Rubrieke Archives - Page 62 of 214

Karel Combrinck: Lieflingsobsessies van die linkses

‘n Interessante situasie is in die Midde-Ooste aan’t ontwikkel. ‘n Sweedse omgeboude vistreiler met jeugdige aktiviste aan boord is onderweg na die kus van Gasa om die land- see- en lugblokkade wat die Israeli’s sedert 2006 daar in stand hou, te probeer verbreek. Om dit nog interessanter te maak, voer die Islamitiese staat (ISIS) skynbaar in die mou om die skip aan te val ten einde nog meer aandag op die situasie te vestig.

Die skip, die Marianne av Gothenburg, met ‘n onbekende aantal jong aktiviste aan boord, is tans in die Middellandse See, waar dit vanaf Sisilië, oor Kreta na die Oos-Middellandse See onderweg is met as finale bestemming, die kus van Gasa, waar dit by ander vaartuie gaan aansluit om, wat bekend staan as die « Flotielje 111″, te vorm.

Lesers mag nog onthou van die insident in 2010 toe ‘n groep van ses skepe uit Turkeie na die Gasagebied gevaar het met die doel om die blokkade te ontset en om humanitêre hulp aan die inwoners van die Gasastrook te verleen. Die flotielje is in internasionale waters deur die Israeliese vloot en lugmag onderskep en nege van die opvarendes is gedood.

Uiteraard is dit vir ons, as Afrikaners, moeilik om veel simpatie of ondersteuning te betoon met ‘n Sweedse inisiatief van watter aard ook al, selfs wanneer dit op die oog af geregverdig is. Nietemin is dit so dat die Israeli’s sedert 2006 van Gasa ‘n soort opelugkonsentrasiekamp gemaak het, deur ‘n militêre blokkade wat die mense van die gebied van alle verkeer met die buitewêreld ontneem het, met gepaardgaande hongersnood, siektes en ellende.

Die blokkade, wat ingevolge die volkerereg geheel en al onwettig is, het die »internasionale gemeenskap » tot dusver maar relatief min gesteur. Die volkereg, soos telkemale reeds aangetoon, kom in die praktyk neer op weinig meer as bloot die wil van die magtigste, d.w.s. Amerika. Soos in baie ander situasies moet die begrip « internasionale gemeenskap », hier ook verstaan word as ‘n eufemisme vir wat Amerika aanneemlik vind. En in aangeleenthede betreffende die Midde-Ooste is Amerika die volledige en gewillige lakei van die Israeli’s.

Die Islamitiese staat, bekend as ISIS, is ‘n ekstremistiese Soenni-organisasie wat, danksy Amerikaanse bemoeienis reeds die helfte van Irak beheers en dreig om Sirië ook te oorrompel, en wat bande het met militante groepe in Gasa. Daarom sou ‘n mens wou dink dat ISIS die Sweedse skip goedgesind sou wees, maar in hierdie deel van die wêreld maak dit nie sin om sin te maak nie. ISIS is bloot een van die rolspelers in die gebied, maar ‘n giftige en gevaarlike een. Die probleem wat ‘n mens het met Israel is dat hulle vyande dikwels so weersinwekkend is dat dit selfs die Israeli’s goed laat lyk.

Vanselfsprekend is die media in hierdie geval so ietwat oorhoops, want hulle het te make met teenstrydighede tussen omtrent al hulle lieflingsobsessies. Hulle beheptheid met die Jodedom enersyds en met die Palestyne van Gasa andersyds (‘n rassesituasie!), en met die reg van linkses om te betoog en te manifesteer kom hier heel netjies bymekaar. Vandaar dan ook die relatiewe mediastilte oor die situasie rondom die Sweedse skip. Ons sal maar kyk hoe lank hulle dit kan ignoreer. Net totdat die eerste lyke weer begin huis toe kom.

Dan Roodt: Sal ons ooit die waarheid oor Dylann Roof en die Charleston-skietery hoor?

Follow @danroodt

Die wêreld, en veral natuurlik lande soos die VSA en Suid-Afrika, is besig om rasmal te raak. Enkele dae gelede het ‘n 21-jarige blanke Amerikaner, Dylann Roof, in ‘n kerk op swart gemeentelede losgebrand en nege van hulle doodgeskiet. Enkele ure later is hy aangekeer en intussen is ‘n eienaardige Facebook-foto van hom met die ou Suid-Afrikaanse en Rhodesiese vlae daarop gepubliseer. Dis heeltemal moontlik dat dit ‘n gemanipuleerde foto kan wees, want ons weet almal dat Photoshop en ander grafiese programme ‘n mens in staat stel om enige digitale foto te kan omskep in enigiets. Trouens, in aksiefilms word motors en geboue digitaal “opgeblaas”, dus is die aanbring van twee vlaggies op ‘n baadjie sommer kinderspeletjies. (Ek het nie eens Photoshop op my rekenaar nie, maar sal dieselfde met ‘n gratis Linuxprogram genaamd Gimp kan doen.) Daar is ook berig dat Dylann Roof psigiatriese medikasie gebruik wat gewelddadige gedrag by ander pasiënte veroorsaak het.

‘n PRAAG-ondersteuner, Henri le Riche, het ‘n ontleding van die Roof-baadjie-foto op sy woernaal gedoen onder die titel: #CharlestonShooting – Photo of shooter manipulated by adding flags on top of Obama Election Emblem.

Die verhaal wat die hoofstroommedia aan ons opdis, is die volgende: dat Dylann Roof weens blootstelling aan “rassistiese” of “haatgroepe” op die internet daarvan oortuig geraak het dat ‘n blanke volksmoord voor die deur lê en daarom het hy tot die massamoord oorgegaan. Die New York Times se korrespondent in Suid-Afrika, Lydia Polgreen, het laas nog oor die “geslaagde grondhervorming in Zimbabwe” gepopel – terwyl Zimbabwe tans weer hongersnood in die gesig staar al ontvang die land rééds $1 miljard aan hulpgeld, asook voedselhulp vir drie miljoen mense. Dieselfde Polgreen het nou in die blaaie van die New York Times losgetrek en blameer sommer alle blankes vir Roof se daad, behalwe dat sy die “twee rassistiese state”, Suid-Afrika en Rhodesië, aan hom verbind. Die veelseggende titel van haar stuk is: From Ferguson to Charleston and beyond, anguish about race keeps building. Let op die gebruik van die woord “anguish” of “angs”. Nadat die Berlynse Muur afgebreek is, was linkses vir ‘n dekade of so ‘n bietjie in hul dop gekruip, maar “ras” blyk ‘n veel vrugbaarder propagandaterm te wees as “klas”. Daarom word ons elke dag met die soveelste “rassevoorval” in die hoofstroommedia begroet: of dit nou laerskoolkinders by die Curro-skool Roodeplaat is wat nie “gemeng genoeg” uit die bus uit klim nie is, of ‘n versteurde blanke wat nege swartes in ‘n kerk in Charleston, Suid-Carolina, doodskiet.

Op 25 Julie 1993 het vier “vryheidsvegters” van APLA tydens ‘n erediens by die St. James-kerk in Kenilworth, Kaapstad, ingestorm en met outomatiese wapens op die gemeente losgebrand. Hulle het ook handgranate gebruik om die weerlose kerkgangers aan te val. Elf mense is gedood en 58 gewond. Indien een van die kerkgangers, Charl van Wyk, nie met sy .38-kortlooprewolwer begin terugskiet het nie, sou selfs méér mense gesterf het. In daardie geval was die aanvallers swart en die slagoffers blank. Die aanval is egter geensins aan alle swartmense of “swart rassisme” jeens blankes verbind nie. Trouens, die swart Amerikaanse leier, eerwaarde Jesse Jackson van die “Rainbow Coalition” (waarvan Suid-Afrika se “reënboognasie” afkomstig is) het besoek aan die Suid-Afrikaanse ambassade in Washington gebring en die daad aan “apartheid” toegeskryf! Jackson het volgens ‘n berig in Beeld van 29 Julie 1993 verklaar:

”As deel van die internasionale gemeenskap rou ons oor die verlies van hierdie jongste slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel, soos ons in die verlede gerou het oor die duisende slagoffers van staatsgeborgde terrorisme wat in tronke dood is weens marteling, wat in Bantoestans dood is weens verhongering, of doodgeskiet is ten tyde van vreedsame betogings’.”

As swart terroriste moor, is diegene wat hulle doodskiet bloot “slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel”, maar as ‘n blanke – na bewering, want ons het nog geen regstreekse getuienis dat hy wel die daad gepleeg het nie – op swart kerkgangers skiet, is alle blankes aandadig, weens “internasionale blanke rassisme en wit heerssug”. Dus, dit maak nie saak wie die sneller trek of wie die slagoffers is nie, die blankedom sal altyd die skuld kry. Vandaar dus ook Lydia Polgreen se treurmare oor die groot aantal (meer as ‘n miljoen) swart Amerikaanse misdadigers wat tans in die gevangenis verkeer en, soos sy dit stel, “if current trends continue, one in three black men are expected to spend time in prison at some point in their lives”. Dis nie hul gedrag of die misdade wat die probleem is nie, dis “blanke heerssug”. Trouens, die jongste term wat deur rashisterici rondgeslinger word, is “strukturele rassisme”. Polgreen haal ‘n swart aktivis en “styldeskundige”, Michaela Angela Davis, aan wat dié term gebruik. Soos alle slagspreuke uit die VSA klakkeloos deur plaaslike linkses oorgeneem word, kan ‘n mens maar seker wees dat dit binnekort in die blaaie van Beeld of Die Burger ook sal verskyn, uit die pen Adriaan Basson of Max du Preez. Berei dus maar voor om “strukturele rassisme” nog sommer baie te hoor; dis die boetie van die kulturele marxis, Herbert Marcuse, se begrip dóér uit die sestigerjare, toe hy gepraat het van die “strukturele geweld” van kapitalisme. Eers was daar “strukturele geweld”, nou is daar “strukturele rassisme”. Hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde.

Volgens beskikbare meningsopnames glo die meerderheid Amerikaners nie meer die amptelike weergawe van die gebeure op 11 September 2001 toe twee vliegtuie in die World Trade Center vasgevlieg het nie. ‘n Aansienlike persentasie meen dat dit óf die Israeli’s óf die Bush-regerings self is wat agter die terreur van daardie dag sit. Hoe gebeur dit dat ‘n 21-jarige jongman sommer by ‘n swart kerk inloop en nege mense doodskiet? Direk daarna word foto’s van hom by die ingang van die kerk en van sy baadjie met ou SA en Rhodesiese vlae wêreldwyd gepubliseer. En hy word binne enkele ure in hegtenis geneem. Indien hy werklik ses maande lank aan sy daad beplan het, sou hy hom tog kon vermom het, vals nommerplate op sy motor gehad het, ens., tensy hy gevang wóú word. Of tensy een van die VSA se 18 duistere geheime dienste wat mense in kampe oral ter wêreld martel en allerlei sielkundige eksperimente op hulle uitvoer, ‘n handjie daarin gehad het… Wie weet?

Oor die egtheid van die voorval en van die vlae op die baadjie, sal ons seker tydens die hofsaak wat kom, moet oordeel. Bygesê: as daar ‘n hofsaak is, want soms word sulke “massamoordenaars” mos gerieflikheidshalwe deur ander gevangenes om die lewe gebring. Aangesien die meerderheid gevangenes in Amerikaanse tronke swart is, kan ons nou al voorspel dat Roof, die “wit, rassistiese moordenaar” nie baie gewild by sy medegevangenes gaan wees nie. Hopelik oorleef Roof totdat hy in die hof kan verskyn.

Roof se borgaansoek op die moordklagtes is reeds afgekeur, dus verkeer hy incommunicado in die tronk. Intussen gaan die “vertelling” rondom hom egter ongesteur in die hoofstroommedia voort. Die jongste bewering is dat hy glo ‘n webblad by die domein lastrhodesian.com bedryf het, waarop hy, soortgelyk aan die Noorse skieter Anders Breivik, ‘n “rassistiese manifes van 2000 woorde” sou gepubliseer het. Ek het intussen ondersoek ingestel en, hoewel die domein lyk my intussen vanlyn gehaal is, met behulp van Google se kasgeheue wel die teks kon aflaai. Volgens “Whois”-inligting is die domein op 9 Februarie 2015 geregistreer, maar nêrens kon ek sien dat die domein spesifiek aan Roof verbind word nie, aangesien die privaatheid van die ware eienaar deur die registrateur beskerm word. So iets word gewoonlik teen ekstra koste gedoen. Indien Roof sy manifes wou publiseer, waarom sou hy lastrhodesian.com se eienaarskap wou verdoesel?

In sy (beweerde) manifes sê Roof die volgende oor die Amerikaanse Suide en oor Suid-Afrika:

Some people feel as though the South is beyond saving, that we have too many blacks here. To this I say look at history. The South had a higher ratio of blacks when we were holding them as slaves. Look at South Africa, and how such a small minority held the black in apartheid for years and years. Speaking of South Africa, if anyone thinks that think will eventually just change for the better, consider how in South Africa they have affirmative action for the black population that makes up 80 percent of the population.

It is far from being too late for America or Europe. I believe that even if we made up only 30 percent of the population we could take it back completely. But by no means should we wait any longer to take drastic action.

Is Roof se verhaal eg of verteenwoordig dit een groot manipulasie? Die redes vir so ‘n manipulasie is voor die hand liggend: Regoor die wêreld is daar ‘n ontwaking van patriotiese gevoelens onder blanke volkere, veral in Europa. Terwyl die swartman in Suid-Afrika slegs 20 jaar gelede as ‘n onskuldige slagoffer van blanke boosheid beskou is, met Mandela as ‘n soort heilige en martelaar, is die bordjies redelik onlangs verhang en word die swartman deesdae as die dader gesien wat op ongekende skaal in ons land moor, roof en verkrag. Die Zuma-bewind se korrupsie en spandabelheid het ook die “morele kapitaal” van die ANC selfs in die hoofstroommedia uitgeput. Die stelsel van swart oorheersing in Suid-Afrika, asook regstellende aksie in die VSA en immigrasie na Europa, is gegrond op die idee dat swartes en Arabiere eintlik net onskuldige slagoffers van Westerse boosheid is wat verdien om in magsposisies oor blankes aangestel te word. Beleefde versoeke van Afrikaners dat ons taalregte en menseregte eerbiedig moet word, word byvoorbeeld honend deur linkses met uitroepe van “verlange na blanke heerssug” begroet.

In meerdere of mindere mate, geld hierdie situasie dwarsdeur die Westerse wêreld en by uitstek in die VSA waar blankes in sommige stede en deelstate reeds in die minderheid verkeer. Linkse blankes en swartes is met ‘n onophoudelike propaganda-oorlog rondom die begrippe “ras” en “rassisme” besig, wat dié tussen die Weste en die ou USSR tydens die koue oorlog na ‘n vulletjie laat lyk.

In haar kommentaar op Dylann Roof se beweerde massamoord het mev. Hillary Clinton na “Amerika se lang stryd met ras” verwys:

“It’s tempting to dismiss a tragedy like this as an isolated incident, to believe that in today’s America bigotry is largely behind us, that institutionalized racism no longer exists. But despite our best efforts and our highest hopes, America’s long struggle with race is far from finished.”

Elke rassevoorval, gefabriseer, gemanipuleer of nie, sal as ammunisie in dié konstante sielkundige en inligtingstryd gebruik word.

Dit geld veral ‘n geval soos dié van Dylann Roof en sy aanval op die Emanuel African Methodist Episcopal Church in Charleston, Suid-Carolina.

Follow @danroodt

Leon Lemmer: Wilhelm Verwoerd, Hennie van Coller en Anton van Niekerk oor Hendrik Verwoerd

Sedert sy diensaanvaarding op 1 April het Wim de Villiers, die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), getoon dat hy vasbeslote is om die universiteit selfs vinniger as sy voorganger, Russel Botman, te verswart en verengels. Binne drie maande kan niemand met reg beweer dat sy aanstelling transformatories ‘n terugwaartse stap was nie. Die teendeel is onteenseglik waar. Dít word nie as ‘n kompliment bedoel nie. Een van De Villiers se weersinwekkendste skuiwe was om van die verwydering van ‘n gedenkplaat ter ere van Hendrik Verwoerd ‘n openbare demonstrasie te maak. Dit was volgens De Villiers se insig en gesindheid nie voldoende dat die betrokke gebou nie meer na Verwoerd genoem word nie. Die uitboender van die borsbeeld van DF Malan is dalk volgende op sy lys. Die US is moontlik reeds naarstiglik besig om ‘n agterkleinkind te probeer opspoor wat oorgehaal kan word om Malan by so ‘n geleentheid te beswadder. Of dalk volstaan die US met eie talent, soos Anton van Niekerk en Amanda Gouws, om die verlangde karaktermoord te pleeg. (Ek hoop maar dat ek hiermee nie nuttige wenke aan De Villiers gee nie.) Dit is ‘n politieke spel wat met oorgawe deur die US-bestuur gespeel word; nie ‘n poging om die US van akademiese verval te red nie.

Wilhelm Verwoerd

In die geval van Hendrik Verwoerd het dit geen oorreding geverg om sy kleinkind, Wilhelm, te oortuig om die nagedagtenis van sy oupa in die openbaar te onteer nie. [Ek verwys voortaan na onderskeidelik (HF) Verwoerd en Wilhelm.] Vir Wilhelm is die uitlewing van sy politieke linksheid ‘n lewenswyse. Op hierdie manier kan hy as ANC-kameraad aandag trek. Op 27 Mei is die Verwoerd-plaket te midde van die toejuiging van veral swartes verwyder. In sy berig verwys Die Burger (28 Mei, p 4) na die “dreunsang” van studente. Lede van die Open Stellenbosch-beweging het “Mayibuye iAfrika” (Bring Afrika terug -bv die oerwoud?) uitgeroep en baniere in die lug gehou. Dit is die soort aktivisme wat De Villiers in woord en daad aanmoedig. Hy is te opportunisties, onkundig en naïef om te besef dat hy met vuur speel. ‘n Geredigeerde weergawe van die toespraak wat Wilhelm by hierdie geleentheid gelewer het, is in Die Burger (2 deser, p 15) gepubliseer. Die Burger sal so ‘n geleentheid, om te demonstreer in watter mate dié koerant sy mantel gedraai het, nie onbenut laat verbygaan nie.

