Reserwebank stoot repokoers op

Die Reserwebank het die repokoers met ‘n kwart van ‘n persentasiepunt verhoog.

Gill Marcus, die president van die Reserwebank het die koers tot 5,75 persent opgeskuif.

Sy het inflasie as rede vir die verhoging aangevoer. Die hoër koers beteken dat banke hulle prima uitleenkoers tot 9,25 persent sal verhoog.

Marcus sê die swak rand en uitgerekte stakings hou ‘n risiko vir inflasie-vooruitsigte in. Sy het bygevoeg dat die land vanjaar na verwagting swakker ekonomiese groei sal toon.

Sy sê vooruitsigte vir ontluikende markte, insluitende Suid-Afrika, Rusland en Brasilië bly steeds onder druk.

Marcus sê ondanks die slegte vooruitsigte, het verbruikersvertroue verbasend genoeg verstewig.

Numsa gaan geweld, intimidasie uitbrei

Berigte van intimidasie en geweld wat deur lede van die metaalwerkersvakbond Numsa gepleeg word, neem toe.

Numsa sal na verwagting Dinsdag vergader om planne te bespreek om die tweewekelange staking in die staal-en ingenieursbedrywe verder uit te brei.

Intussen het honderde metaalbedrywe oral in die land gesê hulle word deurentyd deur Numsa-lede afgedreig met geweld, vandalisme, klipgooiery en aanvalle op personeel en klante.

In Wadeville, Germiston is ‘n brandbom binne in ‘n kantoor geslinger, voertuie onder klippe gesteek en ‘n bakkie aan die brand gesteek.

Stakers spioeneer op fabriekspersele in Wadeville en laat weet mekaar per selfoon as hulle werkers, selfs nie-lede van Numsa opmerk wat opdaag vir werk.

By ‘n ander fabriek in Gauteng is 7 voertuie beskadig deur stakers wat nie deel van die personeel is nie en by ‘n ander is hekke afgebreek toe ‘n groot groep stakers met pangas voor die perseel opgedaag het.

In ‘n ander geval is ‘n opsigter by ‘n plastiekfabriek na buite gesleep en bewusteloos geslaan nadat stakers die hekke afgebreek het en die eiendom geplunder het.

Oproepe na die polisie het onbeantwoord gebly.

Dit volg nadat Seifsa die vakbond se eis vir ‘n skikking verwerp het. Seifsa sê Numsa se voorstel vir ‘n tien persent verhoging oor drie jaar, of alternatiewelik 10 persent vir elke jaar, is nie bekostigbaar nie.

Seifsa sê die huidige aanbod op die tafel wat tien persent in die eerste jaar behels, nege-komma-vyf persent in die tweede en nege persent in die derde jaar, is al wat hulle kan bekostig.

Sommige klein sakeondernemings sê die staking gaan hulle knak. Werkers wat nie lede van die vakbond is nie, eis ook van hulle vergoeding omdat hulle verhoed word om te werk.

Chinese FAW wil taximark vat

Die Chinese maatskappy, First Automotive Works (FAW), beplan om ‘n fabriek in die Oos-Kaap te open.

FAW is ‘n vervaardiger van swaar handelsvoertuie.

President Jacob Zuma sal Donderdag in Port Elizabeth die vervaardigingsprojek by Koega bekendstel.

Na verwagting sal net 600 werkgeleenthede geskep word.

Ten spyte daarvan sê die minister van Handel en Nywerheid, Rob Davies, die projek is ‘n “reuse ekonomiese hupstoot vir die streek”.

Die mikpunt is om vyf duisend vragmotors ‘n jaar te bou en later passasiersmotors aan die plaaslike mark te verskaf.

Davies sê die inisiatief is gemik daarop om die taxibedryf van voertuie te voorsien.

Die drie motorvervaardigers wat reeds in Port Elzabeth gevestig is, is Volkswagen, Ford en General Motors.

Vakbonde sê vir Ford, BMW: ‘Julle kan maar waai!’

