skuld – Bladsy 2 – praag.co.za

Grieke betaal IMF-skuld

Die president van die Europese Sentrale Bank (ESB), Mario Draghi, meen Griekeland kan wel die €3,5 miljard terugbetaal wat hy die bank skuld.

Die ESB het vroeër meer geld vir Griekse banke beskikbaar gestel om te keer dat hulle ondergaan.

Die Griekse banke het Maandag weer hul deure geopen nadat hulle hul deure vir drie weke moes sluit. Die land se effektebeurs bly egter steeds gesluit.

Volgens nuusagentskappe word lang toue by banke ondervind waar slegs 420 Euros weekliks gestrek kan word.

Griekeland het intussen €4,2 miljard aan die Europese Sentrale Bank terugbetaal nadat hy tydelike finansiering gekry het, terwyl ‘n groter reddingsboei onderhandel word.

Sonder die betaling sou die Sentrale Bank nie meer Griekse banke met kontantvloei kon bystaan nie. Griekeland het ook sowat €2 miljard aan die Internasionale Monetêre Fonds terug betaal.

Griekeland het aan die einde van verlede week finansiering van €7 miljard ontvang om sy dringendste skuld te betaal.

Verskeie besuinigingsmaatreëls het in Griekeland in werking getree. Belasting op Toegevoegde Waarde, BTW, op voedsel en vervoerdienste is ook van 13 na 23 persent verhoog.

Die besuinigingsmaatreëls is goedgekeur as deel van ‘n ooreenkoms met die land se krediteure.

Die oorbruggingslening van €7 miljard verseker onder meer dat Griekeland sy skuld sal kan betaal tot tyd en wyl die derde hulppakket onderteken is.

Dié hulppakket van tot €86 miljard kan wel beding word nadat die Griekse parlement al die voorwaardes goedgekeur het waarop die land se krediteure aangedring het.

Dit sluit in pensioenhervorming, hoër belastings, bestedingsperke, die onafhanklikheid van die land se statistieke-instelling en meer.

Altesame 229 uit die 300 parlementslede (meer as 76%) het ten gunste van die hervormings gestem ná ’n debat wat tot ná middernag geduur het. 32 Syriza-lede het nee gestem en nog 6 het buite stemming gebly.

Die Grieke het vroeër in ‘n algemene referendum téén besuiniging gestem.

Intussen het dr. Angela Merkel, Duitse kanselier, steun begin monster onder haar partylede en koalisievennote vir die hulppakket. Die Duitse parlement moes dit Vrydag goedkeur, nes ander lande in die eurogebied wat daartoe bydra.

Wolfgang Schäuble, Duitse minister van finansies, het Woensdag in ’n radio-onderhoud voorgestel dat Griekeland tog tydelik die eurogebied verlaat omdat dit die afskrywing van skuld moontlik sal maak. Dit is ingevolge eurogebiedreëls nie moontlik nie.

IMF kritiseer Eurosone-hulppakket aan Grieke

Die Internasionale Monetêre Fonds het die voorwaardes van die finansiële reddingspakket deur die Eurosone aan Griekeland skerp gekritiseer omdat hulle meen die land se skuld sal waarskynlik binne die volgende twee jaar twee keer soveel as die nasionale inkomste styg.

Die IMF sê ook dat die Eurosone nou veel verder sal moet gaan om Griekeland se skuldprobleem voldoende aan te spreek.

Die organisasie is ook krities oor die hervormingsmaatreëls wat op Griekeland afgedwing word en het dit as onrealisties en onvoldoende afgemaak.

Die Griekse parlement het intussen die nuutste maatreëls aanvaar om in aanmerking te kom vir die derde hulppakket.

Van die 300 parlementslede het 229 ten gunste van die besuinigingsmaatreëls gestem, terwyl 64 daarteen gestem en ses buite stemming gebly het.

Die eerste minister, Alexis Tsipras het opposisielede se stemme nodig gehad om die hervormings deur te voer terwyl verskeie lede van sy kabinet teen die voorstelle gestem het.

Van die hervormingsmaatreëls wat die parlement moes aanvaar sluit in pensioenaanpassings, verhogings in belasting op toegevoegde waarde en beperkings op staatsbesteding.

Tsipras het voor die stemmery oor die maatreëls gesê daar is geen alternatief indien Griekeland ‘n algehele finansiële ineenstorting wil voorkom nie.

Die Europese Kommissie het amptelik voorgestel dat `n korttermyn-lening van meer as R90 miljard aan Griekeland gegee word totdat die reddingsboei van die Eurogebied gefinaliseer is.

Dit sal betaal word uit `n fonds waartoe al die 28 lidlande van die Europese Unie bydrae.

Die voorstel is met heftige teenkanting begroet van die lande wat nie die Euro gebruik nie. Lande soos Brittanje, Denemarke, die Tsjeggiese Republiek en ander wat nie deel van die Eurogebied is nie, sê hulle weier om te betaal vir die probleme wat by die Eurogebied hoort.

Die Kommissie sê hy sal wyses probeer vind sodat die EU-lidlande buite die Eurogebied nie waarborge oor die volgende paar weke hoef te verskaf nie.

Noordwes skuld kontrakteurs miljoene

Noordwes se departement van openbare werke en paaie skuld padkonstruksiekontrakteurs meer as R280 miljoen.

Hierdie inligting het aan die lig gekom tydens ‘n vergadering van die staande komitee oor openbare rekeninge in die provinsiale wetgewer.

Die voorsitter van die komitee, Mahlakeng Mahlakeng, het gesê die komitee het met Noordwes se premier Supra Mahumapelo byeengekom om die finansiële situasie van drie provinsiale departemente wat tans deur die provinsiale tesourie help bestuur word, te bespreek.

Mahumapelo het verlede maand aangekondig dat die departemente van openbare werke en paaie, onderwys en gesondheid onder administrasie geplaas word.

Mahlakeng sê die uitstaande betalings aan kontrakteurs laat kommer oor moontlike vrugtelose en verkwistende uitgawes.

Noodsamesprekinge in Brussel oor Griekse reddingsplan

Noodsamesprekinge oor hervormings wat nodig is om Griekeland se ekonomiese reddingsplan te verleng, is Woensdag in Brussel gehou. Intussen het die nuwe regering in Athene geswoeg om genoeg kontant bymekaar te skraap om die res van die maand te kan oorleef.

Die Europese Kommissie, die uitvoerende eenheid van die EU, het volgens AFP bevestig dat die onderhandelings in Brussel begin het, maar het geen besonderhede oor die inhoud of deelnemers verstrek nie.

“Ek kan bevestig dat tegniese onderhandelings met deskundiges en Griekse owerhede en internasionale vennote begin het, wat deur onderhandelings in Athene verder ondersteun sal word, het die kommissie se woordvoerder, Mina Andreeva, gesê.

“Dit is baie belangrik dat hierdie tegniese onderhandelinge plaasvind in ’n kalm en polities-neutrale atmosfeer, sodat daadwerklike stappe gedoen kan word, het sy gesê.

’n Griekse regeringsbron het gesê onderhandelinge sou twee dae duur met die doel om die regte “raamwerk te vind oor hoe om voort te gaan.

“Die instansies’ soek spesifieke data, en dit is wat hulle sal kry, het die bron gesê, met verwysing na die Griekse regering se benoeming van die Troika-groep krediteure – die kommissie, die Europese Sentrale Bank en die Internasionale Monetêre Fonds (IMF).

Griekeland se eurosone-vennote het verlede maand ooreengekom om die land se reddingsplan tot Junie te verleng, in ruil vir hervormings, hoewel die uitbetaling van die volgende porsie van sowat 7 miljard einde April afhang van ’n oorsig van hervormingsplanne.

Griekeland moet hierdie maand 6 miljard betaal om skuld te delg, wat 1,5 miljard aan die IMF insluit.

Volgens verslae wat gister vrygestel is, het die linkse regering van eerste minister Alexis Tsipras oorweeg om pensioenfondse te gebruik om staatsamptenare se salarisse te betaal terwyl onderhandelinge met die troika voortgaan.

Griekeland se skuldsirkus

Die Griekse eerste minister, Alexis Tsipras, het gister gesê sy linkse regering sou ten volle gebruik maak van ’n mandaat om onderhandelinge met Europese vennote aan te gaan en ten sterkste ontken dat hy bystand by Rusland sal vra.

“Ons is in ’n gevorderde stadium van onderhandelings met ons vennote in Europa en ander wat vir ons geld geleen het. Ons het ’n verpligting teenoor hulle,” het Tsipras tydens ’n mediakonferensie gesê toe hy gevra is of hy bereid is om bystand van Rusland te ontvang.

“Op die oomblik is geensins sulke gesprekke op die tafel nie.”

Tydens sy eerste buitelandse reis as eerste minister, het Tsipras in Nicosia gesê hy en pres. Nicos Anastasiades van Ciprus het ’n gekoördineerde standpunt bespreek vir ’n “brug van vrede en samewerking tussen Europa en Rusland”.

Tsipras het gesê sy land sal voortgaan om die euro te gebruik, en bygevoeg dat enigiemand wat glo klein eurosone-lande soos Griekeland en Ciprus is nie noodsaaklik in die blok nie, verkeerd bewys sal word.

Tsipras het ook ’n beroep gedoen op die vervanging van die “troika” meganisme van die Europese Kommissie, Europese Sentrale Bank en Internasionale Monetêre Fonds wat die finansiële toestand van sukkelende lidlande beheer.

