Marine Le Pen, die leidster van die Front National, wat sedert onlangs as Europa se mees suksesvolle regse party gesien word, het haar vader, Jean-Marie, in die openbaar gekritiseer oor ‘n opmerkinig wat hy Vrydagaand 6 Junie oor die Joodse sanger en akteur Patrick Bruel gemaak het. Sy het dié opmerking as ‘n “politieke fout” beskryf wat kwaadwillig deur die Front National se vyande aangegryp sal word.
Le Pen vader is reeds deur ‘n horde Joodse en antirassistiese organisasies in Frankryk oor die kole gehaal oor sy opmerking in ‘n internetvideo waarin hy kommentaar lewer op openbare figure soos Madonna, Guy Bedos en die tennisspeler Yannick Noah wat onder andere sou gesê het dat hulle “Frankryk gaan verlaat indien die Front National die meeste stemme kry”. Ook die sanger-akteur Patrick Bruel, wat van Joodse afkoms, asook ‘n profesionele pokerspeler is, het iets dié trant kwytgeraak, wat deur Jean-Marie Le Pen se gespreksgenoot op die intervideo aangeroer is. Hierop het Jean-Marie Le Pen geantwoord: “Dit verbaas my nie… Luister, volgende keer sal ons ‘n oond vol bak.” Die Franse woord “fournée” wat hy gebruik het, beteken ‘n “hoeveelheid brood of koek wat saam gebak word”, maar kan ook net ‘n “klomp mense met dieselfde lot beteken”. Boonop speel dit op “four” (oond) wat gewoonlik op Frans in verband met die Joodse slagting tydens die tweede wêreldoorlog gebruik word.
Le Pen senior het jare gelede in 1987 ook die holocaust as ‘n “besonderheid van die geskiedenis” beskryf, waarvoor hy sedertdien konstant gekritiseer is en waarvoor hy in 1986 “een simboliese frank” as boete deur die hof van Aubervilliers, ‘n voorstad van Parys, opgelê is.
Sy dogter se metgesel, Louis Aliot, wat gewoonlik baie lojaal teenoor Jean-Marie Le Pen is, het eerste in die openbaar losgetrek deur Sondag sy uitlating as “polities dom” te beskryf. Hierop het Le Pen senior geantwoord: “As daar mense aan my kant is wat dit op dié manier interpreteer, is hulle imbesiele.” Intussen het die FN die video van hul webblad verwyder.
Hierop het Marine Le Pen die openbare reaksie op haar pa se uitlanting as ‘n “kunsmatige polemiek” beskryf, maar tog gesê dat hy ‘n “politieke fout” begaan het. Terwyl sy daarvan oortuig is dat “die betekenis wat aan sy woorde geheg word, van kwaadwilligheid spreek”, het die FN se leidster Sondagaand verklaar dat haar pa “in die lig van sy lang ervaring… nie kon insien watter interpretasie daar van dié formulering gemaak sou word nie, ‘n politieke fout is waarvoor die Front National nou die gevolge moet dra”.
Volgens die koerant Le Monde, gaan dit vir die Front National oor ‘n “subtiele” spel daartussen om as hoofstroomparty hom te “ontdemoniseer”, maar terselfdertyd steeds “teen die stelsel” voor te kom waardeur sy gewildheid onder ontevrede Franse kiesers toeneem. Die koerant praat van “goeie demonisering” en “slegte demonisering”. Deur haar kritiek op die Europese Unie, laat Marine Le Pen haar op ‘n goeie manier deur die media “demoniseer”, maar deur sulke moedswillige antisemitiese uitlatings ontketen haar vader die slegte vorm van demonisering. Aldus Le Monde.
Jean-Marie Le Pen het verder verklaar dat “die politieke fout gemaak word deur diegene wat in pas verkeer met eenvormige denke en wat soos die ander partye wil lyk”.
Le Pen vader is die lewenslange erepresident van die party waarvan hy in 1972 stigterslid was. Hy gaan dus moeilik uit die kussings gelig word, selfs al word hy ‘n verleentheid vir sy dogter. In die Franse streeksverkiesings wat om die draai lê, sal die uitslae wel aantoon of sy uitlating die party skade berokken het, aldan nie.