Ford Suid-Afrika is gister onthul as die Amerikaanse motormaatskappye wat dreig om sy fabrieke te sluit weens die onstabiele arbeidsomgewing in die land.Dié onthulling kom net enkele ure nadat die nasionale tesourier van Numsa, Mphumzi Maqungo in die Nangoza Jebe-saal in New Brighton, Port Elizabeth, gesê het dat die vakbond aan BMW, die Duitse motorvervaardiger, gesê het dat hy “maar die land kan verlaat as hy so voel”.

Intussen het die Staal- en Ingenieursnywerheidsfederasie van Suid-Afrika (Seifsa op Engels) se kommunikasiebestuurder Ollie Madlala bevestig dat Ford SA gedreig het om hom aan die land te onttrek.

“Die uitvoerende beampte van Seifsa, Kaizer Nyatsumba, is deur die uitvoerende beampte van Ford-motorkorporasie Suid-Afrika, Jeff Nemeth, wat gesê het dat die maatskappy moontlik sy werksaamhede kan beëindig as gevolg van die onstabiele omgewing.

“Die inligting is gedeel, wat aandui wat die vlak van kommer in die land oor die Numsa-staking is en die skadelike invloed daarvan op verskillende ekonomiese sektore, nie net die metaal- en ingenieurswesesektor nie.

“Dit was ‘n feitelike verklaring en nie bedoel om druk op enigiemand te plaas nie,” het sy gesê.

Nóg Nemeth, nóg Ford se nasionale kommunikasiebestuurder, Alisea Chetty, kon vir kommentaar bereik word.

Seifsa verteenwoordig 20% van die 10 500 maatskappye in die bedingingsraad maar dek meer as die helfte van die werknemers.

In ‘n verklaring wat gister deur General Motors SA uitgereik is, sê die maatskappy dat 30 000 mense regstreeks by die motorvervaardigers in diens is, terwyl ‘n verdere 200 000 onregstreeks via die nywerheid werksaam is.

Intussen het Magungo gesê dat die vakbond nie “afgepers gaan word” deur waarskuwings oor reeds brose ekonomie nie.

“Die werklikheid van die saak is dat die motorbedryf vandeesweek aan ‘n sloerstaking onderworpe sal wees, dan gaan die res voort en dit was die oogmerk van die staking.

“Die doel van die staking is om die slaan waar dit seermaak en diegene wat dink dat ons op ‘n wittebrood is – nee!

“BMW het vir ons geskryf dat, indien die staking voortgaan, gaan hulle uit die land onttrek.”

“Toe sê ons vir hulle: Nou maar onttrek dan. Waai as julle wil.”

 

Woolworths-transaksie in Australië lyk verdag

Die Australiese reguleerder is bekommerd oor die hoë prys wat Woolworths vir die kleinhandelbates van mnr. Solomon Lew betaal. Die Suid-Afrikaanse groep is besig om die kleinhandelgroepe Country Road en David Jones uit te koop teen pryse wat Lew uitermate gaan bevoordeel.

Woolworths bied $2 miljard (R21 miljard) vir die afdelingswinkel David Jones aan, ‘n bod wat gevolg is deur A$213m (R2,15 miljard) vir Solomon Lew se 11,88%-aandeel in die klerewinkelketting Country Road. Woolworths verkoop reeds Country Road-klere in Suid-Afrika.

Country Road se aandele verhandel teen omtrent 30 keer die verdienste van die afgelope 12 maande en David Jones teen 23 keer die jaarlikste verdienste. Hierteenoor verhandel hul Australiese mededinger, Myer Holdings, teen ‘n prysverdiensteverhouding van slegs 12. Waarom sou Woolworths so duur vir Solomon Lew se bates wou betaal?

Volgens die Australiese Sekuriteite- en Beleggingskommissie behoort daar ‘n “deskundige waardasie” van die David Jones-aandele by hul bod ingesluit te word sodat beleggers ‘n ingeligte besluit kan neem.

