Kategorie: Nuus

VSA beweeg om Russiese gasvloei na Europa via Nord Stream te beheer

Te midde van stygende energiepryse, dui onderhandelinge agter die skerms tussen Washington en Moskou op ’n dramatiese verskuiwing in wêreldwye energiepolitiek: die Verenigde State posisioneer homself om as ’n tussenganger op te tree wat Russiese gaslewerings na Europa beheer.

Volgens berigte wat die Wall Street Journal en energie-ontleders aanhaal, beoog die Trump-administrasie om die hervatting van Russiese gasvloei — spesifiek deur Oekraïne en die oorblywende ongeskonde gedeelte van die Nord Stream-pypleiding — op die agenda vir potensiële trilaterale skietstilstandgesprekke te plaas.

Hoewel die Europese Unie daartoe verbind bly om alle Russiese gasinvoere teen die einde van 2027 uit te faseer, neem ernstige voorsieningsdruk toe. Lae Duitse bergingsvlakke, Katarse afleweringsonderbrekings en hewige Asiatiese mededinging vir vloeibare aardgas (LNG) het Europese gaspryse tot sowat €100 per megawatt-uur opgestoot. Energiekonsultant Johannes Benigni merk op dat die heraktivering van Russiese pypleidings pryse tot €30 kan laat daal, hoewel beduidende wetlike en Duitse sertifiseringstruikelblokke steeds bestaan.

Ontleders meen dat Washington se strategie sowel winsgewend as geopolities is. Deur as ’n middelman op te tree en Russiese inkomste na borgrekeninge te kanaliseer, sal Amerikaanse beleggers wins maak terwyl hulle strategiese hefboomkrag oor Moskou verkry. Gevolglik loop Europa die risiko om afhanklik te bly van Russiese gas — terwyl hy in werklikheid beide Rusland en die VSA vir die voorsiening betaal.

Brittanje maak gereed vir dae van duisternis en chaos

Terwyl die staat hom agter geslote deure voorberei op algehele chaos en staatsbeheer, word burgers gewaarsku om te oorleef sonder krag, water of kommunikasie.

Die Britse staat berei die land openlik voor op dae lange duisternis, wateronderbrekings en algehele chaos — en sorg dat slegs sy eie stem oor die luggolwe weerklink die oomblik wat die kragnetwerk tot stilstand kom.

’n Geheimsinnige “Black Sky”-noodplan sluit 100 BBC-personeellede toe in ’n versterkte ondergrondse bunker met genoeg brandstof, kos en water vir minstens drie dae. Hul opdrag is duidelik: saai voorafgeskrewe regeringsbevele oor FM uit die oomblik dat die ligte, internet en selfoonnetwerke finaal ineenstort. Sendtorings is reeds tot oorlopens toe gevul met duisende liters diesel sodat die staat se amptelike boodskap nooit stil word nie.

Generaal sir Roly Walker (gebore 1970) het in Junie 2024 Hoof van die Generale Staf geword ná ‘n lang loopbaan wat die Ierse Wagte (Irish Guards), die Britse SAS, bevel oor die Grenadierwagte (Grenadier Guards) in Afganistan, en Adjunkhoof van Verdediging ingesluit het. Hy staar nou wydverspreide openbare teenkanting in die gesig oor sy dringende oproepe dat die Britse publiek opofferings moet maak. Beeld: BFBS Forces News

Terselfdertyd dwing die “Be Ready”-veldtog elke huishouding om drie dae se gebottelde water, kos, kontant en ’n opwenradio aan te skaf vir oorlewing. Eerste Minister Andy Burnham het die publiek gewaarsku dat onverwagte rampe “blykbaar meer algemeen word” en mense aangespoor om noodvoorrade gereed te hou “om jou deur daardie donker oomblikke te kry.”

Minister van Verdediging Wes Streeting het die waarskuwing verder gevoer deur te verklaar dat Brittanje ’n al hoe gevaarliker wêreld in die gesig staar en skaars 1 000 dae oor het voordat “teenstanders” kan toeslaan — en het geëis dat die nasie gereed moet wees “om te veg en te wen.” Senior weermaghoofde soos genl. Roly Walker, die professionele hoof van die Britse leër, berei die publiek reeds voor op die ergste: burgers moet bereid wees om “opofferings” te maak en vir hul land te sterf.

