Dan Roodt: Al vergaan ons, sal Pierneef bly staan

Redelik onlangs het ‘n versamelaar byna R12m vir ‘n Pierneef-skildery betaal. In die kunswêreld is dit nie so merkwaardig nie, maar wat dit buitengewoon maak, is dat Pierneef al jare lank deur Engelse en Joodse kunstenaars en akademici verguis en bespot word. Hoewel ek gewoonlik ‘n kritiese afstand teenoor die heersende ideologie handhaaf, was selfs ek onverbereid vir dít wat my gister by die Standardbank-galery in Johannesburg getref het: ‘n unieke, Afrikaneruitkyk op die wêreld en ons land deur ‘n grootse kunstenaar wat met die bestes ter wêreld kan vergelyk. Dis altyd ‘n skok, maar omtrent alle gesprek oor kuns of letterkunde in ons land word altyd deur jaloesie en Boerehaat oorheers.

In die aanloop tot die Pierneef-tentoonstelling, het ene Sue Blaine in die Financial Mail na die “stigma” wat Pierneef kwansuis aankleef, verwys. Onderliggend aan dié idee is dat ‘n stigma alle Afrikaners aankleef, tesame met ons skrywers, musici, skilders en elkeen met ‘n Afrikaanse van wat hom nog ooit skeppend oor Suid-Afrika uitgelaat het. Wat gaan met sulke mense aan? Word hulle maar net vol haat en nyd gebore?

Maar terug by Pierneef. Dit is so dat kunswerke deur herhaalde blootstelling in die media van hul varsheid of egtheid beroof word. Eerste Nasionale Bank se embleem herinner vaagweg aan ‘n Pierneef-skildery van ‘n Bosveldboom met ‘n plat kroon. Daaraan is elkeen van ons al duisende kere blootgestel. Op ‘n soortgelyke manier is daar niks so Afrikaans en Suid-Afrikaans soos ‘n Pierneef nie; soos pap en wors verteenwoordig dit ‘n volslae cliché.

Totdat ‘n mens voor die skilderye in dié uitgebreide terugskouende tentoontstelling te staan kom. Dan moet jy jou kop skoonmaak van alles wat jy voorheen van Pierneef gehoor of deur swak afdrukke of foto’s van hom gesien het. Die Ware Jakob tref jou soos ‘n hou op die maag, of soos ‘n oorweldigende skoonheidswolk waarin jy verdwaal en jou sinne laat duisel.

Toegif tot politieke korrektheid: 'Dans op Pierneef se graf' (foto)
Toegif tot politieke korrektheid: ‘Dans op Pierneef se graf’ (foto)

As ‘n toegif aan politieke korrektheid, het die Standardbank-galery dit goedgedink om op die grondvloer “ondermynende kommentaar” oor Pierneef ten toon te stel. Onder andere is daar ‘n foto van mense wat letterlik op Pierneef se graf dans. Hoe onsmaaklik, hoe banaal. Ook die Pierneef-hater William Kentridge wat self, soos my vrou altyd sê, “nie weet hoe om ‘n potlood vas te hou nie”, het ‘n politieke, kwasi-marxistiese kunswerk daar met slagspreuke, onder andere: “Remember the treason trial.”

Die meesal verpolitiseerde kunswerke wat tevergeefs poog om Pierneef af te takel verteenwoordig ‘n soort Hades op die grondvloer van die galery. Stap ‘n mens met die trappe op, beland jy eensklaps in die hemel. Goddank – en hiervoor moet ‘n mens seker die kurator Wilhelm van Rensburg bedank – word die meer onlangse, polities korrekte en swak kunswerke wat Pierneef moet “ondermyn” nie op dieselfde vloer as die groot kunstenaar self vertoon nie.

Pierneef: 'Thabazimbi'
Pierneef: ‘Thabazimbi’
Pierneef: By Fouriesburg
Pierneef: By Fouriesburg

Die titel van die tentoonstelling verwys na “landskappe”, maar dit is ook eintlik ‘n stereotipe manier om Pierneef se kuns te benader: benewens landskappe, skilder hy stedelike tonele, hier en in Europa, selfs Zanzibar, asook verskeie myne. Op een skildery, wat die Uniegebou in wording kan wees, verskyn ‘n hyskraan. In die sewentiger- en tagtigerjare het mense van “nywerheidsestetiek” begin praat, maar Pierneef het dit al in 1912 of daar rond beoefen! In dié opsig was hy selfs die Italiaanse en Russiese konstruktiviste vooruit. In twee of drie skilderye eksperimenteer Pierneef met geometriese vorms en kubisme, wat natuurlik aanvanklik deur Picasso en Georges Braque beroemd gemaak is. Maar dis amper asof Pierneef net in die rigting van Europese kunsrigtings knipoog; hy bly Pierneef, hy bly uniek.

Pierneef: Premier-myn
Pierneef: Premier-myn

Sekerlik sien ‘n mens iets van Vincent van Gogh hier en daar by Pierneef raak, maar dis veel sagter, fyner, gestileerder. En dan: kleur. As ‘n mens na ons wolke en sonsondergange kyk, ervaar jy skakerings van pienk en pers wat jy nêrens in Europa of in die noordelike halfrond sou beleef nie. En dit is juis dié kleure wat Pierneef in vele van sy skilderye inspireer, sonder enige sweem van kitsch of geyktheid. Trouens, Pierneef se kleurgebruik bly tydloos modern!

Vele van Pierneef se skilderye beeld ‘n leegheid en ongereptheid uit wat my herinner aan Van Wyk Louw se bekende gedig “O wye en droewe land”:

O wye en droewe land, alleen
onder die groot suidersterre.
Sal nooit ’n hoë blydskap kom
deur jou stil droefenis?
Jy ken die pyn en eensaam lye
van onbewuste enkelinge,
die verre sterwe op die veld,
die klein begrafnis;

Selfs in sy stedelike tonele is daar byna nêrens mense nie; dit gaan vir hom om die omgewing, die Umwelt, wat sowel die natuur as die mensgemaakte geboue, myne, kerke of skure kan wees.

Pierneef: Myn (houtskooltekening)
Pierneef: Myn (houtskooltekening)

Dit is geen wonder dat Pierneef in die verlede so aangeprys en vele openbare opdragte – soos die 32 muurskilderye by die Johannesburgse stasie – ontvang het nie. Daar is eenvoudig geen ander Afrikaanse of Suid-Afrikaanse skilder wat met hom kan meeding sover dit die omvang, diepte en trefkrag van sy œuvre aanbetref nie. Daarbenewens beeld hy ‘n soort eksistensiële Afrikanerskap uit soos geen ander kunstenaar in énige genre nie. Vir iemand soos ek wat baie teleurgesteld voel oor die gehalte en intellektuele diepte van die Afrikaanse letterkunde, wat die afgelope paar dekades deur oppervlakkige politieke korrektheid gekenmerk is, is Pierneef ‘n lafenis. Esteties span hy die kroon op alles wat Afrikaners nog altyd wou regkry: om ‘n unieke Afrikabeskawing te skep wat deur die eeue sou weergalm soos ou Egipte, die Italiaanse Renaissance of soos Parys in die negentiende en vroeë twintigste eeue.

Pierneef: Johannesburg
Pierneef: Johannesburg

Terwyl Pierneef deur akademici en marxistiese intellektuele verguis word – juis omdat hy so voortreflik is – is hy by die publiek gewild. In Europa staan mense om die blok ure lank tou om by museums, galerye en sekere tentoonstellings in te gaan. Boonop betaal jy nog ‘n stywe toegangsfooi. Dis net in Suid-Afrika en in die VSA waar ek nog leë galerye en museums wat boonop gratis is, teëgekom het. Die Johannesburgse kunsgalery, waar heelwat interessante werke hang, is soos ‘n mausoleum en byna niemand gaan meer soontoe nie, ook omdat dit in Joubertpark geleë is, wat deesdae soos ‘n buurt van Lagos daar uitsien. Gister is ek dus aangenaam verras om die toeloop van mense by die Pierneef-tentoonstelling te sien. Uitsluitlik blankes – so om die helfte Afrikaans en Engels, sou ek skat – het om die skilderye saamgedrom en te eniger tyd was daar seker so tussen 30 en 50 mense in die Standardbank-galery teenwoordig. Rondom my het ek slegs geesdriftige kommmentaar gehoor, dus geen marxistiese of linkse beledigings vir Pierneef soos wat mens dalk te wagte kon wees nie.

Pierneef: Selfportret (lino)
Pierneef: Selfportret (lino)

Pleks dus daarvan dat Pierneef deur die huidige dogma “ondermyn” word, is dit Pierneef wat die dogma ondermyn. Hy bewys met een oogopslag vir ons dat daar wel iets soos ‘n Afrikanerkultuur en -beskawing bestaan, wat hand aan hand met die Europese beskawing ontwikkel het, maar tog anders is, gesetel in ‘n ander omgewing, ‘n ander lig, ‘n ander landskap, selfs ‘n ander heelal.

Die uitdaging vir ons almal is om Pierneef te probeer lees, om te verstaan wat hy op die doek vasgevang het. Ons behoort ons hele geskiedenis en menswees na aanleiding van sy skilderye te herbedink. Die Afrikaner mag misluk het, maar Pierneef het uitmuntend geslaag.

Dit verklaar waarom hy vir die huidige orde en sy ideoloë so ‘n doring in die vlees is. Afrikaners mág nie slaag nie, maar moet voortdurend verguis word, op hul plek gehou word, tot magteloosheid afgetakel word. Op ‘n sekere manier verbaas dit my dat daar nie polities korrektes is wat bomdreigemente teenoor die galery maak, of sy mooi skilderye probeer vandaliseer nie, want hierdie orde is fundamenteel tot aakligheid en boosheid verbind.

Al word alles tot op die grond afgebreek en al bly daar niks van ons tradisie oor nie, sal daar steeds Pierneef wees. Hy is byna so ewig soos die piramides van Egipte, die simbool van ‘n unieke Afrika-beskawing wat eens in ons land bestaan het.

Lank leef Pierneef!

Die tentoonstelling duur vanaf 8 Julie tot 12 September 2015. Daar is veilige onderdakparkering vanaf die ingang in Harrisonstraat beskikbaar.

Standardbank-galery

Adres: hoek van Frederick en Simmondsstrate, Johannesburg, 2107.

Telefoon:011 631 4467

Ure:

Sondag
  • Gesluit
Maandag
  • 08:00–16:30
Dinsdag
  • 08:00–16:30
Woensdag
  • 08:00–16:30
Donderdag
  • 08:00–16:30
Vrydag
  • 08:00–16:30
Saterdag
  • 09:00–13:00

Karel Combrinck: Heel gek

In die politieke gesprek van die dag, as ‘n mens dit ‘n gesprek kan noem, word beweer dat dit gaan om ‘n tweestryd tussen links en regs. Die linkses, wat die botoon voer in die media, eien hulle die alleenreg toe om die waarheid te spreek en matig hulle aan om voor te skryf wat aanvaarbaar is en wat nie. Enigeen wat nie met hulle saamstem nie, is gewoon «verregs».

Veel nader aan die waarheid is dat dit eerder gaan om ‘n tweestryd tussen behoudendes, rasioneles en welskapenes aan die een kant en rasendes en geestesversteurdes aan die ander kant.

Pas het ons die jong opskuddinkie gehad or die rasende «akademikus» van Stellenbosch, Anton van Niekerk, wat almal wat nie saamjil in die koor van die rasendes nie, gewoon in dieselfde mandjie gooi as Dylann Storm Roof, of wat sy naam ook al is. Watter mens by sy volle positiewe sal Storm Roof beskou as ‘n behoudende of ‘n rasionele? En watter mens by sy volle positiewe kan Anton van Niekerk, of Antjie Krog of Max du Preez as rasioneel beskou?

Terloops, van rasendes gepraat, wat het geword van die vroumens Anna-Hilge van Huyssteen, wat Engels gedoseer het, of nog doseer, aan die Universiteit van Stellenbosch en die verskriklikste dinge omtrent Afrikaners kwytgeraak het? Waarskynlik word sy in die huidige klimaat op Stellenbosch nie eers meer opgemerk nie; heeltemal gesigloos teen die agtergrond van die linksradikale waansin wat die toneel aan hierdie eens trotse universiteit oorheers.

Feit is dat Storm Roof duidelik geestelik versteurd is en deurdat Anton van Niekerk behoudende mense, wat hy as «verregs» beskou, in dieselfde kraal plaas as Storm Roof bewys dat hy in ‘n sin so gek is soos Roof self. Inderdaad is dit so dat mense soos Anton van Niekerk en Storm Roof mekaar nodig het. As Storm Roof nie bestaan het nie, sou Anton van Niekerk hom ontwerp het. Hulle kan nie sonder mekaar bestaan nie, soos sy onlangse rubriek Hou oog op die regse radikale ook treffend en illustreer.

Hierdie storie van «verregs» is net nog ‘n manifestasie van wat in die leuenagtige politiek korrekte semantiek aan ons verkondig word. Om linksliberaal, irrasioneel, rasend te wees, is politiek korrek en om behoudend, beredeneerd en rasioneel te wees, is «verregs». Ek wil glo dat ons hier op Praag hoegenaamnd nie ultra dit of ultra dat is nie, maar behoudend, beredeneerd en rasioneel. In elk geval is dit die posisie ten opsigte van die redaksie en meeste van die kommentators.

Soos elders gewaarsku, moet ons nie toelaat dat linksradikale rasendes soos Anton van Niekerk ons in ‘n ideogiese hoek verf nie. Ons is nie in dieselfde waansinnige kamp as Storm Roof nie en het met hom en diesulkes niks te make nie. Byna net so min te make as met Anton van Niekerk self.

Maar om ten slotte heel padlangs te praat oor Anton van Niekerk se gekheid : Onthou tog net waar hy werk en vir wie hy werk. Soos Wim de Villiers sou hy nie daar gewees het waar hy is as hy nie sy ANC-meesters en hulle ideologie klakkeloos na die mond gepraat het nie en hy sou ook nie daar kon bly as hy hulle nie gedienstig was nie. Dus is daar dus tog ‘n soort rasionaliteit in sy waansin: Die rasionaliteit van eiebelang. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt .

Leon Lemmer: Stellenbosch as ‘n bron van sin en onsin

Op 25 Mei is Taalrealis van Stellenbosch se brief op Praag hergepubliseer. Dit is as “oplaas ‘n werklik sinvolle brief” aangebied. Dit lyk asof die besef groei dat alles nie wel aan die Universiteit Stellenbosch (US) is nie. Nog ‘n brief, André Coetzee van Stellenbosch s’n, wat in Die Burger (23 Junie, p 12) verskyn het, bevestig dit. Ek haal sy skrywe in sy geheel aan.

“In die lig van die ondeurdagte druk deur studentegroepe onlangs by die UK [Universiteit Kaapstad] en US, kon ek nie anders nie as om die volgende gesegde te onthou: ‘Deur geskiedenis te ignoreer, is jy gedoem om dieselfde foute te herhaal.’*

“As besoekende professor in die VSA kon ek die nadraai van die sinloosheid van onreëlmatige druk by die Stanford-Universiteit beleef.** Die destydse Stanford-rektor, Gerhard Casper, het gesê: ‘We cannot work for Stanford’s future in an environment dominated by politics of ultimatum. If we shortcut argument and reason, we abandon the essence of the university. If universities make their substantive decision[s] for political rather than academic reasons, they have no claims for untrammelled existence.’ (Aangehaal in The Diversity Myth, DO Sacks en P Thiel, 1998).***

“Die eintlik voorspelde gevolge van ‘politics of ultimatum’ aan ‘n universiteit is daar om gelees te word, dan hoef instansies nie dieselfde foute te maak nie.

