Zuma se woning is vir brandblussingsdoeleindes.
Phiyega sê sy is onskuldig.
Die ANC sal intussen vanmiddag ‘n mediakonferensie hou oor die afgelope naweek se nasionale uitvoerende komitee-vergadering in Kaapstad.
Die onophoudelike nuus oor Nkandla wat alle wittes op hol het, is werklik baie vreemd. Die swartes stel hoegenaamd nie belang in Nkandla nie.
Dis nou dieselfde wittes wat geen toegang tot enige staatsgeld of -dienste het nie op die grond van hul taal.
Want velkleur is dalk nie so belangrik nie. Daar sit baie wit Engelse in die ANC wat geen probleme ondervind nie. Dis net as jy Afrikaans praat wat dit skielik begin sukkel om enige staatsondersteuning te kry. Vra maar vir die studente, siekes, bejaardes en weeskinders wat swaar gebuk gaan onder diskriminasie.
Maar Afrikaners kerm saam oor Nkandla asof daar nie baie groter probleme is wat hulle direk raak nie.
Ek wonder nou: As daar nie ‘n Nkandla was nie, sou julle dan enigsins beter daaraan toe gewees het? Sou Afrikaners dan toegang gehad tot dié fondse waaraan hulle so swaar help betaal?
Duidelik nie, want hierdie anti-Afrikaner-gees was nog meer vaardig onder Mbeki. Zuma het darem nog ‘n mak Afrikaner by die trog aangestel in die vorm van die Mulderfamiliebedryf se hooftrogvreter, Pieter, maar dis net hulle familie wat voordeel trek.
Ek wonder hoe heet die Mulders se eie Nkandla en hoekom lees ons nie daarvan in Naarpers nie?
Pieter sorg saam met die ANC dat ander Afrikaners nie eers hul eie skole mag hê nie, laat staan nog universiteite, hospitale, kinderhuise en ouetehuise. Almal moet mos Orania toe trek waar die Mulders alles besit en aan jou sal verkoop.
Die DA het die Speaker van die Nasionale Vergadering, Max Sisulu in ‘n blik gedruk om die mosie van ‘n staat van beskuldiging teen president Jacob Zuma te oorweeg oor Nkandla en natuurlik blêr die Mulders saam.
Hulle pleit vir die totstandkoming van ‘n ad hockomitee en die instel van prosedures om Zuma in ‘n staat van beskuldiging te plaas nadat die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, se verslag oor die opgradering aan die president se privaatwoning Nkandla uitgereik is.
Die hele Nkandla-storie is blote verkiesingspookasem want dis kleingeld. Dis nie eers soveel soos een klein staatstender nie!
Miljarde verdwyn in die sakke van neo-koloniale spelers wat Suid-Afrika as die nuwe Eldorado ontdek het en daaroor sal nòg die DA, nòg die VF se trogvarke kla.
Sisulu sê Madonsela het haar verslag aan die President voorgelê. Hy sê Zuma moet die verslag met sy kommentaar by die Nasionale Vergadering indien.
Dis nie nuuswaardig nie. Wat wel nuuswaardig is, is dat Afrikaners ontsettend benadeel word deur hierdie stelsel wat hulle uitbuit vir hulle belastings en niks daarvoor teruggee nie. Maar danksy Nkandla hoor ons net mooi niks daarvan nie.
Nkandla gaan ook absoluut niks verander aan die verskriklike diskriminerende stelsel in Suid-Afrika nie. Dis nie asof die geld wat Zuma dalk sal moet teruggee ooit in Afrikaners se sakke sal beland nie.
Zuma sal in ‘n staat van beskuldiging geplaas word, sodat die Britte en Amerikaners verder kan aanhou steel met hulle eie nuwe swart marionet aan die stuur wat die Chinese en die res sal uitsluit. Dis waaroor dit gaan.
En natuurlik ‘n trogvark of twee soos Pieter daarby om Afrikaners gelukkig te hou.
