Weste stap uit Uganda se presidentsinhuldiging oor al-Basjir

Amerikaanse, Europese en Kanadese verteenwoordigers het uit die inhuldiging van die Ugandese president, Yoweri Museveni in Kampala gestap.

Die Westerse lande het uit protes teen die teenwoordigheid van die Sudanese leier, Omar al-Basjir, die byeenkoms verlaat en omdat die Ugandese president die Internasionale Strafhof beledig het in sy toespraak.

Museveni het in sy verwelkomingstoespraak aan die begin van sy vyfde ampstermyn kritiek uitgespreek teen die ISS en hulle “‘n spul nuttelose mense” genoem.

Al-Basjir het die plegtigheid bygewoon ten spyte van ‘n internasionale lasbrief teen hom op klagtes van menseslagting.

Amnestie Internasionaal sê al-Basjir moet verantwoording doen vir menseregte-skendings en Uganda moet sy internasionale verpligtinge nakom.

‘n Onlangse hofuitspraak in Suid-Afrika het die Suid-Afrikaanse regering skerp gekritiseer oor die Soedannese leier se teenwoordigheid.

‘n Lasbrief is uitgereik om Al-Basjir in hegtenis te neem, maar Suid-Afrika het versuim toe hy hom verlede jaar in Johannesburg bevind het vir ‘n Afrika Unie-beraad.

Indië het ook geweier om die president in hegtenis te neem tydens sy besoek aan Nieu-Delhi in Oktober verlede jaar het die Internasionale Strafhof gesê.

Indië is nie ’n stigter-ondertekenaar van die Verdrag van Rome waardeur die hof tot stand gebring is nie, maar die hof voer aan dat Indië ’n plig het ingevolge ’n resolusie van die Verenigde Nasies (VN) se Veiligheidsraad.

Al-Basjir se immuniteit is volgens die internasionale reg opgehef, maar Afrikalande steur hulle nie aan die hof se uitsprake nie.

Al-Basjir het ongehinderd in Indië opgedaag vir ’n Indië-Afrika-beraad en is vriendelik deur premier Narendra Modi ontvang. Die twee het intussen samesprekings gehou.

Indië is die tweede grootste handelsvennoot van Soedan na China. Verskeie Indiese olie-, gas- en konstruksiemaatskappye werk in Soedan.

In Maart verlede jaar het die president ook Egipte besoek waar hy aan ‘n internasionale ekonomiese konferensie deelgeneem het en hy het China ook besoek sedert die lasbrief uitgereik is.

Tradisionele Engelse wêreld is besig om uitmekaar te val

Natuurlik bestaan daar steeds diepgaande historiese en kulturele bande tussen Brittanje en Amerika, maar die huidige wêreldklimaat en opkoms van China veroorsaak dat die twee eertydse bondgenote se beskouings ingrypend verander het.

Dikwels kla Suid-Afrikaners oor Suid-Afrika se vriendelike beleid teenoor China, maar sien nie raak dat dit direk verband hou met Brittanje se toenemende vriendskap met China nie.

Dié Sino-Britse toenadering, soos die pas afgelope toer van die Britse koningshuiserfgename aantoon, is trouens iets waaroor Amerikaanse amptenare dikwels kla, en tans selfs stappe neem om te probeer kortwiek.

Enigiemand wat twyfel dat ‘n hele aantal vooraanstaande lede van die huidige Amerikaanse buitelandse beleid nie hul insigte aan Oxford te danke het nie, moet blind wees.

Susan Rice, die nasionale veiligheidsadviseur, Obama se Bill Burns, wat Hillary Clinton se adjunk by die departement van buitelandse sake was, asook Jake Sullivan, een van haar naaste adviseurs, is almal Oxford-alumni.

Hierdie soort skakeling gee Brittanje maklike toegang in Washington, maar in die toekoms, gaan hierdie elite se Brits-opvoedkundige doppies geklink wees.