“In SA sal dit moed kos en ek sien uit dat instansies dapperheid aan die dag sal lê en sorg dat daar teen 2030 nog waardige universiteite sal wees. Met ‘waardige’ bedoel ek ‘n universiteit wat ‘n onbeskaamde Westerse, meritokratiese, akademiese proses ondersteun.**** Die alternatiewe het gewys om onsuksesvol te wees.”

* George Santayana (1863-1952): “Those who cannot remember the past are condemned to repeat it.”

** Stanford is die swart-oorgedienstige universiteit waar Jonathan Jansen sy doktorsgraad gekry het.

*** David O Sacks & Peter A Thiel, The Diversity Myth: Multiculturalism and the politics of intolerance at Stanford, 320p, Amazon Kindle $11,96.

**** Gemeet aan hierdie norme poog die US deesdae om so onwaardig moontlik te wees. Kyk bv die uitlatings van adjunkminister Buti Manamela op die US-webwerf (1 deser): “US moet nalatenskap van die verlede ongedaan maak”, en ‘n US-dekaan, Johan Hattingh, se ANC-gedienstige, anti-akademiese reaksie.

Suzette McKerron

Die Burger hou nie daarvan om ‘n behoudende of konserwatiewe standpunt soos dié van Coetzee sonder teenhanger te publiseer nie. In dieselfde koerant, op die direk teenoorstaande bladsy, is daar die teks van ‘n kliniese sielkundige van Stellenbosch, Suzette McKerron, in die Terloops-rubriek (Die Burger, 23 Junie, p 13). Dit handel oor die verhouding Afrikaans/Engels, wat tans so ‘n brandende vraagstuk aan die US is.

Ten aanvang haal McKerron vir CP Hoogenhout (1843-1922), ‘n stigterslid van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA), onder meer soos volg aan: “In ons skole, in ons kerke, word ons moedertaal vermoor./ Ag hoe word ons volk verbaster.” Sy beweer “taalhandhawers in Stellenbosch dink seker gereeld” aan woorde soos hierdie. Daarmee plaas sy Afrikaanse taalhandhawers in die konteks van politieke verkramptheid. Daarna volg hierdie skuins opmerking: “Hoogenhout se woorde laat ‘n mens egter wonder hoeveel taalhandhawing nou eintlik met die voortbestaan van Afrikaans te doen het.” Het taalhandhawing nie (feitlik) vanselfsprekend baie met die voortbestaan van Afrikaans te make nie? Is hierdie stelling van McKerron nie maar bloot ‘n uitdrukking van haar onsimpatieke ingesteldheid teenoor Afrikaans en die uiting van haar politieke oorverligtheid nie?

“Meer as ‘n eeu later en ‘vermoor’ is Afrikaans beslis nog nie. Wel gewurg en in ander mense se kele afgedruk, maar verseker nog robuus. In die goeie ou dae toe Afrikaners nog geglo het hul opinies is ‘n belangrike faktor, het my aangetroude oom Van Aardt op Dinsdae sy lendene omgord en die Kaap ingevaar om [die winkels] Garlicks en Stuttafords se hooghartige Engelse damesklerke met hul blou kapsels in Afrikaans aan te spreek en dan ‘n ophef te maak om in Afrikaans bedien te word. Dis te betwyfel of hierdie houding, hoe kloekmoedig ook al, die Afrikanersaak goed gedoen het.”

Engels word deesdae in groter mate in “mense se kele afgedruk” as wat ooit met Afrikaans die geval was. Die verwysing na “die goeie ou dae” raak ‘n waarheidsnaar aan, maar is heel moontlik sarkasties bedoel. As voortgegaan was om Afrikaners se opinies as ‘n belangrike faktor te koester, sou die nuwe Suid-Afrika myns insiens ‘n beter plek gewees het. Die beskrywing van haar oom wat “op Dinsdae sy lendene omgord en die Kaap ingevaar” het, is humoristies bedoel, maar openbaar McKerron se gebrek aan simpatie met diegene wat ‘n “ophef” maak wanneer vir Afrikaans in die bres getree word. Word die saak van Afrikaans en Afrikaners werklik beter gedien deur niks ter taalhandhawing te doen nie of deur eerder soos Van Aardt te maak? Moet Afrikaanssprekendes eerder versoening en meertaligheid bepleit, soos die armsalige Afrikaanse Taalraad (ATR) deesdae doen, as om ‘n “ophef” oor Afrikaans in winkels te maak? Myns insiens is die ATR se strategie lafhartig, dus nie-kloekmoedig. Afrikaners het sekerlik in dieselfde mate as Engelssprekendes die reg om hulle moedertaal te praat en daarin bedien te word.

Die McKerron-van, dus haar voorkeur vir Engels bo Afrikaans, blyk uit die volgende: “Baie Afrikaners kla oor Afrikaners wat glo ons moet handhaaf en hoge Afrikaans besig. Ander Afrikaners kla weer oor Afrikaners wat sulke geykte Engelse byvoeglike naamwoorde, soos awesome en amazing, by alles voeg. En intussen stu Afrikaans voort, ongesteurd deur die kabaal. Dieselfde geld natuurlik vir Engels. Hoe skeef en krom en met watter uitspraak ook al, word dit die taal waarmee alle Suid-Afrikaners met mekaar kommunikeer. ‘n Ware geskenk van die imperialiste.”

“Hoge” is ‘n neerbuigende segswyse wat dikwels teen ordentlike Afrikaans opgehaal word. Diesulkes het min of geen erg aan Standaardafrikaans nie en moedig mengeltaal aan, op die gevaar af dat dit Afrikaans op die lange duur kan “vermoor”. Afrikaners wat taalgetrou is, word met (onnodige) klaery geassosieer en selfs daarvan beskuldig dat hulle ‘n “kabaal” (rumoer, lawaai) opskop. Al beweer McKerron dat dieselfde vir Engels geld, kom taalvermenging daar glad nie in dieselfde mate voor nie. Engels is glad nie so erg met Afrikaanse woorde deurtrek as wat Afrikaans met Engelse woorde besoedel word nie. Engels word soms wel “skeef en krom” gepraat, maar hierdie verskynsel moet nie misbruik word om diegene te minag wat nie Engels as moedertaal het nie. Engels word dikwels uit nood deur hulle gebruik omdat die ANC-owerheid die koloniale/imperiale taal aan almal opdring.

McKerron roem op haar tweetaligheid en is beswaard oor die swak Engels van Afrikaanssprekendes wat sy destyds aan die Hoër Tegniese Skool op George teëgekom het. Sy gee dan talle (dikwels afgesaagde) voorbeelde, bv dat boomwortels as “carrots” vertaal is. Haar staaltjies is seker as vermaak bedoel. Van hulle is vir haar “pynlik snaaks”, maar dit is net Afrikaanssprekendes se Engels-onvermoë wat belaglik voorgestel word. Sy kom nie uit by Engelssprekendes se beperkte of selfs algehele onvermoë om Afrikaans of enige ander taal baas te raak nie. Wêreldwyd is Engelssprekendes daarvoor berug dat hulle dikwels/meesal onwillig is om ‘n ander taal aan te leer.

Aan die einde van haar skrywe vertel sy dat sy baie bly is “dat die meeste Afrikaners deesdae so goed Engels kan praat. En of ons nou handhaaf of nie, dat ons taal sy eie loop neem.” McKerron wend geen poging aan om die huidige sotlike taalbedeling (11 amptelike tale met Engels as die eintlike taal) en veral die ANC-geïnspireerde (haat)veldtog teen Afrikaans te kritiseer nie. Sy keur foutiewe Engels af, maar Afrikaans, wat al hoe meer met Engels besoedel word, dra haar seën weg. Dit verbly haar dat Afrikaans “sy eie [verbasterde] loop neem.” My geheelindruk van haar rubriek is dat haar gesindheid teenoor Afrikaans en Afrikaners gerus kan verbeter, selfs al verwys sy na haarself as deel van “ons”. Propaganda het by haar sy werk as doeltreffende breinspoelmiddel gedoen.

Firoz Khan

Wim de Villiers, die US-rektor, moedig “robuuste debat” oor transformasie (en by implikasie kampusonrus) aan. Aan die US bestaan transformasie wesenlik uit twee prosesse: verswarting en verengelsing. Terselfdertyd is daar streng beperkings op wat blanke dosente mag sê of andersins doen. Uitlatings word maklik as “rassisme” geëtiketteer en dan is ontslag (soos onlangs met Anton Stander) so ‘n dosent se voorland; mits sy en veral hy wit is.

Daarenteen is daar geen beperking op wat nie-wittes (hetsy studente of personneellede) kwytraak nie. ‘n Sprekende voorbeeld is Firoz Khan se artikel in die Mail & Guardian (3 deser). Die teks is so “robuust” dat dit woordeliks en met ‘n foto van die outeur op die US-webwerf (6 deser) hergepubliseer is. Khan is ‘n dosent verbonde aan die US se Skool vir Publieke Leierskap. Sy teks toon watter soort leierskap deesdae die goedkeuring van die US-bestuur wegdra.

Hoewel Khan ‘n akademiese pos beklee, besprinkel hy sy teks met emosionele linkse evaluerings, bv deur na Nadine Gordimer as ‘n “great novelist” te verwys en Harold Wolpe ‘n “genius sociologist” te noem. Feitlik vanselfsprekend is daar ‘n salwende verwysing na “Madiba” se “magic”. Die ergste is dat na die voorheen benadeeldes, oftewel tans bevoordeeldes, dus nie-wittes, as “slaves” verwys word, bv: “the slave being forgiving and magnanimous to permit the oppressive master back into the fold of humanity and history without any real and substantive commitment to redress, redistribution and substantive social justice.” Khan pas sy grondige linksheid op so ‘n manier op die US toe dat hy by my die indruk wek dat hy met niks minder tevrede sal wees as dat twee wesenskenmerke van die US van weleer, naamlik blankes en Afrikaans, heeltemal moet verdwyn nie. “We are a nation in search of a revolutionary catharsis.” “No longer can we demand of slaves to forget, forgive, reconcile, move on, work harder, endure, be patient, stay calm and pretend.”

Amptelike ANC-beleidsdokumente is vir Khan nie radikaal genoeg nie. In hierdie verband verwerp hy sowel die Reconstruction and Development Plan (RDP) as die National Development Plan (NDP). “Thumb through the pages of the Reconstruction and Development white paper (1994) and there is no evidence to or mention of redistribution and substantive redress.” Die NDP “says nothing about redistribution, redress and changing the unequalising character and exclusionary trajectory of our economy.” Khan dring aan op vergoeding vir beweerde vergrype deur blankes. Myns insiens soek hy eintlik wraak. Onderliggend kan daar ook doodgewone haat wees.

“At the base of the defacing and toppling of colonial statues* at universities, the contestations of names of university buildings, affirmative action regarding lecturers, student admission policies, and demands for the transformation of the institiutional cultures of the university – rhetoric aside – is black intellectual, student and middle-class frustrations over the pace and nature of transformation. As one writer put it: while the challenges, contestations and demonstration may be ‘cathartic and fulfilling’, it ‘terrifies some white people because they see the statues [and institutions and culture] as metonyms for their race’ [and power].”

[* Cecil John Rhodes word deur Khan ‘n “racial metonym” genoem. Volgens die Wikipedia is “metonymy … a figure of speech in which a thing or concept is called not by its own name but rather by the name of something associated in meaning with that thing or concept.” Dus Rhodes = rassisme. In sy outobiografie haal Dirk Mudge vir Rhodes soos volg aan: “I contend that we are the finest race in the world and the more of the world we inhabit the better it is for the human race” (Enduit vir ‘n onafhanklike Namibië, Pretoria: Protea Boekhuis, 2015, p 32). Tog het mense soos Khan dit eerder teen die Afrikaners en Afrikaans as teen die Britte en Engels.]

Khan erken dat navorsing toon “how white students consistently outperform black students, regardless of the degree being pursued, the year of study or institution attended.” Hieruit volg nie waardering vir blankes se intellektuele vermoëns nie. Pleks daarvan kry wittes die skuld vir nie-wittes se akademiese wanprestasie. Die fout is glo by die “predominant university model.” Die aard van die universiteit maak glo van die nie-wit student ‘n “decontextualised learner … teaching and learning practices mostly favour white middle-class students from educated homes, who, because they are comfortable in this system, perform far better than mostly black, poorer students.” Hiervolgens lê die fout nie by die nie-wit studente nie, maar by die universiteit, die “system”, wat deur wittes ter benadeling van nie-wittes ontwerp is.

Volgens Khan sal die US as US nooit genoeg kan verander om hom en sy geesgenote tevrede te stel nie. Die US sal revolusionêr moet verander, dus iets anders as die US moet word. In hierdie transformasieproses sal dit waarskynlik ook iets anders as ‘n akademiese inrigting, ‘n universiteit,* word. “SU’s vision 2030 must produce real material and meaningful change in the immediate and short-term, otherwise it could meet the same fate as the NDP: rejection, rebellion and revolution by angry school students denied admission to university by dint of history, legacy and poverty; decontextualised teaching and learning models and continued racialised outcomes; and a frustrated and dispirited intellectual black middle class whose mobility is determined and defined by those who wrote and policed the old rules and are now tasked to script a transformation agenda and define performance regimes that have strayed from the founding missions and goals of a university and that they themselves would fall short off.” Die ironie is dat die “founding missions and goals” van die US onder meer is dat dit oorwegend ‘n Afrikaanse universiteit moet wees en bly. [* Pas is beweer dat die Universiteit Johannesburg pleks van ‘n universiteit “‘n pan-Afrika-sentrum vir kritiese intellektuele ondersoek” is (Netwerk24, 10 deser).]

Die De Villiers-US speel met vuur. Nie net word destruktiewe magte op die kampus losgelaat nie, hulle word aktief deur die bestuur aangemoedig. Die gevolge kan/gaan akademies vernietigend wees. In vergelyking daarmee het Anton Stander die US nie werklik benadeel nie.

Leon Lemmer: Anton van Niekerk oor regse radikale en Bantoe-onderwys

Anton van Niekerk het ‘n artikel in die New York Times opgespoor waarin beweer word dat diegene wat aan blanke meerderwaardigheid glo nie (noodwendig) in isolasie optree nie maar soos fundamentalistiese Islamiete internasionaal georganiseer word om “geweld en terrorisme” te saai (Die Burger, 7 deser, p 11). Hy verwys na die geval Dylann Storm Roof in Amerika en Anders Behring Breivik in Noorweë. Gerieflikheidshalwe aanvaar Van Niekerk sonder meer die egtheid van die foto waarop Roof die Rhodesiese en ou Suid-Afrikaanse vlag vertoon. “Die ou Suid-Afrikaanse vlag het ook al opgeduik in sogenaamde White Men Marches wat in die VSA gehou word.” Van Niekerk karakteriseer die eertydse blanke bewind in Rhodesië en Suid-Afrika as minderheidsregimes. Daar is geen sprake dat hy iets goeds oor hulle sal skryf nie.