Die president van die Europese Parlement, Martin Schultz het ‘n beroep op die nuwe Griekse regering gedoen om sy anti-Duitse retoriek in te perk.

Schultz sê dit is teenproduktief om Duitsland en sy leier in die openbaar te beledig.

Tsipras het voorts beweer dat Duitsland Griekeland miljarde euro skuld weens die Nazi-besetting gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Griekeland skuld Duitsland tans miljarde euro.

Samesprekings oor Griekeland se internasionale skuld duur intussen voort. Die land se minister van finansies, Yanis Varoufakis is tans op besoek in Parys waar die Franse regering Griekeland teen Duitsland probeer afspeel het.

Varoufakisis ‘n burger van Australië wat in Brittanje studeer het en as ‘n professor by die Universiteit van Texas werksaam was.

Hy mag een van diegene wees met botsende lojaliteite in die EU. Varoufakis was voorheen ‘n ekonoom-in-opleiding vir die Valve Corporation, wat deel is van Microsoft.

Die waarskuwingstekens sê ontleders, dat Varoufakis ‘n “Trojaanse perd” vir George Soros is, is vollop.

Hy het intussen voorgestel dat sy land se terugbetalings aan ekonomiese herstel gekoppel word.

Die Britse minister George Osborne het Varoufakis gul ontvang, maar gewaarsku dat die stygende konfrontasie tussen Griekeland en die eurosone die “grootste risiko vir die globale ekonomie” inhou.

Duitsland en ander noord-Europese lande staan volgens Osborne “onverskillig” teenoor die gedagte dat Griekeland gedwing sal word om uit van die euro te tree.

Sommige ekonome sê die euro kan selfs beter sonder Griekeland vaar.

Joschka Fischer, die voormalige Duitse minister van buitelandse sake en visekanselier, sê die Syriza-oorwinning is regtig ‘n “Griekse begrafnis” vir die breër Duitse strategie van besuiniging en soberheid vir Europa.

Die regse politikus Bernd Lucke het by die AfD se partykongres in Bremen gesê Griekeland behoort so gou as moontlik uit die EU-groep van 19 lande te tree.

Het Afrikaners ‘n skuldlas uit die verlede? of die geskiedenis gee jou ‘n skop op jou sitvlak.

Onderstaande toespraak is in April 2001 by die KKNK op Oudtshoorn gelewer; ek herontdek dit onlangs. Wat ek hier gesê het, is steeds ter sake, gegewe die kwessie van apartheidskuld wat ons voortdurend voor die kop gegooi word.

James Joyce se karakter Stephen Dedalus in sy beroemde roman Ulysses sê in ‘n gesprek met mnr. Deasy, ‘n skoolhoof, oor die Ierse geskiedenis die volgende:

“Die geskiedenis is ‘n nagmerrie waaruit ek probeer wakkerskrik.” Terwyl hy dit sê, kom die geluide van ‘n skoolrugbyoefening na hulle toe aan deur die venster. Die fluitjie blaas vir ‘n drie wat gedruk word. As ‘n nagedagte dink Stephen Dedalus dan by homself, “En sê nou daardie geskiedenis gee jou ‘n skop op jou sitvlak?”

Wie van ons kan nie vandag Stephen Dedalus se woorde met instemming herhaal nie: “die geskiedenis is ‘n nagmerrie waaruit ons probeer wakkerskrik”? Dit is veral die geval as ons dink aan die hele geding rondom skuld wat tans op ons losgelaat word, ook deur ons taalgenote. “Apartheid was ‘n misdaad teen die mensdom. Julle het apartheid geskep. Daarom is julle skuldig aan ‘n misdaad teen die mensdom.” Hierdie simplistiese sillogismes is die bouwerk van die nagemerrielogika wat ons teister.

Dit is sekerlike die maklike – nee, die fasiele – opsie om jou te berus in die skuldideologie wat van bo af deur al die oud-Broederbonders, die “verligtes” waarteen Chris Louw fulmineer, die propagandiste van die staat, die internasionale media, ens., aan ons opgedring word. Volgens hulle behoort ons ons in ons skuld te berus, en ons eie politieke en intellektuele magteloosheid te aanvaar. Om nie wakker te word uit die nagmerrie nie, is dus die aangewese weg.

Dog net as ‘n mens wegsluimer en jou lyf so ruk-ruk as al die onaangename skelwoorde waarmee jy as misdadiger teen die mensdom uitgekryt word op jou reën, gee die geskiedenis jou daardie spreekwoordelike skop op die sitvlak. Jy kom agter dat jy vandag hoegenaamd nie in ‘n veelrassige utopie leef soos wat almal sê nie. Jy begin ‘n paar ou koerante en boeke – selfs geskiedenisboeke – lees en jy kom agter dat, ja, die hele ding nie so eenvoudig is as wat dit aan jou voorgehou word nie. Jy waag dit selfs om te sê dat apartheid geen misdaad teen die mensdom was nie. Onmiddellik word jy uitgekryt as ‘n ketter, ‘n rassis, ‘n regse, maar jy laat jou nie van stryk bring nie. Intuïtief streef jy na wakkerheid, want die nagmerrie waarin jy jou bevind word al hoe ondraagliker.

André Brink of iemand het jare gelede gesê dat ‘n mens niks goeds oor apartheid kon sê nie, want dit is dieselfde as om te sê dat Hitler ook goeie paaie gebou het. Hierdie soort vergelykings, en die konstante en werklik vergesogte gelykstelling van apartheid met nazisme en volksmoord, waarvan veral die WVK-verslag vol is, is egter deel van die probleem. Om wakker te word uit ons nagmerrie, moet ons op ‘n slag erken dat daar ‘n werklikheid in Suid-Afrika is wat nie noodwendig uit Duits te vertale is nie. Die reële, veral in ‘n plek soos Suid-Afrika, is ‘n glibberige, ontwykende ding, en indien ons net ‘n bietjie nader daaraan kan kom, dan is elke skop van watter aard ook al die moeite werd.

Een so ‘n skop was my onlangse boekie met die titel, Om die Waarheidskommissie te vergeet. Daarin lewer ek ‘n intense pleidooi dat ons moet glo in ons eie onskuld. Maar ook dat daar ‘n dringende behoefte is om ons geskiedenis te herinterpreteer. Ons mag nie meer toelaat dat ons geskiedenis oorheers word deur ongevraagde stereotipes, halwe waarhede en selfs blatante onwaarhede nie. Al kos dit wat, al loop mens die risiko om jou eie reputasie deur die modder gesleep te sien, is dit nou die oomblik om waagmoedig en onverskrokke vir ‘n slag iets soos die waarheid te praat. Nie die transendente, godsdienstige waarheid waarvan Biskop Tutu en sy trawante praat nie, maar bloot die historiese waarheid, wat op empiriese navorsing behoort te berus. ‘n Week gelede by Stellenbosch tydens ‘n soortgelyke bespreking, het Jannie Gagiano dieselfde pleidooi vir empiriese navorsing oor die verlede gelewer.

Wat ek nou hier gaan sê, sal waarskynlik deur sommige geïnterpreteer of wangeïnterpreteer word as ‘n apologie vir apartheid. Montesqieu, meen ek, het gesê dat ‘n skrywer die slegte gewete van sy tyd behoort te wees. As ‘n mens na die geskiedenis van halsstarrige skrywers in Afrikaans kyk, van Eugène Marais wat deur Paul Kruger verbied is om sittings van die Volksraad by te woon, regdeur tot by die Sestigers wat deur die bank kritiek gelewer het op die kleinlike apartheidsmaatreëls van destyds, dan is dit duidelik dat die Afrikaanse tradisie ten minste ewe veel ruimte bied vir dit wat Nietzsche “ontydgenootlike denke” genoem het.

Chris Louw het vir ons gedemonstreer dat diegene wat apartheid uitgedink het en dan veral die kleinlike diskriminerende maatreëls wat mense verbied het om hotelle en strande te gebruik, of bankies in parke, nou weer eens die voorstanders is van politieke erfsonde en die ideologie van skuld. Op dié manier poog die eertydse Afrkaner-establishment om ons toekoms te kaap ter wille van hul eie tydelike gewin en aansien by die maghebber van tans. Ek is egter oortuig dat die Willem de Klerks en die Willie Esterhuyses reeds mee afgereken is en inderdaad geen geloofwaardigheid meer het by die breë Afrikaanse bevolking nie.

‘n Groter probleem is diegene – en dan veral die hordes internasionale opportuniste -wat reeds om ‘n verskeidenheid bedenklike redes hulself met apartheid bemoei het. Hulle dra by om die mites oor ons verlede in stand te hou. Ek is bevrees dit gaan meer as een skop verg om hulle van die toneel te laat verdwyn. Dit waarteen ek my baie sterk uitspreek in my opstel oor die Waarheidskommissie, naamlik die gelykstelling van apartheid met nazisme, is een van die grootste klugte van ons tyd wat ons reeds geweldige skade berokken het en ‘n groot klomp Afrikaners van hul eie tradisie en selfs van hul eie land vervreem het. Dit is ook die onderliggende veronderstelling van die pro-skuldfaksie. ‘n Onderdeel van die gelykstelling van apartheid met nazisme is dat apartheid gekleurde mense in Suid-Afrika in so ‘n mate benadeel het dat hulle as’t ware sit met ‘n geweldige agterstand wat nou op kunsmatige wyse “ingehaal” moet word. Dit verteenwoordig onder meer die regverdiging, nie net vir regstellende aksie nie, maar ook vir oproepe tot ‘n radikale herverspreiding van rykdom in Suid-Afrika, betaling van vergoeding, ens.