Stephen Schwarzman, ‘n Amerikaanse finansier, het pas ‘n groot beursskema, wat deur die Rhodesbeurse aan Oxford geïnspireer is, vir skrander Amerikaners en ander oopgestel om aan die Chinese universiteit in Beijing te studeer.

Die nie-onredelike aanname van Schwarzman is dat dit in die toekoms belangriker vir Amerikaanse aspirantleiers gaan wees om China te verstaan.

Die opkoms van Asië sal ook die aard van Kanada en Australië, twee ander belangrike lede van die historiese Anglosfeer, onherroeplik verander.

Australië doen, waarde-gewys, 10 keer soveel handelstransaksies met China en Japan as met Brittanje.

Die bevolking van Toronto, Kanada se grootste stad, bestaan nou uit sowat 35 persent etniese Asiate, en die syfer is meer as 40 persent vir Vancouver wat aan die kus van die Stille Oseaan geleë is.

Dit is Britte wat nostalgies voel oor die Engelse wêreld en meen dat hulle nog voordeel kan trek uit die kulturele krag van die VSA en nie die werklikheid wil raaksien nie: Die tradisionele Engelse wêreld is besig om uitmekaar te val.

Die Koningshuis en Obama hoop dat Brussel Engels as die gemeenskaplike taal van alle EU-instellings sal omarm om die gemis aan ‘n Empaaier draagliker te maak.

Obama het juis weer sy besoek aan Duitsland gebruik om uit te vaar teen “nasionaliste”. In wese beteken dit dat hy van Europeërs vra om van hul tale en identiteite ontslae te raak sodat hulle Engelse kan word. Dalk Engelse Chinese?

Die koningin van Engeland het so pas haar negentigste verjaarsdag gevier en die kanse dat sy nog negentig jaar lank Engels oral gaan adverteer, is skraal. Haar seun en opvolger Charles is te ongewild daarvoor.

Hopelik sien Frankryk en Duitsland egter gou genoeg die gaping om van hul Angel-Saksiese besetters ontslae te raak.

Vietnam se premier bedank na Kongres swaai

Viëtnam se eerste minister, Nguyen Tan Dung, het Woensdag ná tien jaar in die amp, uitgetree.

Dung se houding teenoor China het hom waarskynlik sy pos gekos in dié eenpartystaat. Hy was besig om te pro-Amerikaans op te tree na die smaak van die Nasionale Kongres.

In ’n formele stemming het lede van die Nasionale Kongre met 430 teenoor 462 stemme gestem dat Nguyen Tan Dung uit sy amp onthef moet word, drie maande voor die verstryking van sy termyn.

Sy vertrek was ’n blote formaliteit nadat hy die leierskapstryd tydens die regerende kommunistiese party se kongres in ­Januarie verloor het en die knie voor Nguyen Phu Trong moes buig.

Die Nasionale Vergadering sal vandag sy adjunk, Nguyen Xuan Phuc, as eerste minister aanstel.

Teen die einde van Desember het Trong, 72, sy voorneme verklaar om aan te bly vir ‘n jaar of langer as die party se sekretaris-generaal, terwyl 65 die sperouderdom vir Politburolede is om nuwe poste te aanvaar.

Die aankondiging van nuwe Viëtnamese strategiese vennootskappe, soos met Indonesië, wat ook oor Chinese oorheersing kla, het die Kongres geswaai.

‘n Aankondiging van ‘n nuwe Viëtnamese strategiese vennootskap met ‘n ander anti-Chinese Asiatiese land soos Indonesië, moet gesien word as ‘n potensiële teken van stygende spanning tussen Beijing en Hanoi.

Enige militêre krisis met betrekking tot China en Vietnam kan egter Amerikaanse belange benadeel.

Die potensiële skade wat spruit uit ‘n China-Viëtnam maritieme krisis vir die VSA sal ook eksponensieel groter ekonomiese ontwrigting veroorsaak.