Dan kom Van Niekerk by plaaslike voorbeelde van regse radikale soos die Afrikaner-Weerstandsbeweging (AWB), Barend Strydom en die Boeremag, asook die “kru rassistiese sentimente wat daagliks en (op die oog af) onbelemmerd in sosiale media en die internetkommentaar-afdelings van regse webwerwe uitgebasuin [!] word.” Dit geld ook die “hoofstroomkoerante” maar dit is veral die regse media wat aan Van Niekerk se siel knaag. Hy gee dan twee “makker voorbeelde” van “diepgesetelde rassisme” wat hy in die kommentaarafdelings van Praag opgespoor het. Wat hy hiermee by implikasie te kenne gee, is dat ekstreem regse radikale op Praag aan die woord is. Hy verwys sekerlik ook graag juis hierna omdat die kommentaar in Afrikaans is, sodat die Afrikaner/Afrikaans-assosiasie met rassisme versterk kan word. Nêrens gee hy te kenne dat rassisme by nie-wittes voorkom nie.

Wat Van Niekerk impliseer is dat blanke vrese (heeltemal) ongegrond en paranoïes is. Hy lys hoeveel mense deur sommige van die genoemde wit rassiste vermoor is, terwyl geen soortgelyke statistiek oor moorde gepleeg deur swartes of Islamiete deur hom verskaf word nie. Laasgenoemde twee groepe sit immers nie soos Afrikaners om braaivleisvure en stook rassisme nie. Die onderskrif van Van Niekerk se artikel lui: “Regse radikalisme is lankal nie meer ‘n verskynsel wat net in private sitkamers en langs braaivleisvure broei en aangestook word nie.” Ek het die indruk dat Van Niekerk sou verkies dat die uiting van alle regse menings verbied word, maar in ons jong demokrasie is hy “genoodsaak om die reg op vryheid van spraak en gewete te erken.”

Om regses sleg te sê, oftewel om oor hulle te “fulmineer” (een van Van Niekerk se gunstelingwoorde), is sy voorkeuronderwerp. Hy kan (politieke) andersdenkendes skynbaar glad nie verdra nie. Dit is verblydend dat hy ‘n (getroue) Praag-leser is, maar sy benadering is verkeerd. Hy is nie oop vir oortuiging nie en soek dus verbete na opmerkings daarmee hy kan verskil. Tog kon hy geen voorbeelde van rassisme in Praag se rubrieke en artikels vind nie (of hy het hulle verswyg). Hy het sy kritiek (noodgedwonge) op leserskommentaar toegespits.

Van Niekerk sal waarskynlik nie bereid wees om boeke soos dié van Lothrop Stoddard (Praag 28 Februarie) en Arthur Kemp (Praag 4 April) te lees nie. Dit is egter ‘n feit dat die situasie van blankes wêreldwyd verswak; dermate dat die “wit stam” (soos hy daarna verwys) se toekoms glad nie rooskleurig lyk nie. Van Niekerk het waarskynlik min simpatie met blankes wat waarde aan hulle kulturele selfbehoud heg. Die gesindheid wat hy teenoor Afrikaners en Afrikaans openbaar, bv aan die Universiteit Stellenbosch, toon dat hy eerder die gelykheid en eendersheid van alle mense begeer. As gelykheid en eendersheid in die praktyk ontbreek, is dit mos maklik om blankes die skuld daarvoor te gee.

Waarom wend Van Niekerk geen poging aan om ander standpunte as sy eie na waarde te skat nie? Waarom onderwerp hy nie sy menings en vooroordele aan grondige kritiek nie? Waarom probeer hy nie buite sy polities korrekte raamwerk dink nie? Waarom word net blankes deur hom verguis? Waarom noop bv die Roof-moorde hom om ‘n artikel te skryf maar nie die wreedste plaasmoord nie? Waarom veroordeel hy keer op keer gebeure tydens die blanke bewind, maar bly siende blind oor afskuwelikhede in die nuwe Suid-Afrika; om van die voorafgaande terrorisme en onbeskaafdheid van bv die ANC nie te praat nie? Rus daar nie ‘n rasioneel-wetenskaplike en morele verpligting op hom as akademikus om wyer waar te neem en met ewewigtige, gesaghebbende uitsprake oor ‘n dag te kom nie?

Ek het onlangs oor Van Niekerk se kritiek op Hennie van Coller geskryf en beweer dat hy homself met “onbekookte mislikheid” oortref het (Praag 20 Junie). Van Niekerk het onder meer beweer dat apartheid die “sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede” was, terwyl dit in werklikheid die sistematiese uitbreiding daarvan was. Om die punt te bewys, het ek inligting uit ‘n boek van Hermann Giliomee aangehaal. Daarna het Giliomee self Van Niekerk se leuens verder aan die kaak gestel (Praag 27 Junie). Maar Giliomee het erken dat die per kapita-besteding vir swart onderwys minder as vir wit onderwys was.

Van Niekerk reageer deur te skryf oor wat Giliomee reeds erken het, naamlik die “diskrepansie aan owerheidsbesteding vir die verskillende rassegroepe” (Die Burger, 2 deser, p 14). Dit is volgens Van Niekerk “totaal onverdedigbaar”, terwyl in werklikheid geredeneer kan word dat baie (seker die meeste) van die geld wat aan swart onderwys bestee is uit die sakke van blanke belastingbetalers gekom het. Soos gebruiklik ontvang die blankes stank vir dank daarvoor; ook van Van Niekerk. Anders as sy beweerde “sistematiese ontneming van [swart] mense se onderwysgeleenthede”, erken Van Niekerk nou: “Giliomee is reg as hy aantoon dat onderwysgeleenthede vir swartes in die loop van die sewentiger- en tagtigerjare tegnies [eerder: werklik] vermeerder het.” Weer doen Van Niekerk die waarheid geweld aan, want Giliomee het aangetoon dat hierdie vermeerdering/verbetering tot die vyftigerjare teruggedateer kan word.

Dan kom Van Niekerk met ‘n nuwe aanval op Bantoe-onderwys: “Die probleem met onderwys aan swart mense was egter allermins bloot ‘n kwantitatiewe probleem. Dit was, veral, ‘n kwalitatiewe, en, by name, ‘n legimiteitsprobleem. ‘Bantoe-onderwys’ was vir die oorgrote meerderheid swartes niks anders nie as ‘gutter education’. Omdat dit deurentyd gesegregeerde onderwys was, was die beskouing – reg of verkeerd – altyd [?] dat dit minderwaardige onderwys was.” As swartes dit as minderwaardig beskou het, volg dit nie noodwendig dat hulle reg gehad het nie. Rasse-segregasie as sodanig impliseer ook nie noodwendig minderwaardigheid nie. Hoe meer homogeen ‘n groep skoliere is wat betref ras, etnisiteit, geslag, kultuur, taal, ouderdom, nie-gestremdheid, ens, des te beter kan die resultate wees. Die punt is dat Van Niekerk naarstiglik probeer om die doelpale te verskuif.

Giliomee het hom geantwoord (Die Burger, 7 deser, p 11). Hy wys daarop dat Van Niekerk versuim om Bantoe-onderwys met die voorafgaande onderwysbedeling te vergelyk. Bantoe-onderwys kan onmoontlik op “sistematiese ontneming” neerkom. Daarmee verdedig Giliomee nie sonder meer apartheid nie. “Ek het aangevoer Bantoe-onderwys is ‘n geval van gedeeltelike hervorming pleks van ‘n vernietigende intervensie.” Van Niekerk wil skuld aan ander uitdeel, maar veronderstel dat hy self geen skuld dra nie. “Daar is ander maniere om met die geskiedenis om te gaan as selfbeskuldiging of die beskuldiging van ander.” Hopelik sal Van Niekerk hierdie saak nou met rus laat. Hy sal hom in elk geval nie verwerdig om so politiek inkorrek te wees om te reageer op wat op Praag gepubliseer word nie.

Van Pienkes du Plessis van Somerset-Wes kan ‘n mens altyd op ‘n intelligente reaksie reken. Hy skryf: “Giliomee probeer slegs aantoon dat Hendrik Verwoerd se regering betekenisvolle verbeterings aangebring het aan die jammerlike skoolstelsel wat die kerke en andere destyds aan die gang probeer hou het … Verwoerd se swart-onderwys-stelsel … was ongetwyfeld ligjare beter as die [byna] niks wat voorheen bestaan het.”

Daarmee het ons nog nie eens gekom by ‘n vergelyking van (die gehalte van) onderwys in die ou en nuwe Suid-Afrika nie; ‘n onderwerp wat Van Niekerk soos die pes sal vermy, omdat hy dan ‘n nog groter pak slae sal kry.

Dan Roodt: Hoe Afrikaans die Afrikaner kan red


Deesdae is dit ‘n geval van: “Ek slaan my oë op na die berge: waar sal my hulp vandaan kom?” Danksy Afrikanerleiers se onbekookte oorgawe aan die ANC, word ons stelselmatig uit die ekonomie, die akademie, sport, die kerk en die media – om van die politiek en die staatsdiens nie eens te praat nie – geweer. Daar is egter een gebied waar Afrikaners steeds die septer swaai, en dit is binne ons taal en kultuur self.

Sonder Afrikaans sou daar geen Steve Hofmeyr of Bok van Blerk gewees het nie, geen rolprent-, musiek- of boekbedryf nie. Ek lees nou die dag dat “die kulturele sektor $40miljard tot Kanada se BNP toevoeg en werk aan byna 600 000 Kanadese verskaf”. Kanada beskik natuurlik oor ‘n veel groter ekonomie as dié van Suid-Afrika, asook twee wêreldtale: Engels en Frans. Nietemin kla Kanadese steen en been dat niemand hul boeke lees nie! Afgesien van Céline Dion en Leonard Cohen ken ek nie eintlik die name van Kanadese sangers nie. Wanneer laas het u van ‘n Kanadese rolprent gehoor? Of ‘n Kanadese skrywer? Iewers op my boekerak het ek ‘n boek van daardie tannie Margaret Atwood wat blykbaar hul grootste skryfster is, maar, snaaks genoeg, voel ek geen dringende behoefte om dit te lees nie.

Poësie is ‘n taamlik esoteriese genre wat wêreldwyd deur kunsterade en regerings gesubsidieer word. Behalwe natuurlik hier by ons waar ons anti-Afrikaanse regering alles in sy vermoë doen om Afrikaans te onderdruk. Nietemin is die verkope van Afrikaanse poësie groter as dié van Kanadese poësie. Ek sou nie sê jy kan uit die skryf van Afrikaanse gedigte ‘n bestaan maak nie, maar dit getuig van Afrikaans se status as ‘n lewende kultuur, ondanks alle pogings om dit dood te druk.

Oor die afgelope dekade of wat het gewilde Afrikaanse musiek geblom en iemand soos Steve Hofmeyr het reeds twee miljoen CD’s verkoop, terwyl Kurt Darren, Bobby van Jaarsveld, Bok van Blerk, FPK, Juanita du Plessis en ander seker ook goed daarheen op pad is. Afrikaanse sangers maak reeds ‘n bestaan uit Afrikaanse musiek. Intussen toon die Afrikaanse rolprentbedryf ook weer tekens van lewe en my verengelste naamgenoot, Darryl Roodt, wat eens linkse, polities korrekte flieks gemaak het, het hom nou om den brode tot die Afrikaanse mark gewend.

Dit is net op die gebied  van boeke en publikasies waar Afrikaans se potensiaal nog nie behoorlik ontgin word nie. Ten eerste het die Afrikaner onder ‘n Afrika-bewind – lyk dit my – afgeleer om te lees. Die volk kyk sport op TV en maak vir DSTV en Naspers se buitelandse aandeelhouers ryk, wat seker hulle goeie reg is. Die arme Afrikaanse boek suig egter aan die agterspeen, want onder ANC-beheer koop die biblioteke nie meer boeke nie, Afrikaanse kursusse aan die universiteite kwyn weg of raak so polities korrek dat slegs Antjie Krog en André P. Brink nog gedoseer word. Marxisme het ‘n kulturele hegemonie in Suid-Afrika bereik.

Tydens die Goue Tyd van Afrikaans in die sestigerjare was daar egter ‘n groot mark vir Afrikaanse tydskrifte, fotoverhale, speurverhale, spioenasieverhale, letterkunde, poësie, drama, ens. Waarom kan daardie goeie tye nie weer terugkom nie? Weliswaar was dit ook ‘n ekonomies voorspoedige era in Suid-Afrika en het die staat nie soos tans geld op korrupte projekte en astronomiese salarisse vir amptenare verkwis nie. Aan die ander kant, is letterkunde en boekverkope nie noodwendig afhanklik van ‘n bloeiende ekonomie nie, soos die huidige Franse voorbeeld aan ons toon. In weerwil van uiters trae ekonomiese groei en hoë werkloosheid, gaan dit voor die wind met Franse boekverkope. Letterlik honderde groot en klein uitgewerye publiseer ‘n konstante stroom nuwe boeke: fiksie en nie-fiksie met allerlei temas en onderwerpe. Letterlik duisende skrywers leef van hul skryfwerk en hou die volk aan die lees.

Waarom kan dieselfde nie by ons gebeur nie? Weereens is daar die Naspersfaktor. Die reusemediagroep in die Kaap beheer die verspreiding van Afrikaanse boeke, asook die publisiteit rondom sulke boeke en skrywers. Dus bestaan dít wat van die Afrikaanse letterkunde oor is uit ‘n groepie horingdom joernaliste, huidige en oudwerknemers van Naspers wat vervelige, niksseggende romans produseer wat net hulle en hulle vriende wil lees. Dis mense wat van letterkunde of idees weinig verstaan, en erg konformisties in hul sienings is, wat natuurlik die aanbidding van “Madiba” en die ANC/SAKP-weergawe van ons geskiedenis insluit. Geen wonder die gemiddelde Afrikaner stel nie meer belang in “letterkunde”, wat hy met domheid en politieke korrektheid assosieer nie.

Blykbaar koop 5 miljoen Dene elke jaar 30 miljoen boeke, wat vertalings vanuit vreemde tale in Deens insluit. Gewilde Deense skrywers word wêreldwyd in vertaling gelees. Trouens, die Deense boekbedryf in ‘n klein Europese landjie is groter as dié van Suid-Afrika met sy 55 miljoen mense!

Hoewel die regering, maar ook die groot maatskappye, aggressief besig is om Afrikaans te probeer doodmaak, is 45% van nuwe boektitels in ons land steeds in Afrikaans. As ‘n mens só daaraan dink, is dit eintlik ‘n wonderwerk! Geen ander taal ter wêreld sou in mededinging met Engels, ‘n vyandige regering van oudterroriste en ‘n algemene kultuur van politieke korrektheid kon oorleef nie. Nederlands of Duits sou lankal gevou het, net soos dié tale in die VSA verdwyn het, in weerwil daarvan dat daar Duitssprekende meerderhede in sommige Amerikaanse state was.

Afrikaans is uiters besonders: van Wes-Europese en Wes-Frankiese oorsprong, gewortel in Suider-Afrika, maar toenemend ook ‘n internasionale taal wat steeds deur die Afrikaner-diaspora in vele eerstewêreldlande gepraat en gelees word. Laasgenoemde punt is belangrik: Tans bestaan daar kwaadwillige pogings om Afrikaans tot ‘n “Afrikataal” of “kreools” te reduseer sodat ons met derderangse status tevrede moet wees, terwyl die staat miljarde rande van ons belastinggeld aan die kunsmatige bevordering van Engels bestee!

Ons moet aanvaar dat die staat, die groot maatskappye, asook die Britse regering wat plaaslik steeds met kulturele imperialisme besig is, Afrikaans wil uitwis. Daarom moet ons terugbaklei, maar op ‘n manier wat die mark vir Afrikaanse kultuur uitbrei sodat daar meer en meer werk en opleiding vir ons mense geskep kan word.

