Ek het nog nie waargeneem dat enigeen oor die openlik rassistiese
aspek van onteiening sonder vergoeding praat nie. Tereg weet almal dat
onteiening gemik is teen grond in wit besit, maar daar is kru rassisme
in die term “sonder vergoeding” verbloem wat niks anders is as ‘n
openlike aanslag van die ANC op die wit minderheid nie, en waarvan die
einddoel die uiteindelike ondergang van die wit minderheid sal wees.
Wittes kyk na die aspek van “onteiening van hul grond” en is tereg
ontsteld. Maar vir Ramaphosa gaan dit oor die komende verkiesing met
hierdie onderbewuste boodskap aan die ANC se kiesers: kyk hoe straf
ons nou die witman deur hom te verarm deur nie te betaal vir die
witman se grond wat ons aan julle gaan uitdeel nie. Dit is presies
dieselfde boodskap wat die barbaarse marteling en teregstelling van
witmense tydens plaasmoorde oordra — kyk wat doen ons aan die witman.
Wittes sien dit nie raak nie, maar die deursnee swart persoon weet
presies wat daardie boodskap is.
Elke redelike argument wat die ANC en ander voorstanders van
grondhervorming moontlik kan maak, val plat as dit kom by die openlike
rassistiese aspek van grondhervorming waar dit sonder vergoeding sal
plaasvind. In alle lande wat waarin ‘n vrye mark gevestig is, is
eiendomsreg ‘n fundamentele beginsel waarop die samelewing gebou is.
Maak nie saak hoe die ANC onteiening sonder vergoeding bewerkstellig
nie, die eerste stuk grond wat sonder vergoeding afgeneem word, sal
effektief alle eiendomsreg in SA uitwis. En die ANC stel dit duidelik
dat dit eiendom in wit hande is wat ter sprake is, dus maak ras die
kern van die beoogde onteiening uit; dit gaan alles oor ras. Alhoewel daar
10 miljoen swart huiseienaars is, is daar nagenoeg 40 miljoen
swartmense wat sou kon aanspraak maak op die eiendom van 32 000 wit
plaasboere en 700 000 wit huiseienaars — daar is dus eenvoudig nie
genoeg eiendom in wit hande om moontlike aansprake van swartes te
bevredig nie. Dit is vanselfsprekend dat sonder effektiewe
eiendomsreg, sal daar binne enkele jare min wit persone wees
wat enige eiendom sal besit. Dit kan uiteindelik ook alle vorme van
eiendom wees wat afgeneem word, want presies dieselfde argument wat
geld oor die witman se grond, mag geld vir alle rykdom in wit hande.
Dit is ongelooflik dat so ‘n boodskap deur ‘n staatspresident
uitgestuur kan word aan sy ondersteuners en dat die wêreld, en selfs
‘n deel van die wit minderheid wat geraak sal word, hom toelaat om
daarmee weg te kom. Inteendeel, ‘n belangrike groep wit sakeleiers kyk
op na Ramaphosa as die persoon wat hulle gaan red uit die verknorsings
wat Zuma veroorsaak het.
Ons staar hier in die afgrond af, waar ons enigste keuses veg, vlug of
verdwyn sal wees. Verdwyn sal assimilasie met die swart meerderheid
beteken, waar wittes wat hul eiendom verloor het totaal verarm is en
ter wille van oorlewing hul identiteit, kultuur en selfs taal sal moet
prysgee.
Onteiening sonder vergoeding sal effektief die einde beteken van die
demokratiese eksperiment van 1994 alhoewel die meerderheid wittes dit
dalk eers oor enkele jare sal agterkom dat ons al vêr gevorder het op
die pad wat Zimbabwe gevolg het.
Aktiviste van George Soros se globalistiese konfliksaaiers is bedrywig in Kaapstad om eiendomsreg te ondergrawe, waarskynlik in samewerking met die ANC om wittes van hul regmatige besitsreg te vervreem.
Reclaim die City het twee provinsiale regering geboue beset Vrydag in die hoop van druk op owerhede te plaas om “bekostigbare middestad akkommodasie” in Kaapstad te ontwikkel.
Hoewel Kaapstad dikwels spog met hul suksesvolle behuisingsprogramme vir armes, het die aktiviste ‘n gaping gesien om konflik te saai deur duur eiendom in die stad te teiken vir swart besit.
Dit volg op ‘n aankondiging deur die Wes-Kaapse provinsiale regering dat die eiendom van Tafelberg Skool in Seepunt verkoop sal word om die opknapping van regeringskantore in Dorpstraat te finansier.
In ‘n verklaring, wat duidelik van Soros se gelykheidsideologie deurdrenk is, het Reclaim gesê aktiviste beset die Woodstock-hospitaal en die Helen Bowden Verpleegsterstehuis.
“[Die] provinsie, soos die koloniale en apartheidsregerings voor dit, het verseker dat die begunstigdes van rassediskriminasie, wat meestal wit mense is, steeds toegang, besit het en ons goedgeleë openbare grond beset.”
Ndifuna Ukwazi, die Soros-front, befonds die niksnutse om ‘n inligtingsoorlog teen eiendomsreg te voer, met die gewone “persoonlikhede” se verklarings wat deur die dooieboommedia soos News24 uitgebassuin word.
Die Soros-parasiete is wêreldwyd besig om geweld en opstand aan te moedig. Maar in Belarus is die regering nie die oproeriges goedgesind soos in Suid-Afrika die geval met die ANC-regime is nie.
Hierdie naweek, het die polisie in Belarus honderde onwettige betogers in hegtenis geneem wat teen ‘n sogenaamde “belasting op die armes” betoog het.’n Verbod teen die betoging is geïgnoreer en betogers het die strate van Minsk en ander stede, ingevaar en geskree “Fasciste!” teen die onluspolisie.
Betogers het die woord “Basta,” ‘n Spaanse / Italiaanse woord vir “genoeg,” as ‘n slagspreuk gebruik, ‘n nie-Russiese woord.
Organiseerders van die protes, wat ook deur George Soros befonds word, het die optog “Vryheidsdag” genoem, ‘n verwysing na die onafhanklike Wit-Rusland wat net ses maande ná die Eerste Wêreldoorlog geduur het, in 1918.
‘n Joernalis wat aan die protes deelgeneem het, Alexander Ponomarev het aan AP nuusagentskap gesê hulle is “hardhandig” deur die polisie behandel wat hul “menseregte geskend het”, kennelik nog ‘n taktiek van die Soros-bende om simpatie te probeer skep vir hul onwettige bedrywighede.
Die BBC berig natuurlik soos gewoonlik gretig oor al die “menseregteskendings” deur die Belarus-owerhede. Soros het sy fortuin te danke aan ‘n uiters verdagte valutatransaksie op die Britse pond, waarskynlik ‘n besluit wat op binne-inligting geneem is en waaraan die Britse owerhede ook aandadig sou kon wees.
