‘SA se groeivooruitsigte nie rooskleurig’

Suid-Afrika se medium-termyn vooruitsigte lyk nie rooskleurig nie sê ‘n ekonoom van die Nywerheidsontwikkelingskorporasie.

Groei lyk nie besonder bemoedigend nie en die ekonomie gaan ernstige probleme tegemoet, sê Jorge Maia. Maia sê dit is omdat Suid-Afrika op buitelandse handel in veral mynbou en vervaardiging steun.

Maia het aan sakelui wat die Suid-Afrikaanse Kamer van Koophandel en Nywerheid se jaarkongres in Johannesburg bywoon, gesê wêreldtoestande sal Suid-Afrika se toekomstige ekonomiese groei beïnvloed.

Hy sê staatsinkomste is onder druk weens swakker ekonomiese groei.

Die minister van Finansies, Nhlanhla Nene het pas aangekondig dat belastings verder sal verhoog word om die armes tegemoet te kom.

Volgens Nene, sal amper 10,5% voorts van volgende jaar se belastinginkomste bestee word om skuld te delg.

Die land se begrotingsbeleid beperk veral nie die groei van die Suid-Afrikaanse welsynstaat nie en skuld bly toeneem. Die wit belastingbetaler beur reeds onder die las weens wanbetaling.

In KwaZulu-Natal alleen skuld staatsdepartemente en belastingbetalers munisipaliteite meer as 10 miljard rand.

Die LUR vir finansies in die provinsie, Belinda Scott wat die munisipale finansies-verslag vir 2013/2014 ter tafel gelê het, sê huishoudings skuld sowat helfte van dié bedrag.

Sy sê staatsinstellings se skuld het meer meer as 30 persent tot 697 miljoen rand toegeneem.

Die Internasionale Monetêre Fonds voorspel dat die groei van Suid-Afrika se Bruto Binnelandse Produk volgende jaar die derde stadigste in Suider-Afrika sal wees.

Die voorspelling is ten spyte van die verwagting dat dit van 1,4% vanjaar na 2,3% sal styg.

Die IMF sê onvoldoende kragvoorsiening, swak arbeidsverhoudinge asook ‘n gebrek aan sakevertroue kortwiek die land.

Die gemiddelde groeikoers vir lande in Suider-Afrika in 2015 sal volgens die IMF sowat vyf persent wees.

Ebola in die beton-oerwoud

‘n Dokter wat onlangs na New York teruggekeer het is positief vir ebola getoets.

Hy het met sy terugkeer in die VSA deur die doeanepos se siektebeheer geen koors getoon nie.

Die dokter, Craig Spencer, wat ebola-pasiënte in Guinee behandel het, het nou positief vir die siekte getoets.

Spencer is in afsondering in ‘n hospitaal in New York, die Bellevue Hospital Centre geplaas nadat hy weens hoë koors en naarheid opgeneem is.

Met sy terugkoms verlede week uit Guinee is hy by die John F Kennedy-lughawe aan die intensiewe beheermaatreëls wat ingestel is om reisigers te toets wat uit lande met ebola in die VSA aankom, onderwerp.

Die toetsing vir reisigers wat vermoedelik ebola onder lede het, kon geen simptome by die dokter uitwys nie.

Die stad se gesondheidsowerheid het gsê Spencer “was nie met baie mense in aanraking sedert sy terugkoms nie”, maar dit moet reeds duisende mense wees wat geraak kan word.

Twee van sy vriende en sy verloofde is as voorsorgmaatreël onder kwarantyn geplaas.

Die vierde persoon wat in kontak was met die medikus wat vir Dokters Sonder Grense werk, is die bestuurder wat Spencer Woensdagaand by ‘n kegelbalbaan gaan aflaai het.

Afrikaans en Europese tale afgeskaf by Universiteit van Kwazulu-Natal

Die Universiteit van Kwazulu-Natal het besluit om feitlik alle taaldepartemente behalwe Engels en Zoeloe af te skaf. Afrikaans en Nederlands, Duits en Italiaans sal van aanstaande jaar af nie meer aangebied word nie.

Slegs Frans, wat gedeeltelik deur die Franse regering gesubsidieer word, sal steeds aangebied word, maar dan slegs op een van die twee kampusse, hetsy in Durban, hetsy in Pietermaritzburg.

