Dan Roodt, Author at praag.co.za

Dan Roodt: Eurokaner en kreool

PRAAG was vyftien tot twintig jaar gelede ‘n stem roepende in die woestyn sover dit die taalkwessie aanbetref. Deesdae word daar meer oor die lot van Afrikaans, veral aan universiteite, geskryf, maar het ons werklik vordering gemaak? Eerder as wat dit verflou het, het die argument vir volslae verengelsing toegeneem. Soos ek onlangs aangedui het, is daar selfs Afrikaners soos Gita du Toit wat dit deesdae bepleit dat Afrikaans heeltemal uit die akademie en uit die opvoedingstelsel geweer word.

Benewens hierdie anglofiele of anglosentriste, is daar ‘n tweede groep wat Afrikaans nie noodwendig wil verbied of uitsluit nie, maar die taal van binne af wil rysmier deur dit as ‘n “kreool” voor te stel. Die skrywers Antjie Krog en André P. Brink het al by verskeie geleenthede bepleit dat Afrikaans en Engels “gemeng” moet word sodat ‘n nuwe mengeltaal of kreool daaruit kan ontstaan. Deel van die marxistiese “revisionisme” wat in Suid-Afrika aan die gang is, behels dat nie net die geskiedenis nie, maar ook ons taalgeskiedenis en ons identiteit hersien moet word. In sommige kringe, veral onder akademici en die omroepers van RSG, het die woord “Afrikaner” ‘n vloekwoord geword. In 1994 is die Afrikaner afgeskaf, is min of meer hul redenasie.

Meer grondliggend egter, gaan dit om ‘n kultuurkonflik in die land tussen Afrika en Europa wat reeds eeue lank duur. Vandaar dus die term “Eurokaner” wat ek gebruik om ‘n bepaalde tipe Afrikaner te definieer wie se taal (Standaardafrikaans), kultuur, identiteit en selfs sy fisieke voortbestaan vandag onder beleg verkeer. Iewers het ek die huidige bestel die “Derde Britse Besetting” genoem; inderdaad word ons beset en word Engels en politieke korrektheid op alle gebiede op ons afgedwing.

Benewens die kultuurkonflik tussen Afrika en Europa in ons land, spreek ‘n ander kultuurbotsing sterk uit ons geskiedenis: dié tussen Nederland en Engeland, wat later die botsing tussen Boer en Brit tydens die negentiende en twintigste eeue geword het. Die sogenaamde “anti-apartheidstryd” het nie primêr om beleid of selfs rassepolitiek gegaan nie, maar om die Afrikaner vir altyd van alle seggenskap of beskikking oor sy eie lot te beroof. Ook binne Afrikanergeledere self het die jingo, of die Engelsgesinde, die oorhand oor ons verkry en word die Europeesgesinde Afrikaner, of Eurokaner, vandag gejag, uitgesluit, gesensureer en verguis.

Immers is die Kasteel in die Kaap nie oorspronklik gebou om ons teen die Hottentotte of ander inboorlinge te beskerm nie, maar teen die Engelse. Hendrik Potgieter wou so ver moontlik die binneland intrek omdat hy van die see af wou wegkom, want so het hy gesê, “waar die see is, is altyd Engelse”. Helaas het ons nie daarin geslaag om van Engelse weg te kom nie. Vandag, in dié provinsie, word al die Afrikaanse skole beheer deur ‘n Engelse dame, mev. Barbary Creecy en haar marionet, ene Panyaza Lesufi. Mev. Creecy is ‘n produk van die Johannesburgse privaatskool Roedean, asook die Universiteit van die Witwatersrand, waar Boerehaat by tye tot ‘n kultus verhef is.

In die naam van “demokrasie” word ons – dis die toppunt van ironie – alle seggenskap oor ons eie sake, ons onderwys, kultuur, selfs ons taal, biblioteke, kunsversamelings, simbole en monumente, ontsê. Indien ons deur ‘n outokratiese Britse monarg geregeer sou gewees het, sou ons waarskynlik beter daaraan toe gewees het.

As ons kyk na die argumente wat vandag teen Afrikaans – ook toenemend binne die taal self – gevoer word, dan is dit helder dat sowel Standaardafrikaans as die Afrikaner moet verdwyn. Daarmee sal alle Europese invloed wat vanaf 1652 en die koms van Nederlanders, Duitsers en Franse na ons land geduur het, insgelyks wegraak. Dis miskien iets wat die meeste van ons mense nie verstaan nie: Boerehaat beteken op sy minste ook ‘n renons en ‘n wrewel in Europa, veral Noordwes-Europa en daardie lande van waar ons voorouers afkomstig is. Die vergoddeliking van Engels en van die swartman – en veral die “swart Engelsman” soos Nelson Mandela na hom in sy outobiografie verwys – onderlê ‘n afkeer van beide Afrikanerskap en Europeërwees:

The principal of Healdtown was Dr. Arthur Wellington, a stout and stuffy Englishman who boasted of his connection to the Duke of Wellington. At the outset of assemblies, Dr. Wellington would walk onstage and say, in his deep bass voice, “I am the descendant of the great Duke of Wellington, aristocrat, statesman, and general, who crushed the Frenchman Napoleon at Waterloo and thereby saved civilization for Europe — and for you, the natives.” At this, we would all enthusiastically applaud, each of us profoundly grateful that a descendant of the great Duke of Wellington would take the trouble to educate natives such as ourselves. The educated Englishman was our model; what we aspired to be were “black Englishmen,” as we were sometimes derisively called. We were taught — and believed — that the best ideas were English ideas, the best government was English government, and the best men were Englishmen. (Mandela, Long walk to freedom, hoofstuk 6.)

Die “dr. Wellington” waarna Mandela hier verwys, was skoolhoof van ‘n sendingskool in die Oos-Kaap; in sulke skole is die swart elite gebreinspoel om sowel Boerehaat as Eurofobie te omhels. Vandaar dus die toestand van byna universele chauvinisme en anti-Westerse, anti-Afrikaanse fanatisme wat in Suid-Afrika heers. So ‘n houding is oor baie jare en op verskillende maniere – deur die sendingskole, die pers en ander massamedia – by die bevolking ingeprent.

‘n Student van Tukkies het ‘n klompie jare gelede vir my sy ervaring verwoord deur te sê: “Jy mag nie té Afrikaans wees nie.” Net so mag ‘n mens in Suid-Afrika nie té Europees wees nie. Jy mag nie te veel van Franse boeke of Vlaamse skilders of Duitse filosowe of Skandinawiese ontwerp hou nie, dan bring dit jou in botsing met die stelsel. En tog is dít wat Afrikaners, veral intellektuele Afrikaners, tot onlangs toe hartstogtelik begeer het: om Europeërs te wees. Veral “goeie Europeërs” in die sin waarin Nietzsche en soveel ander dit gebruik het, om ‘n opgevoede, kosmopolitiese, veeltalige Westerling te wees.

Die negentiende eeu was oor die algemeen ‘n verskriklike tydvak in Suid-Afrika. Nie net is daar massamoorde op die Voortrekkers gepleeg nie, maar daar was ook die verskroeide-aardebeleid en die konsentrasiekampe waarin vele van ons voorouers, veral kinders, gesterf het. Omdat Engeland, asook Engelse sendelinge wat altyd met ywer hul Boerehaat onder swartes sou versprei, sinoniem was met hierdie verskrikkinge en gruweldade, selfs misdade teen die mensdom, wat ons beleef het, spreek dit vanself dat ons op verskeie maniere die Vasteland van Europa geïdealiseer het. Min mense het waarskynlik al die aandag daarop gevestig – ten minste weet ek nie van so iemand nie – maar die opkoms van Afrikaans en Afrikanerskap vanaf die laat negentiende eeu het saamgeval met ‘n verkenning van Europese idees, boeke, musiek, vorme, musiek, style en selfs modes. Dit is een van die ironieë en paradokse van Afrikanerskap en die Afrikaanse beweging, dat ons op dieselfde tydstip toe ons kliphard aan ‘n nuwe taal, nuwe identiteit en nuwe volkskap “gewortel in Afrika” gewerk het, ons ons terselfdertyd en toenemend met die Europese Vasteland en veral met ons stamlande vereenselwig het. Dit geld vir Van Wyk Louw en die Dertigers, maar ook die vroeë Sestigers wat juis Parys – en nie Londen nie – as hul intellektuele en artistieke hoofstad aanvaar het.

Iewers tydens die sewentigerjare het daar egter ‘n kentering gekom en sedertdien word Engelse idees, veral ook die ideologie van liberale Amerika, as toonaangewend in Suid-Afrika ervaar. Hoe meer Engels, hoe beter. Dit geld ook die hoeveelheid Engelse woorde wat jy besig as jy Afrikaans praat.

Sowel André P. Brink as Breyten Breytenbach het die grootse kulturele en intellektuele beweging wat Afrikaners tydens die hele twintigste eeu gekenmerk het, verraai. Eers die skrywers, toe die politici. Die De Klerks, Wimpie en FW, was bloot die laastes van ‘n hele trop wat Engels en halfgebakte Engelse linkse idees – noem dit maar die Britse marxisme – geesdriftig aangegryp het.

Nou die dag verneem ek van ‘n seminaar wat vandeesweek by Wits gehou sou word oor die mite van rasvermenging in Mexiko. Dit is ‘n hele interessante onderwerp en tot my spyt kon ek dit nie bywoon nie. Die Spaanse woord vir rasvermenging is mestizaje en dié term maak deel uit van die identiteit van Latyns-Amerika, dermate dat vele akademici dit vandag as ‘n mite beskryf. (Sien ook die artikel: “Mestizaje and the Discourse of National/Cultural Identity in Latin America”, 1845-1959 deur Lourdes Martinez-Echazabal, Latin American Perspectives, Vol. 25, No. 3, Race and National Identity in the Americas (May, 1998), pp. 21-42.)

Só byvoorbeeld het die Kubaanse digter Nicolás Guillén in 1931 verklaar dat “die gees van Kuba mestizo (kleurling) is”. In 1973 het Breyten Breytenbach iets soortgelyks gesê toe hy beweer het:

“Ons is ‘n bastervolk met ‘n bastertaal. Ons aard is basterskap. Dis goed en mooi so. Ons moet kompos wees, ontbindend om wéér in ander vorme te kan bind. Net, ons het in die slagyster getrap van die baster wat aan bewind kom. In daardie gedeelte van ons bloed wat van Europa kom, was die vloek van meerderwaardigheid…” ‘n Seisoen in die paradys, 1976, bl. 123)

Europa word van “die vloek van meerderwaardigheid” beskuldig. Dog enigeen wat deesdae luister na wat gesê word, sal kan getuig dat daar tans ‘n soort meerderwaardigheid van die mezisto of mulat geld. Wyle Chris Louw het reeds ingesien dat die huidige rektor van die Vrystaatse Universiteit, Jonathan Jansen, vas glo dat die kleurling of die rasgemengde “die volk van die toekoms” en daarom ‘n soort uitverkore volk is.

Breyten Breytenbach het hom nooit uitgelaat oor die soort meerderwaardigheid wat dr. Wellington en moontlik ander Metodistepredikante in ons land teenoor Europa voel nie: die “onbeskaafde Franse” teenoor die beskaafde en verhewe Engelse. By Breyten Breytenbach, Antjie Krog en selfs Leopold Scholtz, die seun van G.D. Scholtz wat eens ‘n leidende rol in die Afrikanerbeweging van die twintigste eeu gespeel het, kom mens die idee teë dat mestizaje of métissage of – om dit by sy minder neutrale Afrikaanse naam te noem – “verbastering” vir ons ‘n bestaansvoorwaarde geword het. Met ander woorde, jy mag in Suid-Afrika as “verowerde” goedgunstiglik aanbly solank jy instem “om te meng”. In dié opsig hou ek van die Sweedse term wat algemeen vir “multikulturalisme” gebruik word: mångkultur oftewel “mengkultuur”. Mengkultuur het, nie net in Suid-Afrika nie, maar oral waar Anglo-Amerikaanse invloed sterk is, de rigueur geraak.

Om te sê dat Afrikaans as taal baie naby aan Nederlands staan – trouens, 95% van Afrikaans se woordeskat ís Nederlands! – het byna taboe geword. Taalkundiges van Potchefstroom tot Stellenbosch wedywer met mekaar om ons te oortuig dat Afrikaans eintlik ‘n KhoiSan-taal is. Op ‘n sekere vlak word die Europese en Wes-Germaanse oorsprong van Afrikaans ontken. Voeg daarby die projek om Afrikaans te herstandaardiseer tot Mengels of ‘n “mengtaal”, half Engels, half Afrikaans, en ons kan sien dat dit hier gaan om nie net die hele Afrikaanse beweging van die afgelope anderhalf eeu ongedaan te maak nie, maar ook om die laaste oorblyfselfs van ons Europese identiteit te vernietig. Die invloedryke Britse minister van kolonies, Joseph Chamberlain, het tydens die Tweede Vryheidsoorlog gesê dat hy “die laaste oorblyfselfs van Afrikanerisme in Suid-Afrika wil uitwis”. Hy kon net sowel vandag geleef het, want presies dieselfde beleid geld nog steeds!

Ons sien dus dat die angsvallige pogings om Afrikaans as ‘n “kreoolse taal” voor te stel, Standaardafrikaans af te takel en ‘n nuwe “Mengels” tot stand te bring (dié term is ontleen aan die Kaapse digter Loît Sols), uit die ongewenstheid van Afrikaans se Europese afkoms spruit. Indien Afrikaans ‘n koloniale taal soos Engels, Frans of Portugees was, sou dit vir almal in Suid-Afrika aanvaarbaar gewees het. Die oersonde wat Afrikaners gepleeg het, was egter om hulself as ‘n Westerse-volk-in-Afrika te sien en om ‘n nasionale kultuur na die vastelandse, “nasionalistiese” model na te streef. Kyk na dié beroemde YouTube-video waarin die Amerikaanse-Joodse akademikus, Barbara Lerner Spectre, voorspel dat Swede en die res van Europa ‘n “groot transformasie” na die mengkultuur gaan deurmaak, ‘n transformasie waarin Jode ‘n “leidende rol” gaan speel.

