Die minister van hoër onderwys en sekretarisgeneraal van die SA Kommunisteparty, Blade Nzimande, het gister gesê dat daar “nie meer iets soos Afrikaanse- of Zoeloe- of Tswana-universiteite bestaan nie”.
Hy het dié opmerking tydens sy begrotingsrede oor hoër onderwys gemaak. Verder het hy uitgevaar teen “netelige kwessies soos rassisme (waaronder die Noordwes-Universiteit), asook diskriminasie wat op geslag, MIV-status, Vigs of klas gegrond is”. Sy departement het ook ‘n “maatskaplike insluitingsbeleid” aangekondig waardeur sulke kwessies “gekonfronteer” gaan word.
Die departement van hoër onderwys wil die aantal studente van die huidige 953 373 tot 1,1 miljoen in 2019 uitbrei. Teen 2030 word beplan dat daar 1,6 miljoen studente sal wees.
…’n herhaling van Willie Esterhuyse se skandalige argument waarvolgens die US se owerheidsubsidie bedoel is vir onderrig in Engels en dat onderrig in Afrikaans toelaatbaar is in soverre daar op aalmoese gesteun kan word.
Die dood van Russel Botman, “die eerste swart rektor” van die Universiteit Stellenbosch (US), het die vraag oor wie hom gaan opvolg laat ontstaan. Deur etnisiteit dadelik te berde te bring, oefen ANC-lakeie druk uit dat daar nie “terugwaarts” beweeg mag word deur ‘n wit akademikus aan te stel nie. Die voorbeeld wat Botman gestel het, word dus van die begin af gebruik om die klem eerder op politiek (in die gewaad van transformasie) as voortreflike akademie (onderrig en navorsing) te plaas. Ek verwys agtereenvolgend na uitlatings van Anton van Niekerk, Edwin Hertzog, Henry Jeffreys en Russel Botman.
Onder die blankes op die US-kampus wat reeds lank pomp vir hoër louere is daar Anton van Niekerk, wat as oorverligte op kwalik meer as hoogs plaaslike relevansie aanspraak kan maak. Hy noem graag “ek is self Afrikaanssprekend” maar leef dan sy nie-Afrikanerskap uit deur met oorgawe verengelsing ten koste van onderrig in Afrikaans voor te staan. Sy akademiese visie word gerugsteun deur sy fyn waarneming dat die skenking van ‘n wasmasjien deur ‘n student aan sy moeder as ‘t ware die US se rasgebaseerde toelating tot mediese studie eties regverdig (Praag 19 Junie).
Die afgelope tyd se vlaag bevestigings dat die transformerende US op die regte politieke pad is, het Van Niekerk nie onbetuig gelaat nie. In ‘n brief in Die Burger (2 deser, p 11) maak hy dit baie duidelik dat hy self hierdie breë ANC-pad maksimaal bewandel. Hy begin met ‘n dramatiese aankondiging:
“Russel Botman, my rektor maar terselfdertyd iemand wat ek die voorreg gehad het om my vriend te kon noem, het ons ontval.” Dan volg hierdie woorde: “Tussen die trane en die wreedheid van die verlies heen, kan ons in dankbaarheid erkenning gee aan die feit dat die een wat ons verloor het, nie tevergeefs gelewe het nie, maar die wêreld ‘n beter plek agtergelaat het.”
“Van nou af sal ons wat agterbly, saam begin vertel van die samehang, en daarom die sin, van Russel Botman se ryk lewe, toegewy aan akademiese uitmuntendheid, maar ook in diens gestel van die nood van diegene by wie geregtigheid in Suid-Afrika se veelbewoë onlangse geskiedenis verbygegaan het. Daarby was hy ‘n ware versoener – ‘n man wat deernis gehad het vir sowel die ryk boer as die arm plaaswerker, en wat die Universiteit Stellenbosch ‘n ruimte wou maak vir die opvoeding van albei se kinders*. Juis daarom was die begrip ‘inklusiwiteit’, as sleutel tot versoening, vir hom in sy laaste dae so belangrik, ten spyte van die verguising deur mense van wie ‘n mens dit nie sou verwag nie” By Van Niekerk kan ‘n mens altyd daarop reken dat hy stekies sal uitdeel. [*Kyk hieronder.]
“Gee my duisend keer eerder ‘n man in wie se lewensverhaal die begrippe inklusiwiteit, versoening, hoop en geregtigheid [almal eerder politiek as akademie] sentraal staan, as eksklusiwiteit, [blanke?] bevoorregting en seksionele [Afrikaner-?] belange. Ons sal sien watter verhaal die meer durende en invloedryke een is.” [Kanker, korrupsie, Afrikaner-haat, ens, het ook duur en invloed.]
Wat Van Niekerk myns insiens eintlik sê, is dat al is hy blank en selfs Afrikaanssprekend, die US nie kan fouteer as hy as rektor aangestel word nie, want hy sal getrou op die wesenlik nie-akademiese Botman-pad bly.
Dr. Edwin Hertzog
Edwin Hertzog was ‘n US-raadslid (1998-2008) en is as voorsitter in samewerking met twee rektore, Chris Brink en Russel Botman, mede-verantwoordelik vir die afskaling van Afrikaans. Moet dus nie deur die Hertzog-van mislei word nie. Die appel het baie ver van die JBM (Barry) Hertzog- (1866-1942) en Albert Hertzog- (1899-1982) boom geval. Edwin Hertzog het op 2 deser ‘n artikel in Die Burger (p 11) met die opskrif “Hou op raas en blaas” gepubliseer. Sy aanleiding is Leopold Scholtz se rubriek (Die Burger, 27 Junie, p 14) waarin tereg staan: “‘n Onderwysinstelling wat slegs – of hoofsaaklik – Afrikaans in die klaslokaal gebruik, hoef nie in die pad van inklusiwiteit te staan nie.” Scholtz noem dat Botman met sy Sentrum vir Inklusiwiteit die gesag van die US-raad “omseil” het. “Dis duidelik dat hier ‘n breë aanslag teen Afrikaans is.”
By implikasie beweer Scholtz dat ‘n eentalige Afrikaanse US akademies voortreflik kan wees. Dit gaan teen die grein van Hertzog in. Hy vind dit nodig “om vir die US en sy bestuur in die bresse te tree.” Sy standpunt is dat “transformasie en die taalbeleid by die US nie in die pad mag staan van die akademiese uitnemendheid van die universiteit nie.” Dan kom hy by sy gedemokratiseerde taalbeleid “deur per vakgebied hieroor binne elke departement en fakulteit van onder af boontoe aanbevelings vir goedkeuring te maak.” Pieter Kapp toon in sy boek, Maties en Afrikaans (2013), watter skadelike gevolge hierdie beleid vir Afrikaans gehad het. Fakulteite soos lettere, teologie en medies het baie gou grootliks verengels. Hertzog maak dit af met “dat die belang van die universiteit soms bots met wat in die belang van die Afrikaanse taal is.” Die stigtingsbeginsel dat die US ‘n Afrikaanse universiteit moet wees, skeel Hertzog blykbaar min (p 164). Hy het geen erg aan die “Afrikaanse DNS” van die US nie (p 152).
Hertzog: “Indien die US deur die regering die opdrag en die nodige finansiering sou ontvang het om Afrikaans te beskerm en uit te bou, kon dit anders gewees het.” Hier het ons ‘n herhaling van Willie Esterhuyse se skandalige argument waarvolgens die US se owerheidsubsidie bedoel is vir onderrig in Engels en dat onderrig in Afrikaans toelaatbaar is in soverre daar op aalmoese gesteun kan word (p 158).
Hertzog opper geen beswaar teen bv kommuniste wat as Blade Nzimande en die ANC se spreekbuise in die US-raad sitting het nie. Hulle help immers om die US van ‘n blanke en Afrikaanse universiteit tot ‘n swart en Engelse inrigting te transformeer. Hertzog teiken net die pro-Afrikaans-lede in die US-raad. Hy vind dit “onvanpas dat die US-raad lede bevat wat voltyds in diens is van mededingende instellings soos die Noordwes-Universiteit [Wannie Carstens*] en Solidariteit” [Piet le Roux]. Hy het dit ook teen konvokasie-verteenwoordigers in die US-raad, dus diegene wat ‘n wesenlike en gevestigde belang by die US het; dus wat in hierdie opsig verskil van die Nzimande-verteenwoordigers. [*Carstens het op 8 deser (p 8) in ‘n brief op hierdie “steelhou” gereageer en beweer dat geen US-raadslid teen transformasie gekant is nie.]
Wat Hertzog hier geskryf het, is in ooreenstemming met die standpunt wat hy ‘n dekade lank as US-raadslid uitgeleef het. Ek verwys in hierdie verband na Kapp se boek. In 2004 was Hertzog ten gunste van die toekenning van ‘n ere-doktorsgraad aan die kommunis Bram Fischer (p 103). In 2006 het hy alles in sy vermoë gedoen om ‘n Ugandees as dekaan van die fakulteit regte aan te stel (p 152). In 2005 het Hertzog verklaar Afrikaans is “nie die voorwaarde vir die voortbestaan van die US nie” (p 114). Afrikaans word deur hom eintlik as ‘n struikelblok vir akademiese uitnemendheid beskou (p 118). In 2006 moes hy as raadsvoorsitter verskoning vra omdat ‘n groot getal donateurs wederregtelik ontkies is ten einde die samestelling van die US-raad te beïnvloed (p 134). In 2010 het hy weer met die verkiesing van raadslede ingemeng (p 207). Hy wil dus nie vrede maak met raadslede wat anders as hy dink nie. Soos die ANC-regering wil Hertzog hê dat die US moet groei. Anders as die mening van demograwe, soos Flip Smit en Lawrence Schlemmer (p 219, 223), wat meen dat daar jaarliks genoeg Afrikaanse matrikulante gelewer word, is Hertzog van mening dat die US met die oog op groei moet verengels (p 151).
In sy redenasies steun Hertzog as sakeman deurgaans op markkragte, terwyl “‘n opvoedkundige inrigting nie in diens van die winsmotief staan nie, maar in diens van die gemeenskap wat hy moet dien” (p 165).
“Hertzog sien ‘n universiteit as ‘n sake-onderneming en nie as ‘n opvoedkundige instelling nie. In gesprekke met hom het hy dit duidelik gestel dat hy ‘n groot toekoms vir Afrikaans as ‘n kultuurtaal sien wat binne die eie omgewing intensief gebruik word, maar dat hy weinig van ‘n toekoms daarvoor sien in die sakewêreld, die staatsdiens en die wetenskapswêreld. En hierdie drie wêrelde is vir die akademie en die Universiteit van groter belang as die kultuurwêreld. As US 80% Engels en 20% Afrikaans is, is hy gelukkig” (p 152; ook p 142).
