Kategorie: Nuus

T.T. Cloete is dood

Die Afrikaanse digter T.T. Cloete het vanoggend in die Mooimed-hospitaal op Potchefstroom gesterf. Hy was een van die bekendste moderne Afrikaanse digters wat veral in woordspel en kriptiese beeldspraak uitgemunt het. Theunis Theodorus Cloete is op Republiekdag, 31 Mei, in 1924 gebore en was dus 91 jaar oud ten tye van sy oorlye.

Hoewel hy as dosent en literêre teoretikus aan die Universiteit van Potchefstroom aktief is, debuteer Cloete eers op die rype ouderdom van 56 met sy bundel Angelliera, waarvoor hy sowel die Ingrid Jonker-prys as die WA Hofmeyr-prys vir Poësie ontvang. In ‘n onderhoud met Die Burger op 12 Februarie 2011 het Cloete verklaar:

“Ek kom uit ’n ras-egte boeregemeenskap. Maar my pa was as boer baie belese en het altyd vir ons gesê ons bly naby die engele.”

Cloete promoveer in 1953 onder ‘n ander groot, miskien die grootste, Afrikaanse digter N.P. van Wyk Louw in Amsterdam met die proefskrif: “Trekkerswee en Joernaal van Jorik”.

Hy was 58 jaar lank getroud met Anna van Zyl, wat op 2 Mei 2007 aan nierkanker oorlede is. Gedurende die laaste vier jaar van Anna se lewe het hy haar self versorg. Volgens sy seun Theo, “het hy nooit haar bed verlaat nie. Hy het homself daar ingerig en langs haar bed gesit en werk.” In ‘n ander onderhoud in Die Burger in 2009 het Cloete oor sy vrou gesê:

“Anna was die nie-skrywende digter in my. Sy het my bewus gemaak van so baie dinge. Goed wat spontaan aanleiding gegee het tot gedigte. As jy die verhouding tussen Alice en Edward Elgar snap, het jy dalk iets van die verhouding tussen my en Anna.”

In J.C. Kannemeyer se Geskiedenis van die Afrikaanse Literatuur word Cloete redelik afgeskeep, waarskynlik omdat hy en Kannemeyer in 1980 in ‘n polemiek betrokke was oor die oorspronklikheid, aldan nie, van Kannemeyer se uitsprake oor Afrikaanse literêre werke. Nietemin, gegewe die groot aantal pryse wat Cloete vir sy œuvre ontvang het, word hy as een van die groot Afrikaanse digters van die twintigste eeu erken.

Volgens Heilna du Plooy het na Cloete se akademiese werk verwys en “hoedat hy geskool is in ’n wye humanitêre insig in die geestesaktiwiteit van die mens”. CLoete het ook vertalings van Frans na Afrikaans gedoen.

Artikels oor T.T. Cloete:

Afrikaanse Wikipedia

TT Cloete (1924–2015), biografie deur Erika Terblanche

Krieketreus groet, Tutu weer in hospitaal

Clive Rice, oudkrieketkaptein van Suid-Afrika en Transvaal is Dinsdag oorlede.

Die 66-jarige Rice is in Maart in Indië geopereer om ‘n gewas in sy brein te verwyder. ‘n Neurochirurg in Suid-Afrika het hom egter met sy terugkeer ingelig dat daar niks meer is wat hulle vir hom kan doen nie.

Die Krieketraad se uitvoerende hoof, David Richardson, sê Rice was een van krieket se grotes en een van die beste veelsydige spelers wat die spel opgelewer het.

Rice het nie doekies omgedraai oor die afgelope drie dekades se leuens, dubbele standaarde en omgekeerde rassisme in die land nie.

Hy het vir opslae gesorg in 2004 toe hy gesê het raspolitiek in sport sleep die land af na die vlak van Zimbabwe.