Die Afrikaner staan vandag in die beskuldigdebank, maar saam met ons staan ook die Hongare, die Franse, die Swede, die Dene, die Nederlanders, die Duitsers, die Italianers, die Vlaminge, kortom, elke selfstandige volk wat nog nie deel van die groot Anglo-Amerikaanse mengkultuur geword het nie. Amerika, die mezisto-imperium, bedreig ons almal, selfs die meer behoudende Amerikaner wat sigself aan Europa verwant voel. Die “waansin van ons tyd” is dat die magtige Amerikaanse staat deesdae sy eie burgers – afstammelinge van die Stigters of “Founding Fathers” – as sy vyand beskou, net soos wat die linkse “Afrikaanse” elite in ons land vandag die Afrikaner as ‘n indringer en “ongewenste” beskou.

Onlangs is daar gepraat van “Kaaps” wat groter erkenning moet kry. Daar word selfs daarop aangedring dat “Kaapse” woorde, wat vermoedelik oorwegend ook in die Engelse woordeboek voorkom, in Afrikaanse woordeboeke opgeneem moet word. Asof een vyand in die vorm van Engels en die Engelse staat van Suid-Afrika nie genoeg was nie, het Standaardafrikaans nou ‘n nuwe bygekry: Kaaps en die kreoolse beweging.

Hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde. Anders as in 1875, is daar miskien nie meer “Afrikaners met Engelse harte, Hollandse harte en Afrikaanse harte” nie, maar steeds ‘n verdeling tussen verengelste Afrikaners, die kreole en kreoolsgesindes wat Standaardafrikaans wil afbreek, enersyds, en “ware Afrikaners” of Eurokaners andersyds wat ons taal en tradisie byna vanselfsprekend as deel van die groter Europese of Westerse kultuur sien.

Feitlik alle instellings in Suid-Afrika word óf deur Engelgesindes óf deur kreoolsgesindes beset. Die staat, universiteite en hoofstroommedia is reeds van byna alle Afrikaners gesuiwer. Die geledere van “ware Afrikaners” het reeds gekrimp tot enkele honderdduisende, moontlik nie veel meer as Yslanders nie. En tog verteenwoordig hierdie klein groepie alles wat goed en mooi en eg Afrikaans is. Ons praat of skryf nie Mengels nie. Ons is “goeie Europeërs” in die sin dat ons graag deelneem aan klassieke musiek of moderne kunsmusiek, letterkunde, argitektuur, skilderkuns en daardie kritiese gees wat Europa al eeue lank teen elke dogma laat opstaan, ook die eietydse dogma van die mengkultuur. Ons mag geheel en al gemarginaliseer wees in hierdie heropvoering van die Sowjetunie met sy ideologiese voorskrifte en politieke korrektheid, maar vanuit ons huise en studeerkamers en op die internet kan ons steeds die vlam van kritiese denke en verset lewendig hou.

Teenoor “die romantiek van die baster” wat Breyten Breytenbach of sy Kubaanse eweknie Nicolás Guillén verwoord het, staan die grootse tradisie van die Europese Afrikaner of Eurokaner in dié land wat deelagtig in die prestasies van Noord-Europa is. My vrou wys my nou die dag op die ironie van “kombuistaal”, die “kombuis” synde die kajuit op ‘n skip waar voedsel voorberei is. Omdat ons voorouers vanaf Nederland en België se riviere en kanale, maar ook die Oossee tussen Duitsland en die Skandinawiese lande afkomstig was, is Afrikaans tot vandag toe deurdrenk van skeeps- en seeterme – al was Potgieter so desperaat om van die see en van Engelse af weg te kom. Die ossewaens met hul wit seile was die “skepies” waarmee ons die binneland van Afrika binnegevaar het. Inderdaad spreek die “kombuis” van ons pioniersgees en wil om die wêreld te verken. Insgelyks staan dit in die teken van ons beskawing, want tot vandag toe is die kombuis ons trots, daardie vertrek waar die Afrikanervrou met elke Franse sjef kan wedywer as dit by verfynde disse kom.

Daarom ook leef die gees van die Oossee en die kanale in ons voort. Daar is twee woorde wat elke Sweed aanmekaar gebruik: “Presis” (presies) en “trevlig” (voortreflik). Trouens, ‘n Switser wys my ‘n rukkie terug daarop dat daar net twee volkere op aarde is wat so aanmekaar “presies” sê en dis Swede en Afrikaners. Ook die uitspraak is feitlik presies(!) dieselfde. Dis ‘n gewoonte wat ons beslis nie van die KhoiSan oorgeneem het nie. Waarskynlik het dit in Sweeds posgevat omdat almal in die Oosseegebied van 1300 tot 1600 ‘n gemeenskaplike handelstaal of lingua franca gepraat het wat baie naby aan teenswoordige Afrikaans was.

Nou weet u reeds dat Sweeds, ook om ander redes, insgelyks ‘n “kombuistaal” is… Seker dié dat die Nobelprys in Stockholm, die stad wat op veertien eilande gebou is, en met water wat ‘n derde van die stad se oppervlak beslaan, uitgeloof word.

Die keuse wat deur die huidige bestel aan ons opgedring word, is egter helder: dié tussen Eurokaner en kreool.

Dan Roodt: Gita du Toit en die gefabriseerde konsensus

Verlede week het ek ‘n brief in die Business Day gepubliseer waarin ek verwys na die “georkestreerde veldtog” teen die Universiteit van Stellenbosch deur ‘n organisasie soos Open Stellenbosch, wat sy oorsprong in tradisionele Boerehaat het. Dit was in reaksie op ‘n meningsartikel deur Franny Rabkin wat ‘n pleidooi vir ‘n Engelse Stellenbosch gelewer het.

Gegewe sy geskiedenis van giftige anti-Afrikaanse propaganda, is dit nogal verbasend dat Business Day – wat voorheen as die berugte Rand Daily Mail bekendgestaan het – hoegenaamd my brief sou plaas. ‘n Dag of wat later verskyn daar egter nóg ‘n meningsartikel deur ene Gita du Toit, ‘n voormalige studente aan dié universiteit onder die blatante opskrif: “Maties language policy excludes blacks”. Tot dusver was dit min of meer wat ons van die oud-Rand Daily Mail met sy Boerehaatbeleid kon verwag. Ek het ‘n paar punte gemaak oor die gebrek aan Afrikaanse taalregte in ons land, wat dus deur Gita du Toit geneutraliseer moes word met ‘n rasse-aanval. Taalregte mag verengelsing troef, maar die rassekaart troef alles, dit weet ons mos.

Vandeesweek verskyn Du Toit se brief egter netjies in vertaalde vorm op Netwerk24.com. Iemand, iewers, het dus gemeen dat dit nie genoeg is dat die Business Day se Engelse lesers moet verneem dat “Stellenbosch swartes uitsluit” nie, maar dat dié gedagte ook onder Afrikaners gepropageer moet word. Omdat die rassekaart taalregte troef, moet die hele Stellenbosch sommer totaal verengels. Soos dit gestel word:

“Afrikaans is nie, en sal nooit, erken word as ’n internasionale akademiese taal nie. Om die teendeel voor te gee, is gek. Enige universiteit, en veral dié wat hulself as besonders beskou, behoort die kommunikasie van kennis deur kritiese ontleding sy hoogste prioriteit te maak.”

Ek is nie seker wat Du Toit, wat slegs in 2012 ‘n BA-graad behaal het, onder ‘n “internasionale akademiese taal” verstaan nie. Dit klink asof daar volgens haar geen “internasionale akademiese tale” behalwe Engels bestaan nie, dus is Afrikaans, Duits, Frans, Italiaans, Spaans, Russies, Nederlands, Sweeds, Noors, ens., almal in dieselfde bootjie. Om te argumenteer dat alle tersiêre opleiding oral ter wêreld slegs deur medium van Engels moet geskied, is honderd maal meer “gek” as die bestaan van een of twee Afrikaanstalige kampusse in Suid-Afrika!

Kennelik is die jonge dame in haar anglosentriese kokon taamlik oningelig oor hoe kennis en universiteite “internasionaal” daar uitsien. Wat my egter meer interesseer, is die “onsigbare hand” agter die Afrikaanse hoofstroommedia wat toenemend daarvoor sorg dat ons met sulke ekstremistiese Boerehaatmenings gebreinspoel word. Wat Gita du Toit en haar marionetmeesters, wie hulle ook al is, aan ons wil oordra, is: Julle het geen regte nie. Taalregte wat “internasionaal” erken word, bestaan nie. Menseregte is slegs op gekleurdes of Engelssprekendes van toepassing. Die behoeftes van die swart, Engelssprekende student, waarin daar reeds rojaal op 22 kampusse dwarsdeur die land voorsien word, weeg swaarder as die behoeftes van die Afrikanerstudent en sy ouers wat vir sy opvoeding aan die US, die PUK of waar ook al ten duurste betáál.

Soos wat die ANC-bewind al hoe meer “gek” en radikaal raak – om nou Gita du Toit se byvoeglike naamwoord te gebruik, neem die behoefte aan denkbeheer in ons land kennelik toe. Kritiek op die heersende orde en sy absurditeite, sy korrupsie en magsmisbruik, waaronder ook swart rassebevoordeling, moet in die HSM tot die minimum beperk word terwyl die konsensus van oorgawe en masochistiese onderdanigheid veral onder Afrikaners gestimuleer moet word. Vandaar dus sulke skrywes wat “wonderbaarlik” opduik sodra ‘n openbare debat opvlam of sodra ‘n mening posvat dat Afrikaners of Afrikaans ook tog iewers oor “regte” beskik.

Ek bemerk ‘n evolusie in die gebruik van polities korrekte media-agente wat ‘n onderdanige konsensus onder Afrikaners in die hand moet werk. Aanvanklik was dit verloopte Afrikaners of hanskakies soos Max du Preez en Adriaan Basson wat dié takie moes verrig. Die nuwe fase van denkbeheer is egter, ironies genoeg, vertaling. Sowel amptelike as literêre vertaling is iets wat by uitstek met die NP-bewind geassosieer word. Immers het ons toe amptelike tweetaligheid geniet en is vele boeke uit Europese tale, asook Engels, in Afrikaans vertaal. Tans het ons amptelike eentaligheid, met min of geen vertaling. Behalwe waar dit gaan om ekstremistiese Engelse menings wat Afrikaners eenvoudig móét hoor. Dan word dit vir ons goedgunstiglik in die “apartheidstaal” vertaal en meedoënloos aan ons opgedring.

Wie beheer dié proses? wonder ‘n mens. Is daar iewers ‘n komitee wat vergader en besluit: Afrikaners het nóg linkse en ekstremistiese propaganda nodig en as die huidige falanks links-liberale joernaliste dit nie self in Afrikaans kan produseer nie, laat ons dit vir hulle vertaal! Hier, dè: hier is vir julle ‘n bietjie Engelse neomarxisme om aan te herkou, in jul “eie geliefde taal”. Hoewel, bygesê, Die Burger publiseer toenemend artikels sommer regstreeks in Engels en waarskynlik gaan die koerant nog die paadjie van Tuks se studentekoerant, Die Perdeby, loop waar slegs die mashoof nog Afrikaans is en die inhoud 100% Engels.

Vreemde tye, voorwaar.

Dan Roodt: Papsak-Max se skoene, Charles Smith en kampusonluste

‘n Mens raak skoon moedeloos as jy die reaksies lees op die stygende geweld en onmin wat daar sedert begin 2015 op die land se mees prestigieuse kampusse heers. Veral Stellenbosch staan weereens in die spervuur terwyl blanke studentes aan die Universiteit van Pretoria ‘n paar dae gelede in ‘n gebou toegesluit is om hulle teen amokmakende EFF-studente op die kampus te beskerm. Die enigste rubriekskrywer in die HSM (hoofstroommedia) wat dié situasie kon raakvat, was Charles Smith van Die Volksblad wat tereg sê: Revolusie dreig en Afrikaners paartie toe oë.

Smith meen “’n handjievol kommies onder Blade [Nzimande] het almal in vrees en bewing” en haal ‘n slagspreuk van die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty aan:

“Society is always in constant revolution, with the ultimate goal being the seizure of political and state power.”

Dit is goed dat Charles Smith ons hieraan herinner. Mense is so in die oomblik vasgevang dat hulle nie die groter of geskiedkundige prentjie raaksien nie. Die kommunistiese of linkse aanslag op Suid-Afrika het nie vanjaar begin nie; dit strek verder as ‘n eeu terug. Soos ek in my boek Raiders of the lost Empire argumenteer, het die Litause Jode die tradisie van radikale sosialisme en revolusie, andersins bekend as marxisme, in die vroeë twintigste eeu hierheen gebring. Lees maar Alan Wieder se biografie oor Joe Slovo en Ruth First of my resensie hier op Praag, hoe daar in losieshuise in Doornfontein gefantaseer is oor wêreldrevolusie en die verdrywing van die Afrikaner uit Suid-Afrika.

In reaksie op Charles Smith se meningstuk waarin hy tereg sy kommer uitspreek oor die verval van Suid-Afrika, reageer Max du Preez met ‘n stuk papsak- linkse snobisme. Dis een ding wat eintlik baie snaaks is: by gebrek aan idees of intellek, reik Suid-Afrikaanse linkses altyd na snobisme as hul vernaamste wapen om hul opponente mee te verkleineer. Daarom swaai Max, wat net in clichés en gemeenplase kan dink, die grootste cliché van almal rond deur “brandewyn-en-Coke” by te haal:

“Dit was nou regtig ’n Boer-om-die-braaivuur-brannas-en-Coke-stuk skryfwerk, Charles. Goedkoop populisme wat Julius Malema jaloers sou maak.”

Die gedagte dat Max, die ou papsak-takhaar wat enige opgevoede Europeër of Afrikaner op straat vir ‘n boemelaar of bergie sou aansien, nou as “smaakarbiter” optree om mense links en regs te snobeer, is uiters lagwekkend. Dit herinner my aan iets uit Idi Amin se Uganda: Idi met die rits medaljes op sy uniform moet ons beïndruk. Net so verkeer papsak-Max onder die indruk dat hy ‘n aristokratiese fynproewer is wat vir ons die Nuwe goeie maniere en etiket moet aanleer!