In elk geval, steun die VK Soros se projek voortdurend met groot ywer.
Lincoln Mitchell, wat vir baie jare vir die Nasionale Demokratiese Instituut gewerk het in ‘n post-Sowjet-lande, het verklaar dat “in 2006 was Belarus was een van die min lande in die wêreld, beslis die enigste een in die voormalige Sowjet-Unie,” waar Washington aktief regime-verandering beplan het.
Senator John McCain, ook ‘n skaamtelose Neocon-oorlogsaanhitser, het nie verbasend nie, ‘n verklaring uitgereik oor die protes in Wit-Rusland waar hy die betogers steun.
Maar baie lande het Soros se werkswyse al ontbloot vir wat dit is: Globalistiese oorname. Reuters het reeds berig oor anti-Soros veldtogte in Masedonië, Roemenië, en Hongarye wat teen die miljardêr se vernietigende agenda optree.
“Ons inspirasie kom uit die Verenigde State van Amerika, van die Amerikaanse konserwatiewe organisasies, media en verteenwoordigers met dieselfde sienings, veral die nuwe administrasie van President Trump,” sê Cvetlin Cilimanov, die redakteur van die belangrikste staatsnuusagentskap in Masedonië, wat saam ‘n groep genaamd Operation Stop Soros in Januarie opgerig het.
Reuters het Vrydag berig dat Hongaarse President Viktor Orban Soros direk blameer vir die immigrasiekrisis.
“Dit is ‘n sameswering van mensesmokkelaars, Brusselse burokrate en die organisasies wat in Hongarye deur buitelandse geld gefinansier word,” het Orban verlede Vrydag aan openbare radio gesê. “Kom ons noem die ding by sy naam: George Soros finansier hulle.”
Die Hongaarse parlement beplan om ‘n wetsontwerp in te dien teen buitelandse-befondsde nie-regeringsorganisasies binne die land.
In die VSA is Soros gekoppel aan voorspraak vir oop grense, teenkanting teen immigrasiehandhawing, en, mees onlangs, aan aktiviste groepe wat probeer om President Trump se leierskap te laat ontspoor.
Reuters het Szilárd Nemeth, ‘n adjunk-leier van die Fidesz-party in Hongarye, in Januarie aangehaal wat opgemerk het dat “vals nie-regeringsorganisasies van die Soros-empaaier nasionale regerings onderdruk ten gunste van globale kapitaal en die wêreld van politieke korrektheid”.
“Hierdie organisasies moet met alle middele beveg word en ek dink hulle moet geheel en al uitgestoot word,” sê Nemeth. “Ek dink daar is ‘n internasionale geleentheid om dit nou te doen.”
Die leier van die EFF, Julius Malema verskyn vandag in die Bloemfonteinse Landdros vir die oortreding van die Wet op die Reëling van Byeenkomste, het RSG berig.
Die Nasionale Vervolgingsgesag sê hy staan tereg op aanklagte van aanhitsing nadat hy herhaaldelik sou gesê het dat mense onbewoonde grond moet beset.
Malema het verlede week in die landdroshof op Newcastle in KwaZulu-Natal op soortgelyke aanklagte verskyn. Hy het glo die uitlatings gemaak tydens die EFF se verkiesingskongres wat 2014 in die Vrystaat gehou is.
Talle ondersteuners het gisteraand ‘n nagwaak by ‘n gemeenskapsaal gehou. Malema sal na verwagting die hof vra om die saak uit te stel totdat sy aansoek om die Wet op die Reëling van Byeenkomste ongrondwetlik te laat verklaar, afgehandel is.
Sy regsverteenwoordiger, Tumi Mokoena het bevestig dat die aansoek verlede week ingedien is.
Die EFF-leier en liefling van Britse Marxiste, Julius Malema het Maandag ná sy hofverskyning in Newcastle sy bendes vertel dat grond in wit besit op “enige manier nodig” gevat sal word.
“Die wit minderheid, wees gewaarsku: Ons sal ons grond vat, dit maak nie saak hoe nie. Dit word onvermydelik. Die grond sal gevat word op enige manier nodig. Die grond sal aan swart mense teruggegee word,” het Malema aan duisende EFF-ondersteuners buite die landdroshof in Newcastle belowe.
“Hulle (wit mense) het hulle (swart mense) geslag soos diere. Ons vra nie vir die slagting van wit mense nie. Ten minste vir nou,” het Malema die massa aangehits.
Malema word daarvan aangekla dat hy die Wet op Oproerige Byeenkomste oortree het deur mense aan te hits om ‘n misdaad te pleeg.
Die saak is tot 7 Desember uitgestel tot die Rooi Nar se regspan aansoek by die hooggeregshof gaan indien om die “apartheidswet” ongrondwetlik te laat verklaar.
Dr. Anthea Jeffery, hoof van beleidsnavorsing by die Instituut vir Rasseverhoudinge (IRV) het ‘n indringende peiling oor swart ekonomiese bemagtiging (SEB), kwota-indiensneming, regstellende aksie en landelike grondhervorming bekend gestel.
Net 11,3% van Suid-Afrikaners wat genader is, het gesê dat die grondhervormingsbeleid hulle persoonlik gehelp het en sowat 55,7% van swart deelnemers het stedelike eiendomshervorming verkies.
Die bevindings weerspreek onlangse uitlatings van adj.pres. Cyril Ramaphosa dat die ANC-regering sy transformasiebeleid gaan voortsit ongeag skerp kritiek daarteen omdat massasteun daarvoor bestaan.
Jeffery het in die Instituut se bulletin, @Liberty, na die peiling onder 1 757 swart mense, 203 bruin mense, 223 wit mense en 63 Indiërs verwys.
Ongeveer 85% van die deelnemers kon geen voordeel uit transformasie put nie, terwyl 87% die beginsel van meriete vir werkgeleenthede sterk onderskryf.
Slegs 6% meen werksaanstellings moet demografie verteenwoordiging.
“Daarteenoor beskou 78% beter opvoeding en meer werkgeleenthede as die sleutel om ongelykheid te verminder.”
In toesprake wat op 11 Augustus 2006 en 28 Augustus 2007 gelewer is deur die toenmalige minister van landbou, Lulana Xingwana, is aangekondig – onder die gebruiklike vloedgolf van Amerikaanse slagspreuke en gemeenplase oor vroueregte en apartheidskuld – dat spesifieke plase aan swart boere gegee sal word sonder vergoeding met die suggestie dat dit gesteel is van swartes wat “moeg is van wag”.