Iets waaraan Hertzog geen erkenning gee nie, is dat daar drie eentalige Engelse universiteite in die Wes-Kaap is (p 166), wat die US vry behoort te laat om eentalig Afrikaans te wees. In Kapp se boek is dit deurgaans duidelik dat die standpunte van Hertzog en Anton van Niekerk oor die US en Afrikaans wesenlik dieselfde is (bv p 208). As sakeman en voorsitter van Mediclinic leef Hertzog sy geringskatting (indien nie minagting nie) van Afrikaans uit. In Die Burger (5 deser, p 8-9) is ‘n omvattende advertensie oor die Mediclinic Louis Leipoldt-hospitaal in Bellville gepubliseer. Soos van Hertzog verwag kon word, is daar op twee foto’s net Engelse bewoordings op die buitekant van die hospitaal te sien. Dít terwyl Bellville tradisioneel ‘n sterk Afrikaanse vesting is.
Leopold Scholtz het kommentaar op Hertzog se artikel gelewer (Die Burger, 4 deser, p 14) deur daarop te wys dat Hertzog “bereid is om Afrikaans op te offer ter wille van akademiese uitnemendheid. Ek meen jy moenie tussen die twee kies nie. Jy kan albei hê.” Scholtz het tereg gevra: “Waarom kan Afrikaanse onderrrig nie akademiese uitnemendheid insluit nie? Was die US in die verlede dan ‘n slegte universiteit omdat hy Afrikaans was?”
Henry Jeffreys is lid van wat ek die bruin mafia noem, dus oud-UWK-studente wat roem op die misdrywe wat hulle as UDF/ANC-kamerade gepleeg het en wat ‘n wanverhouding met Standaardafrikaans as die skepping van Afrikaners het. Media24 se politieke kommentators het die wyk geneem. Jan-Jan Joubert het na ‘n ander persgroep verkas en Tim du Plessis het soos ‘n Démas die vermaaklikheidswêreld liefgekry. As ‘n mens nie ‘n perd het nie, moet jy maar ‘n donkie inspan. Vandaar die voortgesette gebruik van Jeffreys as politieke kommentator.
Jeffreys het vroeg tot die stryd toegetree ten einde die US op die Botman-pad te hou. Die opskrif van sy rubriek is: “Groot taak rus op US se raad” (Die Burger, 2 deser, p 10). Polities en etnies gedrewe loof Jeffreys die visie van Botman. “Botman was ‘n transformerende krag en het die US internasionaal, in Afrika en plaaslik geposisioneer as ‘n wêreldklas-instelling.” Dit herinner aan ANC-kamerade se standpunt dat Suid-Afrika se geskiedenis met die stigting van die ANC begin het; asof die US eers met Botman as rektor akademies iets werd geword het. “Vir hom was transformasie nie bloot ‘n kwessie van ras of taal nie. Dit was om die US ‘n integrale deel te maak van die Suid-Afrika waarby ons as nasie op 27 April 1994 ingekoop het.” Swart mag (of swart oorheersing) en nasie word hier sonder meer as identies beskou.
“Die US is sonder twyfel ‘n nasionale bate wat gotendeels uit die wurggreep van sy historiese eksklusiwiteit losgebreek het. Dit is ‘n proses wat onder die leiding van Botman aansienlik versnel het – nie ten koste van, maar ten bate van akademiese uitnemendheid en prestasie.” Jeffreys is ‘n joernalis en ANC-aktivis en geensins ‘n akademiese swaargewig nie. Hy neem lynreg standpunt in teen ‘n vorige US-viserektor, Rolf Stumpf, wat ruiterlik erken dat transformasie akademiese uitnemendheid beduiwel (Die Burger, 20 Junie, p 6). Hoe kan dit anders wees as die amptelike US-beleid is dat studente-toelating, die toekenning van beurse, koshuisplasings, die aanstelling en bevordering van personeel, ens, in groot mate deur rassistiese en seksistiese oorweging bepaal word?
“Die taak van die universiteitsraad is dus eintlik eenvoudig: Vind ‘n transformeerder van Botman se kaliber; iemand – swart [Allan Boesak? Nico Koopman? Llewellyn MacMaster?] of wit [Leon Wessels? Anton van Niekerk? Pierre de Vos?]- wat transformasie en integrasie van nature as ‘n noodsaaklike vereiste vir groei, ontwikkeling en innovering beskou.” Transformasie, integrasie, ens: nêrens is daar sprake van iets wat ondubbelsinnig daarop dui dat ons hier met ‘n teks te make het wat veronderstel is om oor tersiêre onderrig en navorsing te handel nie. By Jeffreys geniet ANC-gedienstige politiek voorrang.
Nadat Steve Hofmeyr Die Stem gesing het, skryf Jeffreys dat dit “‘n beledigende dwarsklap [was] na alle Suid-Afrikaners – swart en wit* – wat inkoop in die idee van die nuwe Suid-Afrika” (Die Burger, 9 deser, p 8). [*As militante UDF/ANC-ondersteuner en neo-swarte verkies Jeffreys om swartes voor wittes te noem.] Hy deel ook oorgraag dwarsklappe aan Afrikaners uit: “Dit is natuurlik kommerwekkend dat ‘n deel van die meesal wit Afrikaanse gemeenskap steeds vatbaar vir Hofmeyr se bedenklike opportunisme is. Maar selfs hulle glo ek, verteenwoordig ‘n minderheid binne ‘n minderheid. Soos die armes (met apologie) sal die bitterbekke (geen apologie) altyd met ons wees. Dis juis die armes se belange wat in die nasionale opset veel belangriker as Hofmeyr se gejaag na selfdienende effek is.” As arme van gees heg Jeffreys dus met sy misleide ingesteldheid meer waarde aan onproduktiewe (swart) armes as produktiewe Afrikaners.
Die afgelope tyd is daar deur talle kommentators, bv Anton van Niekerk (hierbo) en Jeffreys, verwys na ‘n uitspraak van Botman wat dikwels deur hom herhaal is, blykbaar omdat hy gedink het dit gee op ‘n vindingryke manier uiting aan sy transformasie-manie. Mede-bevrydingsteoloog Nico Koopman* het evangeliese status daaraan toegeken. Ek verwys na die volgende kenmerkende Botman-stelling: “Die universiteit moet net so toeganklik vir die dogter van die plaaswerker as vir die seun van die plaaseienaar wees.” Kom ons ontleed dit ‘n bietjie. Botman word “die outeur” en sy gewraakte stelling “die stelling” genoem. [*Op 9 deser het Koopman ‘n pleidooi gelewer dat Botman se opvolger op dieselfde politieke pad moet voortgaan (Die Burger, p 9; ook op die US-webwerf). As Engelsgesinde Afrikaanssprekende verwys Koopman glad nie na Botman se Afrikaans-nalatenskap nie.]
Deur na ‘n dogter en ‘n seun te verwys, word seksistiese oorweging by die stelling ingesluit. Oënskynlik word hulle as gelykwaardige universiteitsmateriaal geag. Hulle is ongetwyfeld amptelik gelyk of wesenlik eenders verklaar, wat egter nie dieselfde is as om werklik gelyk of wesenlik eenders (bv intellektueel) te wees nie. As die outeur mode-sensitief is, soos bevrydingsteoloë polities geneig is om te wees, gee hy voorkeur aan die dogter. Daarom word sy eerste genoem.
Daar word na ‘n plaaseienaar verwys. In die Wes-Kaap kan hy kwalik ‘n opkomende boer wees. Swartes wat probeer boer (of veronderstel is om te boer) omdat die ANC-regering grond aan hulle geskenk het, word eufemisties “opkomend” of “ontluikend” genoem, maar in die meeste gevalle (90%+) is hulle ondergaande boere. Die oorgrote meerderheid egte boere in die Wes-Kaap is wit. Die outeur het ongetwyfeld ‘n wit plaaseienaar in gedagte wanneer hy die stelling maak.
Die oorgrote meerderheid plaaswerkers in die Wes-Kaap en in die res van Suid-Afrika is nie wit nie. In die Wes-Kaap is hulle tradisioneel bruin en in die res van die land swart. Die outeur het ongetwyfeld ‘n bruin swarte of ‘n swart swarte as die plaaswerker in gedagte.
Dit gaan dus vir die outeur om die kontrastering van die swart dogter van die swart plaaswerker met die wit seun van ‘n wit plaaseienaar. Sowel seksistiese as rassistiese oogmerke is dus implisiet in die stelling.
Vir die outeur gaan dit hier om ‘n ideaal. Hy impliseer dat die universiteit nie so toeganklik vir hierdie soort dogter as vir hierdie soort seun is nie en dat hierdie toedrag van sake reggestel moet word. Die modefrases hiervoor is dat “gelyke geleenthede” of ‘n “gelyke speelveld” vir hierdie gelykverklaardes geskep moet word. Paul C Duminy, Somerset-Wes, meen “verskille in geleenthede om te studeer, sal daar wees soos vanaf die begin van die mensdom” (Die Burger, 10 deser, p 14). Hy vra dus dat ons “ophou met sosiale en ander manipulasie om ‘gelykheid’ te verkry.” Maar dit is presies wat aan die US gebeur.
Om “gelykheid” te bewerkstellig word ongelykhede in die universitêre stelsel geskep, soos voorkeur- finansiële bystand en laer akademiese toelatingsvereistes vir die dogter. Die dogter kan dan met gemiddeld ‘n C-simbool in matriek toelating tot die mediese fakulteit kry, terwyl die seun met ‘n matriekgemiddeld van ‘n A-simbool toelating geweier word. Dit is moontlik dat selfs die deurlatingsvereistes vir die dogter verwater word. Waaroor daar geen twyfel bestaan nie, is dat sy voorkeur bo die seun by aanstelling in ‘n universiteitspos en by bevordering kry, want sy is lid van “die aangewese groepe” ingevolge waarvan teen wittes en veral wit mans, soos dié seun, gediskrimineer word. Hoe die US se opgradering van Engels tot die hoofonderrigtaal, bv in die mediese fakulteit, die dogter van die plaaswerker bevoordeel, sou die outeur seker uitsluitsel oor kon gee.
Omdat die outeur as bevrydingsteoloog uit die oogpunt van die dogter, die onderdrukte, die gemarginaliseerde, die voorheen benadeelde, die tans bevoordeelde (soos in die pedagogie van hoop) na die saak kyk, noem hy hierdie gefabriseerde ongelykhede “geregtigheid”.
Uit die oogpunt van die seun het die universiteit ‘n onreg gepleeg; ook uit die oogpunt van die plaaseienaar, wat ‘n US-donateur kan wees. Maar dit is vir die outeur nie ter sake nie. Sy motief met die stelling is om ‘n hou teen die blankes in te kry. Hy ignoreer die feit dat dit seker/feitlik in alle lande die geval is dat die seun beter geleenthede as die dogter het omdat die plaaseienaar (dalk geslagte lank) meer as die plaaswerker bereik of tot stand gebring het, dus meer toegewyd en suksesvol was.
Pleks daarvan aanvaar die outeur dat die dogter deur blankes weens “vergrype” soos apartheid (beëindig in 1994, 20 jaar gelede), kolonialisme (plaaslik beëindig in 1910, meer as ‘n eeu of vier geslagte gelede) en slawerny (plaaslik beëindig in 1834, bykans twee eeue of sewe geslagte gelede) “agtergestel” is en dus geregtigheidsonthalwe bevoordeel moet word. (‘n Geslag is op 25 tot 30 jaar gestel.)