“Ondanks ‘n periode van 17 jaar wat hy gehad het om die aandele uit te koop, het Woolworths besluit om slegs die oornamebod vir Country Road te maak toe mnr. Lew ‘n materiële belang in David Jones verkry het,” sê die Australiese reguleerder in hofstukke rondom die saak.

“Dié aanbod bied ‘n bykomende voordeel (wat nie aan ander aandeelhouers van David Jones beskikbaar is nie) aan mnr. Lew en sou in analoë omstandighede van ‘n oorname nie toelaatbaar wees nie.”

Die kommissie se beswaar is egter deur die hof van die hand gewys en sal na verwagting nie Woolworths se aanbod van R20 miljard vir David Jones, Australië se naasgrootste kleinhandelaar, laat ontspoor nie.

Woolworths meen die Country Road-transaksie word om handelsredes gedoen en maak deel uit van sy langdurige begeerte om minderhede in die luuksekleinhandelaar uit te koop.

“Daar is geen ooreenkoms met Solomon Lew rakende die bod vir Country Road nie. Dit word om goeie handelsredes gedoen en Country Road sal hul eie deskundige mening oor die waardasie bekom,” sê die woordvoerder vir Woolworths, Nic Bennett.

BNP Paribas betaal boete van $9 miljard

Soos daar verwag is, word die Franse bank BNP Paribas met $8,9 miljard (ongeveer R100 000 000 000) deur die Amerikaanse regering beboet. Die aankondiging is gisteraand deur die kantoor van die prokureurgeneraal van New York-staat gemaak. ‘n Advokaat van die Franse bank het in die hof skuldig gepleit op aanklagte van vervalsing van handelsdokumente en sameswering. Een van die aanklaers het verklaar dat BNP Paribas aandadig was aan ‘n “langtermynsameswering” wat in “verskeie jurisdiksies” plaasgevind het en die Amerikaanse sanksies teen die Soedan, Kuba en Iran oortree het.’Fout is gemaak’Mnr. Jean-Laurant Bonnafé, die algemene direkteur van die bank, het Vrydag reeds die werknemers van die bank in ‘n memorandum op die ergste voorberei. “Ek wil dit duidelik stel: ons sal swaar gestraf word. Omdat daar wanbestuur was en foute gemaak is.”

Die Amerikaanse ondersoekers het vasgestel dat die bank transaksies ter waarde van 30 miljard dollar uitgevoer en weggesteek het, hoofsaaklik by sy filiaal in Genève, Switserland. Die transaksies het handel in ru-olie met die lande behels.Omdat die ru-oliemark in dollar verhandel, moes BNP Paribas hom herfinansier by die Federale Reserwebank in New York, daarom ag die Amerikaanse departement van justisie dit as sou die transaksies oor sy grondgebied “beweeg” het en behoort die federale wet eerbiedig te gewees het, selfs al was die betalings nie onwettig daar waar hulle plaasgevind het nie: nóg Frankryk, nóg Switserland het tydens dié periode enige sanksies teen die Soedan, Iran of Kuba toegepas.Ander Europese banke was reeds die slagoffers van sogenaamde “dollar-imperialisme”. In 2012 moes die Nederlandse bank ING ‘n boete van $619 miljoen betaal omdat hy transaksies in dollar met Libiese, Birmaanse, Iranese en Kubaanse kliënte aangegaan het. Maar dit was nie naastenby so hoog soos die byna $10 miljard wat van BNP Paribas verlang word nie. Die Franse bank word swaarder as die ander gestraf omdat die bedrae groter was, asook omdat hy nie dié winsgewende handel gestaak het nadat hy deur die Amerikaners in kennis gestel is dat dit onwettig was nie.

‘Goeie nuus vir ons kliënte’

Vir Bonnafé is die ooreenkoms wat daar met die Amerikaanse regering bereik is, “goeie nuus vir al ons spanne en vir ons kliënte aangesien dit die onsekerheid wat op ons groep gerus het, uit die weg ruim”.