Xingwana het ondermeer in 2007 haar toespraak met ‘n aanhaling uit Richard Stengel se boek wat hy namens Mandela geskryf het, Long Walk to Freedom afgeskop.
Een van dié gebiede, Mamahlola, beslaan 14 plase en is in 2001 hertoegewys. Mamahlola was al vroeër op die rand van ineenstorting, maar danksy pogings deur South African Farm Management (SAFM), ‘n plaaslike wit groep wat swart boere oplei, is die ergste afgeweer.
‘n Werker by Mamahlola meen tans die regering moet liewer ophou met sulke ondernemings wat klaarblyklik ewig gedoem is tot mislukking.
“Deur middel van strategiese ingrypings is dit [Mamahlola] weer op dreef en floreer,” het Xingwana in 2007 aangekondig.
Mamahlola produseer mango’s en avokado’s, piesangs, lietsjies, pekanneute en ander gewasse mbv beperkte waterbronne.
SAFM het sewe soortgelyke projekte in Limpopo, en in naburige Mpumulanga provinsie van stapel gestuur.
SAFM het in 2007 meer as R100 miljoen van belastingbetalers se geld op sulke swart boerderye bestee, het Henry Wolff, SAFM se sake-ontwikkelingsbestuurder aan IPS gesê.
Sowat 150 plaaswerkers buite Tzaneen in Limpopo het die afgelope ses maande nie egter nog geen lone ontvang nie.
Die voormalige uitvoerplaas Mamahlola behoort nou al 10 jaar lank aan die Banareng Ba-Ga-Letsoalo-gemeenskap.
‘n Woordvoerder van die werkers het erken dat nadat die plaas wanbestuur is, is dit onder administrasie van die regering geplaas.
Hy sê die plaas behoort eerder gesluit te word as die regering nie eers weet wanneer daar geld vir hulle lone sal wees nie.
Die DA se niksseggende slagspreuk, “Saam vir verandering” het betekenis gekry met die leier wat aandui watter soort verandering sy in gedagte het.
‘n Foto van Zille waar sy ‘n swart werker met mening op die lippe soen, is klaarblyklik die soort “verandering” wat die party in gedagte het.
Vir die gemiddelde wit stemmer is dit juis wat hulle nie wil sien gebeur nie.
Daar is iets soos gesonde verskille tussen mense, anders het medici gate gegrou en werkers het breinoperasies gedoen.
Ongelykhede het met meriete en goeie waardes waardes te make.
Dit is daarom nie verbasend dat Zille se party Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging en Regstellende Aksie voorstaan nie. Immers is meriete vreemd aan dié twee beleidsrigtings aangesien dit nie ‘n gelykmaking na onder veronderstel nie.
Oor grondhervorming is daar nie meer enige beweegruimte vir foute nie. ‘n Gesaghebbende internasionale studie het bevind dat duurder kos sonder uitsondering aanleiding gee tot opstand. Die Arabiese Lente was uit hoë kospryse gebore.
Dit is dus ‘n resep vir rewolusie wat welbeproef is.
In Suid-Afrika wil dit voorkom asof die grondgrypsug bestuur word na een of ander opstand.
Met die Amerikaanse president Barack Obama en die Britse koningin wat sulke rolmodelle soos Robert Mugabe net verlede week ondersteun het, kan ‘n mens heel onrustig begin slaap.
Aandeleskemas vir swart werkers op plase, die nuutste foefie, werk met die veronderstelling dat die swart werkers nie hul eie voordeel sal miskyk nie.
Julius Malema se gewildheid kan dié veronderstelling dadelik te ruste lê.
Dit is tyd dat wit kiesers hul stemme dik maak vir die behoud van eiendomsreg en Marxisme na die asblik verban waar dit hoort.
Louis Changuion, met die bystand van ‘n mede-historikus Bertus Steenkamp, het redelik onlangs die volgende wetenskaplike studie gepubliseer: Omstrede Land: Die historiese ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse grondvraagstuk, 1652 tot 2011 (Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, 471p). In die aanloop tot die verkiesing is grondhervorming weer hoog op die agenda van veral die ANC. Baie mense, bv politici, het baie oor grondhervorming te sê, maar hoeveel van hulle het hierdie boek grondig bestudeer? Daar is ‘n Engelse weergawe beskikbaar vir diegene wat nie Afrikaans kan of wil lees nie.
By grond gaan dit om meer as die barre aarde. Dit het ook met ontwikkelde grond in die vorm van bv plase te make, wat die landbou betrek en daarmee saam kosvoorsiening, wat ons almal raak. Die San het die grond gebruik om op te jag en die Khoi het die grond van plante gestroop om vuurmaakhout te hê. Hulle het geen eie bydrae tot grondontwikkeling gelewer nie. Eintlik ook nie die swartes wat grond vir weiding en bestaansboerdery gebruik het nie, want oorbeweiding en grootskaalse erosie was aan die orde van die dag. Al hierdie inheemses was in meerdere of mindere mate nomadies, wat meebring dat hulle kwalik op eiendomsreg van spesifieke afgebakende grond aanspraak kan maak.
Die Khoisan kan hoogstens beweer dat hulle eerste in die suide en weste en die swartes dat hulle eerste in die noorde en ooste van Suid-Afrika was. Nie een van hulle het ‘n realistiese grondaanspraak gebaseer op ontwikkelingsarbeid wat hulle self en op hulle eie verrig het nie. Daar is heelwat regverdiging vir die standpunt “dat dit reg is dat die grootste gedeelte grond aan blankes moet behoort, omdat die blankes die grond ekonomies benut” (p 212). Die swartes se voortdurende eise om meer grond is tereg beantwoord met die versoek dat die swartes “eers bewys moet lewer dat hulle grondgebied meer produktief kan benut” (p 227). In 2012 was daar ‘n bohaai toe Pieter Mulder die feit genoem het dat die swartes (anders as die Khoisan en die wittes) histories nie in die suide en weste van Suid-Afrika gewoon het nie. Changuion bevestig hierdie algemeen aanvaarde waarheid (p 147, 298). Die ANC wil die geskiedenis herskryf soos dit hom pas.
Dit is die wittes wat sedert die middel van die 17de eeu in Suid-Afrika infrastruktuur (bv paaie) geskep en grond tot produktiewe kommersiële plase (in teenstelling met die swartes se bestaansboedery) ontwikkel het. Hierin was die rol van die inheemses beperk tot dié van arbeiders. Dat swartes se benadering tot grond heeltemal anders as dié van wittes is, word deur Willie Esterhuyse uitgewys wanneer hy noem dat dit by swartes “nie oor grond as produktiewe bate gaan nie, maar oor grond as politieke identiteitsimbool” (Eindstryd, Kaapstad, Tafelberg, 2012, p 341).