Max die snob, wat op ons Afrikaners neersien. Ai. Ek herinner my daar het iewers ‘n foto van Max verskyn waar hy by Riebeeck-Kasteel of waar hy ook al deesdae wegkruip afgeneem is en waarin hy kompleet soos Jochem van Bruggen se “Ampie” lyk, in ‘n kortbroek, hemp wat oorhang en stukkende skoene. Die skoene wat Max dra, is in elk geval so lelik dat hulle eerder stukkend kan wees, dan sal hulle ‘n tikkie mooier lyk. Ongelukkig kon ek nie Max se “Ampie”-foto vind nie, maar het wel op die foto hier bo afgekom waar Max tesame met die Boerehaat-fotograaf, David Goldblatt, op ‘n verhoog verskyn. Max verag Afrikaners maar aanbid mense soos Goldblatt, Slovo of Nadine Gordimer en elke ander Boerehater wat daar nog ooit in Suid-Afrika voet aan wal gesit het. Op die foto dui ek enkele elemente van papsak-Max, die superghwar wat uit die gopse gesteier het om sy heil in agtertangse linksheid te vind, se “styl” aan.

‘n Mens vra jou af: Watse skoene dra Max? Is dit tekkies, hardloopskoene of die Litause interpretasie van vellies? Die tradisionele Afrikaanse velskoen is ‘n funksionele, eerlike en landelike skoenvorm wat deesdae wêreldwyd hoog mode is. In Engeland, Australië en elders noem hulle dit ‘n “desert boot” of “chukka boot”, in so ‘n mate dat die Engelse selfs daarop aanspraak maak dat húlle dit eerste begin dra het en nie ons nie.

As Max maar vellies gedra het. Helaas. Miskien trek hy drolbruin hardloopskoene aan selfs as hy slaap sodat hy beter van sy verlede af kan weghardloop, daardie verre verlede toe hy nog ‘n vurige NP-ondersteuner was, iets waaraan wyle Chris Louw ons so gereeld herinner het. Dan is daar Max se hemp wat uithang, moontlik om ‘n papsak vaaljapie wat hy iewers vir koerasie saamdra, te kamoefleer.

As ‘n mens die res van papsak-Max se dronkverdrietige opeenstapeling van clichés oor hoe ons net aan “luide swart intellektuele, beroepslui en politici” mag “fluister” lees, klink dit soos iemand wat sy Stockholm-sindroom bely. Terwyl Max ons teen die “brandewyn-en-Coke-Boere” soos Charles Smith waarsku, vrees hy eintlik die swartman wat dalk gewelddadig mag raak as ons nie “mooi en saggies praat” nie. Hoe rym dit? ‘n Mens moet seker nie logika by ‘n ylende papsak-skollie met sy afgryslike skoene en kleredrag soos Max verwag nie, maar het dit nog nooit tot hom deurgedring dat dit dalk presies die soort “rassisme” is waarteen hy ons waarsku nie? Hy praat selfs van die “swart driftiges” wat ons moet paai. Waarom moet hulle gepaai word? Almal in Suid-Afrika is mos nou vry om onbeteueld te sê en te doen wat hulle wil? Enkele jare gelede nog het papsak-Max, soos Thabo Mbeki destyds, afrosentries geargumenteer dat Afrika beskaafd was nog voor die Europese barbare in die Kaap anker gegooi het. Volgens Max se eie logika behoort die “swart driftiges” mos vrye teuels gegee te word dat die tweede revolusie kan plaasvind en ons land die utopie kan word waarvoor dit nog altyd bestem was? Waarom is hy dan nou so bang vir Charles Smith se “provokasie”?

Kyk weer na die foto hier bo. Agter Max en sy Boerehatervriend, David Goldblatt, pryk die lelikste skildery wat daar nog ooit in ‘n “roekelose” (om papsak-Max se woord te gebruik) oomblik geverf is. Dit voltooi as’t ware die prentjie. ‘n Mens hoef nie Nietzsche te gelees het om te verstaan dat daar ‘n verband tussen swak smaak en swak idees is nie. Max met sy lelike drolbruin straatsmousskoene beskik oor ewe afskuwelike idees. Dis ‘n allegaartjie – assiette anglaise oftewel ‘n deurmekaar Engelse bord soos die Franse sê – van vooroordele en gemeenplase. Vooroordele teenoor Afrikaners, want Max is mos ‘n bekeerde jingo, asook gemeenplase oor apartheid en die gewaande nasleep daarvan. Hoe meer Suid-Afrika in ‘n moeras van korrupsie en geweld versink, hoe harder sanik papsak-Max oor “apartheid”. Alles is mos apartheid se skuld. Kan ‘n mens so eenogig en fundamentalisties wees? Dis hoog tyd dat ons van “apartheidfundamentalisme” begin praat. Dis die geloof of bygeloof in ons land dat alles wat verkeerd loop aan “apartheid” of die “nalatenskap van apartheid” toegeskryf kan word.

Naby die einde van papsak-Max se artikel raak hy nogal die volgende skoenmetafoor kwyt:

“Dit sal natuurlik help as ons blekes probeer om onsself in ons swart landgenote se skoene te plaas en te wonder hoe ons dan in vandag se Suid-Afrika en instellings soos die universiteite op Stellenbosch, Potchefstroom en Bloemfontein sou gevoel het.”

Sover ek kan sien, is die meeste swartes in ons land nogal uitspattig geskoei en bestee hulle soveel aan skoene as wat Afrikaners op hul kinders se skoolfonds uitgee. As ek soos die Amerikaanse skrywer Tom Wolfe wou aantrek, sou ek daaraan kon dink om my “in swartes se skoene te plaas”. Verder word die gemiddelde swart student by ‘n Afrikaanse universiteit net op die hande gedra en kom hulle dikwels deur waar ‘n blanke student sou druip.

Feit is egter dat die afbrekende revolusionêre wat al hoe meer in beheer is – die swart betogers en ontlastingstrooiers fungeer maar net as hul marionette – die kampusse as ‘n volgende “operasionele teater” geïdentifiseer het. Die redes daarvoor is voor die hand liggend:

Solank as wat daar iewers nog Afrikaanse lesings gehou word, bestaan die gevaar dat daar weer soos tydens die twintigste eeu ‘n taaloplewing, gevolg deur ‘n nasionalistiese beweging onder Afrikaners self, mag plaasvind. Dít wil ons heersers ten alle koste vermy. Vandaar dus die oorlog wat daar teen ons taal op kampusse verklaar is.

Die ander probleem waarmee ons oorheersers sit, is dat daar steeds honderde Afrikaners met nagraadse kwalifikasies is wat poste aan ons universiteite beset. Die plan is om hulle met ideoloë te vervang en solank alles nie 100% Engels is nie, kan sulke ideoloë nie so gemaklik “ontplooi” word nie. Daarom word die swart en bruin marionette teen Afrikaans opgestook, want van die werklose linkse ideoloë soek baantjies.

‘n Goeie voorbeeld is wat met die voormalige RAU gebeur het. Die oomblik toe dit as die “University of Johannesburg” verengels en verswart is, het ‘n hele eksodus van sogenaamde “akademici” vanuit Wits en Kaapstad plaasgevind en ekstremiste soos Steven Friedman het daar nes gemaak. Wanneer daar van “transformasie” gepraat word, beteken dit ook dat enige oorblywende Afrikaanse dosente met Engelstalige linkses en neomarxiste vervang moet word. ‘n Paar werfbobbejane soos Piet Croucamp bly natuurlik oor om hul nuwe base se voete te soen en die indruk van etniese suiwering te versag.

Soos ek nou die dag in my brief aan die Business Day geargumenteer het, verteenwoordig die huidige veldtog teen Afrikaans op kampusse ‘n ooglopend georkestreerde poging. Dit het baie min met “swart frustrasie” te make en meer met die georganistreerde strategie om Afrikaners al hoe verder te marginaliseer. Uiteindelik moet ons uit die land verdryf word sodat ander alles wat ons voorouers opgebou het, ingepalm kan word; as ons nie fisiek uitgewis word nie. Want waarom konstante propaganda- en haatveldtogte in die massamedia teen ons voer as daar nie vir ons ‘n gewelddadige einde in die vooruitsig is nie? Ek ly nie soos papsak-Max met sy afskuwelike skoene aan vae, Freudiaanse vrese vir swart geweld nie; ek maak bloot ‘n logiese gevolgtrekking. Ook moet ons nie die boosheid van ekstreemlinkses onderskat wat gedurende die twintigste eeu tienmiljoene mense in die naam van gelykheid laat uitmoor het nie. Oor die hele gedoente op die kampusse waak die leier van die SA Kommunisteparty, met die gepaste naam “Blade” Nzimande. Dalk wil hy nie net Afrikaans “lem” nie, maar ook die mense wat dit praat en daarin klasgee…

Dan Roodt: Kan Afrikaners en Afrikaans dié genadelose aanslag oorleef?

Tale en kulture het deur die eeue uitgesterf. Ons sal nooit weet of daar ‘n groot letterkunde of manjifieke idees in daardie tale bestaan het nie. Selfs Latyn, wat eens op ‘n tyd die taal van die hele Europa was word nie meer gepraat nie. Byna daagliks lees on berigte oor hoe Afrikaans verder uit die universiteite, die skole, die howe en ander instellings geweer word. Dit is asof Suid-Afrika se Engelse taalnasionalisme toeneem soos wat die hele stelsel op alle gebiede begin misluk.

Soms voel dit vir my asof daar byna minder Afrikaners as Yslanders in die wêreld oor is. Vroeg-vroeg ná die ANC-oorname het regter Johann Kriegler, die ou Bloedsap-Boerehater, mos in ‘n Afrikaansvyandige uitspraak ten gunste van Mary Metcalfe en die Gautengse onderwysdepartement ‘n onsamehangende vergelyking tussen die Suid-Afrikaanse taalsituasie en dié van Ysland getref. Daar is maar 300 000 Yslanders, waarvan omtrent 90% in een stad, Reykjavik, woon. Is daar nog 300 000 Afrikaners oor? Want rondom jou hoor jy hoe ons mense al hoe meer Engels word, met die meer afskuwelike aspekte van die Britse kultuur soos bier drink, rugby en krieket wat by ons oorheers. Eens was daar Afrikaanse terme vir rugby, maar deesdae praat sowel die rugbyspelers as ondersteuners Engels sodra hulle na hul sport verwys. Dis die “coach” en die “team” en die “pass” en die opponent wat ge-“tackle” word, as hulle nie sommer al hulle Afrikaans vergeet nie, veral op die TV.

Verengelsing gaan dus gepaard met vervlakking, soms amper ‘n volslae verlies aan beskawing. Want die hoeveelheid mense wat nog ordentlike boeke in Afrikaans lees, neem ook sterk af ten gunste van ontspanningslektuur. Nie dat ek teen ontspanningslektuur beswaar het nie, maar as dit ál is waartoe die skrywers en lesers in ‘n volk in staat is – ontspanning – dan heers daar kennelik ‘n probleem. Ek wonder wat iemand soos NP van Wyk Louw, ons groot digter, dáárvan sou gesê het.

Dan praat ‘n mens nie eens van die soort filistynse houdings wat daar in “die media” jeens Afrikaans en die Afrikaanse letterkunde heers nie. Die manewales van die Britse koningshuis of rugby of watter sanger of sepiester volgende gaan skei, is die onderwerpe waaroor die oorblyfselfs van die Afrikaanse koerantwese geobsedeer is.

Dit herinner my aan die situasie van die tien mense in Boccaccio se Dekameron wat in ‘n huis op die platteland vergader om van Die Pes weg te kom en daar verhale aan mekaar vertel. Die Dekameron word as een van die grondtekste van die Europese Renaissance beskou. Selfs tydens ‘n epidemie of ‘n krisis is dit moontlik om jou daarvan af te sonder en binne die beperkings van jou eie huis of binne ‘n klein vriendekring iets groots of moois te skep.

As ons kyk na die groot krisisse wat die Afrikaner oor die afgelope twee-, driehonderd jaar moes deurmaak, dan was daar tye soos vandag toe alles verlore gelyk het. Maar die kersvlammetjie van Afrikaans en Afrikanerskap moet lewend gehou word, veral deur boek- en internetpublikasies. Buite is ons vyande – swart en Engels, maar ook toenemend die “Afrikaanse” hensopper – in beheer. Ons hele omgewing word deur hulle besoedel. Deur hul verwronge idees, beleide en haat vir alles wat suiwer en voortreflik is, saai hulle dood en verwoesting.

Vanuit die suiwer kern van Afrikaans en daardie klein groepie wat seker vandag maar enkele honderdduisend mense tel, soveel soos die Yslanders, moet die heropbou en die vernuwing iewers in die toekoms geskied. Vele van ons voorouers het juis hierheen gekom ná die verwoesting van die Dertigjarige Oorlog (1628 – 1648) in Europa, toe een derde van alle Duitsers omgekom het. Arm en haweloos het hulle op die VOC se skepe geklim en sodoende aan die Kaap beland. Dit is hul taal wat hulle doer ver in die noorde van Europa op die handelskepe van die Hanseliga gepraat het, wat ons uiteindelik gestandaardiseer en tot Afrikaans herdoop het. Vergeleke met hulle ontberinge, asook dié tydens die latere Groot Trek en Vryheidsoorloë, is ons probleme eintlik mak.

Dis egter belangrik dat daardie verfynde en kom ons noem dit maar by die polities inkorrekte naam – eurosentriese – Afrikaans sal oorleef in geskrifte en idees waarop ons en die geslagte na ons trots weer trots sal wees. As die Pes van Idees, van Engelse kolonialisme en die agterlike Suid-Afrikaanse kommunisme eers uitgewoed het.

Daar rus ‘n spesiale verantwoordelikheid op ons om die oorlewing van ons beskawing vir ons en ons kinders te verseker. Maar watter geleentheid is dit nie ook nie, noudat die maghebbers en selfs die eertyds magtige Broederbonders besluit het dat ons en ons taal nie meer belangrik genoeg is om hul verder aan te steur nie.

Selfs ons fisieke veiligheid hang daarvan af dat ons in ons denke vry en onafhanklik genoeg sal wees om die nodige oorlewingsplanne te kan uitdink. Ná die idee volg die optrede.

Dan Roodt: Afrikaans op 140 jaar: En steeds beskik ons oor geen taalregte!

Vandag is dit presies 140 jaar sedert die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners in die Paarlse huis van Gideon Malherbe in die Kaap op 14 Augustus 1875. Dit was die aanvang van die Eerste Taalbeweging wat hom ten doel gestel het om van Afrikaans ‘n geskrewe taal in die plek van Hooghollands te maak. Sedertdien het Afrikaans ‘n merkwaardige opbloei beleef en bevind hom waarskynlik vandag in die topdertig-tale ter wêreld sover dit sy hoër funksies, media-ontwikkeling, letterkunde en tegniese woordeskat betref.