‘n Huisrooftog is in Ridgeworth, Kaapstad, uitgevoer deur gewapende mans waarvan een ‘n polisie-uniform en ‘n ander ‘n weerkaatsbaadjie gedra het. Hulle het by die huis ingestorm en gevra om met “mnr. Sjieng” te praat.
‘n Ooggetuie, Andrew Galant, meen die rowers was op soek na sy werknemer wat Koreaans en voorsitter van die Koreaanse vereniging van Kaapstad is. Die voorval het plaasgevind ‘n week nadat ‘n Nissan Sentra wat aan die huiseienaar se seun behoort in Pinelands gesteel is. In die motor was ‘n boek met vertroulike inligting oor Koreaanse inwoners van Kaapstad.
Volgens Galant het die rooftog op 27 Mei plaasgevind. Hy sê: “‘n wit Nissan Trida het in die inrypad ingetrek. Ek was besig om in my woonstel op die erf ontbyt te nuttig, en my werknemer was besig om in die huis koffie te drink. Skielik het vyf mans uitgespring. Een was in ‘n polisie-uniform en ‘n tweede het ‘n weerkaatsbaadjie gedra. Hulle het voorgegee dat hulle polisiemanne is.”
Sy Koreaanse werknemer het daarna die mans tegemoet gegaan en gevra of hy hulle kan help. Volgens die “polisiemanne” was hulle op soek na mnr. Sjieng. “Hulle het gedink omdat my baas Koreaans is, is hy mnr. Sjieng. Oplaas het ons vir hulle ons paspoorte gewys om te bewys wie ons is. Daarop het hulle hul weg in my woonstel se aparte ingang oopgedwing en geëis dat hulle tot die hoofwoning toegelaat word, wat ons geweier het.”
Volgens Galant het een van die valse polisiemanne by die eienaar gestaan terwyl die res sy woonstel geplunder het. Daarop het ‘n tweede voertuig, insgelyks ‘n wit Nissan Trida, opgedaag.
“Die ouens klim toe uit die voertuig uit. Die eerste wat na my baas toe loop, lyk asof hy die leier is (hy het ‘n volle polisie-uniform aangehad en het beweer dat sy naam sersant Warren is) en vra toegang tot die hoofwoning.
“Die huiseienaar kom toe na die agterdeur toe en binne sekondes storm die ‘polisie’ in die huis in. Nog ‘n voertuig daag in die inrypad op, en die insittendes storm die aparte ingang binne. Van die aparte ingang dring hulle die huis binne. Ek is ook gedwing om in die huis in te gaan, tesame met die eienaar, sy vrou en hul seun.
“Terwyl ons in die kombuis staan, gaan ‘n paar van hulle by die eienaar se seun se kamer in. Hulle eis toe toegang tot die kluis maar het nie so ver gekom nie.”
Volgens hom het die hele voorval ongeveer 40 minute geduur en was daar omtrent 18 mense by betrokke. Slegs ‘n Galaxy-tabletrekenaar, ‘n iPhone en ‘n Zippo-aansteker is gesteel.
Die swartmans het ‘n taal gepraat wat Galant nie kon verstaan nie.
“Alles het so wettig gelyk weens die manier waarop hulle hulself aangebied het. Vier van hulle was in polisie-uniforms geklee en die ander in gewone klere. Van almal, was daar net twee sonder vuurwapens.”
Kaptein Fienie Nimb van die Bellevillese polisiestasie het bevestig dat vier Tanzaniërs wat soos polisiemanne aangetrek was, laat op 27 Mei in hegtenis geneem is, maar hulle kon nie met die voorval in Ridgeworth verbind word nie.
Kaptein Nimb sê: “Die misdaadvoorkomingsbeamptes en dagskofoffisiere is in kennis gestel oor die huidige neigings en verdagte voertuie en persone. ‘n Wit Nissan Tiida is vermeld as ‘n verdagte voertuig waarmee verskeie sakerooftogte in Kaapstad, Milnerton en in die gebied van vier ander polisiestasies in die Wes-Kaap gepleeg is.
“Die verdagtes teiken juwelierswinkels waar hulle juweliersware en edelgesteentes steel. Inligting is ontvang dat dié Nissan Tiida deur ‘n buitelander bestuur word en dat die verdagtes goed gewapen is en tydens die rooftogte polisie-uniforms, asook tweerigtingradio’s dra.”