Rice, beroof van ‘n speelkans weens die isolasie van Suid-Afrika se toetskrieket, het gesê wit spelers word uit die land gedryf in groot getalle want “hier geen toekoms nie”.

Intussen is die Anglikaanse aartsbiskop Desmond Tutu, 83, weer in die hospitaal opgeneem, ‘n week nadat hy ontslaan is.

Hy is verlede Dinsdag uit die hospitaal ontslaan nadat hy vir ‘n longaandoening behandel is. Sy dokters het dit egter nodig geag om hom weer in die hospitaal op te neem vir waarneming.
 
Sy toestand hou glo nie verband hou met sy behandeling vir prostaatkanker nie. Sy onkoloog het gesê sy antigeenvlakke is beveredigend.
 
Dit is nie duidelik of die jongste behandeling om longinfeksie te behandel ‘n sukses was nie.

Afrikaans veroorsaak ‘asemnood’ by swart US-studente

Sowat 30 studente, waaronder ook wittes, het Maandagoggend ‘n derdejaarslesing in politieke wetenskap by die Universiteit van Stellenbosch ontwrig toe ’n dosent na Afrikaans oorgeskakel het.

Een van die swart studente het opgespring en gesê hy “kan nie asemhaal nie”. Toe die dosent, Ubenicia Adams-Jack, hom vra wat fout is, het hy gesê onderrig in ‘n Afrikaanse omgewing veroorsaak asemnood by hom.

Daarna het ‘n aantal meelopers, waaronder wittes, opgespring met plakkate waarop “I can’t breathe” staan en dit begin uitskree in wat duidelik ‘n georkestreerde poging teen Afrikaans was.

“Die Universiteit Stellenbosch (US) se tweetalige tolkingopsie ontwrig ons onderrig en dit is onregverdig,” het Thato Phatlane, ’n lid van die studentebeweging Open Stellenbosch (OS) en eerstejaarstudent, gesê.

Phatlane het gesê “die stelsel werk teen hom” omdat dit in Afrikaans is.

Daar is twee ander Engelstalige universiteite binne bereik van die beswaardes in Kaapstad, maar OS wil hul eentaligheid kennelik met voortdurende intimidasie probeer vestig.

Volgens Phatlane het ‘n aantal studente uitgestap en OS-lede met hul asemnoodplakkate het daarna die administratiewe gebou beset.

‘n Ander swart eerstejaarstudent in politiek, filosofie en ekonomie, het ook gesê swartes het ‘n groot agterstand as gevolg van die T-opsie by US.

Open Stellenbosch het einde Maart ’n memorandum aan die US-bestuur oorhandig waarin hulle onder meer eis dat alle klasse teen volgende jaar in Engels moet wees en dat tolke en tolkdienste in klasse afgeskaf word.

Israel, Palestyne bots oor moskee

Lede van die Israelse veiligheidsmagte het slaags geraak met Palestyne tydens botsings in Jerusalem.

Geweld het uitgebreek tussen Palestynse betogers en die Israelse polisie, nadat owerhede beperkte toegang aan Moslemse aanbidders tot die al-Aqsa-moskee.

Dié moskee is in die ou gedeelte van Jerusalem en word deur Moslems simbool beskou.

Israelse polisie het die moskee, een van Islam se heiligste plek­ke, binnegegaan om vermeende Palestynse betogers in hegtenis te neem.

Bekende Windhoeker in plaasaanval doodgeskiet

Die 76-jarige mnr. Gerald Leitner is Vrydag op sy plaas in die Hochfeld-omgewing sowat 76 km buite Okahandja deur vyf verdagtes aangeval en doodgeskiet.

Die Republikein berig dat niemand nog in verband met sy dood in hegtenis geneem nie.

Volgens die skakelbeampte van die Namibiese polisie, insp. Pendukeni Haikali, het rowers Woensdag verlede week probeer om by Leitner in te breek. Hy het op hulle losgebrand en die verdagtes het in ‘n voertuig op die vlug geslaan.