Die stelling gee uitdrukking aan die outeur se liberaal-sosialistiese oriëntasie en is maklik met die minister van hoër onderwys se kommunisme versoenbaar. Die stelling is eintlik ‘n kortbegrip van die polities-maatskaplike pleks van akademiese idee waarvoor die Botman-US staan.
In die kommentaar op Botman sedert sy dood is die klem oor die algemeen op nie-akademiese sake gelê, wat onder die sambreelterm “transformasie” tuisgebring kan word. Van wat hy ter verbetering van die akademie (onderrig en navorsing) gedoen het, is daar geen spesifieke besonderhede nie; bloot die vae bewering dat “uitnemendheid” nagestreef is. Wat heeltemal afwesig is, is inligting oor wat hy ter bevordering van die heil van Afrikaans en die Afrikaner gedoen het. Sodanige inligting kan nie verskaf word nie omdat die kern van Botman se beleid transformasie was, wat uiting gevind het in meëdoënlose pogings om die historiese US as blanke en Afrikaanse inrigting so volledig en so gou moontlik af te breek.
Die lofuitinge vir Botman van bv Anton van Niekerk en Henry Jeffreys het ten doel om die US op Botman se ANC-pad te hou en te verseker dat ‘n Botman-epigoon by hom as rektor oorneem. Nie een van hierdie kommentators het die integriteit om te erken dat Botman se beleid nie net skadelik vir akademiese voortreflikheid is nie, maar in werklikheid wesenlik anti-akademies is. Die geval Botman is ‘n toonbeeld van wat ‘n rektor nie moet wees nie. ‘n Verantwoordelike universiteitsraad behoort te besef dat ‘n aktivis wat ‘n ideologie (hetsy politiek of religie) fanaties aanhang, nie ‘n geskikte kandidaat vir die pos van rektor is nie. Wat enige universiteit as akademiese inrigting as rektor nodig het, is ‘n deurwinterde akademikus, dus ‘n erkende vakman en wetenskaplike, wat akademiese leiding aan al die dosente en navorsers kan verskaf en nie die (onverkwiklike) politiek van die oomblik aan dese en gene opdring nie.
‘n Universiteit moet as podium vir die vrye uitruiling van idees dien. Daarom moet die rektor ideologies neutraal wees. Hy behoort ampshalwe nie sy persoonlike ideologiese oortuigings met bv ‘n sentrum vir inklusiwiteit en ‘n jaarlikse weeklange viering van diversiteit aan die universiteitsgemeenskap op te dring nie. Diegene wat teen bv rasse-integrasie, multikulturaliteit, inklusiwiteit, meertaligheid, gelykheid, demokrasie, ens, is, moet net so welkom op die kampus wees as diegene wat hierdie modegiere ondersteun.
Die aanvanklike lakmoestoets vir die nuwe rektor gaan wees die bekwame spoed waarmee hy bv die Sentrum vir Inklusiwiteit sluit en die diversiteitsweek uitfaseer. Ooreenkomstig die stigtingsvoorwaarde sal Afrikaans as die hoof- en daarna spoedig as die enigste onderrigtaal heringestel moet word. Daar sal onmiddellik afgesien moet word van die rassistiese en seksistiese grondslag waarop die Botman-US funksioneer. In die plek daarvan moet kompromisloos op akademiese meriete, universitêre outonomie en akademiese vryheid aangedring word. Eers dan sal die US op ‘n herstelpad wees waar hy sy eertydse akademiese uitnemendheid kan herwin.
Die Sweedse adjunk-sekretaris-generaal van die Werkers Sosialistiese Party (WASP) in Suid-Afrika, Liv Shange het in ‘n verklaring te velde getrek teen die African National Congress-regering en die kapitalistiese ekonomie.
Sy het ANC-swaargewig Gwede Mantashe uitgekryt vir ‘n “rassis” wat ‘n “xenofobiese kaart” speel deur voor te stel dat wit buitelanders ophou inmeng in die platinummynbou-staking.
“Ons veroordeel hierdie poging deur die ANC om weer ‘n rassistiese, xenofobiese kaart te speel,” het WASP gesê.
Mantashe, ANC-sekretaris-generaal, het aan verslaggewers in Johannesburg gesuggereer dat die platinum-staking ‘n politieke oogmerk het.
“Die artikulasie van Amcu se posisie deur wit buitelanders dui op die belang van buitelandse magte in die destabilisering van ons ekonomie,” het hy gesê.
Shange het teen Mantashe uitgevaar: “Natuurlik is die voortslepende platinumstaking politiek, vir beide werkgewers en werknemers, in die sin dat dit ‘n mededinging om mag is oor die rykdom van die samelewing.
In Junie verlede jaar, het die Independent Online Mantashe aangehaal: “Wat gebeur het in Marikana … ek kan weergee wat uit daardie inligting kom: Anargie, anargie, anargie gedryf deur mense wat van ver af is, Swede, Ierland.” het Mantashe gesê.
“Die werklikheid is dat dit ‘n Sweedse burger is wat in die middel van anargie in die platinum-gordel staan. Ek suig dit nie uit my duim nie.”
Pienaar, middel, in die geselskap van die oorlogsmisdadiger Blair
‘n Wêreldwye veldtog om rassisme in sport te bekamp, is in Doha in Katar bekendgestel.
Die voormalige Springbokkaptein, Francois Pienaar, ondersteun die inisiatief
Global Watch sal glo invloedryke mense wêreldwyd gebruik om standpunt in te neem teen rassisme en diskriminasie in sport.
Die oud-terroris Tokyo Sexwale, sal as medevoorsitter optree. Sexwale was onlangs nog ‘n lid van die sokkerliggaam FIFA se komitee oor die bekamping van rassisme en diskriminasie in sokker.
Sexwale sê rassisme en diskriminasie het geen plek in sport nie.
Pienaar sê hoewel hy in die apartheidsdae in Suid-Afrika gebore is, woon hy die afgelope 20 jaar in ‘n demokratiese land en “het hy die krag van sport ervaar”.
Pienaar sê oudpresident Nelson Mandela het gesê sport het die vermoë om die wêreld te verander, omdat sport oor alle grense heen strek soos kultuur, geloof of ras.
Hy het homself egter nie uitgelaat oor die totale insinking in die land wat deur die “oorsteek van grense” veroorsaak is nie
Pienaar sowel as Mandela en Sexwale se mediaprofiele het geweldig getaan en sommige ontleders beskou die stap as ‘n desperate poging om verlore media-aansien te herwin.
Dit is soms moeilik om reaksie uit my mede-Afrikaanssprekendes te kry, nieteenstaande die kulturele, politieke en toenemend ook ekonomiese krisis waarin hulle hul bevind. Daarom is ek verheug dat Gerrit Brand dit goedgevind het om so breedvoerig op my – kennelik provokatiewe – stuk oor “Sangomas of Newton” te reageer. Soos aanvanklik verlede jaar met die aanvang van die taaldebat, hoop ek dat dit die begin kan wees van ’n besinning oor kultuurverskil in Suid-Afrika, want die ontkenning hiervan is besig om die Suid-Afrikaanse maatskappy helaas in ’n vorm van anargie en ongekende maatskaplike geweld te dompel. Trouens, menige waarnemer het al daarop gewys dat Suid-Afrika een van die gevaarlikste plekke op aarde is, en dat ’n mens se kanse om hier ’n gewelddadige dood te sterf byvoorbeeld groter is as in plekke waar militêre konflik onlangs plaasgevind het, soos in die voormalige Joego-Slawië.
Ek het dit geensins bedoel as ’n studeerkamerobservasie à la Kant wat nooit Königsberg verlaat het, maar dit tog goedgevind het om ’n antropologie te skryf waarin die “negers van Afrika” voorgestel word as uiters primitiewe mense wat so “praatsiek is dat jy hulle met stokke moet slaan om hulle stil te kry nie.” My voorlopige aanmerkings oor ons probleem is juis ontketen deur onlangse empiriese ervarings, soos by die Konferensie oor Rassisme waar dit duidelik was dat daar ’n haas onoorbrugbare kloof tussen kultuurgroepe in Suid-Afrika bestaan, sodat mense gladnie “met mekaar kommunikeer nie”. Veral dr. Pallo Jordan se sterk anti-wit en anti-Westerse uitsprake was vir my ontstellend omdat dit die begin kan wees van ’n soort pogrom teen almal wat nie tot die tradisionele “swart” Afrikagroep behoort nie. Trouens, die moontlikheid van volksmoord op wittes en veral Afrikaners in die afsienbare toekoms in Suid-Afrika is myns insiens nie uitgesluit nie, gesien die sterk antipatie teenoor enigeen wat nie tot die “meerderheid” binne sy rasse- en kultuurbetekenis behoort nie.
Hier moet ek jou ontnugter oor die “Afrika-” in Afrikaner, wat volgens jou aan ons “die kans” moet gee, of ons moet besweer teen verwerping. Ek herinner jou aan die onlangse uitspraak van President Thabo Mbeki, op 11 Augustus tydens die Oliver Tambo lesing, waar hy gesê het dat “die wittes” tot ’n “uitlander-heersersklas” (“foreign ruling class”) behoort. ’n Mens moet ook onthou dat die Jode in die vooroorlogse Duitsland totaal geïntegreer was in terme van taal, kultuur en gewoontes, maar dat ’n baie geringe godsdiensverskil genoeg rede was om hulle die slagoffers van ’n volksmoord te maak. Myns insiens is daar ontstellende ooreenkomste in die “sondebok-status” wat Afrikaners in Suid-Afrika beklee, en dié van die Jode in Nazi-Duitsland wat ook vir die probleme van hiperinflasie, werkloosheid, ens. tydens die Weimar republiek geblameer is.
Jou tipering van my stuk as ’n rassistiese uitbarsting is nie korrek nie. Ek probeer juis wegkom van die rassedebat wat so sterk deur die regering aangedryf word, en wat Cicero se uitroep verdien: illud quam incredibile, quam absurdum! Die ekonomiese, politieke, kulturele en talige dimensies in ons land kan nie alles tot ras of rassisme gereduseer word nie.
Ek poog geensins om die saak van Afrikaans aan ’n anti-swart sentiment te koppel nie. Die gerehabiliteerde pan-Afrikanisme van ons swart elite word egter juis in Engels gevoer, en ’n anti-Afrikaanse houding is deel hiervan. Dit ly geen twyfel dat daar van Afrikaanssprekendes verwag word om hulleself te verengels ten einde deel te word van die “nuwe nasie” nie. Dat hierdie strategie deels ook uitgedink is deur die tradisionele (meesal blanke) aanhangers van die “imperiale gedagte” in Suid-Afrika, spreek vanself. Feit is egter dat Engels die taal is van die Afrika renaissance, hoe paradoksaal en teenstrydig dit ook al mag voorkom, en dat Afrikaans in die weg daarvan staan.