As student in Nederland en Engeland het Wilhelm tot ander oortuigings as sy oupa gekom. Hy haal Albert Luthuli se karakterisering van Verwoerd goedkeurend aan: “The one person remembered as the author of our calamity.” Die sluipmoord op Verwoerd op 6 September 1966 is vir Wilhelm en sy geesgenote nie meer “‘n dag van rou nie, maar ‘n skokkende dag van blydskap en bevryding.” Hiervoor moet Wilhelm darem ‘n dik vel hê. Hy gooi dit egter gerieflikheidshalwe oor die boeg van sy soort christelikheid: “As ek myself steeds ‘n Christen wil noem, ek voorkeur moet gee aan die ervarings van diegene wat hom [Verwoerd] beskou as die verpersoonliking van ‘n vernederende, ontmenslikende politieke stelsel.” Wilhelm kies dus doelbewus kant teen die blankes en veral die Afrikaners deur eensydig net die negatiewe in die apartheidsbeleid in ag te neem. Later erken hy openlik: “Vandag probeer ek opreg voorkeur gee aan die pyn van die Ander.”

Wilhelm het, soos De Villiers, ‘n voorstander geword van die verwydering uit openbare ruimtes van die name van diegene wat “met die pyn van apartheid geassosieer word … Ek was oortuig dat dié verering belediging by verwonding voeg.” Die “grootste vraag” (eintlik twee vrae) wat by hom opkom, onderstreep weer sy eensydigheid: “Hoe hoor ek regtig die hartklop van pyn agter die gebalde vuiste en borrelende woede van hoofsaaklik swart landgenote; hoe kan ek ‘n positiewe rol speel ten opsigte van veral die diepgewortelde ongeneesde emosionele, morele en sielsverwonding uit die verlede?” Wilhelm gaan sonder meer van die veronderstelling uit dat swartes op woede, op ‘n gevoel van veronregting, geregtig is; dat hulle toestand geheel en al die maaksel van blankes is; dat swartes blykbaar nie uit eie inisiatief self moet probeer verbeter nie; dat blankes niks tot stand gebring het waardeur swartes in oortreffende mate bevoordeel word nie. Baie buitelandse besoekers kan nie glo dat die ontwikkeldste land in Afrika grootliks onverdiend in die skoot van ANC-kornuite geval het nie.

Hy bly hamer op pyn en sy opregtheid .”Ek hoop daarom opreg dat die seremoniële beëindiging van die verering van pynlike apartheidsimbole aan die US ‘n broodnodige boodskap van menslike erkentenis sal oordra, dat die verwydering van die Verwoerd-plaket sodoende ‘n klein maar beduidende salwende rol sal vervul binne die breër Suid-Afrikaanse gemeenskap.”

Wilhelm se neef, Wynand Boshoff, noem hierdie gebeure ‘n “simboliese aanranding” van Verwoerd en ‘n “demonisering”. Boshoff se artikel verskaf uitstekende agtergrondsinligting (Orania-webwerf 10 deser).

Hennie van Coller

ANC-gedienstiges, bv verloopte Afrikaners, wou sekerlik hê dat Wilhelm se uitlatings onkrities geabsorbeer word. Ek het egter die indruk dat Hennie van Coller se moermeter op rooi staan. Dan moet ‘n mens nie met ‘n Boer lol nie. Onlangs het hy ons gesaghebbend ingelig oor hoe hy die toestand aan die Universiteit Vrystaat ervaar (Praag 16 Mei). Daarna het hy op 8 deser in sy rubriek in Volksblad kommentaar op Wilhelm se toespraak gelewer. Van Coller se teks is in Die Burger (11 deser, p 15) hergepubliseer.

Van Coller verwys na “die verguisde” Verwoerd en na Wilhelm se toespraak as “vol van die sentimentele clichés wat ‘n mens by idealistiese wêreldverbeteraars sal aantref.” Die gesindheid wat Wilhelm (en sekerlik oor De Villiers) uitstraal, word soos volg verwoord: “Identifiseer die boosdoeners en eis van hulle om alles wat die teenparty mag ontstel, prys te gee.” Van Coller verkwalik Wilhelm omdat hy “die verwikkelde begrip versoening tot ‘n teenstelling tussen ‘sout’ en ‘soet’ reduseer.” Van Coller heg ‘n ander betekenis aan versoening: “Dit beteken letterlik weer tot vrede en vriendskap bring; die herstel van onderlinge verhoudings. Dit verreken altyd die geskiedenis; strewe na ‘n middeweg; verneder en vernietig nie.” Dit is myns insiens opvallend dat De Villiers, as iemand sonder enige (formele) geesteswetenskaplike agtergrond, skynbaar geen waarde aan die geskiedenis heg nie. Hy gee nie ‘n flenter om as hy die tradisionele US-studente en -personeel ontheem en aanstoot gee nie.

Van Coller gaan voort: “Te oordeel na heersende maatstawwe was Tsjaka ‘n oorlogsugtige tiran, Moshoeshoe ‘n barbaarse kannibaal, Rhodes ‘n wrede imperialis en Verwoerd ‘n kil onderdrukker. In die geskiedenis beoordeel én in diskursiewe formasies kom hulle heeltemal anders uit die verf. Versoening is óók die begrip vir verskillende diskoerse, al onderskryf jy dit nie.”

[Dit is heel moontlik hier waar Max du Preez die onderwerp vir nog een van sy rubrieke gekry het (Die Burger, 13 deser, p 11). Du Preez poog om geleerd te klink deur weg te val met terme soos “komplekse” (pleks van “ingewikkelde” of, soos Van Coller skryf, “verwikkelde”) en “konstruk” (‘n term wat Willie Esterhuyse as ‘n sinoniem gebruik vir dit waarvan hy nie hou nie). Du Preez verwys na die Difaqane of volksmoord onder die swartes in die eerste helfte van die 19de eeu. Hy verwyt Shaka (Van Coller se Tsjaka) en Mzilikazi hiervoor en sleep sommer “die gewelddadige pad van … die wit setlaars en Britse kolonialiste” hierby in. Moshoeshoe word deurgaans deur Du Preez geprys en by implikasie vrygespreek van volksmoord en gewelddadigheid; ook van kannibalisme, wat volgens Du Preez tot “klein groepe” beperk was. Hy loof Moshoeshoe omdat hy “mense uit ander taalgroepe en kulture” in die boesem van die Basotho verwelkom het: “Hulle is toegelaat om hul eie tale en tradisies te behou.” Op kenmerkende manier pas Du Preez dit nie op die hede toe deur die ANC-regering te verwyt omdat hy nie voldoende ruimte aan die Afrikaners vir die uitlewing van hulle geskiedenis, tradisies, kultuur en taal gun nie. Pleks daarvan sluit hy sy rubriek af met sy gebruiklike lof vir Nelson Mandela, wat hy hierdie keer “‘n grootse eerder as ‘n goeie staatsman en leier” noem; iemand wat “vergiffenis en versoening” nagestreef het. Die “gewelddadigheid” wat Du Preez by die blankes bespeur het, is by Mandela blykbaar heeltemal afwesig.]

Van Coller haal weer die onaptytlike situasie aan sy universiteit op: “Die Universiteit van die Vrystaat (UV) onderskryf skynbaar [Wilhelm] Verwoerd se redenasie, want in die laaste tyd het die CR Swart-gedenklesing ‘n stille dood gesterwe. Suutjies is dit begrawe, sonder konsultasie met alle belanghebbendes, omdat swart studente gedreig het om dit te ontwrig as dit gehandhaaf bly. Dreigemente en geweldpleging is suksesvol; só het ons ook aan die Universiteit van Kaapstad gesien. Hoe lank voordat Swart se standbeeld én sy naam, wat aan ‘n gebou gekoppel is, ook verwyder gaan word? ‘n Geringe prys om te betaal vir versoening, hoor ek mense sê. En op die oog af is dit ‘n geldige redenasie. Want was Swart nie lid van die Verwoerd-kabinet en boonop ‘n stoere Afrikaner-nasionalis nie? By implikasie ‘n boosdoener.”

“Maar Swart was nie net ‘n oud-Kovsie nie, maar ook die eerste kanselier van die Universiteit van die Oranje-Vrystaat, van 1950 tot 1976. Ander kanseliers, soos Winkie Direko (wat kwalik vier jaar in die amp was), se naam is ook aan geboue gegee. Beteken iemand se rol in die UV-geskiedenis dan niks nie? Gaan ook Afrikaners soos Wynand Mouton en Francois Retief die tol betaal?”

Daar is duidelike ooreenkomste tussen die situasie aan die UV en US. Raadpleging word gedoen om die wense van swartes vas te stel en dan daarvolgens te handel omdat geweld andersins ‘n groot moontlikheid is. Blankes se mening word nie ernstig opgeneem nie. Daarom is die CR Swart-gedenklesings stilletjies afgeskaf. Aan albei universiteite word Afrikanersimbole verwyder en met dié van swartes vervang, asof daar eenstemmigheid is dat blankes sleg en swartes goed is. Aan albei universiteite bepaal (potensiële) gewelddadigheid wat gedoen word. Dit geld tewens die hele nuwe Suid-Afrika. Dit is ‘n voortsetting van die suksesvolle voorbeeld wat die ANC tydens die “bevrydingstryd” gestel het.

Anton van Niekerk

Die Burger sal ‘n teks soos dié van Wilhelm sonder teenhanger publiseer omdat dit polities links is. ‘n Teks soos dié van Van Coller sal egter nie sonder teenspraak aangebied word nie omdat dit nie die linkse ideologie van die neo-Burger propageer nie. Vir my is dit baie duidelik dat Die Burger Van Coller se rubriek met voorbedagte rade hergepubliseer het, want op dieselfde bladsy verskyn Anton van Niekerk se kritiek daarop (Die Burger, 11 deser, p 15). Van Niekerk hou van publisiteit, vir homself en vir sy idees, vandaar die alewige fototjie van homself by sy bydraes. Dit is moontlik dat Van Niekerk Van Coller se teks gelees en aan Die Burger voorgestel het dat dit saam met sy kritiek gepubliseer word. Wat ewe moontlik is, is dat die koerant Van Niekerk gevra het om Van Coller se standpunt te kritiseer. Daar is immers geen twyfel aan watter kant Van Niekerk, met sy teologies-dogmatiese DNS, hom skaar nie.

Sowel Van Coller as Van Niekerk is hoogleraars, maar Van Niekerk staan sedert onlangs bekend as een van die US se uitgelese (“distinguished”) professore (US-webwerf 11.06.2014). Dit moet ‘n mens egter nie verhoed om kritiek op sy deurlugtige idees te lewer nie. Selfs Van Niekerk kan, met watter betiteling hy hom ook al laat welgeval, nie beter wees as wat hy is nie.

[Ton Vosloo het geen naskoolse formele kwalifikasie nie. Die akademiese jaar wat hy aan die Universiteit Harvard as ‘n Nieman-beurshouer deurgebring het, lei nie tot ‘n formele kwalifikasie nie. Desnieteenstaande is hy onlangs as ‘n ereprofessor in joernalistiek aan die US aangestel. Toe is daar beweer: “Kandidate vir ‘n ereprofessoraat word beoordeel op dieselfde kriteria wat geld wanneer professore aangestel word” (Die Burger, 25 April, p 3). Die implikasie is dat die US deesdae matriek as voldoende formele kwalifikasie vir ‘n professoraat beskou. Geen wonder dat Van Niekerk, wat ‘n doktorsgraad het, nou die gewigtiger titel van uitgelese professor het nie. Wanneer ek lees dat Vosloo dit of dat gedoen het, dan laat dit my onwillekeurig dink aan ‘n mossie wat saam met die arende wil vlieg.]

Hierdie rondte oortref Van Niekerk homself met onbekookte mislikheid. Hy beskryf Wilhelm se toespraak as “‘n ontroerende, verootmoedigende teks wat terselfdertyd grondige nadenke stimuleer. Dit verg ‘n waardiger openbare reaksie as die oppervlakkige en opportunistiese prul waarvan Hennie van Coller se reaksie … spreek.” Let op die onwaardige manier waarop Van Niekerk begin, die radikale manier waarop hy kant kies en die onwetenskaplike, emosie-gelaaide taal wat hy gebruik. Dit laat ‘n mens vermoed dat hy nie substansiële argumente in sy arsenaal het nie. Let op Van Niekerk se sarkastiese, lighartige trant: “Vir Van Coller is dinge darem alte eenvoudig. ‘Kom ons sê gou vir die swartes in Suid-Afrika – al 44 miljoen van hulle (meer as 80% van die bevolking) – jammer oor apartheid.’ Dis mos darem die minste wat ons kan doen. (Noudat ek daaraan dink: Ons het dit mos al gedoen!) As hulle redelike mense is, sal (moet?) hulle ons mos vergewe.” Die probleem is dat daar niks in Van Coller se teks is wat hierdie verbeeldingsvlug van Van Niekerk regverdig nie. Dit is Van Niekerk wat as ANC-gedienstige organisme behep is met verskoningvra en die getalsoorwig van die swartes.

Van Niekerk borduur voort in hierdie mislike, spottende rat: “Sommer so sito-sito. Ons het mos jammer gesê. Waaroor bly die lot so opgewerk? Hulle moet mos respekte hê. Veral teenoor die eerbiedwaardige CR Swart, wat immers kanselier van die UOVS was. Of gaan hulle dalk ook sy standbeeld afbreek? Waar gaan die wêreld dan heen?” Van Niekerk is een van daardie stommerike wat aan swartes die onregverdigbare luuksheid gun om van geslag tot geslag en tot in die oneindige die verwyt te koester dat die slegte blankes hulle met slawerny, kolonialisme, rassediskriminasie, imperialisme, ens, permanent benadeel, oftewel bedonder, het. Verskoningvra tot sewe maal sewe toe kan die skade nooit uitwis nie. Daarom skaar hierdie uitgelese professor hom ongekwalifieerd aan die kant van die swartes en teen die blankes, homself uitgesonderd. Van Niekerk sal nie erken dat daar verdienste in CR Swart of enige ander nie-verloopte Afrikaner is nie. Dit is tans ‘n voordelige standpunt om te huldig, gevolglik sal Van Niekerk in die openbaar nooit daarvan afwyk nie. Hy sal nie beswaar opper as ‘n Afrikaner se naam of standbeeld verwyder of Afrikaans vertrap word nie.

“Teenoor Van Coller staan [Wilhelm] Verwoerd wat, ten spyte van sy afkoms en agtergrond, die moeite gedoen het om hom – oor baie jare – te vergewis van wat apartheid werklik was – ‘die hartverskeurende lewensverhale van mede-Suid-Afrikaners … historiese en voortdurende [wit] bevoorregting …” Hier is ons terug by emosie-belaaide taal. Maar is daar nie ook “hartverskeurende lewensverhale van mede-Suid-Afrikaners” weens die ANC en PAC se tereurveldtogte nie? Die “bevrydingstryd” is egter verby. Aan die vergrype wat aan albei kante plaasgevind het, kan nie verander word nie. Maar die “hartverskeurende” plaas- en ander moorde gaan steeds voort en dit is feitlik uitsluitlik ‘n geval van swartes wat blankes uitmoor. Hieraan kan en moet iets gedoen word, want dit vind in die hede plaas. Het enige swarte al die blankes hiervoor en vir baie ander vergrype om verskoning gevra? Waarom word verskoningvra as verpligting net aan een deel van die spektrum van die reënboognasie opgedring? Het die ANC al verskoning gevra vir die gemors waartoe Eskom bestuur is? ens.

Na sy eerbiedige omgaan met Wilhelm se teks, verander Van Niekerk weer na sy lighartige, spottende rat: “Vir Van Coller se inligting: Apartheid was nie ‘n paar opstoppers wat sterkeres die swakkeres op die rugbyveld toegedien het, en wanneer die eindfluitjie blaas, skud ons almal gemoedelik blad, is al die moerigheid vergete en drink ons weer rustig saam ‘n bier nie. Apartheid was die sistematiese ontneming van mense se onderwysgeleenthede (tot op die punt waar miljoene vandag steeds ly aan onagterhaalbare agterstande), die onteiening van mense se wettige eiendom (veral op ‘n dorp soos Stellenbosch), die vernederende breuke in families omdat sommige as ‘wit’ geklassifiseer is en ander as ‘bruin’ (dikwels met ‘n ‘potloodtoets’ om haartekstuur te bepaal), die verbod op keuses van waar ‘n mens mag woon of swem of selfs in ‘n hysbak ry, en so, ad nauseam.” Dan weer hierdie speelse mislikheid: “Maar nee wat – geen probleem vir Van Coller nie. Wat apartheid ook al was, dit regverdig nie so ‘n ‘hoë prys vir versoening’ nie. ‘Kom ons vergewe en vergeet, kêrels. Die lewe is mos darem nie so ernstig nie, of hoe?'”

Van Niekerk pleit dus weer dat swartes se griewe en haat moet bly voortbestaan omdat dit volgens hom (tot in die oneindige) geregverdig kan word. Daar is seker nie veel mense wat waardering vir Van Niekerk se soort humorsin het nie. Ook kry ek nêrens in Van Coller se teks in Die Burger die frase “hoë prys vir versoening” wat Van Niekerk (oneerlik) as ‘n aanhaling aanbied nie. Die voortgesette gekerm deur bruines oor die opruiming van die krotbuurt en misdaadnes Distrik Ses beskou ek as oodrewe. As dit die ergste is waaroor hulle kan kla, het hulle eintlik min om oor te kla. Van Niekerk kom met die storie dat onteiening ingevolge die Wet op Groepsgebiede “veral op ‘n dorp soos Stellenbosch” voorgekom het; heel moontlik omdat Wim de Villiers weens sy linkse gesindheid dit nodig gevind het om op 29 April as rektor daarna in sy intreerede te verwys. In die geval van Distrik Ses was dit nie eens primêr ‘n geval van onteiening nie, omdat die oorgrote meerderheid inwoners huurders of plakkers was.

Apartheid was nie “die sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede” soos Van Niekerk valslik beweer nie. Die teenoorgestelde is waar. Uitgelese Van Niekerk kan gerus Hermann Giliomee se uiteensetting van Bantoe-onderwys in die Verwoerd-era lees (Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 66-74) – al is Giliomee ‘n Afrikaanssprekende, blanke man. Verwoerd was die minister vir naturelle-sake van 1950 af en staatshoof van 1958 tot 1966. ‘n Ingeligte of eerlike Van Niekerk sou ‘n ander onderwerp as swart onderwys vir sy hoof- of eerste beswaar teen apartheid gekies het. Selfs in swart geledere word daar deesdae beweer dat die destydse Bantoe-onderwys beter was as wat die deursnee onderwys vir swartes in die nuwe Suid-Afrika is.