Die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty, asook vele stedelike Engelssprekendes in Johannesburg, maar ook Kaapstad, koester egter steeds ‘n felle renons in Afrikaans en werk aktief om Afrikaans te benadeel. In die onlangse verlede het Barbara Creecy, Panyaza Lesufi, Blade Nzimande, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en vele ander drastiese optrede teen Afrikaans geneem, met die doel om die taal se status te verlaag en dit verder na benede te druk. Selfs regters en landdroste ontneem Afrikaanssprekendes die reg om in hul eie taal aan hofverrigtinge deel te neem, ‘n basiese mensereg.

Ook aan ons universiteite gaan Afrikaans sienderoë agteruit. Die huidige rektor van die Vrystaatse Universiteit, Jonathan Jansen, dwing Engels as enigste onderrigtaal af terwyl die Universiteite van Potchefstroom en Stellenbosch onder kwaai druk verkeer om te verengels. Die Universiteit van Pretoria volg ‘n pragmatiese taalbeleid, maar waarvan die uiteinde insgelyks volslae verengelsing gaan wees.

Elders op dié werf verskyn Leon Lemmer se artikel oor Naspers se 100-jarige bestaan. Dikwels lees ‘n mens in die publikasies van dié mediagroep wat tans so ‘n bepalende rol in Afrikaans speel, dat dit “nie so sleg met Afrikaans gaan nie” of byvoorbeeld dat “Afrikaanse musiek ‘n bloeitydperk beleef”. By dié enkele ligpunte en oorblyfsels van ‘n vorige lewenskragtigheid, moet ‘n mens ook kennis neem van die tamheid wat die Afrikaanse taalstryd oor die afgelope dekade of meer kenmerk. Nie net gee mense baie maklik boedel oor as dit by die verengelsing van instellings kom nie, maar die Engelse taalnasionalisme wat Suid-Afrika beetgepak het, lyk veel lewenskragtiger, onder meer omdat dit veel beter – ook vanuit die buiteland – befonds word. ‘n Groepering soos Open Stellenbosch word nie net geldelik rojaal ondersteun nie, maar geniet ook steun vanuit die Engelse media wat tradisioneel oor die afgelope 200 jaar nog altyd vyandig teenoor Afrikaans gestaan het. Open Stellenbosch stel hom die doel voor oë om Afrikaans aan dié universiteit heeltemal af te skaf sodat alle lesings in Engels en slegs Engels aangebied sal word.

Diegene wat beweer dat “dit nie so sleg met Afrikaans gaan nie” gee gewoonlik geen voorbeelde van ander tale waarmee hulle Afrikaans vergelyk nie, behalwe moontlik die Afrika-tale wat oor lae status en ontwikkeling beskik en wat skaars vir onderrig of ernstige navorsing of letterkunde gebruik word. Om appels met appels te vergelyk, moet Afrikaans daarom eerder met van die kleiner Europese tale soos Deens, Noors, Katalaans of selfs die piepklein Baltiese tale (Litaus, Lets en Esties) vergelyk word. Terwyl Afrikaans in die sestiger- en sewentigerjare glad nie teen Deens of Noors afgesteek het wat media, boekproduksie en status in die howe en aan universiteite betref nie, het dit oor die afgelope twee dekades geweldig teruggesak, dermate dat ‘n mens steeds van ‘n Afrikaanse krisis kan praat.

Die totale boekmark in Suid-Afrika is R4,5 mijard werd, wat opvoedkundige en akademiese boeke insluit. Vanweë die verengelsing van die universiteite en tersiêre handboeke, is baie min van die een miljard rand se akademiese boekmark nog in Afrikaans. Dit laat slegs die sogenaamde “handelsektor” van boeke wat in winkels, aanlyn of deur boekklubs verkoop word. Daardie mark, waar Afrikaans met ingevoerde boeke vanuit Amerika maar veral Brittanje, moet meeding, verteenwoordig maar R753m in totaal, wat slegs 17% van die totale boekmark in die land uitmaak. Om te sê dat “Deon Meyer verkoop baie boeke” moet binne konteks gesien word. Wat is “baie boeke”?

In ‘n land soos Denemarke koop vyf miljoen Dene elke jaar 30 miljoen boeke. Die totale Deense boekmark is in geldelike terme méér werd as dié van Suid-Afrika: 400 miljoen euro, oftewel R5,7 miljard teenoor Suid-Afrika se R4,5 miljard. Onthou egter: die Suid-Afrikaanse boekmark sluit skoolboeke vir miljoene leerlinge, asook voorgeskrewe boeke (alles in Engels) aan ons universiteite in.

In Noorweë, nog ‘n klein Europese landjie met ‘n bevolking van slegs vyf miljoen mense, is die boekmark nóg groter as in Denemarke. Die Nore bestee €700m per jaar aan boeke, oftewel byna R10 miljard! As ons vir ‘n oomblik die mark vir Noorse fiksie met dié in Afrikaans vergelyk, kom ons bedroë daarvan af:

Jaarlikse verkope van fiksie in Noors (2012): R3,1 miljard (bron: Nordic Book Statistics Report 2012)
Jaarlikse verkope van fiksie in Afrikaans (2013): R36,4 miljoen (bron: Annual Book Publishing Survey 2013)

Dus, vir diegene wat ons probeer wysmaak dat dit “so goed gaan met die Afrikaanse boek”, laat dit insink: Die Nore koop ongeveer honderd maal soveel romans soos ons!

Indien die totale kleinhandelverkope van Afrikaanse boeke (kinderboeke, nie-fiksie en fiksie) bymekaar getel word, verteenwoordig dit maar R152 miljoen, ‘n skamele 1,5% van die boekmark in Noorweë en 2,7% van dié in Denemarke! Hoe op aarde kan Afrikaanse skrywers en uitgewers ‘n bestaan in Afrikaans maak terwyl daar, vergeleke met die kleiner Europese lande en volkere, skaars ‘n afset vir hul produkte bestaan?

Wat van die sogenaamde “kunstefeeste”? ‘n Klomp dronk mense wat by ‘n multikulturele “kunstefees” gaan suip, verteenwoordig nog lank nie ‘n lewende kultuur nie. Die tekens is reeds daar dat die kunstefeeste se voertaal binnekort na Engels gaan oorskakel, soos wat die politieke oorheersing waaronder ons verkeer sy tol eis.

Indien Afrikaans gaan oorleef en soos in die verlede gaan gedy, sal daar nuut gedink moet word. Daar sal veel meer moeite met die bemarking van Afrikaanse kultuurprodukte soos boeke of films gedoen moet word. Die byna-monopolie waaroor die Engelse kleinhandel in ons land beskik, sal oorkom moet word. Eers dan sal ons kan sê dat Afrikaans oorleef, wat nog te sê: “gedy” of “bloei”.

Ons moet ook besef dat die taalsituasie in Suid-Afrika waar een taal die res en veral Afrikaans oorheers, nêrens elders ter wêreld vandag geduld sou word nie. Die enigste ander vergelykbare geval waaraan ek kan dink, is die diktatuur van generaal Franco in Spanje toe hy Katalaans ten gunste van Kastiliaanse Spaans onderdruk het. Die Engelse nasionalisme in Suid-Afrika, veral van die swart elite wat die taal as ‘n statussimbool sien, is vergelykbaar met die Frankisme.

In “beskaafde lande” soos dit heet, word daar groot moeite gedoen om taalgelykheid en taalbillikheid te laat seëvier. As jy as Afrikaner vandag lees hoe tweetaligheid in Kanada of België byvoorbeeld op nougesette wyse toegepas word en daar selfs spesiale maatreëls bestaan vir die Engelse minderheid in Quebec of die Franse minderheid in die ander Kanadese provinsies, klink dit soos iets vanaf ‘n ander planeet. Trouens, Suid-Afrika is vandag meer anglosentries en taalverdrukkend as Amerika of Brittanje self, of eentalige Statebondslande soos Australië of Nieu-Seeland. Die pas aangekome Afrikaner-immigrante in Australië of Nieu-Seeland beskik oor meer taalregte dáár as in hul geboorteland. Om van Kanada nie eens te praat nie, waar dit enige etniese minderheidsgroep vry staan om sy taal en kultuur na hartelus uit te leef.

Suid-Afrika mag nooit herstel van die politieke moeras waarin hy hom bevind nie, dus gaan ons vergeefs wag op sulke “beskaafde” taalwetgewing en billike behandeling.

Vir Afrikaans om bloot te oorleef, gaan geweldige harde werk en geesdrif verg.

Soos die Patriotte van ouds bereid was om die hand uit die mou te steek, sal ons vandag dieselfde moet doen. Die taalregte en ontvanklike omgewing vir skeppende aktiwiteit wat in ander lande as vanselfsprekend geag word, is ons eenvoudig nie beskore nie.

Die stryd duur voort!

Dan Roodt: Die Afrikaner: Van triomf tot ondergang deel 1

Dikwels word daar deesdae gesanik oor “apartheid” en veral die geskiedenis van 1948 tot 1994 wat dan ‘n “verspeelde kans” vir Suid-Afrikaanse samesyn en “bevryding” sou gewees het. Ná 20 jaar onder die ANC en Engelse oorheersing weet ons min of meer hoe “bevryding” lyk. Indien dit in 1948 aangebreek het, sou Suid-Afrika se infrastruktuur en ekonomie seker nou op die vlak van die DRK s’n gewees het waar die meeste inwoners van bestaansboerdery afhanklik is.

Maar iets wat veel belangriker is, is om die proses te verstaan wat hom in daardie vier dekades afgespeel het, want die belangrikste gebeure en besonderhede word gewoonlik verswyg.

Suid-Afrikaanse rassepolitiek of “naturellebeleid” (native policy het dit op Engels geheet) het eintlik geen belangrike rol in die 1948-verkiesing gespeel nie. Soos soveel ander verkiesings in ons geskiedenis, het dit grotendeels rondom identiteit gewentel. Aan die een kant was daar ‘n alliansie van Engelssprekendes en ryker verstedelikte Afrikaners wat Jan Smuts se Verenigde Party ondersteun het, die sogenaamde “Sappe”. Aan die ander kant ‘n groep hoofsaaklik jong, meer plattelandse of selfs werkersklas-Afrikaners wat vir die Nasionale Party onder D.F. Malan gestem het. Die NP is ook ondersteun deur die meeste skrywers, kunstenaars, argitekte, filmmakers en skeppende mense wat in ‘n bloeiende Afrikaanse taalbeweging hul toekoms gesien het. Mense soos NP van Wyk Louw, D. J. Opperman, C.M. van den Heerver, Jamie Uys, maar ook die sakeman Anton Rupert, het almal die NP ondersteun.

Die verkiesingsoorwinning op 26 Mei 1948 (toevallig is 26 Mei ook my verjaardag!) is in die annale as feitlik ‘n wonderwerk verewig. In die manskoshuise van die Universiteit van Stellenbosch het studente hul matrasse by die vensters uitgegooi in ‘n studentikose vreugdevertoning. Smuts het sy eie setel in Standerton verloor en hoewel die VP steeds die algehele meerderheid van stemme behaal het, het die Nasionale Party, tesame met die Afrikanerparty, ‘n meerderheid setels in die parlement verkry.

Die uitwerking in die Engelse gebiede in Johannesburg, Kaapstad en Natal, was verpletterend. Die gedagte dat Suid-Afrika nou minder Engels en Britsgesind gaan wees, het Engelse van imperialisties verregs tot kommunisties ekstreemlinks in hul felle opposisie teen die nuwe bewind verenig. My pa, wat destyds onder C.M. van den Heever ‘n student by Wits was, het my vertel dat daar ‘n begrafnisatmosfeer op die kampus was. Destyds was tot ‘n derde van studente op die kampus Afrikaners; daar was selfs takke van die ATKV en die Afrikaanse Studentebond aan Wits.

Terwyl die Verenigde Party ná Smuts se dood in 1950 stadigaan begin wegkwyn het en nooit weer die NP werklik kon uitdaag nie, het twee dinge die revolusionêre opposisie teen die NP-bewind laat toeneem. Een was die Rooi Leër se oorwinning oor Duitsland wat aan kommunisme vir ‘n dekade ná 1945 oral ter wêreld ‘n bepaalde prestige verleen het. In sowel Frankryk as Italië het kommunistiese partye wye steun geniet en oral in Oos-Europa het kommunisme met die hulp van Grootbroer in Rusland self veld gewen. Toe die NP die Kommunistiese Party in 1950 verbied, was dit soos ‘n rooi vlag voor ‘n bul. Hoewel die party hom vrywillig ontbind het – ook omdat hy geen blanke steun by die stembus kon verkry nie – is partystrukture ondergronds voortgesit onder leiding van Joe Slovo, bygestaan deur sy vrou Ruth First, asook Bram Fischer, sy vrou Molly, tesame met Harold Wolpe, Rusty en Hilda Bernstein, onder andere. Soos algemeen bekend is, het ‘n groep hoofsaaklik Johannesburgse Jode ‘n leidende rol in dié ondergrondse beweging gespeel (sien Shimoni, G. Community and conscience: the Jews in apartheid South Africa). In die praktyk was die ondergrondse SAKP die liggaam wat beleid gemaak en soos alle kommunistiese partye oor gewelddadige revolusie gefantaseer het. Onder die omstandighede van destyds was dit egter ‘n vae droom wat vir die afsienbare toekoms nooit verwesenlik sou word nie.

Eintlik sou sowel die SAKP as die ANC doodgeloop het, as dit nie was vir die publisiteit wat liberale Engelse koerante, veral die Johannesburgse Rand Daily Mail, aan die ondergrondse party verleen het nie. Vir die grootste deel van sy geskiedenis het die ANC-SAKP uit ‘n handjie vol radikale bestaan wat nóg oor die militêre nóg oor die finansiële middele beskik het om ‘n Suid-Afrikaanse revolusie van stapel te stuur.