Die reuseboete sal nie tot die bankrotskap van die bank lei nie, aangesien dit min of meer ‘n jaar se winste verteenwoordig, maar dit gaan tog die solvensie en kapitaalsterkte van die bank raak. Sy verhoudings met institusionele beleggers mag ook in die gedrang kom. Sekere pensioenfondse mag nie in maatskappy belê wat teenoor die Amerikaanse gereg skuldig gepleit het nie. Dit was juis dié verhoudings waaroor daar nog ter elfder ure onderhandel is.

Buiten die boete, word BNP Paribas verbied om sekere transaksies in dollar uit te voer. Die bank sal vir een jaar nie handel in dollar mag dryf sover dit ru-olie en gas betref nie. Hierdie strafmaatreël sal in Januarie 2015 in werking tree. Intussen sal die bank tyd hê om alternatiewe reëlings te tref deur byvoorbeeld ‘n ander bank te kry wat as tussenganger vir sulke transaksies kan optree.

Numsa dreig met staking by Eskom ook

Karl Cloete, die adjunksekretaris-generaal van die metaalwerkersvakbond Numsa dreig met ‘n staking by Eskom.

Die vakbond eis ’n dubbelsyfer-verhoging.

Sowat 11 000 lede van Numsa by Eskom eis verhogings. Numsa is die grootste vakbond in die land.

Dié aankondiging kom minder as ’n week nadat die langste staking in Suid-Afrika se geskiedenis wat vyf maande geduur het in die platinumsektor uiteindelik beëindig is.

Numsa het in Johannesburg aangekondig dat meer as 220 000 lede in die sektor vir metaalwerkers van Dinsdag, 1 Julie, sal begin staak.

Die federasie vir staal- en ingenieursbedrywe (Seifsa) het Woensdag gesê ’n skikking kon nie bereik word nie. ’n Dooiepunt is in Mei verklaar na onderhandelinge wat drie maande geduur het.

Die staalnywerheid sukkel met Chinese aanvraag wat stagneer.

Kraglewering word egter as ’n noodsaaklike diens beskou, wat beteken dat werkers wat deelneem aan ‘n onbeskermde staking by Eskom, afgedank kan word.

Cloete het nie gesê wanneer Eskom-werkers sal begin staak nie, maar hulle is nie deel van die staking wat op 1 Julie begin nie.

Cloete sê die vakbond se uitvoerende komitee het ingestem tot lede se besluit dat hulle wil staak.

 

Markte hou asem op vir SA se kredietgradering

spMarkte hou asem op in die aanloop tot die bekendmaking van die graderingsagentskap Standard&Poor se jongste graderingsvoortuitsigte vir Suid-Afrika, het RSG berig.

Die meeste ontleders verwag dat die kredietgradering afwaarts aangepas sal word teen die agtergrond van trae ekonomiese groei.

‘n Afwaartse aanpasssing van die land se kredietgradering beteken dat die regering en staatsbeheerde maatskappye meer sal betaal vir buitelandse krediet.

Fitch het sy vooruitsig vir Suid-Afrika se ekonomie afwaarts aangepas van bestendig na negatief. Die land se langtermyn-kredietverleningsgraderings is op trippel-B behou.

Die afgradering volg op swak groeivooruitsigte vir die bruto binnelandse produk vir die jaar, nadat die eerste kwartaal reeds negatiewe ekonomiese groei getoon het.

Ooreenkoms in platinumbedryf kom

jseDie rand het effens verstewig teen die meeste geldeenhede nadat sprake van ‘n moontlike ooreenkoms tussen platinum-maatskappye en stakende mynwerkers bekend geraak het.

Die twee twistende partye sal waarskynlik ‘n ooreenkoms bereik om ‘n einde te bring aan die uitgerekte staking in die platinumbedryf.

Die ooreenkoms sal waarskynlik nog dié week onderteken word. Dit sal die einde beteken van die langste mynwerkingstaking in die land se geskiedenis.