Vir die ontydgenootlike denker, vir die nugtere ontleder van die Suid-Afrikaanse geskiedenis, gaan die argumente van die pro-skuldfaksie, van mense soos Antjie Krog en Carl Niehaus en hul abortiewe Tuiste-vir-almal-veldtog, eenvoudig nie op nie. ‘n Onbevange kyk na ons verlede en na apartheid lewer ‘n heel ander prentjie op as die een wat gewoonlik in sulke emosionele – nee, histeriese – terme geskilder word.

As iemand wat tydens die hoogty van internasionale anti-apartheid in Europa gewoon het, kan ek onomwonde sê dat anti-apartheid so ‘n skewe beeld van Suid-Afrika voorgehou het dat dit net in terme van psigopatologie verstaan kan word. Dit was ‘n psigose wat gevoed is uit die vele probleme met immigrasie en etniese naasbestaan regoor die wêreld, ofte wel die interne politiek van baie Westerse lande. Ook die Wes-Europese Kommunistiese Partye, wat met hul rug teen die muur baklei het in die doodsnikke van die sosialistiese droom, het in anti-apartheid ‘n handige handperd gevind om hulself ‘n legitimiteit te probeer gee wat hul eie ideologie lank nie meer gebied het nie.

Indien die NP-verligtes en hul blufspel Oom Apartheid was, dan wasAntie Apartheid nie veel beter nie. Ook sy is aangevuur deur ‘n byna fantasmagoriese voorstelling van die Suid-Afrikaanse werklikheid, wat vandag steeds ‘n rol speel in die konflikte wat hul afspeel op die terreine van taal, grond, en beheer oor hulpbronne. Antie Apartheid is myns insiens ‘n veel gevaarliker kalant as Oom Apartheid, juis omdat dit op eg koloniale wyse aanvanklik vanuit die buiteland deur Suid-Afrikaanse bannelinge en hul oorsese bondgenote gevoer is en toe sedert 1994 in ‘n moralistiese stuiptrekking ter plaatse op ons losgelaat is. Soos ek in my opstel oor die WVK betoog, is anti-apartheid bloot die spieëlbeeld van apartheid, die Doppelgänger daarvan, en behoort dit in ‘n groot mate tot dieselfde paradigma.

Anders as wat die Waarheidskommissie en oningeligte buitelanders wil beweer, was apartheid geen variant van nazisme nie, maar in baie opsigte soortgelyk aan hedendaagse opvattinge soos regstellende aksie wat ook differensieer tussen rasse en groepe. Apartheid het, by die bekende negatiewe aspekte wat ons al tot vervelens toe gehoor het, en wat dikwels geheel en al oordryf word, ook heelwat positiewe elemente bevat. Weer eens, wil ek geen apologie lewer vir apartheid as sodanig nie, maar ter wille van billikheid en om die skuldpsigose finaal die nekslag toe te doen, moet sekere dinge beklemtoon word:

Soos Hermann Giliomee onlangs aangetoon het, was die grootste enkele bydrae van apartheid dat dit Suid-Afrika tydens ‘n kritieke fase van ons kontinent se geskiedenis gevrywaar het van die vergrype van Afrika-bevryding en allerlei rampspoedige ekonomiese eksperimente wat gelei het tot intense armoede, burgerlike konflik en selfs burgeroorloë. Dit ly by my geen twyfel dat indien algemene stemreg vóór die val van die Berlynse muur ingestel sou gewees het, Suid-Afrika maklik die paadjie van Mosambiek of Angola kon geloop het. ‘n Land soos Angola beskik inderdaad oor geen staat meer nie, kan kwalik belastings invorder en geen basiese dienste aan sy bevolking lewer nie.
Onder apartheid is die onderwysstelsel vir swartmense drasties uitgebrei en tot net voor die Soweto-onluste het die destydse Bantoe-onderwys veel beter resultate met minder geld behaal as die huidige stelsel, in weerwil van ongelyke besteding. Volgens dr. Katherine Heugh, ‘n opvoedkundige van die Universiteit van Kaapstad, was die matriekslaagsyfer selfs tydens 1976 toe die onderwys in Soweto ontwrig is, ongeveer 83% teenoor die huidige 50% of minder.
Onder apartheid is inheemse Afrikatale ontwikkel soos in geen ander land in Afrika nie. Afrikaners het grootliks bygedra om voorgeskrewe boeke vir swart skole in die inheemse tale te ontwikkel, en daar was op ‘n stadium pakhuise vol van hierdie boeke. Dit is bekend dat die swart leerlinge van Soweto in 1976 Afrikaans verwerp het, dog min mense dra kennis dat hulle van hierdie datum af ook onderrig in hul eie tale afgesweer het, wat ‘n rampspoedige periode van mislukking en hoë druipsyfers onder swart leerlinge ingelui het. Deel van die ontwikkeling van Afrikatale het behels die sogenaamde “Radio Bantoesenders” van die ou SAUK wat gewilde programme in plaaslike tale uitgesaai het. Onder apartheid is die meeste van hierdie tale insgelyks gepromoveer tot televisietale. Aan die einde van apartheid was daar slegs ses inheemse Afrikatale, Afrikaans uitgesonder, wat op televisie gebruik is, waarvan vier in Suid-Afrika.
Twee van die beste aanwysers van mense se welvaart is die kindersterftesyfer en die gemiddelde lewensverwagting van ‘n bevolking. Die ou Sowjet-Unie het fiktiewe ekonomiese statistiek gepubliseer ten einde die illusie van welvaart te skep, maar in die laaste dekades van kommunisme het die kindersterftesyfer begin styg en die gemiddelde lewensverwagting begin daal, wat dit duidelik gemaak het dat toestande besig was om te versleg. Net so kan geen mate van propaganda oor die Suid-Afrikaanse verlede ontken dat die kindersterftesyfer onder swartmense tydens apartheid dramaties afgeneem het nie. Volgens statistieke wat ek onlangs raakgeloop het, het dit op die Witwatersrand, byvoorbeeld, vanaf 1949 tot 1961 gedaal van 280 per duisend tot 62 per duisend, ‘n duidelike verbetering. Weer eens volgens Hermann Giliomee, was die lewensverwagting van swart Suid-Afrikaners in die laaste dekade van apartheid ongeveer 68 jaar, wat goed vergelyk het met vele Westerse lande, en ver bokant die meeste lande in Afrika en Suid-Amerika verkeer het. Sedertdien het VIGS natuurlik hierdie syfer laat daal.
Die Palestynse ambassadeur in Suid-Afrika het onlangs beweer dat alles wat hy oor apartheid hoor, klink soos die paradys, vergeleke met die situasie van die Palestyne. ‘n Tuisland soos die Transkei wat benewens ‘n nominale onafhanklikheid, regstreekse begrotingshulp van die sentrale regering ontvang het, asook landbouhulp, opleidingsprogramme, ens., sou vir vele volke ter wêreld, waarby hedendaagse Afrikaners ingesluit kan word, iets van ‘n utopie verteenwoordig. Die voormalige Transkei was veel groter as menige land in Wes-Europa met ‘n veel kleiner bevolking; boonop beskik dit oor vrugbare grond, goeie reënval en ‘n natuurskoon wat dit ‘n potensiële toeristeparadys maak. Hierdie vorm van etniese outonomie waarna vele van die staatlose volke op aarde smag, is egter binne die verwronge denke van anti-apartheid beskryf as die ekwivalent van nazisme en volksmoord. Die tuislandontwikkelingskorporasies het insgelyks miljarde rande, in vandag se terme, bestee aan landelike ontwikkeling, opleiding, infrastruktuur, en in vele tuislande swart ondernemers en sakemanne gevestig wat vandag toe nog hul ondernemings bedryf.
Weliswaar was swartmense onder apartheid tweedeklasburgers. Die swart Amerikaanse ekonoom Thomas Sowell skryf egter iewers dat dit beter is om ‘n tweedeklasburger in ‘n land met wet en orde, asook min of meer goeie administrasie, te wees, as om deur te gaan vir ‘n eersteklasburger in ‘n land waar daar verval, korrupsie en wanorde heers. Swartmense uit vele buurlande van Suid-Afrika het tydens die sogenaamde apartheidsjare dieselfde afleiding gemaak, en met hulle voete gestem vir apartheid en teen die tirannie van uhuru in hul eie lande. Onder apartheid moes Suid-Afrika probeer om immigrasie na die land te keer, terwyl Oos-Duitsers so desperaat was om uit hul werkersparadys te ontsnap dat hul regering dit goedgedink het om ‘n betonmuur met gewapende wagte tussen hulle en hul taalgenote in Wes-Duitsland op te rig. Die kontras kan nie groter wees nie, en sê iets aangaande die werklike aard van apartheid en kommunisme. Indiër-Suid-Afrikaners, wat ook nie eiendom in sekere gebiede kon besit nie, het dit reggekry om dieselfde opvoedkundige en lewenstandaard as blankes te bereik onder apartheid. Dit toon aan in welke mate die beperkings op mense om hul eie welvaart te verbeter onder apartheid eintlik veel minder was as wat die meeste mense sou wou toegee.
Onder apartheid was slegs 7% van werkkategorieë onderworpe aan werkreservering, hoofsaaklik in die mynboubedryf, iets wat terug te voer is na die 1922-staking toe die SAKP dit óók voorgestaan het. Onder die huidige regstellende aksie is 100% van arbeidskategorieë onderworpe aan rassekwotas, wat aantoon dat die ingryping in die arbeidsmark tans veel radikaler en omvattender is as onder apartheid.
Die toestand van die openbare gesondheidsektor was veel beter as nou, en ‘n hospitaal soos Baragwanath in Soweto het ‘n veel beter diens aan sy pasiënte gelewer as tans.