Giliomee skryf dat die algemene indruk was “dat daar ‘n besliste verbetering in die voorsiening van massa-onderwys en die algemene standaard van geletterdheid was” (p 70). Verwoerd en Werner Eiselen te benadering was “nie rassisties in die sin dat hulle in rasseminderwaardigheid geglo het nie” (p 71). “Die plekke in skole vir swart leerlinge het van 800 000 in 1954 na 1,8 miljoen in 1963 gespring en daarna selfs nog vinniger uitgebrei … Die mikpunt in die Eiselen-verslag [wat tot die Wet op Bantoe-onderwys van 1953 gelei het] van ‘n verdubbeling binne tien jaar van leerlinge in sekondêre onderwys is in 1959 bereik toe die getal van 20 000 tot 43 496 gestyg het” (p 71). “Totale besteding aan swart onderwys het van 1952 tot 1957 met 14% in reële terme gestyg, met 2% in die volgende vyf jaar en met byna 50% van 1962 tot 1967” (p 73). JL Sadie het in 2004 oor die hele tydperk van Nasionale Party-regering gesê: “Die getal swart kinders op skool het teen ‘n gemiddelde koers van 5,5% per jaar gegroei [dus baie meer as die bevolkingsaanwas], wat die bywoningsyfer van 24,5% tot 84,5% laat styg het” (p 73). Die punt is: Is dit “die sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede”? Lieg Van Niekerk doelbewus, of is hy bloot oningelig? Dan is daar ook nog die talle nuwe universiteite wat in die apartheidsera teen groot koste spesifiek vir swart studente opgerig en bedryf is.

Van Niekerk stel die punt “dat ‘n groot klomp mense in hierdie land dr Verwoerd slaafs nagevolg het ten opsigte van die beleidsrigtings wat hy (laat) ontwikkel het. Verwoerd, so was die oortuiging van vele in ‘n klimaat van ekonomiese voorspoed, maar oorweldigende intellektuele luiheid, het mos klaar vir ons gedink.” Is Van Niekerk tans nie self ‘n toonbeeld van “oorweldigende intellektuele luiheid” nie? Waarom het hy nie die elementêre insig dat die grondwetlike grondslag waarop die nuwe Suid-Afrika funksioneer dwaas, rampspoedig en oneties (bv weens blatante rassediskriminasie teen blankes) is nie? Waarom kan hy nie insien dat die US op die pad van akademiese agteruitgang is nie? – om van die vernietiging van Afrikaans as onderrigtaal nie te praat nie. Pleks daarvan sluit Van Niekerk sy tirade af deur komplimente aan Wilhelm en De Villiers uit te deel. Wilhelm het glo met sy optrede “buitengewone waardigheid verleen aan ‘n riskante geleentheid wat die nuwe rektor met vergelykbare moedigheid gereël het.” Van Niekerk kan onmoontlik in die waan verkeer dat sy reaksie op Van Coller se skrywe (buitengewoon) waardig was.

In die gedrukte uitgawe van Die Burger het die volgende teksboodskapreaksie van Hardy verskyn: “Wilhelm moet seker wonder of Zuma hom nog as deel van die ‘ander’ beskou nadat hy gepleit het” (13 deser, p 11). ‘n Brief van Trebbals van Melkbosstrand is in dieselfde koerant (p 10) gepubliseer. Trebbals stel drie vrae aan die “baie slim” professor Van Niekerk: (1) “Met hoeveel of watter soort skuldgevoel moet ek hom [Trebbals se kleinseun] belaai”? (2) “Waar eindig die skuldlas van die kolonialiste, setlaars, slawehandelaars, wit entrepreneurs?” (3) “Waar begin die voorheen benadeeldes se verantwoordelikheid om hul eie lot te verbeter?” Trebbals skryf dat hy redelik wyd in Afrika gereis het, waar hy “dikwels ‘n versukkeldheid waargeneem [het] waar apartheid of kolonialisme nie voorheen was nie … Ek bemerk so ‘n bietjie bitsigheid by die slim prof; miskien sy ongeduld met ons wat eenvoudiger van gedagtes is. Hoe durf ons as Afrikaners die traliewerk van die skuldgevangenis nou al skud, of verstaan ek verkeerd?”

Van Niekerk het Trebbals net in een opsig geantwoord, te wete oor blankes se beweerde skuldlas (Die Burger, 16 deser, p 10), al reageer Van Niekerk “nie normaalweg op skuilnaam-skrywers nie”; asof dit veroorsaak dat Trebbals se opmerkings minder gewig dra. Dan kom Van Niekerk met die bekende maar hoogs gemene skuif om Suid-Afrikaanse blankes se skuldlas met dié van die Duitsers na die Tweede Wêreldoorlog te vergelyk terwyl enigeen wat iets van die geskiedenis verstaan, weet dat die apartheidsera en die Nazi-bewind glad nie in dieselfde liga is nie. Van Niekerk beweer genadiglik dat blankes wat na apartheid gebore is se skuldlas nie (noodwendig) “onophefbaar” is nie. Maar veel wil die oorverligte Van Niekerk nie toegee nie. Die teoloog in Van Niekerk hou klaarblyklik baie van die idee van kollektiewe erfsonde/erfskuld vir veral Afrikaners. Sy en Trebbals se geslag én nageslag is glo uitermate deur apartheid bevoordeel.

“Hoewel ons nie deur skuld oorweldig en ontmagtig hoef te word nie, moet ons – almal wat wit is – verantwoordelikheid vir apartheid aanvaar. Dit beteken om te erken dat ons (steeds) bevoordeel is en om onsself daarom onomwonde [! – seker ook onvoorwaardelik] beskikbaar te verklaar om diegene wat deur ons verontmenslik is, se nageslag te help om die agterstande te verklein.” Volgens Van Niekerk se insig word blankes dus steeds bevoordeel. By hom is daar blykbaar geen bewustheid van die benadeling wat deesdae teen blankes gepleeg word nie; bv daagliks op die US-kampus. Is mense werklik tydens apartheid “deur ons verontmenslik,” dus getransformeer tot iets anders as mense? Ek het sterk beswaar as Van Niekerk op sy oordrewe manier my by sy “ons” insluit. Is die agterstande van swartes uitsluitlik aan die boosheid van apartheid (en dus blankes) te wyte of is dit ‘n verskynsel wat oor eeue heen dwarsoor die wêreld aangetref is? Of weet hierdie uitgelese professor dat swartes oral (onherstelbaar deur blankes) benadeel is?

Piet le Roux van Welgelegen het op Van Niekerk se verweer gereageer (Die Burger, 18 deser, p 14). Le Roux verskaf prositiewe voorbeelde uit die Afrikaner-geskiedenis wat Van Niekerk kan gebruik om sy kleinseun in te lig sodat hy nie net gevoer word met die negatiewe Afrikaner-persepsies waaraan Van Niekerk so graag voorkeur gee nie, bv: “Vertel hoe die Afrikaner homself daarna [na die Anglo-Boere-oorlog] opgehef en bemagtig het deur innoverend te dink en hard te werk, sonder regstellende aksie … Dan vra jy hom of hy dink dat sy voorsate regtig só dom sou gewees het om teen ‘n oormag van getalle die beleid van apartheid, wat die Engelse ingestel het, om medemenslike redes af te skaf.” Die punt is: Van Niekerk is onredbaar. Geen rasionele of ander argumente sal hom uit sy oorverligte dogmatiese groef lig nie.

Ek het nie respek vir Van Niekerk nie; nie omdat hy ‘n ander standpunt huldig nie, maar weens die manier waarop hy met andersdenkendes handel. Hy kom nie met rasionele, wetenskaplik gefundeerde argumente in sobere, onemosionele taal nie. Is dit wat hom “uitgelese” maak? Dit lyk asof hy uit die verkeerde boeke gelees het. Hier en daar het ek van sy eie medisyne vir hom ingegee, maar hopelik het ek nie in dieselfde mate as hy oorboord gegaan nie.

Karel Combrinck: Moenie hierdie kat aanpak nie

Daar is reeds wyd berig in die algemene media asook hier op Praag, oor die Amerikaanse inisiatief om swaar wapentuig in Sentraal- en Oos- Europa, van die Baltiese see tot by die Swartsee te ontplooi.

Die Amerikaanse propaganda lui dat hierdie opbou van militêre vermoë geskied in reaksie op aggressiwiteit en uitbreidingspolitiek aan die kant van Rusland.

Die waarheid, soos in baie gevalle, is weer net andersom. Dit was duidelik die Amerikaners wat die eerste provokasie aan die Russe gerig het deur in 2002 samesprekings met die Poolse regering te begin vir die installering, op Poolse grondgebied, van anti-missielstelsels wat dan ten doel sou gehad het om as verdediging teen Iran te dien. Gaan kyk maar gerus op ‘n atlas hoe ver lê Pole van Iran af. Natuurlik was hierdie net ‘n wolhaarstorie om die knieknakkende Wes-Europeërs gerus te stel, maar nie die Russe nie wat dwarsdeur die foefie gesien het.

Die Sogenaamde Russiese aggressie , nl. die « anneksasie » van die Krim het eers in 2014 plaasgevind, terwyl die krisis in die Oekraïne in 2013 begin het, dus elf-twaalf jaar na die onderhandelings met Pole. (Dis hoekom dit belangrik is dat kinders op skool van datums moet leer!) Dit is dus duidelik dat die Amerikaners se militêre opbou in Sentraal- en Oos-Europa nie in reaksie is op Russiese uitbreidingsinisiatiewe nie, maar inteendeel dat die Russe se optredes ‘n reaksie was op Amerikaanse provokasie. Wat ook duidelik is, is dat ons nou op die drumpel staan van ‘n uiters gevaarlike situasie wat oornag tot ‘n vernietigende konflik kan eskaleer.

En dit bring ons by die kragte wat hier betrokke is. Enigiemand by sy volle positiewe sal besef dat Rusland nie ‘n kat is om sonder handskoene aan te pak nie. Beide Napoleon Bonaparte en Adolf Hitler het hulle daar te pletter geloop. Rusland is in staat om ‘n leër van miljoene binne ‘n ommesientjie op die been te bring. Daarby het hulle van die mees gesofistikeerde en doeltreffende wapentuig ter wêreld, asook natuurlik grondgebied wat bykans onmoontlik is om in te neem of te beset.

Maar selfs voor enige openlike vyandigheid sou uitbreek, beskik die Russe or ‘n wye spektrum van politieke skuiwe en strategieë. Ons weet almal dat hulle die wêreld se beste skaakspelers is, maar dan is dit ook so dat hulle ‘n wêreldwye skaakbord het om op te speel, want Rusland is kortom ‘n wêreldmoondheid. Rusland speel bv ‘n sleutelrol in die onderhandelings rondom Iran se kernprogram. Daarbenewens is hulle ook verreweg die grootste verskaffer van energie- en ander grondstowwe aan Wes-Europa, ondermeer aardgas waarsonder Wes-Europa net nie kan oorleef nie. Die vraag is waarom die Amerikaners so ‘n kat wil aanpak.

Die probleem wat die Weste het met mnr Poetin is dat hy nou maar net nie in die patroontjie wil pas wat hulle vir hom wil voorskryf nie. (Daarvan het ons ook ondervinding). In ‘n artikel, in die Jerusalem Post van 28 April 2014 getiteld, « Why Putin’s Russia will turn anti-semitic », word die volgende stelling gemaak : « If Putin’s Russia continues on the same nationalistic, xenophobic, insular and imperial course – in other words moving away from the 21st century and back to the 19th – it will inevitably end up accusing Jews of disloyalty and perfidy . » Hoef ‘n mens eintlik veel meer te sê ? Let mooi op die redenasie : Ás Rusland op sy huidige weg voortgaan, dan sál hy anti-semities word!

Dit is duidelik dat die Amerikaners na ‘n casus belli met Rusland soek, casus belli synde die Latynse term vir “voorwendsel vir oorlog”. In die aanloop tot so’n oorlog kan ons allerlei propagandistiese verdraaiings en verwringings van die Amerikaners en hulle Europese skoothondjies te wagte wees. Daarvan het ons ook ondervinding. Die propaganda is natuurlik bedoel om sover moontlik die hele wêreld op te sweep en in te sleep by hulle geskil met Rusland wat, indien dit op oorlog uitloop, ‘n stryd om lewe of dood sal wees. Dit is terloops te betwyfel of die dekadente en ruggraatlose Europeërs hoegenaamd aan so ‘n oefening sal wil deelneem. Miskien ‘n bietjie « logistieke steun » hier en daar, maar weinig meer. Hoe kan Europa in elk geval bekostig om in so ‘n avontuur betrokke te raak met die rampspoedige ekonomiese situase waarin hulle verkeer (Griekeland bv. op die vooraand van bankrotskap), terwyl die miserabeles uit Noord-Afrika Europa by hulle honderdduisende binnestroom.

In die twee wêreldoorloë teen Duitsland is Suid-Afrika ook bygesleep, deur propaganda en onderdanige leiers. As beloning daarvoor is ons op die vullishoop van die wêreld gegooi. Hopelik sal enige toekomstige konflik sonder enige bydrae van gedienstige Afrikaners geskied, in elk geval nie aan die kant van Amerika nie .

Jenner en Dolezal se knuppels in die linkse hoenderhok

Kyk, as daar één ding is wat jy nie vir ‘n feminis moet sê nie, sou dit wees dat die manlike en die vroulike brein wesentlik verskil. Volgens feministe is dit ‘n infame leuen, en is daar hoegenaamd geen onderskeid in terme van denke en emosies te tref tussen die manlike en vroulike psiges nie. ‘n Vrou, volgens die feminis, is in ‘n elke iedere opsig nie net mans se gelykes nie, ook op verstandelike vlak, maar inderdaad ook mans se meerderes. (Het Frans Ludeke tog net hierna geluister voor die huidige seisoen, dan kon die Bulle se patetiese voorry versterk gewees het met ‘n paar draers van plat skoene van die teenoorgestelde geslag!)

Voorts hou die linkses vol dat ras ‘n blote sosiale konstruk is. Met ander woorde: ‘n Pikswart Kongolees is 100% dieselfde as ‘n Chinees en ‘n blonde Sweed, buiten vir sy velkleur. Dit is blote sosiale indoktrinasie wat ons maak dink dat hierdie drie persone hoegenaamd verskil agv hulle ras.

Maar o, weë, toe kom die 65-jarige oupa en voormalige Olimpiese atleet, Bruce Jenner, asook die voormalige sproetgesig blondine, Rachel Dolezal, en gooi lelike knuppels in die linkses se hoenderhok.

Jenner het onlangs op die tydskrif Vanity Fair se voorblad gepryk as ene Caitlin, wat volgens Jenner die ware Jakop is; die eintlike Bruce is nie Bruce nie, maar Caitlin. Jenner beweer dat hy van kleins af besef het hy is in werklikheid ‘n vrou. Caitlin het weliswaar, en op teenstrydige wyse, beduidende hoeveelhede hulp nodig gehad om haarself te omvorm na iemand wat hy glo werklik was. Niemand se natuurlike vel lyk op 65 soos Caitlin se vel op die voorblad van Vanity Fair nie. Daar is miljoene rande se silikoon, hormooninspuitings, Photoshop en grimering gebruik om die groteske “vrou” met sy vierkantige kakebeen en gespierde skouers op die voorblad van Vanity Fair te kry. Tog vreemd, nie waar nie, dat Jenner beweer Caitlin is wie hy al die tyd was, maar dat dit ‘n enorme hoop geld en inspanning vereis het om sy beweerde eintlike self na vore te bring. Jenner is egter nog nie heeltemal Caitlin nie. Jenner het nog nie heeltemal so ver gegaan nie. Bruce se knuppel is as’t ware nog steeds in sy hoenderhok.

Nietemin het die hoofstroommedia, nes ‘n verwarde spul hoenders, geskarrel om hul klakkelose bewondering vir Caitlin uit te spreek. Enige iemand wat gegril het vir die groteske bespotting wat Jenner van ware vrouens gemaak het, is uitgekryt as agterlik en bevooroordeeld. Nes die geval is met ras as ‘n beweerde sosiale konstruk, verkondig die media ook wyd en syd dat daar in werklikheid ‘n legio sogenaamde geslagte is, en dat elke individu sommer namens hom-, haar- of ditself kan besluit wat hy/sy/dit is. Facebook in die VSA het ‘n allemintige 56 sogenaamde “genders”, waaronder belaglikhede soos “cisgender” en “genderqueer” tel. Die mediese wetenskap, daarenteen, herken slegs drie moonlikhede: Persone met twee X-chromosome, ‘n X en ‘n Y chromosoom, of dan gevalle soos Caster Semenya, wat bekendstaan as interseks.

Jenner is nie laasgenoemde nie. Hy is nie ‘n Caster Semenya-geval nie. Nee, Jenner het gemaak soos die linkses aanbeveel, en sommer vanself besluit hy is ‘n vrou, en toe miljoene rande daaraan spandeer om homself reg te bewys. Maar, en hier is waar Jenner asook die klakkelose media erg van die wa afval, volgens die feminisme is daar geen verskil die tussen manlike en vroulike brein nie. Hoe nou gemaak? Jenner beweer dat sy brein, maar nie sy liggaam nie, van meet af aan vroulik was. Albei kan gevolglik nie reg wees nie. Ek wag in spanning vir die feministiese propagandiste, onder andere die individu met die blou hare wat vir Women24 skryf, om hierdie teenstrydigheid vir ons te op te klaar.

Die tweede linkse bedrieër wat my maand aansienlik opgehelder het, is die telgie van twee ekstreemlinkse, selfhatende blanke ouers van Tsjeggiese en Duitse herkoms, Rachel Dolezal. Sy het haarself, baie soos Jenner, probeer omvorm in wat die Amerikaners ‘n “colored” sou noem, kompleet met ‘n gevlegde boskaas, wat sekerlik ‘n formidabele parasietlading dra, asook ‘n oranje vel wat skynbaar die resultaat van verbruiningsprodukte is. Haar linkse ouers het nie minder nie as vier swart wesies aangeneem, iets wat klaarblyklik permanente letsels op Dolezal gelaat het. Was haar ouers teleurgesteld dat hulle biologiese kind onverklaarblaar ook blank gebore is? Sy het selfs met ‘n swart man getrou.