Dis algemeen bekend dat die media wêreldwyd, maar veral in Westerse lande, deur Links beheer word. Op sigself is dit ‘n gevolg daarvan dat die universiteite insgelyks deur linkses beset word wat gereeld heksejagte uitvoer op almal wat nie soos hulle dink nie. Verlede jaar is ‘n rubriekskryfster van PRAAG hewig by Tukkies en in die media aangeval omdat sy durf verwys het na die hoë aantal verkragtings wat deur swart mans in Suid-Afrika gepleeg word.
Omdat joernaliste gewoonlik aan universiteite opgelei word, neig die meeste om linkse idees aan te hang. Hulle staan vyandig teenoor tradisionele hoë kultuur, waaronder klassieke musiek, Westerse kuns, meriete op skool en in die werkplek, asook blankes in die algemeen.
Dit is uiters ironies dat die rolle ná die Koue Oorlog omgekeer is: nou is dit die Weste wat deur marxiste en veral kulturele marxiste regeer word, terwyl Oos-Europa en veral Rusland deesdae konserwatiewe geluide maak. President Wladimir Poetin het byvoorbeeld al die gesin as grondslag vir ‘n gesonde samelewing geloof terwyl hy huwelike van dieselfde geslag en aanneming deur gay ouers afkeur. Hiervoor is hy al deur mev. Hillary Clinton van die VSA met “Hitler” vergelyk.
Swede bly steeds een van die mees linkse Westerse lande, hoewel die patriotiese Sweedse Demokrate in die afgelope Europese verkiesings byna 10 persent van die stemme aldaar verkry het. In die tagtigerjare het die Sweedse regering terreur in Suid-Afrika befonds en ‘n algehele ekonomiese boikot teen ons land gevoer.
Die Sweedse regering het ook die destydse Vrye Weekblad van Max du Preez befonds om die Afrikaanse kultuur van binne af te rysmier. Vandag is daar geen meer koerante in Afrikaans oor wat die Afrikanersaak of Westerse kultuur in ons land verdedig nie en slegs linkse, kultureel-marxistiese sienings wat Afrikanerskap aftakel, word geduld. Vandag in Rapport skryf Anthony Altbeker byvoorbeeld in sy rubriek dat blanke Amerikaners vergoeding aan swartes vir slawerny en ander vergrype behoort te betaal, terwyl sosio-ekonomiese ongelykheid tussen wit en swart in Suid-Afrika hom “ongemaklik” maak. Die implikasie is duidelik: blankes behoort steeds meer van hul bates en inkomste aan swartes af te staan.
In dieselfde Rapport laat klink Frans Cronjé van die Instituut vir Rasse-aangeleenthede ‘n dissonante noot as hy beweer dat die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty de facto in beheer van die land is. Hy skryf:
Steve Hofmeyr het die politieke spyker op die kop geslaan toe hy ná Sondag se aankondiging van die kabinet op Twitter gesê het dat die ou apartheidsera se ooms en tannies nog korrek bewys sal word oor die “rooi gevaar”.
Ondanks talle verkiesingsontledings oor die afgelope twee weke is die SAKP se naam amper nooit genoem nie. Maar kyk na die kabinet en parlement, en dit lyk of die SAKP die verkiesing gewen het.
Twintig jaar van breinspoeling het egter bewys dat die gemiddelde Afrikaner daarbuite baie meer vatbaar vir linkse, kommunistiese propaganda is as wat ons dink. Die Afrikaner-akademici – wat hulself nie meer as Afrikaners beskou nie – het eerste voor die Rooi golf geswig en is deesdae troue dienaars van die SAKP en die gedagte dat radikale sosialisme die oplossing is.
Die meeste Afrikaanse skrywers wat deur die media opgehemel word of wat gereeld literêre pryse ontvang, soos Antjie Krog, André P. Brink en Marlene van Niekerk, skep nydige karikature van Afrikaners in hul boeke wat ook oorsee in vertaling verkoop word. Die Sweedse skrywer en joernalis, Per Wästberg wat oorspronklik die terreurbefondsing vir die ANC en SAKP gereël het, is ‘n goeie vriend van André P. Brink wie se verraad en haat teen sy eie mense uiteraard sy goedkeuring wegdra.
