olie – Bladsy 3 – praag.co.za

Obama bel Zuma oor geweld in Burundi

‘n Konsep-resolusie wat glo geweld in Burundi wil verhoed, is voorgelê aan die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad deur Frankryk.

Frankryk het die mosie Maandag voorgelê om wat hulle bestempel as ‘n dreigende etniese burgeroorlog die hoof te bied, maar Westerse lande het ‘n beperkte ekonomiese belang in Burundi.

China het reeds aangedui dat hulle skenkings van oliemaatskappye aan Burundi soos die van die Britse Surestream sal vervang.

Rusland en ‘n aantal Afrika-lande het aangedui dat hulle nie sanksies teen Burundi se leiers sal steun nie.

Die resolusie wil druk op partye in Burundi plaas om geweld te staak sodat onderhandelinge kan hervat.

Sowat 300 000 mense is in die burgeroorlog in Burundi dood wat in 2006 beëindig is.

President, Jacob Zuma, is intussen in ‘n dringende telefoonoproep van sy Amerikaanse eweknie, Barack Obama, gevra om Anglo-Amerikaanse belange in die streek in ag te neem.

President Pierre Nkurunziza van Burundi het verlede maand nuutverkose lede van die parlement verwelkom nadat hy ingesweer is vir ‘n derde agtereenvolgende termyn.

Die ambassadeurs van Rusland en China het die geleentheid bygewoon, maar geen Westerse diplomate was teenwoordig nie.

Burundi, ‘n land van 10 miljoen mense ingewig tussen Oos- en Sentraal-Afrika, is die nuwe brandpunt tussen Anglo-Amerikaanse en Sino-Russiese belange.

Minstens 240 mense is dood en tienduisende het na buurstate gevlug nadat Nkurunziza in April besluit het om hom vir ‘n derde termyn verkiesbaar te stel. Hy het die verkiesing in Julie gewen.

Die huidige regeringstelsel in Burundi is na 10 jaar se intense onderhandelinge deur Westerse moondhede geskep met die goedkeuring van onder meer Nelson Mandela, maar klaarblyklik pas dit die Weste nie meer nie.

Die Afrika-Unie, die amptelike die borg van die Arusha-ooreenkoms, wat tot vrede in Burundi gelei het, kan nie ingryp nie.

Hulle word gekortwiek deur die kritiese rol wat Burundi tans in AMISOM speel met die vredesoperasie in Somalië.

Burundi het meer as 5000 goed opgeleide troepe beskikbaar gestel vir die operasie.

Na verwagting sal Joseph Kabila, staatshoof van die DRK, Denis Sassou Nguesso van die Kongo en Paul Kagame van Rwanda in onderskeidelik 2016 en 2017 moontlik Burundi se voorbeeld volg wat langer termyne betref.

Kagame is ‘n Amerikaanse Bondgenoot.

Yoweri Museveni van Uganda het drie dekades aan bewind gebly nadat hy weggedoen het met sy eie beperkings op die aantal termyne wat hy mag dien.

MONUSCO, die VN se sending van 20 000 lede in die Demokratiese Republiek van Kongo, se bates en personeel is as een moontlike opsie genoem om in te gryp in Burundi.

Dit sal egter lei tot verdere kritiek teen die VSA, iets wat hulle graag sal wil vermy.

ANC sê Internasionale Strafhof is die pad byster

Die ANC se Nasionale Hoofraad het besluit dat die regering sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof moet onttrek omdat die hof die pad byster is.

Betrekkige tussen Suid-Afrika en die hof is op sy laagste vlak nadat die regering nie ‘n hofbevel afgedwing het om die president van Soedan, Omar al-Basjir in hegtenis te neem nie.

Al-Bashir het die beraad van die Afrika-Unie in Sandton, Johannesburg bygewoon en daarna vertrek ten spyte van ‘n lasbrief wat teen hom uitgereik is.

Soedan se president is tot ‘n oorlogsmisdadiger deur die strafhof verklaar vir beweerde volksmoord en oorlogsmisdade tydens die konflik in Darfur in 2003 waarin 300.000 mense omgekom het.