My opmerkings is bloot bedoel as ’n eerste vraagstelling en tereg wil ek nie op dié stadium tot enige gevolgtrekkings kom nie. Die moontlikheid dat daar ’n groot paradigmaverskuiwing in Suid-Afrika aan die gang is, weg van ’n Westers-georiënteerde logika na Afrika denke, is so voor die hand liggend dat dit my verbaas dat Gerrit Brand dit as so omstrede ervaar.
‘n Beroemde Franse spotprent met die vaders van postmodernisme: Foucault, Lacan, Lévi-Strauss en Barthes
Deels berus my opmerkings natuurlik op ’n skepsis aangaande die kulturele relativisme wat in die Weste begin geld het ná die Tweede Wêreldoorlog. Ons almal is geskool in hierdie tipe denke wat die “gelykheid van kulture” geponeer het, en die postmodernisme as “kritiek van die blanke ideologie” soos Jacques Derrida dit geformuleer het, is natuurlik afgelei daarvan. In die huidige Suid-Afrika egter, word dit by die dag duideliker dat kulturele relativisme, hoewel aantreklik in terme van die tradisionele gelykheidsideaal in die Weste, in die praktyk skrikwekkende afmetings kan aanneem omdat ons oor geen kriteria meer beskik om progressiewe, rasionele wetenskap te verdedig teenoor, by gebrek aan ’n beter term, “primitiewe kennis” nie.
Jou eie repliek, Gerrit, is ’n sprekende voorbeeld hiervan as jy die teorie van elementêre partikels wat na twee-en-’n-halfduisend jaar se wetenskapsbeoefening in die Weste tot stand gekom het, vergelyk met ’n geloof in geeste. Binne die kulturele relativisme is alles gelyk, fisika of bygeloof, maar jou gesonde verstand sê vir jou dat die een tog iewers “hoër as” die ander geskat moet word. Ook kan partikel-teorie aangewend word om kernkragsentrales te bou, wat veral Europese lande van al hul elektrisiteit voorsien. Indien daar iewers voorvadergeeste is wat die ligte laat brand, moet jy my asseblief sê. Van die ekstreme afrikaniste postuleer die bestaan van ’n Afrika wiskunde, wat te herlei is na redelik eenvoudige maniere van objekte te tel, ens. Om elementêre rekene wat enige laerskoolkind kan bemeester gelyk te stel met die differensiaal- en integraalrekening wat Leibniz en Newton afsonderlik in die sewentiende eeu geformuleer het, asook ander verbysterende en geniale ontdekkings sedertdien in die wiskunde, maar ook op ander gebiede soos die fisika, biologie, sterrekunde, ens., ens., spreek nie net van naïwiteit nie, maar berus op ’n fundamentalistiese begrip van kennis. Myns insiens lei kulturele relativisme altyd tot fundamentalisme, want het die Pous nie binne die relativisme gelyk dat die son om die aarde draai eerder as Galileo wat beweer dat die aarde om die son wentel nie? Binne ons konteks is die “kennis” van die sangoma dan ewe geldig as dié van Newton of Einstein, want daar is geen kriteria om tussen die twee te besluit nie.
’n Voorbeeld van kulturele relativisme wat lei tot fundamentalisme is die steun wat die Franse filosoof, Michel Foucault, aan die Imam Khomeini toegesê het aan die beginstadium van die Iranese rewolusie. Foucault het die strengheid van die Westerse tradisie, die kille blik van die eksamen of eksaminering, hetsy in sy mediese vorm, hetsy in sy opvoedkundige manifestasies, gekritiseer en sodoende ’n relativisme gevestig waarbinne alle kennisvorme ewe geldig is – ook dié van godsdienstige fanatici en samelewings uit die ystertydperk.
Deel van my huidige skepsis oor kulturele relativisme is gemik teen die postmodernisme, dus sou dit verkeerd wees om dit as “rassisme” te sien, want dan is ek ook rassisties jeens die dominante filosofiese en intellektuele tradisie in die Weste wat hierdie relativisme geponeer het. Trouens, Afrikanisme is in daardie sin ook ’n Westerse ideologie omdat dit Afrika verstaan vanuit hierdie relativisme, en in samehang daarmee. Dit is uiters interessant hoe Afrikaniste binne ons eie konteks ’n “gemengde diskoers” bedryf van nostalgie oor verlore tradisies, pan-Afrikanistiese politiek en modieuse Westerse selftwyfel soos geformuleer deur beide die Franse skool wat van Lévi-Strauss afstam en die Amerikaanse skool wat terug te voer is na Boas, die leermeester van Margaret Mead.
By sy onlangse besoek aan Suid-Afrika, het ’n ander Franse denker, Régis Debray, gesê dat “om vandag ’n rewolusionêr te wees, moet jy iets van ’n tradisionalis wees”, en hiermee is ek dit roerend eens. Die geveg om Afrikaans te behou is ’n onderdeel van die groter stryd om ’n mens se tradisie te red van die dubbele aanslag van relativisme en fundamentalisme. Hoewel PRAAG van plan is om ’n konferensie te reël oor die Afrika-renaissance waar ons graag die leidende denkers van dié beweging wil vra om aan ons te verduidelik presies waaroor dit gaan, is my voorlopige siening daarvan toenemend negatief, want die onderliggende fundamentalistiese inslag is duidelik. Dit gaan om ’n “terugkeer na die oorsprong”, ’n herontdekking van die “verlore Afrika”, en ’n gepaardgaande verwerping van verligte denke in die Westerse sin.
In my toespraak verlede maand aan die RAU tydens die bespreking oor “Die toekoms van Afrikaans” (sien http://www.praag.org onder die rubriek “opstelle”) het ek na die volgende aanhaling uit N.P. van Wyk Louw verwys, wat die verhouding van Afrikaans teenoor beide die Weste en Afrika só opsom:
“Afrikaans is die taal wat vir Wes-Europa en Afrika verbind; dit suig sy krag uit dié
twee
bronne; dit vorm ’n brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika – die soms nog so ónhelder Afrika; hulle is albei
groot
magte, en wat daar groots aan hulle verenig kan ontspruit – dít is miskien wat vir Afrikaans voorlê om te ontdek.” (Louw, N.P. van Wyk. “Laat ons nie roem nie” in
Versamelde prosa 2
Kaapstad: Human & Rousseau, 1986, bl. 182.)
Die opvatting van ’n brugtaal tussen Afrika en die Weste is interessant, ook in ’n konseptuele sin. Anders as Kant, of enige kontemporêre Westerse relativis, het ons immers ervaring van Afrika, en ons afkeer aan sekere elemente van tradisionele Afrika kultuur, soos byvoorbeeld dit wat met toorkuns te make het, asook die vervolging van hekse en towenaars, die verklaring van natuurverskynsels met verwysing na magiese denkbeelde, ens., spruit uit ons ervaring. Tydens die politieke stryd gedurende die hervormingsperiode wat uitgeloop het op die 1994-verkiesing, is ongeveer 400 mense gedood in halssnoermoorde wat myns insiens ’n vorm van ritualistiese moord was. ’n Bekende voorstander van die Afrika renaissance, prof. Nthuli, het onlangs verduidelik dat die konsep “halssnoer” ’n belangrike rol in Zoeloe rites speel, veral tydens die huwelik, en hy het vertel hoe al die jongmeisies onder Cesthwayo uitgemoor is omdat een van hulle teenoor die ou krygers aan wie hulle gegee is na ’n oorwinning, gesê het, “die halssnoer pas nie”.
Myns insiens verdien die manier waarop tradisionele Afrika gebruike en konsepte inspeel op ons huidige werklikheid veel meer aandag. Ek wou mense prikkel om oor hierdie kwessie te begin dink. Daar is ’n sekere koloniale opvatting wat sou wou hê dat swartmense in Suid-Afrika een en almal ’n tabula rasa is wat na willekeur opgevul kan word met Westerse (Engelse) kultuur. Meer en meer is dit egter duidelik dat hierdie ’n naïewe en skadelike gedagte is, omdat die vervreemding van swartmense wat hulle artikuleer as ’n ervaring van “rassisme”, regstreeks hieraan verbind is.
O ja, rassisme het deesdae in Suid-Afrika so ’n breë betekenis, soos ook geblyk het by die Konferensie oor Rassisme, dat die mees verregse AWB-ondersteuner saam met die mees verligte persoon wat hom bloot verset teen die absolutisme van “alle wittes is rassiste” geklassifiseer word as laakbare “rassiste”. Die Menseregtekommissie se pseudo-Freudiaanse geloof dat “die ontkenning van rassisme die grootste aanduiding van rassisme is by enige blanke” maak deel uit van hierdie stereotipe van “die witte” of “die blanke” wat tans by ons gedy.
In die goeie ou eurosentriese tradisie gaan ek my nie aan enige beskuldiging van kettery steur nie, en bloot hierdie kwessies probeer deurdink ten einde nader aan ’n oplossing vir Suid-Afrika se probleme te probeer kom. Niks is vir my heilig nie, nie die konsep “rassisme” nie, en ook nie eens “demokrasie” nie. Dit is vir my die toppunt van kolonialisme om te dink dat indien demokrasie ’n aanvaarbare politieke stelsel in Wes-Europa en Noord-Amerika is, dit ook noodwendig die beste oplossing is vir Afrika, en vir Suid-Afrika. Onthou: Hitler het via die stembus, en daarom “demokraties” aan bewind gekom. So ook Robert Mugabe. Universele stemreg is geen waarborg vir ’n rasionele en menslike stelsel nie, soos ons by die dag in Suid-Afrika ontdek. Dit nou tersyde, want die huidige onderwerp is steeds kultuurverskille.
Afrikaans is daarom, en hier herhaal ek bloot Van Wyk Louw se gedagte, ’n “derde term” wat ontkom aan die digotomie Afrika/die Weste. Afrikaans is vir my modernisme, wat reëlreg staan teenoor die pre-modernisme van tradisionele Afrika. Natuurlik is tradisionele Afrika vir altyd verander deur die kontak met Westerse kultuur, en is elemente daarvan vir goed verlore, maar die Rousseauistise ophemeling van die tradisionele kultuur as synde “meer menslik, minder kil”, ens., waarvan daar ook in jou brief sprake is, is myns insiens gegrond op ’n illusie. Veral onder die gemilitariseerde groepe kusbewoners soos die Xhosas en Zoeloes was daar dikwels tirannieke opperhoofde soos Tsjaka en Dingaan. Daar is een weergawe van Tsjaka se reaksie op sy moeder, Nandi, se dood as sou hy omstanders wat nie hard genoeg gehuil het nie, voor die voet laat doodmaak het. Ook die opvolging van opperhoofde het by wyse van sluipmoorde geskied, en dit sou ’n interessante studie wees om te bepaal watter eienskappe ’n leier nodig het om onder sulke omstandighede sy posisie te bekom en te behou. Voeg daarby die werklik onmenslike behandeling van vroue, en die prentjie is allermins die idille wat vandag om ideologiese redes aan ons voorgehou word.