Suid-Afrika gaan tans deur ‘n hele aantal radikale veranderinge wat sommige al as ‘n revolusie bestempel het. In enige so ‘n situasie is daar ‘n revolusionêre voorhoede wat poog om die bates van die vorige elite vir homself op te eis of te konfiskeer, ten einde sigself as die nuwe élite te vestig. Die huidige elite het dus ‘n materiële belang daarby om die skuldideologie in stand te hou.

Tydens ‘n onlangse besoek aan Kuba, het die Minister van Buitelandse Sake, mev. Nskosasana Dhlamini-Zuma, haar as volg uitgelaat oor kritiek op Kuba se swak menseregterekord en gebrek aan veelpartydemokrasie: “Wat is belangriker? Dat mense stemreg het, of dat hulle beter lewensgehalte behoort te hê?” Uit die mond van ‘n ANC-minister vind ons dus die volmaakte regverdiging vir apartheid.

As iemand wat nooit vir die NP gestem het, of ‘n ondersteuner van apartheid was nie, is dit miskien maklik vir my om te praat. Ek is egter van mening dat selfs ondersteuners van apartheid, gegewe die verlede van relatiewe voorspoed, ontwikkeling, asook oordrag van rykdom vanaf blankes na swartmense, kwalik rede het om aan ‘n oordrewe skuldkompleks te ly. Selfs Minister Dhlamini-Zuma stem hiermee saam.

Swak diens en banier eindig in die hof

Die selfoondiensverskaffer Cell C, wat ‘n kliënt met ‘n swak kredietrekort opgesaal het, het die hof genader daaroor.

‘n Banier wat na Cell C verwys as die mees nuttelose diensverskaffer in Suid-Afrika is glo “lasterlik en daarom onregmatig”, het die hooggeregshof in Johannesburg Woensdag gehoor.

Christopher Whittcuut, Cell C se regsverteenwoordiger, het dié redes aangevoer dat hul voormalige kliënt, George Prokas nie die banier wat Vrydag by die WorldWear-winkelsentrum op die hoek van Beyers Nauderylaan en Wilsonstraat in Fairland opgerig is, mag vertoon nie.

Die banier het gelui: “Die mees nuttelose diensverskaffer in SA – Cell C Sandton City. Cell C se Riaan van Rooyen, ‘franchisebestuurder’ 084-XXX-XXXX sê sy naamlose ‘uitvoerende hoof’ weier om die kliënt by te staan!!”.

Die hof het gehoor dat daar in 2013 ‘n dispuut tussen Prokas en Cell C ontstaan het nadat hy ŉ selfoonkontrak vir sy seun uitgeneem het. Die foon se toegekende nommer het egter aan ŉ ander persoon behoort en is deur die persoon gebruik. Dié persoon het ŉ rekening van nagenoeg R5 000 gehad. Prokas het die debietorder vir die foon in Oktober verlede jaar gekanselleer.

Prokas het vroeg in 2014 ‘n motor probeer koop waarna hy verneem dat hy as ŉ slegte skuldenaar gelys is weens die R5 000 wat nie betaal is nie. Hy het Cell C genader om die situasie te probeer oplos maar teen einde Oktober was daar nog geen vordering nie.

Prokas het e-posse aan Cell C gestuur waarin hy aangedui het dat hy die banier gaan oprig indien sy klagtes nie hanteer word nie. Prokas het R61 200 betaal om die banier te laat maak en op te rig.

Die banier is oor die naweek geskend en lui nou: “Die mees bruikbare diensverskaffer in SA soos ervaar via Cell C Sandton City. Ons is lief vir Cell C.”

Whittcutt het gesê hoewel die banier se bewoording verander is, dit steeds daar hang. “Hy wil dit weer opsit soos wat dit oorspronklik was, sonder mnr Van Rooyen [die franchisebestuurder] se besonderhede. Indien die interdik nie toegestaan word nie, is dit presies wat hy gaan doen.”

Uitspraak word na verwagting Donderdag gelewer.

IMF dreig Zim oor skuld

Die Internasionale Monetêre Fonds het Zimbabwe dringend versoek om samesprekings met sy krediteure te voer om sy voorslepende skuldagterstand te probeer uitwis.

Die IMF is in die land om toe te sien dat die land sy ooreengekome ekonomiese hervormings uitgevoer het wat kan lei tot konsessies vir die terugbetaling van skuld.

In 2012 het die IMF egter Guinee se skuld afgeskryf. Harry Snoek, die IMF-verteenwoordiger het dié stap toe verwelkom vir die land wat besonder ryk is aan bauxite, goud, diamante en ystererts.

Die salarisrekening vir Zimbabwe se staatsamptenare is ‘n verleentheid en onvolhoubaar, het die Zimbabwiese minister van finansies Patrick Chinamasa toegegee na kritiek van die IMF.

Meer as ‘n driekwart van Zimbabwe se inkomste gaan aan die betaling van die salarisse van die meer as 250.000 staatsamptenare.

Die land se skuld het tot sowat R70 miljard toegeneem, wat dit moeilik maak om nuwe krediet te bekom.

Die yslike salarisrekening beteken dat Zimbabwe nie skuld kan afbetaal of die openbare infrastruktuur soos paaie, skole en hospitale kan onderhou nie.

“Ek is skaam dat ons salarisrekening ongeveer 76% is van die inkomste wat ons ontvang. Dit is nie goed nie, dit is nie volhoubaar nie,” het Patrick Chinamasa gesê aan sakeleiers.

President Robert Mugabe het salarisse vir staatsamptenare met 14% verhoog na beloftes wat hy gemaak het in die aanloop tot verlede jaar se verkiesing.

Die minister het egter daarop gewys dat die IFC (International Finance Corporation) se lenings aan die privaatsektor wel terugbetaal word.

“Die privaatsektor is nie onder sanksies geplaas nie, so ek verstaan nie hoekom die IFC (deel van die Wêreldbank) nie kan help nie. Is dit ‘n strafmaatreël?

“Die IMF se verhouding met Zimbabwe moet een van geregtelike bestuurder en skuldeiser wees, nie dié van ‘n likwidateur nie. Die IMF moet nie toekyk hoe Zimbabwe ineenstort nie.”

Dominique Fanezzi het gesê die IMF is nie begaan oor die privaatsektor nie.

“Die IMF kan nie ondersteuning bied aan die privaatsektor nie. Ons leen aan regerings en sentrale banke. Ons is nie ‘n bank nie,” het hy gesê.

Fanezzi het dit duidelik gestel dat Zimbabwe se skuld aan lande in Europa, Amerika en China, nie afgeskryf sal word nie.

Industriële lande het egter in 2005 ‘n groot deel van Irak se skuld aan hulle verskuldig gekanselleer op aandrang van die VSA.

Irak het $40 miljard aan die Parys-klub, ‘n informele groepering van hoofsaaklik Westerse lande, geskuld. Die som het sowat ‘n derde van Irak se buitelandse skuld verteenwoordig. Die Parys-klub het uiteindelik 80 persent van die skuld aan al sy lede afgeskyf.

Volgens die Amerikaners moes Irak “gehelp” word want die skuld is “onder ‘n wrede diktatuur” aangegaan en “Irak verdien ‘n nuwe begin”.

In reaksie hierop het die Wêreldbank se President Wolfensohn toegegee dat skuldverligting vir Irak kan lei tot skuldverligting vir talle ander arm lande.

Prof Jeffrey Sachs van Columbia Universiteit, het vroeër gesê dit is “gewetenloos” vir die Parys-klub om groot bedrae skuld vir Irak af te skryf sonder die uitbreiding van die dieselfde verligting aan lande soos Nigerië, ‘n “ontluikende demokrasie” met baie skuld.

Baie van Nigerië se skuld is ook “onder diktatorskappe” aangegaan, terwyl ‘n groot deel van die bevolking in armoede leef.

Sachs het Afrika-lande aangemoedig om te weier om hul skuld af te betaal, as skuldeiserlande nie die skuld wil kanselleer nie. Sachs, is ‘n spesiale raadgewer van die VN se sekretaris-generaal oor Milleniumdoelwitte.

Suid-Afrika se semistaatsinstellings bereik maksimumskuldvlakke

Net soos in die Oekraïne en vele ander lande, was een van die oogmerke van die revolusionêre beweging in Suid-Afrika nog altyd om staatsbates te stroop of, altenatiewelik, om hulle gratis tydens “privatisering” te bekom. Die sakekoerant Business Day berig dat die lenings van semistaatsinstellings nou min of meer die maksimum getref het op ‘n totaal van R466 miljard.

Die staat kan nie verder sulke lenings waarborg sonder om sy eie kredietgradering in die gedrang te bring nie. Die staat self skuld reeds R1,4 triljoen rand, wat dus die totale skuldlas op naby aan R2 triljoen te staan bring.