Nie net het Dolezal haar voorkoms probeer verander nie, maar ook die kenmerkende slagoffermentaliteit van sekere rasgroepe haar eie gemaak. Sy het in 2014 die voorsitster van ‘n tak van die National Association for the Advancement of Colored People, die NAACP, geword, en daarin geslaag om dié spul professionele slagoffers vir twee jaar vir die gek te hou. Ten spyte van haar blou oë het niemand skynbaar lont geruik nie, en kon Dolezal selfs daarop aanspraak maak dat sy, ‘n blanke persoon, die slagoffer was van rassehaat. Sy het so ver gegaan om haar werkgewer te dagvaar vir diskriminasie op grond van haar (swart) velkleur.

Die uiteinde was egter dat Dolezal moes bedank as voorsitster van haar tak van die NAACP. Skynbaar is ras nie altyd ‘n sogenaamde sosiale konstruk nie, en het dit tog ‘n biologiese grondslag, maar slegs wanneer dit die linkses pas.

Daar is talle ooreenkomste tussen Jenner en Dolezal se bedrog. Beide het self probeer besluite neem oor hul genetiese lot in die lewe, en hul genetiese toekoms as’t ware in hul eie hande geneem. Dolezal en Jenner het egter in die proses, en heel waarskynlik sonder dat dit enigsins hulle bedoeling was, briljant daarin geslaag om op ‘n genadelose wyse die draak te steek met die linkses se waansin.

Jenner is nié “Caitlin” nie – hy is ‘n verwarde oupa van 65, wat op sy oudag jimpel geraak het. Sy poging om homself te omvorm in ‘n vrou, dryf bloot op groteske wyse die spot met elke regte, biologiese vrou, dws meer as 50% van alle mense op aarde. Nie net dryf die groteske Caitlin die spot met vrouens nie, maar ook met Facebook se 56 “genders” asook met diegene wat sulke propaganda in ons almal se kele wil afdruk.

Dolezal het op haar beurt gewys hoe verspot maklik dit is om gek te skeer met die industrie van professionale swart slagoffers. Waarom is sy egter in die pad gesteek? Ras is immers glo ‘n sosiale konstruk. As die linkses hul eie snert geglo het, is Dolezal net so swart soos die donkerste Kongolees. Hoekom? Want Dolezal sê so.

‘n Voormalige werwingsplakkaat van die Amerikaanse leër het gelui: “Be all you can be.” Vir die hedendaagse kranksinnige en dom linkse (is daar enige ander soort?) het dié slogan egter verander in: “Be anything you want to be.”

Dan Roodt: Moet Afrikaners deur ‘n ooreenkoms tot eenheid gedwing word?

Daar is vir my een enkele baie positiewe in genl Constand Viljoen se stelling en dit is dat hy met my saamstem oor die “strategiese flaters” wat die NP begaan het. Ek kan boeke daaroor vol skryf en sal ook seker nog, D.V. Onlangs het ek dr. Niël Barnard se outobiografie gelees en ek en my vrou het plek-plek gelag vir al die naïewe stellings en grootdoenerigheid daarin. As daar ooit ‘n behoorlike lykskouing oor die laaste dae van die vorige bewind gedoen word, sal sowel FW de Klerk as Niël Barnard as die hoofargitekte van ons ondergang uitgewys moet word. Dis asof hulle toegelaat het dat ons vyande ons strategie begin bepaal en “samewerking met Brittanje en die VSA” is as die summum van die Afrikaner se buitelandse beleid gesien. Daarom het hulle eenvoudig aanvaar dat die ekstremistiese bende terroriste wat die Angel-Saksers as ‘n “regering-in-ballingskap” voorgehou het, die land kon oorneem, feitlik sonder om ‘n skoot te skiet.

Uiteindelik het ons egter met die pen verloor en nie met die swaard nie. Daardie oorlog – noem dit ‘n inligtingsoorlog of vierdegenerasie-oorlog waarvan mense ook deesdae praat – het nog nooit opgehou nie en woed elke dag voort. Die vyand het bloed geruik en dit gaan vir hom daaroor om ons so finaal af te takel dat daar net mooi niks van ons oorbly nie: nie ‘n blanke kind nie, nie Afrikaans nie, geen Afrikanernaam of -standbeeld of -monument nie, nie ‘n Afrikaanse skool of universiteit nie, geen onderneming of instelling in Afrikanerhande nie, en so kan ons aangaan. As ons gelukkig is, gaan ons uit die land verjaag word en soos ‘n Amerikaanse vriend dit stel: “You’ll be lucky to escape with the clothes on your back.” Onthou: die Portugese was 500 jaar in Angola en was besig om die oorlog in die vroeë sewentigerjare teen die MPLA te wen, alvorens hulle eensklaps vlugtelinge geword het, dus beteken ons 360 jaar hier net mooi niks. Ons sien reeds wat dink Zuma van Jan van Riebeeck.

Mugabe is die president van die Afrika-Unie wat tans seker so 20 km van my af met fanfare in Sandton vergader. Laat dit insink: Mugabe is die president van Afrika! En onlangs het hy in Soweto die fameuse woorde gespreek: “I don’t want to see white faces.” Vir seker fluister Mugabe en sy trawante allerlei in Zuma en kie. se ore. Ons sit hier, grotendeels ontwapen, met bates soos grond, huise, aandele en pensioenfondse, sonder ‘n enkele vriend ter wêreld! Daar bestaan nie ‘n enkele buitelandse regering wat selfs skerp kritiek sou lewer indien die ANC/SAKP môre die uitsettingsbevel op ons sou bedien nie. Daar sal maar net die gewone gemompel oor “apartheid” wees en daarna sal die media weer oor Poetin en die Oekraïne begin praat.

Dis die “strategiese penarie” – nee, nagmerrie – waarin ons ons bevind. Ek skrik baie keer in die nag wakker en dan dink ek aan hoe dit was onder Verwoerd, met rondom ons twee oseane, asook ‘n reeks bufferstate ten noorde van ons wat deur vriendelike regerings regeer is. Veiliger kon ‘n mens seker nie wees nie, met Mandela en Bram Fischer in die tronk. Hoe kon ons binne twintig of dertig jaar net mooi álles verloor?!! Dis mos ongehoord in die wêreldgeskiedenis, dat ‘n volk met ‘n formidabele weermag, ‘n polisiemag, ambassades, inligtingsdienste, navorsers op universiteit en by die RGN, WNNR, noem maar op, binne twee dekades só agteruit kon boer dat hy ‘n bywoner in sy eie land word!

Ons wat die atoom gesplits het en hartoorplantings gedoen het, smeek vir genade by ‘n man uit Zoeloeland wat soms velle dra met ‘n standerd vier… Hoe het dit gebeur?

As ons nie die enormiteit van ons militêre, strategiese, kulturele, ekonomiese en sedelike verval besef nie, het ons nog geen duim uit die moeras gevorder nie. In Hillbrow het ek Afrikanertieners gesien wat in die Nigeriese buurt op straat slaap sodat hulle dwelms kan koop. In die negentiende eeu het ‘n Engelsman geskryf: “Boer women never prostitute themselves.” Ek dink vandag skryf “Boer women” boeke daaroor, Naspers gee dit uit en prys dit ten hemele aan.

Die Afrikaner het nie net “dekadent” geword in die klassieke sin, soos die ou Romeine of die Franse aristokrasie van die agtiende eeu nie, ons toets nuwe laagtepunte van nihilisme, masochisme, perversie.

Wat is die oplossing en waar begin ‘n mens hierdie toestand beveg?

Deur in die eerste plek die voortdurende inligtings- en propaganda-oorlog die hoof te bied. In weerwil van ons magtelose toestand, is die ANC/SAKP en die duistere magte wat hulle verder beheer en manipuleer, onseker oor ‘n regstreekse gewelddadige aanval op ons. Daarom sou hulle verkies om deur propaganda, skuldgevoelens, wetgewing en die afspeel van een Afrikaner teen ‘n ander, ons te kry om eintlik vrywillig van ons oorblywende bates afstand te doen. Die soort “lumpenproletariaat” van misdadigers wat ook deur Marx en Lenin as ‘n revolusionêre, aftakelende mag erken is, doen ook wonderlik sy werk in ons land. Dis die Soen-Tsoe-beginsel: die beste oorwinning is om jou vyand te laat buig sonder om teen hom te veg. Dis waarom dit vir my so ontstellend is as ander Afrikaners, wat ook al hul menings is en hoe liberaal of links of “progressief” of “bevry” hulle ook al mag wees, vir my of Steve Hofmeyr of ander wat op ons manier probeer weerstand bied, in die rug steek met laakbare, lasterlike aanvalle.
Ons het Afrikanerbeleid nodig. In 2003 toe ons maandelikse vergaderings in die Ou Raadzaal in Pretoria begin reël het, het ek gedink dit kan uitloop op ‘n soort maandelikse “Afrikanerparlement” waar elkeen sy mening kan lug, debat kan plaasvind en daar uiteindelik oor sekere breë beginsels ooreengekom kan word. Intussen het 12 jaar verbygegaan en steeds is daar geen konsensus oor die mees basiese begrippe nie, soos:
1. Het ons ‘n permanente tuiste in Suid-Afrika?
2. Het ons die reg op Standaardafrikaans?
3. Moet ons vir altyd onderhewig wees aan regstellende aksie, transformasie en marxistiese of trotskiïstiese permanente revolusie?
4. Het ons die reg op Afrikaanse skole en universiteite waar ons taal en kultuur aan ‘n volgende geslag oorgedra mag word?
5. Het ons grondgebied of bepaalde dele van die land wat uitsluitlik aan ons behoort? Indien wel, waar is daardie gebiede?
6. Wat is ons strategiese doelwitte? Ekonomies, polities, kultureel? Waar wil ons oor tien jaar, twintig jaar, ens., wees? Of sien ons net agteruitgang en probeer ons bloot ons eie ondergang beter bestuur en minder pynlik maak?
7. Het ons die reg op veiligheid en op lewe? En as die staat dit nie vir ons kan waarborg nie, hoe kan ons dit self doen?
8. Wat is ons gevoelens oor ander state? BRICS, die VSA, Brittanje, Rusland, Nederland, Frankryk, Australië (waar soveel van ons mense deesdae woon)?
‘n Model vir onderlinge eenheid. Ek het sewe jaar in Frankryk gewoon en dis miskien die enigste land buiten Suid-Afrika waarvan ek regtig eerstehandse kennis dra. Franse is trots, nasionalisties, veral oor hul taal, letterkunde en geskiedenis, maar ook hopeloos verdeeld. Trouens, ten tye van die revolusie het hulle massamoorde op mekaar gepleeg. Volk teen adelstand, streek teen streek, stad teen stad. Dit smeul nog in die herinnering. Meer onlangs was daar die tweede wêreldoorlog, toe die Algerynse oorlog. Tydens die Algerynse oorlog het die Franse weermag in Algerië gemuit omdat hulle saam met die miljoen pieds noirs, wit Franse in Algerië, wou staan en die oorlog teen die Arabiere wou wen, terwyl die Franse regering in Parys wou “dekoloniseer” en oorgee. Die dienspligtiges vanuit Frankryk self het egter teen die offisiere gedraai en binne ‘n maand moes ‘n miljoen “wit Afrikane” vir altyd hul Algerynse geboorteland verlaat. Vandag is die dogter van een van die Algerynse vegters, Marine Le Pen, so te sê die gewildste politikus in die land, maar die media haat haar en hoon haar openlik as “verregs” en ‘n “rassis”. Nietemin kry Regs en Links, “rassis” en kommunis, Katoliek en ateís, en selfs Jode (daar is 700 000 Jode in Frankryk) dit reg om met mekaar te praat, TV-debatte te voer, mekaar in briewe en boeke te antwoord, ens. Die Afrikaner se probleem is nie werklik ideologies of godsdienstig soos in Frankryk nie (daar word die neerhalende term van links, Catho-fâcho (Katolieke fascis), vir konserwatiewe, Katolieke patriotte gebruik wat dalk teen gay huwelike en immigrasie gekant is). By ons is dit iets anders, meer soos “opportunisme”. Mense ondermyn mekaar om die guns van die maghebber of sy baas te wen en hy dink bloot aan sy eie korttermynvoordeel, of dit nou die behoud van sy pos, ‘n groter inkomste, ‘n goeie woordjie van Adderjan Basson in Beeld, of meer lede as die volgende organisasie is. Uiteraard moet daar staatsagente wees wat uit die geheime fondse betaal word, en wat lank reeds die meeste Afrikaanse organisasies en media geïnfiltreer het en wat bedrywig is om soveel verdeeldheid as moontlik te saai. Vir seker is hulle ook op sosiale media bedrywig, onder skuilname en hits mense teen mekaar aan. As ons in die ANC se posisie was, het ons seker dieselfde met hulle gedoen. Of dalk nie: Ons het moontlik steeds vir Niël Barnard of De Klerk gehad wat opdragte van MI6 of die Britse ambasadeur in Pretoria sou aanvaar en hard sou werk aan die volgende Afrikanerondergang.

Hoe dit ook al sy, ons moet “verdeeldheid” en mense wat na soveel jare nie langs dieselfde vuur sit nie, as ‘n gegewe aanvaar. In 1860 rond was daar ‘n burgeroorlog in die Transvaal waartydens 40 burgers gesneuwel het, wat Paul Kruger vir die res van sy lewe bygebly het en hom daarom dikwels versoenend laat optree het. Vraag: waarom was ons in die twintigste eeu min of meer verenig? Dit klink sinies, maar ek vermoed dis omdat die Britse parlement in 1909 ‘n wet gemaak het, die South Africa Act, om ons te dwing om met mekaar saam te werk om die land te regeer, Boer en Brit, maar veral Sap en Nat, konserwatief en liberaal, Dopper en Gatjieponder, ens.

Terloops, daar is nog die probleem van “Afrikanerkrewe”: sodra een dreig om uit die emmer te klim, kan jy maar wéét daar gaan ‘n ander klomp krewe wees wat hom ondertoe gaan trek. Trouens, as dit daaroor gaan om teen iemand te verenig wat dalk probeer om ‘n nuwe rigting in te slaan of “iets te laat gebeur”, is dit omtrent die enigste kere dat daar werklik eenheid is, want dan “staan almal saam” om die “rebel” tot onderdanigheid aan die heersende orde te dwing.

Die enigste manier om Afrikaners te verenig, sou deur ‘n mate van dwang wees. Brittanje gaan nie weer vir ons ‘n South Africa Act in Westminster uitvaardig nie. Daarom sal ons sélf ‘n stuk wetgewing moet skep om verhoudings onderling te reël en te sorg dat “vriendelike vuur” tot tyd en wyl hierdie oorlog verby is, tot die minimum beperk of heeltemal uitgeskakel word. Hoe kan dit werk?

Hier is my voorstel, om te oordink: Ons stel ‘n ooreenkoms op wat elke organisasie of individu wat deel van die “Afrikanerbeweging” is of wil wees tot ‘n sekere gedragskode verplig en om sekere breë beginsels waaroor ons nou al kan ooreenkom, te onderhou (bv. behoud van Standaardafrikaans, ‘n tuiste in SA, ens.). Indien enigiemand die gedragskode oortree, kan hy aangekla en verhoor word deur ‘n arbiter of komitee wat vir beide partye aanvaarbaar sal wees. Daar moet ook swaar boetes by betrokke wees, wat kontraktueel vasgestel sal wees. Dus as enigiemand sewe-uur op RSG iemand anders ‘n “rassis” of ‘n “Nazi” of ‘n “pedofiel” of “suiplap” of wat ook al daardie oggend in sy kop inkom, wil noem, mag hy dalk dink aan die kontrak wat hy geteken het en dat hy waarskynlik binne die volgende week voor die arbiter gaan staan en met R500 000 beboet gaan word. Die arbiter se bevinding sal ook ‘n bevel van die hof gemaak kan word, en indien ons nie meer met die plaaslike howe tevrede is nie, kan ons selfs ‘n jurisdiksie oorsee kies, soos in Vlaandere of Nederland byvoorbeeld. Die bedrag kan selfs in euro vasgestel word, gegewe dat die rand se waarde, om die minste te sê, in die toekoms gaan afneem. Dit kan oor meer ook gaan: dat niemand, soos FW de Klerk of Roelf Meyer, ‘n ooreenkoms met enige owerheid, staat of politieke party of terreurbeweging of ander instelling mag aangaan wat ons toekoms of regte raak sonder ‘n 75%-meerderheid by ‘n spesiale sitting wat byeengeroep móét word nie.

Ek kan nou al voorspel dat ‘n hele paar mense nie bereid sal wees om tot die behoud van Standaardafrikaans in te stem nie, want hulle wil ons taal kreoliseer en vermeng sodat dit vir anderstaliges of sekere “bruin leiers” aanvaarbaar kan wees. Maar sodoende sal die koring van die kaf geskei word en sal daar geleidelik ‘n breë konsensus oor belangrike kwessies ontstaan en kan elke lewensbedreigende aspek van ons bestaan een vir een aangepak word, met steun van die totale groep.

Uiteraard kan daar by die Afrikanerparlement of sekere byeenkomste of plekke ‘n privilegie bestaan waar elkeen vry is om so skerp kritiek as moontlik uit te spreek en waar totale vryheid van spraak mag geld. Daar kan jy dan met hartelus jou broer invlieg en hom vertel watse lelike skoene hy dra – soos Rapport met my in 2002 gedoen het, ha! – dat net lidmate van sekere susterskerke hemel toe gaan of waarvoor jy ook al lus het.

Diegene van u wat met die Afrikaanse letterkunde bekend is, sal weet dat daar op ‘n stadium ‘n hele kultus rondom die idee van ‘n “buitestaander” was. Ek meen Etienne Leroux het daarmee begin in sy roman, “Die mugu” (1959). Maar ook in ons geskiedenis was daar ‘n paar begaafde buitestaanders wat ‘n sleutelrol gespeel het, en geen gewone Afrikaners was nie: Byvoorbeeld Leyds, wat Paul Kruger geadviseer het, wat drie Europese tale gepraat en die tjello kon bespeel. Dan Verwoerd, wat op Engelse skole in Rhodesië was, maar die eerste persoon was wat op Stellenbosch tot op die vlak van Ph.D. sy hele kursus in Afrikaans voltooi het. Hy was ook die eerste redakteur van Die Transvaler, waarsonder die Nasionale Party nooit die 1948-verkiesing sou gewen het nie. Dit was insgelyks hy wat eerste begin het om die noodsaak vir ‘n sterk weermag te besef en oor ‘n langtermynstrategiese visie beskik het. Blykbaar het hy destyds al ingesien dat die Oranjerivier in ‘n droë land soos Suid-Afrika van wesentlike belang was. Sonder hom sou daar seker nie vandag ‘n dorpie soos Orania langs die Oranjerivier gewees het nie.