Intussen het Indië Al-Basjir saam met 54 staatshoofde vir die derde Indië-Afrika-spitsberaad uitgenooi.

Hoewel die hof Indië versoek het om Al-Bashir in hegtenis te neem terwyl Indië nie die Roomse Statuut onderteken het nie, het die hof aangedui dat hulle verwag dat Indië die bekamping van die “wêreld se ergste misdade” sal bevorder deur hom kragtens Veiligheidsraadresolusie 1593 te arresteer.

Die kwessie sal glo op die volgende vergadering van die hof se beraad vir staatshoofde bespreek word.

Die ANC se nasionale-uitvoerendekomiteelid, Obed Bapela, het gepraat by ‘n mediakonferensie in Midrand nadat Maite Nkoana-Mashabane, minister van internasionale betrekkinge en samewerking, die aangekondiging oor Suid-Afrika se onttrekking Sondag gemaak het.

Nkoana-Mashabane het ook bevestig dat Al-Basjir op die gastelys is vir die Forum oor China-Afrika-samewerking (Focac) in Desember in Johannesburg. China het oliebelange in Soedan en voorsien Al-Basjir van die nodige wapens en finansiering teen insurgente uit die onafhanklike Suid-Soedan.

Bapela sê ondanks die besluit om aan die hof te onttrek, bly die ANC ‘n voorstander van menseregte. Die ANC het vroeër die week gesê hy glo die hof dien geen doel vir die land nie.

Bapela, wat ook as voorsitter van die ANC se subkomitee oor internasionale verhoudinge dien, sê Suid-Afrika kan hom nie meer met die Internasionale Strafhof vereenselwig nie. “Daar is redes wat ons met die res van die vasteland deel. Die strafhof het ongelukkig koers verloor.”

Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, sê die regering moet sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof hersien.

Volgens hom is die hof bevooroordeeld teenoor arm lande, en werk dit nie in belang van die vasteland nie.

Mantashe sê hulle wil eerder die Menseregtehof op die vasteland versterk.

Dit kom vier maande nadat die regering Soedan se president gehelp het om landuit te vlug ondanks die feit dat die hof ’n lasbrief vir sy inhegtenisneming uitgereik het.

As die regering besluit om te onttrek, sal hulle formeel kennis moet gee van hul voornemens en Suid-Afrika se wetgewing oor deelname sal herroep moet word. Intussen geld die lasbriefbepalings.

Nkoana-Mashabane sê Suid-Afrika het die kwessie reeds op die agenda geplaas vir die strafhof se beheerliggaam wat in November vergader.

Afrikastate beskuldig die strafhof daarvan dat Afrikaleiers uitgesonder word, maar dat die oortredings van Westerse leiers nie raakgesien word nie.

As stigter-ondertekenaar van die Roomse Verdrag wat die hof tot stand gebring het, gaan Suid-Afrika se onttrekking die hof se geloofwaardigheid grondig aantas.

Dr. Pieter Mulder, leier van die VF+, sê oudpres. Thabo Mbeki het uit sy pad gegaan om die beeld te vestig van Suid-Afrika as ’n land “wat sensitief vir menseregte is en ons so ’n gerespekteerde lid van die internasionale wêreld te maak”.

Onder Mbeki se leierskap het die ANC-Jeugliga gereeld by saamtrekke “Kill a Boer” gesing.

Volgens die regering kan die permanente lede van die Veiligheidsraad, wat nie partye tot die Statuut van Rome is nie, ten volle deelneem aan besprekings oor die Internasionale Strafhof.

Verder het die Veiligheidsraad se permanente lede stappe geneem om te verseker dat hul amptenare en militêre personeel nie onderwerp sal word aan die jurisdiksie van die hof nie.

NWU pak sonkrag-uitdaging

Ingenieurstudente aan die Noordwes-Universiteit pak vanjaar ‘n groot bul by die horings wanneer hulle in Oktober skouers skuur met die groot name in sonenergie.

Die studente sal dan in die Bridgestone Wêreld Solar uitdaging in Australië meeding, het OFM berig.