Hiermee sit die Universiteit van Kwazulu-Natal ‘n neiging voort wat reeds in die vroeë negentigerjare by Wits begin het, toe die Afrikaanse departement aldaar insgelyks gesluit is. Lede van die Afrikaanse departement by Wits, wat hulself as polities “links” gekategoriseer het, het heelhartig daaraan meegewerk en dit selfs versoek.

Tans is dit min of meer dieselfde geval aan die Universiteit van Kwazulu-Natal waar die waarnemende hoof van die Skool vir Kunste, waaronder die taaldepartemente ressorteer, professor Johannes Smit, kennelik ook ‘n Afrikaner is. Hy wou nie met die media oor die besluit praat nie.

Die Natal Witness het verlede maand ook berig dat die musiekdepartement weens ‘n gebrek aan befondsing genoodsaak sal wees om te sluit.

‘n Woordvoerder vir die universiteit, Lesiba Seshoka, sê “die evaluering van modules is ‘n interne aangeleentheid wat wye akademiese raadpleging geniet”.

“Duits, Afrikaans en Italiaans bereik nie die vereiste studentegetalle nie. Ons sal egter aanhou om die diens aan alle studente te lewer wat steeds by ons studeer.

“Soos beste praktyk vereis, sal UKZN aanhou om sy strategiese werksaamhede te hersien om aan studente erkende graadprogramme te lewer.”

Soos ander universiteite in die land, was die Universiteit van Kwazulu-Natal die slagoffer van Kader Asmal se kwaadwillige samesmeltings kort ná die millenniumwisseling. Die universiteit sukkel nog om van sy samesmelting met die voormalige universiteite van Durban-Westville en Natal te herstel.

Die universiteit word sedert die samesmelting deur die Afrikanistiese professor Malegapuru Makgoba geregeer. Hy tree einde vanjaar af, waarna hy deur Albert van Jaarsveld, tans die uitvoerende hoof van die Nasionale Navorsingstigting, vervang sal word.

Die akademici wat deur die sluitings geraak word, is blykbaar teleurgesteld dat dié besluit nie kon wag totdat Van Jaarsveld oorneem nie. Niemand was egter bereid om in die openbaar kommentaar te lewer nie.

Swart landbou in maalkolk van Amerikaanse slagspreuke

In toesprake wat op 11 Augustus 2006 en 28 Augustus 2007 gelewer is deur die toenmalige minister van landbou, Lulana Xingwana, is aangekondig – onder die gebruiklike vloedgolf van Amerikaanse slagspreuke en gemeenplase oor vroueregte en apartheidskuld – dat spesifieke plase aan swart boere gegee sal word sonder vergoeding met die suggestie dat dit gesteel is van swartes wat “moeg is van wag”.

Xingwana het ondermeer in 2007 haar toespraak met ‘n aanhaling uit Richard Stengel se boek wat hy namens Mandela geskryf het, Long Walk to Freedom afgeskop.

Een van dié gebiede, Mamahlola, beslaan 14 plase en is in 2001 hertoegewys. Mamahlola was al vroeër op die rand van ineenstorting, maar danksy pogings deur South African Farm Management (SAFM), ‘n plaaslike wit groep wat swart boere oplei, is die ergste afgeweer.

‘n Werker by Mamahlola meen tans die regering moet liewer ophou met sulke ondernemings wat klaarblyklik ewig gedoem is tot mislukking.

“Deur middel van strategiese ingrypings is dit [Mamahlola] weer op dreef en floreer,” het Xingwana in 2007 aangekondig.

Mamahlola produseer mango’s en avokado’s, piesangs, lietsjies, pekanneute en ander gewasse mbv beperkte waterbronne.

SAFM het sewe soortgelyke projekte in Limpopo, en in naburige Mpumulanga provinsie van stapel gestuur.

SAFM het in 2007 meer as R100 miljoen van belastingbetalers se geld op sulke swart boerderye bestee, het Henry Wolff, SAFM se sake-ontwikkelingsbestuurder aan IPS gesê.

Sowat 150 plaaswerkers buite Tzaneen in Limpopo het die afgelope ses maande nie egter nog geen lone ontvang nie.

Die voormalige uitvoerplaas Mamahlola behoort nou al 10 jaar lank aan die Banareng Ba-Ga-Letsoalo-gemeenskap.