‘n Insident of twee in die Suid-Chinese See sal, selfs vir ‘n paar dae, die internasionale ekonomie ernstig knou, want die see is so belangrik vir handel en daar is min werklike alternatiewe roetes.

Meer as die helfte van die wêreld se handel in vloeibare aardgas en meer as 33 persent van die handel in ru-olie moet deur die gebied beweeg.

China is op hol oor Trump

China is erg bekommerd oor die sukses van Donald Trump, Republikeinse voorloper vir die komende Amerikaanse presidensiële verkiesing.

In een van die eerste openbare negatiewe reaksies, het die Global Times, ‘n amptelike staatskoerant, in ‘n hoofberig gesê die groot protes teen Trump se veldtog in Chicago Vrydagaand wat in ‘n fisiese konfrontasie geëindig het, voorspel niks goeds nie.

Die Chinese kommentaar sê alhoewel vuisgevegte onder kiesers redelik algemeen is in ontwikkelende lande tydens verkiesingseisoene, is ‘n soortgelyke vertoning skokkend in die VSA, “een van die mees ontwikkelde en volwasse demokratiese verkiesingstelsels”.

Trump het glo “baie konvensionele norme van die Amerikaanse politieke lewe verwoes” en “sy opmerkings is beledigend, rassisties en ekstremisties, wat ‘n indruk by die Amerikaanse publiek gelaat het dat hy doelbewus die omverwerping van politieke korrektheid nastreef”.

Die kommentaar lui voorts:

Trump se meteoriese opgang is nie deur die meeste ontleders en waarnemers voorspel nie. Aan die begin van die verkiesing was Trump, ‘n ryk, narcissus en opruiende kandidaat, net beskou as ‘n buiteperd. Sy werk was basies om op te tree as ‘n nar om meer kiesers se aandag op die Republikeine te vestig. Maar met meeste ander belowende kandidate uitgeskakel, is die nar nou die grootste buiteperd.

Die aanval op Trump gaan voort asof China kan baat by ‘n Demokratiese oorwinning.

Die opkoms van Trump het Pandora se blik in die Amerikaanse samelewing geopen. Trump se ondersteuners is meestal laerklas wittes, en hulle het baie verloor na die finansiële krisis van 2008. Die Amerikaanse samelewing het die grootste en mees stabiele middelklas in die Westerse wêreld, maar dis besig om vinnig te verdwyn.

Dit wil voorkom asof die Withuis se marionetmeesters planne maak om Trump te keer wat reeds aan die Chinese leierskap gekommunikeer is.

Hy is selfs ‘n nuwe Benito Mussolini of Adolf Hitler genoem deur die Westerse media. Mussolini en Hitler het aan bewind gekom het deur middel van verkiesings, ‘n swaar les vir Westerse demokrasie. Die meeste ontleders glo die Amerikaanse verkiesingstelsel sal verhoed dat Trump uiteindelik president word. Die proses sal skrikwekkend wees, maar nie gevaarlik nie.

Oproeriges by UV verval in onsamehangende diskoers

Lede van die Universiteit van Kaapstad se #RhodesMustFall-beweging het hul steun vir aktiviste aan die Universiteit van die Vrystaat uitgespreek.

Twee UK-studente was teenwoordig by die byeenkoms oor rassisme by die UV se Equitassaal.

Mohamed Abdullah het gesê die doelwitte van #UnsilenceUFS, hoop om die vermeende institusionele rassisme te veg by die universiteit.

Die nuwe beweging beplan protes op ‘n paar plekke op die Bloemfontein-kampus vandag.

Ondersteuners sal swart dra en hulle mond met kleefband bedek, tydens ‘n besoek aan onder meer Shimlapark en Huis Abram Fischer.

Abdullah sê hulle sal poog om die UV se kultuur en instellings te “dekoloniseer”, omdat die gedagte gewild is by swart studente regoor die land.