Hulle spring weg in Darwin in die noorde van Australië – 45 voertuie van 25 lande sal oor 3 000 km tot in Adelaide resies jaag.

Volgens spanleier Albert Helberg het hulle nou nuwe tegnologie ingespan om die nuwe voertuig vinniger, ligter, meer doeltreffend en sterker te maak. Dié voertuig word deur die hoeveelheid energie aangedryf wat gelykstaande is aan dié van ‘n haardroër.

Volgens Helberg behoort die span die afstand in sewe dae kaf te draf, maar hul doelwit is om dit in vyf dae te vermag.

Suid-Soedan verwerp vredesooreenkoms

Suid-Soedan se regering het Dinsdag ’n vredesvoorstel veroordeel, het AFP berig.

Die regering is onder toenemende diplomatieke druk om die ooreenkoms te sluit nadat rebelle toegestem het om dit te doen en sodoende die burgeroorlog te beëindig.

“Ons is van mening dat hierdie dokument nie die mense van Suid-Soedan sal red nie,” het die minister van inligting, Michael Makuei, gesê.

Pres. Salva Kiir het pas teruggekeer van vredesamesprekings in Ethiopië en het nou 15 dae om die ooreenkoms met die volk te bespreek.

Diplomatieke frustrasie het breekpunt bereik oor die konflik wat reeds die lewe van tienduisende mense geëis het.

Die internasionale gemeenskap dreig ook met sanksies indien ’n ooreenkoms nie teen Maandag bereik is nie.

“Indien hulle nie gehoor gee nie, sal dit gevolge hê,” het ’n woordvoerder van die Europese Unie gesê.

Die rebelleleier, Riek Machar, het laat Maandag die ooreenkoms onderteken en ’n beroep op Kiir gedoen om sy voorbeeld te volg.

Kiir, wat by was met die ondertekening en self hand geskud het met Machar, het egter gewaarsku dat dit nie moontlik sou wees om ’n geloofwaardige ooreenkoms te sluit nie, omdat die rebellemagte verdeeld is.

Die oorlog in Suid-Soedan het in Desember 2013 uitgebreek toe Kirr sy voormalige adjunkpresident, Machar, daarvan beskuldig het dat hy ’n staatsgreep beplan het.

Dit het tot weerwraakaanvalle in die armoede-geteisterde land gelei en die land etnies verdeel.

Aanslag teen Al-Sjabaab verskerp

‘n Gesamentlike aanslag van die Somaliese weermag en magte van die Afrika-Unie is op die Al-Sjabaab-vesting, Kismayo, toegespits.

Die terreurgroep verdien glo aansienlike bedrae uit heffings en belastings omdat hulle die hawe van Kismayo beheer.

Regeringsamptenare het die week gesê die gesamentlike magte is besig om verdere druk op die Al-Sjabaab- vesting toe te pas.

Duisende burgerlikes het gevlug voor die verwagte aanslag. Keniaanse troepe, wat deel uitmaak van die 17 000 vegters van Afrika-Uniemag, veg sy aan sy met Somaliese milisiegroepe, wat teen Al-Sjabaab met sy noue bande met Al-Kaïda gekant is.

Die groep is nou ongeveer 40 kilometer van die suidelike Somaliese hawestad.

Beheer van Somalië, gebuk gegaan het onder meer as twee dekades van burgeroorlog, is van kardinale belang om sekere buitelandse beleggers tevrede te stel en die ekonomie ‘n hupstoot te gee.

Olie- en gasontginning kan teen 2020 afskop nadat Shell, Exxon en BP aangedui het dat hul eksplorasiewerk suksesvol afgehandel is, volgens President Hassan Sheikh Mohamed.

Die konflik het reeds troepe vanuit lande soos Ethiopië, Kenia, Uganda, en Burundi ingetrek.

Al-Sjabaab word vermoedelik deur Eritrië befonds wat Ethiopië se magsposisie in die streek wil inperk.

Al-Basjir skort doodsvonnisse op in vredespoging

Soedan se eerste visepresident, Bakri Hassan Saleh, het Maandag aangedui dat die vonnisse, insluitende die doodsvonnis van gewapende rebelle, opgeskort kan word.