Volgens ‘n tesourie-amptenaar sluit die R466 miljard nie verdere waarborge in wat die regering aan Eskom sal moet verskaf as deel van sy nuwe “befondsingspakket” wat vroeër vandeesweek deur die Tesourie aangekondig is nie. Daardie besonderhede sal eers aanstaande maand bekendgemaak word as die mediumtermynbegrotingsbeleid in die parlement ter tafel gelê word.

Met die groot salarisse en vermorsing wat semistaatsinstellings kenmerk, is die verhouding tussen hul inkomste en skuldvlakke besig om te versleg. Hulle “vreet” aanmekaar kontant en sal daarom nog fondse of waarborge van die staat benodig. Daar word beraam dat die inkomstemarge van staatsbeheerde maatskappye vanaf 3,3% in 2013-14 tot 1% in 2015-16 gaan daal. Die verhouding van hul skuldlas tot inkomste sal na verwagting oor dieselfde periode styg vanaf 69,4% tot 73%.

Terwyl die Suid-Afrikaanse Lugdiens onder die Nasionale Party-bewind altyd ‘n wins gewys het en deur amptenare met middelklassalarisse bestuur is, het die salarisse van ANC-kaders wat sedertdien na dié maatskappy ontplooi is die hoogte ingeskiet en maak SAL of SAA soos dit deesdae eentalig op Engels bekendstaan, verliese van miljarde rande.

Min of meer die helfte van die semistaatsinstellings, waaronder die Suid-Afrikaanse Lugdiens, South African Express en die Suid-Afrikaanse Poskantoor is, soos ‘n Tesourie-amptenaar dit gestel het, “in die rooi”. Ook die Sentrale Energiefonds is blykbaar daarheen op pad.

Die meeste semistaatsinstellings het slegs 60% van hul prestasiedoelwitte oor die afgelope jaar behaal, terwyl die orgie van besteding deur hoë amptenare met vet salarisse en duur Duitse motors toeneem.

In Junie vanjaar het die verkope van Mercedes-Benz, die weeldemotorvervaardiger, in Suid-Afrika met 30% toegeneem, wat ‘n aanduiding is van waarheen sommige fondse gekanaliseer word.

Volgens die tesourie beskik staatsondernemings oor inkomste van R260 miljard per jaar, vergeleke met die staat se belastinginkomste van R810 miljard. Daarteenoor beskik hulle oor rentedraende skuld van R467 miljard teenoor die staat se totale skuld van R1,4 triljoen. Besteding aan infrastruktuur deur semistaatsinstellings beloop R110 miljard teenoor die staat se R104 miljard. Hul totale batewaarde is ongeveer R1 triljoen maar die netto batewaarde is slegs R374 miljard, wat beteken dat die sektor in sy geheel tegnies bankrot is.

Die opbrengs op kapitaal in dié maatskappye is naby aan nul of negatief, wat die druk op die staat om hulle te privatiseer, laat toeneem.

Tydens privatisering kan verwag word dat die oligarge wat reeds die groot maatskappye in Suid-Afrika se privaatsektor beheer, asook buitelanders, die staatsmaatskappye teen ‘n appel en ‘n eie sal bekom. Van die mynmaatskappye wat byvoorbeeld steenkool aan Eskom voorsien, of “konsultante” vanuit Brittanje wat dienste aan die staatsondernemings verskaf, is reeds besig om hulle te melk en sodoende miljarde te verdien waarvoor die belastingbetaler uiteindelik sal moet vergoed.

Gedurende die twintigste eeu het die grootste deel van Afrikaners hul afgesloof om dié staatsondernemings op te bou, wat in 1994 tydens die revolusie aan die ANC en SAKP oorhandig is.

Handelsooreenkoms tussen EU en Oekraïne drup van ironie

Alhoewel die ondertekening van ‘n handelsooreenkoms tussen die EU en die Oekraïne as ‘n oorwinning bestempel sal word, is die ironie daarvan dat dit sonder die omverwerping van die vorige regering beter sou geslaag het.

Die wettig verkose president Janoekowitsj wat in Februarie vanjaar deur ‘n staatsgreep verwyder is, het nie die EU-ooreenkoms hoegenaamd uitgesluit nie. Hy het net beswaar gemaak teen die EU se aandrang dat Rusland nie moet deelneem nie.

Dit moes gedoen word sodat die Oekraïne ten minste ‘n paar van sy energiesubsidies kon behou en nie sy status as begunstigde van uitvoere na Rusland – ‘n groot koper van Oekraïense produkte – prysgee nie.

Nou is Rusland pens en pootjies deel van die ooreenkoms en albei voordele verlore.

Janoekowitsj wou eintlik met beide Oos en Wes saamwerk tot voordeel van sy land wat geografies veral goed geplaas is as ‘n poort tussen die twee.

Die Oekraïne word aan die gang gehou deur Russiese subsidies, wat huur vir die Swart See-vlootbasis 20 jaar vooruit ingesluit het.

Rusland se legitieme bekommernis is dat al sy beleggings in die Oekraïne deur bankrotskap opgevreet sal word met die Weste wat Kiëf onder lenings sal toegooi en dan op gewone manier eise begin stel oor die oorhandiging van bates wat eintlik aan Rusland behoort.

Een vreemde voorbeeld van so ‘n lening is die GMO-saadklousule in die eerste “hulpleningspakket” aan die post-staatsgreepregering, ‘n baie eienaardige topprioriteit vir die EU-blok om Monsanto se belang skielik voorop te stel. Dit sou die Oekraïne se landbou vir die Monsantomonopolie oopstel met die staatsgreep, terwyl energie ‘n veel groter prioriteit vir die EU, Kiëf en Rusland is.

Dit is egter voorgehou as ‘n manier om Georgië, nog ‘n pro-Amerikaanse gasheer, se landboustatus af te takel.

Sanksies deur die EU help nie met die gewildheid van leiers van die EU nie. Hollande is gebrande Franse roosterbrood. Die Britte se “wêreldmag”-geskenkpapier is minder mooi sonder Skotland en ons sien ‘n groeiende verset teen Merkel, die soort waar haar verwydering as die enigste oplossing vir haar gekke optrede bespreek word.

Die woede is nie net oor die ekonomiese ramp wat dreig na al die harde werk deur Duitse maatskappye om die sterkste ekonomie in Europa te bou nie, maar ook NAVO se spierbultery teen Rusland – blykbaar alleen tot voordeel van LockheedMartin – wat nog ‘n groter ramp sal skep.

Die yslike agterstallige bedrae skuld wat Kiëf vir gas moet opdok, sal dus nie verdwyn nie want Kiëf kon nie hul etniese uitwissing van Russe tot ‘n volskaalse oorlog uitbrei nie en het trouens ‘n groot pakslae gekry in die Donbass.

Die afskiet van MH17, die dood van honderde Nederlanders en ‘n gevingerwys na Rusland sonder enige bewyse het ook nie gehelp om Wêreldoorlog III te loods nie.

Wanneer die Oekraïne se skuld die 60%-merk oorsteek, kan Rusland ‘n opsie uitoefen wat sy $2 miljard-lening betref. Dit lyk asof dit teen jaareinde op 66% sal staan. Dus hou Moskou die bankrotskapkaart teen Kiëf wat ‘n yslike verlies vir die EU se banke sal beteken.

Al wat die EU en die Kiëf-junta sover gewen het is dus onbenullige burokratiese inkgevegte, terwyl hulle hul IMF-lening weggesmyt het in ‘n dom, tevergeefse poging om die Oos-Oekraïne etnies te suiwer.

ANC-Jeugliga het geen voorneme of skuld te betaal nie

ancyl — Die stem van die Jeugliga is stil

Die African National Congress se Jeugliga het Maandag geen voorneme gehad om sy skuld van meer as R15 miljoen te delg om ‘n finale bevel van likwidasie te vermy nie.

In plaas daarvan, het sy prokureurs in die Suid-Gautengse Hooggeregshof verklaar dat dit nie ‘n maatskappy is nie en dus nie gelikwideer kan word nie.

Argumente in die saak is uitgestel tot Woensdag.

Die Jeugliga is onder voorlopige likwidasie geplaas nadat Z2 Presentation aansoek gedoen het vir sy likwidasie.

ANCYL het versuim om R15 miljoen vir dienste wat verband hou met sy nasionale konferensie in Bloemfontein in 2008 te betaal.

Ander krediteure het na vore gekom nadat die saak vir die eerste keer verlede jaar gehoor is in Junie, insluitend Palanquin Hospitality Management.

Die liga sou na verwagting die skuld vereffen nadat dit hulle skenkings van simpatiseerders vroeër vanjaar gevra het.

In die afwesigheid van die liga as ‘n wettige entiteit, sal die ANC die Mei 7 algemene verkiesing in die gesig staar sonder ‘n volle kontingent van betroubare voetsoldate om veldtogte te voer op grondvlak, veral onder jong swartes.

Ten minste 2 miljoen jong mense sal vir die eerste keer hierdie jaar stem, ‘n beduidende blok kiesers tussen die ouderdomme van 18 en 39 jaar wat geregistreer is om te stem.

Hoewel die liga se vennote in die Progressive Youth Alliance, die Jong Kommunistiese Liga en die Suid-Afrikaanse Studente Congress, nog beskikbaar is om jong mense te werf in die guns van die ANC, het hierdie organisasies voorheen ‘n mindere rol in die ANC se verkiesingsveldtogte gespeel.