Dat 45% van nuwe boektitels in Suid-Afrika in Afrikaans is, is nie genoeg nie. Ons moet sorg dat dit 70% of 80% raak. Afrikaanse boeke, rolprente en musiek moet eenvoudig Engelse musiek in ons land al hoe meer op die agtergrond stoot. Sekerlik is dit ‘n uitdaging, maar sonder dat ons vreeslik hard probeer, is daar reeds tekens daarvan.

Wat is die potensiële grootte van die Afrikaanse kultuurekonomie en vir hoeveel Afrikaners kan dit werk skep? ‘n Verslag van die Europese Kommissie (“Priority Sector Report: Creative and Cultural Industries”) het die volgende bevind:

  • In 2009, creative and cultural industries firms employed a total of 6.4 million persons in 30 European countries.

  • Regions with high concentrations of creative and cultural industries have Europe’s highest prosperity levels.

  • Large urban areas and capital city regions dominate the creative and cultural industries, but some city regions do better than others. The super clusters London and Paris stand out, followed by Milan, Madrid, Barcelona and Rome.

Trouens, volgens dieselfde verslag is Parys die stad in Europa wat die meeste werk aan mense in die kultuurbedryf verskaf. Nie minder nie as 279 361 Parysenaars is in dié sektor werksaam. As ‘n mens vat dat die gemiddelde inkomste per kop in Parys €25 044 per jaar is, dan beteken dit dat daardie groep mense byna €7-miljard per jaar uit kultuurbedrywighede verdien! In rand omgeskakel, is dit gelykstaande aan byna R100-miljard per jaar.

In die volgende lande werk meer as 5% van mense in die sogenaamde “Kulturele en Skeppende Bedrywe”:

Land | Persentasie van arbeidsmark | Aantal mense wersaam in KSB

Swede   7.30%                                            151 143
Finland 6.05%                                            81 818
Ysland 5.85%                                                9 215
Nederland 5.45%                                     376 097
Letland 5.41%                                             53 217
Brittanje 5.39%                                    1 220 690
Switserland  5.23%                                  171 087
Noorweë 5.03%                                         95 875

Omdat swartes nie in Afrikaans belangstel nie en Engels verkies, is die kanse skraal dat daar ooit regstellende aksie in die Afrikaanse kultuurbedryf toegepas gaan word. Dit skep vir ons ‘n geleentheid om dié bedryf uit te bou tot iets wat vir ‘n aansienlike persentasie Afrikaners (iewers tussen 5 en 10 persent) werk kan verskaf. Die uitwerking van so ‘n kulturele opbloei op ons selfrespek en identiteit sal eenvoudig ongekend wees. Hoewel ons steeds oor geen eie land mag beskik nie, sal sowel Suid-Afrika as die meeste ander lande ons soos ‘n outonome etniese en kultuurgroep móét behandel. Die diaspora-Afrikaners sal steeds deel van ons bly en vrylik vanuit Australië, Nieu-Seeland, Kanada, die VSA, VK, ens., aan die bedryf deelneem.

Vanuit die Afrikaanse kultuur wat bande met die res van die wêreld sal handhaaf vir vertalings, filmfeeste, kulturele uitruiling, ens., sal vele ander handelsgeleenthede vir invoer- en uitvoer ontstaan. Terwyl die res van Suid-Afrika op sy ingeslane weg na ‘n tweede Zimbabwe voortploeter, sal ons danksy Afrikaans en haar kulturele en skeppende bedrywe grootliks hiervan gevrywaar word en feitlik oor volle indiensneming beskik.

Soos die Europese studie bevind, beskik lande en stede met groot KSB’s ook oor die grootste welvaart in ‘n algemene sin (“Regions with high concentrations of creative and cultural industries have Europe’s highest prosperity levels”). Immers gaan die twee hand aan hand: hoe groter jou leeskultuur en sin vir jou eie geskiedenis, hoe hoër die vlak van jou opleiding en hoe beter presteer jy in die wêreldekonomie.

Afrikaans kan dus inderdaad die Afrikaner van dreigende ondergang red.

Leon Lemmer: Albert Nothnagel en Marius Redelinghuys oor Afrikanerskap

Die volgende brief, wat ek volledig aanhaal, is deur Albert Nothnagel van Mosselbaai geskryf en in Die Burger (13 Junie, p 11) gepubliseer:

“Die speaker van die Nasionale Vergadering beslis nou dat ons almal Afrikane is en so staan dit op die voorblad van Die Burger, 11 Junie.

“Indien my geheue my nie in die steek laat nie, was dit op dieselfde plek waar Die Burger jare terug aangekondig het dat hulle groep voortaan die woord ‘Afrikaan’ gaan gebruik.

“In die Afrikaanse taal noem ons alle mense in SA al jare lank ‘Suid-Afrikaners’. Dus as ons die ‘Suid’ wegneem, was alle mense in Suid-Afrika reeds van toentertyd af ‘Afrikaners’. So is alle mense in Nigerië ook Afrikaners, dws Afrikaners wat in Wes-Afrika woon – ‘Wes-Afrikaners’.

“Die woorde ‘Suid-Afrikaners’ in Engels vertaal as ‘South Africans’. Dit het nooit enige mens uitgesluit nie en nooit aanstoot gegee nie.

“Die moeilikheid het gekom toe ons van die woord ‘Afrikaner’ ‘n wit eksklusiewe Afrikaanse mens, ‘n uitverkorene, gemaak het. Gode sy dank die WAT skryf nou as eerste definisie van ‘Afrikaner’ as rassisties en verouderd wit Afrikaanssprekende. Die Internasionale Etimologiese woordeboek Harpers Etymology online beskryf ‘Africaander’ as ‘n mens wat in Afrika woon. Dit was die oorsprong van die Nederlandse woord ‘Africaander’ nav ‘Englander’ en ‘Deutchlander’.

“Kom ons almal wees net wat ons eintlik was en steeds is, sonder apartheid, nl ‘Afrikaners’ – inwoners van Afrika.”

Nothnagel dink klaarblyklik dat hy met onfeilbare logika redeneer. Aangesien ons hier met terminologie te make het, moet ek daarop wys dat die joernalistieke term “voorblad” vir “front page” streng gesproke foutief is. ‘n Blad (“leaf”) het ‘n voor- en ‘n agterkant, ‘n recto en ‘n verso/keersy. ‘n Bladsy (“page”) dui op net een sy of kant van ‘n blad.

Nog ‘n probleem wat ek met Nothnagel se brief het, is dat die berig waarna hy verwys in my uitgawe van Die Burger (11 Junie) nie op die voorbladsy verskyn nie, maar op bladsy 5. Dit is Corné Mulder van die VF+ wat beweer het dat almal in die Nasionale Vergadering Afrikane is. Mmatlala Boroto, die voortsitster, het beslis: “Almal in die huis is Afrikane. Ek sien geen verskil nie.”

Hierdie laaste sin is die kern van die saak: die ontkenning van verskille, die sug na gelykmaking, die poging tot gelyk- en selfs eendersverklaring, gedwonge rasse-integrasie, die begeerte na inklusiwiteit (wanneer dit die nuwe maghebbers pas). Nothnagel ly sedert die koms van die nuwe Suid-Afrika erg aan oorverligtheid. As oud-lid van die Nasionale Party het hy hom aanvanklik by die ANC geskaar en was hy sterk teen die DA van Tony Leon gekant. Hy het die ydele hoop gekoester dat die ANC-regering sy ambassadeurskap in Nederland sou verleng. Daarna het hy toenadering tot die DA gesoek. Hy beskryf homself as ‘n “white child of black Africa”, soos ek voorheen aangedui het (Praag 3.05.2014), toe hy met feitlik dieselfde storie as in sy jongste brief vorendag gekom het.

In sy vorige brief (Die Burger, 3.05.2014, p 11) het Nothnagel beweer:”Enigeen wat hom vandag beywer vir die regte van wit Afrikaners, in groepsverband, sit steeds in die ou moeras van rassisme vas … Op sy beste is wit Afrikaners wat hulself vandag nog eksklusief Afrikaners noem, outyds en op sy akkuraatste rassisties.” Omdat hy die term “rassisties” so vryelik gebruik, hou Nothnagel daarvan dat die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) beweer dat die gebruik van die term “Afrikaner” eksklusief vir wit mense rassisties is. Die twee gebruike van “Afrikaner” wat deur die WAT goedgekeur word, is: “iemand met Afrikaans as huistaal” (dus wittes, bruines, swartes en Asiate) en “iemand wat in Afrika gebore is” (waarvoor myns insiens eerder die term “Afrikaan” gebruik behoort te word). Wat ons hier mee te make het, is dat die WAT en Nothnagel ons ook van ons etnies-kulturele naam wil beroof. Die Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT) huldig dieselfde standpunt. “Afrikaner” beteken: “Persoon wat Afrikaans is deur geboorte of afstamming, veral iemand wat Afrikaans as moedertaal het.” Die onderliggende taboe is dat ons nie op etnies-kulturele gronde tussen wit, bruin, swart en Asiaat mag onderskei nie, al doen die “nie-rassistiese” ANC dit daagliks in die uitvoering van sy beleid van verbete rassediskriminasie teen veral die blankes.

Ooreenkomste by mense word deur Nothnagel oorbeklemtoon terwyl verskille, indiwidueel en groepgewys, eintlik (soos ook deur Boroto) ontken word. Maar dit is ‘n feit dat dit vir mense onmoontlik is om te funksioneer tensy onderskeide getref word. Hiermee word nie geïmpliseer dat ‘n mens ter benadeling op grond van bv ras of kleur moet onderskei of diskrimineer (soos die ANC so graag doen) nie. Ter inligting van homself kan die oorverligte Nothnagel gerus so objektief moontlik vasstel met wie hy daagliks op gelyke vlak sosiaal verkeer. Dit sal seker hoofsaaklik met mense wees wat dieselfde kleur, kultuur en taal as hyself het. Dan sal hy besef dat Afrikaanssprekende blankes in beduidende opsigte anders as bv swart Suid-Afrikaners is. Daardie blankes word in die omgang “Afrikaners” genoem, al sou ek graag die betekenis van die term tot nie-verloopte Afrikaners wou beperk en Nothnagel dus uitsluit.

Kortom, in Afrikaans en Engels word daar tereg na Afrikaanssprekende blankes as “Afrikaners” verwys, terwyl swart mense in Suid-Afrika en in die res van Afrika “Afrikane/Africans” genoem word. Hierdie onderskeid is nie ter benadeling nie, maar is kultureel nodig omdat Afrikane baie meer met hulle swart broers en susters in die res van Afrika as met Afrikaners en ander blankes gemeen het. Die motief vir hierdie Afrikaner/Afrikaan-onderskeid is nie om “aanstoot” te gee soos Nothnagel beweer nie. Die enigste assosiasie met die term “Afrikaner” wat sekerlik verouderd is, is dié van “uitverkorene”. As Afrikaners as volk/nasie Judaïes of Bybels uitverkore was, sou die roemlose, mandaadlose oorgawe aan ongebreidelde swart mag nie oor ons weg gekom het nie.

Daar is ook so iets soos prioriteite by mense, of verskillende rolle wat elkeen vertolk. In daardie konteks is ‘n blanke Afrikaanssprekende (soos ek) in die eerste plek ‘n Afrikaner, in die tweede plek ‘n Suid-Afrikaner en in die derde plek (as dit werklik moet) van Afrika, dus ‘n Afrikaan. As Afrikaner is my probleem met Suid-Afrikanerskap dat ek my nie kan versoen met die aard van die nuwe Suid-Afrika en die manier waarop dit aan (nie-verloopte) Afrikaners opgedring is nie. My hartstogtelike verbintenis met Suid-Afrikanerskap is van ‘n historiese (voor 1994) aard. As Afrikaner is my probleem met Afrikaanskap dat my kulturele wortels eerder in Europa as in Afrika lê. In hierdie onhervormbare, Bybelse sin is ek in Afrika maar nie van Afrika nie.

In Amerika het die swartes voorgeskryf dat hulle nie meer “negers” genoem wil word nie. Hulle verkies om “Blacks” of “Afro-Americans” genoem te word. In Suid-Afrika het die swartes, bruines en Asiate/Indiërs elk besluit wat hulle genoem wil word en ook wat iedere indiwidu of groep nie genoem mag word nie. As iemand (in die praktyk eintlik net wittes) dit waag om ‘n historiese etniese term te gebruik wat nie-wittes nie goedkeur nie, word dit sonder meer as “rassisme” geag.

Die huidige situasie van die blankes is (soos in so baie ander opsigte) glad nie so gunstig soos dié van die drie ander etniese groepe nie. Blankes en veral Afrikaners kan enigiets toegesnou word sonder dat dit as rassisties gebrandmerk word. Dit maak nie saak met hoeveel venyn en haat dit gedoen word nie. Maar die benadeling van Afrikaners strek verder. Soos Nothnagel en die redakteurs van die WAT en HAT aantoon, word voorgeskryf dat Afrikaanssprekende blankes nie self mag besluit wat hulle hulleself noem nie. Indien Afrikaners die benaming “Afrikaners” vir hulleself toe-eien, word dit as “rassisme” geëtiketteer. Dit is hier waar alle nie-verloopte Afrikaners ‘n streep behoort te trek. In die nuwe Suid-Afrika is ons reeds van genoeg ontsê en van oorgenoeg beroof. Ons moet nie toelaat dat ons eiesoortige kulturele benaming, te wete “Afrikaners”, ook van ons weggeneem word nie. Dit is ons “demokratiese reg” om soos die ander etniese groepe self te besluit watter benaming ons welgeval.

Marius Redelinghuys

Nothnagel is ‘n oud-NP-ondersteuner, wat daarna ‘n wyle lank ‘n ANC-entoesias was. Na ontgogeling het hy aansluiting by die DA gesoek. Sy soort manteldraaiery is nie uniek nie. Hiervan getuig die brief van Marius Redelinghuys (gebore in 1987), een van die DA se nasionale woordvoerders (Die Burger, 15 Junie, p 12). Hy was voorheen lid van Cope (2009-2011) en het in 2014 met Steven Hussey getrou. Is hierdie (waarskynlik permanent kinderlose) gesin se huistaal Afrikaans? ‘n Steven Hussey maak op die internet voorbrand vir homoseksualiteit.

Redelinghuys begin sy brief soos volg: “Dit het my baie jare van my jeug geneem om myself met my Afrikaanse en Afrikaner-herkoms te versoen. Ek kon dit nie ontsnap of vermy nie.” Het hy werklik al van vroeg af begeer om hom van sy Afrikanerskap te distansieer, of het hy daardie twee sinne by nabaat geskryf omdat dit nou in bv die DA mode is ‘n nie-Afrikaner te probeer wees?

Hy het later besef “dat daar twee dinge is … wat my altyd sal volg: Afrikaanswees en die politiek” – blykbaar nie ook Afrikanerwees nie. “Dit was makliker om my by die politiek te berus, maar om my herkoms, my identiteit, kultuur en taal te aanvaar, was ‘n stryd.” By Redelinghuys is daar dus nie vanselfsprekende lojaliteit en entoesiasme vir Afrikanerskap nie, want hy het selfs met die blote aanvaarding hiervan gesukkel. Wat myns insiens in die nuwe Suid-Afrika opval, is dat homoseksuele geneig is om hulle van hulle Afrikaner-wortels los te maak.