Die aanbod is aanvanklik vir die duur van die samesprekings vir nasionale versoening geldig. Die samesprekings is ’n hernude poging deur die regering om ’n einde aan gevegte te maak waarin die land gedompel is.

Kartoem is sedert 2011 teen insurgente in die Blou Nyl en Suid-Kordofan provinsies in ’n stryd gewikkel. Die insurgente bestaan meestal uit vegters van die burgeroorlog wat in Soedan agtergebly het, nadat Suid-Soedan daardie jaar afgestig het.

Pres. Omar al-Basjir het verlede jaar die nasionale dialoog geïnisieer, maar min vordering is gemaak.

Hy het ook ’n algemene amnestie vir gewapende groepe hernu wat “’n opregte begeerte het om terug te keer en aan die dialoog deel te neem”.

“Ons kan die hof se bevindinge vries vir die duur van die onderhandelinge asook ander maatreëls implementeer waaroor ons konsensus bereik. Ons kan egter nie amnestie gee tensy ons meen die onderhandelinge sal slaag nie, omdat ons nie vir hulle amnestie wil gee sodat hulle net weer die wapen kan opneem nie,” het hy gesê.

Twee leiers en 15 lede van die hoof rebelle alliansie teen Basjir is reeds in Maart 2014 in hul afwesigheid die doodsvonnis opgelê.

’n Woordvoerder van die rebellegroep bekend as die beweging vir justisie en gelykheid (JEM) het egter gesê hulle vertrou nie die regering wat krygsgevangenes en vreedsame betogers om die lewe gebring het nie.

Basjir het in April sy 25-jarige bewind verleng toe hy met meer as 94 persent van die stemme in die land se verkiesing herkies is. Opposisiepartye het die verkiesing geboikot.

Britse oliemaatskappy vir korrupsie ondersoek

’n Oliemaatskappy onder voorsitterskap van ’n voormalige leier van die Britse konserwatiewe party, word vir beweerde korrupsie in Somalië ondersoek.

Soma Oil and Gas, ’n private maatskappy waarvan lord Michael Howard die voorsitter is, het Maandag ontken dat die maatskappy ’n halfmiljard Amerikaanse dollar aan regeringsamptenare in Somalië betaal het om ’n olie-eksplorasieooreenkoms te beskerm.

Brittanje se kantoor vir ernstige bedrog het Vrydag ’n kriminele ondersoek na Soma begin.

Die bewerings spruit uit ’n ondersoek wat deur die Verenigde Nasies se monitorgroep in Somalië en Eritrea van stapel gestuur is.

Die monitorgroep is gestig om skendings van wapenembargo’s in die lande te rapporteer.

Nigeriese staatshoof vergader met Obama oor terreur

Nigerië se nuwe president, Muhammadu Buhari, het dié week ‘n amptelike besoek aan Amerika onderneem vir ’n vergadering met pres. Barack Obama.

Dit is om betrekkinge te herstel wat deur sy voorganger se mislukte stryd teen ’n Islamitiese opstand en korrupsie in Afrika se grootste olieproduserende land skade gely het.

Buhari, ‘n Moslem, se verkiesing in Maart, die eerste demokratiese verandering in die Wes-Afrikaland, wat dekades van militêre regering gehad het, het reeds tot beloftes van Amerika vir toenemende militêre hulp in die stryd teen Boko Haram gelei.

Selfmoordbomaanvalle en aanvalle op nedersettings deur Boko Haram-ekstremiste het net in die afgelope twee weke die lewe van honderde mense in Nigerië en naburige Tsjad, Niger en Kameroen geëis.

Nog chaos dié week in parlement verwag met Bashir-debat

President Jacob Zuma het sy spyt en teleurstelling uitgespreek oor die chaos in die Parlement toe ‘n beplande vraag- en antwoordsessie tussen hom en parlementslede weer verdaag moes word.

Chaos word dié week verwag met die debat oor die Soedanese president se verdwyningstoertjie nadat hy ‘n Hooggeregshofuitspraak verontagsaam het.