Dit is ‘n primitiewe benadering wat nie gepas in die hedendaagse wêreld is nie. Dit gee uitdrukking aan die tragedie van grondhervorming in die nuwe Suid-Afrika met ‘n regering wat die swartes ter wille is. Swartes voel emosioneel geregtig op alles in die land, of demografies op minstens 80% daarvan, maar hierdie begeerte is op instink en ideologie gebaseer. Hoe meer grond van wittes weggeneem en aan swartes oorgedra word, des te meer word die onproduktiewe grond. Die landsbevolking neem toe, maar voedselproduksie neem af. Dit moet noodwendig tot ‘n krisis lei.
FW de Klerk het daarop gewys dat die ANC-regering volgens sy groenskrif oor grondhervorming private eiendomsreg wil erodeer deur die grootte van plase in wit besit te beperk, asook die getal plase wat wittes mag besit. Dit sal landbouproduksie en ander ekonomiese aktiwiteit asook belastinginkomste verminder en plaaslike en buitelandse beleggings laat opdroog (Die Burger, 1 Junie 2012, p 2).
In daardie koerant se weeklikse redaksionele rubriek word gesê dat die teks van die groenskrif “‘n eensydige, emosioneel bewoorde historiese beskouing” gee “van hoe die swart mense se grond onder ‘kolonialisme en apartheid’ van hulle afgeneem is”. Ook dat die aanleiding vir die groenskrif ‘n 2007-besluit van die ANC se Polokwane-kongres is, waarmee bevestig word dat die onderskeid tussen die regering en die ANC as politieke party “ongesond versmelt het” (Die Burger, 2 Junie 2012, p 12).
Changuion toon aan hoe die wittes en swartes hulle sedert 1652 in verskillende gebiede gevestig het. Deurlopend het verandering in grondbesetting plaasgevind, soos vanweë die Groot Trek in die geval van die wittes en die Difaqane (die uitdelgingsoorloë onder die swartes) in die 19de eeu. ‘n Kenmerk wat van 1652 tot 1990/1994 konstant gebly het, is dat wittes en swartes ten minste amptelik aparte grondgebied beset het. Dit onderstreep die revolusionêre aard van FW de Klerk se toespraak op 2 Februarie 1990. Dit was ‘n radikale breuk met die evolusionêre geskiedenis van Suid-Afrika. Wat sedertdien gebeur het, noop ‘n mens om te wonder of voogdyskap of paternalisme (Changuion, p 132, 190) werklik so boos was as wat dit deesdae voorgestel word. (Kyk die laaste sin hieronder.) Die ANC verwag bv sonder meer dat blanke boere bystand aan swart boere moet verleen.
Die standpunt van swartes word heel aan die begin van die boek soos volg verwoord: “Die veronderstelling is dat die meeste blanke grondeienaars (of hulle voorsate) die grond wat hulle besit wederregtelik bekom het en dat dit daarom nou aan die ‘regmatige’ eienaars teruggegee moet word” (p 7). Nelson Mandela het dit soos volg verwoord: “The [black] people … would fight the white man and win back their country” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 433). Maar die swartes “besit” grond suiwer histories; hulle koop dit nie. ‘n Zimbabwiese opperhoof het sy standpunt soos volg gestel: “Buy land? You must be crazy, you don’t buy the wind or the water or the trees” (Peter Godwin, When a crocodile eats the sun, Northlands: Picador, 2006, p 54). [Dit is hierdie houding wat veroorsaak dat baie swartes nie vir water wil betaal nie; dit val mos gratis uit die lug.] Dieselfde eensydige en primitiewe benadering blyk uit die titel van ‘n 2004-publikasie van die ANC-regering se Departement Grondsake: This is our land (p 7, 309, 446).
Aan die begin het wittes soms grond (nie ontwikkelde plase nie) onderhewig aan streng voorwaardes ontvang. Van hierdie plase is deur latere geslagte geërf, maar die waarde is grootliks deur die ontwikkelingswerk bepaal. Later is hierdie plase dikwels ten duurste deur ander eienaars gekoop en is die verbandlenings oor dekades afbetaal. Deesdae word die eiendomsreg van sommige van hierdie ontwikkelde plase sonder teenprestasie aan swartes oorgedra. Onderliggend is daar nie net ‘n gebrek aan ewewig nie; daar is ook doodgewone onreg, oftewel onregverdigbare bevoordeling van swartes en benadeling van wittes. Daarby word hierdie verkwanseling moontlik gemaak deur belasting wat in groot mate van wittes gevorder word.
Soos dit ‘n wetenskaplike studie betaam, word die terminologie deur Changuion verduidelik: bevolkingsgroepe (wittes, swartes, bruines en Asiate), grondbesit (besetting, onderhandeling, onteiening, restitusie, hervorming), groepe (volk/nasie, stam, gemeenskap) (p 9-10), asook die groepbenamings (p 312-313). Naas die teks wat vir die algemene publiek geskryf is (p 7), is daar bylaes oor bv die wette en statistiek (p 314-442), gevolg deur ‘n bronnelys en indeks. Van die grootste bates van die boek is die talle landkaarte wat die grondsituasie van 1652 tot 2011 uitbeeld. Behalwe in die geval van veral Brits-Betsjoeanaland/Griekwaland-Wes (en anders as die reservate vir Indiane in die VSA) het swartes in Suid-Afrika tradisioneel van die beste landbougrond beset, maar boerdery op ‘n onproduktiewe manier bedryf. Die swart gebied Thaba Nchu in die Vrystaat is bv die allerbeste grond in die provinsie genoem. “Nogtans vind ons dat die naturel nie in staat is om daardie grond te bewerk en die beste daarvan te maak nie” (p 172).
Oor die 1936-wet oor grondbesit:
“Die 15,3 miljoen ha [vir swartes] is meer as die oppervlakte van Engeland en Wallis tesame waarop ongeveer 30 miljoen mense woon teenoor die minder as 6 miljoen wat vir die tuislande beoog is. Ongeveer die helfte van die 100 000 km² met ‘n vogtige en matige klimaat in Suid-Afrika is in die swart grondgebied geleë. Bowendien kry meer as 75% van die oppervlakte van die swart gebiede meer as 500 mm reën per jaar, wat die minimum vir droë-landgewasverbouing is; dit vergeleke met die gemiddelde jaarlikse reënval van slegs 430 mm in Suider-Afrika as geheel” (p 175; ook p 304).