Hy glo hierdie kwessies moet by alle Afrika-universiteite aangespreek word.

Abdullah kon egter nie ‘n helder uiteensetting van dekolonisering gee nie, en het in sy onsamehangende gebrabbel daaroor China se grootste taal met “Westerse sukses” gelykgestel.

“Wat is die sosiale dinamika? As ons kyk na die geskiedenis. Watter geskiedenis word aangebied? Tale, hoekom is dit dat ons hoërskole fokus op Mandaryns in teenstelling met die werklike Afrika-tale? ‘n Gedekoloniseerde kurrikulum gaan daaroor om Afrika se gedagtes saam te vat, ‘n belegging in ons eie kennisproduksie, in plaas van om te weerspieël wat suksesvol in die Weste is.”

Die Vrystaatse universiteit het intussen ‘n beroep op studente gedoen om enige vorm van intimidasie en teistering by owerhede aan te meld.

Dit volg nadat studente hulle kommer oor die teenwoordigheid van ‘n privaat veiligheidsmaatskappy op die Bloemfontein-kampus uitgespreek het.

Die vise-rektor vir eksterne sake, Choice Makhetha sê maatskappy is ingebring om beheer te hê oor voorvalle op die kampus.

Hulle beweer dat veiligheidspersoneel hulle intimideer en teister, maar volgens ooggetuies word hulle verhoed om verdere geweld te pleeg.

Die rektor en visekanselier van die Universiteit van die Vrystaat, Jonathan Jansen het ook ‘n beroep op die regering gedoen om die finansieringsmodel vir hoëronderwysinstellings te verander.

Jansen het nuwe fondsinsamelingsinisiatief vir arm studente in Kaapstad geloods.

Die departement van Hoër Onderwys sê intussen die aandrang deur studente dat sommige visekanseliers van universiteite afgedank moet word, sal nie slaag nie.

Die adjunkminister, Mduduzi Manana sê die minister het nie die bevoegdheid om ‘n visekanselier af te dank nie, aangesien die visekanselier of rektor regstreeks aanspreeklik is teenoor die universiteitsraad.

Manana het gereageer op oproepe deur betogende studente dat die rektor van die universiteit van die Vrystaat, Jonathan Jansen afgedank word.

Onluste ontsier Chinese Nuwejaar in Hong Kong

Beijing se verteenwoordigers in Hong Kong het radikale onafhanklikheidsvoorstanders die skuld gegee vir onluste wat uitgebreek het in die voormalige Britse kolonie byna ‘n week gelede.

Dit is die ergste geweld sedert anti-Chinese betogings dele van die Asiatiese finansiële sentrum in 2014 verlam het.

Meer as sestig mense is in hegtenis geneem in verband met die geweld, waartydens betogers die polisie met klippe bestook het en vullisdromme in Mong Kok aan die brand gesteek het.

Dit is ‘n rowwe, werkersklaswoonbuurt net oorkant die hawe van die finansiële distrik.

Die polisie het waarskuwingskote geskiet tydens die oproerigheid wat uitgebreek het toe die owerheid probeer het om onwettige straatsmouse te verwyder vir die viering van die Chinese Nuwejaar.

Oproeriges het bakstene uit die plaveisel losgemaak en na die polisie gegooi en ander het straatborde gevandaliseer.

Sowat 90 mense is beseer en 61 betogers is in hegtenis geneem, het Lo Wai-chung, polisiekommissaris, gesê.

Die polisie het gesê waarskuwing­skote is afgevuur en pepersproei is gebruik.

Die media het beeldmateriaal van bebloede oproermakers en beseerde polisielede op televisie vertoon.

“Ons het ’n verandering in die publiek waargeneem. Hulle is geneig om geweld te gebruik om hul mening uit te druk,” het Lo gesê.

Die optrede van die “radikale onafhanklikheidsvoorstanders neig in die rigting van terrorisme”, het die South China Morning Post berig.