‘n Woordvoerder van die werkers het erken dat nadat die plaas wanbestuur is, is dit onder administrasie van die regering geplaas.

Hy sê die plaas behoort eerder gesluit te word as die regering nie eers weet wanneer daar geld vir hulle lone sal wees nie.

Ramaphosa gee Numsa geleentheid om saak te stel

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa het vroeër ‘n oproep om eenheid in Cosatu gedoen omdat dit volgens hom noodsaaklik is om te verseker dat werkersregte beskerm word. Hy het Numsa geleentheid gegee om eersdaag hulle saak te stel.

Cosatu dreig om te skeur en irrelevant te raak in ‘n arbeidsmark wat deur hoë werkloosheid en lae produktiwiteit gekenmerk word.

Numsa en Cosatu is sedert die skietery by Marikana haaks en die stryery het verdiep voor die algemene verkiesing vandeesjaar.

Die twis handel oor onder meer oor ‘n besluit om steun aan die ANC te onttrek en buite sy tradisionale steunbasis in die metaal- en ingenieursbedryf lede te werf om ‘n breë sosialistiese werkersbeweging te bou.

Ramaphosa het gesê daar sal nog ‘n spesiale sentrale uitvoerende komitee vergadering in November gereël word om die metaalwerkersvakbond, Numsa die geleentheid te gee om homself teen skorsing uit die federasie te verdedig.

Die besluit is geneem op ‘n vergadering van die komitee wat Donderdag in Johannesburg plaasgevind het.

Daar was bespiegelinge dat die komitee Donderdag sal stem oor Numsa se skorsing. ‘n Stemmery sou egter klaarblyklik onwettig en ongrondwetlik wees.

Russiese kernfisici vergader met SA amptenare in Drakensberg

‘n Span van 20 Russiese kernfisici het vandeesweek met 50 Suid-Afrikaanse amptenare in die Drakensberg vergader, volgens ‘n berig in die Johannesburgse dagblad Beeld. Die groepie vergader blykbaar by die Champagne Sports Resort, wat as ‘n “luukse oord” beskryf word.

Ingang van die Champagne Sports Resort. Foto: drakensberg.biz
Ingang van die Champagne Sports Resort. Foto: drakensberg.biz

Die Suid-Afrikaanse groepering word aangevoer deur Zizamele Mbambo, adjunk-direkteur-generaal van energie, terwyl die Russiese span almal vir die staatskernkragmaatskappy Rosatom werk.

Volgens Beeld “verskyn Rosatom se naam egter nêrens in die hotelregister, op die Russe se naamkaartjies of op die plekaanwysings vir die verskillende konferensielokale nie”.

Ons het vroeër berig oor Rosatom se “verklaring… waarin bekendgemaak is dat hy ‘n ooreenkoms ter waarde van R100 miljard met die Suid-Afrikaanse regering gesluit het vir die toevoeging van ‘n kernkrag-vermoë van 9 600 megawatt”.

Wiktor Polikarpaf het blykbaar vandeesweek se byeenkoms in die Drakensberg bygewoon, aangesien sy naam in die hotelregister by chalet 27 verskyn. Hy staan aan die hoof van Rosatom se Suid-Afrikaanse kantoor in Sandton.

Beeld se verslaggewers, wat volgens die berig die hotel “geïnfiltreer het”, het twee Russiese gaste in “gholfhemde met Rosatom se naam daarop” by die ontbyttafel opgemerk.

Volgens Mbambo is dit bloot ‘n inligtingsessie waartydens die verkoopspan van Rosatom geleentheid gegee word om hul toerusting aan te bied. Ander lande se kernbedrywe sal ook so ‘n geleentheid gegun word. Frankryk en China sal volgende aan die beurt kom.

“Ander genooide lande, insluitend Suid-Korea en Amerika, sal hul voorleggings betyds reg moet hê as hulle vir die program oorweeg wil word,” het Mbambo gesê.

Die Russiese voorleggings was “omvattend”, het Mbambo gesê. Volgens hom is die geheimhouding nodig “om hierdie maatskappye se eiendomsreg” te beskerm. Toekomstige verkrygingsprosesse sal heeltemal deursigtig wees, het hy gesê.

Van die ander kernkragvervaardigers het egter gekla dat hulle nog nie genooi is nie.