Die rand het tot R10,65 teen die Amerikaanse dollar verhandel nadat Amcu in beginsel ingestem het tot Amplats, Implats en Lonmin se nuwe loonaanbod.

Die aandeelpryse van die drie groot platinumprodusente het Donderdag skerp gestyg.

Die vakbond sê die staking in Noordwes se platinum-gordel sal voortgaan totdat ‘n ooreenkoms onderteken is.

Besware is geopper oor 235 werkers wat gedurende die staking afgedank is omdat hulle nie vir noodsaaklike dienste opgedaag het nie. Vakbondlede van Amcu eis dat die werkers heraangestel word voordat hulle die skikking aanvaar.

Lonmin se werkers het die aanbod in beginsel aanvaar, maar het dië voorwaardes gestel.

Stakende mynwerkers het hul vakbondleier, Joseph Mathunjwa, ‘n mandaat gegee om die maandelikse verhoging van ‘n duisend rand vir die laags-besoldigde werkers oor ‘n tydperk van drie jaar te aanvaar.

Volgens kenners in die mynbedryf, sal die produksie binne ‘n week hervat kan word.

Noudat hulle geslaag het, sal Amcu na verwagting alles insit steun om die land se goudmyne ook by die NUM af te rokkel.

Die vakbond kan binne ’n paar weke ook by goudmyne begin staak, mits ’n aansoek in die arbeidshof in sy guns beslis word, sê arbeidskenners. Die saak is verlede week aangehoor.

Die druk by goudmyne na die Marikana-slagting vir R12 500 per maand, laai op.

Amcu verteenwoordig amptelik slegs 17% van die goudmynwerkers, maar is die grootste vakbond by die land se drie grootste en winsgewendste goudmyne, Driefontein van Sibanye Gold, Mponeng van AngloGold Ashanti en Khusasalethu van Harmony.

Nadat die nuus van die deurbraak in die platinumbedryf rugbaar geraak het, het Numsa verklaar dat die voortslepende staking by Transnet se Ngqura-vragterminaal in Port Elizabeth sal voortduur.

Numsa is amptelik steeds deel van Cosatu, maar dreig sedert die begin van die jaar om uit te stap en het nie deelgeneem aan die ANC se verkiesingsveldtog nie.

Agter die skerms beywer die Numsa-bestuur hulself om van Zuma se netwerk van bondgenote in die vakbondbedryf ontslae te raak.

Die vakbond se nasionale tesourier, Mphumzi Maqungo, het die media meegedeel dat Transnet se bestuurshoof, Brian Molefe se meelopers politieke oogmerke koester.

Molefe verkeer glo onder politieke druk om nie in te stem tot Numsa se eise nie, sê Manqungo.

Molefe het egter die vakbond daarvan beskuldig dat hulle Transnet vir eie politieke gewin wil aanwend.

Gill Marcus probeer walgooi teen negatiewe gradering

marcusDie president van die Reserwebank, Gill Marcus, het gewaarsku dat die land self verantwoordelik is vir sy ekonomiese probleme.

Die Financial Times het Marcus geprys dat sy “eerlik” oor die ekonomiese malaise is wat Afrika se mees ontwikkelde land teister.

Fitch en Standard&Poor’s sal waarskynlik Suid-Afrika se kredietgradering Vrydag vrystel. S&P het reeds Suid-Afrika op ‘n negatiewe uitkyk geplaas en met nog negatiewe nuus skyn die risiko van ‘n afgradering ‘n nuwe bekommernis te wees vir Marcus.

Marcus het tydens ‘n sake-ontbyt erken dat “die plaaslike ekonomie enorme wind van voor gekry het, waarvan baie ons eie maaksel is.”

Dit was die ergste prestasie sedert die 2009-resessie weens die staking in die platinum-sektor, ‘n sleutel in die mynbedryf.

Marcus het gesê Suid-Afrika se uitvoersyfers sal benadeel word indien die staking in die platinumsektor voortduur.