Die ACDP se hoofsweep, Cherelyn Dudley, sê die voortdurende chaos in die Nasionale Vergadering moet voor die deur van die DA gelê word.

Dudley sê die polisie kan nie meer LP’s verwyder nie omdat die DA die verwyderings in die hof betwis het.

Hoewel daar wetgewing is wat die Speaker toelaat om die polisie na die Raad te ontbied om wanordelike Parlementslede te verwyder, het die Hooggeregshof bevind dat die betrokke wetsbepaling in stryd is met die Grondwet wat aan LP’s vryheid van spraak gee.

Dit beteken ook dat die ontwrigters nie in hegtenis geneem kan word nie. Hulle kan ook nie tronktoe gestuur of gedagvaar kan word oor enigiets wat hulle in die Nasionale Vergadering sê nie.

Die EFF se “betaal terug die geld”-betoog rakende Nkandla het daarvoor gesorg dat die sessie weer ontwrig is. Die DA steun die EFF se eise.

Die president se kantoor sê in ‘n verklaring Zuma is teleurgesteld dat hy weereens verhoed is om sy konstitusionele mandaat uit te voer om deur die Nasionale Vergadering aan die publiek verslag te doen.

Die ANC het intussen sy gereedheid vir komende Dinsdag se debat oor die president van Soedan, Omar al-Bashir verklaar.

Die DA-leier, Mmusi Maimane het die debat versoek en gesê dit is van nasionale belang nadat Bashir, strydig met ‘n Hooggeregshofbevel, die land verlaat het.

Bashir het ‘n lasbrief van die Internasionale Strafhof ontduik toe die kwessie oor beweerde menseregteskenings opgeduik het tydens sy besoek aan Suid-Afrika vir die Afrika Unie-beraad.

‘n Woordvoerder vir die ANC-Koukus, Moloto Mothapo sê die ANC in die Parlement is van mening dat die Soedan-kwessie ‘n politieke oplossing nodig het en nie deur die howe hanteer kan word nie.

Veiligheidsagentskappe is verlede Sondag per SMS ingelig om planne voor te berei om die moontlike arrestasie van Soedan se president, Omar al-Bashir, te verwag. Die boodskap het as volg gelui:

“Re Sudan court order. All respective committees at NATJOINTS [National Joint Operations] were given tasks to come up with ops plans by 08:00 tomorrow morning. IF an order is given to arrest Sudanese HoS. [al-Bashir] DHA DG [department of home affairs director-general] who is currently in court with the litigation personnel will give an instruction thereafter as to what needs to happen. BCOCC [border control operational coordinating committee] will have to ensure that that instruction is given to all ports of entry tonight whilst we are waiting upon DHA instruction.”

Vyf uur later, is Bashir se I1-62 straler egter vinnig en op kort kennisgewing verskuif vanaf OR Tambo Internasionale Lughawe na Waterklooflugmagbasis.

Die vliegtuig is weggesteek in een van die loodse van die BBP-eskader, ver weg van waar die ander vliegtuie geparkeer was.

Die volgende dag, het al-Bashir se konvooi die beraad van die Afrika Unie in Sandton met groot haas verlaat, begelei deur die polisie, na Waterkloof. Sy straler is deur lugbeheer toegelaat om op te styg.

Die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee het die regering intussen versoek om die geloofwaardigheid van die Internasionale Strafhof te help “herstel”, nadat die regering nie gehoor gegee aan die internasionale lasbrief van die hof vir sy inhegtenisneming weens volksmoord nie.

Die NUK het opnuut sy verbintenis bevestig tot die beskerming van menseregte en het die Afrika Unie gevra om sy eie instellings te versterk wat bedoel is om Afrika teen misdade teen die mensdom te beskerm.

Maimane het Sondag gesê die Openbare Beskermer Thuli Madonsela sal gevra om ondersoek in te stel oor die gebruik van staatsgeld om die Soedanese president in staat stel om inhegtenisneming in Suid-Afrika te ontduik.

City Press het ook berig dat die ANC ‘n besluit geneem het om die regering te vra om sy lidmaatskap van die Internasionale Strafhof op te skort.