Hendrik Verwoerd, die briljante redakteur van Die Transvaler, waarsonder die NP nooit die ’48-verkiesing sou gewen het nie, het besef dat die land hom sou moes voorberei om die Rooi Gevaar die hoof te bied. Daarom het hy en sy nakomeling PW Botha, begin om die weermag uit te brei. Tot aan die einde van die sewentigerjare het Suid-Afrika tot die Westerse invloedsfeer behoort en soos mev. Thatcher tot in 1987 nog gesê het: “Enigeen wat dink dat die ANC die regering in Suid-Afrika gaan oorneem, leef in ‘n malhuis.” (Sy het die woord “cloud-cuckoo land” gebruik: Anyone who thinks the ANC is going to run the government in South Africa is living in cloud-cuckoo land.)

Die uitgerekte “hoogverraadverhoor” van 1956-1961 het op ‘n skaakmatsituasie uitgeloop, want die regering kon nie die uiteindelike 30 aangeklaagdes, waaronder lede van die SAKP en hul swart marionette in die vorm van Mandela, Sisulu en ander, skuldig bevind kry nie. Die publisiteit rondom die saak het egter vir die SAKP belangrike geldelike steun vanuit die buiteland beteken. Ook die Sowjet-ambassade in Londen het begin om 30 000 pond per maand aan die SAKP te skenk, maar dit was natuurlik ‘n druppel aan die emmer om Slovo en sy vrou se projek – om die land met geweld te oorrompel – te verwesenlik. Slegs ‘n week nadat Slovo en Mandela in 1960 vrygespreek is omdat die staat nie kon bewys dat hulle sabotasie wou pleeg nie, het hulle hul tot “die gewapende stryd” – eintlik terreur op burgerlikes – verbind.

Dog ná die fameuse Rivoniaverhoor in 1964 toe feitlik die hele ondergrondse leierskap van die ANC wel aan hoogverraad skuldig bevind is, waaronder Mandela self, is die revolusionêre beweging weereens in ‘n krisis gedompel. Slegs ‘n paar uitgewekenes, waaronder Slovo en Ruth First, het in Londen oorleef danksy die Sowjet-aalmoes. In 1969 was daar sprake daarvan dat die ANC formeel sou ontbind omdat dit slegs in naam as ‘n skimorganisasie nog voortgeleef het, maar by die konferensie in Mogorogoro, ‘n wildreservaat, het die SAKP onder Slovo besluit om beheer oor die organisasie oor te neem en dit voortaan as die “swart spreekbuis” of frontorganisasie van die SAKP te gebruik. Nog ‘n belangrike gebeurtenis het die vorige jaar plaasgevind toe ‘n ekstreemlinkse eerste minister en simpatiseerder van die SAKP, Olof Palme, in Swede eerste minister geword het. Die giftig anti-Afrikaanse skryfster, Nadine Gordimer, ‘n huisvriendin van “daardie wonderlike Slovo’s” soos sy na hulle verwys het, het in die vyftigerjare met die Sweedse joernalis en skrywer, Per Wästberg, bevriend geraak. Wästberg is onder meer uit die ou Rhodesië verban en het ‘n boek teen dié land en teen Suid-Afrika in Sweeds onder die titel På svarta listan (Op die swartlys) (1960) uitgegee. Hy het ook artikels teen Suid-Afrika en Afrikaners in Swede se mees invloedryke koerant, die Dagens Nyheter, geskryf. Dié Stockholmse dagblad word deur die Bonnier-groep uitgegee, wat aan Swede se rykste Joodse familie behoort.

‘Die Joodse konneksie’

Hoewel die meeste mense die magstryd tussen 1948 en 1994 as ‘n botsing tussen swart en wit sien, kan dit ook as ‘n stryd tussen Afrikaners en Jode beskou word. Die digter en voormalige redakteur van Rapport, Izak de Villiers, het my op ‘n keer daarop attent gemaak dat die meerderheid aangeklaagdes in die Rivoniaverhoor taamlik welvarende Jode was en, buiten Mandela en Sisulu, geen “swart verdruktes” nie. Diegene wat tot die binnekring van die revolusie behoort het, soos die Slovo’s, die Bernsteins, Ronnie Kasrils, asook die Rivonia-beskuldigdes self, was merendeels van Joodse, spesifiek Litause afkoms. Die sleutelverdagtes in die saak was: Denis Goldberg, Lionel “Rusty” Bernstein, Bob Hepple, Arthur Goldreich, Harold Wolpe en James “Jimmy” Kantor.

Slovo is nie eens in Suid-Afrika gebore nie, maar in Litaue en het eers op die ouderdom van tien in Johannesburg aangekom. Dié Oos-Europese kommunis en sy gade, Ruth, sou ‘n sleutelrol speel om die eens magtige Afrikanervolk en sy voorhoedeparty, die NP, tot ‘n val te bring en selfs Afrikaans tot ‘n derderangse spreektaal te reduseer.

Terwyl die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes in 1963 toe die SAKP-lede in hegtenis geneem is, hom van die beskuldigdes en hul radikale politiek gedistansieer het, het die SAJRA hom meer onlangs met hulle vereenselwig en hul mislukte sabotasiepogings ooreenkomstig die huidige tydsgees as ‘n heldedaad beskryf.

Ook in die Sowjetunie en in Oos-Duitsland moes verhoudinge tussen Jode goed gevlot het, want die hoof van die berugte Oos-Duitse Stasi, Markus Wolf, was ‘n Jood, terwyl Slovo se regterhand, Ronnie Kasrils, lang tydperke in Odessa met sy groot Joodse gemeenskap deurgebring het. Volgens die Jewish Virtual Library:

From the 1880s until the 1920s the Jewish community of Odessa was the second largest in the whole of Russia (after *Warsaw, the capital of Poland, then within czarist Russia) and it had considerable influence on the Jews of the country. The principal characteristics of this community, and responsible for its particular importance, were the rapid and constant growth of the Jewish population and its extensive participation in the economic development of the town, the outstanding “Western” character of its cultural life and numerous communal institutions, especially educational and economic institutions, the social and political activity of the Jewish public, the mood of tension and struggle which was impressed on its history, and the Hebrew literary center which emerged there.

Kasrils se “Odessa-notaboeke” is redelik onlangs aan die Universiteit van die Witwatersrand, sy en Slovo se alma mater, vir bewaring oorhandig. Toe ek ‘n lid van die Wits-SR in die laat-sewentigerjare was, was ek een van slegs twee nie-Jode op die SR. Studente en dosente van Wits, asook Ikeys, het in die sewentigerjare ‘n sleutelrol in die propagandaveldtog teen die NP-bewind gespeel en ‘n Wits-studenteleier uit dié tyd, Glen Moss, beweer selfs dat húlle en nie Slovo nie, die Afrikanerbewind tot ‘n val gebring het. Dié bewerings word deur Moss in sy boek, The new radicals: a generational memoir of the 1970s, gemaak.

‘n Mens sou die stryd wat tussen die SAKP en die NP tussen 1948 en 1994 gewoed het dus as ‘n identiteitskonflik tussen Afrikaners en Jode kon beskou. Hoewel Bram Fischer as “Afrikaner” ook lid en selfs op ‘n stadium leier van die SAKP was, het die leidende Litause Jode in dié party geen geheim van hul afkeer van Afrikaners en Afrikaans gemaak nie. Dat die swart onderwysers in Soweto, wat so sterk onder invloed van die SAKP en veral die Anglikaanse Kerk gestaan het, dus Afrikaans tydens die onluste van 1976 sou verwerp, is geen verrassing nie. Die Johannesburgse Engelstalige dagblaaie soos The Star en die Rand Daily Mail het die onluste so georkestreer dat dit as ‘n “opstand teen Afrikaans”, sowel plaaslik as in die buiteland, geïnterpreteer is. Tot vandag toe neem leerlinge in Soweto vrywillig Afrikaans, in weerwil van die jare lange propaganda teen die taal vanuit die Engelstalige media. Feit is egter dat die Rand Daily Mail vir baie jare ‘n baie anti-Afrikaanse koerant was wat oor ‘n groot aantal Joodse joernaliste beskik het. Laurence Gandar, die links-liberale redakteur wat Helen Suzman (gebore Gavronsky) se vernaamste pleitbesorger in die media was, is deur Benjamin Pogrund bygestaan. Pogrund het later Israel toe verhuis.

Volgens haar biograaf en die voormalige Britse ambassadeur in Suid-Afrika, Robin Renwick, het Suzman haar eens gevoel met die SAKP-gevangenes op Robbeneiland en haar parlementêre voorregte gebruik en selfs misbruik om die NP konstant, met die steun van Gandar en Pogrund se Rand Daily Mail, aan te val en te verguis.

Ek sou graag hierdie oorsig oor 1948-1994 korter wou stel, maar sal die res, waaronder die opbloei van Afrikaans en Afrikanerskap vir ‘n dekade of twee voor die val, in ‘n opvolgrubriek behandel. Wat vir my belangrik is, is dat mense moet besef dat die Afrikaner tans ondergang in die gesig staar, nie omdat hy ‘n “bose bewind” bedryf het nie – daar was en is vele “bose bewinde” op aarde – maar omdat daar ‘n identiteitstryd in die land tussen twee hoofsaaklik blanke groepe gewoed het. Die een faksie was radikaal en kommunisties, die ander konserwatief en nasionalisties, en boonop het hulle twee verskillende tale gepraat. Selfs die konflik onder die Zoeloes in Natal wat deur Anthea Jeffery met die term “volksoorlog” (People’s War) beskryf word, kan as ‘n verstekoorlog tussen die twee groepe gesien word. Aan die aan kant was daar die Afrikaners met hul bondgenote in die vorm van die tuislandleiers, asook behoudende bruinmense, Indiërs en Engelssprekende blankes, en aan die ander kant die SAKP met sy sterk Joodse kleur, wat weer sy eie frontorganisasie in die buiteland, die ANC, met fondse en publisiteit aan die gang gehou het.

Hierdie konflik is natuurlik nog lank nie verby nie, want die ineenstorting van die NP, KP en ander Afrikanerpartye, het ‘n magsvakuum in die land geskep wat genadeloos deur die SAKP en die radikale faksie uitgebuit word. Dat die revolusie vorentoe verder gaan radikaliseer, besef selfs die links-liberale Nasperskoerante, wat gewoonlik geheel en al blind vir die werklikheid is. Net gister skryf Beeld in ‘n hoofartikel getitel ANC moet besin oor sy koers met landbou:

Boere word pal in die duister gehou oor sake soos dié, en die magshebbers doen aankondigings sonder dat hul onderhandelingsvennote daarvan weet en terwyl voorstelle steeds op die tafel is…

Met ’n ekonomiese ramp en gepaardgaande werkverliese én ’n ANC wat daarop afstuur om metro’s soos Port Elizabeth en Pretoria aan die opposisie af te staan, is grond natuurlik ’n al hoe aanlokliker trekpleister om stemme mee te probeer hou.

Laat daar egter geen twyfel wees nie: As die ANC hom eers op só ’n populistiese weg begewe, is dit laat vir Suid-Afrika. Dán is daar immers min verskil tussen pres. Jacob Zuma se ANC en Julius Malema se EFF.

Asof die ANC-SAKP hom hoegenaamd aan sulke pleidooie in Afrikaans, die “taal van die vyand”, sou steur!

Volgende keer in Deel 2 skryf ek oor hoe Afrikaners aanvanklik in die sestiger- en sewentigerjare sterk begin staan het, maar daarna onder mekaar begin baklei en in ‘n al hoe meer verwarde strategie of gebrek daaraan begin verval het, totdat hulle uiteindelik uit die pad gevee en vandag as ongewenste “koloniale immigrante” in die land beskou word.

Dan Roodt: Die Afrikaner as émigré

Nadat die ekonoom Dawie Roodt met ‘n panga in sy garage aangeval is en hy teruggeveg het om sy gesin te beskerm, het hy gewonder wat hy met “dié inligting moet maak”. Moet hy “oppak en Perth toe gaan”? Iemand anders wat ek ken – haar seun woon in New York en is met ‘n Amerikanerin getroud – meen dat “die boonste laag almal die land verlaat het”. Die oorname van Suid-Afrika is so goed gedoen en die propaganda was só doeltreffend dat daar by die meeste Afrikaners ‘n soort willoosheid te bespeur is. Hulle konformeer, hou hulle koppe laag en “probeer net oorleef”. Totdat jy in jou huis aangeval word of jou werk of jou onderneming verloor omdat jy die verkeerde velkleur het, die verkeerde taal praat en moontlik selfs tot die verkeerde geslag behoort.

Jare gelede, toe Beeld nog my briewe geplaas het, het ek ‘n brief in daardie koerant geskryf waarin ek argumenteer dat daar in Suid-Afrika ‘n soort inwaartse emigrasie plaasvind. Mense verskans hul agter hoë mure, kyk Amerikaanse programme op TV en verbeel hulle dat hulle in ‘n ander wêreld leef. Dis amper so erg soos in die fliek “The Matrix” waar mense ‘n aangename virtuele werklikheid beleef terwyl hulle in aaklige omstandighede uitgebuit word.

Daar is byna niks meer in Suid-Afrika wat Afrikaans is nie. Suid-Afrika is nou ewe Engels as Australië of die Verenigde Koninkryk. Die laaste bietjie Afrikaans wat nog op skole en sekere kampusse bestaan, word ook stelselmatig aangeval en – tensy ‘n wonderwerk gebeur – gaan verdwyn. Ons het letterlik vreemdelinge in ons eie land geword en baie van die elite-swartes en Engelssprekendes beskou ons inderdaad as vreemdelinge. Die onwettige immigrante vanuit Zimbabwe of Malawi is in die land welkom, maar nie Afrikaners nie. Op Twitter en elders is daar heel tyd mense wat vra: “Wanneer emigreer jy?” Of: “Is jy nog nie in Australië nie?”

Self het ek geen begeerte om Australië toe te gaan nie. Dis ‘n kultuurlose Engelse land vol mense wat met ‘n vreemde aksent praat. As jy regtig wil Engels word, waarom dan nie liewer die Moederland oorkant die Mou nie?

Afrikaners verteenwoordig ‘n mengsel van Noord-Europeërs. Trouens, die meeste Noord-Europeërs is self in daardie wêrelddeel deur oorloë en trekbewegings rondgeskommel, dus verskil ons nie soveel van hulle nie. Hulle praat nog hul eie tale soos Nederlands, Duits, Sweeds, Deens, Noors, ens., en ons praat steeds Afrikaans wat tot dieselfde taalfamilie behoort. Met min moeite kan ‘n Afrikaner enige van daardie tale aanleer, en andersom.