“Tweedens het ek ook grootgeword in ‘n tydperk van die Suid-Afrikaanse geskiedenis waartydens wit mense hul eie skuldgevoelens moes hanteer, en soms laat voel is dat ons nie in Suid-Afrika inpas of behoort nie.” Daar is sekerlik baie Afrikaners wat geen (beduidende) skuldgevoelens ervaar nie. Hulle erken dat geen politieke stelsel volmaak is nie en dat die ANC-regering (en die DA) in baie opsigte moreel, asook in ander opsigte, slegter as die Nasionale Party- (NP-) regering vaar.

“Dit was dus makliker om skuins te trek en my soveel moontlik van die Afrikaner-identiteit te probeer distansieer, uit skuldgevoelens en veral die heersende geloof dat daar Een Taal, Een Volk en Een God is.” Die waarheid is dat die NP deurgaans veelvolkigheid en twee amptelike tale (Afrikaans en Engels) erken het. Dit is in die nuwe Suid-Afrika dat die ANC en die DA een Suid-Afrikaanse volk en effektief een taal (Engels) begeer. Is Redelinghuys se skuldgevoelens suiwer polities geïnspireer, of speel seksualiteit hier ook ‘n rol? Oorweeg die moontlike rol van hierdie twee faktore (politiek en seksualiteit) in wat volg.

“Ek het nie ingepas nie; ek het nie gemaklik gevoel nie, en ek het geskop teen die idee dat wie ek moet wees, wat ek moet nastreef en wat ek moet glo, deur ander gedefinieer moet word.” Insgelyks wil ek nie toelaat dat Nothnagel en soortgelykes besluit dat ek myself nie ‘n Afrikaner, ‘n lid van ‘n blanke groep/volk/nasie mag noem nie. Ek ontken ook dat dit met reg “rassisties” genoem kan word.

“Ek het ‘n keerpunt ervaar in my laat tienerjare toe ek blootgestel is aan Ingrid Jonker, Karen Zoid, Elsabé Zietsman en Amanda Strydom. Hier was mense wat my taal praat – letterlik en figuurlik – en wat ‘anders’ was. Hulle het hul herkoms, hul taal, omarm en hul eie, unieke sienswyse, ervarings en ideale daarin en daardeur uitgedruk. Dit het duidelik geraak dat ek Afrikaans en Afrikaner kan wees én boonop trots daarop kan wees.” Dit lyk na ‘n erg afgewaterde/verloopte vorm van Afrikanerskap. Afgesien van die genoemde viertal se geneigdheid tot linkse politiek, kan hierdie vraag gestel word: Is dit toevallig dat uitsluitlik na vroue verwys word? Op die internet word Hussey die man/”husband” van Redelinghuys genoem.

[• By Elsabé Brits, ‘n joernalis wat dikwels in Die Burger publiseer, kom ‘n variasie hiervan voor. Sy noem haarself die man van die vrou waarmee sy getroud is. Oor dekades het ek bepaalde waardes ontwikkel waarvan dit moeilik is om af te sien. Ek besef dat nadat ons hele samelewing in die jare negentig omgedop is (soos Karel Schoeman* dit stel), daar op ‘n helvaart gegaan is. Daar word bv deesdae van ons as beskaafde Europeërs verwag om groot waardering te hê vir die gewelddadigheid en misdadigheid van die “bevrydingstryd”, asook vir die geweldenaars en misdadigers wat sedertdien knus in hoë en daarby buitensporig lonende poste sit. Uit my perspektief was en is dit ‘n abnormalisering van die samelewing. ANC-kamerade en hulle meelopers, insluitende verloopte Afrikaners, beskou “ons jong demokrasie” egter as ‘n normalisering; veral diegene wat daardeur bevoordeel word. Deel van hierdie “regstelling” was dat die normaliteit van homoseksualiteit amptelik erken is. Maar ek bly geheg aan die kultus van die gewone en normale soos wat ek dit in die ou Suid-Afrika leer ken en waardeer het; elementêre, basiese dinge soos dat daar twee geslagte (mans en vroue) is en dat getroude pare van verskillende geslagte is en kinders kan kry. Brits beweer egter: “Dit is geheel en al naïef om te beweer ‘n kind moet ‘n man en vrou as ouers hê” (Die Burger, By, 13 Junie, p 11). Wat ek billikheidshalwe in die nuwe bedeling verwag, is dat wanneer iemand soos Brits in artikel na artikel homoseksualiteit loof Die Burger darem die sensitiwiteit en integriteit behoort te hê om openlik aan sy lesers die outeur se persoonlike belang by die saak te verklaar. Waarom loof die hoofstroommedia enersyds eerder rasse-integrasie as rasse-segregasie en andersyds eerder homoseksualiteit as heteroseksualiteit? Dui dit nie op dekadensie, oftewel geestelike verrotting, nie? Daar word meer lofsange vir homoseksuele as ‘n minderheidsgroep as vir blankes en veral Afrikaners aangehef, maar watter groep lewer die grootste bydrae tot die heil van die land?

  • Na die publikasie van Brits se artikel het die linkse Christi van der Westhiuizen ‘n lofsang aangehef vir die Iere wat in ‘n referendum huwelike tussen mense van dieselfde geslag goedgekeur het. “Die Iere is met reg trots” (Die Burger, 27 Junie, p 11). Daarna gebruik sy politieke retoriek. Homoseksuele is glo te na gekom, het ‘n pynlike geskiedenis, is veronreg, maar nou is daar, ten minste in Ierland, geregtigheid. Toegepas op Suid-Afrika kom sy dan openlik by haar soort politieke propaganda uit: “Die verdoeselde seksuele slagoffers van apartheid moet erkenning kry.” Haar persoonlike belang by homoseksualiteit word egter ook verdoesel.
  • Frits Gaum bepleit verdraagsaamheid, geregtigheid en menswaardigheid vir homoseksuele (Rapport, Weekliks, 28 Junie, p 11). Soos gebruiklik ignoreer hy iedere Bybelteks oor hierdie saak. Sy persoonlike belang, naamlik dat hy ten behoewe van sy homoseksuele seun pleit, word verswyg.
  • Die algemene moderator van die NG Kerk, Nelus Niemandt, wil die NG Kerk oopgooi vir nie-selibaat, homoseksuele predidante. Ook: “My hoop is dat lesbiese, gay, biseksuele en transseksuele [oriëntasies] genormaliseer sal word [binne die kerk]”(Die Burger, 1 deser, p 1). Dalk koester hy die ydele hoop dat hy die heilige doop aan LGBT-pare kan bedien. As mode-vraat ignoreer Niemandt iedere Bybelteks oor hierdie saak.
  • Ten einde die maksimum sensasie uit die jongste vlaag pro-homoseksuele propaganda te trap, het Die Burger (2 deser, p 1) Laurie Gaum, Frits se predikantseun, om kommentaar genader. Hy beskryf sy seksuele oriëntasie as ‘n “gawe”.
    (*Schoeman se naam word nie om dowe neute hier opgehaal nie, maar ek het groot respek vir hom as literator en navorser.)]

Redelinghuys gaan soos volg voort: “Ek het meer begin nalees oor Beyers Naudé, Bram Fischer, Max du Preez, Johannes Kerkorrel en Koos Kombuis.” Hiermee word die geslagsewewig herstel deur uitsluitlik na mans te verwys, hoewel Kerkorrel openlik homoseksueel was. Hiermee word die politieke ewewig egter nie herstel nie. Al vyf was/is verloopte of nie-Afrikaners.

“Vandag is ek trots op my taal; ek het met my herkoms en die rol van my mense geworstel en besluit om my Afrikaanswees, ons unieke karaktereienskap en vermoë, aan te wend om ‘n bydrae te lewer tot ‘n Suid-Afrika waar alle mense ‘n voorspoedige, gelukkige en veilige lewe kan nastreef en in vreedsaamheid en verdraagsaamheid kan leef.” Hoeveel kom in die nuwe Suid-Afrika van ‘n “veilige lewe” en “vreedsaamheid” tereg? Hulle is uitdagings (die ANC se “challenges”) en hersenskimme (“iets wat net in die verbeelding kan bestaan” – HAT). Hoeveel verdraagsaamheid is daar werklik as die staatshoof, Jacob Zuma, Jan van Riebeeck as die oerbron en die “Ander” (die blankes) as die oorsaak van al die land se probleme uitwys? Redelinghuys sê hy het hom met sy Afrikaanswees versoen; iets wat seker volg uit die feit dat hy deur die DA as Afrikaanse woordvoeder gebruik word. Iemand anders funksioneer as die DA se Engelse woordvoerder.

Redelinghuys sluit sy brief soos volg af: “Dit is dus vir my hartseer – tragies – dat daar sommige Afrikaanssprekendes en Afrikaners is wat nou skuinstrek, of dalk hul ware kleure wys. Mense soos Steve Hofmeyr en Sunette Bridges wat die platform wat aan hul verskaf word, misbruik om rassehaat, verdeeldheid, vrees en onverdraagsaamheid aan te stook.” Dit is nie mense soos Hofmeyr en Bridges wat “skuinstrek” nie. Dit is veel eerder Redelinghuys wat ‘n skewe siening het. Die fundamentele verskil is tussen mense wat regte of nie-verloopte Afrikaners is en diegene wat teen die tradisionele, behoudende Afrikaners gedraai en in die eerste plek nuwe Suid-Afrikaners en Afrikane geword het.

‘n Knuppel in die gay hoenderhok

Na aanleiding van die Amerikaanse hooggeregshof se uitspraak dat gay-huwelike nie teen die Grondwetlike bepalinge van die Verenigde State indruis nie, sien ons wêreldwyd ‘n oplewing van pro-gay vreugevieringe en aktiviste wat mekaar op die skouer klop oor hul oorwinning. Orals word die kleurvolle gay vlag gehys (en die Konfederale vlag gestryk), homoseksuele stelle het massaal in die huwelik getree en Facebook gebruikers het uit solidariteit hul profielfoto’s aangepas met die kleure van die gay vlag.

Soos ‘n oorwinning van ‘n voetbalwedstryd is die vreugde groot en is die verwagting dat hierdie aksie binnekort so algemeen sal word dat die taboe daaromheen iets van die verlede sal wees. Die gedagtes in hierdie tydsbestek bestaan alreeds uit onbegrip oor die tyd wat dit geneem het om dit wettig te verklaar, en dat dit absurd is dat homohuwelike nie eerder erken was nie.

Soos met enige nuwe instelling wat wettig verklaar word is mense geneig om hierdie nuwe vryheid onkrities te aanvaar sonder om te besef dat die uiteinde hiervan geen vryheid beteken nie, maar liewer die pad van goeie bedoelings is wat na die hel lei.

Ek maak nou ‘n groot waagsprong, maar net soos apartheid die verskeie volkere in Suid-Afrika beskerm en onkundig gehou het oor die barbarisme van Afrika, is die kans groot dat die destydse wetgewing teen gay huwelike ook die publiek onkundig gehou het oor die gevare wat nou kan ontstaan wanneer die homoseksuele ‘hek van die dam’ is, om ‘n Nederlandse uitdrukking te gebruik.

Homoseksualiteit is al so oud soos die mensdom self en kom oral voor. Dit is ook nie ‘n doelbewuste keuse nie, maar ‘n aangetrokkenheid tussen mense van dieselfde geslag. As hierdie aangetrokkenheid eenmaal ontstaan het, doen die sosialisering in die gay-gemeenskap die res.

Die gevaar is egter wanneer gay-aktivisme die politiek begin beïnvloed. In die sestiger jare en verder het verskeie aktiviste manifeste geskryf waarin hulle hul geaardheid tot uitdrukking wil bring, dikwels ten koste van die gevestigde orde wat – natuurlik – as verdrukkend beskou word.

Kom ons kyk na enkele uittreksels van hierdie gay-manifeste:

Michael Swift, ‘n gay-regte aktivis en skrywer van die “Gay Revolutionary” het in die publikasie Gay Community News van Februarie 15-21 uit 1987 geskryf:

“We shall sodomize your sons, emblems of your feeble masculinity, of your shallow dreams and vulgar lies. We shall seduce them in your schools, in your dormitories, in your gymnasiums, in your locker rooms, in your sports arenas, in your seminaries, in your youth groups, in your movie theater bathrooms, in your army bunkhouses, in your truck stops, in your all male clubs, in your houses of Congress, wherever men are with men together. Your sons shall become our minions and do our bidding. They will be recast in our image. They will come to crave and adore us.”

“If you dare to cry faggot, fairy, queer, at us, we will stab you in your cowardly hearts and defile your dead, puny bodies.”

“Our writers and artists will make love between men fashionable and de rigueur, and we will succeed because we are adept at setting styles. We will eliminate heterosexual liaisons through usage of the devices of wit and ridicule, devices which we are skilled in employing.”

“The family unit-spawning ground of lies, betrayals, mediocrity, hypocrisy and violence–will be abolished. The family unit, which only dampens imagination and curbs free will, must be eliminated. Perfect boys will be conceived and grown in the genetic laboratory (my kursivering). They will be bonded together in communal setting, under the control and instruction of homosexual savants.”

Soos ons kan aflei, is daar ’n groot mate van militante sentimente onder sommiges wat selfs bereid is om tot primitiewe eugenetika oor te gaan. Daarmee gepaardgaande sien ons ‘n wil om die kerngesin af te breek, net soos Marx en Engels wou. Ons sien dus ’n hele ideologiese rioolput van vuigheid gekombineer met kommunistiese en Nazi-agtige gedagtes wat agter die kleurvolle baniere skuilgaan. Deur gayregte tot politiek te verhef sal hierdie sentimente ’n werklikheid word, net soos die Swart Gevaar ook ’n werklikheid geword het die afgelope twintig jaar.

Let wel, hierdie woorde is geen stompsinnige uitbarstings van ’n gefrustreerde gay puber nie, maar ’n outentieke wetenskapsartikel  wat in die Amerikaanse Kongresbiblioteek bewaar word!

In ’n ander uittreksel van ‘n gay vergadering wat in 1972 in San Francisco gehou was – die Gay Rights Platform – was die voorstel geopper om alle wette te onttek wat seksuele omgang onder ’n bepaalde leeftyd verbied, asook om huwelike toe te staan met ’n onbeperkte aantal mans en vrouens wat saam in die eg verbind word. ’n Paar jaar later, in 1993, was ook eise gestel om verpligte miv toetse af te skaf en gratis behandeling toe te dien vir vigspasiënte en dwelmverslaafdes.

Vir diegene wat belangstel kan die volledige artikel hier ingesien word.

Die motief is die volgende: ‘n Oorseksualisering van die massas en ‘n vernietiging van goeie karakter wat net ‘n gesonde kerngesin kan waarborg. Dit het ten doel om  mense te verslaaf aan alle vorme van walging en ekstreme seksuele wangedrag wat geen meerwaarde vir die samelewing inhou nie en juis die samelewing se ondergang bespoedig. Seksualiteit onder gays het ‘n ander betekenis as by heteroseksuele stelle. In heteroseksuele verbande is dit die bedoeling dat ‘n nageslag voortspruit en die ouers moet hul kennis en wysheid aan die jong generasie oordra sodat hulle eendag die roer van hul kultuur kan oorneem. Aangesien daar geen kinders kan voortspruit uit ‘n homoseksuele verhouding nie word seksualiteit meer beskou as ‘n genotmiddel, byna soos dwelms op ‘n partytjie: Eers begin ‘n mens met een, daarna begin dit verveel en begin ‘n mens meer in te neem en meer uitspattig om te gaan om die grense te verlê van hierdie vorm van genot.