“Die Britse en koloniale regerings het deurgaans gepoog om ‘n beleid van gebiedskeiding te volg” (p 49). “Gebiedskeiding (segregasie) en voogdyskap” was “die tradisionele beleid van Suid-Afrika” (p 116; ook p 141, 191, 388); voor die Anglo-Boereoorlog en ook daarna. Dit was egter in groter mate ‘n skeiding van grondeienaarskap as van mense. Selfs DF Malan het al in 1950 erken dat algehele apartheid nie prakties uitvoerbaar is nie (p 203). In die praktyk was daar bv baie swartes op blanke plase. Slegs sommige van hulle was arbeiders in diens van boere (p 121). Daar was bv deelboerdery: “Die blankes het die grond verskaf, die swartes die arbeid, en uiteindelik is die opbrengs verdeel” (p 130). In die Boere-republieke van die Transvaal en Vrystaat was daar “tradisionele swart krale op die meeste blanke plase” (p 64).
Kaart deur Frans Cronjé van die SA Instittuut vir Rasseverhoudinge, in Rapport gepubliseer
In die ‘blanke’ dorpe en veral stede was daar ‘n al hoe groter toevloei van swartes. Daarbenewens was daar baie staatsgrond waarop swartes hulle gevestig het (p 121, 144, 266), in groter mate as in die reservate (p 122). Baie staatsgrond is sedert 1994 deur die ANC-regering aan swartes oorgedra (p 278). In 1976 het minder swartes in die tuislande as in die res van Suid-Afrika gewoon (p 234). Daar was ook baie grond wat sendelinge vir swart besetting gekoop het (p 66, 67, 106, 144).
Dit is dus uiters misleidend om te beweer, soos telkens deur bv aktiviste en politici, dat swartes op 13% van Suid-Afrika se oppervlak saamgehok is. Daar moet ook onthou word dat swartes tradisioneel geweier het om hulle samewerking te gee wanneer die owerheid ‘n sensus opgeneem het (p 124). [Daar word natuurlik van almal verwag om saam te werk wanneer die ANC-regering op sy onbeholpe manier ‘n sensus hou.] In die Transvaalse republiek “is deur wetgewing bepaal dat blankes nie grond mag beset waar daar ‘n swart stam gevestig is nie” (p 65).
Van vroeg af was die regeringstandpunt dat as ‘n (blanke) boer nie sy grond kon of wou benut nie dit terugval na die owerheid (p 22). Wanneer plase met die oog op besetting deur swartes benodig is, het die wit boere kompensasie ontvang (p 91), bv markwaarde plus 10% en vergoeding vir werklike verliese en ongerief (p 231). Soos elders in die wêreld het die teenoorgestelde ook gebeur: Wittes het swart grondgebied as oorlogsbuit ontvang en dit in plase opgedeel (p 94). Soms het swartes op ‘n soortgelyke wyse gebaat as hulle suksesvol aan die kant van die Boere geveg het (p 107). Wanneer wittes plase gratis ontvang het, was dit bv op voorwaarde dat dit permanent deur hulle bewoon moet word (p 97, 373).
“Indien die Boererepublieke beskuldig kon word dat hulle grond ‘wederregtelik’ verower het – dat dit ‘n geval van land grabbing was – kan dit des te meer gesê word van Groot Brittanje en wat hulle teen die einde van die 19de eeu in Suid-Afrika gedoen het toe hulle die Twee Boererepublieke ingepalm het. Dit, meer as enige ander verowering in daardie tyd, was ‘n voorbeeld van grondinpalming teen die wil van die meerderheid inwoners – ten minste die meerderheid blanke inwoners. Die twee Boererepublieke wat vir ongeveer sestig jaar lank besig was om grond te verower, het dit alles in twee en ‘n half jaar verloor en moes dit as gevolg van verowering afstaan aan ‘n Europese moondheid. Wat was die verskil? Het wat die Boere gedoen het, enigsins verskil van wat Brittanje hier, en in die res van Afrika, gedoen het – verowering van grond, soos dit vir eeue in Europa, trouens in die wêreld, gedoen is?” (p 113).
“Die deelname van swartes aan die oorlog, en grootliks aan Britse kant, [het] die rasseverhoudings verder vertroebel” (p 117). “Na die oorlog was daar ‘n opeenhoping van hawelose swartes op die boereplase en in die groot nywerheidstede en tog was daar ‘n gebrek aan arbeiders op sowel die plase as in die nywerhede, en die reservate was reeds oorbevolk” (p 120). Dit herinner aan die invoer van slawe in die 17de eeu omdat die Khoisan grootliks onbruikbaar as arbeidsbron was. Dit herinner ook aan die invoer van Indiërs gedurende die laaste veertig jaar van die 19de eeu as tydelike werkers op die suikerplantasies (p 179), asook die werwing van swartes in veral die buurlande as trekarbeiders vir die myne (p 208). Daar was baie swartes in Suid-Afrika maar baie van hulle was ongeskik of ongeneë om bevredigend as arbeiders te funksioneer. Arthur Keppel-Jones het swartes as ambisielose sonsitters gestereotipeer (Praag 16 deser).
[Daar is deesdae die persepsie dat buitelandse swartes, bv Zimbabwiërs en Mosambiekers, beter as die tradisioneel Suid-Afrikaanse swartes is, bv as arbeiders. As dit so is, is die vraag waarom dit so is. Dit lyk vir my asof die antwoord in twee rigtings gesoek kan word. Enersyds is dit moontlik dat nie die room nie maar die afsaksels van die swart bevolking in vorige eeue suid oor die Limpopo-rivier gedryf is. Dan kan veralgemenend beweer word dat die tradisioneel Suid-Afrikaanse swartes van slegter stoffasie as dié in bv die buurlande is. Andersyds kan die mode nagevolg word deur die skuld aan die blankes te gee. Tydens die blanke bewind is noodleniging seker meer doeltreffend in Suid-Afrika as in ander Afrika-lande, bv die buurlande, gedoen. Daar was dus ‘n mindere gevaar dat ontberings en sterftes weens bv epidemies en hongersnood by swartes sou voorkom. Dan kan die moontlike verskil in kwaliteit tussen plaaslike swartes en dié in buurlandse aan die empatie van blankes toegeskryf word. Maar dan word die voortdurende geweeklaag van plaaslike swartes oor hoe vreeslik sleg hulle tydens kolonialisme en apartheid behandel is, vergesog en eintlik absurd. In werklikheid het hulle dit (veralgemenend) dan (toe en nou) te lekker en maklik gehad; beter as wat hulle prestasiegewys verdien. Dat dit tydens kolonialisme en apartheid nie hel op aarde vir swartes in Suid-Afrika was nie, blyk uit die feit dat swartes reeds eeue lank nie uitwyk nie, maar eerder die land instroom.]
Tydens die Anglo-Boereoorlog het swartes die Britte ondersteun onder die indruk dat hulle daarvoor vergoed sou word. Baie swartes het “geglo dat die oorwinnaars (die Britte) ná die Anglo-Boereoorlog blankes se plase aan hulle sou gee, en hulle het oor die grense gestroom en blanke plase beset … Die Britse militêre owerhede wat tydens die Anglo-Boereoorlog die besetting ooglopend toegelaat het, het die indruk geskep dat hulle die besetting van hierdie plase goedkeur” (p 115).