Afrikaners het ‘n soort staatlose volk geword. Weens die verlies aan politieke mag en invloed, tel ons drie eeue in Afrika niks nie. Ons word steeds as immigrante in ‘n Afrika- of Anglo-Afrika-land gesien. Die feit dat ons die meeste dorpe en stede gestig het, paaie gemaak en infrastruktuur geskep het, word ook nie as ter sake beskou nie. Die ironie is dat die 1994-revolusie vir links-liberale Engelse ‘n pyrrhusoorwinning was. Hulle het hul bes probeer om met die hulp van buitelandse moondhede die Afrikaner te vernietig, maar in die proses soveel haat, geweld en verdeeldheid in Suid-Afrika gesaai, dat hulle die land self vernietig het. Op die duur gaan die revolusie “sy kinders verorber”. Die Engelse stook tans die vuur om grondhervorming te laat plaasvind sodat Afrikanerboere van die grond verdryf kan word, nes in Zimbabwe, in die hoop dat die banke en ander groot maatskappye gespaar gaan bly. Maar dit sal nie gebeur nie. Die geskiedenis van Afrika ná onafhanklikwording toon dat daar in elke land streng rassekwotas toegepas is en dat die blankes uiteindelik alle reg op eienaarskap, hetsy van grond, hetsy van aandele in maatskappye, verloor. Soos die Engelse tannie wat in Soweto tydens die 1976-onluste geskree het: “I’m English! I’m English!” gaan dit hulle niks help nie. Die swart nasionaliste en selfs die Zuma-ANC sien hulle bloot as “wittes” en tref kwalik ‘n onderskeid tussen Engelse en Afrikaners. Zuma se opmerkings dat “Afrikaners ware Afrikane” is, moet ons maar met ‘n knippie sout neem.

Ek het tevergeefs na die woord “émigré” in die HAT gesoek, om die omskrywing daarvan hier aan te haal. Helaas, verskyn dit nie daarin nie. Nadat ek op my leertjie geklim het om op die boonste rak deel II van die WAT in die hande te kry, kan ek die volgende definisie gee:

“émigré. Iemand wat sy land verlaat [het] om aan politieke of godsdienstige vervolging te ontkom; in die besonder, vlugteling uit Frankryk na die opheffing van die Edik van Nantes (1685) en tydens die Franse Rewolusie (1789); uitgewekene.”

Die WAT laat egter na om te noem dat dié term tydens die twintigste eeu veral van toepassing was op Russe wat hul land ná die Bolsjewistiese Rewolusie van Oktober 1917 verlaat het. Een van my gunstelingskrywers, Wladimir Nabokof, was so ‘n émigré wat nooit weer na Rusland toe kon terugkeer nie en deur die kommunistiese bewind aldaar as ‘n verraaier beskou is. Duisende Oos-Europese émigrés vanuit lande soos Pole en Tsjeggië het ook na Suid-Afrika gekom omdat ons as ‘n bolwerk teen kommunisme beskou is. Helaas.

Net gister sien ek dat daar 8 000 Afrikaanssprekendes in Kanada woon, volgens die Kanadese Sensus. Waarskynlik is die ware syfer veel groter. ‘n Kenmerk van die Afrikaner-émigré is dat hy graag wil wegkruip en in sy nuwe land ekonomies welvarend wil wees.

Op ‘n sekere vlak het alle Afrikaners émigrés geword, ook dié wat vir die oomblik nog in Suid-Afrika woon en die geweld en diskriminasie van dié Afro-Saksiese samelewing moet verduur. Daar word elke dag soveel moorde in Suid-Afrika gepleeg (40) soos in ‘n hele jaar in Denemarke of België! Ons word omring deur aakligheid, oppervlakkigheid en veilheid. Suid-Afrika het ‘n estetiese en morele woesteny geword. Dis asof ‘n mens op ‘n ander planeet beland het en jy niks van jou of jou kultuur in die omgewing rondom jou herken nie.

Toevallig lees ek nou iets in ‘n boek oor die Franse letterkunde (Albert Thibaudet, Histoire de la littérature française, Stock 1936) raak, waarin die skrywer praat oor die toestand ná die Franse Revolusie van 1789 toe ‘n horde skrywers en aristokrate uit die land moes vlug, die oorspronklike émigrés. Volgens Thibaudet het die Franse revolusionêre presies dieselfde wetgewing op die aristokrasie toegepas as dít waarmee Lodewyk XIV die Protestante vervolg het. Ja, ook ons Hugenote-voorouers tel natuurlik onder die eerste golf van émigrés. Trek van daar af die lyn deur die Russiese Revolusie van 1917 en die Suid-Afrikaanse revolusie van 1994, en dis helder dat ons steeds met dieselfde geskiedkundige beweging te make het. Trouens, Joe Slovo, Ruth First, Bram Fischer en ander is natuurlik regstreeks deur die Russiese Revolusie geïnspireer, wat bloot ‘n voortsetting van die Franse Revolusie in ‘n meer radikale vorm, as “maatskaplike revolusie”, was.

Die punt wat Thibaudet egter maak, is dat die Franse skrywers hul land verloor het, maar “Europa in ruil ontvang het”. Net in Hamburg gaan woon daar 40 000 Franse wat hul eie teaters, kafees en sake-ondernemings oprig en binne die omringende Duitse kultuur hul eie identiteit en kultuur onderhou. Een Franse skrywer, Xavier de Maistre, verknies hom so in sy ballingskap dat hy ‘n boek skryf met die titel, “Reis rondom my slaapkamer” (Voyage autour de ma chambre). Maar vir ander word dit ‘n grootse ontdekking van ander tale en kulture, wat uiteindelik sou bydra om van Frans ‘n universele kultuur te maak.

Daarom, indien ons as Afrikaner-émigrés sowel binnelands as buitelands daarin sou kon slaag om daardie vreemde wêrelde in ons taal in te bring en van ons ballingskap ‘n soort “sukses” te maak, kan ons op die duur daarby baat. Uiteindelik mag die Afro-Saksiese Suid-Afrika wat die Engelsman en sy handlanger, die verengelste swartman, met revolusionêre geweld tot stand wou bring, in duie stort terwyl ons in ons émigré-kolonies regoor die aardbol en in beveiligde enklawes in SA ‘n nuwe Afrikaanse lewe skep. Sommige Afrikaner-émigrés beskik reeds oor meer taal- en kultuurregte in hul lande van aankoms as in hul land van herkoms. Waarom nie daardie regte uitoefen nie?

Nou die dag het iemand met my kom gesels wat ook glad nie vir hom en sy gesin meer ‘n toekoms in Suid-Afrika sien nie. Daarom leer hy en sy gesin Duits en Frans aan. Hy voel dat Afrikaners die “reg op terugkeer” na die EU behoort te hê. Dit is iets wat met die EU en ons stamlande opgeneem behoort te word. Immers het almal geweet van die risiko dat, sodra die ANC-SAKP oorneem, Afrikaners in die see gejaag sou word of, soos tans, deur minder ooglopende metodes wel uit die land verdryf sou word. Deur middel van wetgewing en die “lumpenweermag” van misdadigers, slaag die huidige bewind ewe goed daarin om ons uit die land te verdryf as deur militêre geweld – wat heelwat meer diplomatieke gevolge sou hê. Soos die hele strategie waarmee die ANC-SAKP die land verower het, is die huidige wyse waarop ons verdryf en vermoor word eintlik briljant. Die regering hou hom skynbaar by die grondwet en internasionale menseregtereëls, maar die lumpenweermag word net gelos om soos elders in Afrika, ongeag die Geneefse Konvensies, gruweldade jeens ons burgerlikes, vroue en kinders te pleeg. Daarmee saam word ons taal doodgesmoor en ons ekonomiese beweegruimte toenemend deur SEB-wetgewing aan bande gelê.

Afrikaans verdien om deur die EU as ten minste ‘n Europese minderheidstaal erken te word. Daardie “reg op terugkeer” behoort ook te geld in gevalle waar mense hier aan geweld of onveiligheid blootgestel word, of dit nou al met jou persoonlik gebeur het of nie. Tot onlangs het Duitsland interessante wetgewing gehad wat die terugkeerreg vir mense van Duitse afkoms gewaarborg het. Soortgelyke wetgewing behoort vir Afrikaners te geld. Ons wil nie soos Derdewêreldvlugtelinge behandel word nie, maar soos die Europeërs van oorsprong wat ons is. As Pole in Engeland kan gaan werk, waarom mag ons nie ook in Noord-Europa gaan woon om van die Suid-Afrikaanse nagmerrie te ontsnap nie? Daardie nagmerrie en die Suid-Afrikaanse revolusie is immers juis te wyte aan Skandinawiese, Kanadese, Britse en ander inmenging in ons land. Nes die VSA Irak en Libië gedestabiliseer en vernietig het, het daardie lande Suid-Afrika gedestabiliseer en afgetakel. Oos-Duitsland, wat deesdae deel van die herenigde Bondsrepubliek is, het ‘n vername rol in die kommunistiese terreur gespeel wat ons land sou destabiliseer. Daarom is Duitsland ook skuldig. Om nie van Nederland te vergeet nie, waaroor Martin Bosma so pas ‘n hele boek geskryf het, Minderheid in eigen land: Hoe progressieve strijd ontaard in genocide en ANC-apartheid.

Deur die geskiedenis het lande hul beste mense tydens revolusies uitgemoor of verdryf. Ons voorouers het dit in 1685 met die herroeping van die Edik van Nantes ervaar, terwyl ons dit nou aan eie bas voel met die pseudo-demokratiese Afro-Saksiese tirannie waaronder ons gebuk gaan.

Dit raak nodig dat ons besin oor die émigré-tema wat, te danke aan die Suid-Afrikaanse revolusie, alle Afrikanerlewens in die 21ste eeu gaan oorheers.

Dan Roodt: Al vergaan ons, sal Pierneef bly staan

Redelik onlangs het ‘n versamelaar byna R12m vir ‘n Pierneef-skildery betaal. In die kunswêreld is dit nie so merkwaardig nie, maar wat dit buitengewoon maak, is dat Pierneef al jare lank deur Engelse en Joodse kunstenaars en akademici verguis en bespot word. Hoewel ek gewoonlik ‘n kritiese afstand teenoor die heersende ideologie handhaaf, was selfs ek onverbereid vir dít wat my gister by die Standardbank-galery in Johannesburg getref het: ‘n unieke, Afrikaneruitkyk op die wêreld en ons land deur ‘n grootse kunstenaar wat met die bestes ter wêreld kan vergelyk. Dis altyd ‘n skok, maar omtrent alle gesprek oor kuns of letterkunde in ons land word altyd deur jaloesie en Boerehaat oorheers.

In die aanloop tot die Pierneef-tentoonstelling, het ene Sue Blaine in die Financial Mail na die “stigma” wat Pierneef kwansuis aankleef, verwys. Onderliggend aan dié idee is dat ‘n stigma alle Afrikaners aankleef, tesame met ons skrywers, musici, skilders en elkeen met ‘n Afrikaanse van wat hom nog ooit skeppend oor Suid-Afrika uitgelaat het. Wat gaan met sulke mense aan? Word hulle maar net vol haat en nyd gebore?

Maar terug by Pierneef. Dit is so dat kunswerke deur herhaalde blootstelling in die media van hul varsheid of egtheid beroof word. Eerste Nasionale Bank se embleem herinner vaagweg aan ‘n Pierneef-skildery van ‘n Bosveldboom met ‘n plat kroon. Daaraan is elkeen van ons al duisende kere blootgestel. Op ‘n soortgelyke manier is daar niks so Afrikaans en Suid-Afrikaans soos ‘n Pierneef nie; soos pap en wors verteenwoordig dit ‘n volslae cliché.

Totdat ‘n mens voor die skilderye in dié uitgebreide terugskouende tentoontstelling te staan kom. Dan moet jy jou kop skoonmaak van alles wat jy voorheen van Pierneef gehoor of deur swak afdrukke of foto’s van hom gesien het. Die Ware Jakob tref jou soos ‘n hou op die maag, of soos ‘n oorweldigende skoonheidswolk waarin jy verdwaal en jou sinne laat duisel.

Toegif tot politieke korrektheid: 'Dans op Pierneef se graf' (foto) — Toegif tot politieke korrektheid: ‘Dans op Pierneef se graf’ (foto)

As ‘n toegif aan politieke korrektheid, het die Standardbank-galery dit goedgedink om op die grondvloer “ondermynende kommentaar” oor Pierneef ten toon te stel. Onder andere is daar ‘n foto van mense wat letterlik op Pierneef se graf dans. Hoe onsmaaklik, hoe banaal. Ook die Pierneef-hater William Kentridge wat self, soos my vrou altyd sê, “nie weet hoe om ‘n potlood vas te hou nie”, het ‘n politieke, kwasi-marxistiese kunswerk daar met slagspreuke, onder andere: “Remember the treason trial.”

Die meesal verpolitiseerde kunswerke wat tevergeefs poog om Pierneef af te takel verteenwoordig ‘n soort Hades op die grondvloer van die galery. Stap ‘n mens met die trappe op, beland jy eensklaps in die hemel. Goddank – en hiervoor moet ‘n mens seker die kurator Wilhelm van Rensburg bedank – word die meer onlangse, polities korrekte en swak kunswerke wat Pierneef moet “ondermyn” nie op dieselfde vloer as die groot kunstenaar self vertoon nie.

Pierneef: 'Thabazimbi' — Pierneef: ‘Thabazimbi’

Die titel van die tentoonstelling verwys na “landskappe”, maar dit is ook eintlik ‘n stereotipe manier om Pierneef se kuns te benader: benewens landskappe, skilder hy stedelike tonele, hier en in Europa, selfs Zanzibar, asook verskeie myne. Op een skildery, wat die Uniegebou in wording kan wees, verskyn ‘n hyskraan. In die sewentiger- en tagtigerjare het mense van “nywerheidsestetiek” begin praat, maar Pierneef het dit al in 1912 of daar rond beoefen! In dié opsig was hy selfs die Italiaanse en Russiese konstruktiviste vooruit. In twee of drie skilderye eksperimenteer Pierneef met geometriese vorms en kubisme, wat natuurlik aanvanklik deur Picasso en Georges Braque beroemd gemaak is. Maar dis amper asof Pierneef net in die rigting van Europese kunsrigtings knipoog; hy bly Pierneef, hy bly uniek.