’n Langdurige kragonderbreking dompel nie net ’n land in duisternis nie. Dit sny die watertoevoer af en laat rioolstelsels vasvries. Hoewel amptenare volhou dat ’n totale ineenstorting van die kragnetwerk nog nooit plaasgevind het nie, onthul hulle nou openlik die presiese meganisme waarmee hulle ‘n ystergreep sal behou wanneer die land tot stilstand kom. Britse owerhede maak solank seker dat slegs die BBC vir sy burgers sal voorskryf wie verantwoordelik gehou sal word wanneer die groot ineenstorting aanbreek.

Pentagon beveel militêre basisse om kos en water op te gaar

WASHINGTON — Die Pentagon wil hê groot Amerikaanse militêre basisse moet hul noodsaaklike bedrywighede kan voortsit wanneer burgerlike krag-, water- en toevoernetwerke uitval. Volgens Fox News Digital maak interne dokumente voorsiening vir minstens 90 dae se bedrywighede sonder hulp van buite. Die Pentagon se openbare aankondiging noem geen tydperk nie.

Die Amerikaanse minister van verdediging, Pete Hegseth, het die program, bekend as FORTRESS America, op 30 September by die Marinekorpsbasis Quantico in Virginië aangekondig. Die program beoog onder meer om groot basisse van onafhanklike kragvoorsiening te voorsien, toevoerkettings te versterk en strategiese reserwes op te bou. Die interne dokumente waaroor Fox News berig het, dek ook water, brandstof en kommunikasie.

Wat geld vir huishoudings?

Die berig oor die 90 dae het aanlyn vrae laat ontstaan oor hoeveel kos en water Amerikaanse huishoudings moet aanhou. Die Pentagon se program handel oor militêre installasies. Die Amerikaanse Federale Noodbestuursagentskap (FEMA) se algemene raad aan huishoudings is om minstens drie dae se niebederfbare kos en sowat 3,8 liter water per persoon per dag vir drinkwater en higiëne aan te hou. Die agentskap beveel ook ’n flits, ekstra batterye en ’n noodhulpkissie aan.

Die Britse regering het op 22 Oktober afsonderlik sy Be Ready-veldtog van stapel gestuur. Dié veldtog moedig huishoudings aan om vir tot drie dae se ontwrigting van noodsaaklike dienste voorbereid te wees, byvoorbeeld wanneer swaar weer krag- of watertoevoer onderbreek.

Derde beskuldigde in moordsaak van Knysna se oud-burgemeester

KNYSNA — ’n Man wat die polisie daarvan verdink dat hy die skote afgevuur het wat Knysna se voormalige burgemeester Aubrey Tsengwa gedood het, het Maandag in die Knysna-landdroshof verskyn. Die 44-jarige is as derde beskuldigde by die saak gevoeg en staan tereg op een aanklag van moord en drie van poging tot moord. Hy bly in aanhouding en sal na verwagting op 10 Desember saam met sy medebeskuldigdes in die hof verskyn.

Die polisie se taakspan vir politieke moorde het die man na Peddie in die Oos-Kaap opgespoor, waar hy Vrydag 6 November in hegtenis geneem is. Die taakspan lei die ondersoek na die skietvoorval van 19 Augustus in Joodsekamp, Knysna.

Tsengwa, wat ten tyde van sy dood raadslid vir wyk 8 was, was die aand op pad huis toe. Volgens die polisie se voorlopige weergawe het ’n man sy motor in Ngxalostraat genader, op die voertuig losgebrand en te voet gevlug. Die polisie is omstreeks 21:20 ontbied. Tsengwa is op die toneel dood verklaar. Al drie ander insittendes het die aanval oorleef.

Ondersoek duur voort

Die twee medebeskuldigdes, Vusumzi Gungu (46) en Thobelani Lakhe (39), is reeds in aanhouding. Die staat het in September die aanklagte teen Lonwabo Faleni, een van die drie mans wat aanvanklik in hegtenis geneem is, voorlopig teruggetrek. By die hofverskyning op 26 Oktober het staatsaanklaer Brandon Smith gesê die staat wag nog op ’n ballistiese verslag en selfoonrekords en -data.

Die nuwe beskuldigde staan ook tereg op ’n aanklag van moord en vyf van poging tot moord in verband met ’n afsonderlike voorval in Mosselbaai. Eric Ntabazalila, Wes-Kaapse woordvoerder van die Nasionale Vervolgingsgesag, het aan TimesLIVE gesê die man sal na verwagting Woensdag 11 November in die Mosselbaai-landdroshof oor dié aanklagte verskyn.

Tsengwa se broer, Thembile, het ná Maandag se hofverskyning aan die media gesê die familie wil weet waarom sy broer vermoor is en wie die opdrag gegee het. Die motief vir die aanval is nog nie in die openbaar bevestig nie.