“Toe van die blanke boere ná die oorlog na hulle plase teruggekeer het, het hulle gevind dat hulle plase deur swart gemeenskappe beset is … die meeste opstalle is afgebrand, hul vee is óf vernietig óf is gesteel” (p 115). Die wittes het met min middele en groot inspanning hulle plase heropgebou. Na verloop van minder as ‘n eeu, dus na die roemlose magsoorgawe van 1990/1994, herhaal die geskiedenis hom: Swartes dreig om sonder vergoeding die plase van blankes oor te neem en swartes uit Afrika stroom oor die landsgrense in groter getalle as ooit tevore. Die ANC-regering openbaar oor die inkommers “‘n baie meer gematigde houding” (p 279) as vorige regerings.
Na sy toespraak op 2 Februarie 1990 het FW de Klerk magsdeling aan die wittes belowe maar hulle is die reg ontsê om die algehele magsoorgawe, waartoe hy ingestem het, te verwerp. Na die bewindsoorname van die ANC in 1994 het FW de Klerk aan die boere belowe: “Julle kaart en transport is veilig” (p 272). In 2007 het die eerste plaasonteiening egter geslaag (p 279). Pleks van die markwaarde of selfs meer as dit (soos hierbo genoem) word boere deur die ANC-regering minder as die markwaarde vir hulle plase aangebied. Daarby word ook gesloer met die uitbetaling van die vergoeding (p 280). Die hele proses word deur korrupsie en onbekwame amptenare beduiwel (p 283).
Die ANC-regering het grondeise toegelaat wat tot 1913 terugdateer. Die sperdatum vir die indiening van die eise was die einde van 1998. Toe is bekend gemaak dat 60 000 eise ontvang is. ‘n Jaar later is hierdie syfer tot 79 000 verhoog (p 278), wat heelwaarskynlik daarop dui dat baie aansoeke wat te laat ontvang is op ‘n onetiese wyse toegelaat is. Druk word uitgeoefen dat verdere eise toegelaat word en die afsnydatum nie 1913 moet wees nie (p 274), maar eerder 1652: “Dit mag dan dalk selfs die stryd om grond tussen die swart gemeenskappe van die verlede betrek” (p 281). Dit wil die ANC vermy, want grondhervorming word ter bevoordeling van die swartes bedryf en is uitsluitlik teen die wittes gemik (p 309).
Die gewillige-koper-verkoper-beginsel kry al hoe meer teenstand (p 280-281, 290). Maatreëls soos grondonteiening, drastiese belasting op grond en die beperking van grondpryse en die hoeveelheid grond wat ‘n wit boer mag besit, geniet al hoe meer steun (p 281, 290, 294-295, 309), veral in ANC-geledere. Die kabinet het reeds in 2008 grondonteiening in beginsel aanvaar (p 285). Sodra ‘n eis teen ‘n plaas ingedien is, mag geen verdere ontwikkeling daar gedoen word sonder ‘n permit van die grondeisekommissaris nie (p 281). Produksie lei daaronder en dit kan jare duur voordat ‘n eis afgehandel is en nog langer voordat die boer vergoeding ontvang (p 307).
“Binne ‘n paar jaar het Suid-Afrika verander van ‘n netto uitvoerder van voedsel na ‘n netto invoerder” (p 282). Dit is waarom ek dink dat daar eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil tussen die situasie in die nuwe Suid-Afrika en Zimbabwe is. Die maatreëls wat die ANC-regering beoog, is soortgelyk aan dié wat voedselproduksie in Zimbabwe geruïneer het (p 305). “Die owerhede behoort die kommersiële boere, wat nog 90% van die land se voedsel produseer, te beskerm eerder as om hulle van die plase te verdryf” (p 282).
“Talle swart boere [het] plase gratis gekry” (p 283). “Dit [is] eenvoudig deel van die menslike aard … om nie iets wat verniet gekry is te waardeer nie” (p 284). Die meeste plase wat aan swartes ingevolge grondhervorming toevertrou word, misluk klaaglik of word vir bestaansboerdery gebruik. Die regering het al “erken dat 90% van die grondoordragte wat reeds gedoen is, mislukkings is” (p 291). In die boekjaar 2010/11 is meer as R1 miljard bewillig om mislukte plase weer produktief te maak (p 295). Die ontvangers stel hoofsaaklik in die grond as eiendom belang en nie in boerdery nie (p 284; verwys ook Esterhuyse hierbo).
Selfs al was ‘n grondeis geldig behoort daar vir die bate betaal te word, al is dit oor ‘n lang tydperk (p 284; ook p 307). Die sogenaamde voorheen benadeeldes word bevoordeeldes wat “baie meer kry as wat hulle verloor het” (p 291). [Dieselfde onetiese verskynsel doen hom tans in Distrik Ses voor.] Dit kan ‘n geval wees van ‘n voorouer wat benadeel is en nou word die nageslag vergoed. Maar is die Boere en hulle nageslag in dieselfde orde vergoed vir die onregte (bv konsentrasiekampe) van die Anglo-Boereoorlog?
Tydens die Zuma-bewind het Julius Malema as ‘n propagandis ontpop: Die swartes “hoef nie die grond te koop nie, want die blankes het dit van hulle gesteel. Met ander woorde, die grond moet eenvoudig aan die swartes teruggegee word, ongeag die verbeterings daarop” (p 288). ‘n Wyser benadering sou wees “om eers die reeds beskikbare grond aan voornemende swart boere oor te dra alvorens grond van suksesvolle blanke boere weggeneem word. Dit is tog bekend dat die staat eintlik die grootste enkele grondeienaar is,” maar die regering weet nie “hoeveel grond hy besit nie en ook nie waar sy grond geleë is nie” (p 289).
Een van die moontlikhede wat hom sedert 2008 voortdoen, is die nasionalisering van grond. Die regering oorweeg dit “om alle produktiewe landbougrond tot nasionale bate te verklaar. Indien dit gebeur, sal die huidige eienaars dan op ‘n tydelike of permanente grondslag slegs gebruiksreg van die grond hê” (p 292). Daar is ook al deur die minister van landbou voorgestel dat blanke boere 40% van hulle boerdery (dus nie net grond nie) aan swart boere moet afstaan (p 294). Daar word ook oorweeg om plase aan blanke boere terug te verhuur (p 296).