As iemand dink ek oordryf, verwys ek na gebeure soos “bareback” partytjies waar homoseksuele stelle onbeskerm met mekaar omgaan met die doelbewuste intensie om te sien of hulle mekaar met die miv virus kan infekteer. Hulle speel met ander woorde Russiese roulette met hul gesondheid. Dit is ook nie uitsonderlik dat hulle in een aand tot dosyne kontakte met ander mans gehad het nie. Die gevare van hierdie omgangsvorme vir die algemene volksgesondheid behoort vir almal duidelik te wees nie net wat die miv virus aanbetref nie, maar ook ander siektes soos hepatitis en diverse oordraagbare infeksies.

Die redes waarom daar sedewette bestaan is dieselfde as waarom daar verkeersreëls en motorvoertuiglisensies is, naamlik om te sorg dat mense verstaan wat hulle doen en die moontlike gevare van hul optredes besef, uiteindelik sodat hulle nie hulself of ander onnodig in gevaar kan stel nie. Snaaks genoeg begryp ons almal die gevare van wat sou gebeur as ons besluit om die verkeersreëls massaal te verontagsaam, maar op seksuele gebied kan ons dit nie raaksien nie. (Laat ek raai, binnekort gaan ons seker hoor dat verkeersreëls ook verdrukkende Westerse chauvinistiese wit-manvark instellings is.)

Wat ons gesien het met die Olimpiese Winterspele in Sotsji, was dat die hoofsaaklike rede vir protes vanuit die gay gemeenskap gehandel het om die wetgewing teen nie-tradisionele sekspraktyke vir minderjariges ongedaan te maak, wat eintlik beteken dat hulle die Russiese regering wil dwing om die dun lyn tussen pedofilie en homoseksualiteit nader aan mekaar te bring. Immers, nêrens in die Russiese wetgewing word verwys na homoseksualiteit nie, maar die wet wil slegs voorkom dat minderjariges blootgestel word aan nie-tradisionele sekspraktyke.

Duidelik het die dom massa meelopers geen idee wat die uiteindelike resultaat is van hul eie aktivisme nie.

Vanuit hierdie redenering is dit belangrik dat ons die volgende weet, naamlik dat by pedofilie is die grondmotief beslis nie om ‘n “alternatiewe” vorm van geslagsgemeenskap te bevorder nie. Pedofiele word gemotiveer deur ‘n behoefte om ‘n kind se onskuld te skend. Die hele beginsel van kind-wees en onskuld wil hulle vernietig.

Die “vryheid” wat hulle voorstaan is geen hoë vryheid nie, maar juis ‘n lae vryheid. Met lae vryheid bedoel ek onmiddelike behoeftebevrediging, en met hoë vryheid die kultivering van passie en kultuur met die uiteindelike bedoeling om te selfaktualiseer. Die insette by hoër vryhede is groter, maar die beloning is heelwat treffender en belangriker vir die algemene voortbestaan van almal.

Deur die lae vryhede te benadruk probeer hierdie drukgroepe die aandag van die hoër vryhede af te lei sodat mense uiteindelik soos verwarde kinders word met geen geestelike krag om hulself uit benarde posisies te help nie, en maak mense dus vatbaar vir ‘n Huxleyaanse dapper nuwe wêrelddiktatuur. Die rigtingloosheid en nihilisme wat hieruit sal onstaan is genoeg om enige mens se wil te breek wat verder vooruit wil gaan in die lewe.

Vandaar dat ons rekening moet hou watter onheimlike magte ons gaan verwelkom deur gayregte te steun.

Soos baie linkse stokperdjies is dit geen nuutgevonde vryheid nie, maar ‘n soveelste manier om die Westerse beskawing ten val te bring.

Skoppensboer: Befoeterde bafoer straf kontrarevolusionêre graadnulleerlinge

In Indië het hulle heilige koeie. In Suid-Afrika los hulle die koeie sonder kos en water soos Madame Thandi Modise, die opkomende boerin, gedemonstreer het. By ons is koeie dus allermins heilig, synde dikwels mishandel. Maar ons het heilige mense! Die Pous en die Katolieke Kerk het hulle nie tot Heiliges verklaar nie, nee, hulle is sommer by geboorte Heilig, met ‘n hoofletter!

Heiligheid lei altyd tot taalkundige probleme. Hoofletter of kleinletter? Is hulle Heilige Mense of bloot heilige mense? Meer nog, hoe benader ‘n mens dié “heilige grond”, as jy na “hulle” verwys? Sekerlik moet jy jou spykerskoene en rugbystewels maar uittrek en met baie sagte pantoffels en baie eerbiedig naderskuifel. Maar wat noem ‘n mens die heiliges? Soveel mense is reeds à la Sunette Bridges (Skoppensboer se lesers onthou seker nog die “groenie”-debakel) Menseregtekommissie toe gesleep – indien hulle nie met AK-47’s onder ‘n kremetartboom gefusilleer is nie! – dat Skoppensboer liefs nie die verkeerde term wil gebruik nie. ‘n Mens kan deesdae vloek soos jy wil, moffies en letties mag trou, selfs in die konserwatiewe “rooistate” van die VSA, maar jy mag nie ‘n heilige mens met ‘n polities inkorrekte term of toespeling “kwets” nie. Dis die wêreld waarin ons woon. Gewelddadig en barbaars, maar vol subtiele semantiese slaggate.

Die "vrolike" withuis ná die uitspraak van die Amerikaanse Hooggeregshof dat selfdgeslagpare voortaan in al 50 state mag trou, ongeag wat die inwoners dink
Die “vrolike” withuis ná die uitspraak van die Amerikaanse Hooggeregshof dat selfdgeslagpare voortaan in al 50 state mag trou, ongeag wat die inwoners dink

Terloops, soos PRAAG onlangs berig het, het Barack Obama, die VSA se eerste “reënboog”-president wat vandeesweek die Withuis heel “vrolik” op sy amptelike Twitter-rekening geverf het, die woord “nigger” in ‘n potgooi-onderhoud met Marc Maron gebruik. Hy mag maar. Die verskriklike N-woord. Hier by ons is daar nog die K-woord. Nou die dag het ‘n Afrikaanse landdros ‘n blanke man vir twee jaar Pollsmoor toe gestuur omdat hy die K-woord teenoor ‘n heilige dame gebruik het. Bid jou dit aan. Skoppensboer sidder by die gedagte. Hy dink  nie eens aan die K-woord nie. Njannies kepêla, soos sy oorle vader altyd gesê het.

Daarom het Skoppensboer lank en hard gepeins oor hoe om dié onderwerp te benader, want hy wil veral kommentaar lewer oor meneer, Mijnheer (let op dié eerbiedige aanspreekvorm) Panyaza Lesufi se afdanking van ‘n privaatskoolhoof omdat daar by Curro Roodeplaat ‘n onvermengde skoolbus op ‘n laerskooluitstappie vertrek het. Blykbaar het leliewit graadnulle langs mekaar in die bus gesit, noudat meng verpligtend geraak het. Is dit nie heiligskennis nie? Skoppensboer wil nie vir die heer Lesufi ‘n “swart man” of ‘n “swartman” noem nie, want netnou veroorsaak dit ook ‘n taalkundige probleem. Volgens die AWS (Afrikaanse woordelys en spelreëls) verskil dit in betekenis. Die voorbeeldsinne wat aangegee word is:

swart man (‘n – – van 1,78 m lank), -s
swartman (die geskiedenis van die – in Afrika)

Die (onlangse) geskiedenis van die swartman in Afrika is ‘n bloedige affêre, gedagtig aan Rwanda, die DRK, maar ook die “volksoorlog” in KZN, om van Winnie en haar halssnoermoorde nie te praat nie, dus wil Skoppensboer nie verder so ‘n polities inkorrekte onderwerp aandurf nie. Netnou kom hy in die moeilikheid. Soos so dikwels gesê word, bevind ons ons tans in die Nuwe Tyd, die Jaar Nul: vir diegene wat Piet Haasbroek se gangbare roman oor Pol Pot se Kambodja gelees het. Ons “sien nie meer kleur raak nie”. Of liewer: ons mag nie. Net die regering (of die heiliges) mag dit raaksien. As Nuwe Mens hier in die Jaar Nul – dalk is ons nou al in die Jaar Twintig, maar nog iewers naby aan die Groot Begin – sien Skoppensboer ook nie kleur raak nie. Hy is nie-rassig wedergebore.

Die heer Panyaza Lesufi mag ‘n swartman van Afrika wees, of selfs ‘n swart man van wie weet hoe lank, maar as Nuwe Mens durf Skoppensboer nie so na hom verwys nie. Daarom het hy besluit om ‘n geheel nuwe woord te bedink, wat vir ons Nuwe Tyd gepas sou wees. Daardie woord is: Bafoer. Daar kan seker ‘n lang debat daaroor gevoer word of dit met ‘n hoof- of kleinletter geskryf moet word. Dalk verleen “Bafoer” daardie ekstra tikkie eerbied en sekerlik kan dit soms met ‘n hoofletter gespel word. Maar daar is mos ‘n spreekwoord in Afrikaans wat lui: “Elke ketter het sy letter.” Met sy nostalgie vir die vervloë Rebellie onder Afrikaners, veroorloof Skoppensboer hom egter dié tikkie nonkonformisme, dié sweem van afwykendheid, om “bafoer” met ‘n kleinletter te spel.

Synde ‘n nuutskepping of neologisme – vir diegene wat standerdagt-Afrikaans in die afskuwelike Ou Suid-Afrika deurgekom het – is die woord “bafoer” ontdaan van enige ongewenste rasse- of etniese konnotasies. Dis neutraal. ‘n Bafoer verteenwoordig bloot ‘n meer heilige mens wat dus met die nodige ontsag en vroomheid aangespreek en behandel moet word.

As Nuwe Mens en gereelde leser van Naarperskoerante, Die Huisgenoot en ander polities korrekte publikasies, onderneem Skoppensboer om voortaan die term “bafoer” te gebruik om sy aflegging van alle etnies twyfelagtige idees uit die verre verlede toe die ligte nog gebrand en die kraanwater drinkbaar was, aan te dui.

Dis ‘n ietwat lang inleiding, maar nou verstaan u, liewe leser, dat die heer Panyaza Lesufi, vandeesweek as hoofbafoer vir onderwys in die provinsie Gauteng – Gangsters’ Paradise soos die nommerplate heet – heel befoeterd was oor die Curro-onvermengdegraadnulbusskandaal. Une affaire, soos die Franse sê. Daarom het die hoofbafoer vir onderwys sommer drie onheilige (nie-bafoeriese) leerkragte afgedank of láát afdank en ‘n onderneming van die Curro-groep verkry dat hulle voortaan blitssnel sal transformeer en geen verdere onvermengde graadnulbusritte sal duld nie. Indien u die illustere hoofbafoer vir onderwys misgeloop het, hier is hy op YouTube:

Die bafoer se woord is wet. Van nou af sál die privaatbusse van die privaatskool Curro kwotabusse wees: soveel kindertjies dié kant en soveel daai kant. En wee die onnadenkende graadnul of veral haar onderwyseres wat nie mooi tel en sorg dat elke bussitplek met sy kwota bafoeriese telge vereer word nie. Anders is daar perde en sal die nie-bafoere links en regs die trekpas kry.

Skoppensboer bemerk uit dié affêre ‘n nuwe wet van Transvaal, vir diegene wat onder die indruk was dat privaatonderwys hulle van inmenging deur die bafoere gaan vrywaar. Blykbaar moet ‘n privaatskool oor ‘n “lisensie” beskik om onderwys te mag gee. Soos Lesufi vandeesweek verduidelik het, beskik hy as bafoer oor die mag om so ‘n lisensie toe te staan of terug te trek. Geen wonder dus dat die Curro-groep gevra het: “Hoe hoog?” toe Lesufi sê “spring!” nie.  Die onderwysbafoer het spesiaal afgevlieg Kaapstad toe om die direksie van Curro, wat ‘n genoteerde maatskappy is, die leviete te gaan voorlees. Graadnulle wat kontrarevolusionêre gedrag op die bus toon en dalk langs ‘n Afrikaanse maatjie wil sit, sal voortaan “vasgevat” word.

Curro moes láág voor die bafoer gekruip het, daarom het hy besluit om Curro Roodeplaat ‘n “laaste kans” te gee, en om die afdanking van drie personeellede te “aanvaar”. Waarom sou Curro so geredelik tot alles instem en hulle nie tot die howe wend om hulle “vryheid” as privaatinstelling te beskerm nie? Skoppensboer het nogal hieroor gewonder, totdat hy toevallig gesien het watse salarisse en vergoeding die direkteure van Curro verdien, volgens Bloomberg:

Dr. Chris Rudolph van der Merwe, hoofuitvoerendebeampte R35 miljoen p.j.
Mnr. Bernhardt van der Linde, finansiële direkteur R25 miljoen p.j.
Mnr. Andries Jacobus Ferdinandus Greyling, bedryfshoof R25 miljoen p.j.
Mnr. Hendrik Gideon Louw, beleggingshoof R28 miljoen p.j.

Kennelik is daar geld in Engelse privaatonderwys, as ‘n mens so na die vergoedingspakkette kyk. Saam vat die vier hoofde van Curro meer as R100 miljoen per jaar huis toe, dis meer as wat die arme aandeelhouers van “Curro Holdings” verdien. Hierdie manne weet aan watter kant hul brood gebotter is. Hulle sê seker net “Ja, baas, nee, baas” vir Lesufi. Die onderwysbafoer het mos voorheen ook kwytgeraak dat Afrikaanse skole “kleinbase grootmaak” omdat daar nie genoegsame bafoere op die speelgrond baljaar nie.

Die kersie op die koek is dat Curro Roodeplaat ook ‘n “diversiteitsbeampte” in diens neem om te sorg dat die bloedjies by die skool, sowel bafoeries as nie-bafoeries, behóórlik gemeng word. Hiervoor sal die direkteure van Curro Holdings seker aan hulself ‘n bonus toeken. Die kwotas op die bussitplekke sal streng eerbiedig word.

Uiteraard is Naarpers en veral hul noordelike ANC-mondstuk, Beeld, in die wolke oor die befoeterde en bebrilde bafoer “wat sy voet neergesit het”. Adderjan Basson teem gister in sy prawda:

Daarom is dit so jammer dat ’n ondeurdagte, selfs rassistiese, besluit deur een of meer onderwysers geneem is om taalapartheid toe te pas met die vervoer van die gr. 0-klas van 2015.

Daar kan absoluut geen morele regverdiging daarvoor wees om kinders op grond van ras of taal te skei op ’n skoolbus nie.

Dit is hartseer dat ’n skool in 2015 nog verplig moet word om kinders van verskillende rasse en tale toe te laat om ’n skoolbus te deel.

Wees verseker dat die Afrikaanse kinders nie “natuurlik” of “toevallig” besluit het om almal op een bus te ry nie. Die skool het reeds erken hy het sosiale ingenieurswese toegepas en so ’n groep onskuldige sesjariges se kleurblindheid vir ewig vernietig.

Skoppensboer ween saam oor die arme sesjariges wie se kleurblindheid so geskend is. Maar alles is seker nog nie verlore nie. Hulle moet net nog bietjie op die “Towerbus” ry, soos Ken Kesey en sy LSD-benewelde hippies doer in die sestigerjare, iets wat in Tom Wolfe se boek The Electric Kool-Aid Acid Test verewig is. Volgende keer as hulle of hul ouers onder ‘n huisrooftog of ‘n motorkaping deurloop, sal hulle salig kleurblind dié leersame ervaring deurmaak.