‘n Fotograaf van Beeld, Rowan Philp, het hom as ‘n genooide amptenaar voorgedoen en vir 15 minute een van die werksessies bygewoon. Tydens die 15 minute is heelwat vrae oor die veiligheid van die reaktors vanaf Suid-Afrikaanse kant via ‘n tolk gevra. Die woord Foekoesjima, setel van die Japanse kernramp ná die tsoenami van 11 Maart 2011, is verskeie kere gehoor, maar soms nie getolk nie. Volgens die Russe is veiligheid ‘n hoë prioriteit by die ontwerp van Rosatom se kernkragsentrales. “Ons ontwerp verwyder hitte; ons hoofdoel is om veiligheid te verskaf”.

Die Russiese wetenskaplikes het egter erken dat hul kernkragsentrales slegs langs riviere en nie naby die see gebou is nie. Weens Suid-Afrika se gebrek aan groot riviere, sal seewater noodwendig, soos in die geval van Foekoesjima, vir verkoeling gebruik moet word.

Ramaphosa lei Cosatu, Lesotho se krisissamesprekinge

Cosatu se sentrale uitvoerende komitee sal na verwagting vandag samesprekings voortsit oor die toekoms van die metaalwerkersvakbond, Numsa het RSG berig.

Die vakbond is vroeër gevra om te verduidelik waarom hy in die vakverbond moet aanbly. Die ANC se adjunkpresident, Cyril Ramaphosa sê intussen eenheid in Cosatu is noodsaaklik vir die drieparty-alliansie.

Ramaphosa lei `n ANC-taakspan wat Cosatu probeer help om sy interne uitdagings te oorkom. Hy het op `n mediakonferensie in Kaapstad gesê dat 19 COSATU-vakbonde eenheid in die vakverbond wil sien.

Ramaphosa sê al die vakbonde, insluitend NUMSA, moet in COSATU aanbly. Hy sê ook dat die dissplinêre proses teen Cosatu se hoofsekretaris, Zwelinzima Vavi regverdig hanteer moet word.

Die ondersoek hou verband met Vavi se seksuele verhouding met `n junior werker op kantoor. Dit handel ook oor die aankoop van COSATU se nuwe kantore.

Ramaphosa sal ook Donderdag terugkeer na Lesotho.

Hy sal as voorsitter van die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap se afvaardiging poog om die politieke impasse aan te spreek.

Ramaphosa se woordvoerder, Ronnie Mamoepa sê hy sal voortgaan om samesprekings met die politieke rolspelers te voer.

Die SAOG se fasiliteringproses het Koning Letsie die Derde oorreed om verlede week die parlement heropen.

Die SAOG-span bestaan uit amptenare van Botswana, Namibië, Suid-Afrika en Zimbabwe. Amptenare van ander SAOG-lande sal na verwagting by hulle aansluit.

Derde ongeluk vir vragmotorbestuurder wat chaos saai

Dit is die derde keer dat die swart vragmotorbestuurder wat verlede week verwoesting by Alberton gesaai het, vir strafbare manslag aangekla word.

Isaac Maruding het verlede week tussen 48 motors op die N12 by Alberton ingejaag en vier mense se dood veroorsaak.

Maruding (44) het Woensdag in die Palm Ridge-landdroshof aan die Oos-Rand om borgtog aansoek gedoen. Hy ontken skuld op vier aanklagte van strafbare manslag en roekelose of nalatige bestuur.

Maruding is in 1996 van strafbare manslag aangekla nadat hy ook in ’n ongeluk betrokke was, maar dit is later teruggetrek, het Media24 berig.

In 1997 is hy na nóg ’n ongeluk weer van strafbare manslag aangekla. Hy is skuldig bevind en het ’n vonnis van 18 maande uitgedien.

Hy is toe ook op aanklagte van roekelose of nalatige bestuur skuldig bevind, maar het ’n opgeskorte vonnis van vyf jaar tronkstraf gekry. Sy rybewys is ook vir 12 maande opgeskort.

Sewe mense is nog in ’n kritieke toestand en nog 19 is beseer. Die polisie het Maruding eers ’n dag ná die ongeluk in Potchefstroom aangekeer.

Maruding het van die ongelukstoneel gevlug en daarna gelieg deur te beweer verkeersbeampte het hom toestemming gegee om die toneel te verlaat.

Hy het Potchefstroom toe gevlug en nie sy werkgewer of die polisie oor die ongeluk ingelig nie.