Sy het in Johannesburg gesê die staking het reeds ‘n negatiewe invloed op ekonomiese groei gehad, maar het nog nie ‘n invloed op uitvoerdata gehad nie omdat mynhuise aansienlike platinumreserwes het.

Sy het egter gesê die voorraad word nou uitgeput en hoe langer die staking duur, hoe gouer gaan die nadelige uitwerking op uitvoere gevoel word.

Die platinumgordel het tot dusver 21 miljard rand aan verdienste verloor terwyl werkers lone van meer as nege miljard rand ingeboet het.

Rustenburg se ekonomie het feitlik tot ‘n stilstand gekom agv die staking.

Nhlanhla Nene, die nuwe minister van finansies, het aan die Financial Times gesê dat die groei vir die jaar sowat 2 persent op sy beste sal wees. Dit is ver onder die groei wat nodig is om ‘n duik te maak in werkloosheid en armoede.

Intussen het die Bapo Ba Mogale-gemeenskap buite Brits in Noordwes ‘n dringende aansoek in die Noordwes Hooggeregshof in Mahikeng ingedien om die platinum-staking te beëindig.

Die gemeenskap het die hof gevra om die drie platinum-maatskappye en die vakbond, Amcu te dwing om ‘n skikking te bereik.

Volgens die gemeenskap raak die staking die gemeenskap sowel as die myne.

Die Bapo Ba Mogale besit die dele van die grond waarop Lonmin platinum produseer.

‘n Woordvoerder sê die hof moet ‘n interdik uitreik wat die betrokke partye sal dwing om ‘n einde aan die staking te maak.

Platinumstaking kan NOP kaap

Dick Forslund
Dick Forslund

Die sukkelende ekonomie is ‘n terugslag vir die ANC se belofte van groei en werkskepping onder die Nasionale Ontwikkelingsplan.

Die effek van die staking op die ekonomie is reeds groot en die handelstekort sal na verwagting toeneem.

Die ANC beplan om die energie-sektor as ‘n modus van werkskepping uit te bou. Daar is ook megaplanne vir die vervoer-infrastruktuur, water en sanitasie.

Afgesien van die ekonomie wat swaar trek, is die platinum-staking die spreekwoordelike strooihalm wat die kameel se rug kan breek.

Die staking is dus ‘n prioriteit vir die regering, en Gwede Mantashe, die ANC se sekretaris-generaal, het Amcu se posisie wat deur “wit buitelanders” geartikuleer word, skerp gekritiseer.

Mantashe het ná ‘n drie-dag-sessie van die ANC se nasionale uitvoerende komitee gesê ‘n ontleding van die verkiesing is gedoen by die vergadering.

Die party het erken dat sy oorwinning ‘n “mandaat” vir die ANC is om vorentoe te stu om groot staatsondersteunde infrastruktuurplanne in werking te stel.

Mantashe het nie uitgebrei oor die inmenging van “vreemde magte” nie, maar Amcu word bygestaan ​​in ‘n tegniese kapasiteit deur ‘n buitelandse NRO, die Alternative Information and Development Centre (AIDC), ‘n “alternatiewe dinkskrum”, wat ‘n party was tot die loononderhandelinge.

Suid-Afrika huiwer op die rand van ‘n resessie nadat 0,6% vir die eerste kwartaal se negatiewe groei aangeteken is.

Talle bevraagteken Amcu se motiewe om die kloof tussen die partye wat vir maande al verby mekaar praat, verder te verdiep.

Die staking word gelei deur Amcu, wat reeds met agterdog deur die regerende party bejeën word omdat die nuwe unie die ANC se National Union of Mineworkers (NUM) by platinummyne vervang het.

Amcu het loonongelykhede en werksomstandighede in die mynbousektor, die hoeksteen van die land se ekonomie, reeds herhaaldelik uitgelig en vir solank as wat die staking duur poog Amcu om hul posisie te regverdig op die basis van die “klassestryd”.