“Histories was die mense van Afrika nooit bekend vir grootskaalse boerdery nie … Daar is … relatief min suksesvolle indiwiduele kommersiële boere in Afrika as geheel. Dit laat die vraag ontstaan of kommunale boerderymetodes nie maar steeds die beste vir Afrika is nie” (p 308). Van die grootste ironieë is dat algemeen aanvaar word dat hierdie swartes, wat eufemisties “opkomende” of “ontluikende” boere genoem word maar meesal misluk, net sal slaag as wit boere as mentors optree (p 284). “Dit wil … voorkom asof die ou konsep van voogdyskap weer bygesleep sal moet word” (p 307).
Inwoners van Bekkersdal glo grond wat die goudmyn-maatskappy Rand Uranium behoort, kan “wettig” beset word.
Onbeboude grond in Bekkersdal aan die Wes-Rand is gesteel deur blankes, sê die Groter Westonaria se Concerned Residents’ Association.
“Ons vra nie om verskoning vir die grondbesetting nie. Ons glo dit behoort aan ons [swartes]. Dit is gesteel deur die blankes,” het ‘n woordvoerder Mbulelo Koyana gesê.
Hy het gesê dat die regering versuim het om die inwoners te voorsien van huise.
“Toe mense in 1994 gestem het, het hulle nooit geweet dat hulle magteloos sou wees as hulle aan bewind kom nie,” het Koyana gesê.
Nog ‘n gemeenskapsleier het Woensdag gesê: “Die gemeenskap glo die grond behoort regmatig aan hulle. Hulle sê [die besetting] is nie onwettig nie,” het Thabang Wesi aan Sapa gesê.
Die Citizen berig dat meer as ’n duisend inwoners Dinsdag met grawe en pikke opgedaag het om huise te begin bou.
Die proses om die grond “wettig” oor te neem en uit te deel, is ‘n “administratiewe detail”, het Wesi gesê.
Die Citizen het vroeër berig die Westonaria- plaaslike munisipaliteit en Rand Uranium ‘n aansoek om ’n hofinterdik ingedien het teen die onwettige besetting.
Die saak sal Maandag in die Johannesburgse hooggeregshof aangehoor word.
Die munisipaliteit voer aan dat hulle nie die finansiële las kan dra van dienste waarvoor nie beplan of begroot is nie.
Die munisipaliteit sê ook die gebied is vir landbou-doeleindes geskik, aangesien dit geologies onstabiel is en sinkgate daar voorkom.
Max du Preez het die “disinformasie, swak analise en politieke opportunisme” van instansies soos die Afrikanerbond en sekere ANC-faksies, skerp gekritiseer en gesê dit vertraag konsensus oor grondhervorming.
Du Preez het die Afrikanerbond as “erg onsensitief, en aanstootlik in sy a-historiese ontleding van grondeienaarskap en hervorming” afgemaak nadat hulle uitgebreide kritiek teen die ANC se opvatting van die 1913-wet gelewer het
Du Preez het die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP) se voorstel dat plaaslike liggame van belanghebbendes in elke distrik die oordrag van ongeveer 20 persent van landbougrond aan opkomende swart boere gee en kommersiële boere dwing om hulle te voorsien van ondersteuning, as die beste oplossing beskryf.
Die voormalige president Thabo Mbeki het onlangs gewelddadige grondbesetting in Zimbabwe geprys, en ANC-LP en Mandela-opvolger Mandla Mandela het dreigemente dat kommersiële plase onteien sal word, herhaal. Mbeki se opmerking is by ‘n lesing by die Thabo Mbeki African Leadership Institute by Unisa op 23 Augustus gemaak.
Die NOP-voorstel dat die staat boere gaan “aanmoedig” om aandele in hul plase aan plaaswerkers te gee, het tot konsternasie in georganiseerde landbou-kringe gelei.
Dit stel onder meer dat ’n plaaswerker met tien jaar se “gedissiplineerde diens” op ’n kommersiële plaas, geregtig is op 10% aandele in die eienaarskap van die grond. Ná 25 jaar diens is ’n plaaswerker geregtig op 25% aandele en op 50% ná 50 jaar.
Geen melding word gemaak oor wat gebeur as daar verskeie werkers op ’n plaas is wat al langer as tien jaar daar is nie. Plaaswerkers, wat tydelike en seisoenwerkers insluit, is nou geregtig op aandele in dié plase waar hulle woon en werk.
TLU SA het in sy reaksie gesê hoewel boere “vrywillig” deelneem is verwagtinge geskep waaraan nie voldoen kan word nie en sal dit tot spanning tussen grondeienaars en werkers lei. Dié organisasie het ook gesê die staat se voorgestelde model druis in teen ‘n vryemarkopset.
Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, sê die voorstel is een van twee “grondplate in die aardkors diep onder die see” wat Suid-Afrikaanse landbou kan tref.
Die ander “grondplaat”, is Tina Joemat-Pettersson, minister van landbou, bosbou en visserye, se voorgestelde wetswysings aan die Bemarkingswet waarmee sy weer staatsbeheer wil instel.
“As een van dié twee grondplate skuif, gaan dit beslis ’n ‘tsoenami’ in landbou teweegbring,” het De Villiers gesê. Hy het gesê die plaaswerker-voorstel is ’n aanslag op privaatbesit en eiendomsreg en die wetswysiging aan die Bemarkingswet as ‘n “aanslag op die vrye mark” beskryf.
Agri SA het in reaksie gesê die Grondwet sal boere beskerm. Dié organisasie meen die gedwonge beskikbaarstelling van aandele sonder vergoeding sal “heel waarskynlik” in stryd wees met die Grondwet en hulle het individuele ooreenkomste tussen boere en plaaswerkers as ’n beter alternatief voorgehou.
Beeld berig dat ‘n gereelde RSG-kommentator, prof. Dirk Kotzé van Unisa, op Agri Noordwes se kongres in Rustenburg gesê het boere moenie paniekerig raak oor radikale uitsprake oor grondhervorming nie. Die ware stand van sake is “positiewer”.
Sogenaamde grondhervorming wat gelei het tot die ineenstorting van Zimbabwe, is besig om vorm aan te neem in die nuutste verklarings van die ANC.
Dr. Joe Phaahla, adjunkminister van landelike ontwikkeling en grondhervorming, en Thozi Gwanya, direkteur-generaal, het Woensdag gesê dit is immoreel dat mense wat grondloos is moet toekyk hoe sommiges met duisende hektaar sit.
Phaahla meen die regering moet toegang tot grond met eiendomsreg versoen. Daar word volgens hom reeds te veel klem gelê word op eiendomsreg. Daarom sal art. 25 aangepas moet word, het hy gesê.
Dit is duidelik dat die ANC eiendomsreg in die visier het eerder as voedselsekuriteit. Die fokus van die regering is uitsluitlik op produktiewe landbougrond en nie op die mislukte landboubedrywighede van swart grondeienaars nie.