Sekerlik sien ‘n mens iets van Vincent van Gogh hier en daar by Pierneef raak, maar dis veel sagter, fyner, gestileerder. En dan: kleur. As ‘n mens na ons wolke en sonsondergange kyk, ervaar jy skakerings van pienk en pers wat jy nêrens in Europa of in die noordelike halfrond sou beleef nie. En dit is juis dié kleure wat Pierneef in vele van sy skilderye inspireer, sonder enige sweem van kitsch of geyktheid. Trouens, Pierneef se kleurgebruik bly tydloos modern!

Vele van Pierneef se skilderye beeld ‘n leegheid en ongereptheid uit wat my herinner aan Van Wyk Louw se bekende gedig “O wye en droewe land”:

O wye en droewe land, alleen
onder die groot suidersterre.
Sal nooit ’n hoë blydskap kom
deur jou stil droefenis?
Jy ken die pyn en eensaam lye
van onbewuste enkelinge,
die verre sterwe op die veld,
die klein begrafnis;

Selfs in sy stedelike tonele is daar byna nêrens mense nie; dit gaan vir hom om die omgewing, die Umwelt, wat sowel die natuur as die mensgemaakte geboue, myne, kerke of skure kan wees.

Dit is geen wonder dat Pierneef in die verlede so aangeprys en vele openbare opdragte – soos die 32 muurskilderye by die Johannesburgse stasie – ontvang het nie. Daar is eenvoudig geen ander Afrikaanse of Suid-Afrikaanse skilder wat met hom kan meeding sover dit die omvang, diepte en trefkrag van sy œuvre aanbetref nie. Daarbenewens beeld hy ‘n soort eksistensiële Afrikanerskap uit soos geen ander kunstenaar in énige genre nie. Vir iemand soos ek wat baie teleurgesteld voel oor die gehalte en intellektuele diepte van die Afrikaanse letterkunde, wat die afgelope paar dekades deur oppervlakkige politieke korrektheid gekenmerk is, is Pierneef ‘n lafenis. Esteties span hy die kroon op alles wat Afrikaners nog altyd wou regkry: om ‘n unieke Afrikabeskawing te skep wat deur die eeue sou weergalm soos ou Egipte, die Italiaanse Renaissance of soos Parys in die negentiende en vroeë twintigste eeue.

Terwyl Pierneef deur akademici en marxistiese intellektuele verguis word – juis omdat hy so voortreflik is – is hy by die publiek gewild. In Europa staan mense om die blok ure lank tou om by museums, galerye en sekere tentoonstellings in te gaan. Boonop betaal jy nog ‘n stywe toegangsfooi. Dis net in Suid-Afrika en in die VSA waar ek nog leë galerye en museums wat boonop gratis is, teëgekom het. Die Johannesburgse kunsgalery, waar heelwat interessante werke hang, is soos ‘n mausoleum en byna niemand gaan meer soontoe nie, ook omdat dit in Joubertpark geleë is, wat deesdae soos ‘n buurt van Lagos daar uitsien. Gister is ek dus aangenaam verras om die toeloop van mense by die Pierneef-tentoonstelling te sien. Uitsluitlik blankes – so om die helfte Afrikaans en Engels, sou ek skat – het om die skilderye saamgedrom en te eniger tyd was daar seker so tussen 30 en 50 mense in die Standardbank-galery teenwoordig. Rondom my het ek slegs geesdriftige kommmentaar gehoor, dus geen marxistiese of linkse beledigings vir Pierneef soos wat mens dalk te wagte kon wees nie.

Pleks dus daarvan dat Pierneef deur die huidige dogma “ondermyn” word, is dit Pierneef wat die dogma ondermyn. Hy bewys met een oogopslag vir ons dat daar wel iets soos ‘n Afrikanerkultuur en -beskawing bestaan, wat hand aan hand met die Europese beskawing ontwikkel het, maar tog anders is, gesetel in ‘n ander omgewing, ‘n ander lig, ‘n ander landskap, selfs ‘n ander heelal.

Die uitdaging vir ons almal is om Pierneef te probeer lees, om te verstaan wat hy op die doek vasgevang het. Ons behoort ons hele geskiedenis en menswees na aanleiding van sy skilderye te herbedink. Die Afrikaner mag misluk het, maar Pierneef het uitmuntend geslaag.

Dit verklaar waarom hy vir die huidige orde en sy ideoloë so ‘n doring in die vlees is. Afrikaners mág nie slaag nie, maar moet voortdurend verguis word, op hul plek gehou word, tot magteloosheid afgetakel word. Op ‘n sekere manier verbaas dit my dat daar nie polities korrektes is wat bomdreigemente teenoor die galery maak, of sy mooi skilderye probeer vandaliseer nie, want hierdie orde is fundamenteel tot aakligheid en boosheid verbind.

Al word alles tot op die grond afgebreek en al bly daar niks van ons tradisie oor nie, sal daar steeds Pierneef wees. Hy is byna so ewig soos die piramides van Egipte, die simbool van ‘n unieke Afrika-beskawing wat eens in ons land bestaan het.

Lank leef Pierneef!

Die tentoonstelling duur vanaf 8 Julie tot 12 September 2015. Daar is veilige onderdakparkering vanaf die ingang in Harrisonstraat beskikbaar.

Standardbank-galery

Adres: hoek van Frederick en Simmondsstrate, Johannesburg, 2107.

Telefoon:011 631 4467

Ure:

Sondag	Gesluit
Maandag	08:00–16:30
Dinsdag	08:00–16:30
Woensdag	08:00–16:30
Donderdag	08:00–16:30
Vrydag	08:00–16:30
Saterdag	09:00–13:00

Dan Roodt: Hoe Afrikaans die Afrikaner kan red

Follow @danroodt
Deesdae is dit ‘n geval van: “Ek slaan my oë op na die berge: waar sal my hulp vandaan kom?” Danksy Afrikanerleiers se onbekookte oorgawe aan die ANC, word ons stelselmatig uit die ekonomie, die akademie, sport, die kerk en die media – om van die politiek en die staatsdiens nie eens te praat nie – geweer. Daar is egter een gebied waar Afrikaners steeds die septer swaai, en dit is binne ons taal en kultuur self.

Sonder Afrikaans sou daar geen Steve Hofmeyr of Bok van Blerk gewees het nie, geen rolprent-, musiek- of boekbedryf nie. Ek lees nou die dag dat “die kulturele sektor $40miljard tot Kanada se BNP toevoeg en werk aan byna 600 000 Kanadese verskaf”. Kanada beskik natuurlik oor ‘n veel groter ekonomie as dié van Suid-Afrika, asook twee wêreldtale: Engels en Frans. Nietemin kla Kanadese steen en been dat niemand hul boeke lees nie! Afgesien van Céline Dion en Leonard Cohen ken ek nie eintlik die name van Kanadese sangers nie. Wanneer laas het u van ‘n Kanadese rolprent gehoor? Of ‘n Kanadese skrywer? Iewers op my boekerak het ek ‘n boek van daardie tannie Margaret Atwood wat blykbaar hul grootste skryfster is, maar, snaaks genoeg, voel ek geen dringende behoefte om dit te lees nie.

Poësie is ‘n taamlik esoteriese genre wat wêreldwyd deur kunsterade en regerings gesubsidieer word. Behalwe natuurlik hier by ons waar ons anti-Afrikaanse regering alles in sy vermoë doen om Afrikaans te onderdruk. Nietemin is die verkope van Afrikaanse poësie groter as dié van Kanadese poësie. Ek sou nie sê jy kan uit die skryf van Afrikaanse gedigte ‘n bestaan maak nie, maar dit getuig van Afrikaans se status as ‘n lewende kultuur, ondanks alle pogings om dit dood te druk.

Oor die afgelope dekade of wat het gewilde Afrikaanse musiek geblom en iemand soos Steve Hofmeyr het reeds twee miljoen CD’s verkoop, terwyl Kurt Darren, Bobby van Jaarsveld, Bok van Blerk, FPK, Juanita du Plessis en ander seker ook goed daarheen op pad is. Afrikaanse sangers maak reeds ‘n bestaan uit Afrikaanse musiek. Intussen toon die Afrikaanse rolprentbedryf ook weer tekens van lewe en my verengelste naamgenoot, Darryl Roodt, wat eens linkse, polities korrekte flieks gemaak het, het hom nou om den brode tot die Afrikaanse mark gewend.

Dit is net op die gebied van boeke en publikasies waar Afrikaans se potensiaal nog nie behoorlik ontgin word nie. Ten eerste het die Afrikaner onder ‘n Afrika-bewind – lyk dit my – afgeleer om te lees. Die volk kyk sport op TV en maak vir DSTV en Naspers se buitelandse aandeelhouers ryk, wat seker hulle goeie reg is. Die arme Afrikaanse boek suig egter aan die agterspeen, want onder ANC-beheer koop die biblioteke nie meer boeke nie, Afrikaanse kursusse aan die universiteite kwyn weg of raak so polities korrek dat slegs Antjie Krog en André P. Brink nog gedoseer word. Marxisme het ‘n kulturele hegemonie in Suid-Afrika bereik.

Tydens die Goue Tyd van Afrikaans in die sestigerjare was daar egter ‘n groot mark vir Afrikaanse tydskrifte, fotoverhale, speurverhale, spioenasieverhale, letterkunde, poësie, drama, ens. Waarom kan daardie goeie tye nie weer terugkom nie? Weliswaar was dit ook ‘n ekonomies voorspoedige era in Suid-Afrika en het die staat nie soos tans geld op korrupte projekte en astronomiese salarisse vir amptenare verkwis nie. Aan die ander kant, is letterkunde en boekverkope nie noodwendig afhanklik van ‘n bloeiende ekonomie nie, soos die huidige Franse voorbeeld aan ons toon. In weerwil van uiters trae ekonomiese groei en hoë werkloosheid, gaan dit voor die wind met Franse boekverkope. Letterlik honderde groot en klein uitgewerye publiseer ‘n konstante stroom nuwe boeke: fiksie en nie-fiksie met allerlei temas en onderwerpe. Letterlik duisende skrywers leef van hul skryfwerk en hou die volk aan die lees.

Waarom kan dieselfde nie by ons gebeur nie? Weereens is daar die Naspersfaktor. Die reusemediagroep in die Kaap beheer die verspreiding van Afrikaanse boeke, asook die publisiteit rondom sulke boeke en skrywers. Dus bestaan dít wat van die Afrikaanse letterkunde oor is uit ‘n groepie horingdom joernaliste, huidige en oudwerknemers van Naspers wat vervelige, niksseggende romans produseer wat net hulle en hulle vriende wil lees. Dis mense wat van letterkunde of idees weinig verstaan, en erg konformisties in hul sienings is, wat natuurlik die aanbidding van “Madiba” en die ANC/SAKP-weergawe van ons geskiedenis insluit. Geen wonder die gemiddelde Afrikaner stel nie meer belang in “letterkunde”, wat hy met domheid en politieke korrektheid assosieer nie.

Blykbaar koop 5 miljoen Dene elke jaar 30 miljoen boeke, wat vertalings vanuit vreemde tale in Deens insluit. Gewilde Deense skrywers word wêreldwyd in vertaling gelees. Trouens, die Deense boekbedryf in ‘n klein Europese landjie is groter as dié van Suid-Afrika met sy 55 miljoen mense!

Hoewel die regering, maar ook die groot maatskappye, aggressief besig is om Afrikaans te probeer doodmaak, is 45% van nuwe boektitels in ons land steeds in Afrikaans. As ‘n mens só daaraan dink, is dit eintlik ‘n wonderwerk! Geen ander taal ter wêreld sou in mededinging met Engels, ‘n vyandige regering van oudterroriste en ‘n algemene kultuur van politieke korrektheid kon oorleef nie. Nederlands of Duits sou lankal gevou het, net soos dié tale in die VSA verdwyn het, in weerwil daarvan dat daar Duitssprekende meerderhede in sommige Amerikaanse state was.

Afrikaans is uiters besonders: van Wes-Europese en Wes-Frankiese oorsprong, gewortel in Suider-Afrika, maar toenemend ook ‘n internasionale taal wat steeds deur die Afrikaner-diaspora in vele eerstewêreldlande gepraat en gelees word. Laasgenoemde punt is belangrik: Tans bestaan daar kwaadwillige pogings om Afrikaans tot ‘n “Afrikataal” of “kreools” te reduseer sodat ons met derderangse status tevrede moet wees, terwyl die staat miljarde rande van ons belastinggeld aan die kunsmatige bevordering van Engels bestee!

Ons moet aanvaar dat die staat, die groot maatskappye, asook die Britse regering wat plaaslik steeds met kulturele imperialisme besig is, Afrikaans wil uitwis. Daarom moet ons terugbaklei, maar op ‘n manier wat die mark vir Afrikaanse kultuur uitbrei sodat daar meer en meer werk en opleiding vir ons mense geskep kan word.

Dat 45% van nuwe boektitels in Suid-Afrika in Afrikaans is, is nie genoeg nie. Ons moet sorg dat dit 70% of 80% raak. Afrikaanse boeke, rolprente en musiek moet eenvoudig Engelse musiek in ons land al hoe meer op die agtergrond stoot. Sekerlik is dit ‘n uitdaging, maar sonder dat ons vreeslik hard probeer, is daar reeds tekens daarvan.

Wat is die potensiële grootte van die Afrikaanse kultuurekonomie en vir hoeveel Afrikaners kan dit werk skep? ‘n Verslag van die Europese Kommissie (“Priority Sector Report: Creative and Cultural Industries”) het die volgende bevind:

In 2009, creative and cultural industries firms employed a total of 6.4 million persons in 30 European countries.
Regions with high concentrations of creative and cultural industries have Europe’s highest prosperity levels.
Large urban areas and capital city regions dominate the creative and cultural industries, but some city regions do better than others. The super clusters London and Paris stand out, followed by Milan, Madrid, Barcelona and Rome.

Trouens, volgens dieselfde verslag is Parys die stad in Europa wat die meeste werk aan mense in die kultuurbedryf verskaf. Nie minder nie as 279 361 Parysenaars is in dié sektor werksaam. As ‘n mens vat dat die gemiddelde inkomste per kop in Parys €25 044 per jaar is, dan beteken dit dat daardie groep mense byna €7-miljard per jaar uit kultuurbedrywighede verdien! In rand omgeskakel, is dit gelykstaande aan byna R100-miljard per jaar.