Die vraag is nou: hoe verset ‘n mens jouself teen hierdie golf van marxistiese propaganda wat via die media en die universiteite oor ons land spoel? Naspers, die eertydse Nasionale Pers wat in 1915 gestig is om die Afrikanersaak te steun met DF Malan as eerste redakteur van Die Burger, staan vandag vyandig teenoor Afrikanerskap en Westersheid. Ons het onlangs gesien hoe die redakteur van Beeld, Adriaan Basson en sy vriendin, Hannelie Booyens, saamgespan het om deur goedkoop propaganda ‘n krisis vir Potchefstroomse kampus te skep, waarvan die gevolg waarskynlik die verengelsing en verswarting van dié kampus gaan wees.
In weerwil van die funeste rol wat Adriaan Basson en Beeld speel, betaal 60 000 Afrikanerlesers steeds getrou elke maand hul intekenings op dié koerant. Dit verteenwoordig ‘n bedrag van ongeveer R6 miljoen per maand waarmee Afrikaners hul eie ondergang subsidieer. Basson is ‘n kulturele marxis van die Frankfurt-skooltipe wat glo dat die gesin, die eie taal of kultuur, asook enige vorm van tradisie, hetsy in ‘n koshuis, hetsy op Geloftedag, uit die bose is en verbied moet word.
Ons stuur inderdaad op ‘n totalitêre samelewing af waardeur die staat in elke aspek van ons privaatlewens, asook die opvoeding van ons kinders, gaan inmeng sodat ‘n klein groepe superryk oligarge en plunderaars oor ‘n verarmde bevolking kan heers.
Die stryd om oorlewing begin by die beheer van Links oor ons mense se denke. In Europa het die leidende intellektuele en regse politici daarin geslaag om, ondanks vyandige media, in boeke en op die internet ‘n nuwe rigting in te slaan. Die VSA word meer en meer gesien as die vyand van die Weste en van die Europese beskawing, terwyl ‘n nuwe entente van Europeërs wat Duitsers, Franse, Nederlanders en Russe insluit, bepleit word.
Soos wat Suid-Afrika en al ons instellings verengels, word die invloed van Amerikaanse politieke korrektheid soos dit deur Anthony Altbeker, Adriaan Basson en die horde ideoloë in die media bevorder word, natuurlik net sterker.
Oor die afgelope veertien jaar was praag soos ‘n stemmtjie wat in die woestyn roep. Ons getroue ondeursteuners het ons deur dié moeilike tyd gedra. Maar vandag is die skrif aan die muur sodat selfs die liberale Frans Cronjé van die Instituut vir Rasse-aangeleenthede – een van die oudste liberale instellings in die land – dit kan sien.
As net ‘n paar duisend van Beeld se intekenare wat Adriaan Basson se totale aanslag op die Afrikaner en die voortbestaan van Afrikaanse instellings befonds, praag-debietorders sou uitneem, sou die situasie met ‘n handomkeer kon verander. Ons sou veel meer in-diepte-beriggewing kon plaas oor die korrupsie wat in die land gedy, asook multimedia-onderhoude, dokumentêre video’s, ens. kon vervaardig.
Waarskynlik is die groot massa Afrikaners tans vir ons saak verlore. Hulle verstaan nie wat oor die afgelope paar dekades gebeur het nie en wil ook nie die werklikheid van die huidige krisis raaksien nie. As ‘n paar duisend van ons egter saamstaan en die marxistiese monopolie op media in Suid-Afrika verbreek, kan die situasie met ‘n handomkeer verander.
In 1968 was die ANC besig om dood te loop en die SAKP het hul eie “gewapende stryd” as ‘n “absurde klug” wat nie bestaan nie, beskryf. Danksy media en steun aan die universiteite, het Joe Slovo van die SAKP met sy marionet Mandela egter uiteindelik die land oorgeneem en gierige linkses plunder dit tans na hartelus.
Suid-Afrika kan nog gered word, mits ons ons alternatiewe media tot ‘n magtige stroom van inligting en menings kan uitbou.