Eiendomspryse in Hong Kong is besig om drasties te daal en een van die grootste banke, HSBC, het aangekondig dat hulle hul hoofkantoor sal verskuif na Londen.

Die polisie moes traangas gebruik het tydens die Mong Kok-oproer en indien nodig betogers doodgeskiet het, sê ‘n Chinese regsgeleerde en distriksraadslid Junius Ho Kwan-Yiu gesê.

Ho het gesê wetstoepassers was “te besadig” toe hulle gekonfronteer is met ‘n straatbendes.

“Die polisie het haelgewere gebruik [gedurende die 1967-onluste] … om die openbare orde te handhaaf, en vir selfbeskerming [vir polisiebeamptes] moet die nodige stappe geneem word,” sê Ho.

Toe Ho gevra is deur ‘n ander deelnemer van die debat, Oscar Lai Man-LOK van studentegroep Scholarism, of hy glo dat moord geregverdig kan word op die stad se inwoners, het Ho geantwoord: “Dit beteken nie die doodmaak van Hongkongers nie. Dit beteken die doodmaak van oproeriges.”

Britse vlieënier deur stropers doodgeskiet

Drie mense is in hegtenis geneem oor die moord op ‘n Britse helikoptervlieënier deur olifantstropers in Tanzanië. Die voorval het in die Maswa-wildreservaat gebeur.

Die mans is Sondag deur die polisie aangekeer weens die moord op Roger Gower, het die Agence France Presse (AFP) nuusagentskap berig.

‘n Suid-Afrikaner is ook in die aanval gewond.

Gower, 37, het owerhede in Tanzanië bygestaan om stropers waan te keer toe hulle Vrydag op sy heli losgebrand het, het die Friedkin Conservation Fund (FCF) gesê.

Hy het daarin geslaag om die helikopter in die Maswa-reservaat naby Serengeti Nasionale Park te laat land, maar het aan sy wonde beswyk voor hy kon gered word.

Die polisie in Tanzanië ondersoek ‘n moordsaak teen drie mans wat in hegtenis geneem is nadat die Britse vlieënier vermoor en ‘n Suid-Afrikaanse safarigids gewond is.

Die polisie sê die gewapende aanvallers het op die mans se helikopter geskiet waar hulle op soek was na olifantstropers.

Gower se Suid-Afrikaanse kollega, Nicky Bester kon daarin slaag om betyds uit die helikopter te spring.

‘n Woordvoerder van Tanzanië se Nasionale Parke sê nóg stropers kan binnekort aangekeer word.

Tanzanië is in ‘n bitter stryd gewikkel om ivoorstropers te stop. In ‘n verslag verlede jaar is geraam dat 60% van die land se olifantbevolking in die vorige vyf jaar uitgeroei is.

China is die wêreld se grootste mark vir onwettige ivoor, wat onder die dekmantel van wettige ivoorverkope floreer.

Tanzanië het ook verlede jaar ‘n Chinese vrou, Yang Feng Clan, 66, wat 1,9 ton se smokkelivoor geskuif het, veroordeel.

Gower was ‘n voormalige rekenmeester wat as ‘n vlieënier gekwalifiseer het in 2004 en verhuis het na Afrika ongeveer twee jaar later, volgens ‘n profiel van sy voormalige werkgewer Tropic Air Kenia.

Hy het vroeër die Britse leër met die oefeninge in die land bygestaan.

Geen vredesmag vir Burundi nie, sê AU

Die Afrika-unie (AU) sal nie ‘n vredesmag na die beleërde Burundi stuur tensy die regering in Bujumbura daartoe instem nie, het dié unie se spesiale verteenwoordiger vir die streek gister aan die Franse radiodiens RFI gesê.

Burundi is gekant teen die AU se voorgestelde vredesending van 5 000 lede en sê ‘n ontplooiing van troepe sonder toestemming sal neerkom op ‘n “invalsmag”, het AFP berig.