In die volgende lande werk meer as 5% van mense in die sogenaamde “Kulturele en Skeppende Bedrywe”:

Land | Persentasie van arbeidsmark | Aantal mense wersaam in KSB

Swede 7.30% 151 143
Finland 6.05% 81 818
Ysland 5.85% 9 215
Nederland 5.45% 376 097
Letland 5.41% 53 217
Brittanje 5.39%    1 220 690
Switserland 5.23%    171 087
Noorweë 5.03%                                         95 875

Omdat swartes nie in Afrikaans belangstel nie en Engels verkies, is die kanse skraal dat daar ooit regstellende aksie in die Afrikaanse kultuurbedryf toegepas gaan word. Dit skep vir ons ‘n geleentheid om dié bedryf uit te bou tot iets wat vir ‘n aansienlike persentasie Afrikaners (iewers tussen 5 en 10 persent) werk kan verskaf. Die uitwerking van so ‘n kulturele opbloei op ons selfrespek en identiteit sal eenvoudig ongekend wees. Hoewel ons steeds oor geen eie land mag beskik nie, sal sowel Suid-Afrika as die meeste ander lande ons soos ‘n outonome etniese en kultuurgroep móét behandel. Die diaspora-Afrikaners sal steeds deel van ons bly en vrylik vanuit Australië, Nieu-Seeland, Kanada, die VSA, VK, ens., aan die bedryf deelneem.

Vanuit die Afrikaanse kultuur wat bande met die res van die wêreld sal handhaaf vir vertalings, filmfeeste, kulturele uitruiling, ens., sal vele ander handelsgeleenthede vir invoer- en uitvoer ontstaan. Terwyl die res van Suid-Afrika op sy ingeslane weg na ‘n tweede Zimbabwe voortploeter, sal ons danksy Afrikaans en haar kulturele en skeppende bedrywe grootliks hiervan gevrywaar word en feitlik oor volle indiensneming beskik.

Soos die Europese studie bevind, beskik lande en stede met groot KSB’s ook oor die grootste welvaart in ‘n algemene sin (“Regions with high concentrations of creative and cultural industries have Europe’s highest prosperity levels”). Immers gaan die twee hand aan hand: hoe groter jou leeskultuur en sin vir jou eie geskiedenis, hoe hoër die vlak van jou opleiding en hoe beter presteer jy in die wêreldekonomie.

Afrikaans kan dus inderdaad die Afrikaner van dreigende ondergang red.

Follow @danroodt

Dan Roodt: Sal ons ooit die waarheid oor Dylann Roof en die Charleston-skietery hoor?

Follow @danroodt

Die wêreld, en veral natuurlik lande soos die VSA en Suid-Afrika, is besig om rasmal te raak. Enkele dae gelede het ‘n 21-jarige blanke Amerikaner, Dylann Roof, in ‘n kerk op swart gemeentelede losgebrand en nege van hulle doodgeskiet. Enkele ure later is hy aangekeer en intussen is ‘n eienaardige Facebook-foto van hom met die ou Suid-Afrikaanse en Rhodesiese vlae daarop gepubliseer. Dis heeltemal moontlik dat dit ‘n gemanipuleerde foto kan wees, want ons weet almal dat Photoshop en ander grafiese programme ‘n mens in staat stel om enige digitale foto te kan omskep in enigiets. Trouens, in aksiefilms word motors en geboue digitaal “opgeblaas”, dus is die aanbring van twee vlaggies op ‘n baadjie sommer kinderspeletjies. (Ek het nie eens Photoshop op my rekenaar nie, maar sal dieselfde met ‘n gratis Linuxprogram genaamd Gimp kan doen.) Daar is ook berig dat Dylann Roof psigiatriese medikasie gebruik wat gewelddadige gedrag by ander pasiënte veroorsaak het.

‘n PRAAG-ondersteuner, Henri le Riche, het ‘n ontleding van die Roof-baadjie-foto op sy woernaal gedoen onder die titel: #CharlestonShooting – Photo of shooter manipulated by adding flags on top of Obama Election Emblem.

Die verhaal wat die hoofstroommedia aan ons opdis, is die volgende: dat Dylann Roof weens blootstelling aan “rassistiese” of “haatgroepe” op die internet daarvan oortuig geraak het dat ‘n blanke volksmoord voor die deur lê en daarom het hy tot die massamoord oorgegaan. Die New York Times se korrespondent in Suid-Afrika, Lydia Polgreen, het laas nog oor die “geslaagde grondhervorming in Zimbabwe” gepopel – terwyl Zimbabwe tans weer hongersnood in die gesig staar al ontvang die land rééds $1 miljard aan hulpgeld, asook voedselhulp vir drie miljoen mense. Dieselfde Polgreen het nou in die blaaie van die New York Times losgetrek en blameer sommer alle blankes vir Roof se daad, behalwe dat sy die “twee rassistiese state”, Suid-Afrika en Rhodesië, aan hom verbind. Die veelseggende titel van haar stuk is: From Ferguson to Charleston and beyond, anguish about race keeps building. Let op die gebruik van die woord “anguish” of “angs”. Nadat die Berlynse Muur afgebreek is, was linkses vir ‘n dekade of so ‘n bietjie in hul dop gekruip, maar “ras” blyk ‘n veel vrugbaarder propagandaterm te wees as “klas”. Daarom word ons elke dag met die soveelste “rassevoorval” in die hoofstroommedia begroet: of dit nou laerskoolkinders by die Curro-skool Roodeplaat is wat nie “gemeng genoeg” uit die bus uit klim nie is, of ‘n versteurde blanke wat nege swartes in ‘n kerk in Charleston, Suid-Carolina, doodskiet.

Op 25 Julie 1993 het vier “vryheidsvegters” van APLA tydens ‘n erediens by die St. James-kerk in Kenilworth, Kaapstad, ingestorm en met outomatiese wapens op die gemeente losgebrand. Hulle het ook handgranate gebruik om die weerlose kerkgangers aan te val. Elf mense is gedood en 58 gewond. Indien een van die kerkgangers, Charl van Wyk, nie met sy .38-kortlooprewolwer begin terugskiet het nie, sou selfs méér mense gesterf het. In daardie geval was die aanvallers swart en die slagoffers blank. Die aanval is egter geensins aan alle swartmense of “swart rassisme” jeens blankes verbind nie. Trouens, die swart Amerikaanse leier, eerwaarde Jesse Jackson van die “Rainbow Coalition” (waarvan Suid-Afrika se “reënboognasie” afkomstig is) het besoek aan die Suid-Afrikaanse ambassade in Washington gebring en die daad aan “apartheid” toegeskryf! Jackson het volgens ‘n berig in Beeld van 29 Julie 1993 verklaar:

”As deel van die internasionale gemeenskap rou ons oor die verlies van hierdie jongste slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel, soos ons in die verlede gerou het oor die duisende slagoffers van staatsgeborgde terrorisme wat in tronke dood is weens marteling, wat in Bantoestans dood is weens verhongering, of doodgeskiet is ten tyde van vreedsame betogings’.”

As swart terroriste moor, is diegene wat hulle doodskiet bloot “slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel”, maar as ‘n blanke – na bewering, want ons het nog geen regstreekse getuienis dat hy wel die daad gepleeg het nie – op swart kerkgangers skiet, is alle blankes aandadig, weens “internasionale blanke rassisme en wit heerssug”. Dus, dit maak nie saak wie die sneller trek of wie die slagoffers is nie, die blankedom sal altyd die skuld kry. Vandaar dus ook Lydia Polgreen se treurmare oor die groot aantal (meer as ‘n miljoen) swart Amerikaanse misdadigers wat tans in die gevangenis verkeer en, soos sy dit stel, “if current trends continue, one in three black men are expected to spend time in prison at some point in their lives”. Dis nie hul gedrag of die misdade wat die probleem is nie, dis “blanke heerssug”. Trouens, die jongste term wat deur rashisterici rondgeslinger word, is “strukturele rassisme”. Polgreen haal ‘n swart aktivis en “styldeskundige”, Michaela Angela Davis, aan wat dié term gebruik. Soos alle slagspreuke uit die VSA klakkeloos deur plaaslike linkses oorgeneem word, kan ‘n mens maar seker wees dat dit binnekort in die blaaie van Beeld of Die Burger ook sal verskyn, uit die pen Adriaan Basson of Max du Preez. Berei dus maar voor om “strukturele rassisme” nog sommer baie te hoor; dis die boetie van die kulturele marxis, Herbert Marcuse, se begrip dóér uit die sestigerjare, toe hy gepraat het van die “strukturele geweld” van kapitalisme. Eers was daar “strukturele geweld”, nou is daar “strukturele rassisme”. Hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde.

Volgens beskikbare meningsopnames glo die meerderheid Amerikaners nie meer die amptelike weergawe van die gebeure op 11 September 2001 toe twee vliegtuie in die World Trade Center vasgevlieg het nie. ‘n Aansienlike persentasie meen dat dit óf die Israeli’s óf die Bush-regerings self is wat agter die terreur van daardie dag sit. Hoe gebeur dit dat ‘n 21-jarige jongman sommer by ‘n swart kerk inloop en nege mense doodskiet? Direk daarna word foto’s van hom by die ingang van die kerk en van sy baadjie met ou SA en Rhodesiese vlae wêreldwyd gepubliseer. En hy word binne enkele ure in hegtenis geneem. Indien hy werklik ses maande lank aan sy daad beplan het, sou hy hom tog kon vermom het, vals nommerplate op sy motor gehad het, ens., tensy hy gevang wóú word. Of tensy een van die VSA se 18 duistere geheime dienste wat mense in kampe oral ter wêreld martel en allerlei sielkundige eksperimente op hulle uitvoer, ‘n handjie daarin gehad het… Wie weet?

Oor die egtheid van die voorval en van die vlae op die baadjie, sal ons seker tydens die hofsaak wat kom, moet oordeel. Bygesê: as daar ‘n hofsaak is, want soms word sulke “massamoordenaars” mos gerieflikheidshalwe deur ander gevangenes om die lewe gebring. Aangesien die meerderheid gevangenes in Amerikaanse tronke swart is, kan ons nou al voorspel dat Roof, die “wit, rassistiese moordenaar” nie baie gewild by sy medegevangenes gaan wees nie. Hopelik oorleef Roof totdat hy in die hof kan verskyn.

Roof se borgaansoek op die moordklagtes is reeds afgekeur, dus verkeer hy incommunicado in die tronk. Intussen gaan die “vertelling” rondom hom egter ongesteur in die hoofstroommedia voort. Die jongste bewering is dat hy glo ‘n webblad by die domein lastrhodesian.com bedryf het, waarop hy, soortgelyk aan die Noorse skieter Anders Breivik, ‘n “rassistiese manifes van 2000 woorde” sou gepubliseer het. Ek het intussen ondersoek ingestel en, hoewel die domein lyk my intussen vanlyn gehaal is, met behulp van Google se kasgeheue wel die teks kon aflaai. Volgens “Whois”-inligting is die domein op 9 Februarie 2015 geregistreer, maar nêrens kon ek sien dat die domein spesifiek aan Roof verbind word nie, aangesien die privaatheid van die ware eienaar deur die registrateur beskerm word. So iets word gewoonlik teen ekstra koste gedoen. Indien Roof sy manifes wou publiseer, waarom sou hy lastrhodesian.com se eienaarskap wou verdoesel?

In sy (beweerde) manifes sê Roof die volgende oor die Amerikaanse Suide en oor Suid-Afrika:

Some people feel as though the South is beyond saving, that we have too many blacks here. To this I say look at history. The South had a higher ratio of blacks when we were holding them as slaves. Look at South Africa, and how such a small minority held the black in apartheid for years and years. Speaking of South Africa, if anyone thinks that think will eventually just change for the better, consider how in South Africa they have affirmative action for the black population that makes up 80 percent of the population.

It is far from being too late for America or Europe. I believe that even if we made up only 30 percent of the population we could take it back completely. But by no means should we wait any longer to take drastic action.

Is Roof se verhaal eg of verteenwoordig dit een groot manipulasie? Die redes vir so ‘n manipulasie is voor die hand liggend: Regoor die wêreld is daar ‘n ontwaking van patriotiese gevoelens onder blanke volkere, veral in Europa. Terwyl die swartman in Suid-Afrika slegs 20 jaar gelede as ‘n onskuldige slagoffer van blanke boosheid beskou is, met Mandela as ‘n soort heilige en martelaar, is die bordjies redelik onlangs verhang en word die swartman deesdae as die dader gesien wat op ongekende skaal in ons land moor, roof en verkrag. Die Zuma-bewind se korrupsie en spandabelheid het ook die “morele kapitaal” van die ANC selfs in die hoofstroommedia uitgeput. Die stelsel van swart oorheersing in Suid-Afrika, asook regstellende aksie in die VSA en immigrasie na Europa, is gegrond op die idee dat swartes en Arabiere eintlik net onskuldige slagoffers van Westerse boosheid is wat verdien om in magsposisies oor blankes aangestel te word. Beleefde versoeke van Afrikaners dat ons taalregte en menseregte eerbiedig moet word, word byvoorbeeld honend deur linkses met uitroepe van “verlange na blanke heerssug” begroet.

In meerdere of mindere mate, geld hierdie situasie dwarsdeur die Westerse wêreld en by uitstek in die VSA waar blankes in sommige stede en deelstate reeds in die minderheid verkeer. Linkse blankes en swartes is met ‘n onophoudelike propaganda-oorlog rondom die begrippe “ras” en “rassisme” besig, wat dié tussen die Weste en die ou USSR tydens die koue oorlog na ‘n vulletjie laat lyk.

In haar kommentaar op Dylann Roof se beweerde massamoord het mev. Hillary Clinton na “Amerika se lang stryd met ras” verwys:

“It’s tempting to dismiss a tragedy like this as an isolated incident, to believe that in today’s America bigotry is largely behind us, that institutionalized racism no longer exists. But despite our best efforts and our highest hopes, America’s long struggle with race is far from finished.”

Elke rassevoorval, gefabriseer, gemanipuleer of nie, sal as ammunisie in dié konstante sielkundige en inligtingstryd gebruik word.

Dit geld veral ‘n geval soos dié van Dylann Roof en sy aanval op die Emanuel African Methodist Episcopal Church in Charleston, Suid-Carolina.

Follow @danroodt