TV-aanbieder Erald Felix: ‘n meer polities korrekte gesig vir Afrikaans
deur Leon Lemmer
Die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA) is ‘n Naspers-inisiatief om Afrikaans onder veral die bruin bevolking te bevorder. Die term “bemagtiging” het ‘n politieke en spesifiek ‘n ANC-konnotasie. Dit kom ook voor in die Afrikaanse Taalraad (ATR) se leuse: bemagtig, bevorder, beskerm. Die SBA se uitvoerende hoof het in ruime mate misbruik hiervan gemaak; eers Christo van der Rheede en nou Danie van Wyk. Die uitgangspunt is dat Afrikaans onder bruines bevorder kan word alleenlik as die SBA (1) hom distansieer van apartheid en by implikasie van nie-verloopte Afrikaners en (2) nie spesifiseer watter soort Afrikaans bevorder moet word nie. As gevra word of die SBA hom vir Standaardafrikaans beywer, is die antwoord negatief, want dit is die soort Afrikaans wat met blankes geassosieer word. Die SBA verkies om Afrikaans in al sy variasies te bevorder, wat vir Kaaps die deur wyd ooplaat; ook vir daardie soort Kaaps wat ‘n mengeltaal bestaande uit Afrikaans en matelose Engels is.
Onderliggend aan hierdie gesindheid is die foutiewe aanname van gelykheid. Na analogie van stemreg (een mens, een stem) word verkeerdelik veronderstel dat alle variasies van Afrikaans ewe goed is. Net soos dit voor die hand liggend behoort te wees dat mense in baie opsigte (bv aanleg, kennis, insig) nie gelyk is nie, is die variasies van Afrikaans nie almal ewe geskik om bv die oorlewing van Afrikaans te verseker nie. As verskansing teen verengelsing is Kaaps uitnemend ongeskik. Om politieke en etniese redes word juis hierdie ondermynendste vorm van “Afrikaans” nie deur die SBA bestry nie, maar veel eerder bevorder. Dit word gedoen deur nie duidelik af te baken wat as Afrikaans kwalifiseer nie. Die mengeltaal Kaaps, wat ‘n posisie tussen Engels en Afrikaans inneem, word nie net by Afrikaans gegroepeer nie, maar inderdaad daarby ingesluit.
Hierdie destruktiewe inklusiwiteit vind ook weerklank in die mense wat deesdae uitgesoek word om sogenaamd die heil van Afrikaans te bevorder; “die Wie-is-Wie van Afrikaans,” in die woorde van Michael le Cordeur (Praag 26 Januarie). Hierdie kiem of kanker, wat geen werklike weerstand teen verengelsing bied nie, kom nie net by die SBA voor nie, maar ook by die ATR, die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM), asook by die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV). Hierdie mense “bevorder” Afrikaans deur (1) Standaardafrikaans, (2) die rol van blankes en (3) suiwer Afrikaans grootliks te ignoreer deur al drie doelbewus ongenoem te laat en (4) deur selfs te pleit vir die herstandaardisering van Afrikaans. Afrikaans moet daarvolgens sover moontlik ontwit word, want die meeste sprekers van al die variasies van Afrikaans is bruin. Dit gaan vir hierdie mense in die eerste plek nie om taalkundige oorwegings nie. Dit gaan om etnisiteit en politiek. Kwantiteit, nie kwaliteit nie, gaan glo die toekoms van Afrikaans bepaal. Daarom is ‘n paradigmaskuif van wit na bruin aan die orde van die dag.
Ek skryf na aanleiding van wat onlangs gepubliseer is. Die eerste is ‘n brief deur die bogenoemde Danie van Wyk in Die Burger (2 deser, p 10). “Almal het onder die juk van apartheid gely.” Sê wie? Van Wyk loof die Kaaplandse Professionele Onderwysunie (KPO) vir sy rol in die afskaffing van apartheid. Die ironie is dat daardie onderwysersvereniging juis hoogs onprofessioneel was. Daar is voorkeur aan politiek bo onderwys gegee. Daardie onderwysers is deur die “apartheidsregime” betaal om onderrig aan kinders te verskaf. Onder die UDF/ANC-vaandel van “liberation before education” het hulle skole ontwrig, gevandaliseer en selfs afgebrand. Hierdie mense, wat veronderstel is om opvoeders te wees, het ‘n bedenklike voorbeeld aan die leerlinge gestel en skoolkinders selfs tot misdade aangehits.