 

Leon Lemmer: Michael le Cordeur oor Jeugdag en Afrikaans

Weens Michael le Cordeur se groot liefde vir die ANC en by name Nelson Mandela, wat hy by voorkeur “Madiba” noem, is Jeugdag ‘n bron van groot vreugde vir hom. By hierdie opvoedkundige, wat graag voorgee dat hy ‘n kampvegter vir Afrikaans is, kom dit nie op dat die gebeure van 1976 as anti-Afrikaans geplooi word nie; ook nie dat dit ‘n hoogs destruktiewe gebeurtenis is wat jaarliks as openbare vakansiedag gevier word nie. Baie skole het tydens die oproer landswyd in die slag gebly. Geboue van die Universiteit van Wes-Kaapland is afgebrand. Le Cordeur was daardie jaar in matriek. Vier van sy klasmaats het die Hoërskool Bergrivier aan die brand gesteek. Nie een van hierdie misdade word deur Le Cordeur veroordeel nie omdat hy meer waarde aan sy linkse politiek as aan opvoedkundige oorwegings heg.

Le Cordeur het die destydse blanke regering verkwalik omdat vereis is dat die Bergrivier-misdadigers jaarliks by die polisie moet aanmeld; ‘n baie ligte straf vir die groot skade wat hulle doelbewus aan openbare eiendom aangerig het. Pleks van hulle te verplig om lewenslank dwangarbeid te verrig, het die ANC-regering hierdie vier misdadigers van skuld vrygeskeld. Die nuwe Suid-Afrika het immers in beduidende mate weens misdaad tot stand gekom. Die land word sedertdien in ‘n soortgelyke mate met hierdie suksesresep bestuur en geadministreer. Desnieteenstaande is daar verbasing omdat die era sedert 1990/1994 gekenmerk word deur misdaad wat hom golf op golf dwarsoor die land voordoen.

Le Cordeur is ‘n dosent in opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch. Daarmee is alles nog nie gesê nie. Kort na vanjaar se Jeugdag (16 Junie) is ‘n artikel deur Le Cordeur op Maroelamedia se webwerf (18 deser) hergepubliseer. Dit is sy bydrae tot die redakteurs Danie Langner en Chrisna Nel se FAK-bundel, Hoekom Afrikaans? (2014, 142p, R150). Daarin verwys Le Cordeur nie net na sy geliefde “Madiba” nie, maar ook onbeskeie na homself as ‘n “gerespekteerde dosent en leier op vele gebiede.”* Dit herinner aan die keer toe hy beweer het dat hy deel van die Who’s Who van Afrikaans is. Aan die positiewe kant vertel hy dat hy sy kinders Afrikaans opgevoed en in Afrikaans laat skoolgaan het. Sy gebondenheid aan Afrikaans is egter nie passievol in dieselfde sin as by blankes nie. Soos by Neville Alexander gooi hy sy voorkeur vir Afrikaans hoofsaaklik oor die boeg van entoesiasme vir moedertaalonderrig; dus nie as lewensnoodsaaklike kulturele uitdrukkingsmiddel nie. Dit is waarom Le Cordeur kan beweer dat die Wellingtonse Klopse glo vreeslik lief vir Afrikaans is terwyl elke groep met ‘n Engelse naam pronk. [*In sy jongste artikel (hier onder) beweer Le Cordeur dat hy ‘n “verantwoordelike pos” beklee. Die vraag is: In hoeverre tree hy verantwoordelik (bv nie-misleidend) in daardie pos op?]

Soos vorige jare het die Universiteit Stellenbosch (US) op sy webwerf sy studente en personeel aangemoedig om Jeugdag te vier. Dit word ook gedoen vir iedere openbare vakansiedag wat ter viering van die ANC se gewelddadige geskiedenis ingestel is. Die aankoms van Europese beskawing word egter nie op 6 April deur die US gevier nie, al is die universiteitswese een van die vele produkte van Europese beskawing. Teen hierdie absurditeit spreek Le Cordeur hom nie uit nie. In ruil vir Le Cordeur se gedienstigheid (kyk hier onder) word die aandag op die US-webwerf op Le Cordeur se jongste artikel in Die Burger (16 Junie, p 11) gevestig. Hy het dit klaarblyklik met voorbedagte rade vir publikasie op Jeugdag geskryf en vir publikasie aangebied. Die Burger het dit graag gepubliseer, “versier” met ‘n groot weergawe van Sam Nzima se “beroemde foto van Hector Pieterson”. Asof dit vir hierdie koerant nie eensydig genoeg is nie, is hierdie foto aangevul met die afbeelding van ‘n swart seuntjie wat heeltemal onskuldig met sy (leë?) hande agter sy rug staan. [“Klonkie” is volgens die HAT ‘n rassistiese woord, gevolglik vermy ek dit. Talle woorde uit die (tradisionele) leefwêreld van die Afrikaner word deur die HAT en WAT goedsmoeds as “rassisties” bestempel.]

Le Cordeur skryf oor twee onderwerpe: Jeugdag en Afrikaans. Hy vertel dat die jeug (skoliere en studente) na 1976 elke jaar ‘n “eie vakansiedag” op 16 Junie gereël en gevier het totdat die ANC-regering die herdenking van daardie gewelddadigheid tot openbare vakansiedag verklaar het. “Stadigaan skud Afrikaans die juk van apartheidstaal af danksy organisasies soos die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging [ATKV], Het Jan Marais Fonds en die Afrikaanse Taalraad [ATR].” In die geval van die ATKV hou Le Cordeur veral van sy kultuurhoof, Danny Titus, en die oorverligte uitvoerende hoof, Japie Gouws. Die Marais-fonds bevorder Afrikaans, maar dit pas Le Cordeur en die US-bestuur om selfs nie eens vanjaar, by die honderdste herdenking van Marais se sterfte, sy stigtingsvoorwaarde vir die US te opper nie, naamlik dat Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels mag beklee nie; wat nog te sê om die US ondubbelsinning daartoe te verbind. Ek stel dit onomwonde dat enigeen wat hierdie stigtingsvoorwaarde ignoreer of vertrap myns insiens effektief ‘n vyand van Afrikaans is. Le Cordeur is ‘n ATR-direksielid en -oud-voorsitter. Volgens eie vertolking is die ATR nie ‘n Afrikaanse taalraad in die ware sin van die woord nie, maar ‘n versoenings- en meertaligheidsraad. In hierdie opsig is die ATR en die ATKV soortgelyke instansies.

Let op waar Le Cordeur sy selektiewe klem plaas wanneer hy aan Afrikaans as nie-apartheidstaal dink: “Digters soos Adam Small en Breyten Breytenbach, skrywers soos Mathews Phosa en Abraham de Vries, akademici soos Russel Botman en Wannie Carstens, sangers soos Les Javan en Hemelbesem, organiseerders soos Japie Gouws, Danny Titus en Christo van der Rheede, teaterbestuurders soos Marlene en Neil le Roux en Theo Kemp, en selfs politici soos Renier Schoeman en Franklin Sonn het Afrikaans – eens ‘n verdrukkerstaal – ‘n versoenings- en bemagtigingstaal help maak en van sy rassistiese verlede bevry.” Le Cordeur sal nooit moeg daarvoor word om Afrikaans met apartheid, rassisme en verdrukking te assosieer nie. As ANC-kornuit gaan hy sonder meer uit van die veronderstelling dat ons huidige situasie dié van nie-rassisme en vryheid is, terwyl daar blatant teen blankes gediskrimineer word en daar talle beperkings is op wat in bv Afrikaans gesê mag word. Le Cordeur se norme vir insluiting in sy genoemde lysie is politieke linksheid en dikwels etnisiteit. Vergelyk die rol wat daardie mense gespeel het en die gewig van hulle bydrae tot die heil van Afrikaans met wat in gesaghebbende literatuurgeskiedenisboeke staan. Hoe eensydig en bevooroordeeld Le Cordeur is, blyk dan duidelik. Le Cordeur se kernprobleem is dat sy ANC-verknogtheid sy siening van Afrikaans dikteer. ‘n Soortgelyke eensydige benadering van die Afrikaans taal- en letterkunde is te sien op die inligtingspanele in die besoekersentrum van die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl.

Dan kom Le Cordeur by een van sy troetelonderwerpe uit: sy afsydigheid van Standaardafrikaans en sy voorliefde vir die mengeltaal Kaaps. “Dis nie net óns wat vry* is nie, maar ook ons taal. Vandag word Afrikaans met meer vrymoedigheid en kleurryker as ooit gepraat. Vandag weet ons dat die opstande destyds nie so seer oor Afrikaans was nie, maar oor die paswette, die martelings, die Groepsgebiedewet en die diskriminasie in die onderwys en die ekonomie. Afrikaans was maar die laaste strooi vir ‘n groep mense wat op te veel ander gebiede moes ly.” [*Hierdie vryheid is glo “duur gekoop”. Le Cordeur verorber politieke segswyses soos ‘n honger vis aas sluk.]

Dat Le Cordeur erken dat onderrig in Afrikaans bloot as voorwendsel vir die onbeskaafde 1976-gewelddadigheid gebruik is, is ‘n wins. Hy kon gerus ook bygevoeg het dat die populêre propagandastorie dat die opstand spontaan by skoolkinders ontstaan het, dus asof dit nie deur volwassenes georkestreer is nie, vals is. Hy kan gerus ook kennis neem dat die paswette nie deur die slegte Afrikaners/Boere uitgedink is nie. Die eerste paswette is deur die goeie Britte, by name deur George Macartney, in 1797 aan die Kaap ingestel. Die “martelings” waarna hy verwys, is seker die wat na bewering deur die “apartheidsregime”, bv die veiligheidspolisie, gepleeg is. Le Cordeur dink seker nie aan die martelings in die ANC se strafkampe of die martelings wat blankes aan die hand van veral swartes in die nuwe Suid-Afrika te beurt val nie. Die diskriminasie waarna hy verwys, is dié in die ou Suid-Afrika. Hy reken nie die rassediskriminasie wat teen blankes in die nuwe Suid-Afrika, insluitende aan die US, gepleeg word nie.

Le Cordeur praat selfs die ANC-regering se diskriminasie teen Afrikaans en Afrikaanssprekendes goed. Hy begin deur te skryf: “Wat ek vir Afrikaans wil hê, moet ek immers ook vir ander tale gun.” Maar die teenoorgestelde, dus wederkerigheid, geld blykbaar nie. “Dit verg ‘n nuwe soort opoffering [dus] begrip as ‘n Afrikaanse leerder in parallelmediumonderrig ‘n klas met ‘n nie-Afrikaanse leerder moet deel.” Hier is Le Cordeur die kluts kwyt. In parallelmediumonderrig word klasse nie gedeel nie. Klasse word bv uitsluitlik in Afrikaans of uitsluitlik in Engels aangebied. Wat hy blykbaar wou sê, is dat Afrikaanssprekendes in gesamentlike tweetalige klasse vir lief daarmee moet neem as die onderrig grootliks in Engels geskied (veral as die skoliere/studente swart is). Dit is waarmee Le Cordeur genoeë neem selfs aan die US, wat histories ‘n Afrikaanse universiteit is en kragtens sy stigtingsvoorwaarde oorwegend Afrikaans moet bly. Le Cordeur wys ook nie die oneerlikheid van die US uit nie, naamlik dat gesamentlike klasse as 50% Engels en 50% Afrikaans gereken word om die skyn te wek dat die US in groter mate Afrikaans is as wat hy is. In die praktyk is gesamentlike klasse oorwegend Engels, indien nie feitlik uitsluitlik Engels nie.

Die selfverklaarde Afrikaans-entoesias Le Cordeur is ook tevrede as daar by die toekenning van studiebeurse teen Afrikaanssprekendes (en veral blankes) gediskrimineer word, want dit is in ooreenstemming met die ANC se beleid van Afrikaans- en blanke benadeling. Hy pleit vir “begrip dat beurse aan nie-Afrikaanssprekende student[e] nou prioriteit is om diegene wat so lank agtergelaat is, by hoofstroomonderwys in te sluit. Gedagtig aan ons gedeelde verlede is dit ‘n klein prys om te betaal.”

As US-dosent praat Le Cordeur die rektor, Wim de Villiers, en die res van die US-bestuur na. “Van die Universiteit Stellenbosch (US) vereis dit [die nuwe Suid-Afrika] dat beleidsvormers taal só sal bestuur dat niemand uitgesluit voel van dié mooi kampus nie.” Le Cordeur is dus ten gunste van die verdere verengelsing van die US totdat almal (veral die swartes) tevrede is. Hy veronderstel blykbaar dat so ‘n stadium bereik sal word. Oor die verskansing van Afrikaans rep hy geen woord nie. “Dit vereis van die universiteitsbestuur om te luister as die jeug praat, selfs al doen hulle dit onkonvensioneel [soos in 1976?]; om die jeug te nooi om saam aan ‘n toekomstige taalmodel te beplan. Want die toekoms behoort aan hulle. Nooit weer mag Afrikaans, of enige ander taal, die muishond van Suid-Afrikaanse tale gemaak word nie. Daarom moet ons jeug besef meertaligheid sal al hoe belangriker word. Om suksesvol met alle studente, ook uit die res van Afrika, om te gaan, sal ons soms die gemaksone van Afrikaans moet verlaat.”

Die universiteitsbestuur moet na die studente luister, maar Le Cordeur noem glad nie dat die studente na die universiteitsbestuur moet luister nie. Toegegee, die De Villiers-US het nog geen eise/ultimatums aan oproerige swart studente gestel nie. Hoe kan van studente, wat in baie gevalle nie weet hoe ‘n behoorlike skool lyk nie en wat nog minder weet van wat ‘n universiteit is of behoort te wees, help met die beplanning daarvan, bv die taalopset? Die meertaligheid wat Le Cordeur in die ATR-idioom bepleit, beteken nie bloot dat wittes bv Engels magtig moet wees nie, maar ook dat swartes (soos in 1976) verplig moet word om hulle Engelse “gemaksone” te verlaat en Afrikaans aan te leer. Die hele tyd hamer Le Cordeur op die opofferings wat Afrikaanssprekendes moet maak, selfs aan die US. Dit kom nie by hom op dat van die inkommers verwag kan word om aan te pas nie, des te meer as hulle uit die buiteland gelok word.

Siende blind neem Le Cordeur nie die agteruitgang van Afrikaans aan universiteite waar nie. “Al dink sommige daar is ‘n gekoördineerde poging om Afrikaans in die hoër onderwys te diskrediteer, het verskeie rektore onlangs hul steun aan Afrikaans toegesê. Volgens Cheryl de la Rey is daar ‘n tuiste vir Afrikaans by Tukkies, waar parallelmediumonderrig studente in staat stel om in sowel Afrikaans as Engels onderrig te ontvang.” Die feit is dat die Universiteit Pretoria (UP) ‘n (eksklusief) Afrikaanse universiteit was en dat dit nou oorwegend ‘n Engelse universiteit is en Afrikaans deurlopend afgeskaal word. Waarom mislei Le Cordeur doelbewus sy lesers met die storie dat die UP ‘n “tuiste vir Afrikaans” bied, sonder om te verduidelik hoedanig daardie tuiste is?

“Dan Kgwadi van die Noordwes-Universiteit [NWU] bevestig Afrikaans sal as akademiese taal voortbestaan solank skole Afrikaanse studente lewer.” Weereens, die Potchefstroomse Universiteit was, soos die UP, ‘n (eksklusief) Afrikaanse universiteit. Kgwadi wil ‘n eenvormige “institusionele kultuur” op al drie die NWU-kampusse afdwing. Die Potchefstroomse kampus se oorwegend Afrikaanse karakter sal in die slag bly. Maar dit is hierdie einste Le Cordeur wat verkondig het dat “diegene wat huil oor die dood van Afrikaans in Potch [moet] weet hulle huil by die verkeerde begrafnis” (Rapport, Weekliks, 9.11.2014, p 7).