Mugabe loods aanval teen SA, Nigerië by AU-spitsberaad

President Robert Mugabe het hom gister op die AU-beraad in Sandton skerp uitgelaat oor Afrikaleiers wat tot net twee ampstermyne beperk word.

President Zuma het voorheen aangedui dat hy slegs twee termyne sal dien.

Mugabe het ook bedekte ‘n aanval op Suid-Afrika en Nigerië geloods. Albei lande het die VN-resolusie 1973 in 2011 gesteun, wat militêre optrede teen die regime van Libiese leier Moeammar Gaddafi gemagtig het.

Die Zimbabwiese leier, wat in sy sewende termyn is, het gesê dit is demokraties om voort te gaan indien die mense van ‘n land wil hê hul leier moet langer dien.

Mugabe het egter gemaan dat onstabiliteit nie veroorsaak moet word deur aan te dring om langer as twee termyne aan te bly nie.

Mugabe het ingegryp in ‘n vergadering van die sogenaamde “Komitee van 10” by die AU-spitsberaad Saterdag waar moontlike wysigings bespreek is oor die “Ezulwini-konsensus” wat Suid-Afrika se posisie tov die hervorming van die Veiligheidsraad van die VN rig.

Die 2005 Ezulwini-konsensus was dat Afrika ten minste twee permanente en vyf nie-permanente setels op die raad moet vra as deel van die uitgerekte, wyer hervorming om dit meer verteenwoordigend van die wêreld te maak.

Die konsensus eis voorts dat twee permanente setels bygevoeg moet word met dieselfde vetoreg as vir die vyf huidige permanente lede, die VSA, die Verenigde Koninkryk, China, Rusland en Frankryk.

Die eis is as onrealisties beskou deur ander lidlande.

Die sogenaamde G4-groep wat Duitsland, Japan, Indië en Brasilië insluit, wil ook permanente setels op die Veiligheidsraad bekom.

Mugabe se aanval word beskou as ‘n einde van die poging om die Ezulwini-konsensus te hersien om Nigerië en Suid-Afrika se profiel in die Veiligheidsraad te verhoog.

Al-Bashir-lasbrief toets vir Internasionale Strafhof

Die Suider-Afrikaanse Litigasiesentrum het om ‘n dringende hofbevel aansoek gedoen om Soedan se president Omar al-Bashir in hegtenis te laat neem.

Die Internasionale Strafhof het ‘n lasbrief vir Bashir se inhegtenisname uitgereik.

Bashir word as ‘n Chinese oliebondgenoot beskou en die kwessie is ook ‘n toets vir die Internasionale Strafhof se geloofwaardigheid.

Die ANC het intussen verklaar dat die Internasionale Strafhof nie meer doeltreffend is vir die doel waarvoor dit tot stand gebring is nie. Afrikalande het reeds kapsie gemaak oor die Hof se partydigheid.

Die regering van Soedan sê sy president, Omar al-Bashir sal Suid-Afrika eers verlaat nadat sy bedrywighede by die 25ste Afrika Unie-beraad in Sandton afgehandel is.

Die Hooggeregshof in Pretoria het die aansoek tot vanoggend uitgestel en opdrag gegee dat al-Bashir nie die land mag verlaat nie.

Soedan se minister van buitelandse sake, Ibrahim Ghandour het aan die SABC gesê al-Bashir is op uitnodiging van die Afrika Unie in Suid-Afrika en sal sy verpligtinge as president nakom.

Talle Afrika-lande beskuldig die Strafhof van selektiewe geregtigheid en die ANC het gevra vir ‘n hersiening van die hof se mandaat, om dit op alle lede van die Verenigde Nasies van toepassing te maak.

“President Bashir is nog in Johannesburg, maar ons verlaat Suid-Afrika vandag [Maandag],” het sy woordvoerder, Mohamed Hatem aan Reuters gesê.

Regter Hans Fabricius het Bashir Sondag verbied om Suid-Afrika te verlaat totdat hy ‘n besluit oor ‘n aansoek gemaak het.