Die ANC wil grond glo “optimaal” benut deur dit aan grondhonger mense te oorhandig omdat só ‘n stap volgens Phaala “moreel” regverdigbaar is.
Phaala het aan Beeld gesê ’n presedent oor die voogdyskap van natuurlike hulpbronne is met die wet op ontwikkeling van minerale en petroleum-hulpbronne geskep waarvolgens die staat sy regte op hulpbronne behou het. Hy het gesê dit het mynhuise nie afgeskrik nie.
Gister is Menseregtedag gevier, en ‘n parlementsitting onder meer daaraan gewy. Gister het ‘n hof weer ‘n uitspraak teen die regering gelewer oor die nie-nakoming van die grondwet in ‘n saak wat ook neerslag in die Handves van Menseregte het.
Dié keer het die regering bloedneus gekry oor ‘n bepaling in die grondwet dat die regering ‘n taalwet moet aanvaar. Toe ‘n prokureur die regering hieroor aantree het die regering in woorde geantwoord wat deur die meeste Afrikaanse kultuurorganissies as kwetsend en uiters kommerwekkend, en boonop van heelwat waarheid gestroop, beskou is.
Na die uitspraak was daar op ‘n enkele uitsondering na ‘n dawerende stilswye van partye in die parlement verteenwoordig is. Daar was meer reaksie uit kultuurgeledere, en onder meer Afriforum en Solidariteit, en op die politieke vlak, die klein Christen-Demokratiese Alliansie, het wel regeer.
Selfs al sou die spesifieke uitspraak as nie van besondere waarde geskat word nie, wat moeilik te begryp is, is ‘n tendens wat posvat nou werklik kommerwekkend. Dit lyk asof hofsake nou die enigste uitweg is om die regering te dwing om die grondwet na te kom nadat grondwetlike instansies soos Pansat se tande getrek, en die Openbare Beskermer en die Menseregtekommissie se skynbare ANC-gesinsindheid op die oog af problematies geword het.
Die lys van hofsake waar die regering tot orde geroep is, raak nou onheilspellend lank. Hieronder tel:
* Die CarMicelle-saak waar ‘n vrou deur ‘n verkragter op borgtog verkrag en erg aangerand is. Dié vrou moes tot in die Grondwethof veg om ‘n uitspraak te kry dat die staat inderdaad verantwoordelik is. Toe moes weer van nuuts af begin word om die omvang van skadevergoeding te bepaal.
* Die Modderklip-saak waar die regering eenvoudig vanuit die staanspoor bloedneus gekry het, maar enduit geappelleer het – dikwels eers na die spertye, en uiteindelik ook bloedneus gekry het.
* Die Walker versus the City Council of Pretoria-saak wat ook in die grondwethof gaan draai het wat tot gevolg gehad het dat munisipaliteite belet is om gemeterde tariewe van blankes te eis, en vaste tariewe van swart mense.
* Die Ermelo-saak wat oor die magte van skoolbeheerliggame gehandel het, en uiteindelik die kwessie van die reg om in Afrikaans te mag skoolgaan. Die onderwysdepartement is onder meer gestriem omdat nie behoorlik beplan word vir die behoefte aan skole nie, en dan die sogenaamde maklike uitweg te wil volg om ander hul regte te ontneem.
* Twee hofsake wat handel oor Zimbabwe. In die saak van Crawford von Abo is ‘n belangrike uitspraak gelewer oor die regering se versuim om sy burgers se belange in die buiteland te beskerm. In die ander saak moet Suid-Afrika nou ‘n multi-nasionale triunaal se bevinding teen pres. Robert Mugadbe se grondroof respekteer.
* In die Grondeisehof het die Grondeisekommissaris skielik ‘n klomp bloutjies geloop, onder meer oor ‘n beweerde gekonkel met hofstukke, die ignorering van bewyse teen die geldigheid van die grondeise, en oplaas die kwessie dat eisers in die eerste plek vergoed is en alternatiewe grond gekry het toe hulle die grond kwyt is wat hulle nou terugeis.
* ‘n Uitspraak in die Arbeidshof teen die SAPD oor die weiering om kapt Renate Barnard te bevorder bloot omdat sy wit is. Die regering appelleer hierteen.
* ‘n Vroeëre suksesvolle appèl teen die Menseregtekommissie dat die slagspreuk, Kill the Boer, kill the farmer,” nie haatspraak is nie, is nou in die gelykheidshof opgevolg met ‘n skuldigbevinding van Julius Malema oor losbekkigheid oor die vrou wat pres. Zuma van verkragting aangekla het. Malema gaan aansoek om toestemming vir appèl vra, en hy moet nog tereg staan op klagtes oor ‘n jongste uitspraak, in die vorm van ‘n liedjie, “Shootl the farmers, they are rapists.” Dit is werklik kommerwekkend dat die ANC geledere agter Malema gesluit het hieroor.
* In die saak van die Reitz-vier, het die landdros dit nodig geag om die media en die politici te maan om nie uitsprake te maak wat op die vier se skuld dui alvorens die verhoor nog begin het nie. Hierdie uitspraak lê nie net aan die wortel van die grondwetlike bepaling van administratiewe geregtigheid nie, maar aan die wortel van ons regspraak wat op die beginsel van natuurlike geregtigheid gebaseer is. Nogtans het ‘n groot Afrikaanse Sondagkoerant regstreeks hierna die landdros se opdrag geminag. Dit lyk ook nie asof dit die politici gerem het nie.
Teen hierdie agtergrond, en die feit dat Vrystaat Landbou die regering oor gebrekkige beskerming hof toe neem, is uitsprake tot wysiging van artikel 25 van die grondwet om eiendomsreg te kan verander, baie kommerwekkend. Dit is nie maar net ‘n artikel in die grondwet, soos dit wat gewysig kon word om parlementêre oorlopery moontlik te maak nie. Hierdie vorm deel van die Handves van Menseregte. Dit weer, maak deel uit van ‘n stel universeel geldende menseregte waartoe die grondwetlike beginsels wat by Kemptonpark onderhandel is, en die grondwet self hom verbind. Suid-Afrika is ook mede-ondertekenaar van verskeie handveste en ooreenkomste waarin dit vervat is, en wat ook deur ‘n grondwetlike bepaling eerbiedig word.
As verder in ag geneem word dat mineraleregte genasionaliseer is, en landbou-grondbesit reeds aangetas is deur die Sekerheid van Verblyfregwet – terwyl die staat homself van hierdie bepaling op staatsplase uitgesluit het, dan is versekerings tot die teendeel nie baie gerusstellend nie, veral aangesien dit lyk of regeringswoordvoerders bont praat hieroor, en die regterhand nie weet wat die linkerhand doen nie, en ewe dikwels die linkerhand ook nie weet wat die linkerhand doen nie.