“Wat die US betref, het wyle prof Botman herhaaldelik gesê Stellenbosch moet ‘n meertalige universiteit wees met plek vir Afrikaans as onderrig- en navorsingstaal.” Die US was (eksklusief) Afrikaans. Veral Chris Brink het hom vir ‘n tweetalige US beywer. Botman het hom so ver moontlik van ‘n Afrikaanse (en natuurlik blanke) US gedistansieer deur die US ‘n meertalige universiteit te noem, want Xhosa moes volgens hom ook in die prentjie kom. Wat Botman oor Afrikaans gesê het en wat hy gedoen het, het nogal verskil; net soos Jonathan Jansen in sy intreerede as rektor gesê het dat die Universiteit Vrystaat (UV) onder sy leiding ‘n Afrikaanse universiteit sal bly, terwyl hy hom openlik vir ‘n eentalige Engelse UV beywer. Om politieke en etniese redes is Botman en Jansen vir Le Cordeur heiliges. Nog so ‘n heilige is die joernalis Henry Jeffreys wat doelbewus valslik beweer het: “In Botman het Maties ‘n ware taalstryder vir Afrikaans gehad” (Die Burger, 26.11.2014, p 10). Maar wat is taalgewys die werklike nalatenskap van Botman aan die US? Onlangs is berig dat die fakulteit lettere en sosiale wetenskappe wat studente betref 70% Engels is (Die Burger, 15 Junie, p 1). Dit is wat tydens die Botman-bewind gebeur het, al sou De Villiers hoe graag pa hiervoor wou staan.

“Uiteindelik kan toegewydes aan Afrikaans ook daaruit moed skep dat die Grondwet genoeg geleentheid bied om Afrikaans as universiteitstaal te bevorder. Solank daar ‘n groot genoeg vraag is na Afrikaanse onderrig aan instellings, moet ons daarin voorsien. Tog moet ons ook ontvanklik wees vir inklusiewe kommunikasie [wat word bedoel?] en die rol van Engels in dié verband.” Nogeens dieselfde soort logika. Die hele tyd staan Le Cordeur nie vas vir Afrikaans nie en gee hy eerder toe aan druk vir Engels. Hy skep valse moed uit die grondwet. Hy is sekerlik nie een van die “toegewydes aan Afrikaans” nie. As hy was, sou hy besef het dat die grondwet Afrikaans nie vertroetel en sekerlik nie doeltreffend beskerm nie. Afgesien van wat daarin staan, is dit die nuwe bewindhebbers wat die grondwet vertolk soos dit hulle pas en dan daarvolgens handel, bv befonds of nie befonds nie.

“Die nuwe US-rektor, prof Wim de Villiers, moes al vure doodslaan en ‘n memorandum van ongelukkige [veral swart] studente en dosente ontvang. Maar sy vasberadenheid [!] gee Afrikaanssprekendes hoop wanneer hy sê hy steun onder meer ‘die ondersteuning en uitbreiding van Afrikaans as akademiese taal.'” Weer koester Le Cordeur valse hoop. Wanneer Afrikaans ter sprake was, het De Villiers, sedert sy diensaanvaarding as rektor op 1 April, bloot klakkeloos herhaal wat in die huidige US-taalbeleid staan. Hy het nog nie met sy persoonlike gevoelens en standpunt oor Afrikaans vorendag gekom nie. Nog minder het hy hom daartoe verbind om die posisie van Afrikaans aan die US (permanent) te verskans. Tydens die herdenking van Jannie Marais op 30 Mei, ‘n eeu na sy dood, het De Villiers hom opmerklik skaars gehou. Sover ek weet, het De Villiers nog nooit Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US opgehaal en homself tot die eerbiediging daarvan verbind nie. Die punt is: As De Villiers Marais se kardinale skenkingsvoorwaarde in hierdie herdenkingsjaar ignoreer, sal hy nooit erns daarmee maak nie. Le Cordeur opper (doelbewus) ook geen beswaar dat daar geen huldiging van Marais op die US-kampus, bv op die Rooiplein, was waarby die studente en personeel betrek is nie. Waarom vier die US sedert die Botman-era jaarliks Jeugdag en ander openbare vakansiedae wat ANC-gewelddadigheid loof, maar na ‘n eeu word Marais glad nie amptelik deur die De Villiers-US gehuldig nie? Dit is gewoon ‘n skande wat aan die groot klok gehang behoort te word; veral deur “toegewydes aan Afrikaans”.

As ANC-entoesias onderskryf Le Cordeur die minister van hoër onderwys, die kommunis Blade Nzimane, se standpunt. “Is ‘n eksklusiewe Afrikaanse universiteit die oplossing? Nee, sê minister Blade Nzimande, dit sal diversiteit en transformasie in die hoër onderwys ondermyn. ‘Die idee is juis om universiteite te skep waarvan die identiteit en institusionele kultuur nie swart, wit, Afrikaans óf Engels is nie, maar onbeskaamd Suid-Afrikaans in die ware sin van die woord.'” Nzimande en die ANC se doel is die verswelging van Afrikaans en blankes deur Engels en swartes. Hier is geen sprake van die nuutgevonde vryheid waaroor Le Cordeur so hoog opgee nie. Dit gaan om gedwonge rasse-integrasie; nie vryheid van assosiasie en moedertaalgebruik nie.

Die US-rektor eggo Nzimande se standpunt en hy kan op Le Cordeur se steun reken. Daar word soos volg uit De Villiers se intreerede aangehaal: “Stellenbosch is nie ‘n Afrikaanse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n Engelse universiteit nie; Stellenbosch is nie ‘n Xhosa-universiteit nie; Stellenbosch is ‘n meertalige Suid-Afrikaans universiteit. Ons is ‘n wêreldklas-universiteit wat verseker taal is nie ‘n versperring tot toegang nie, maar ‘n hulpmiddel vir sukses.” Le Cordeur sien nie in dat die opstelling van Afrikaans teenoor Engels, asook die uitgesproke begeerte om die US te verswart en die universiteit in die breë Suid-Afrikaanse en selfs Afrika-konteks te plaas, die dood in die pot vir Afrikaans is nie. Leopoldt Scholtz het na die aanvaarding van die huidige US-taalplan in November 2014, waarvolgens Afrikaans en Engels amptelik gelyke status as onderrigtale sou hê, voorspel dat die US binne 15 tot 20 jaar eentalig Engels sou wees. Hy het pas sy standpunt hersien: “Dit lyk my ek was hopeloos te optimisties. Dit kan reeds binne vyf jaar die geval wees” (Die Burger, 18 deser, p 14).

Steeds sien Le Cordeur geen gevaar vir Afrikaans nie. Hy weier om die ANC en Engels as dié twee vyande van Afrikaans te identifiseer. “Ek verskil dus met diegene wat meen Afrikaans as universiteitsonderrigtaal loop gevaar om uit te sterf. Die literatuur wat ek lees, gesprekke in die groter gemeenskap, my ondervinding op die kampus en die wind van verandering [ja, waarheen waai hy? – myns insiens na verswarting en verengelsing] wat tans vanuit die US-leiers se kantore waai, stem my positief. Dus, 39 jaar ná die opstande teen Afrikaans glo ek daar is ‘n plek [hoedanig?] vir Afrikaans as onderrig- en wetenskapstaal op universiteit. In die lig van ons diverse kampus en die US se strewe na voortgesette transformasie [wesenlik verswarting en verengelsing] blyk ‘n meertalige taalbeleid, eerder as ‘n eksklusiewe Afrikaanse universiteit, die antwoord [en die grafskrif vir Afrikaans] te wees.”

Slegs in enkele reaksie, deur Kassie van Kaapstad, op Le Cordeur se artikel is in die gedrukte uitgawe van Die Burger (18 deser, p 15) gepubliseer: “Dr Le Cordeur, waarom die klem op Afrikaans as verdrukkerstaal en nie ook op Engels nie, en op Afrikaanse universiteite om meertalig te word en nie ook op eentalige Engelse universiteite nie?” Die Britte het wêreldwyd mense verdruk en Engels kan ook as uitsluitingsmeganisme funksioneer, maar mense soos Le Cordeur verkies om blankes en veral Afrikaners, asook Afrikaans, vir kritiek uit te sonder.

Hoe verkeerd en kortsigtig Le Cordeur se siening is, het op 14 deser duidelik geblyk toe Rapport berig het dat Jan Botha voorgestel het dat die US se fakulteit lettere en sosiale wetenskappe eentalig Engels moet word. Die dekaan, Johan Hattingh, het hierdie voorstel aan die departementshoofde gesirkuleer. Hattingh was al in 1992 van mening dat Afrikaans nie aan die US beskerm hoef te word nie (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 62). Wat opval, is dat dit Afrikaanssprekendes is wat ook hier die voortou in die ondergang van Afrikaans neem. Die grondslag vir die verengelsing van die fakulteit is eintlik tydens die dekaanskap van Anton van Niekerk gelê. Van Niekerk het as voorsitter van die Taalkomitee ook ‘n groot rol in die verengelsing van die US in sy geheel gespeel. Sy redenasie is “dat taal in onderrig minder belangrik is as die kwaliteit van die kennis wat oorgedra word” (p 151). Oftewel “dat die taal in die opleiding van wetenskaplikes en die oordrag van kennis van minder belang is – dit is die kwaliteit en uitnemendheid van die kennis wat die swaarste moet weeg” (p 208). As Van Niekerk sitgemaak kan word in ‘n lesing wat uitmunt in “kwaliteit en uitnemendheid van kennis” maar wat in Mandaryns aangebied word, sal hy gou besef dat hy deur sy nek oor taal praat. Woord- en begrips/betekenis-herkenning is noodsaaklik vir verstaan. In hoeverre verstaan word, word nie net deur die subjek se intelligensie bepaal nie, maar ook deur sy taalkennis. In 2007 is Van Niekerk nie weer as die senaatsverteenwoordiger in die US-raad verkies nie. “Dit het wyd die indruk geskep dat Van Niekerk vanweë sy rol in die afskaling van Afrikaans nie verkies is nie” (p 159). Van Niekerk assosieer Afrikaans kennelik met verkramptheid en Engels met verligtheid.

Die Burger (15 deser, p 1) het grootliks die inligting in die Rapport-berig herhaal. Anders as wanneer swartes met eise kom, het die rektor of ‘n ander lid van die US-bestuur nie op die Afrikaans-kwessie gereageer nie. Dit is as ‘n saak van mindere belang vir kommentaar aan ‘n woordvoerder toevertrou. Steeds word daar nie gesê nie: Tot hiertoe en nie verder nie. Die berigte in Rapport en Die Burger word op die US-webwerf (15 deser) afgemaak as bloot deel van die “waagmoedige debat” wat De Villiers aanmoedig. Elke fakulteit mag glo “konteksspesifieke taalplanne” hê mits dit nie strydig met die oorkoepelende taalbeleid is nie. In hierdie gebeure vind Leopoldt Scholtz tereg “‘n duidelike, ontstellende patroon” (Die Burger, 18 deser, p 14).

Daar is twee here wat ‘n mens nie gelyktydig (in dieselfde mate) kan dien nie, naamlik die ANC en Afrikaans. Le Cordeur het sy siel aan die ANC verkwansel. In sy kern behoort sy gees nie aan Afrikaans nie. Le Cordeur het die ANC gekies. Daarom lyk dit vir my asof hy “inklusief” al die kenmerke van ‘n valse profeet van Afrikaans openbaar.

Leon Lemmer: Anton van Niekerk se leuens weer aan die kaak gestel

Dit is belangrik dat die leuens wat deur die ANC en oorverligtes, soos Anton van Niekerk, oor bv die verlede versprei word, met betroubare inligting teengespreek word. Met verwysing na een van Hermann Giliomee se boeke het ek op 20 deser op Praag aangetoon hoe vals Van Niekerk se aantygings teen Bantoe-onderwys is. Hierdie gerespekteerde historikus het pas self Van Niekerk tot orde probeer roep. Omdat Giliomee verdere inligting verskaf, haal ek sy brief (Die Burger, 26 deser, p 14) in sy geheel aan.

“In sy artikel ‘Wat is versoening?’ (DB, 11.06) noem prof Anton van Niekerk as een van die onregte van apartheid ‘die sistematiese ontneming van onderwysgeleenthede tot op die punt waar miljoene vandag nog steeds ly aan onagterhaalbare agterstande’. Uit navorsing blyk die teendeel, naamlik dat onderwysgeleenthede onder die NP-regering dramaties uitgebrei het.

“Onder die VP-bewind het kerke en sendinggenootskappe die grootste verantwoordelikheid vir onderwys vir swart en bruin kinders geneem. FRA Hoernlé, leidende liberaal van sy tyd, het in 1939 geskryf dat dit ‘selfmoord’ vir enige Volksraadslid sou wees om hom daarvoor te beywer dat die staat die finansiële verpligtinge vir bruin en swart onderwys oorneem.

“Tussen 1948 en 1994 het swart kinders op skool gegroei teen ‘n gemiddelde koers van 5,5% per jaar en die bywoningskoers van ‘n skrale 24,5 tot 84,5%. Tussen 1954, toe dr Hendrik Verwoerd die sogenaamde Bantoe-onderwysstelsel ingevoer het, en 1986, het swart getalle op sekondêre skool van ongeveer 5 000 tot 1,2 miljoen gegroei. In hierdie tyd het die getal swart studente van onder 2 000 in 1954 tot 50 000 gespring. Dieselfde stygings het in bruin en Indiër-onderwys plaasgevind.

“Baie swart en bruin matrikulante is tot die middel sewentigs toegang tot die beste universiteite ontsê, maar, soos prof Richard van der Ross by geleentheid gesê het, is aan bruin en swart kinders die geleentheid tot universiteitsonderrig op ‘n veel breër basis beskikbaar gemaak as voorheen.

“Daar was aansienlike rassediskriminasie in per kapita-besteding op die verskillende groepe, veral vanweë die snelle toename van leerders in ‘n konteks van bevolkingsgroei. Maar die begroting vir swart onderwys het dramaties toegeneem. Dit het bv net van 1977 tot 1982 met meer as 200% gestyg.

“Dr Kathleen Heugh, ‘n gerespekteerde navorser oor onderwys, het onlangs in die gesaghebbende Annual Review of Applied Linguistics geskryf dat daar tussen die middel 1950’s en die middel 1970’s in swart skole ‘n stewige verbetering in geletterdheid en syfervaardigheid was.

“Dit was danksy moedertaalonderwys vir die eerste agt jaar, goeie teksboeke en vaardige onderwysersopleiding. Dit het gelei tot ‘n slaagsyfer van 83% in matriek in 1976. In 2008 het dit gedaal tot 56%. Tussen 1975 en 2008 het die proporsie swart leerders met universiteitstoelating van 36% tot 13% gesak. Heugh besluit dat ‘Bantoe’-onderwys uit twee fases bestaan het. Voor 1976 het swart skoliere daarby gebaat; ná 1976 was dit tot hul nadeel met onder meer moedertaalonderrig beperk tot drie jaar.”

Die ANC en sy meelopers loof 1976, toe die Soweto-skoolopstande plaasgevind het, as ‘n wonderjaar en vier hierdie gebeure jaarliks met ‘n openbare vakansiedag, genoem Jeugdag (16 Junie). Dit is duidelik dat dit ‘n politieke viering is, want sedertdien het skoolonderwys vir veral swartes drasties agteruitgegaan.