Leitner het dit by die polisie aangemeld wat ‘n ondersoek na die voorval gedoen het. Volgens Haikali het Leitner egter geen klag gelê nie en is dié saak afgehandel.

Vrydag omstreeks 19:00 het vyf mans na die plaas teruggekeer en vyf keer met ‘n .45-pistool op Leitner losgebrand.

Een van die koeëls het hom deur die hart getref en hy is op die toneel dood. Die verdagtes het ‘n vuurwapen en kontant gesteel, voordat hulle in hul eie voertuig gevlug het.

Leitner het ‘n ruk gelede sy juwelierswinkel in Windhoek verkoop en plaas toe getrek om voltyds te boer. Sy dogter, me. Sabine Gamma, was gister te geskok om enige kommentaar oor haar pa se dood te lewer.

Intussen is ‘n grondkrisis in Namibië afgeweer nadat vergadering tussen ’n regeringsafvaardiging en nege lede van die Regstellende Herposisionering-beweging (AR) wat vroeër die trekpas uit Swapo gekry het.

Die vergadering het op versoek van die president Hage Geingob plaasgevind.

Volgens ’n gesamentlike verklaring wat ná afloop van die onderhandelinge uitgereik is, sal ’n reuse- nasionale projek onderneem word wat op die toekenning van stedelike en dorpsgrond gemik is. Dit is in pas met die “oorlog teen armoede” wat Geingob in sy inhuldigingsrede aangekondig het.

Die regering sal voorts begin om 200 000 erwe landswyd te diens. Windhoek, Walvisbaai en O­shakati is vir ’n aanvanklike loodsprojek geïdentifiseer. Die tydperk tussen 29 Julie en 5 Augustus sal aan die skoonmaak van geïdentifiseerde stedelike en dorpsgrond gewy word. Hierdie geïdentifiseerde grond sal gediens word en later aan begunstigdes toegeken word.

Ingevolge die projek om stedelike en dorpsgrond op ’n grootskaalse grondslag te diens, sal Namibiërs gevra word om op ’n vrywilliger grondslag deel te neem in die diens van geïdentifiseerde grond.

‘Apartheidslagoffers’ kan nie van Ford, IBM eis sê hof

Sogenaamde slagoffers van apartheid in Suid-Afrika kan nie voortgaan met regsgedinge teen die motorvervaardiger, Ford en die rekenaarreus IBM, oor hulle destydse sakebedrywighede in Suid-Afrika nie.

Dié maatskappye het glo meegewerk om die destydse stelsel in stand te hou, volgens eisers.

‘n Amerikaanse federale appèlhof in New York het egter beslis dat swart Suid-Afrikaners nie kon bewys dat Ford en IBM tot so ‘n mate betrokke was om enige regsgedinge oor hulle beweerde betrokkenheid by menseregteskendings te regverdig nie.

Die eisers het die hof genader na aanleiding van ‘n wet van 1789 ingevolge waarvan nie-Amerikaanse burgers skadevergoeding in Amerikaanse howe kan eis vir menseregteskendings in die buiteland.

Lyk van huiswerker gevind

Die lyk van ‘n 40-jarige huiswerker is vanoggend by ‘n huis in Hospitaalpark met ‘n tou om die nek gevind.

Polisiewoordvoerder, Chaka Marope, sê die swart vrou is vermoedelik verwurg.

Volgens hom het lede van ‘n sekuriteitsmaatskappy op haar lyk op ‘n trap in ‘n waskamer buite die huis afgekom. Hy sê haar kop het gebloei, vermoedelik weens ‘n struweling tussen haar en haar aanvaller. Niks word van die toneel vermis nie.

Die oorsaak van die aanval is ook nog onduidelik.

Marope sê ‘n man wat ‘n pakkie by die huis afgelewer het, het onraad vermoed toe hy ‘n man geklee in ‘n denimbroek en blou oorpakbaadjie oor die buitemuur sien spring en weghardloop.