Hierin word hulle ook ondersteun deur agente van George Soros se Open Society, OSISA.

Mantashe het tereg opgemerk dat die Labour Resources Centre in Kaapstad vakbondlede oplei, maar nog nooit direk betrokke was by onderhandelinge nie, waar vakbonde gewoonlik vir hulself kan praat.

Toe hy gevra is of Amcu se motiewe werkers se eise ondermyn, het hy gesê werkers kan “gebruik” word vir duistere agendas.

Brian Ashley van AIDC, sê die sentrum help Amcu met die “komplekse model van aanbiedings van die [myn]maatskappye”.

Die sentrum se senior ekonoom is die Sweed Dick Forslund, ‘n buitelandse burger. Forslund moes al voorheen ‘n openbare apologie teenoor Mike Schussler aanteken nadat hy Schussler belaster het in ‘n poging om oor “ongelykhede” te moraliseer.

Ekonomiese ontleders het Forslund as ‘n propagandis beskryf en ‘n liggewig.

Amcu kon nie vir kommentaar bereik word nie.

Mynskagte gaan sluit na taakspan ontbind

Ramathlodi
Ramathlodi

Die regering se taakspan het onttrek uit kortstondige gesprekke om die platinumstaking by te lê, het mynmaatskappye aangekondig.

Die regering se taakspan het Maandag ontbind ondanks pleidooie dat hulle nie die handdoek moet ingooi nie.

Amplats, Implats en Lonmin sal Dinsdag aankondigings oor skagsluitings en verwerkingsaanlegte doen.

Dit volg nadat Ngoake Ramatlhodi, minister van minerale bronne, bekend gemaak het dat hy sy taakspan ontbind.

Ramatlhodi en die taakspan het Maandag die hele dag met Amcu en die drie mynmaatskappye vergader. Die besluit om die taakspan te ontbind en aan die proses te onttrek, is egter vroeg geneem sodat die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie, die bemiddeling glo kan voortsit.

Die president van Amcu, Joseph Mathunjwa, bly steeds heftig gekant teen ’n vrywillige arbitrasieproses.

Amcu se eise en die aanbod vir loonverhogings is glo “heeltemal te hoog om arbitrasie te oorweeg”, het bronne binne die onderhandelingsproses gesê.

Dit wil voorkom asof beide onderhandelingspartye nie besonder gretig is om die geskil by te lê nie.

Die buitelandse NRO, Alternative Information and Development Centre (AIDC), het homself tesame met die EFF in die onderhandelinge namens Amcu ingewurm.

“Platinumprodusente neem kennis dat die gesprekke wat deur die minister van minerale bronne gefasiliteer is ongelukkig ontbind is sonder ‘n uitkoms,” het hulle in ‘n gesamentlike verklaring gesê. “Terwyl die produsente verbind bly tot ‘n onderhandelde skikking, sal hulle nou verdere opsies tot hulle beskikking oorweeg.”

Mynmaatskappye sal ook na verwagting Dinsdagoggend aankondigings maak oor die moontlike sluiting van skagte.

Lede van Amcu staak sedert 23 Januarie en dring aan op ‘n basiese maandelikse salaris van R12 500.

Mynmaatskappye het reeds meer as R21,7 miljard in inkomste verloor terwyl werknemers meer as R9,6 miljard in inkomste verloor het weens die staking.

Minister Ngoako Ramatlhodi het kort na sy inhuldiging die taakspan op die been gebring in ‘n poging om die vier maande lange staking tot ‘n einde te bring.

Ramatlhodi sal Dinsdagoggend ‘n mediakonferensie hou oor die regering-taakspan se onttrekking uit die platinumdispuut.

Platinastakings laat ekonomie in eerste kwartaal krimp

Stakende platinamynwerkers van Amcu
Stakende platinamynwerkers van Amcu

Die stakings by platinamyne het nie net die grootste daling in mynbou-aktiwiteit in vyftig jaar veroorsaak nie, maar ook die hele Suid-Afrikaanse ekonomie met 0,6 persent in die eerste kwartaal laat daal. Die inkrimping in mynbou- en steengroef-aktiwiteit is 24,7 persent.