Die verhoor oor die saak sal Maandag hervat om 0930 GMT hervat word.

Suid-Afrika se regering het die hof se beslissing uitgedaag omdat Bashir immuniteit gegee is, sowel as alle ander afgevaardigdes na die AU-beraad.

Soedanese amptenare het Sondag gesê die hofbevel het “geen waarde” nie, want Bashir is uitgenooi deur die Suid-Afrikaanse regering.

Amnestie Internasionaal het ook geëis dat Al-Bashir onmiddellik gearresteer moet word.

Die menseregtegroep se navorsingsdirekteur vir Afrika, Net-sanet Belay, sê indien president Jacob Zuma se regering hom nie in hegtenis neem nie, verleen hulle bystand aan ’n leier wat daarvan beskuldig word dat hy aandadig is aan die doodmaak, verminking en marteling van honderde duisende mense.

Konflik neem toe in Suid-Soedan

Gewapende mans in Suid-Soedan het meisies verkrag, seuns ontvoer om soldate te word en dorpe aan die brand gesteek in van die hewigste gevegte in die 17-maande lange burgeroorlog, het die Verenigde Nasies (VN) gister bekend gemaak.

Meer as 300 000 burgerlikes is sonder enige lewensreddende hulp in die noordelike slagveldstaat Unity gestrand, nadat die VN sy agentskappe vanweë die toename in gevegte onttrek het.

Meer as 100 000 mense is genoop om uit hul huise te vlug, het AFP berig.

Die VN-vredesending sê dit is “toenemend bekommerd” oor verslae uit die Guit- en Koch-distrik in die Unity-staat oor “dorpe en nedersettings wat afgebrand word, die dood en ontvoering van seuns so jonk as tien jaar oud en die verkragting en ontvoering van vrouens en meisies”.

Die geweldpleging is die ergste wat dit in maande was met regeringsmagte wat suidwaarts beweeg van die hoofstad, Bentiu, in die opposisiesone om die dorp Leer, die tuiste van die land se eens winsgewende olievelde, te verower.

Die internasionale komitee van die Rooikruis het ook sy personeel aan Leer onttrek en gewaarsku dat toenemende gevegte tussen magte lojaal aan pres. Salva Kiir en die rebelleleier, Riek Machar, duisende inwoners dwing om vir hul lewens te vlug.

Dokters Sonder Grense (MSF) het oor die naweek gesê dit het geen keuse gehad as om hul buitelandse personeel uit Leer te onttrek en sodoende alle mediese dienste in die rebelledorp te staak nie.

Leer, die geboorteplek van Machar, is in Januarie 2014 deur regeringsmagte geplunder. Gewapende magte het toe die MSF-hospitaal beroof en sommige geboue afgebrand.

MSF het sedertdien die hospitaal herbou wat die enigste verwysigingshospitaal in die opposisiegebied is.

Suid-Soedan se burgeroorlog het in Desember 2013 begin en is gekenmerk deur etnies gedrewe menseslagtings, verkragtings en aanvalle op burgerlikes en mediese instansies.

ISIS neem olieraffinadery in Irak oor

Militante van die Islamitiese Staat (ISIS) het ‘n deel van ‘n raffinadery in Irak oorgeneem, het Xinhua berig.

Die bevelvoerder van ’n federale polisiemag wat getaak is om Irak se grootste olieraffinadery te beskerm, is Woensdag in hewige gevegte gedood.

Die ISIS-militante het teen dagbreek ’n aanval op die raffinadery naby die stad Baiji in die Salahudin-provinsie van stapel gestuur en majoor-generaal Dhaif Khalaf en nege van sy lyfwagte gedood.

Die ekstremiste het ’n deel van die raffinadery aan die brand gesteek met swart wolke wat bo die gebied gehang het en waarskynlik lugondersteuning aan die troepe voorkom het, het ’n bron gesê.

Ondanks die groot voordeel wat die ISIS-militante binne die raffinadery gehad het, kon hulle nie beheer oor groot dele van die oliefasiliteit neem nie weens die hewige teenstand van die veiligheidsmagte.