Gaan DA van koalisies uitgesluit word?

JOHANNESBURG — Suid-Afrika se politieke landskap is besig om ingrypend te verander nadat ActionSA formele koalisiegesprekke met die African National Congress (ANC) begin het. Die doel is om stabiele regerings in verskeie sleutelmetro’s te vorm waar geen enkele party ‘n volstrekte meerderheid behaal het nie.

Die stap dui op ‘n dramatiese beleidsverskuiwing vir ActionSA, wat aanvanklik op ‘n sterk anti-ANC-platform gestig is. Ná die plaaslike regeringsverkiesing in November 2026, waarin verskeie groot ekonomiese sentrums sonder ‘n duidelike meerderheidswenner gelaat is, bevind ActionSA hom nou in die posisie van koningmaker.

Die party se nasionale voorsitter, Michael Beaumont, het bevestig dat ActionSA se afvaardiging reeds ‘n eerste ronde gesprekke met die ANC afgehandel het. Hy het die samesprekings as “produktief en wedersyds respekvol” beskryf.

Die onderhandelinge fokus hoofsaaklik op die politieke dooiepunte in Gauteng se drie grootste metropolitaanse munisipaliteite: Johannesburg, Tshwane en Ekurhuleni.

ActionSA-leier Herman Mashaba het die besluit verdedig teen kritiek dat die party sy oorspronklike beginsels versaak. Hy het verwys na die bestuursreëling in Tshwane, waar ActionSA saam met die ANC en die Economic Freedom Fighters (EFF) gehelp het om dr. Nasiphi Moya as burgemeester aan te wys. Volgens Mashaba bewys dié samewerking dat pragmatiese koalisies moontlik is wanneer dienslewering die gemeenskaplike doelwit is.

“Ons kiesers wil stabiele plaaslike regerings hê wat dienste lewer,” het Mashaba gesê.

Hy het beklemtoon dat ActionSA nie bloot bereid is om deel van koalisies te wees nie, maar ook ‘n leidende rol in hul uitvoerende strukture wil speel. Dit sal die party na sy mening in staat stel om as waghond op te tree, korrupsie teen te werk en koalisievennote tot verantwoording te roep.

Die toenadering tot die ANC beklemtoon terselfdertyd die diep verdeeldheid tussen ActionSA en die Demokratiese Alliansie (DA). Die voortslepende openbare stryd tussen Mashaba en Helen Zille, voorsitter van die DA se Federale Raad, het die vooruitsigte van ‘n sentrum-regse koalisie aansienlik verswak.

ActionSA se besluit om nou met die ANC te onderhandel, dui dus op ‘n pragmatiese heroriëntering van sy politieke strategie.

Hoewel geen formele koalisie-ooreenkomste nog onderteken is nie, kan ‘n gesamentlike stemblok tussen die ANC en ActionSA die magsbalans in Gauteng se ekonomiese kerngebiede ingrypend verander. Die uiteindelike uitkoms kan bepalend wees vir die bestuur van Johannesburg, Tshwane en Ekurhuleni oor die volgende vyf jaar.

Demokrate wen 47 setels in die Amerikaanse Kongres

Die Demokrate het in die Amerikaanse middeltermynverkiesing van 3 November 2026 netto 40 setels in die Huis, 7 setels in die Senaat en 5 goewerneurskappe gewen, volgens die beskikbare voorlopige uitslae. Hulle het daarmee beheer van albei kamers van die Kongres oorgeneem. Roll Call

VerkiesingNetto Demokratiese winsHoe dit opgebou is
Huis van Verteenwoordigers+40 setelsVolgens CQ Roll Call se telling op 5 November het die Demokrate 42 Republikeinse setels verower en twee aan die Republikeine afgestaan. Roll Call
Senaat+7 setelsIowa, Kansas, Maine, Noord-Carolina, Ohio, Suid-Carolina en Texas het van Republikeins na Demokraties oorgegaan. apnews.com
Goewerneurs+5 goewerneurskappeGeorgia, Iowa, Nevada, Ohio en Texas het van Republikeins na Demokraties oorgegaan. Interactive News

Die Huis-syfer kan nog verander. Polling Desk het vroeg op 8 November reeds 252 Demokratiese en 161 Republikeinse wenners getel, met 22 distrikte waar ’n wenner nog aangewys moes word.