Nóg Leyds, nóg Verwoerd was Afrikanerkrewe. JBM Hertzog ook nie. Die laaste nasionale leier met integriteit wat ons gehad het, was mnr. PW Botha. Ongelukkig het hy Niël Barnard en Margaret Thatcher te veel vertrou. En uiteindelik het die Afrikanerkrewe oor hom geseëvier toe die hele NP-kabinet besluit het hy moet nou heel onder in die emmer. Aan die einde van die Romeinse Ryk was daar ook so ‘n oorblywende generaal wat nog weerstand sou kon bied, toe vermoor die Romeine hom self in ‘n sluipmoord! Nie lank daarna nie, is Rome deur die Wes-Gote geplunder en was dit die einde.

Een van die beginsels wat ons ook dalk onderling moet aanvaar, is om nie deel te neem aan die algemene verguising van dr. Verwoerd nie. As ‘n mens sy lewensverhaal lees en hoe hard hy gewerk het om ons vry en onafhanklik te maak, van sy jong dae af tot en met 6 September 1966, dan verdien hy nie om deur ons verloën te word nie. Juis omdat hy so ‘n groot en briljante man was, haat ons vyande hom soos gif en laat hulle geen geleentheid verbygaan om sy naam deur die modder te sleep nie, soos nou weer op Stellenbosch waar sy gedenkplaat verwyder is. U hoef hom nie te verdedig nie, maar bly dan liefs stil en moenie aan die algemene gejou deelneem nie.

As ons die mag van die emmer kan tem, sal ons iewers kom, want die ouens aan die oorkant is nie so sterk nie, al bestee hulle so na hartelus ons belastinggeld op groot partytjies en konferensies.

Afgesien van ‘n onderlinge reëling en gedragskode teen “vriendelike vuur”, is daar een baie maklike manier om Afrikanereenheid te bewerkstellig en dit is om mense ‘n gemeenskaplike vyand of “teiken” te gee.

Gedurende die tagtigerjare het Zoeloe en Xhosa, Jood en Engelsman, verloopte Afrikaner soos Van Zyl Slabbert, kleurling en Indiër, liberalis en kommunis, wat gewoonlik soos kat en hond onder mekaar baklei, teen die hervormende bewind van mnr. PW Botha en eintlik teen die Afrikaner self verenig. Niks het hulle onderling gebind nie, behalwe ‘n gemeenskaplike afkeer van ons, gegrond op etniese haatgevoelens en ‘n soort jaloesie omdat ons op soveel gebiede beter as hulle presteer het.

Elke volk en elke land ter wêreld beskik oor ‘n natuurlike vyand: sy buurman of dalk ‘n ander land iewers ver oor die water. Dink maar aan die VSA en Rusland tans. Eintlik wil Rusland vriende met Amerika wees, maar om sy reusewapennywerheid aan die gang te hou, het die VSA ‘n vyand nodig, daarom probeer hy sy bes om ‘n derde wêreldoorlog in Europa te ontketen.

Een van die Afrikaner se groot swakhede is sy goedgelowigheid en geloof dat sy eie opregte en vriendelike optrede met dieselfde gedrag beantwoord sal word. Politiek gaan oor vyandskap en die goeie daad word dikwels met vyandelike optrede beloon. Het ons nie genoeg ervaring daarvan in dié land nie? Ons het gedink ons bou skole en hospitale vir ander, toe pleeg ons eintlik ‘n “misdaad teen die mensdom”, nie waar nie?

Ons sal moet besluit wie die werklike vyand is en dan daardie individu of groep met dieselfde boosheid moet inklee as wat ons tot gister ingeklee is en op baie maniere steeds word.

Sonder dat ons ons vyand kan identifiseer wat vir ons huidige ellende verantwoordelik is, is ons soos ‘n blinde wat rondstrompel en heel tyd geslaan word. Die Transvaler en Die Burger het destyds spotprente oor “Hoggenheimer” geteken. Dis miskien nie meer so eenvoudig nie, maar ek kan sien dat daar ‘n bepaalde soort Engelsgesinde kulturele marxis bestaan, hetsy wit hetsy swart, wat ons vandag onophoudelik teister. Hulle is taamlik openlik vyandig teenoor die Afrikaner en Afrikaans.

Die lyne moet getrek word en as die stryd eers aan die gang is, sal ons mense byna outomaties geledere sluit. Ek kom reeds agter dat baie van die draadsitters beangs raak omdat daar ‘n keuse aan hulle opgedwing gaan word.

Leon Lemmer: Oor Jaap Steyn se boek, ‘Ons gaan ‘n taal maak’

In my rubrieke het ek reeds dikwels na JC Steyn (gebore in 1938) se jongste boek verwys: ‘Ons gaan ‘n taal maak’: Afrikaans sedert die Patriot-jare (Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, 621p, R395). Blykbaar is geen elektroniese weergawe in die handel beskikbaar nie. Sonder om te herhaal wat ek voorheen geskryf het, wil ek ander aspekte aan die orde stel. Daar is nog glad te min oor hierdie omvangryke monografie geskryf.

Afgesien van poësie en fiksie, het Jaap Steyn verdienstelike biografieë oor Piet Cillié (2002), NP van Wyk Louw (2003) en MER (2005) geskryf. Hy is ook die hoofouteur van Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990 (Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1992, 612p), al het hierdie boek onder die naam van die redakteur, WD (Wiets) Beukes, verskyn. Meer spesifiek oor Afrikaans het Steyn die volgende belangrike bydraes gelewer: Tuiste in eie taal: Die behoud en bestaan van Afrikaans (Kaapstad: Tafelberg, 1980, 523p), Trouwe Afrikaners: Aspekte van Afrikaner-nasionalisme en Suid-Afrikaanse taalpolitiek, 1875-1938 (Kaapstad: Tafelberg, 1987, 243p) en die meer outobiografiese Sonkyker: Afrikaner in die verkeerde eeu (Kaapstad: Tafelberg, 2008, 408p).

Voordat ek by die inhoud van Steyn se jongste boek kom, is dit ongelukkig nodig om kritiek op die fisiese boek te lewer. Dit is gewoon ‘n skande dat so ‘n voortreflike teks op so ‘n onvoorbeeldige manier gepubliseer is. Die boek is moeilik hanteerbaar vanweë sy gewig, wat te wyte is aan die gebruik van swaar glanspapier. Die illustrasies noodsaak nie die gebruik van glanspapier nie. Dié papier maak die teks moeilik leesbaar in skerp lig. Die lengte van die teks het die uitgewer genoop om ‘n uitsonderlike groot formaat aan die boek te gee, met die teks in dubbelkolomme geset. Anders as wat ‘n mens by so ‘n nie-fiksie boek sou verwag, is daar geen deurlooptitel vir die boek- of hoofstuktitel nie. Die binnekantlyne is smaller as die buitekantlyne, gevolglik is die binneste tekskolomme moeilik(er) leesbaar. Kortom, die fisiese boek is ‘n skande vir die Suid-Afrikaanse boekuitgewersbedryf, wat in talle opsigte met die beste ter wêreld vergelyk kan word. ‘n Mens is eintlik verplig om die boek op ‘n tafel- of lessenaarblad te lees en nie in ‘n leunstoel nie. [Tans lees ek Peter Watson se uitstekende boek oor die 19de en 20ste eeu. In Brittanje is dit publiseer onder die titel, The age of nothing, en in Amerika as The age of atheists (New York: Simon & Schuster, 2014, 626p). Die voortreflike fisiese versorging dra by tot ekstra leesgenot. Selfs al was Watson se teks meer as ‘n duisend bladsye lank sou ‘n boek in hierdie formaat nie so ‘n onaptytlike monster soos Kraal Uitgewers se produk gewees het nie.]

Die titel van Steyn se jongste boek is ontleen aan wat ‘n taalstryder, Izak van Heerden (Vaalswaer), in 1905 aan Gustav Preller geskryf het (p 11). Volgens Preller bestaan daar ‘n onbreekbare band tussen die Afrikanervolk en sy taal: “Die taal … laat hom nie uitroei nie anders as met die uitroeiing van die volk waarin dit leef” (p 85). “‘n Suiwer Afrikaans moes ontwikkel en ‘n suiwer Afrikaanse nasionaliteitsgevoel moes aan[ge]kweek en ontwikkel” word … Die stryd teen verengelsing het die taal deel gemaak van Afrikanerskap, en vir Preller was Afrikaans daardie onontbeerlike element van Afrikaneridentiteit” (p 87). “Preller was toe [1908] al wrewelrig teenoor die Afrikaanse kerke oor antinasionale gesindhede en praktyke soos die Engels-prekery, selfs in die oorlog, baie kerkmense se afwysing van die Afrikaanse beweging, die Kaapse kerk se houding oor die Groot Trek [1830’s], en die maklike manier waarop die kerk die joiners weer aanvaar het” (p 99). [“Joiner: Boer wat gedurende die Tweede Vryheidsoorlog by die Engelse wapens opgeneem het; verraaier, oorloper” (HAT).] Deesdae word druk in die NG Kerk vir die aanvaarding van die Belhar-belydenis uitgeoefen. Dit word in groot mate aangevuur deur ANC-joiners en ander verloopte Afrikaners. Hierdie soort kerk was destyds ‘n “anti-nasionale faktor” (p 88). Deesdae vervul elemente in die Afrikaanse kerke weer hierdie rol.

Wat ek uit Steyn se teks aanhaal, word bepaal deur die huidige toepaslikheid daarvan. Die geskiedenis herhaal homself in sekere opsigte of hou lesse vir latere geslagte in. Vir Steyn gaan dit om meer as bloot ‘n geskiedkundige oorsig van Afrikaans. Hy plaas ons taal in ‘n breë kultuurhistoriese perspektief. Steyn se teks begin in 1875 by die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA). Die GRA se doel was: “Om te staan ver ons Taal, ons Nasie en ons Land” (p 22). Dit toon dat die taal in ‘n sosiale konteks verstaan moet word. Die Patriot-digters het in “Die Afrikaanse volkslied” onder meer geskryf: “Een ider nasie het syn Land … Een ider nasie het syn taal” (p 23). In die GRA se manifes van 1875 staan: “Daar is Afrikaanders met Engelse harte. En daar is Afrikaanders met Hollandse harte. En dan is daar Afrikaanders met Afrikaanse harte. Die laaste noem ons Regte Afrikaanders” (p 25). Die GRA wou Afrikaners aan die lees kry en het dus probeer om Afrikaanse leesstof te skep en te publiseer. Dit staan as die Eerste Afrikaanse Beweging (1870-1900) bekend.

Na die Anglo-Boere-oorlog volg die Tweede Afrikaanse Beweging. Hiervan het MT Steyn gesê: “Vir mij is die eerstelinge van onse literatuur so heerlik als die geluid van die eerste reëndruppels na ‘n langdurige droogte” (p 89). MER (Maria Elizabeth Rothmann) het tot hierdie gevolgtrekking gekom: “Afrikaans is vir ons die taal van die hart” (p 47). In 1919 kon DC Hesseling skryf dat “die geestelike selfstandigheid van die jong nasie ná die Vrede van Vereeniging [1902] beter gewaarborg is dan ooit nou dat die eie taal die voertuig geword het van ‘n letterkunde wat … hoe langer hoe meer aan eie krag genoeg het” (p 101). Nog ‘n Nederlander, RA Kollewijn, het geskryf dat “niks die Afrikaners só kan verbind, sóseer hul selfvertroue kan sterk nie, as die besef dat hul Afrikaans … die taal van ‘n volk is” (p 102).

Ek gaan vir ‘n wyle voort in hierdie patriotiese trant. In 1884 het Paul Kruger gesê: “Ons het ons eie taal behou … Ons ganse stryd lê daarin opgesluit” (p 32). Afrikaans was in werklikheid die amptelike spreektaal in die Transvaalse en Vrystaatse republieke (p 35). Christiaan de Wet het in 1897 tereg gesê “dat die verwaarlosing van ‘n taal die onafhanklikheid van ‘n nasie ondermyn” (p 35). In 1900 het Kruger hierdie wens uitgespreek: “Mag die Afrikaanse stam, van wie die toekoms nog altyd vol hoop was, in die einde opgroei tot ‘n kragtige boom” (p 45). Na die Anglo-Boere-oorlog was “die Afrikaners se selfrespek, selfbeeld en toekomsverwagting … op die spel;” dus die volk se “eiewaarde” (p 60). In 1902 het De Wet ‘n pleidooi gelewer dat die “nasionaliteit” (bedoelende identiteit) van die Afrikaner nie verlore moet gaan nie. “Die wêreld moet weet dat hulle [die Boere] dit wat hulle met hul wapens probeer verdedig het, naamlik hulle volksbestaan, ook in die toekoms wil handhaaf. Hy is trots op sy taal en wil dit met alle mag verdedig, en hoop dat dit eendag ‘n plek in die ry van wêreldtale sal inneem” (p 64). In dieselfde jaar skryf DF Malan aan sy suster “dat as die Afrikaners hul identiteit wil behou, hulle Afrikaans ’tot ons erkende volkstaal’ moet verhef omdat dit as volkseiendom bewus of onbewus die volksliefde reeds besit soos geen ander taal dit kan besit nie” (p 94).

In sy laaste boodskap aan sy volk het Paul Kruger in 1904 die volgende bekende (verafrikaanste) woorde geskryf: “Soek in die verlede al wat goed en mooi was wat daarin ontdek kan word, vorm daarna u ideaal en probeer om vir die toekoms daardie ideaal te verwesenlik.” Hy het aanvaar dat hy sy vaderland nooit weer sou sien nie, “die land waaraan ek my beste gewy het om dit oop te maak vir die beskawing en waar ek ‘n eie nasie sien ontplooi het” (p 69). Naas Kruger moes Christiaan de Wet ‘n merkwaardige mens gewees het. Hy word beskryf as “een van die indrukwekkendste openbare gebruikers van Afrikaans” (p 147). Hy het in 1902, dus in dieselfde jaar as die Vrede van Vereeniging, sy omvangryke boek, Die stryd tussen Boer en Brit, in Hollands voltooi terwyl hy per skip op pad na Europa was. Omdat hy min skoolonderrig gehad het, het JD Kestell hom bygestaan. In dieselfde jaar is daar ‘n Duitse en ‘n (baie letterlike) Engelse vertaling* (glo gebaseer op die Duitse teks) gepubliseer. As die stand van vervoer, kommunikasie en drukprosesse van daardie tyd in ag geneem word, was dit uitsonderlike prestasies. [* Three years’ war, New York: Charles Scribner’s Sons; Amazon Kindle $0. Die teks wek die indruk dat dit deur De Wet aan Kestell gedikteer is. De Wet het respek vir sy mede-Afrikaners en selfs vir sy Engelse teenstanders gehad, maar geen goeie woord vir verloopte Afrikaners/joiners nie.]

Dit is Kestell wat na aanleiding van die Rebellie (1914)* vrae gevra het wat ons vandag weer kan vra: “(1) Moet ‘n mens jou dan gedwee oorgee aan die bestaande mag? (2) Nie vra? (a) Is daardie mag die goeie mag? (b) Blus daardie mag nie die Afrikaner-ideaal nie?” (p 136). In Johannes van Melle se roman, Bart Nel (1936), is die hoofkarakter iemand wat aan die Rebellie deelgeneem het, “‘n Afrikaner wat alles verloor, maar sy siel behou het” (p 138). Ek haal aan uit die roman: “Hulle het nou alles, hulle het my grond, my vrou, my kinders. Maar my het hulle nie. Hulle kan maar kom, hulle kan my maar in die tronk gooi en hulle kan maar my grond vat; hulle kan my maar doodskiet ook, maar my sal hulle nie kry nie … My kry hulle nooit. Ek is Bart Nel van toe af, en ek is nog hy” (p 138-139).

[* Nadat die Eerste Wêreldoorlog uitgebreek het, het die Suid-Afrikaanse regering hom by Brittanje geskaar. Suid-Afrikaanse troepe het opgeruk na Suidwes-Afrika (tans Namibië), wat ‘n Duitse kolonie was. Louis Botha en Jan Smuts was in die voorpunt van hierdie oorlogsverklaring. Afrikaners kon nie aanvaar dat mense soos Botha en Smuts, wat albei teen Britse oorheersing in die Anglo-Boere-oorlog geveg het, radikaal van lojaliteit verander het nie. Afrikaners se simpatie het eerder by die Duitsers gelê. Talle Afrikaners/Boere het aan die Rebellie deelgeneem. Van Melle gebruik hierdie gebeure as agtergrond vir sy roman, wat deur baie kenners as van die beste in Afrikaans beskou word. Dit is in 2004 deur Tafelberg hergepubliseer (163p). Van Botha word gesê dat die “boer in hom dood is. Hy is soos ‘n bees wat tulpe gevreet het. Botha het Engelse tulpe gevreet en die Boer in hom het gevrek” (p 16). “Die Driejarige Oorlog was nog maar twaalf jaar gelede en hoe kon hulle [Botha en Smuts] nou verlang dat die Boere hul kinders sou gee om vir die eer en die voordeel van Engeland te veg?” (p 26). “Man, dat onder ons nasie altyd so baie moet wees wat by die Engelsman onder die kombers wil kruip … Die Boere sal nog eendag algar Boere word, jong. Gee hulle net tyd. Hulle is nog maar soos jong hondjies, hulle oë begin nog maar pas oop te gaan” (p 39). “Dit is vir my ‘n vreugde om te sien dat daar nog manne onder ons volk is wat die moed het om op te staan teen ons Engelsgesinde regering … Net jammer dat ons so min is … maar beter ‘n paar wat opstaan as glad niemand nie” (p 40). “Die rebellie … het ons geleer om nie te veel op ons voormanne te vertrou nie. Dis ‘n fout van ons volk dat ons te veel opsien na ons voormanne en ons volg hulle naderhand waar ons nie moes gevolg het nie. Ons het ook geleer dat ons nie te veel op mekaar moet vertrou nie, dat in moeilike tye baie grootpraters ons verlaat … Dat die gevoel van reg nog leef in ‘n deel van ons … Ons Boerenasie sal eendag weer bymekaarstaan en ons sal almal rebelle wees” (p 128).]