Van Wyk bestempel mense soos Franklin Sonn en Randall van den Heever, wat albei later deur die ANC met poste beloon is, as “gerespekteerde leiers.” Hy noem die name van Cheryl Carolus, Trevor Manuel, Jakes Gerwel, Dullah Omar en Allan Boesak as voorbeelde van bruin ANC-aktiviste wat as genooide sprekers by KPO-byeenkomste opgetree het. Van Wyk gee ‘n blik in die verderflike kern van die KPO: “Die KPO was ook die eerste onderwysorganisasie wat (in 1988) die Vryheidsmanifes aanvaar het as ‘n dokument en bron wat die beleid van die organisasie polities vorentoe sou neem en rig.” In hoeverre die gevolge respekteerbaar is, blyk bv uit die feit dat die genoemde Sonn suksesvol was met sy vertoë aan ‘n ANC-president om die genoemde Boesak se kriminele rekord te skrap.
[Ek dink dikwels daaraan hoe ons as kinders in die kerk en op skool “sente vir die sending” geskenk het, in die waan dat die geld mense sou oplewer wat Suid-Afrika ‘n beter plek sou maak; mense wat sou opbou en nie afbreek nie, wat beskawing sou bevorder en nie misdaad nie; bowenal mense wat nie snood ondankbaar sou wees nie. Die bedoeling van die NG Kerk se sendingaksie was nie om bevrydingsteoloë op te lewer nie. Ek kan my kwalik ‘n groter en onbetaamliker misoes voorstel as Sendingkerk-produkte soos Allan Boesak, Russel Botman en Nico Koopman. In al drie hierdie gevalle kan hulle ideologiese ontaarding en ontsporing teruggevoer word na veral ‘n enkele dosent in die fakulteit teologie van die Universiteit van Wes-Kaapland. Ek verwys na Jaap Durand, ‘n misleide, blanke Afrikaanssprekende. Daar is destyds tereg verwag dat sendingaksie beskawing sou bevorder. “Beskawing” is ‘n woord wat in die nuwe Suid-Afrika in onbruik verval het omdat ons daagliks deur onbeskaafdheid oorweldig word. Braam Hanekom, die NG-moderator van Wes- en Suid-Kaapland, wat graag verligte geluide maak, het pas verras deur op te merk dat die land ‘n verlies aan beskaafdheid ervaar (Die Burger, 4 deser, p 11).]
Mense wat die UDF/ANC-misdade en -geweld goedpraat, soos Van Wyk en Le Cordeur, is deesdae deel van “die Wie-is-Wie van Afrikaans.” Maar soos ek en andere al so dikwels aangetoon het, sou hulle nie daardie posisies beklee het en Afrikaans-skadelike invloed kon uitoefen as dit nie was vir die hartlike samewerking van misleide Afrikaanssprekende blankes nie. Deesdae is een van die hoofondermyners Wannie Carstens, wat leidende posisies in die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, die ATR en ATM beklee en ook ‘n raadslid van die Universiteit Stellenbosch is.
Volgens eie erkenning is Carstens se Damaskus-ervaring te wyte aan ‘n gesprek wat hy in 2004 met Christa van Louw gehad het (LitNet Akademies 15.03.2013). Oor hierdie onderwerp sou ek nie Van Louw se dramatiserings sonder meer as geloofwaardig aanvaar nie. Ons lewe in ‘n tyd en in ‘n land waarin daar ideologies hewig oorlog gevoer word. Ten einde sinvol te dink en jou geestelike ewewig te behou, is dit nodig dat ‘n mens jou teen naïewe reaksie moet staal. Hierdie onderonsie het nie lig aan Carstens op die pad vorentoe verskaf nie, maar hom veel eerder ten minste kol-kol blind gelaat.
Dit bring my by nog ‘n onlangse publikasie waarop ek die aandag wil vestig, naamlik Carstens se skrywe, “Hoekom Afrikaans?” (ATR-webwerf, 31 Mei). Hy wil “die spoke van die verlede … besweer.” Dit ly min twyfel dat daardie spoke almal wit is. Ek bly wonder hoe Carstens kan dink dat in sy teks iets staan wat oorspronklik genoeg is om publikasie te regverdig. Sy motivering was heel moontlik goebbelisties: hoe meer ‘n leuen herhaal word, des te meer/makliker word dit geglo. Carstens wil “‘n belangrike saak oor Afrikaans regstel: Afrikaans is nie die taal van net wit mense nie … Afrikaans is veel meer as die taal van wit mense, dit is veel eerder die taal van die bruin mense (soos die slawe uit die Ooste wat hulself met Hollands moes uitdruk en in hierdie proses gehelp het om die taal te laat ‘anders’ raak as die Hollands van die tyd).”