In die 2009-verkiesing, het die liga onder sy destydse leier, Julius Malema, die ANC se verkiesingsboodskap in ‘n taal en op ‘n wyse aangebied wat maklik verstaanbaar was vir jong swartes.

Hulle het met groot sukses steunwerwing in nagklubs en ander swart vermaakplekke gedoen.

Malema, wat intussen uit die ANC geskors is, sal aan die verkiesings met sy nuwe party deelneem, die ekonomiese vryheidsvegters of EFF.

Die ANC se sekretaris-generaal Gwede Mantashe het aan die hof gesê in ‘n beëdigde verklaring dat selfs indien die likwidasie-aansoek slaag, die liga geen bates het wat verkoop kan word om die skuld af te betaal nie.

Maandag, het die regsgeleerde vir die jeugliga , John Peter SC , aangevoer dat die hof die liga behandel het as ‘n maatskappy wat vir wins bestaan in sy voorlopige likwidasiebevel, terwyl dit nie die geval is nie.

Moody’s sê kredietamnestie gaan banke knou

Indien die regering voortgaan met ’n “kredietamnestie” sal Suid-Afrikaanse banke se kredietwaardigheid ly, het Moody’s Investors Service gesê.

Die kabinet het verlede week ’n aanbeveling goedgekeur om inligting oor skuld wat eens agterstallig was, maar nou afbetaal is, van die kredietopgawes van 1,6 miljoen verbruikers te verwyder.

Die stap sal dit vir banke moeiliker maak om risiko by potensiële leners te bepaal, en ook bestaande kliënte ontmoedig om hul skuld terug te betaal, het Moody’s in ’n verslag gesê.

Alberto Barbachano, ’n ontleder van Moody’s in Madrid, sê die groep meen dit sal die gehalte van data van kredietburo’s ondermyn. “Die verwydering van slegte kredietinligting van openbare opgawes is negatief” vir banke, sê hy.

Die kabinet het verlede maand gesê die amnestie sal dit vir verbruikers makliker maak om toegang tot krediet te bekom. – Bloomberg

Russel Botman oor skuld en hoop

Ons leef in ‘n tyd waarin bevrydingsteoloë vergoed word vir die meesal nadelige gevolge wat hulle politieke dade het. Aan Desmond Tutu is onlangs die Templeton-prys ter waarde van $1.7 miljoen toegeken. Die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), Russel Botman, het pas die Abraham Kuyper-prys vir uitnemendheid in gereformeerde teologie en openbare lewe aan die Princetonse teologiese seminarium ontvang.

Die Kuyper-prysgeld is ‘n vulletjie in vergelyking met wat Tutu in sy sak steek, maar die simboliek is nie minder betreurenswaardig nie. Die Suid-Afrikaanse bevrydingsteoloog, Charles Villa-Vicencio, het die Kuyper-prys in 2005 ontvang en die Amerikaanse swartmag-aktivis, Andrew Young, in 2003. Op die US-webwerf word Botman geloof met onder andere ‘n aanhaling van Martin Luther King jr, die swartmag-aktivis wat weens blatante plagiaat ‘n doktorsgraad ontvang het. Dit is duidelik in watter geselskap Botman hom bevind. Dít is die mens wat na inperkings as UDF/ANC-aktivis in 2007 as US-rektor aangestel en in 2012 vir nog vyf jaar heraangestel is.

Die Boston-bomontploffing het op 15 April verwoesting gesaai. Botman het op 18 April sy rede in Princeton, glad nie ver van Boston af nie, gelewer. Op 25 April het Die Burger (p 17) die teks van Botman se toespraak gepubliseer, met nie ‘n woord oor die bomontploffing nie. Dit herinner sekerlik te veel aan die ANC se verlede, wat in die geweldskultuur van die hede voortgesit word.

Toe op die US-webwerf aangekondig is dat Botman die Kuyper-prys gaan ontvang, het hy hom as ‘n African beskryf en heel onbeskeie gereken dat sy “multi-dimensional leadership” bekroon word. Hy is immers in sowel die politiek as die akademie betrokke, met die klem op eersgenoemde. Daarom verklaar hy dat dit vir ‘n universiteit nie net om (akademiese) uitnemendheid gaan nie, maar ook (in die US se geval, veral) om (politieke) relevansie.

ANC-gedienstigheid maak deure vir die US oop. Nadat Jakes Gerwel vroeër vanjaar oorlede is, het Botman vertel hoe hy dit geniet het toe die kommunis, Gerwel, die marxis, Antonio Gramsci, in ‘n direksievergadering aangehaal het. Botman se transformasiestrategie is musiek in die ore van die plaaslike hoofkommunis en minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, wat daarvoor bekend is dat hy universiteite met die terughouding of vermindering van staatsubsidies afdreig as hulle nie maak soos hy voorskryf nie. Botman noem nooit akademiese kernbeginsels soos universitêre outonomie, akademiese vryheid en ideologiese neutraliteit (in die sin dat enige ideologie op die kampus geduld word) nie. Dit is vir Botman voldoende as hy die US ideologies aan die sorg van die ANC toevertrou.

As rektor het Gerwel, met die hartlike samewerking van sy visie-rektor, Jaap Durand, die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) van ‘n tweetalige maar oorwegend Afrikaanse inrigting spesifiek vir bruin studente tot ‘n eentalige Engelse inrigting vir hoofsaaklik swart studente getransformeer. Daarby het Gerwel en Durand die UWK tot die tuiste van linkse, spesifiek ANC-, politiek verklaar. Dit het Gerwel met staatsgeld afkomstig van die “apartheidsregime” gedoen. Daarvoor is Gerwel in sy persoonlike hoedanigheid deur die ANC en Naspers met hoogs lonende poste vergoed. Hieruit spreek daar myns insiens nie net ‘n anti-akademiese gesindheid nie, maar ook ‘n onetiese ingesteldheid. Kader Asmal het as minister van onderwys sonder omhaal van woorde gesê dat hy die UWK en die Universiteit Fort Hare vergoed vir die pro-ANC-rol wat hulle gespeel het, gevolglik het hy hulle nie belas met sy (sotlike) beleid waarvolgens universiteite en technikons moet saamsmelt nie.

Botman se beleid van totale transformasie het die UWK, waar hy student en dosent was, as model. Hiervolgens sal die blanke teenwoordigheid op die US-kampus myns insiens tot die demografiese minimum afgeskaal en Afrikaans as onderrig- en administratiewe taal mettertyd afgeskaf word. Na sy ampstermyn as rektor sal Botman sekerlik soortgelyke persoonlike vergoeding as Gerwel van die ANC en sy meelopers verwag.

In die jongste uitgawe van die alumnitydskrif Matieland (somer 2012/2013) is daar ‘n foto (p 8-9) wat die fotograaf Anton Jordaan in opdrag van die US in 2012 van Matiestudente geneem het. Dit vul glo die hele muur van die AmaMaties-gebou (let op die Afronaam). In sy kommentaar spreek Botman sy ontevredenheid oor die foto uit; daar is te veel wittes en te min swartes. Botman kan klaarblyklik nie suiwer akademies na ‘n student kyk nie. Hy sit altyd sy ras- of kleurbril op: “Oor vier jaar [dus wanneer sy huidige termyn as rektor verstryk] wil ons nog meer divers wees” (p 9). Botman se transformasiebeleid word deur die US-studenteraad gesteun. Eintlik wil hulle vinniger “vordering” hê. Daardie uitgawe van Matieland het my finaal moed vir die US as respektabele akademiese inrigting laat opgee.

Botman se Kuyper-toespraak word in die koerant onder die opskrif, “Ons skuld die jeug hoop”, aangebied. “Skuld” en “hoop” is woorde wat telkens deur die bevrydingsteoloog Botman gebruik word. Die wittes het skuld en diegene wat deur die wittes veronreg of agtergestel is, moet hoop gegee word. Heel aan die begin word in swart druk na die Soweto-opstand in 1976 verwys. In ANC-geledere word dit as ‘n spontane opstand deur skoolkinders teen Afrikaans voorgestel. In werklikheid was dit fyn georkestreerde onrusstoking deur volwassenes wat die propagandavoordeel wat die PAC met Sharpeville behaal het, wou uitwis. Dit is waarom die pers vooraf ingelig en verderflike berigte en foto’s wêreldwyd versprei is.

Afrika word deur die Afro-optimis Botman as een van die snelgroeiendste streke voorgestel. Hy noem nie die lae basis vanwaar daardie groei gemeet word nie. Daar is diegene wat droom van ‘n beter, ryker en gelukkiger lewe vir Afrikane, maar Botman wil nie net materiële welvaart vir hulle hê nie. Globalisering bedreig na bewering die morele welstand van die mensdom en armes word glo deur globalisering uitgesluit en gemarginaliseer. In hierdie proses is dit die rykes wat oorleef en selfsugtige indiwidualisme wat floreer. Botman bepleit solidariteit; ongetwyfeld van die nie-wit, nie-Westerse elemente.

Die 1976-opstand is volgens Botman deur die jeug onderneem en teen onderdrukking en ongeregtigheid gemik. By die na-geskiedenis hiervan sluit Botman die Belhar-belydenis en die Kairos-dokument in. Laasgenoemde het tot gevolg gehad dat enige geweldadige gedrag deur die “bevryders” goedgepraat en enige teenoptrede deur die “apartheidsregime” verdoem is. Botma het ‘n aandeel aan sowel Belhar as Kairos gehad. Hy klop homself op die skouer: “Ons [het] namens die moedelose jeug van ons land gedroom, gehoop en opgetree.” Vorentoe moet ons “eties en hoopvol” leef.