Jou betoog gaan grotendeels uit van die gedagte dat alle menslike kultuur ’n gemene basis het en dat almal op een of ander manier kousale logika gebruik. Natuurlik is alle mense biologies verwant en diegene wat hoegenaamd geen kontak met hul werklikheid kon bewerkstellig nie, het lank reeds uitgesterf weens honger of is uitgeroei deur hul vyande. As ’n mens pyn voel, spreek dit vanself dat jy ’n oorsaak daarvoor gaan soek, maar as jou oë nie die mes of doring kan sien wat jou steek nie, eindig die ooreenkoms tussen primitiewe kousaliteit en wetenskaplike kousaliteit presies daar. Om jou pyn toe te skryf aan ’n fisiologiese proses wat uitgaan vanaf ’n baie presiese begrip van die molekulêre werking van liggaamselle en om dit toe te skryf aan ’n mistieke proses van beïnvloeding deur voorvadergeeste is nie twee benaderings binne ’n omringende “wetenskap” nie; die een is wetenskap en die ander nie.
Gerrit Brand is kennelik ’n groter kenner as ek op teologiese gebied, en ek erken my tipering van tradisionele Bantoegodsdiens as politeïsme is nie bevredigend nie, maar watter ander term moet ons dan gebruik, want blykbaar is “animisme” ook nie aanvaarbaar nie? Ek is egter bevrees dat monoteïsme binne die Joods-Christelike tradisie ’n baie spesifieke betekenis het, en daar is baie interessante teorieë oor die ontstaan daarvan tydens die Joodse ballingskap in Babilonië, en ek dink nie die blote bestaan van ’n Opperwese binne ’n bepaalde kultuur is noodwendig daarmee vergelykbaar nie.
Ek stem beslis nie saam dat Afrikaners blote besoekers in Suid-Afrika is nie. Trouens, op ’n sekere manier dink ek dat ons ’n gepriviligeerde aanspraak op Suid-Afrika het as ons vaderland op ’n manier wat Afrikaniste nie het nie, aangesien hulle hulself beroep op ’n kontinentale of “swart” identiteit wat ewe seer in die Kongo of Gaboen uitgeleef kan word, terwyl ons taal en kultuur onlosmaaklik verbind is aan Suid-Afrika en Namibië. Afrikaanssprekende bruinmense het reeds “eerste nasie”-status by die Verenigde Nasies verkry, en die afstammelinge van die KhoiSan kan ewe seer die ander groepe van watter velkleur ook al, beskuldig van “setlaar”-status. Dit is egter myns insiens ’n steriele argument, en die ooreenkoms daarvan met die ideologie van verregse groepe wat “Europa vir die blanke Europeër” wil opeis, is nie toevallig nie.
Ek is bevrees dat Gerrit Brand, wat my van een of ander vorm van etnosentrisme wil beskuldig, self baie soos ’n Europeër dink, al hou hy nie van my breë onderskeid tussen “Indo-Europeërs” en “tradisionele Afrikane” nie. (Ek dink dit is duidelik dat dit geen rasseonderskeid is nie, maar eerder taalkundig en kultureel, “Indo-Europees” synde ’n kategorie in die taalkunde.) Kulturele relativisme is ’n salon-filosofie wat as luukse in Europa verdra kan word; na alles stel Europeërs die reëls vas in hul eie land en as deel van die Europese Unie. By ons sit ons met die probleem dat nie net ons taal bedreig word nie, maar ook ons denkwyse. En ander besluit vir ons watter reëls sal geld, wat ons kinders op skool sal leer, wat op TV uitgesaai sal word, ens., ens.
Lévi-Strauss maak iewers die punt aangaande die Inoeïet dat hulle kultuur oor ’n “opening” beskik het wat dit koloniseerbaar gemaak het. In ’n sekere sin beskik die Afrikaanse kultuur ook oor so ’n opening, want die Calvinistiese tradisie met sy klem op skuld en erfsonde maak dit maklik manipuleerbaar en vernietigbaar indien daar op hierdie element gefokus word. Die manier waarop sekere Afrikaners aanhoudend besig is met ’n emaskulerende aanblaas van skuld by die breë bevolking toon dat die Afrikaanse kultuur geen groter vyand het as diegene in ons midde nie. Ons gebrek aan ’n metropool stel ons insgelyks weerloos teenoor ’n gewetenlose teenstander wat sou kon besluit om ons finaal uit te wis. Nie ’n enkele Europese moondheid was bereid om die Boere republieke selfs net van logistieke hulp te voorsien gedurende die Tweede Vryheidsoorlog teen Engeland nie. Die kontras tussen die Britse ontsteltenis onlangs na die moord op vier blanke Zimbabwiërs wat natuurlik Engelssprekend was, en die volslae stilte in die Weste oor die huidige plaasmoorde waarin 900 boere in Suid-Afrika reeds dood is, stem ’n mens ook tot nadenke.
Ek is geensins besig om die Westerse geskiedenis te probeer voorhou as per se voortreflik nie, en natuurlik was daar bloedige oorloë, volksmoord onder die Nazi’s, Leopold se skrikbewind in die Kongo waar kinders se hande afgesny is as hul ouers nie genoeg rubber getap het nie, ens. Enige logika kan wantoegepas word, maar ek dink ons sou moet erken dat daar wel in die Weste vooruitgang was vanaf ’n primitiewe stamtoestand tot die beskawing met sy tegnologiese wondere wat ons vandag geniet, en waartoe nie-Westerlinge ook toegang het. “Menseregte” was ’n Westerse uitvindsel, en dit was ook hulle wat slawerny eerste afgeskaf het. Die relativistiese ontkenning van vooruitgang lei daartoe dat daar min te kies is tussen die lewe in ’n modderhut met towerkragte as jou enigste vorm van verklaring vir die meer komplekse elemente in jou werklikheid, en die verfynde en verwikkelde omgang met begrippe wat die moderne Westerse beskawing kenmerk en waarin Afrikaans ook, sy dit dan geografies op die periferie, deelagtig is. Trouens, in ’n sekere sin het ons ’n “Afrikaanse beskawing” geskep, en is ons besig om dit te verdedig, soos altyd, teen ’n tweeledige aanval vanuit die metropolitaanse empaaier en dit wat ek baie polities onkorrek, moet ek erken, ’n “neo-primitiwisme” genoem het, en wat plaaslik teen ons geloods word ten einde ons taal, letterkunde, musiek, en lewenswyse af te breek en in te lyf by die nuwe kultuur wat geskep moet word by wyse van ’n terugkeer na die oorsprong, en ’n herwaardering van ’n pre-wetenskaplike oertoestand.
Die waarde van Afrikaans binne die Suid-Afrikaanse verband is meer as net folklore of letterkunde of “kultuur” in die eng sin van die woord. Dit wil my voorkom asof Afrikaans ook draer kan wees van ’n moderniseringsproses, juis omdat dit begrip en toleransie het vir pre-moderne mondelinge kulture. Engels gee mense net toegang tot die moderne by wyse van ’n uitwissing van die eie kultuur en ’n kolonisering wat onder die huidige omstandighede in elk geval meer en meer onhaalbaar lyk. Afrikaans het nog nooit klem gelê op die kolonisering van ander nie, maar tree eerder as ’n soort eksemplaar van modernisering op binne ’n Afrikaverband. Indien Afrika ooit aan sy huidige middeleeuse toestand met oorloë, volksmoord, korrupsie en verval – dink maar aan die Economist se “hopelose kontinent”-tipering wat op grond van die feite nie onbillik is nie – gaan ontsnap, sal dit ’n versnelde modernisering moet deurmaak soos wat die Afrikaanse kultuur sedert die einde van die negentiende eeu ondervind het. Hierdie proses kan net binne, en met behulp van, die Afrikatale self plaasvind.
Omdat ek redelik pessimisties is dat so ’n proses wel binne die afsienbare toekoms op dreef gaan kom, moet ons eerste prioriteit die onverskrokke verdediging van ons beskawing-in-die-kleine wees. Afrikaans is nie maar net ’n taal tussen ander nie, maar die draer van daardie kleiner beskawing waaraan ons steeds elke dag skep, en waartoe enigeen toegang het. Die vrugte van daardie beskawing is, hoe ontoereikend en gering ook al, daar vir almal om te sien wat Suid-Afrika besoek, en staan in skrille kontras teenoor die post-koloniale eindspel – the post-colonial endgame, daar is nou ’n begrip wat jy kan terugstuur na die empaaier – wat oor die afgelope veertig jaar in Afrika noord van die Limpopo plaasgevind het.
Ja, ek neem sekerlik ’n risiko om dinge oor so ’n breë boeg te gooi en die heersende opvatting van kulturele relativisme uit te daag, maar dan lyk dit nie asof ons vorentoe enige keuse gaan hê nie. Daarvoor is die proses waarin ons ons bevind eenvoudig te radikaal.
Die beskuldiging van rassisme wat daar teen my gemaak word, is maar net nog ’n variasie van die etiket van “regs” wat daar ’n jaar gelede na my kant geslinger is omdat ek dit durf waag het om te argumenteer ten gunste van gelyke behandeling van Afrikaans teenoor ander tale in Suid-Afrika. My stuk oor “Sangomas of Newton” behandel duidelik ’n kenteoretiese probleem met radikale politieke implikasies in Suid-Afrika. By die Rassismekonferensie, waarop ons regering terloops ses miljoen rand geblaas het, was dit tydens die besprekingsessies duidelik dat niemand “rassisme” kon definieer nie, en ek meen dat Gerrit Brand en ander wat probeer om my met die rassismekwas by te kom eers twee definisies sal moet verskaf, te wete: 1) wat is “ras”? en 2) wat is “rassisme”? en daarna moet aandui hoe ek my skuldig maak aan dié twee begrippe afkomstig uit die negentiende-eeuse Westerse biologie.
Om iemand in die huidige Suid-Afrika as ’n “rassis” te brandmerk, het presies dieselfde vorm as beskuldigings van heksery, omdat dit ’n aanklag is wat onbewysbaar is en daarom is die teendeel (onskuld daaraan) ook onbewysbaar. In die tradisionele Bantoekulture is hekse of towenaars gewoonlik aan ’n marteldood onderwerp ná so ’n beskuldiging. Hoewel ek myself in die laaste instansie as ’n Afrikaan beskou, is ek nie bereid om my identifikasie met Afrika so ver te voer dat ek vrywillig na die brandstapel gaan stap ná die sangoma haar vinger na my gewys het nie.
‘n Tyd gelede is talle berigte plaaslik en in die buiteland oor die volgende insident gepubliseer: “Oprah alleged racism after a Zurich shop clerk said a $38 000 handbag was ‘too expensive’ for her; the store called it a misunderstanding” (Time, 26 08.2013, p 9). Dié berig verskyn onder die opskrif “Scandal”. Dit lyk asof geïmpliseer word dat die winkel verkeerd en Oprah reg het; dat die klerk se opmerking skandalig is. Myns insiens is dit veel eerder ‘n skande dat Oprah so ‘n nietige en heel moontlik heeltemal onskuldige of naïewe uiting wêreldkundig gemaak en rassisme genoem het. Sy het iets onbeduidends tot die uiterste misbruik om ‘n hou teen blankes in te kry; daardie mense aan wie sy by uitstek haar buitensporige rykdom te danke het.