Deur sy boek met die GRA te begin, vermy Steyn die omstredenheid oor die ontstaan van ons taal. Christo van Rensburg het hierdie saak in sy boek, So kry ons Afrikaans (Pretoria: LAPA, 2012, 159p), aangespreek, maar Wannie Carstens voel geroepe om polities korrek daarop te verbeter. Carstens se boek sou reeds verlede jaar verskyn het, maar die jongste inligting is dat dit eers volgende jaar gepubliseer gaan word. In 1875 het Johannes Brill “Afrikaans ‘n dialek genoem wat deur verwaarlosing van die moedertaal (Hollands) ontstaan het” (p 21). Dit sal interessant wees om te sien in hoeverre Carstens die Europese en plaaslike blanke oorsprong van Afrikaans erken en in hoeverre hy dit aan die Khoi-San en slawe toedig; nie-blanke bevolkingsgroepe wat andersins seker niks van blywende waarde tot stand gebring het nie. [Wanneer ‘n boek oor Afrikaans deesdae gepubliseer word, is dit dikwels danksy ‘n subsidie afkomstig van die LW Hiemstra Trust. Dit geld sowel Van Rensburg as Steyn se boek. Dit maak die vorm waarin, of die manier waarop, Steyn se teks gepubliseer is des te meer teleurstellend.]

Twee van Steyn se kenmerkende woorde is “taalgetrouheid” en “boere-adel”. Hy is beskawingsbewus en daardie beskawing het sy bakermat in Europa. Daardie beskawingsmat kan onder ons uitgeruk word as ons nie ons taal handhaaf nie. “Sonder aktiewe taalhandhawing is taalverskuiwing byna onvermydelik … sonder bewuste handhawing kan dit binne drie generasies verdwyn” (p 70). Vir sy teks gaan Steyn uit van hierdie standpunt: “Die eksterne geskiedenis is die verhaal van ‘n taal soos wat die lotgevalle van sy sprekers dit bepaal: gebeurtenisse wat veroorsaak het dat die taal sekere funksies kon verwerf of moes prysgee, prosesse wat die gesindheid teenoor taal verander, of wat taalgetrouheid laat afneem of toeneem het. Dit het alles ‘n invloed op die maak van … die taal” (p 11). “Belangrik vir die ontwikkeling van ‘n taal is sy status: skryftaal of nie, amptelike taal of nie. Omdat die maghebbers van ‘n staat gewoonlik die besluite oor die status en belangrike funksie[s] van ‘n taal neem, word die lotgevalle van ‘n taal beïnvloed deur politieke woelinge … maar ook deur strominge soos nasionalisme en liberalisme, en demografiese prosesse soos stygende of dalende geboortesyfers*, migrasie en verspreiding oor die taalgebied. Die eksterne geskiedenis het altyd gevolge vir die interne geskiedenis. Só kan kontak met sprekers van ander tale die woordeskat, grammatika en uitspraak beïnvloed. Owerhede en gemeenskappe kan ‘n taal as’t ware ‘maak of breek'” (p 11). Die ANC-regering as die neo-Milner probeer tans om Afrikaans te breek. Hy word in sy pogings gesterk deur Afrikaanssprekendes wat nie taalgetrou is nie; oftewel nie taaltrots het nie. Reeds in 1909 “is betoog dat ware eenheid amptelike eentaligheid noodsaak” (p 104). [* MT Steyn het in 1913 geskryf: “Die toekoms van ons land en ons volk lê in die wieg” (p 123). Daarvolgens het Afrikaners en Afrikaans deesdae kwalik ‘n realistiese kans op oorlewing.]

In 1902, na die Anglo-Boere-oorlog, “het die Afrikanerleiers besef dat hulle self verantwoordelikheid vir hul mense en hul taal moes aanvaar. Daarby het hulle geweet dat hulle min kon verwag van die voormalige vyande wat die land regeer het” (p 62).”Ook in die oorlog was daar helde en lafaards, twyfelaars, hensoppers en joiners” (p 62). Baie van die joiners “moes [in die kerk] voor die gemeente hul sonde van verraad bely voordat hulle weer tot die Nagmaal toegelaat is” (p 68). Vir sommige was die nuwe bedeling so onaanvaarbaar dat hulle na ander lande uitgewyk het. In hierdie oorgangsituasie “het swartes blykbaar op groot skaal skade aangerig” (p 63). Hierdie land ervaar tans weer blanke emigrasie en swartes maak hulle op groot skaal aan vandalisme en erger skuldig. Vreemdelingehaat of -vrees is ook nie ‘n nuwe verskynsel nie. Party Chinese mynwerkers het destyds gedros en is dan “in die bosveld vermoor deur swartes, wat doodbang vir hulle was” (p 68).

Alfred Milner wou die Afrikaners verander/transformeer. Deur verengelsing moes hierdie “separate, exclusive caste” as ‘n volk met ‘n eie taal verdwyn (p 63). “We must knock the bottom out of the Afrikaner nation for ever and ever” (p 84). Toe Joseph Chamberlain, die Britse minister van kolonies, Suid-Afrika in 1903 besoek het, het hy gesê: “Any aspirations for a separate Dutch identity … are absurd and ridiculous” (p 65). Milner het ‘n nuwe Suid-Afrika in die vooruitsig gestel. Hier vind ons van die wortels van die inklusiwiteit wat deesdae daagliks aan ons opgedring word. Skole is verengels, maar “Afrikaanse weeshuise het ‘n groot groep kinders Afrikaans gehou” (p 66). Plekname is verengels. “Openbare kennisgewings op stasies en elders was net in Engels, soms ook in ‘n Afrika-taal, maar selde in Hollands” (p 64).

Na 1902 het die ellende onder Afrikaners geblyk “een van die sterkste dryfvere vir ‘n etniese nasionalisme” te wees (p 66). “Afrikanergevoel en -taalbewustheid [is] in die donker naoorlogse tyd nie uitgedoof” nie (p 71). Met die stigting van ‘n politieke party, Het Volk, in 1904 in Pretoria, is daar besluit “dat ‘n volk wat homself respekteer, nie kan toelaat dat sy taal verdring word nie” en “dat die gebruik van die Engelse taal as enigste offisiële taal veel las en nadeel en onbillikheid veroorsaak” (p 67). “Met argumente oor die onmisbaarheid van die taal vir die voortbestaan van die volk, kerk en godsdiens het Afrikanerpolitici, -predikante, -joernaliste en -onderwysleiers die gedagte ingegrif dat dit die Afrikaner se nasionale, morele en selfs godsdienstige plig is om sy taal te bewaar. Taalgetrouheid het die primêre toets vir Afrikanerskap geword en Afrikaners wat Engels as hul taal aanvaar het, is as volksverraaiers beskou en selfs verag … Die taal en godsdiens was al wat hulle [Afrikaners] nog oor het … die taalstryd [het] die houding versterk dat taal deel is van die identiteit van die Afrikaner. Ná die verlies van die vryheid was die taal die één ding wat die volk nie durf prysgee nie” (p 75). “As die Afrikaners hul taal verloor, sou hulle sonder spoor in die vergetelheid verdwyn en in ‘n ander nasie opgelos word. Die taal het in die middelpunt gestaan van die stryd om voortbestaan as volk” (p 76).

Willem Postma het in 1905 geskryf: “‘n Volk sonder taal, of liewer, wat sy taal verag, is ‘n karakterlose volk en kan nie as volk bestaan nie, maar smelt weg in ‘n ander een” (p 98). In 1909 het DJ Kestell gesê: “As jy die Afrikaner sy taal ook ontneem, sou hy ook verdwyn” (p 98). Die Nasionale Party is in 1915 gestig met as uitgangspunt “dat die Afrikaners ‘n volk is wat ‘n eie taal as simbool van sy nasionaliteit moet hê” (p 125). Postma het nasionalisme omskryf as die gehegtheid aan “iemands land, landstaal, sedes en gewoontes” (p 123). Tobie Muller het in 1913 gesê “dat die eerste stap tot die verkryging van nasionale selfrespek in die waardering en ontwikkeling van sy eie taal lê. ‘Die taal … is die intiemste uiting van ons hele nasionale wese'” (p 126). Wat Afrikaners graag wil hoor, is “die eenvoudige, pittige, harttreffende taal van die volk” (p 128).

Dikwels word beweer, veral deur diegene wat teen die verering van Afrikaans gekant is, dat die Taalmonument in die Paarl (1975) die enigste monument vir ‘n taal in die wêreld is. In werklikheid het hy plaaslik ‘n voorganger, te wete die taalmonument op Burgersdorp, wat in 1893 onthul is (p 30-31). ‘n Belangrike verskil is dat die monument op Burgersdorp Hollands vereer (“De overwinning der Hollandsche Taal”, p 31) en die een in die Paarl Afrikaans. “Pres [MT] Steyn het in Mei 1907 op ‘n taalfees op Burgersdorp gesê daar moet ‘n einde kom aan ‘ons flou meegaandheid [meelewing], ons papbroekigheid.’ Hy het ‘n replika van die taalmonument onthul wat in die Anglo-Boereoorlog verniel en deur die Britte verwyder is. Die verlore monument is in 1939 in King William’s Town gevind, maar sonder die kop en een arm [van die vrouefiguur]. Die beskadigde monument is in 1957 agter die replika op die kerkplein geplaas” (p 76). Die huidige vlaag van standbeeldskendings is dus ook nie iets nuuts nie.

‘n Jaar tevore, in 1906, het MT Steyn die volgende beroep op Vrystaters gedoen: “Vrees nie vir die toekoms nie, en moenie skrik vir die las wat u as Afrikaner te dra het nie. Dit is ‘n las wat nie deur u gesoek of deur u gemaak is nie, maar dit is vir u gevorm deur die dwalinge van ander in die afgelope eeu en vir u verswaar deur die hebsug van die teenwoordige tyd … gaan voort op u weg, indien nodig selfs alleen, met die bewustheid dat u doel die geluk van u volk en die voorspoed van u vaderland is” (p 78). Sedertdien is die euwel van hebsug in die nuwe Suid-Afrika aangevul met korrupsie, onkunde, ondoeltreffendheid, onbekwaamheid, gebrek aan toewyding, rassisme, haat, moord, ens. As ‘n mens ‘n katedraal wil bou, moet jy ‘n gat in die grond maak. Heelwat spitwerk is nodig. As die werkers staak en die sement en stene word voor gebruik gesteel, word die uitvoering van hierdie taak tot ‘n onbegonne uitdaging getransformeer.

MT Steyn het geskryf: “Ik zal nooit tot een constitutie toestemmen waarin de [taal-]gelijkheid niet is neergelegd” en JBM Hertzog “het gesê dat die Afrikaners nooit ‘n skikking sou aanvaar wat twyfel laat oor absolute taalgelykheid en hulle ‘n gevoel van vernedering laat ervaar nie … ‘Ons taal het sy offisiële karakter alleen deur geweld verloor'” (p 105). Hertzog se “nooit” is verkeerd bewys toe ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes in die jare negentig ingestem het dat Afrikaans tot een van elf amptelike tale afgegradeer kon word, met Afrikaans wat in die praktyk heeltemal ondergeskik aan Engels gestel word. Kontrasteer dit met wat MT Steyn in 1913 geskryf het: “De taal van de veroveraar is in de mond van de veroverde de taal van slaven” (p 120).

Afrikaners moet weer, soos na die Anglo-Boere-oorlog, hierdie vraag beantwoord: “Moet ons verengels soos die [kwasi-]oorwinnaars dit van ons wil hê?” (p 81). JHH de Waal het “Afrikanerparlementslede gekritiseer wat in die parlement net Engels of oorwegend Engels praat” (p 83). Tans is dit weer die geval dat feitlik geen Afrikaans in die parlement gehoor word nie. Nog ‘n ooreenkoms tussen tóé en nou: “Die Afrikanervolk [toe] beskuldig is van allerlei oortredinge terwyl die Engelse politiek geprys is” (p 82); tans is dit die ANC/swartes wat ten koste van die blankes, veral die Afrikaners, geprys word. ‘n Nuwe politieke bedeling is die soort situasie wat seker in groter mate as enige ander meebring dat mense hulle mantels draai. Dink aan al die oud-Broeders wat by die ANC aangesluit het. Van hulle kan dieselfde gesê word as destyds van die Sappe: “Skeef gegroei van politieke onderdanigheid” (p 124). Nog ‘n ooreenkoms: Vaderlandse geskiedenis is reeds destyds verdraaid aangebied (p 83). Nadat moedertaalonderrig van 1925 af in skole ingevoer is, was daar hierdie verskynsel, wat deesdae ook al hoe meer voorkom: “Heelwat Afrikaanse ouers wou egter hul kinders in Engels laat opvoed” (p 116).

‘n Eeu gelede is al besef dat Engels ‘n bedreiging vir die voortbestaan van Afrikaans inhou:

In 1906 het DF Malberbe verwys na Engelse woorde en idiome wat Hollands/Afrikaans “bij dosijne” binnegedring het (p 76).
Die jaar daarna het NM Hoogenhout gesê dat die gemiddelde Afrikaanse huisgesin “‘n toonbeeld oplewer van liederlike taalverbastering” (p 76).
WJ Viljoen het ongeveer dieselfde tyd gepraat van “wanluidende koeterwaals”, ‘n “onbeholpenheid in het gebruik van een beschaafde spreektaal,” en “heersende brabbeltaal” (p 77).
In 1908 het DF Malan gedink dat Afrikaans die inherente krag het om die indringende Engelse woorde te verwerp (p 96).
JJ Smith het in 1927 van oordeel dat die Afrikaanse spreektaal “in baie kringe so ‘n skrikwekkende mate van Engelse beïnvloeding begin vertoon het, dat daar tereg gevrees is vir sy spoedige en algehele verdwyning” (p 77).
Tien jaar later het J du P Scholtz gesê daar was ‘n tyd “toe so baie woorde en uitdrukkings uit Engels oorgeneem is dat die gevaar ontstaan het dat Afrikaans sy eie karakter sou verloor. Ook ‘n taal kan op ‘n gesette tyd maar net ‘n sekere aantal vreemde elemente assimileer” (p 77).
TH le Roux het in 1953 geskryf dat diegene wat die destydse taaltoestand nie self beleef het nie, volstrek nie besef “hoe diep die deurspekking met Engels in daardie dae inderdaad in die Afrikaans van beskaafde en ontwikkelde Afrikaanssprekende dames en here deurgedring het nie” (p 77).

In die nuwe Suid-Afrika beleef ons ‘n soortgelyke situasie en daarby een wat jaarliks erger word. Myns insiens kan dit gewyt word aan ‘n gebrek aan selfrespek by sommige Afrikaanssprekendes, wat geen taaltrots het nie. Daarby sit ons met die Afrikaanse Taalraad wat geen poging aanwend om Standaardafrikaans en taalsuiwerheid te bevorder nie. Hy doen eerder die teenoorgestelde deur die mengeltaal Kaaps te steun.

Hiermee het ek nog net die eerste ses van Steyn se sewentien hoofstukke aan die orde gestel, tot by 1914. Die res sal moet oorstaan tot ‘n moontlike latere geleentheid.

Leon Lemmer: ‘n Nuwe vergryp teen die akademie: die ANC-regering se nGAP-program

Die ANC-regering het ‘n nuwe manier uitgedink om nie-wittes en vroue te bevoordeel en by implikasie blankes en veral wit mans te benadeel. Dit word die New Generation of Academics Programme (nGAP) genoem. Tipies ANC het hierdie uitvindsel nie ‘n Afrikaanse naam nie. Die staat (eintlik die belastingbetalers) betaal vir die eerste drie jaar die salaris van sulke bevoordeeldes ten volle. Daarna subsidieer die staat vir die volgende drie jaar die salaris in afnemende mate. Na verloop van hierdie ses jaar word daar van die universiteit verwag om sulke kandidate vir eie rekening permanent as dosente aan te stel. In die praktyk sal die opsie van nie-aanstelling seker nie bestaan nie. Sulke kandidate sal tydens daardie ses jaar van vakleerlingskap ‘n geringe doseerlas hê en elkeen sal ook deur ‘n mentor bygestaan word. Daar word van hierdie kandidate verwag om gedurende hierdie ruim tydperk van ses jaar ‘n magister- of doktorsgraad te voltooi. Die opset is sodanig dat so ‘n graad feitlik sonder uitsondering toegeken sal word, bv hetsy deur verlaging van akademiese standaarde of onregverdigbare oorvloedige hulp. Daarna sal so ‘n n-GAP-dosent in die posisie wees om bo sy/haar blanke kollegas, wat akademies sterker kan wees en minder gepamperlang is, bevorder te word. Nog nooit in die geskiedenis van die universiteitswese is dosente in so ‘n mate op nie-akademiese gronde (te wete ras- en geslag) bevoordeel nie.

Toe ek ‘n dosent was, het die universiteit waaraan ek verbonde was, besluit om die demografie van sy dosentekorps te “verbeter” deur addisionele poste te adverteer waarin slegs nie-wittes aangestel kon word. Vir aanstelling in my departement is meer as ‘n halfdosyn aansoeke van kansvatters ontvang. Anders as ander departementshoofde was ek nie bereid om so ‘n ekstra dosent te akkommodeer nie omdat hy/sy op nie-akademiese gronde (ras- en geslag) pleks van akademiese gronde (formele kwalifikasies, ondervinding, publikasies) aangestel sou word. Omdat daar meer departemente as sodanige addisionele poste in my fakulteit was, is my departement van hierdie skandalige praktyk vrygestel. Ek het ook beswaar geopper teen die laakbare voorwaarde dat ek as departementshoof verantwoordelik gehou sou word as so ‘n dosent misluk.

Die ANC-regering se jongste skuif is dus eintlik net ‘n verfyning van wat ek in die vorige paragraaf beskryf en in die tweede helfte van die jare negentig plaasgevind het. Vyf nGAP-poste is pas aan die Universiteit Stellenbosch (US) toegeken (US-webwerf 10 deser). Omdat die US-bestuur sterk nie-akademies, selfs anti-akademies, ingestel is, word hierdie aalmoes (met bybedoelings) van die ANC-regering amptelik deur die US verwelkom. Die US stel immers in elk geval by absolute voorkeur nie-wittes en vroue aan. Wat ook soos ‘n paal bo water staan, is dat die ANC-regering met sy nGAP-program sy vasbeslotenheid toon om al die plaaslike universiteite te verswart en verengels. Akademiese standaarde en Afrikaans as onderrigtaal sal ongetwyfeld ernstige skade lei, maar dit is klaarblyklik deel van die ANC se strategie. Al die universiteite wat nGAP-kandidate aanvaar, is mede-aandadig aan akademiese ondermyning.