Dit is nie meriete of ander kwalitatiewe oorwegings wat vir Botman as spoorslag vir die toekoms dien nie, maar die demografie. Hy waarsku teen ekstreme regse en fanatiese linkse groepe. Hy onderskei tussen groei en ontwikkeling. Ek lei af dat groei deur die ontwikkeldes bewerkstellig word en dat hulle moet sorg vir ontwikkeling by die onderontwikkeldes. Dit werk myns insiens soos ubuntu: die een groep gee (na eie inspanning) en die ander groep ontvang (dikwels/meesal sonder teenprestasie). In die retoriek oor versoening doen ‘n soortgelyke situasie hom voor: die een groep moet met versoeningsgebare vorendag kom, terwyl die ander groep onophoudelik verwyte mag slinger.

Ontwikkeling sluit in “om in … ander se behoeftes en begeertes te voorsien.” Let op Botman se opportunistiese insluiting van nie-lewensnoodsaaklike begeertes. Dit gee stukrag aan swartes wat sonder meer begeer en selfs eis wat die wittes het. Botman noem dit “etiese verantwoordelikheid”, terwyl daar myns insiens heelwat in sy standpunt is wat eties onverantwoordelik is. Sy standpunt is ongetwyfeld sosialisties en kan dikwels kwalik van kommunisme onderskei word.

Dan haal Botman kerkleiers aan wat in 1995 in Kitwe besluit het dat dit tyd is om “ons mense se drome van maatskaplike gelykheid, politieke vryheid en ekonomiese geregtigheid” ‘n werklikheid te maak. Botman: “Tensy ons die bande van ons menswees erken, gaan ons ‘n toekoms van toenemende marginalisering en ongelykheid tegemoet.” Pleks van op industrialisasie en indiwidualisme te konsentreer, moet ons glo eerder onthou dat alle mense “ekonomiese geregtigheid verdien.” Verdien?

Hierna pas Botman sy geringskatting van presterende indiwidue en groepe op die universiteitswese toe. “Universiteite moenie net [akademiese] uitnemendheid najaag nie, maar ook [politieke] relevansie. Deur hul kundigheid tot voordeel van die samelewing te gebruik, kan universiteite die wêreld ‘n beter plek help maak.” Dit is daardie relevansie wat onderliggend aan Botman se transformasiemanie is. Dit weeg so swaar dat akademiese gehalte by studentetoelating en by die aanstelling en bevordering van personeel opgeoffer word.

In die ou Suid-Afrika het universiteite twee funksies gehad, naamlik onderrig en navorsing. In die nuwe Suid-Afrika het gemeenskapsdiens as ‘n derde funksie bygekom; dermate dat dit onderrig en navorsing nie net deursuur nie, maar ondergrawe en aan bande lê. In werklikheid is gemeenskapsdiens die verpligting van die staat. Aanvullende hulp word tradisioneel deur vrywilligers verleen, wat hulle dikwels in ondernemings sonder winsbejag organiseer.

‘n Ware akademikus behoort geen beginselbeswaar teen ‘n universiteit te hê wat hom by sy onderrig- en navorsingfunksie bepaal nie. Nie een van die twee hoef sosiaal relevant te wees nie. Dit mag maar suiwer om die kultivering en ontwikkeling van die vermoëns van indiwidue gaan. Dit is sulke begaafde indiwidue wat in sommige gevalle positiewe rigting vir hulle groep of selfs die mensdom in sy geheel aandui, maar nie uit hoofde van ‘n verpligting nie. Die sosialistiese Botman dink anders: “Die samelewing behoort van hoëronderwys-instellings te eis dat hulle tot die openbare welstand bydra.”

Ten slotte lei dit Botman na sy gewildste verwyt teen en verdoeming van wittes en spesifiek Afrikaners en die US van weleer: “My eie instelling, die Universiteit Stellenbosch (US), het hierdie uitdaging [‘n gewilde ANC-woord] in die jaar 2000 aanvaar toe hy sy aandeel aan die ongeregtigheid van ons apartheidsverlede erken het, en hom tot regstelling en ontwikkeling verbind het. Dié verbintenis is sedertdien uitgebou tot die US se HOOP-projek, waardeur ons personeel en studente oplossings vir vername maatskaplike uitdagings [!] in Suid-Afrika én die res van Afrika [!] nastreef.”

In die ou Suid-Afrika is die histories beproefde waarheid lank aanvaar dat nie met geweldenaars onderhandel word nie. Toe van hierdie gesonde beginsel afgesien is, het die beloofde politieke magsdeling in algehele magsoorgawe ontaard en daardie seëvierende geweldskultuur word tot op hede voortgesit. Ek wil ‘n soortgelyke onomstootlike akademiese waarheid in die midde laat: ‘n Mens stel nie ‘n aktivis, van watter ideologiese aard ook al, as rektor van ‘n universiteit aan nie.

‘Jammer dat ons leef’

In sy rubriek Wanneer gaan die Afrikaner koers kry? noem Dan Roodt beslis interessanthede wat verdere bespreking verdien. Ek dink nie mens kan hedendaagse Afrikaner politiek verstaan as jy nie die politieke psige van vandag se Afrikaner begryp nie.

Dit is my mening dat die Afrikaner se gebrek aan politieke mobilisasie en die amper algehele onvermoë van Afrikanerleiers om hul volk se verbeelding aan te gryp baie meer kompleks as blote swak leierskap is. Die probleem hou eerder verband met die leierskap se wanbegrip van die oorsake rakende die gebrek aan politieke belangstelling deur Afrikaners.

Heelwat gewag is al gemaak van die konsep “wit skuld” en dat dit dan ‘n verlammende uitwerking op Afrikaners sou hê. Ek wil aanvoer dat “wit skuld” nog nooit by Afrikaners bestaan het nie; nie in die verlede nie en ook nie nou nie. Indien dit wel bestaan, is dit maar ‘n blote simptoom, ‘n blote oppervlakkige uitdrukking van ‘n dieperliggende probleem. Skuld is m.a.w. bloot ‘n manifestasie van ‘n baie sterker en onerkende emosie. Andersyds word “moedeloosheid” onder Afrikaners selfs meer dikwels as skuldgevoelens genoem, maar ook in hierdie geval is daar waarskynlik baie meer aan die werk as wat die oog kan sien. Modeloosheid en Skuld mag albei dieselfde grondoorsaak hê.

Om die Afrikaner se situasie te verstaan, baat dit om daardie pioniersveld in die sosiologie, nl Skaamteteorie te bestudeer. Gaan kyk mens wat die voorste van daardie kenners, Thomas Scheff oor Duitsland ná die eerste wêreldoorlog te se het, dan raak die verklaring vir ons situasie glashelder.

Weereens moet ek Dan Roodt krediet gee dat hy die een is wat die parallel tussen Kemptonpark en die Verdrag van Versailles getrek het. Soos die Duitsers is Afrikaners ná die gewraakte oorgawe akuut en chronies verneder. Hierdie is die sleutel vir ons huidige dilemma. Afrikaners word nie net gedurig bewus gemaak van die “verskriklike sonde” wat ons deur apartheid gepleeg het nie, maar veral deur Naspers word Afrikanerskap en enige vorm van Afrikaner politieke uitdrukking konstant as ‘n vorm van agterlikheid uitgebeeld. Vele Afrikaners neem dit ter harte. Die vernedering is niks anders as skaamte nie. Dit is die sleutel tot ons huidige problematiek en ek kan eerlik nie sien hoe ons enige vordering kan maak as ons nie hierdie dinamika verander nie. Ek wil so ver gaan om te sê dat hierdie begrip die “heilige graal” van Afrikanerbevryding is.

In die skaamte-woede-siklus, raak die slagoffer/onderdrukte kwaad omdat hy gedurig beskaam word. Dit is hierdie woede wat tot Duitse nasionalisme in aanloop tot die tweede wêreldoorlog gelei het. Ongelukkig vir die Duitsers het die bevryding wat uit hul skaamte-woede-siklus gevolg het weer tot ‘n oorwinning teen hulle gelei, maar dit hoef nie vir ons te geld nie. Eintlik het Afrikaners sedert die vernedering van die Anglo-Boereoorlog reeds deur hierdie siklus gegaan en anders as die ná-eerstewêreldoorlogse Duitsers het ons reeds langdurig met sukses die botoon gevoer.

Kom ons kyk meer in diepte na skaamdinamika. Die deeglike studie van Thomas Scheff, Helen Block Lewis en Suzanne Retzinger wys vir ons dat skaamte op een van twee maniere manifesteer: hetsy bedekte skaamte, hetsy openlike skaamte. Bedekte skaamte lei tot woede. Dit is waar die skaamtelyer die skaamte ontken deur dit eerder te laat omsit in woede. Volgens die skaamteteoretici sal sulke woede weer tot oortreding lei wat weer ‘n nuwe vlaag skaamte sal meebring. Trots is die teenpool van skaamte en kan nie herstel word voordat die skaamtesiklus nie verbreek word nie. Hoewel die Skaamteteoretici meen dat woede weer skaamte sal meebring en sodoende die siklus in stand hou, verskil ek daarmee. Ek reken egter dat waar ‘n onderdrukte volk sigself d.m.v. woede van onderdrukking bevry, daadwerklike trots sal volg. Dus die einde van die skaamtesiklus. Thomas Scheff, ‘n jood van Duitse afkoms, het self familie in die holocaust verloor en sou dus beswaarlik erkenning aan die bevrydende effek van woede gee.