Die eienaar van die Benusi-vervoermaatskappy, het gesê hulle was nie bewus van Maruding se vorige oortredings toe hy aangestel is nie.

Die verhoor is tot 27 Oktober uitgestel.

Transnet gee aalmoes vir pensioenarisse – met ‘n dosis anti-wit rassisme

In ‘n poging om sy openbare beeld te herstel, gaan Transnet Kersfeesbonusse in die vorm van ex gratia-betalings aan sy pensioentrekkers uitbetaal. Dié betalings geskied egter aan “die begunstigdes van afgetrede swart werknemers”. Die enigste blankes wat daarvoor in aanmerking kom, is diegene “met lang diens en beperkte alternatiewe inkomste”.

Blykbaar gaan die pensioene aanstaande maand uitbetaal word en sal gelykstaande wees aan 8,33% van die pensioenaris se jaarlikse pensioen.

Transnet word tans gedagvaar as deel van ‘n klasaksie weens sy jare lange verwaarlosing van hoofsaaklik Afrikanerpensioenarisse wat hul lewe lank by dié instelling gewerk het. As deel van die “hestrukturering” van Transnet deur Maria Ramos, huidige hoof van ABSA, is ‘n groot deel van die maatskappy se pensioenfondsbeleggings gestroop om vir ander doeleindes aangewend te word.

Jaarlikse verhogings in Transnetpensioene is slegs 2%, wat veroorsaak het dat inflasie die koopkrag van die pensioene grootliks uitgewis het.

In ‘n verklaring sê Transnet dat “pensioentrekkers en begunstigdes van Transnet se Tweede Vastevoordeelfonds en die Transnet-subfonds van die Vervoerpensioenfonds R178 miljoen aan ad hoc-bonusse sal ontvang”.

Dit beteken egter gemiddeld slegs R2 825 per lid, want die twee fondse beskik oor 63 000 lede.

‘n Verdere bedrag van R75 miljoen sal aan “begunstigdes en pensioentrekkers wat kwalifiseer” betaal word, waar die rassekriterium heel moontlik sal geld.

November se betalings sal die tweede keer in 2014 wees dat pensioenarisse bykomende uitkerings ontvang. Daar is reeds in April R178 miljoen aan bonusse betaal.

In sy verklaring vermeld Brian Molefe, Transnet se uitvoerende hoof, dat die betalings “getuig van Transnet se vasbeslotenheid om die finansiële posisie van die fondse te verbeter”.

Metropolitan-aftree-administrateurs hanteer die ex gratia-betalings wat op 7 November sal geskied, met die ad hoc-bonusse wat op 21 November uitgekeer sal word. Hul kontaknommer is 011 587 8000.

 

Minister waarsku dat belastinglas gaan verhoog

Die ANC het die minister van Finansies, Nhlanhla Nene se eerste begrotingsrede vir die mediumtermyn verwelkom en gesê die regte balans is getref tussen die behoeftes van die armes en die noodsaaklikheid om staatsbesteding in te perk.

Nene het sy toespraak afgeskop met ‘n waarskuwing dat beleidsveranderinge ‘n nog swaarder las op belastingbetalers kan plaas.

Nene het die land se groeivooruitsigte beduidend afgeskaal met ‘n voorspelling van slegs 1,4%.

Volgens Nene is dit te wyte aan faktore soos stakings, hoë elektrisiteitskostes en ‘n afname in privaatbeleggings.

Hy het voorts die regering aangeraai om groeiende skuld te verminder en sy fiskale sake reg te ruk.

Die minister het ook beleërde staatsbeheerde instellings soos die Suid-Afrikaanse Lugdiens en die Poskantoor gewaarsku dat hulle geen regeringshulp moet verwag nie.

Nene het gesê hulle sal nie verdere reddingspakette ontvang nie, maar sal herstruktueer word om hulle finansieel volhoubaar te maak.

Hy sê enige kapitalisasie sal deur middel van die verkoop van oortollige bates geskied.

Daar sal na verwagting sowat R1,1 miljard rand oor die volgende drie jaar aan nuwe grondeise bestee sal word, het Nene aangekondig.

Kenners meen dié bedrag is nie voldoende nie.

Die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming sal die fondse daarvoor in sy bestaande begroting moet vind.

Die nuwe vyfjaar termyn vir eise sal teen 31 Junie 2019 ten einde loop.