Die Verenigde Nasies (VN) het gewaarsku Burundi staan gevaar om ‘n herhaling van die 1993-1994-burgeroorlog te beleef, met honderde mense wat sedert April verlede jaar doodgemaak is toe pres. Pierre Nkurunziza aangekondig het hy gaan vir ‘n omstrede derde termyn as staatshoof staan. Nagenoeg 230 000 inwoners het reeds na naburige lande gevlug.

“Ek dink dit was swak kommunikasie. Dit was nooit die voorneme van die AU om ‘n vredesmag in Burundi te ontplooi sonder die toestemming van dié land se owerhede nie,” het Ibrahima Fall, AU-verteenwoordiger vir die Groot Mere-streek, gesê. “Dit is ondenkbaar,” het dié Senegalese diplomaat bygevoeg.

AU-leiers het die naweek die krisis in Burundi tydens ‘n twee dag lange beraad by sy hoofkwartier in Ethiopië bespreek. Die samesprekings is agter geslote deure gehou en dit was gister nog nie duidelik wanneer ‘n finale besluit geneem sal word nie.

Fall het aan RFI gesê die AU-leiers oorweeg om ‘n “hoëvlak-afvaardiging, maar nie só hoog nie,” na Burundi te stuur vir samespreking met dié land se regering.

Nkurunziza se veldtog om die mag te behou, het tot weke lange protesoptogte in die strate aanleiding gegee wat wreed onderdruk is, asook tot ‘n mislukte staatsgreep.

Sedert sy herverkiesing in Julie verlede jaar, het die gevegte tussen lojale regeringsondersteuners en die opposisie toenemend meer gewelddadig geword.

Die AU-handves, artikel 4(h), gee die Pan-Afrikablok die reg om in te meng in ‘n mede-lidland se huishoudelike sake wanneer “oorlogsmisdade, volksmoord of misdade teen die mensdom” gepleeg word.

Ontleders sê egter ander Afrikalande is bang om ‘n presedent te skep deur téén die regering se wens in troepe te ontplooi.

Die VN se sekretaris-generaal, Ban Ki-moon, het dit Saterdag tydens die opening van die beraad duidelik gemaak dat ‘n troepemag nodig is om die geweld in bedwang te bring.

“Leiers wat toekyk terwyl burgerlikes in hulle naam afgemaai word, moet tot verantwoording geroep word,” het Ban gesê en benadruk die krisis vereis “ernstige en dringende toewyding”.

Hy sê die VN ondersteun die AU se voorstel om “menseregte-waarnemers te ontplooi en ‘n mag vir voorkoming en beskerming” daarheen te stuur.

Taiwan kry eerste vrouepresident

Taiwan se eerste vrouepresident, Tsai Ing-wen, geniet ’n breë mandaat ná haar oortuigende oorwinning in die pas afgelope verkiesings, het AP berig.

Haar pro-onafhanklikheidsparty het ‘n nuwe wetgewende meerderheid behaal, maar om die eiland se delikate betrekkinge met China te bestuur, sal ’n groot uitdaging wees.

Tsai, 59, het met haar inhuldingsboodskap gesê betrekkinge met China sal voortgaan, maar die wil van die kiesers moet ook in ag geneem word.

Beijing het reeds ge­reageer nadat haar oorwinning Saterdagnag aangekondig is, met verklarings waarin gewaarsku word dat China nie sal afwyk van sy beleid dat die kommunistiese vasteland en self­regerende eiland deel van die Chinese vasteland is nie.

Tsai het 56 persent van die stemme op haar verenig. Haar naaste teenstander, Eric Chu van die Nasio­nalistiese party wat ’n vriendskaplike verhouding met China het, het 31 persent van die stemme gekry.

Tsai se Demokraties Progressiewe­ party het 68 van die 113 setels in die wet­gewende Yuan, Taiwan se parlement, verower.