As so iets aan ‘n blanke gesê is, sou geen haan daaroor gekraai het nie. Dit illustreer die benadeelde situasie waarin blankes hulle sedert die Tweede Wêreldoorlog bevind; dat die geringste aanleiding deur swartes misbruik word om van wittes slaansakke te maak deur hulle as immoreel en bedenklik voor te stel. In werklikheid is blankes die norm of maatstaf waarna die res streef. Omdat hierdie ideaal hoë eise stel en vir hierdie mense (dalk) onbereikbaar is (of sodanig lyk), word gepoog om die blanke met bv verbale vyandigheid van sy troon te stoot. Wat die blanke ook al doen, word onder die vergrootglas geplaas om, indien enigsins moontlik, daarin onregpleging teen swartes te probeer vind. Hoe meer die wittes vatbaar vir sulke insinuasies blyk te wees, des te meer militant word die aanslae. Daar word gepoog om die positiewe prestasies van blankes met negatiewe reaksies te neutraliseer.
Dit gebeur ook dat swartes in hulle anti-blanke veldtogte op die steun van misleide blankes kan staatmaak. Die teenoorgestelde gebeur selfde, want swartes vorm meesal ‘n verenigde front teen wittes. Eufemisties word dit “solidariteit” genoem en nie rassisme nie. Wanneer wittes egter ‘n politieke party soos Front Nasionaal stig om hulle belange te beskerm, word hulle deur bv Leopold Scholtz van rassisme beskuldig (Die Burger, 16 Mei, p 12).
Maar wanneer reageer polities korrekte joernaliste op ‘n berig soos die volgende? “Die ANC sal die koerante onthou wat teen die party standpunt ingeneem het in vanjaar se verkiesing. Só het Jackson Mthembu, ANC-woorvoerder, gister by Luthuli-huis aan die media gesê. ‘Julle het vir julself dié bed opgemaak. Nou moet julle daarop lê.’ … Mthembu het gesê die ANC het ‘n nota gemaak van watter publikasies teen die party standpunt ingeneem het en sal dit in die toekoms onthou” (Die Burger, 12 Mei, p 2). Dit is baie duidelik ‘n dreigement wat bv persvryheid verder aan bande kan lê. Dit toon ook dat dit nie om demokrasie en vryheid vir die ANC gaan nie, maar veel eerder om swart mag. Binne die ANC is daar geen werklike onderskrywing van demokrasie nie. Demokrasie is bloot as dekmantel of rookskerm gebruik om die politieke mag vir swartes te bekom.
Onder die opskrif, “Hoeveel bobjaan bloed in Wit are??,” skryf Francois Williams, ‘n bruine wat hom êrens in die Ooste bevind, soos volg: “Daar is geen twyfel dat daar meer as net ‘n skeutjie aapbloed deur die are vloei van vele Blankes nie. … Witmense het klas, ongetwyfeld, as mens net daai aapstreke en nazibloed uit hulle kan tap” (LitNet, SêNet, 9 Mei). Gestel ‘n blanke beweer dat nie-wittes bobbejaan- of aapbloed in hulle are het. Daar sal seker onmiddelik ‘n halfdosyn menseregtekommissarisse op hom toesak. Maar Williams kom skotvry daarvan af; soos diegene wat “Skiet die Boer” sing omdat dit glo deel van die ANC se tradisionele kultuur is. Gewoonlik word daar plaaslik vier etniese groepe onderskei: blankes, Asiate, bruines en swartes. By drie van hulle is daar benamings wat glad nie gebruik mag word nie omdat hulle as “rassisties” bestempel word. Net in die geval van die blankes is daar geen benaming wat hulle nie toegesnou mag word nie.
Tans is daar ‘n bohaai oor ‘n spotprent wat Primedia op Eyewitness News se webblad gepubliseer het. Die nuwe ministers word as narre uitgebeeld en diegene wat vir die ANC gestem het, word p-p-ls genoem. Die wysneus Max du Preez se kommentaar is: “Swart Suid-Afrikaners is hipersensitief oor enigiets wat as kleinerend of rassisties beskou kan word, of dit so bedoel is of nie” (Die Burger, 31 Mei, p 8). Du Preez se opmerking is volmaak in pas met wat hieronder mikro-aggressie genoem word. Keith Khoza, die ANC-woordvoerder, het gesê: “Die meeste van die 11 miljoen mense wat vir die ANC gestem het, is swart en die spotprent is uit daai perspektief geskets. Dit is ‘n spotprent wat die narratief dat swart mense nie vir hulself kan dink nie voortsit.” Klaarblyklik sou dit in orde gewees het as die meerderheid stemmers wit was en só uitgebeeld is.
Ek vra my af: Waarom mag blankes deurlopend verkleineer word maar swartes nie? Waarom word blankes deesdae steeds as bv slawe-eienaars en Voortrekkers uitgebeeld, terwyl swartes, bv ANC- en PAC-politici, polities korrek nie met plofstof, handgranate en AK-47-gewere voorgestel mag word nie? Waarom mag die verre geskiedenis van blankes as verwysingsveld dien maar nie die onlangse geskiedenis van swart “vryheidsvegters” nie? Vloek dit nie baie luid teen die waarheid deur Nelson Mandela as ‘n messias, ‘n verlosser, soortgelyk aan die Christus-beeld in Rio de Janeiro, voor die Unie-gebou uit te beeld nie? Laat Mandela se saluut van ‘n gebalde vuis nie meer reg aan hom as aartsgeweldenaar geskied nie?
Wat ek probeer aandui, is dat daar nie sprake van ewewig in hierdie saak is nie. Die blankes is in ‘n benadeelde posisie geplaas en word daar gyselaar gehou omdat valslik geglo word dat net blankes rassiste is. Byvoorbeeld, in die VSA word oor en oor beweer, ten spyte van al die bewyse van die teendeel, dat swartes nie tot rassisme in staat is nie. Slawerny, rasse-segregasie, apartheid, kolonialisme en imperialisme word sonder ophou voorgehou as toonbeelde van blanke rassisme, uitgaande van die veronderstelling dat swartes en ander nie-wittes, soos Arabiere, bv nooit slawerny bedryf het nie. Maar hierdie makro-“euwels” behoort grootliks tot die verlede. Omdat daardie “euwels” hulle slaankrag al hoe meer verloor, wend swartes hulle bykomend tot mikro-“euwels” ten einde blankes te diskrediteer.
John McWorther is ‘n swart dosent in Engels aan die Columbia University, New York City. Hy is rasgepreokkupeer en skryf oor onderwerpe soos slawerny, Black English, taalkreolisering en gays. In Time (14 April, p 15) is sy jongste artikel onder die opskrif, “Is ‘Microaggression’ the new Racism?” gepubliseer. Ten aanvang skryf hy: “In progressive politics, most of the action has moved on from the civil rights struggles to a focus on societal or ‘structural’ racism.” Dan kom hy uit by sy definisie van ‘n nuwe woord: “Microaggressions … are quiet, often unintended slights – racist or sexist – that make a person feel underestimated on the basis of color or gender.” Hy verskaf die volgende voorbeeld. “A student at McGill University [Montreal, Kanada] recently had to apologize publicly for the ‘microaggression’ of emailing a doctored video of President Obama kicking open a door … The image supposedly perpetuated a historical legacy of black men being portrayed as violent.”
Ons is dus hier weer midde in die Amerikaanse preokkupasie met ras en geslag. Hierdie video laat ‘n mens dink aan die Reitz-video wat op die kampus van die Universiteit Vrystaat gemaak is en waaroor daar so ‘n groot en myns insiens heeltemal onnodige bohaai opgeskop is. Dit is aangegryp as ‘n voorwendsel om wittes sleg voor te stel. As wittes die onderwerpe in daardie studentepret was, sou geen haan daaroor gekraai het nie. As die McGill-student ‘n wit Amerikaanse president of enige ander witte uitgebeeld het wat ‘n deur skop, sou daar ook geen noemenswaardige reaksie gewees het nie. Omdat Obama swart is, mag hy blykbaar nie met so ‘n nietige geweldsdaad geassosieer word nie. Die vraag is waarom dit skynbaar ontoelaatbaar geword het om swartes, ten spyte van al die bewyse, met geweld te assosieer. Ons weet dat bv die ANC se geweldstradisie deesdae verswyg word en dat die hedendaagse voortsetting van sodanige geweld tydens optogte, betogings en stakings sover moontlik gekamoefleer word. Maar is dit nie in die openbare belang dat geweld deur enige etniese groep ewekansig wêreldkundig gemaak moet word nie?
“The idea is that whites should now watch out for being microaggressors in the same way they learned long ago not to be racist in more overt ways. Importantly, the microaggressor is quite often a good person, the kind we assume is too enlightened to pop off with racist or sexist insults.” Let op hoe McWorther uitsluitlik wittes met rassisme assosieer. Ook dat swartes so goed was om die wittes te leer om nie (meer) openlik rassisties te wees nie. Ook dat al is sommige wittes in die swartes se oë goed, hulle nogtans deur swartes met mikro-aggressie getreiter kan/mag word. Dit is ‘n wen-wen-situasie vir swartes en ‘n verloor-verloor-situasie vir alle wittes; dus vir sowel dié wat pro- as anti-swart of neutraal is. Daar is geen uitkomkans nie. As jy wit is, is jy protensieel in die swartes se visier vir vernedering.
“The black journalist Touré [Neblett] has recounted, for example, being in a writers’ program in which he was asked by a prominent literary critic, ‘So why are you here?’ The critic didn’t ask it in a hostile way, but the question carried an implication that there was some reason that Touré’s presence was unusual, and it was obvious [?] what the factor was. The critic likely had no idea how that came off, and of course Touré went on to have a fine life. But this was, nevertheless, a microaggression.”
Die tweede deel van die woord “microaggression” is in hierdie geval heeltemal onvanpas omdat daar geen aggressie by die witte was nie. Daardie aggressie kon net by die swarte aanwesig gewees het en daarby heeltemal onnodiglik. As swartes so liggeraak of skoorsoekend is, kan die vraag gestel word of hulle hoegenaamd in sulke geselskap hoort. Was die vorige bedeling, waarin swartes apart gehou is, nie dalk beter nie? As blankes hoor ons voortdurend dat ons by die situasie in die nuwe Suid-Afrika moet aanpas. Waarom kan daar dan nie ook aanpassing van swartes verwag word as hulle hulle in blanke geledere bevind nie?
Dan kom McWhorter by beweerde seksisme: “As was the case when a middle-school teacher praised a feminist friend of mine for getting the highest math score of any girl in class. Or when I once asked a linguist a question about his presentation, only for him to repeatedly give me an answer I wasn’t seeking. The problem was that he spontaneously assumed I wasn’t familiar with the basic grammatical topic he was covering when I, as familiar with it as any linguist of 25 years’ standing, was interested in a more specific matter. This man was not a racist by any stretch of the imagination, but he assumed that a black linguist must be interested only in societal issues rather than in the wonky mechanics of grammar.”