Karel Combrinck: Politieke korrektheid is ‘n slagyster

Van al die aanslae teen die moderne mens se gees en doen en denke is die sieklike verskynsel van politieke korrektheid sekerlik een van die verlammendste. Veel is reeds hier op Praag en elders oor hierdie onderwerp gesê, maar dit mag nogtans nut hê om die oorsprong en betekenis van hierdie verderflike kondisioneringsmiddel weer van naderby te beskou.

Een definisie van polities korrek lui dat dit ‘n term is wat gebruik word vir taal, aksies of sienswyses wat trag om geen groep mense te beledig of te ontstel nie. Die probleem is net dat politieke korrektheid daarop bereken is om slegs sekere groepe te beskerm en ons weet almal wie hulle is. Politieke korrektheid diskrimineer dus tussen een groep en ‘n ander , maar dit diskrimineer onder ‘n dekmantel. Dit kan gesien word as ‘n soort intellektuele narkose. Witmense moet wysgemaak word dat hulle aan swartes iets verskuldig is sonder dat hulle agterkom dat hulle aan die neus gelei word.

‘n Ander benaming vir politieke korrektheid is die term “speech codes”. Spraakkodes is ‘n soort kunsmatige taal wat sy ontstaan te danke het onder meer aan die maaksels van die Duits-Amerikaanse filosoof Herbert Marcuse. Dit plaas ‘n belemmering op vryheid van spraak deur die taal wat mense praat, voor te skryf en te sensureer. Trouens beskou die voorstanders van politieke korrektheid vryheid van spraak as “onderdrukkend”, m.a.w. nog ‘n geval van die waarheid andersom. Onderdrukkend is inderdaad politieke korrektheid self – onderdrukkend van rasionaliteit, eerlikheid en gesonde verstand .

Net tusssen hakies, ek sukkel nou al jare om te probeer verstaan wat die bedoeling kan wees met die woord “leerder”. So’n woord bestaan nie in Afrikaans nie. Dis duidelik ‘n politiek korrekte term, maar wat is die sin daarvan ? Dit kan tog nie wees dat die korrekte Afrikaanse woord, leerling, beledigend kan wees teenoor die een of ander groep nie, of hoe ? Ook aan die Engels is getorring : In die plek van “pupils” is dit nou “learners”, of soos ons “Engelssprekende” landgenote dit wil hê, lênas.

Die gebruik van politieke korrektheid gaan ook dikwels gepaard met ‘n stywe dosis absurditeit. Die Franse noem bv ‘n swarte “Un Blak”. Un Blak, a Black, Un nègre, un Noir, wat is die verskil ? Die Franse is óf so intelligent dat hulle die verskil kan verstaan, óf so onnosel dat hulle nie kan sien daar is geen verskil nie, of, meer waarskynlik, so gebreinspoel dat hulle verstand in elk geval in die pyp af is.

Die term “politiek korrekte terminologie” het in algemene gebruik geraak veral sedert die Amerikaanse skrywer Dinash D’Souza dit in die 1990’s begin aanwend het om pogings te beskryf van linksliberale om ‘n multikulturele samelewing op die VSA af te druk. En dit het hulle probeer doen deur taalmisbruik, veral in die media, maar ook deur ‘n knaende gepeuter met die leerplanne van skole en ander ovoedingsinrigtings ten einde hierdie breinspoelingsidioom daar ook gevestig te kry. Opvoedingsinstellings moes ten alle koste omskep word in ideologiese fabrieke en jongmense moes omvorm word tot intellektuele zombies wat breinloos en willoos napraat alles wat die linkses vir hulle voorsê.

Maar die begrip politieke korrektheid het ouer geloofsbriewe as dít, want die werklike oorsprong daarvan gaan terug na die ortodokse kommunistiese partydogma van Lenin en Trotski en Stalin waarvolgens “korrekte” politiek dié was wat kommunistiese dogmas en doelwitte op alle gebiede van die lewe nagestreef het, desnoods ten koste van alle ander waardes soos moraliteit en geregtigheid en ongeag die aantal lewens wat daarvoor opgeoffer moes word.

Die Amerikaanse politikus, joernalis en skrywer, Patrick Buchananan sê in sy boek Death of the West, in 2001: “Political correctness is cultural Marxism, a regime to punish dissent and to stigmatise social heresy, as the Inquisition punished religious heresy. Its trademark is intolerance.” Die volledige titel van Buchanan se boek is : “How dying populations and immigrant invasions imperil our culture and civilization.” (Die “dying populations” synde natuurlik blanke Westerse bevolkings.)

En daar het ons dit, die onverdraagsaamheid van die linkses wat hierdie semantiese gedrogtelikheid, nl. politieke korrektheid, geskep het ten einde hulle selfmoordideologie in ons kele af te druk. Politieke korrektheid is ‘n middel om enige kritiek of teenspraak teen die linkse intellektuele dikatuur te muilband. Alles wat hulle kwytraak, moet klakkeloos nagevolg word en enigiets anders is taboe.

En dan, as ‘n mens ‘n bietjie nadink, is “politiek korrek” natuurlik self ook ‘n politiek korrekte term. Met ander woorde dit dui op woorde en beskrywings wat die werklikheid probeer verdoesel. Dis ‘n eufemisme daarvoor om die waarheid te verdraai of te verwring of heeltemal om te keer, met ander woorde om te lieg. “Transformasie” of “affirmative action” is bv. woorde wat bedoel is om diskriminasie te verbloem, dit wil sê diskriminasie teen witmense. Diskriminasie teen swartmense is natuurlik ondenkbaar. George Orwell het in 1946 geskryf : “Political language (hy kon maar net sowel gesê het, politically correct language) is designed to make lies sound truthful and murder respectable and to give an appearance of solidity to pure wind.” ‘n Eerlike joernalist, van die enkeles wat daar is, sou vandag dieselfde oor Suid-Afrika kon sê.

Soos ons almal weet, draai die hele politiek korrekte gedoente op die een of ander manier rondom rassisme. Daar moet ten alle koste verhoed word dat iets krities omtrent swartmense gesê word, of dat dit lyk asof iets krities gesê word, selfs al is die kritiek waar. Dus, uit vrees om as rassiste gesien te word as hulle swartes kritiseer, of bloot net as hulle op bepaalde feite omtrent swartes wys, sê mense veiligheidshalwe liewer maar niks en as hulle iets sê, dan is dit met behulp van eufemismes. Om te sê swartes is beter in sport as in wiskunde, of dat hulle nie in staat is om op meriete tot mediese skole toegelaat te word nie, of dat hulle nie by magte is om ‘n land soos Suid-Afrika suksesvol te bestuur nie, of dat hulle wêreldwyd meer geneig is as blankes tot misdadigheid, veral misdaad van ‘n gewelddadige aard, sou byvoorbeeld politiek onkorrek wees al is dit miskien die waarheid.

Die ironie is dat as swartes nie onder die valse beskerming van politieke korrrektheid wou voortploeter nie, sou hulle dalk iets konstruktiefs aan hulle eie situasie sou kon doen. Maar instede daarvan verkies hulle om te kerm oor “rassisme” en om die groot vrees van Westerlinge om dalk as “rassiste” beskou te word, lewendig te hou en uit te buit. Want solank die witman oor sy “rassisme” skuldig voel, so lank kan hy gemelk word. Dít, ten spyte daarvan dat die voormalige hoof van de Internasionale Atoomenergie-Agentskap, Mohamed El-Baradei onlangs verklaar het dat swartes nie meer kolonialisme vir hulle swak vertoning kan blameer nie.

Interessant genoeg het die linkses nog nie ‘n politiek korrekte eufemisme vir die woord “rassisme” bedink nie. Hulle sal ook nie, want “rassiste” moet mos so lelik lyk as moontlik! Dus geen eufemisme vir hulle nie! Alles is gelaai teen die witman en die Westerse kultuur. Swartes is martelare en onderdrukte natuurkinders en wittes is fasciste, uitbuiters, rassiste en slawedrywers. Alles deel van die perversie van ‘n dekadente samelewing, spelende en flankerende met sy eie ondergang.

Die oogmerk van politieke korrektheid is om die terme en verwysingsraamwerk van die gesprekvoering voor te skryf en behoudendes en nasionaliste op die verdediging te plaas en op die agtervoet te hou. Dit is skrikwekkend: die mate waartoe die linkse media, akademici en kerklikes reeds daarin geslaag het om ons gedagtes te beheer deur ons woordeskat te manipuleer. En wee hulle wat nie in hul spoor trap nie, want George Orwell se “thought police” staan reg om die Inkwisisie teen hulle in te span.

Ten slotte is politieke korrekteheid maar net nog ‘n tegniek van die linkses en hulle handlangers in die media om mense te bedrieg, ratte voor die oë te draai, te kondisioneer om hulle selfvernietigende doelwitte te bereik. En natuurlik, linkses behou hulle die reg voor om te bepaal wie is “regs”, wie is fasiste, wie is rassiste en wie nie. Net nuttige idiote kan toelaat dat hulle hierdeur mislei word.

Die mensdom as geheel, maar veral behoudendes, patriotte en nasionaliste durf nie toelaat dat die linksliberales hulle in daardie dwangbuis vaswikkel nie. Op die lang duur kan die beskawing nie hand aan hand met die leuen voortbestaan nie. En politieke korrektheid is leuens. ‘n Bietjie oudmodiese Boerewysheid kan al ver gaan om die hele probleem van politiek korrektheid by te lê: Pêredrolle is nie vye nie.

Leon Lemmer: Richard van der Ross oor die politieke geskiedenis van die bruin mense

Richard van der Ross (gebore in 1921) is een van min ontwikkelde bruin mense wat aanvaar dat hy nie wit of swart is nie. Hy erken openlik dat hy ‘n ander kleur of etnisiteit het. “I am coloured, and I will say it and sing it and talk it … I cannot be anything else” (Weekend Argus, 16 deser). Sy lewensloop word gekenmerk deur sy pogings om die herkoms en aard van bruin mense na te vors en te bepaal in hoeverre daar gronde vir groepsidentiteit is. Hy het hom nooit van sy eie mense gedistansieer nie en deurgaans gepoog om hulle belange te bevorder.

Van der Ross se jongste boek is, In our own skins: a political history of the coloured people (Jeppestown: Jonathan Ball Publishers, 2015, 216p, R210; ook as e-boek beskikbaar, bv Amazon Kindle $18.23). Ek vind dit ironies dat Franklin Sonn (gebore in 1939) die voorwoord (met neffens ‘n foto van homself) geskryf het. Vir hom is die bonus ‘n bietjie publisiteit. Sonn is iemand wat sy bruinskap in minstens twee opsigte ontken: hy wil swart en Engelssprekend wees en het sy kinders ook so opgevoed. Hy noem “the Coloured people … a segment of black South Africans” (p 3). Geen wonder dat hy die volgende beklemtoon nie:

“The Coloured people on their own constitute neither a nation nor a race. They are, however, a group with a distinct socioeconomic experience and a history of resistance to racism and efforts by colonialists and the post-colonial government to afford them a political status. The resistance to colour oppression also entailed a conscious non-acceptance of self-consciousness, inferiority and being given a separate political status as Coloured people” (p 1).

Dit is duidelik dat Sonn as ANC-kameraad hier aan die woord is. Dit is ‘n growwe veralgemening in soverre geïnsinueer word dat bruines nie werklik ‘n onderskeibare groep is of wil wees nie. ‘n Mens moet onderskei tussen die ontwikkelde en minder ontwikkelde bruines. Tydens die blanke bewind wou die bruines (veral die ontwikkeldes) graag wit gewees het. In die huidige politieke bedeling wil die ontwikkelde bruines ter selfbevoordeling graag amptelik swart wees. Tog vestig hulle hulle by voorkeur in tradisioneel blanke en dalk veral Afrikaner-woongebiede; sekerlik nie swart woongebiede nie. Sonn is self ‘n toonbeeld hiervan. Onder die minder ontwikkelde bruines is dit opvallend dat hulle eerder aansluiting by blankes soek en sterk weerstand bied teen en gerief is oor swartes wat hulle woongebiede en skole binnedring.

Pat Sonn, Franklin se pa, het in die openbaar ‘n polities gematigde indruk gewek. Daarom het die “apartheidsregime” hom in bv die raad van die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) aangestel. Franklin het, wat formele akademiese kwalifikasies betref, nooit verder as ‘n UWK-honneursgraad gevorder nie. Die blanke regering het blykbaar gedink dat Franklin polities so gematig soos sy pa sou wees. Ten spyte van sy beskeie formele kwalifikasies en ingevolge die apartheidsbeleid-ideaal dat iedere bevolksgroep deur sy eie mense gedien moet word, is hy as rektor van die Skiereilandse Technikon in Bellville-Suid (1978-1994) aangestel. Reeds in 1976, die jaar van die Soweto-opstand, het hy as skoolhoof president van die Cape Teachers’ Professional Association (CTPA) geword en hierdie pos tot 1990 beklee.

In sy voorwoord verwys Sonn twee keer na hierdie onderwysersvereniging (p 2, 3) wat, ten spyte van sy naam, juis in onprofessionaliteit uitgemunt het. “The teachers had been educating their pupils in a very definite political direction. This, naturally, reflected their own political beliefs” (p 138). Die CTPA wou niks met die “apartheidsregime” te make hê nie, maar soos Van der Ross van ‘n ander vereniging skryf: “Their teacher-members continued to teach and draw their salaries from the government” (p 121). Via hierdie vereniging het Sonn moontlik in groter mate as enigiemand anders onrus in veral die Wes-Kaapse skole vir bruines gestook. Hy skryf: “Teachers’ associations became the voice of Coloured political expression” (p 2).

Iemand wat chaos ten behoewe van die UDF/ANC gesaai het, kan op vergoeding, bv ‘n pos met hoër louere, aanspraak maak. Toe ek in 1994 ‘n konferensie by die Skiereilandse Technikon bygewoon het, was Sonn nie daar om dit te open nie. Een van sy viserektore, ‘n blanke man met ‘n doktorsgraad, het dit namens Sonn gedoen. Sonn was in Pretoria in afwagting op Nelson Mandela se aankondiging van sy eerste kabinet. Sonn het die ydele hoop gekoester dat hy as onderwysminister aangestel sou word. Pleks daarvan het hy die Suid-Afrikaanse ambassadeur in Amerika geword (1995-1999). Die meetsnoere het vir hom in lieflike plekke geval; eers bevoordeling danksy die “apartheidsregime” se beleid en daarna bevoordeling ingevolge die ANC se gebruik om onrusstokers (en erger) ruim te vergoed.

In Washington het Sonn hom (heeltemal uit sy diepte) onderskei deur die skilderye van blanke kunstenaars uit die ambassade te verwyder en hulle op die koste van die belastingbetalers met dié van nie-wit skilders te vervang. Terug in Suid-Afrika het Sonn los werkies vir die ANC gedoen. Hy was bv (nogeens heeltemal uit sy diepte) voorsitter van die komitee wat ‘n buitensporige vergoedingspakket vir die SA president aanbeveel het. Dit is ook hy wat suksesvol vertoë tot die president gerig het om Allan Boesak tot nie-misdadiger te verklaar. Sonn verwys goedkeurend na Boesak (p 2).

Maar ek wil eintlik oor Van der Ross se jongste teks skryf. Van der Ross het algemene bekendheid verwerf toe hy van 1975 tot 1986 die UWK-rektor was. Die “apartheidsregime” het vertroue in hom gestel en hy het in die geheel beskou as rektor akademies nie teleurgestel nie; onder meer omdat hy reeds in 1952 ‘n doktorsgraad aan die Universiteit Kaapstad verwerf het. Op die UWK-kampus is hy in studentegeledere as ‘n uitverkoopte uitgekryt. In werklikheid was sy bewind die laaste in die UWK se akademiese era, met agtereenvolgens, van 1960 af, JG (Gans) Meiring, N Sieberhagen en Wynand Mouton (1974) as rektor. Van der Ross se opvolger, Jakes Gerwel, het die UWK se politieke era ingelui. Die akademie is ondergeskik aan linkse politiek gestel.

Hieruit moet nie afgelei word dat Van der Ross as rektor nooit polities rammetjie-uitnek was nie. Hy het bv by geleentheid saam met ANC-kornuite, soos Gerwel en Jaap Durand, ‘n protesoptog op die UWK-kampus gelei. Hy was immers een van die stigterslede van die anti-apartheid-Arbeidersparty in 1969 (p 152) wat in die Verteenwoordigende Kleurlingraad sitting gehad het. Hierdie Arbeidersparty het in 1984 uiteindelik verplig gevoel om skoorvoetend selfs deel van die Driekamerparlement te word (p 163). Allan Hendrickse, die partyleier, het gesê: “It was time for the Coloured people to stop playing Boer se moer politics” (p 167). Dit herinner aan Lyndon Johnson (Amerikaanse president, 1963-1969) se beginsel van “preferring your enemy inside the tent pissing out than outside the tent pissing in” (Jordan & Walsh, bron hier onder, Kindle 1179).

In sy vorige boeke, bv sy outobiografie en sy monografie oor slawerny, het Van der Ross hom as outeur goed van sy taak gekwyt. Sy jongste boek is in hierdie opsig ‘n teleurstelling. Daar is heelwat onnodige herhaling en gebrekkige sistematisering. Hy is te oud om so ‘n moeilike taak werklik goed uit te voer. Die latere hoofstukke is egter beter en interessanter en verskaf nuwe inligting. Wanneer ‘n Afrikaner soos ek die boek lees, is daar die bewustheid dat sy helde nie my helde is nie. Ek mis ook openlike waardering vir die rol wat Afrikaans in die geskiedenis van die bruin bevolking gespeel het. Van der Ross is van huis uit Engelssprekend maar hy is Standaardafrikaans uitstekend magtig. Hy verval nie in afgryslike Kaaps soos Gerwel so graag gedoen het wanneer hy met bruin studente gepraat het nie. “Ek praat in die huis weinig Afrikaans. My kinders het ook al kinders en hulle huistaal is Engels” (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 114). Wat opval, is dat Van der Ross as ‘n fyn beskaafde en Westersgeöriënteerde mens nie die vandalisme en gewelddadigheid van die “bevrydingstryd” verheerlik nie. Geen wonder dat hy hom in die nuwe Suid-Afrika eerder by die DA as die ANC geskaar het nie. Desnieteenstaande het die ANC-regering hom as ambassadeur in Spanje aangestel.