Dit is die eerste meerderheid vir haar party in die wetgewende vergadering wat lank deur die Nasionaliste oorheers is.

Hulpbron-nasionalisme raak warm in Niger

Hulpbron-nasionalisme is tans ‘n baie warm onderwerp in Niger.

Hama Amadou, ’n groot opposisierolspeler, wat ­toestemming het om in Februarie ’n kandidaat in Niger se ­presidentsverkiesing te wees, se poging om Maandag uit die ­gevangenis vrygelaat te word, het misluk. Hy het sy versoek tot die ­appèlhof gerig.

President Mahamadou Issoufou, ’n ­sleutelbondgenoot van die Weste in die stryd teen Islamitiese militansie in die brose Saharastreek, sal na v­erwagting daarin slaag om vir ’n tweede termyn verkies te word.

Kritici beskuldig hom egter daarvan dat hy ­toenemend outoritêr word, veral na die onthulling van ’n mislukte staatsgreep in Desember.

Amadou, wat eens op ’n tyd ’n bondgenoot van die president was, is in November, nadat hy uit ballingskap teruggekeer het, in hegtenis geneem nadat hy na bewering by ’n ­baba-handel sindikaat betrokke was.

Hy het die aanklagte in die openbaar ontken en sê sy aanhouding is ­polities gemotiveer.

Amadou is een van 15 kandidate wat Saterdag deur Niger se grondwetlike hof gekeur is om as kandidaat vir die ­presidentsverkiesing te staan. “Met die weiering om hom voorwaardelik vry te laat, het die bewind sy eerste uitklophou gegee,” het Souley Oumara, sy regsverteenwoordiger gesê.

Die appèlhof het geen redes vir sy besluit verskaf nie, en Amadou kan nou in die hooggeregshof appèl aanteken.

Niger se geheime diens het Amadou, asook lede van sy party en ander opposisieleiers ondervra.

Sedert die oliekrisis in 1973 maak Frankryk op kernkrag staat en hierdie uithoek van Afrika is noodsaaklik om sy nasionale belange te beskerm.

Ten minste driekwart van Frankryk se elektrisiteit kom van kernkrag, en maak die land meer afhanklik van uraan as enige land op aarde.

Niger is die wêreld se vierde grootste produsent van die erts na Kazakhstan, Kanada en Australië.

In 2009, het Reuters berig dat China daartoe verbind was om te $300 miljoen in ‘n uraanprojek te belê, maar geen uraan is uit die myn gehaal sedert vroeg 2015 nie en die myn is effektief gesluit.

Bykomend tot goedkoop uraanpryse, het verlangsaming in die Chinese ekonomie gelei tot ‘n 84% daling in Chinese belegging in Afrika in die eerste helfte van 2015, volgens die Financial Times.

China het tans min aptyt vir kapitale uitleg wat natuurlike hulpbronprojekte betref.

Tog is die Chinese uraanmyn een van die mees ondeursigtige sakepogings in Niger.

Noord-Korea spog oor waterstofbom-toets

Noord-Korea sê die land het ’n kragtige waterstofbom met welslae getoets, het AP berig.

Hierdie uitdagende en ver­rassende stap, indien bevestig, sal ’n reuse­stap in Pjongjang se soeke na verbetering in sy steeds beperkte ­kern-arsenaal wees.

Die aankondiging is oor die staatsmedia gedoen en is gevolg deur ­feesvieringe in die strate van Pjongjang. In Seoel en elders in die wêreld is kommer op hoë vlakke uitgespreek.

Suid-Korea se pres. Park Geun-hye het opdrag gegee dat sy weermag die land se verdediging saam met Amerikaanse magte versterk.

Washington bly skepties oor Noord-Korea se aansprake oor waterstofbomme, wat veel kragtiger en baie moeiliker as kernbomme is om te vervaardig.