Sommige ekonome voorspel reeds ‘n resessie aangesien die dispuut oor lone in die platinumgordel nog glad nie verby is nie. Ná 18 weke, sal dit ook die land se ekonomiese uitset in die tweede kwartaal raak, terwyl somminge myne in Rustenburg reeds in April en Mei feitlik heeltemal tot stilstand gedwing is. Dit beteken dat die statistiek vir die tweede kwartaal ook teleurstellend gaan wees.

Volgens gangbare ekonomiese definisies, staan twee agtereenvolgende kwartale van negatiewe groei as ‘n resessie bekend. Die kanse is dus nou goed dat Suid-Afrika aan die einde van dié kwartaal amptelik in ‘n resessie sal verkeer. Die vorige keer toe die land hom in dié situasie bevind het, was tydens die globale finansiële krisis in 2009.

In die vierdie kwartaal van verlede jaar het die ekonomie nog met 3,8% gegroei.

Met die huidige trae en negatiewe groeikoers, is daar geen moontlikheid dat die werkloosheidsyfer sal verbeter nie. Minder ekonomiese aktiwiteit beteken ook dat die invordering van belastings getref sal word, wat weer die begrotingstekort gaan verhoog.

Die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP) vereis ‘n groeikoers van 5% per jaar ten einde werkloosheid teen die jaar 2030 tot minder as 10% te verlaag.

Die hoofekonoom van Econometrix, Azar Jammine meen egter dat ‘n resessie slegs moontlik is indien die plantinastaking vir die res van die jaar duur. Indien dit gou beëindig word, kan die land nog ‘n resessie vermy.

Volgens Johan Theron, ‘n woordvoerder van Impala Platinum, sal dit ongeveer drie maande neem om die produksievlakke van vóór die staking te bereik indien die staking sou ophou.

Die swak groeisyfers vir die eerste kwartaal het die reeds die Reserwebank genoop om sy vooruitskatting vir ekonomiese groei van 2,6% tot 2,1% vir vanjaar aan te pas.

Hierdie syfers ondersteun ook die Reserwebank se besluit om rentekoerse voorlopig onveranderd te laat.

Tito Mboweni onttrek as LP

Tito Mboweni
Tito Mboweni

Pravin Gordhan se heraanstelling in sy pos as minister van finansies, sal onstuimigheid en onsekerheid in markte kalmeer, sê sy ondersteuners.

Terwyl die voormalige voorsitter van die Suid-Afrikaanse Reserwebank, Tito Mboweni, volgens gerugte die voorloper vir die pos skyn te wees, sal dié aanstelling moeilik wees omdat markte en die vakbonde glo nie te vinde is daarvoor nie.

Die aanduiding was “baie sterk” vroeër in die jaar dat Gordhan sy pos sou verlaat aan die einde van sy termyn, sê een ontleder.

Mboweni, het hom intussen onttrek aan die ANC se lys vir die Parlement, en sal nie meer beskikbaar om as LP te dien nie.

Die ANC se sekretaris-generaal, Gwede Mantashe, wou nie reageer op die redes vir Mboweni se onttrekking nie.

Mboweni se redes vir sy besluit is vervat is in ‘n brief aan die ANC en volg na gerugte dat hy die Minister van Finansies, Gordhan sal vervang indien hy nie beskikbaar is vir aanstelling nie.

Mantashe het gesê die brief is aan die ANC gerig en daarom is dit nie gepas om dit openbaar te maak nie.

Ingevolge die wet kan die President twee ministers en twee adjunkministers in sy kabinet aanstel wat nie Parlementslede is nie.

Mboweni kan egter steeds as die minister van finansies in die nuwe kabinet aangewys word al het hy hom onttrek aan die ANC se lys vir die Parlement.