Van der Ross besin oor wie en wat die bruin mense is. Hy noem hulle ‘n “reasonably identifiable entity and group” wat hulle in gemeenskappe met eie inrigtings georganiseer het (p 6); “a distinct anthropological – racial, if you like – group” (p 22). Hy noem hulle ‘n “ethnic group” (p 6), maar skryf ook: “The Coloured people are of all kinds. Individually or in groups, we represent all kinds, because we are of all kinds” (p 8). “By about 1800, the Coloured people had become a definable population group – aware of the sameness, which drew them together, and of their otherness, which distinguished them from others among whom they lived” (p 113). In 1912 is in The APO (kyk hier onder) na afloop van ‘n sensus geskryf: “Coloured … includes a truly heterogeneous lot. In fact, everyone who is not a full-blooded Native … or is too well-known [not (?)] to be classed as European, is a Coloured person” (p 74-75).

“It is important to note that the Coloured people are not a nation or a race but a population group. Attempts to regard us as a nation have failed. Perhaps the nearest effort was when the group known as Griquas moved northwards and, after significant mingling with indigenous people and establishing themselves in a new physical environment, secured sufficient identity to claim nationhood. Even this was not absolute, however; for various reasons, the Griquas are still considered to be Coloured” (p 136). Omdat die bruin bevolking so ‘n wye spektrum dek, in die praktyk van wit tot by swart, kan daar in sy geheel beskou kwalik sprake van ‘n duidelik omlynbare etniese groep wees.

Die bruines is ‘n groep van rasgemengde afkoms wat tussen die wittes en die swartes inpas; in die praktyk dus ‘n oorgangsgroep. Hulle tussengroep- of tussen-twee-stoele-status het nie verander nie: “They were not white enough for the white government, and are not black enough for the black government” (p 188). Etnisiteit is en bly ‘n wesenlike faktor. Soos Malcolm Lupton dit gestel het: Die ANC is ‘n “black nationalist organization with which the Coloureds can never identify … Despite its ‘non-racial’ rhetoric, Coloureds (and Whites and Indians for that matter) will always remain on the margins of the ANC” (p 189). Van der Ross skryf: “While the end of apartheid technically ended racial discrimination, it did not stop South Africans from thinking or acting in groups. Indeed, the government still uses group thinking and language … The race groups tended to keep together; people sought the company of people who were like them in terms of race, social class, language and income … Such differences are not unique to South Africa” (p 194-195).

Bruines is myns insiens kultureel nader aan die blankes as aan die swartes. Van der Ross stem hiermee saam. Die bruines “was culturally very close to the Europeans. Consequently, attempts to regard them as a people culturally apart from the Europeans, and to segregate them from white South Africa socially and politically, failed” (141-142). Maar hierdie mate van eendersheid moet nie dermate oordryf word dat dit neerkom op die ontkenning van kulturele en ander verskille nie. Van der Ross oordryf as hy met verwysing na blankes skryf die bruines is “bone of their bone and flesh of their flesh” (p 154); ook as hy sonder meer sê: “We stem from the white population” (p 180). Ek het voorheen reeds herhaaldelik die aandag gevestig op bv (klem)verskille by wittes en bruines in hulle benadering van Afrikaans.

Wat hierdie mate van kulturele oorvleueling wel duidelik maak, is die vergesogtheid en opportunisme van daardie bruines wat deesdae poog om hulleself swart te verklaar. Van der Ross wys bv daarop “that in social matters there was not much in the way of interaction” tussen bruines en swartes (p 148). Hy het ook waargeneem “a significant shift of the Coloured vote away from the (black) African National Congress towards the (white) Democratic Alliance” (p 183). Jan Smuts het die bruines “an appendage of the whites” genoem. Hiervan wil Van der Ross niks weet nie: “The Coloured people simply … would not regard themselves as subordinate to the white population” (p 159).

Die ontstaan van die bruines word teruggevoer tot by die Khoi (Hottentotte) en die San (Boesmans). “When Van Riebeeck landed at the Cape in 1652, the Coloured people did not exist” (p 22). Hierna het die bruin bevolking ontstaan vanweë vermenging van die Khoi en San en ook vermenging met ander etniese groepe (p 11) soos die ingevoerde slawe (vanaf 1658) en die inheemse swartes en blanke setlaars. “They were a new people, but they were not primitive” (p 171). “There are elements of the San and the Khoi in us, but there are elements of so many other races in us too” (p 22). Van der Ross skryf, na aanleiding van die navorsing van MC Botha, dat daar meer Khoi as San in die bruin bevolking is (p 23) en dat die Khoi “more advanced” (p 27) of “more civilized” (p 12) as die San was.

Kenmerkend van baie bruines is hulle voorliefde vir die Britte/Engelse bo die Hollanders/Afrikaners. Gedurende die eerste Britse besetting van die Kaap “the British were starting to put into practice a more liberal form of rule than had prevailed in the time of the Dutch” (p 30; ook p 52). Dit is egter skynbaar (of moontlik) teenstrydig met wat Van der Ross later skryf: dat “intermingling – including intermarriage – was … socially acceptable until 1800” (p 51). In 1834 is die slawe amptelik vrygestel, maar daarna het daar vir hulle vier jare van verpligte vakleerlingskap/inboeking gevolg (p 32). Met die Groot Trek in die 1830’s het meer as ‘n duisend bruines die blankes die binneland in vergesel (p 34). Alle bruines het dus blykbaar nie ‘n voorkeur vir die Britte/Engelse bo die Hollanders/Afrikaners geopenbaar nie.

In die 20ste eeu is ‘n ander rede vir die bruines se voorkeur vir “die Engelse” aangevoer. Dit gaan egter verkeerdelik uit van die standpunt dat rasse-segregasie/apartheid deur die Afrikaners uitgevind is, terwyl dit in werklikheid ‘n voortsetting en ontwikkeling van die tradisionele Britse rassebeleid was. Van der Ross skryf: “There was always an alternative to the [National Party] government’s perspective on the colour question. These alternative viewpoints were generally held by the English-speaking white population” (p 198). Daar is myns insiens ‘n beduidende mate van skeefheid in hierdie siening.

Ek is teleurgesteld met hierdie stelling van Van der Ross: “After all, it was the Dutch who had imported slaves and the English who set them free” (p 43). Hierdie leuen word op subtiele wyse ook deur die personeel van die Slawemuseum in Kaapstad verkondig, soos Marthinus van Bart in sy boek, Kaap van slawe (Tokai: Historical Media, 2012), aantoon. Die waarheid, volgens Van Bart, is “dat daar gedurende die Eerste Britse Bewind, 1795-1803, meer slawe na die Kaapkolonie gebring is as in enige ander tydperk van dieselfde lengte” (p 15). Gedurende die Bataafse [Nederlandse] Bewind (1803-1806) “is ‘n geringe hoeveelheid slawe ingevoer voordat die handel verbied is” (p 15). “Vanaf 1806, die aanvang van die Tweede Britse Bewind, het die getal [slawe] met nog 33 000 aangegroei” (p 15). Met die grootste vlootmag was die Britte wêreldwyd die grootste slawehandelaars.

Erger: Die Britte het Iere as slawe na Amerika uitgevoer (Rhetta Akamutsa, The Irish slaves, 2010, 204p, Amazon Kindle $6.83); ook na eilande soos Barbados (Sean O’Callaghan, To hell or Barbados: the ethnic cleansing of Ireland, 2013, 248p, Amazon Kindle $10.49). Nog erger: Die Britte het van hulle eie mense (bv misdadigers, leeglêers en straatkinders) as slawe na Amerika en Wes-Indiese eilande uitgevoer (Don Jordan & Michael Walsh, White cargo: the forgotten history of Britain’s white slaves in America, 2011, 322p, Amazon Kindle $18.67; Anthony Vaver, Bound in an iron chain: the untold story of how the British transported 50 000 convicts to colonial America, 2011, 360p, Amazon Kindle $10.25). Hierdie gebeure het veral in die 17de eeu plaasgevind; dus in die tyd toe Jan van Riebeeck aan die Kaap was en ook voor en na sy tyd. Die punt is: Van der Ross en ander bruines asook die Slawemuseum se verering van die Britte as dié slawebevryders is misplaas. Die Bataafse Republiek (1795-1806) het baie vroeër as die Britte ‘n morele sensitiwiteit oor slawerny ontwikkel.

[Brittanje se latere verbanning van gevangenes na Australië is wyer bekend as sy wit slawerny in Amerika. Maar ons hoor gewoonlik net van swart slawerny en uitsluitlik wittes kry die skuld daarvoor. Dat daar nie-wit slawe-eienaars aan die Kaap en in Amerika was en Arabiese eienaars van wit slawe in bv Noord-Afrika, word meesal verswyg. Louis Albert Banks se White slaves; or, the oppression of the worthy poor (Boston: Lee & Shepard, 1893, 336p; Amazon Kindle $0) handel oor ‘n ander onderwerp, te wete arm maar werkende blankes in Boston, Massachusetts. Banks loof die arm wittes omdat hulle hulle nie tot bedelary, diefstal en ander misdade gewend het nie. Weens die ANC-regering se beleid van rassediskriminasie teen blankes is daar baie arm en werklose wittes in die nuwe Suid-Afrika, maar Banks se lof is in groot mate ook op hulle van toepassing; heel moontlik in groter mate as op ander etniese groepe.]

Die eerste liggaam wat rigting aan bruines se aspirasies gegee het, was die African Political Organisation (APO) in 1902, van 1919 af die African People’s Organisation genoem (p 38). Die APO het soms geskrifte in Afrikaans gepubliseer, bv Piet Uithalder se “Straatpraatjies” (p 65). FA Ponelis het dit “Kaapse Vernakulêre Afrikaans” genoem (Steyn, p 113-114). Dit dui nie daarop dat die APO waardering vir Afrikaans of Hollands gehad het nie. In 1911 word “Cape Dutch … a vulgar patois” in The APO genoem (p 71). [Patois: “Meestal neerhalend bedoelde benaming vir ‘n plaaslike, dialektiese taalvorm” (HAT).] Die APO het Engels bewonder en vir “Cape Dutch” geen goeie woord gehad nie. “So word Engels op 13 Augustus 1910 beskryf as ‘the language which inspires the noblest thoughts of freedom and liberty, that has the finest literature on earth, the language that spreads widely over the face of the earth, and is the most universally useful of all languages.” “Cape Dutch”, daarenteen, word genoem ‘n “bastard lingo”, “a vulgar patois fit only for children”, “the patois used by Dutch Members [of Parliament] is the crudest medium of expression used in any Parliament in the civilized world” (Steyn, p 114).

In 1924 is die meer gematigde Afrikaanse Nasionale Bond gestig (p 41), wat in ‘n mate vir lief met rasse-segregasie geneem het (p 42). Volgens Van der Ross het die Nasionale Party van 1925 tot 1929 die integrasie van wittes en bruines voorgestaan. Die keerpunt in hierdie beleid het met die algemene verkiesing in 1929 gekom toe die bruin kiesers oorweldigend vir die Suid-Afrikaanse Party gestem het. Dit was ‘n voortsetting van die stemreg wat bruines sedert 1853 in die Kaapkolonie gehad het. In 1929 het rasse-segregasie, ook wat die bruines betref, Nasionale Party-beleid geword (p 43, 136, 162).

Waarteen sterk beswaar uit bruin geledere gekom het, was die bepaling in die Suid-Afrika Wet van 1909 dat net blankes van 1910 af sitting in die Unie-parlement sou hê. Dit was op aandrang van die verteenwoordigers van die Transvaal en Vrystaat. “The Afrikaners were reconciled to having lost the war but determined not to lose their Afrikaner identity” (p 109). In APO-geledere is die nie-wittes na Uniewording as “political slaves” beskou (p 96). “They feel a loathing and contempt for everything that is white” (p 100). Die Wet of Groepsgebiede van 1950 was die volgende groot terugslag vir die bruines, want “this meant that the Coloured people were moved, rather than the white people” (p 143). Die ander groot ontnugtering was toe die bruines in 1956 van die parlementêre kieserslys verwyder is. Die Nasionale Party is in sy houding gesterk deurdat die Coloured People’s Congress hom in 1955 by die ANC geskaar en die Vryheidsmanifes aanvaar het (p 131).

In 1923 word daar in die publikasie, The APO, teen ‘n ander vorm van beweerde slawerny beswaar gemaak. Ooreenkomstig Wet 25 van 1913 “a Coloured child … may be apprenticed to a European until it reaches the age of 18” (p 103). Dit was nie noodwendig ‘n onding nie. My ouma het in die jare veertig verantwoordelikheid vir so ‘n ingeboekte bruin kind, Frikkie, aanvaar. Hy het namiddae na skool ‘n bietjie tuin- en stuurwerk gedoen. In ruil daarvoor is hy van lewensmiddele soos kos en klere voorsien. Sy het dit vir hom moontlik gemaak om hom as onderwyser te bekwaam. Frikkie was lewenslank opreg dankbaar vir hierdie “slawerny”. Wat ek hier skryf, is die waarheid, maar dit is die soort verhaal wat ‘n mens deesdae (feitlik) nooit hoor nie.

In 1914 het nie-wittes ‘n petisie oor mynregulasies aan die parlement voorgelê: “Whenever the definition White appears it should be substituted by the word competent, and that whenever the Colour Bar has been introduced into the Regulations it should be removed” (p 81). Ook in die geval van winkeliers moet dit nie om ras gaan nie, maar bloot om die vraag of die persoon “fit and proper” vir so ‘n onderneming is (p 81). Deesdae lyk dit na gesonde beginsels. Ek onthou hoe die UWK-studente in 1976 (en talle ander mense by ander geleenthede) vir die afskaffing van alle rassediskriminasie betoog het. Ook is daar tydens apartheid telkens versoek/geëis dat politiek uit sport gehou moet word.

Wat ek eienaardig vind, is dat hierdie selfde mense deesdae geen kritiek uitspreek teen die rassediskriminasie wat op groot skaal teen blankes gepleeg word nie. Byvoorbeeld, in 1961 is beswaar teen werkreservering gemaak (p 147). In die nuwe Suid-Afrika maak die bruines beswaar as hulle nie in dieselfde mate as swartes by die toekenning van poste bevoordeel word nie. Maar hulle kritiseer nie die ANC se behandeling van blankes nie. Hulle is ook stil oor al die politiek wat Suid-Afrikaanse sport tans deursuur, bv raskwotas. Van der Ross vat dus ‘n reusekans wanneer hy skryf: “At no time did we deny the rights that we sought for ourselves to other ethnic groups” (p 177).

Van der Ross kom met hierdie eintlik lagwekkende stelling oor die blankes: “Because the conquerors, or settlers, were more advanced technologically, meaning that they were better armed [!], they generally managed to retain their superiority by establishing themselves as a class superior to the people they had conquered” (p 141). Die veronderstelde meerderwaardigheid van die blankes het in werklikheid veel meer om die lyf as bloot die beter wapens waaroor hulle eens beskik het.

Die outeur verskaf die volgende historiese opsomming van die politieke opset in Suid-Afrika: “The country’s political direction was determined, to a great extent, by the clash between the Afrikaners – who were essentially stock farmers and who considered themselves to have rights by virtue of having been the first European settlers – and the English, who ruled by right of conquest and whose interest resided in their mastery of the sea routes and, later, their technical advantage in the mining industry” (p 105). Die tragedie is dat albei hierdie wit groepe se regte in die 1990’s op verraderlike wyse effektief beëindig is; op grond van ‘n hoogs twyfelagtige redenasie: Die swartes moet die land regeer omdat hulle baie meer in getal as die ander etniese groepe is; nie omdat hulle meer tot stand gebring het of beter as nie-swartes kan regeer nie. Die tragiese waarheid van die nuwe Suid-Afrika is dat die swartes om die verkeerde redes (getalsoorwig en gewelddadigheid) die land regeer, terwyl hulle in werklikheid glad nie in staat is om (doeltreffend) te regeer nie.

Die volgende is moontlik die interessantste brokkie inligting in die boek. Nadat Nelson Mandela die terreurgroep, Umkhonto weSizwe (MK), gestig het, het hy in 1962 die Coloured Convention versoek

“to send a representative to speak to him in Johannesburg. I was sent, and met Mandela and three or four others at the home of Ahmed Kathrada for three or four nights. Mandela put his proposal plainly. He said that MK was planning an armed uprising. He knew that the Coloured people at the Cape had a following and suggested that we start the revolution, after which the African people in the north would take it up and, with their numbers, would finish it … I returned to Cape Town, and reported. The Convention decided they could not support the request” (p 148-149).

Weens propaganda word Mandela deesdae algemeen as die ikoniese vredemaker en versoener beskou. Hier sien ‘n mens egter die eintlike sluwe, naïewe en gewelddadige Mandela in aksie. Hy wou die bruines voorstoot om die revolusie te begin, dus die proeflopie te doen, wat hoogs riskant was. As dit suksesvol blyk te wees, sou die swartes daarna die politieke mag oorneem. Die bruines het die insig gehad om hulle nie op hierdie manier te laat mislei en misbruik nie.

Iets waaroor daar deesdae dikwels en graag gelieg word (bv deur Allan Boesak), is die ontstaan van die NG Sendingkerk in 1881. Die waarheid is dat die skeiding van die NG Kerk en die Sendingkerk vrywillig was en ook nie absoluut volgens ras of kleur nie, soos Van der Ross tot sy eer ook duidelik maak: “Although the Mission Church was intended for the Coloured members, some Coloured people remained members of the Moederkerk (Mother Church), including the entire St Stephen’s congregation in Cape Town” (p 149).

Van der Ross verwag nie dat die bruines as ‘n bevolkingsgroep sal verdwyn nie, hoewel “Africanness” vorentoe polities meer aanvaarbaar kan word (p 172). As die bruines werklik swart word, sou hulle deel van die meerderheid wees, “but this is not likely to happen because of cultural differences” (p 186). Sonder om enigeen by die naam te noem, beskou hy die aanstelling van die volgende bruines as moontlike tekens dat daar toenadering tussen wittes en bruines plaasvind: Christo van der Rheede as hoof van die Afrikaanse Handelsinstituur (AHI), Henry Jeffreys as redakteur van Die Burger, Russel Botman en Jonathan Jansen as rektor van onderskeidelik die Universiteit Stellenbosch en die Universiteit Vrystaat (p 173). Ek dink dat hierdie vier mense vanweë hulle funksionering in daardie poste bewys gelewer het van die kulturele en politieke kloof wat daar tussen Afrikaners en bruines bestaan. Al vier het eerder die ANC ten koste van blanke belange gedien.