Protes oor uitgewers wat verdwyn

Hongkong se pro-demokrasie wetgewers het gesê hulle eis antwoorde van die regering nadat ’n vyfde personeellid van ’n uitgewer, wat spesialiseer in boeke wat krities is oor China se leierskap, verdwyn het.

Die wetgewer, Albert Ho, sê die stad is “geskok en in afgryse” oor die verdwyning van Lee Bo. Soos vier ander mense wat die afgelope maande verdwyn het, was Lee verbonde aan die uitgewer, Mighty Current.

Dit is nie ongewoon in China dat uitvoerende bestuurders van maatskappye of afvalliges vir lang tydperke deur die owerhede aangehou word of verdwyn, sonder dat enige iemand aanspreek­likeid aanvaar nie. Dié soort gebeure is egter ongehoord in Hongkong.

Lee (65) is ook een van die maat­skappy se aandeelhouers, het die South China Morning Post berig. Die maatskappy se mede-eienaar, Gui Minhai, is ook soos drie ander personeellede onder die vermistes, het AP berig.

Mighty Current en sy Causeway Bay-boekwinkel is bekend vir skinder-titels oor Chinese politieke skandale en ander polities sensitiewe kwessies en is veral gewild onder Chinese besoekers aan die stad.

’n Paar dosyn betogers het na Beijing se belangekantoor in die stad opgeruk om inligting oor die verdwynings te eis.

Rooi waarskuwing vir dele van China uitgereik

China het inwoners oor ’n groot deel van die noorde van die land gewaarsku om voor te berei vir ’n golf versmorende lugbesoedeling wat oor die naweek verwag is.

Beijing is die ergste geteister en ’n sogenaamde “rooi waarskuwing” is vir die tweede keer in die land se geskiedenis uitgereik, het Reuters berig.

Die lugbesoedeling strek van Xian, die tuiste van die wêreldbekende Terracotta-vegters in sentraal China, deur Beijing en op tot by Shenyang en Harbin in China se yskoue Noordooste.

Die ergste besoedeling het Saterdag begin en sal na verwagting tot vandag duur. Atmosferiese helderheid is tot minder as ’n kilometer beperk. Die besoedelingsindeks sou na verwagting 500 oorskry.

Inwoners is aangeraai om binnenshuis te bly wanneer die vlakke hoër as 300 is.

Bob glo deur paleisrewolusie vervang

Die leier van die opposisie in Zimbabwe, Morgan ­Tsvangirai, het Maandag gesê die president is deur ‘n paleisrewolusie vervang.

Met pres. Robert Mugabe (92) se instemming het sy vrou, Grace, glo intussen ongemerk as staats­hoof oorgeneem. Grace Mugabe (50), lei Zanu-PF se vroueliga.

“Grace Mugabe het met ‘n paleisrewolusie oorgeneem en die regering het nie ‘n vinger verroer om die krisis af te weer nie.

“Zimbabwe word deur ’n leierskaps­krisis bedreig. Niemand in die regering dink aan oplossings vir die land se uitdagings nie omdat almal se aandag gevestig is op die vraag wie die moeë man as stuurman van die skip gaan opvolg,” het die MDC-leier verklaar in sy jaarafsluitingsrede.

Mugabe, wat aanstaande jaar 92 word, is al vir 35 jaar aan bewind, klaarblyklik sonder dat sy vele termyne die Angelsaksiese pers kwel.

Sy aanstelling as staatshoof in 1980 is as ‘n triomf deur Brittanje voorgehou. Hy het sy land intussen in die grond bestuur.

Zimbabwe beplan ook om die Chinese yuan as wettige betaalmiddel te aanvaar in ruil vir skuldafskrywing ter waarde van sowat $40 miljoen.

China is die grootste belegger in Zimbabwe. Zimbabwe se minister van finansies, Patrick Chinamasa het die stap aangekondig.

Suid-Afrikaanse rand en die Amerikaanse dollar is tans die dominante geldeenhede.