McWhorther se publikasies toon dat hy inderdaad hoogs geïnteresseerd in “societal issues” is. Dit gebeur dikwels dat mense wat voorheen nie ‘n sekere vlak in die samelewing bereik het nie hulleself heeltemal oorskat as hulle deesdae wel sosiaal gevorder het. Hulle is dan onkrities teenoor hulleself ingestel en wek ‘n grootdoenerige, oorselfversekerde, beterweterige indruk. In ras- en geslagsgedrewe geledere word dit eufemisties “assertiveness”, oftewel beslistheid, genoem. In werklikheid is dit veel eerder ‘n eiewyse of aanmatigende houding. Die lof wat McWhorther vir homself besing, is kenmerkend van sulke gevalle. In die praktyk is daar talle sulke voorbeelde.
Dan kom die outeur met ‘n mate van soberheid vorendag. “Some might see this whole microaggression concept as just a way to keep grievance going in an America where it gets ever harder to call people on naked bigotry. ‘Life is tough for everybody,’ you might think. ‘When does all of this “poor me” stuff stop?’ One need not be a racist or sexist to have that sentiment, especially given that the nature of microaggressions – subtle, unintended, occurring in the hustle and bustle of social interaction – is such that they will never cease to exist entirely.” Ek kan inderdaad nie ‘n einde voorsien van die etniesgedrewe aanvalle teen blankes en die geslagsgedrewe ongedurigheid met heteroseksuele mans nie.
“Perhaps there is value in fostering an awareness of such things, in the name of our society’s becoming ever more enlightened [!]. It’s at least comforting that the term is microaggression. It acknowledges that change has occurred, that we are dealing with something smaller and less starkly egregious than name-calling and formal exclusion. That’s better than just calling all of it, from cross burning to asking black people if you can touch their hair, racism (which has always been sloppy and counterproductive).” Dit is ‘n verligting dat McWhorther besef dat die term “rassisme” heeltemal te maklik en glad te dikwels (eksklusief) teen blankes gebruik word.
“However, there is something equally counter-productive about the microaggression concept, at least as it is currently put forth. The scholars promoting this concept claim that it is a microaggression even when someone says, ‘I don’t see you as black,’ claims to be color-blind, purports not to be sexist or in general doesn’t acknowledge one’s race or gender.” Die kleur en geslag van die oorgrote meerderheid mense is so ooglopend dat dit myns insiens vals en oorverlig is om te beweer dat sulke kenmerke deur sommige oorverligtes nie opgelet word nie.
Ten slotte versuiker die outeur sy pil ietwat deur rasioneel of redelik te probeer wees. “But if it’s considered racist for whites to designate any trait as a ‘black’ one, we can’t turn around and say they’re racist to look at black people as just people. That would be fixing it so that whites basically can’t say anything right, as if being white were itself a microaggression. That, however, is neither profound nor complex – it’s just bullying disguised as progressive thought. Let’s call it microaggression only when people belittle us on the basis of stereotypes. Creating change requires at least making sense.” Die wysheid van hierdie laaste sin word nie betwyfel nie. In baie opsigte maak die verandering van die ou na die nuwe Suid-Afrika egter geen sin nie.
In die praktyk is daar baie swartes wat wittes nie as ‘n mikro-aggressie takseer nie, maar as ‘n makro-aggressie. In hulle oë kan wittes inderdaad niks reg doen nie. Van dankbaarheid vir wat deur blankes tot almal se voordeel tot stand gebring is, is daar by diesulkes nie sprake nie; van welwillendheid en inskiklikheid nog minder. Die punt is dat ‘n mens in enige sinvolle samelewing geregverdigde, oorwoë kritiek teen enigeen moet kan uitspreek. Dit is ‘n voorvereiste vir verbetering. Wat in die praktyk gebeur, is dat daar geen perke is aan die kritiek wat op blankes neerreën nie (uit eie en swart geledere), terwyl enige kritiek teen swartes as “rassisme” geëtiketteer word. So ‘n gesindheid is nie bloot kleingeestig en teenproduktief nie; dit is simptomaties van ‘n siek samelewing.
Hierdie is slegs omtrent ‘n derde van die oorspronklike onderhoud. Indien genoeg mense dit lees, sal die res ook op WND geplaas word. Vertel dus gerus al u vriende van die onderhoud, versprei die skakel per epos, deel op Facebook en Twitter en sorg so dat Afrikanerkwessies deel word van die politieke debat in die VSA en elders ter wêreld waar WND gelees word!
Albert Nothnagel, wat baie trots is op sy ontmoeting met Mandela in 1992 terwyl hy ambassadeur in Nederland was
deur Leon Lemmer
In Die Burger (3 deser, p 11) is ‘n brief van Albert Nothnagel van Mosselbaai gepubliseer, wat ek hier onder volledig aanhaal. Dit is moontlik dieselfde Albert Nothnagel wat ‘n parlementslid vir die Nasionale Party (1974-1989) was en daarna die Suid-Afrikaanse ambassadeur in Nederland (1990-1995) was. Hy het hom voorheen by die ANC geskaar en was sterk teen Tony Leon se DA gekant. Nou het hy al weer sy deuntjie verander. Op die internet is daar meer inligting oor hierdie persoon, bv dat hy ‘n “white child of black Africa” is.
Hierdie brief word aangehaal met die oog op kommentaar, veral vanweë die verregaande radikaliteit daarvan, wat verreikende implikasies vir die deursnee Praag-leser het. Op die minste sal sulke Praag-lesers verplig voel om hulle van die WAT-redaksie te distansieer. Volgens die WAT is dit rassisties om die woord “Afrikaner” tot wit Afrikaners te beperk. Wat volgens die WAT toelaatbaar is, is om almal met Afrikaans as huistaal (dus wit, bruin en swart) Afrikaners te noem, asook almal wat in Afrika gebore is. Die WAT-redaksie behoort te weet dat laasgenoemdes eerder Afrikane as Afrikaners genoem word. Onderliggende aan die WAT se woordverklarings is die sug na rasse-integrasie, of ten minste die ontkenning van etniese en kulturele verskille.
Hier volg Albert Nothnagel se volledige brief:
“Enigeen wat hom vandag beywer vir die regte van wit Afrikaners, in groepsverband, sit steeds in die ou moeras van rassisme vas.
Die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT-CD-ROM) praat van drie soorte Afrikaners: 1. Afrikaner: (rassisties; verouderd) wit Afrikaner. 2. Afrikaner: iemand met Afrikaans as huistaal. 3. Afrikaner: Iemand wat in Afrika gebore is.
Bowendien noem ons ‘wittes’ onsself mos al sedert uniewording ook ‘Suid-Afrikaners’. Saam met al ons bruin, swart en Indiër-medeburgers is ons almal dus lankal Afrikaners (mense van die suide). Op sy beste is wit Afrikaners wat hulself vandag nog eksklusief Afrikaners noem, outyds en op sy akkuraatste rassisties.
Wanneer die VF Plus ‘rassisme’ beveg, is dit ideologies en ingevolge die Grondwet goed. Wanneer hy egter vra vir steun van Afrikaners, bedoelende die ‘minderheidsgroep’, dwaal hy steeds. Van die ANC met sy rassisme praat ‘n mens nie eens nie. Vir my lyk die DA die verteenwoordigendste.”
Klein splinterpartye wil die toenemende geweld teen eienaars in die landboubedryf uitbuit vir die komende verkiesing, ten spyte daarvan daar hulle self ‘n reuseaandeel in die verslegtende toestand op plase gelewer het deur niks daarteen uit te rig of oor die rasse-aard daarvan te betoog nie.
Die DA is “bekommerd” oor die toenemende aantal wrede aanvalle op mense in die landelike gebiede, maar steun nogtans Regstellende Aksie en Swart Ekonomiese Bemagtiging. Beide beleidsrigtings is van die grondoorsake vir aanvalle op wit boere.
In die jongste voorval is ‘n egpaar op hulle plaas tussen Ermelo en Amsterdam gemartel en ‘n boer op sy plaas naby Ermelo vermoor.
Die DA se provinsiale leier, Anthony Benadie, het die polisie daarvan beskuldig dat hulle nie landelike inwoners kan “beskerm” nie.
Benade het wit inwoners wat voorheen betoog het nadat swart moordenaars wat ‘n vyfmaand-oue wit Afrikanerbaba in Delmas wreed vermoor het, trouens van “rassisme” beskuldig.
Benade se kille afsydigheid na die wit baba en sy dagmoeder se moorde het talle Afrikaners destyds diep geskok.
Benadie sê dit is nou reeds meer as ‘n jaar sedert die DA “regstreeks” met die regering in gesprek getree het oor die vestiging van ‘n landelike veiligheidseenheid in die provinsie.
Aangesien die DA uitgesproke anti-wit is, het die gesprekke niks opgelewer vir die landbougemeenskap nie. Benade se nuutste uitlatings laat eerder die vermoede ontstaan dat die DA die ANC wil bystaan in die toesmeerdery oor plaasaanvalle wat teen blanke grondeienaars gemik word deur die kwessie van ras te vermy en te ontken.
‘n Woordvoerder van die polisie in Mpumalanga, Selvy Mohlala, het in antwoord op Benade gesê hulle werk saam met die boerderygemeenskappe om hulle veiligheid te verseker.
Volgens hom is die verdagtes in die aanvalle dikwels iemand wat op ‘n spesifieke plaas werk. Hy sê die werkers leer dan die gedrag van die spesifieke plaaseienaar ken.
In die meeste gevalle is dit egter ‘n werker wat deur opgeleide groepe swart aanvallers gebruik word om onopsigtelik toegang tot die eiendom te verkry.
Mohlala sê omdat die plase afgesonder is, weet die SAPD nie altyd wat gebeur nie.
Plaasaanvalle lei tot onbestendigheid en onsekerheid na die landbousektor, en elke boer wat aangeval word, het ‘n nadelige uitwerkings op voedselsekerheid en eiendomspryse.
Die ANC se adjunk-minister van landbou en VF+-leier, Pieter Mulder, het sy onvermoë om die haglike misdaadsituasie te beredder verder onderstreep deur sy ligte teregwysings teen die voorstel van die Minister van Grondhervorming, Gugile Nkwinti.
Volgens die voorstel sal plaaseienaars die helfte van hulle plase moet afstaan aan hul werkers.
Mulder sê die voorstel toon nie “begrip” van die ingewikkeldhede van die moderne kommersiële boerdery nie.
Hy het nie direk kommentaar gelewer oor die Mulder-familie se volgehoue deelname aan die ANC-regering en hul steun vir die Vryheidshandves wat rasgelykheid as basis voorstaan nie, maar die beginsel indirek gesteun.
Hy het, soos die DA, ook nie kommentaar gelewer op die feit dat die saakbeskrywings van die polisie opsetlik nie die aard van die haatmisdade teen blankes aandui nie.