Dis ‘n fees! Afrikaansdag by PRAAG gevier

Nadat PRAAG, die Pro-Afrikaanse Aksiegroep, ‘n klompie jare gelede begin het om 14 Augustus as Afrikaanse taaldag te herdenk, het die idee allerweë byval gevind en word dit vandag landwyd deur organisasies, boekwinkels en selfs internasionaal gevier.

As deel van taaldag, verskyn Fransi Phillips se jongste roman, Die lemmingmense, vandag by Praag-uitgewery. Koop dit hier.

In die loop van die dag publiseer ons artikels, asook video-opnames en onderhoude in ‘n deurlopende virtuele byeenkoms in en rondom Afrikaans. Besoek dus gereeld vandag ons webblad, sosiale media en YouTube-kanaal vir verdere boeiende vrystellings!

Soos wyle Fanus Rautenbach gesê het: “Afrikaans is soos ‘n kurkprop in water — hoe meer jy hom ondertoe druk, hoe sterker spring hy weer boontoe.”

TLU SA misnoeg oor kwart-miljard rand betalings aan SAFDA

TLU SA neem met misnoeë kennis van bewyse dat die departement van landbou, grondhervorming en landelike ontwikkeling oor die afgelope vyf jaar meer as ‘n R246 miljoen aan die South African Farmers Development Association (SAFDA) gegee het.

Volgens ‘n parlementêre antwoord aan die DA het minister Thoko Didiza gesê haar departement het R246 664 290 aan SAFDA betaal, maar daar is geen duidelikheid oor hoe en hoe suksesvol die besteding hiervan is nie. Die ooreenkoms tussen die twee partye bevat verder ‘n vertroulikheidsklousule, wat nog meer vrae laat ontstaan oor waarvoor hierdie openbare fondse aangewend is.

“Ons is redelik oortuig dat die gemeenskappe wat veronderstel was om deur hierdie fondse bevoordeel te word, geensins beter daaraan toe is nie,” sê mnr. Henry Geldenhuys, die president van TLU SA. “Soos met die finansiële hulp wat die regering aan die begin van die COVID-19-pandemie aan klein boere uitbetaal het, is dit duidelik dat dié wat die fondse toeken geen insig in die voedselvoorsiening van Suid-Afrika het nie. Hierdie boere voorsien maar 3% van die nasionale aanvraag na voedsel. Deur die grootste finansiële ondersteuning aan hierdie groepe en bestaansboere te gee, help geensins om die 68% verstedelikte bevolking van kos te voorsien nie.”

Dit is vir TLU SA duidelik dat hierdie tipe hulpverlening bloot ‘n poging is om mense afhanklik te hou van die staat. Dit is nie volhoubaar nie en gaan niemand op die lang duur bemagtig nie.

“Ons verwag dat die regering ernstig moet besin oor die toekoms van die land,” sê mnr. Geldenhuys. “Die regering is besig om al hoe verder van moontlike oplossings af weg te beweeg. Die inwoners van die land begin ook al hoe meer besef dat daar binne die beleidsraamwerk van die ANC nie oplossings is nie. Gemeenskappe sal al hoe meer hulle eie omstandighede vir die toekoms moet skep.”

Vuurwapenwet: Staan saam en tree op, versoek ad hoc-groep

Die tyd het aangebreek vir organisasies om saam te werk om Suid-Afrika te versterk. Dit was die boodskap wat deur bykans alle rolspelers tydens gister se vergadering van die ad hoc-groep vir die beskerming van eiendomsreg bevestig is.

Dié groep het besluit om alle belanghebbende groepe byeen te roep om die omstrede wetsontwerp oor vuurwapens te bespreek. Dié wysigings kom neer op ‘n vorm van onteiening van eiendom, waarteen die groep adviseer.

Die ad hoc-groep vir die beskerming van eiendomsreg is ʼn informele groepering van organisasies, georganiseerde landbou en landbouverteenwoordigers, burgerlike en burgerregte instellings, opposisiepartye en akademici sowel as geloofsinstellings. Die groep vergader gereeld om enige beleidsraamwerke wat eiendomsreg mag skaad of ondermyn, te bespreek en onderlinge standpunte, aksies en inisiatiewe te oorweeg.

“Dit was goed om ‘n uiteenlopende groep organisasies byeen te hê,” sê mnr. Henry Geldenhuys, die president van TLU SA. “Wat baie duidelik na vore gekom het uit die groepe wat die byeenkoms bygewoon het en uit die kommentaar van mense wat dit deur sosiale media gevolg het, is dat daar nou daadwerklik opgetree moet word om te voorkom dat hierdie tipe wetgewing deurgevoer word.