Abdul-Wahab al-Saedi, bevelvoerder van die Salahudin-operasie, het aan media in Irak gesê dat versterkingsmagte van Baiji, sowat 200 km noord van Bagdad, gearriveer het en in drie rigtings na die raffinadery beweeg om steun aan die troepe te gee wat in die raffinadery veg.

Dié aanval is deel van ’n reeks aanvalle wat die olieraffinadery sedert Saterdag teiken, maar veiligheidsmagte kon die aanvalle met die hulp van die internasionale koalisie en die lugmag van Irak afweer.

In ’n afsonderlike geval is vier polisiemanne dood toe hulle ’n bom wou ontlont in ’n huis in die Al-Qadsiyah-distrik in die noordelike deel van die provinsie se hoofstad, Tikrit, sowat 170 km noord van Bagdad.

Intussen is vier Soenni-mans dood en twee ander beseer in ’n geveg met ISIS-militante in die nedersetting Al-Mazraa in die suide van Baiji.

Gevegte in die Soenni-gedomineerde provinsie Salahudin volg twee weke nadat Irak se veiligheidsmagte weer beheer oor Tikrit geneem het toe 30 000 veiligheidslede, gesteun deur Sjiiete- en Soenni-militante en die koalisie van Irak en Amerika se lugmag die grootste offensief teen die ISIS-militante groep van stapel gestuur het.

Die Irakse premier, Haider al-Abadi het intussen met President Barack Obama samesprekings gevoer tydens sy eerste staatsbesoek aan die VSA.

Abadi sou na verwagting bykomende militêre hulp versoek om militante van die Islamitiese Staat-groep teë te staan, maar die Wit Huis sê die Eerste Minister het geen spesifieke versoek gerig nie.

Obama het dit duidelik gestel dat die VSA geen begeerte het vir ‘n nuwe regstreekse betrokkenheid in Irak nie selfs wanneer ‘n “gemeenskaplike vyand” soos ISIS ter sprake is.

Internasionale organisasies monitor Soedan-verkiesing

Met 15 onbekende kandidate wat teen hom staan, is daar geen werklike kompetisie vir die 71-jarige pres. Omar al-Bashir in die verkiesings wat gister in Soedan begin het nie.

Soedan verskyn op die VSA se lys van “terreurstate”. Stemmery word tans deur 15 internasionale organisasies, waaronder die Arabiese Liga, gemonitor.

Kiesers sal ook vir nasionale en staatswetgewers stem in die drie dag lange verkiesings wat waarskynlik deur Bashir se regerende National Congress Party (NCP) oorheers sal word, het AFP berig.

Die strate van die hoofstad, Kartoem, was gister stil met die aanvang van die verkiesing en stemdag wat tot ’n openbare vakansiedag verklaar is.

Hierdie verkiesings is die tweede sedert Bashir in 1989 aan bewind gekom het. Bashir het ’n demokraties verkose regering omvergewerp in ’n Islamities gesteunde staatsgreep en is Soedan se langsdienende leier sedert onafhanklikwording.

Hy het die 2010 presidentsverkiesing gewen wat deur die opposisie geboikot is en volgens Westerse waarnemers nie aan internasionale standaarde voldoen het nie.

Onder sy bewind het Soedan se ekonomie in duie gestort en die land het swaar gely onder die afstigting van Suid-Soedan in 2011 waar meer as driekwart van die land se oliereserwes is. Konflik teister die Suid-Kordofan- en Blou Nyl-state sedert 2011 en die Darfoer-streek sedert 2003.

Bashir is in 2009 deur die internasionale strafhof aangekla vir beweerde oorlogsmisdade en misdade teen die mensdom in Darfoer, en die daaropvolgende jaar ook vir volksmoord.

Nagenoeg 300 000 mense is dood in gevegte in die westelike deel van die land, sê die Verenigde Nasies.

Amptenare sê met die uitsondering van een distrik van Darfoer en sewe in Suid-Kordofan, sal verkiesings by 7 100 stempunte landwyd gehou word.

Altesaam 44 politieke partye neem aan die staats- en nasionale verkiesings deel in ’n land met 38 miljoen mense.