Die eienaar van die huis is in kennis gestel waarna ‘n sekuriteitsmaatskappy na die huis ontbied is.

Hengelaar se lyk opgespoor

Die liggaam van Hendro Schutte (29), wat twee weke gelede saam met sy oom in Barberspan naby Delareyville in Noordwes verdrink het, is gisteroggend gevind.

Polisieduikers het onverpoosd na Schutte se liggaam gesoek.

Die twee mans was besig om in ’n boot op die dam te hengel.

Schutte se oom, Koos Venter (56), se lyk is reeds ’n dag na die voorval gevind.

Die polisie se Paul Ramaloko sê die presiese oorsaak sal deur ‘n polisie-ondersoek bepaal word.

Schutte het as ’n bestuurder by die NWK-landboumaatskappy se kleinhandelwinkel in Ottosdal gewerk.

Standbeelde na Fonteine verskuif

‘n Nuwe terrein is in Pretoria geïdentifiseer om “omstrede” standbeelde te huisves.

Dit volg na die verwydering van standbeelde ná vandalisme teen koloniale en Afrikanermonumente.

Die Gautengse LUR vir Sport en Ontspanning, Molebatsi Bopape, sê die provinsiale regering het die Fonteine-oord geoormerk as die nuwe nasionale monument- en erfenisgebied om die standbeelde te huisves.

Sy sê geen standbeelde in Gauteng sal vernietig word nie.

Voorleggings oor grondonteiening bevraagteken grondwetlikheid

President Jacob Zuma se beloofde onteieningswet wat in Februarie vanjaar in sy staatsrede aangekondig is, word beoog om die beginsel van “gewillige koper, gewillige verkoper” te laat vaar.

Belanghebbendes sal van Dinsdag tot Donderdag voorleggings oor die omstrede onteieningswetsontwerp doen.

“Ons is daartoe verbind dat die grond teruggegee sal word aan ons mense en die ANC doen ’n beroep op ons regering om die nodige wetgewing spoedig in te stel – vanjaar nog – om te verseker dat dit gebeur,” het Zuma gesê.

“Onteiening sál ingevolge die Grondwet geskied en ’n wet sál vanjaar aanvaar word.”

Dit strook egter nie met die redes wat in die wetsontwerp se memorandum genoem word nie.

Die memorandum sê die wetsontwerp se doel is om die Wet op Onteiening van 1975 in pas met die Grondwet te bring om prosesse en prosedures vir onteiening deur staatsorgane beter te kan bestuur.

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV) sal Dinsdagoggend ‘n voorlegging aan die komitee doen. Dr. Anthea Jeffery, beleidshoof, het die wetsontwerp vroeër as ongrondwetlik en drakonies beskryf.

Die regering het in 2008 en 2013 soortgelyke wetsontwerpe voorgestel, maar dit het misluk weens vrae oor die grondwetlikheid daarvan.

Netwerk24 berig dat wetsontwerp onder meer die volgende insluit:

■ Die minister van openbare werke het die “algemene mag om te onteien” ingevolge sy mandaat, wat die verskaffing en bestuur van akkommodasie, grond en infrastruktuur vir die behoeftes van die staat insluit;

■ As ’n eiendom vereis word vir onteiening, moet die staat ’n kennisgewing daaroor aan die eienaar bedien en dit in die Staatskoerant en twee ander plaaslike koerante publiseer;

■ Die eienaar moet dan binne 30 dae skriftelik sy besware indien en aandui wat hy as “regverdige en billike” vergoeding aanvaar;

■ Die staat kan binne 20 dae daarna besluit of hy dit aanvaar. As dit verwerp word, kan die staat sy eie bedrag voorstel; en

■ As geen ooreenkoms oor vergoeding binne 40 dae bereik kan word nie, moet die staat besluit of hy sal onteien, maar die eienaar daarvan inlig.