“Ons ervaar ernstige probleme met die administrasie en uitvoerbaarheid van bestaande wetgewing. Dit is dus belaglik om te dink nuwe wetgewing wat baie meer administrasie gaan verg, sal suksesvol geïmplementeer kan word.”

TLU SA en die Vryheidsfront Plus het bevestig dat hulle die wetsontwerp totaal afkeur en hulle nie daaraan sal onderwerp nie.

Die groep stem saam dat die wetsontwerp nog deur die parlementêre proses moet vorder, maar dat daar nou reeds voorsiening gemaak moet word vir komende regsaksies.

“Intussen doen ons ‘n dringende beroep op alle Suid-Afrikaners om nie apaties te staan teenoor belangrike sake soos hierdie wat die basiese vryhede soos dié van keuse, aan bande lê nie. Raak betrokke, laat jou stem hoor, wees bewus van jou veiligheid en wat jou te doen staan.”

Die groep het ook gemaan dat mense nie roekeloos moet optree nie, maar deel moet word van ‘n beheersde plan om hierdie wetgewing teen te staan.

FW de Klerk bekeer hom tot Islam, skenk geld vir moskee

Die voormalige president en leier van die Nasionale Party, mnr. F.W. de Klerk, het bekendgemaak dat hy hom tot die Moslemgeloof bekeer het. “Ek het eers in Boeddhisme belanggestel, maar het nou my ware tuitste gevind,” sê De Klerk.

Hy gaan ook persoonlik R30 miljoen skenk om ‘n moskee op Potchefstroom op te rig. Die res van die fondse om ‘n groot moskee op die dorp te bou, sal van Katar af kom. “Ek het spesiaal Doha toe gereis vir samesprekings met Emir Tamim bin Hamad Al Thani wat net so geesdriftig oor die projek is soos ek.”

Die moskee sal naby die Potchefstroomkampus van die Noordwes-universiteit opgerig word sodat dit ook vir studente en jongmense toeganklik sal wees.

“Ek het as Gereformeerde Christen grootgeword, en agterna die Boeddhisme op die proef gestel. Ek voel egter dat Islam die ware geloof van Afrika en Suid-Afrika, maar ook Europa, behoort te wees,” sê die oud-president. “Die Christendom het te veel skade aan ons vasteland aangerig.”

Mev. Elita de Klerk, sy gade, vereenselwig haar met die kentering in haar man se lewe en sal voortaan in die openbaar ‘n hidjab dra. “Dit is vir my glad geen moeite of verleentheid nie,” sê sy. “Ek het nog altyd geglo dat vroue hul fatsoenlik en kuis behoort te gedra.”

Die De Klerks vertrek binnekort op ‘n pelgrimstog na Mekka vir Ramadan. “Ramadan strek vanjaar van 13 April tot 13 Mei wat ons ons in die Heilige Land, Saoedi-Arabië, sal deurbring,” het FW gesê. “‘n Mens moet op 13 April begin vas, maar as iemand wat eers onlangs Mohammed aangeneem het, het ek besluit om sommer van vandag af, een April, te begin vas en my van my sondes te reinig.”

“Vanoggend toe die son opkom, het ek op ‘n matjie in die rigting van Mekka gaan lê en my voor Alla verootmoedig. Eers vanaand ná sononder sal ek enige spyse inneem,” sê die oud-president.

Mnr. Wannie Carstens, ‘n taalkundige van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-universiteit, het die bekering verwelkom. “Afrikaans is eintlik ‘n Moslem-taal,” sê hy. “Dit het via Arabies in 1860 ontwikkel. Noudat Afrikaans orals aan die universiteite afgeskaf word, kan ons net sowel Arabies naas Engels inbring. Só sal die ware aard van Afrikaans behoue bly.”

Mnr. André Bartlett van die Sentrum vir die ontwikkeling van die bediening aan die Universiteit van Pretoria het hulde aan mnr. FW de Klerk gebring. “Hier by die sentrum veg ons kliphard vir gays in die NG Kerk, maar ook in die moskee. Vele NG Kerk-geboue staan reeds leeg. As katedrale in Europa in moskees omskep kan word, waarom nie ook NG Kerke, Hervormde Kerke, Gereformeerde Kerke nie?”

Mnr. Bartlett het uitgevaar teen rassiste en Islamofobe wat dalk mnr. De Klerk sou wou kritiseer. “Islam is die godsdiens van liefde. Daar is veel meer verdraagsaamheid teenoor homoseksualiteit onder Moslems as onder tradisionele NG Kerk-lidmate. Ons kan by hulle gaan leer,” meen André Bartlett.