Ek kan met sy familiegeskiedenis simpatiseer, maar moet verskil daarmee dat woede alleen verdere skaamte sal meebring. Dis juis langdurige woede ná die Anglo-Boereoorlog, wat tot Afrikanernasionalisme en die uiteindelike trotse totstandkoming van die 1961-republiek gelei het. Toegegee, sekeres sou argumenteer dat daardie nasionalisme tot apartheid (1948) en dus tot ons verdere beskaming sou lei (want volgens die Skaamteteorie kry die oortreder skaam weens sy oortreding). Dit sou dus ‘n argument teen die herontwaking van Afrikanernasionalisme kon wees. Die teenargument hiervoor sou wees dat, in ‘n volkstaat, sou ons nie teen minderhede diskrimineer nie en dus sou daar geen oortreding en dus geen skaamte wees nie.

Myns insiens lei die konstante beskaming waaraan Afrikaners blootgestel word, tans, tot openlike skaamte en in ons geval manifesteer openlike skaamte in verskeie gedragspatrone, waaronder die konstante soeke na versoening met die swart onderdrukker (sg “wit skuld”) tot en met algehele ontrekking van die politiek (sg. “moedeloosheid”). Ek glo die rede waarom die skaamte nooit in woede omsit, soos in ander historiese gevalle nie, is deels die gevolg daarvan dat alle vorme van Afrikanernasionalisme (wat opsigself die noodsaaklike voertuig vir woede is) as agterlik en “beskamingswaardig” voorgehou word. Tweedens word die opbou van woede, die stoom wat volksnasionalisme moet aanspoor, deur gesimuleerde groepsgebonde “konflikte” in die vorm van rugbywedstryde afgelaat.

Versoening met die oortreder (die swart regime) kan wel die skaamsiklus verbreek, maar dan moet dit werklike versoening wees en ek is oortuig daarvan dat die die kloof tussen wit en swart so diep is dat dit nooit bereik sal word nie. Boonop help dit nie die onderdrukte hou aan met sy versoeningspoging vol terwyl die onderdrukker konstant met sy oortreding voortgaan nie. Dit begin ooreenkomste met Stockholmsindroom toon en mag die onderdrukte/slagoffer se poging wees om sy eie trots te herstel uit hoop dat die onderdrukker iewers in die toekoms dalk met hom solidariteit sal toon. Versoening tussen wit en swart is wel kortstondig tydens die 1995-rugbywêreldbeker bereik, maar die diepe strukturele verdelings tussen wit en swart het dit nie-blywend gemaak.

Die werklikheid van skaamte is dat die lyer(s) (beide oortreder en slagoffer) na verlossing daarvan soek. Soos reeds gesê, lei dit onder Afrikaners, onder andere tot ontrekking van enige politieke uitdrukking. (Mens kan hierby toevoeg dat skaamte, binne die ANC, weens die regime se konstante oortreding moontlik bydra tot die groeiende rassehaat teen blankes soos deur Julius Malema versinnebeeld.)

Massabyeenkomste soos die saamtrekke na Angus Buchan se Mighty Men (die naam spreek ook tot skaamlyers) en rugbybyeenkomste bied wel ‘n geleentheid om op alternatiewe maniere trots te probeer herwin. Hierdie geleenthede skep ‘n gevoel van solidariteit en solidariteit herstel die sin van trots. Geen van hierdie geleenthede kan egter die wesenlike probleem van skaamte oplos nie, want nie een van hulle spreek die grondoorsaak, naamlik konstante vernedering in ondergeskiktheid aan ‘n vyandige onderdrukker, aan nie. Hoogstens bied dit tydelike simptomatiese verligting.

Vir Afrikaners om van die 1994-vernedering en die gevolglike aanhoudende beskaming te ontsnap, sal ons die volle skaamte-woede-siklus moet loop en dan op ‘n kritieke oomblik in die woedefase strategies moet optree sodat daadwerklike politieke bevryding verkry kan word. Die bevryding moet dan lei tot die herstel van trots.

Die omvang van ons skaamte is so verreikend dat selfs ons leiers skaam is. Organisasies wat weier om by die bevrydingsideaal betrokke te raak getuig hiervan. Selfs die Vryheidsfront is besmet met hierdie kwaal, soos gesien kan word uit die ontwykende houding wat die organisasie teenoor Afrikanerselfbeskikking het. Die volgende vertelling deur Dan Roodt dui ook hierop:

“Enkele dae gelede sê ‘n prominente lid van die party, dr. Conrad Beyers, egter vir my dat die party eerder sy Afrikanersentriese leuse moet laat vaar en ‘n party ‘vir alle konserwatiewe Suid-Afrikaners, ook swartes, moet word’. Hy is blykbaar skaam vir die ‘rassistiese beeld van die party’ as ‘n beweging vir blanke Afrikaners. Beyers is ‘n dosent aan die multikulturele Universiteit van Pretoria en in ‘n gesprek met ‘n Venda-student het hy ongemaklik begin voel om aan hom die Vryheidsfront Plus se beleid te verduidelik. Kennelik val “selfbeskikking vir Afrikaners in ‘n eie geografiese gebied of volkstaat” net nie mooi op die oor van ‘n Venda-student nie en daarom begin Beyers sterk aan die roeping van sy eie party te twyfel.”

Wanneer ons eie leierskap dus die gevangenes van skaamte is, is ons kans op bevryding amper nul.

Nêrens in Afrikanergeledere word die ideaal van bevryding juis so onbeskaamd verkondig as in PRAAG nie. Dit vertel vir ons geweldig baie van die ideologiese insig en ook die morele krag van Dan Roodt en diegene wat saam met hom werk. In ‘n volgende stuk sal ek meer hieroor sowel as die komende afsterwe van die VF+ skryf, maar laat ons nou eers fokus op Afrikanerbeskaming.

In een van die “demokratiese verkiesings” wat sedert 1994 gevoer is, het die DP ingetap op Afrikaners se begeerte om hul trots deur woede te herstel. Met die “Gatvol”-veldtog het die DP daarin geslaag om die Afrikanerkieser weg te rokkel van sy tradisionele partye. Die DP het die Afrikanerpsige beter verstaan as die “met die ANC versoenende” NP en VF. In Weimar-Duitsland het Adolf Hitler met massale sukses die Duitsers se begeerte om deur woede van skaamte te ontglip gebruik om ‘n politieke wending mee te bring. Die meer onlangse begrafnis van Eugène Terrreblanche het vir ons gewys dat Afrikaners meer as ryp is om deur woede gemobiliseer te word. En tog het ons ook gesien dat Afrikaners volwasse genoeg is om nie met daardie woede onverantwoordelik om te gaan nie. Dit was ‘n baie ordelike en effektiewe uitdrukking van volksnasionalisme.

Blote pogings om Afrikaners tot godsdienstige verootmoediging te roep, sal hulle teruglei tot die versoenende logika van ons geloof en dit sal weer lei tot vrugtelose pogings om met die swarte te versoen. Dit is waarmee Angus Buchan Afrikaners elke keer onskadelik stel. Rugbywedstryde is ‘n kragtige emosionele uitlaatklep, maar vir Afrikanerbevryding is dit skadelik. Die beweging wat Afrikaners uit sy huidige moeras van rigtingloosheid gaan lei, sal nie net Afrikanerselfbeskikking onbeskaamd verkondig nie, maar sal ook vreesloos Afrikanerwoede na die oppervlak probeer bring. Daardie woede sal dan soos op Ventersdorp verantwoordelik bestuur moet word, maar ook konstant lewendig gehou word. Hierdie organisasie sal die moed moet hê om binne die huidige “reënboognasie”-bestel ‘n hoogs kontroversiële en verdelende rol te speel. Dit sal emosionele manifestasies moet bied wat ten minste met die Mighty Men en rugby-uitlaatkleppe moet kan kompeteer, indien totale verplasing daarvan onmoontlik is. Soos op Ventersdorp moet dit die geleentheid bied vir Afrikaners om solidariteit binne ‘n etniese grondslag te beleef. ‘n Werklike gevoel van volksolidariteit sal hieruit vloei. Dit sal manifesteer as volksnasionalisme. Dinamiese volksnasionalisme is die vereiste voertuig vir bevryding.

Dus kan ten slotte gesê word dat deur die Afrikaner konstant in ‘n toestand van openlike skaamte te hou het die regime en die Afrikaanse pers die perfekte manier gevind om die Afrikanervolk uiteindelik tot sy verdwyning te beskaam. Die Mighty Men-fenomeen en georganiseerde sport, veral rugby, lei enige “ongewenste” woede en behoefte aan groepsolidariteit af. Die ET-begrafnis het vir ons gewys dat Afrikanerwoede reg is om verantwoordelik getap te word. Afrikanerleiers se eie skaamte maak dit vir hulle moeilik tot onmoontlik om Afrikaners tot die noodsaaklike woede aan te spoor. Verbeeldingryke leierskap wat nie bang is om die woede verantwoordelik aan te spoor nie en byeenkomste waar groepsolidariteit beleef kan word, sal Naspers en die ANC se houvas op die Afrikaner verbreek. Bevryding sal onvermydelik volg.