Die Afrikanerbond wat hul steun aan Mulder toegesê het, het soorteglyke flou waarskuwings oor die behoud van eiendomsreg herhaal, maar geen aanduiding van die rassistiese aard van die aanvalle wat teen blankes gemik word, gegee nie.
Dit het die vermoede verder versterk dat beide die DA en VF+ as weerligafleiers wil dien om die volksmoord teen wit boere enersyds as verkiesingsfoefie uit te buit en andersyds die ANC se medepligtigheid om wit boere spesifiek te teiken, vir die kieserspublike te versag.
‘n Boer is Sondagoggend in Groot Marico in Noordwes in die jongste plaasaanval vermoor.
Die eienaars van die Sumsaren-wildreservaat, Koos Erasmus (59) en sy vrou, Martie (54), is deur drie swartes in hul huis aangeval.
Die swartes het die huis deur ‘n badkamervenster binnegeding en Erasmus in sy slaapkamer doodgeskiet.
Hulle het daarna sy vrou met ‘n panga aangeval. Sy het die aanval oorleef, maar Erasmus is op die toneel dood.
Die drie swartes het kort na middernag by die huis ingebreek. Erasmus se vierjarige kleinkind het by die egpaar gekuier. Hy was saam met sy oupa en ouma in die kamer toe hulle aangeval is, maar is ongedeerd.
Die seuntjie se ouers wat in Johannesburg woon, Erasmus se dogter en die se man, is erg getraumatiseerd.
Die verdagtes het glo met R260 000, ‘n skootrekenaar, ‘n 9mm-pistool en Erasmus se wit Mazda-dubbelkajuitbakkie op die vlug geslaan.
Die bakkie is later ‘n paar kilometer van die plaas af opgespoor.
Die polisie ondersoek ‘n saak van moord, poging tot moord en huisroof. Niemand is nog ivm die aanval in hegtenis geneem nie.
Die boeregemeenskap in Noordwes het ‘n beroep op die provinsiale regering gedoen om plaasmoorde te bekamp.
Die voorsitter van Agri-Noordwes, Cor Janse van Vuuren sê die boere lewe in vrees.
Hy het die polisie die skuld gegee en gesê dat hulle óf nie bereid is nie óf nie in staat is om plaasmoorde te keer nie.
’n Stadsraadsvergadering van die Stellenbosch-munisipaliteit het Woensdag in geweld ontaard toe ’n swart DA-raadslid ’n wit opposisielid met die vuis geslaan het.
Die voorval is deur die stadsraad in ’n verklaring bevestig, het Beeld berig.
Nyaniso Jindela (DA) het André van der Walt (Stellenbosch Civic Association) geslaan oor ‘n “rassistiese” aanmerking.
Van der Walt het tydens die raadsvergadering vir Jindela glo “you stupid” genoem. Die speaker, Cyril Jooste, het Van der Walt gevra om sy woorde terug te trek, waaraan hy toe gehoor gegee het.
Tydens ‘n koffiepouse, ‘n rukkie daarna beweer Jindela is hy ‘n “dom kaffer” genoem waarop hy toe vir Van der Walt “geklap” het.
Van der Walt het ’n klag van aanranding by die polisie ingedien.
‘n Raadslid sê Van der Walt het nie ’n rassistiese aanmerking gemaak nie. Hy het wel gesê dat Jindela “dom vrae vra en sy tyd mors”.
Hy het aan Die Burger gesê Van der Walt is so hard met die vuis geslaan deur Jindela dat hy twee van sy tande verloor het en op die grond neergeval het.
Van der Walt was besig om ’n wysiging ’n raadsitem te motiveer toe Jindela die spoor byster geraak het en deurentyd wou weet waaroor daar gepraat word.
Die raadslid van die Stellenbosch Civic Association het sy ontsteltenis oor die munisipaliteit se eensydige verklaring uitgespreek.
Ek was nog nooit ‘n groot bewonderaar van inbelprogramme op die draadloos nie. Dis ‘n goedkoop asook ‘n lui manier vir radiostasies om andersins leë lugtyd te vul met dikwels niksseggende bydraes van mense wat baie lief is vir hul eie stemme. Van sinvolle debat tydens sulke programme is daar dikwels min sprake, omdat die aanbieders se eie oortuigings hulle noop om die gesprekke in ‘n sekere rigting te stuur.
In die dae toe Niekie van den Berg dus ‘n omroeper op Radio Sonder Mense was, het ek paar keer per ongeluk na dele van sy program geluister, maar meestal eerder vinnig na die musiek op my MP3-speler/radio oorgeskakel as onse Niekie aan die beurt gekom het. Nie net het sy aanbiedingstyl dikwels as selfvoldaan, bombasties en arrogant oorgekom nie, maar was sy duidelike linkse vooroordele genoeg om ernstige spysverteringsprobleme so kort ná middagete te veroorsaak. Menige inbeller wat ongemaklike punte geopper het, wat heiligskennis gepleeg het deur Niekie se afgode soos Mandela of die NSA te bevraagteken, enige iets wat Niekie se linkse ewewig kon versteur, is summier stilgemaak, en die irritasie in sy stem was dikwels hoorbaar. Sulke vermetele inbellers, wat so met die Groot Niekie se linkse storietjies durf verskil het!
Niekie van den Berg
Dit was dus ‘n blye dag vir radio-uitsendings in Suid-Afrika toe Niekie die dag besluit het sy kop staan parlement toe. Hy sou as DA-kandidaat staan. Die DA, wat destyds nog effens, vêrlangs in Afrikanerkiesers belanggestel het, het sekerlik gehoop Niekie se berugtheid (askies, bekendheid) kon darem, o, ek weet nie, ‘n hele vyftien ekstra stemme vir die DA inwin. En siedaar! Niekie die onbeskofte radio-aanbieder, word Niekie die meer beskofte (is daar so ‘n woord?) LP. Niekie word toe nie net ‘n LP nie, maar sommer ook adjunk-skadu-tweede-in-bevel-agterspeensuier-minister van Kuns, Kultuur, Rieldanse, Klopse en enige ander sake wat vaagweg vir jou gemiddelde DA-lid as kultuur kan deurgaan. Die opwinding was geweldig. Oftewel minstens in Niekie se woonplek se binnekamer.
Nóú kon Niekie ‘n verskil maak! Nóú sou Niekie ou omies wat na Radio Sonder Mense ingebel het, darem maar vir eens en vir altyd op hul plek sit, deur vir hulle te wys hoe hy wat Niekie is, die NSA kon maak kook deur ‘n yster in die Madibatopiese demockracy te word! Maar helaas, toe gebeur daar… absoluut niks nie. Tik ek Niekie van den Berg se naam in Google in, is daar slegs enkele meldings van Niekie die DA se adjunk-skadu-minister van Klopse en Rieldanse. Een is ‘n bedeesde verklaring oor ‘n kleinerige toegewing oor die Talewet, en ‘n ander is Niekie wat die arrestasie van ‘n paar obskure ANC-jeugagentskapslede verwelkom. Niekie se stilte was dawerend toe Dianne Kohler-Barnard soos ‘n viswyf gegil het dat sy eerder Spaans as Afrikaans sou wou praat. Niekie was toe nou nie heeltemal so formidabel sonder sy radiomikrofoon nie.
En toe word die DA se kandidaatlys vir die 2014-verkiesings vrygestel. Die DA se adjunk-skadu-minister van Klopse en Rieldanse, Niekie, is prakties nêrens nie. Hy sal nie in 2014 verkies kan word nie. Niekie is te wit. Te oud. Te Afrikaans. Te manlik. Hy is veral te wit, oud, manlik en Afrikaans vir die DA, wat halsoorkop besig is om Frantz Fanon na ‘n blanke suprematis te laat lyk, so vinnig skuif die DA na die linkerkant toe, en so desperaat is die DA om homself in ‘n swarter party as die ANC te verander. Niekie is gevolglik deur die DA getransformeer, etnies gereinig, reggestel, oorbodig gemaak, geskors, gerooikaart (of is dit gewitkaart?), skoon uit die parlement uit. Volgende jaar is Niekie dus werkloos.
Ek wil nie leedvermakerig wees nie (goed, ek lieg, ek wil), maar die transformasie en nie-rassigheid waaroor jy so op die draadloos gepredik het, is darem maar ‘n pynlike ding wanneer dit jy self is wat te wit vir die ANC-Lite is, of hoe, ou Niekie? Ek wonder tog – gegewe jou rou transformasiewonde, en jou bittere teleurstelling omdat jou linkse kaartehuis so wreed in duie gestort het, gaan jy daardie ou, blanke omies wat jy so afgejak het oor die draadloos, eendag om verskoning vra? Want sien, Niekie, daardie ou, blanke, “rassistiese”, “regse” omies wat jou wou reghelp op Radio Sonder Mense, was toe al die tyd reg.
Naspers-liefling en die rektor van die Universiteit van die Vrystaat Jonathan Jansen het weer sy totalitêre, swart rasseheerskappy oor die kampus bevestig deur wittes opnuut van rassisme aan te kla.
‘n Koerantadvertensie waarin “nie-regstellende aksie” verblyf vir vroulike studente in Bloemfontein aangebied word, het Jansen genoop om sy swart, ondemokratiese voorkeure uit te stal.
Hy gaan ‘n klagte by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie indien teen ‘n privaatonderneming wat veilige verblyf vir wit damestudente aanbied.
‘n Twiet wat gerig was aan Jansen Saterdag oor die advertensie sal die klagte vergesel, nadat hy sy lyf speurder gehou het om die “rassiste” uit te lok.
Hierdie jongste voorval dui ongelukkig weer eens daarop dat Jansen hoegenaamd nie vrye keuse van assosiasie, ‘n reg wat veronderstel is om in die veelgeprese Grondwet vervat te wees, sal duld nie.
Jansen was ook instrumenteel in die versinsels van rassisme teen die Reitz 4 wat tot hulle skorsing gelei het.
“Voorspelbaar is aan die swart studente vertel dat hulle vol is met ‘n lang waglys , en aan die wit studente dat daar natuurlik akkommodasie beskikbaar is,” het Jansen gesê na hul “ondersoek”.
“Ons het rekord gehou van die interaksies en sal verslag van hierdie private woning aan die toepaslike owerhede doen.”
Die advertensie in Afrikaans lui: “‘n Veilige studente-akkommodasie vir nie-regstellende aksie vroulike Kovsies in veilige studentehuise. Loop afstand vanaf die UV-kampus.”
Jansen het sy “skok en teleurstelling” in die advertensie uitgespreek, sê die “blatante aard” daarvan is “baie skaars”.
“Mense wat verblyf aan studente bied is meer bekommerd is oor die maak van geld as oor die kleur van die geld.
“Dit is die eerste keer dat ek sulke blatante rassisme teëkom,” het Jansen gesê.
Slegs 20% van die studente word geakkommodeer by die instelling se koshuise.
‘n Werknemer by die Universiteit het op voorwaarde van anonimiteit gesê hulle kan nie alles nagaan nie omdat daar groot aanvraag vir behuising aan die begin van die jaar is.