Carstens verwys nie net na die armsalige slawe nie. Hy haal ook Barack Obama se “Ja, ons kan!” aan. Voorheen het hy Martin Luther King jr goedkeurend aangehaal. Carstens se verwysingsveld bevestig sy verlooptheid. Sulke verwysings en aanhalings word tot vervelens toe by anti-blanke elemente aangetref. Die eintlike woorde van Carstens wat ek verpes, is: “Afrikaans … is veel eerder die taal van die bruin mense.” Dit kan waar wees as (soos hierbo aangedui) Afrikaans nie streng afgebaken word nie (bv as die mengeltaal Kaaps as Afrikaans geklassifiseer word) en die getal huidige sprekers dan suiwer kwantitatief beoordeel word. Sodra kwalitatiewe oorwegings toegelaat word, sink Carstens se stelling.
Histories blyk sy stelling ‘n onverdunde leuen te wees. As taalkundige behoort Carstens te weet dat onderskei moet word tussen, eerstens, die ontstaan van ‘n taal en, tweedens, die vestiging en uitbouing van daardie taal. Dit is moontlik dat die skewe gepraat van Hollands deur bv die slawe een van die faktore is wat aanleiding tot die ontstaan van Afrikaans gegee het. Deur hierdie enkele moontlikheid te verhef tot eienaarskap van die taal by verre nasate is om buitensporig polities korrek en bedenklik oorverlig en opportunisties te wees. By die ontstaan van Afrikaans kon nie-wittes ‘n (beperkte) rol gespeel het. Die vestiging, uitbouing en ook behoud van Afrikaans was en is grootliks aan blankes te danke. Wat verhoed Carstens en sy meelopers om hierdie feite openlik te erken? Politiek en nogmaals politiek, spesifiek ANC-gedienstigheid.
Uit hoofde van die poste wat hy beklee, kan Carstens ‘n daadwerklike bydrae tot die heil van Afrikaans lewer, mits sy oriëntasie sinvol is. Taalkundige oorwegings behoort voorrang bo ANC-gedienstigheid te geniet. As hoogleraar in Afrikaanse taalkunde behoort die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-universiteit (NWU) by uitstek sy sendingveld te wees; veral nou in die tyd van nood. Carstens en Le Cordeur is veronderstel om die voorste wagters op die Sionsmure vir Afrikaans te wees. Oor die maandelange anti-Afrikaans-veldtog teen die Potchefstroom-kampus het hulle, sover ek weet, nog geen openbare verklaring uitgereik nie. Hierdie wagters slaap, behalwe dat Carstens dit wenslik ag om te beweer dat Afrikaans “veel eerder die taal van die bruin mense is.” Iets radikaals is by hierdie wagters verkeerd. Dit verg radikale regstelling.
Veral Hannelie Booyens en Adriaan Basson het met hulle moedswillige mite van ‘n Nazi-saluut daarin geslaag om Potchefstroom as die laaste oorwegend Afrikaanse en blanke universiteitskampus op die vernietigingspad te plaas. Wat hulle verder bereik het, is dat daardie kampus nou geëtiketteer word as ‘n “onderdrukkende magstruktuur” wat uitgewis moet word (NWU-webwerf). Omdat Potchefstroom die afgelope jare heelwat kulturele vlugtelinge uit ander streke getrek het, is dit moontlik dat die beste (en meeste?) nie-verloopte Afrikanerstudente tans daar aangetref word. Hulle pleeg nie moord en doodslag nie en maak hulle nie skuldig aan misdaad nie. Daardie studente is moontlik voorbeeldiger as dié op ander kampusse. Desnieteenstaande word hulle vir kritiek uitgesonder. Die nuwe rektor, Dan Kgwadi, noem ontgroening “barbaars” en “gemors” (Beeld 5 deser). Kan dit naasteby geregverdig word? Is dit geregtigheid? Is besnydenis nie in groter mate barbaars nie?
Die Universiteit Stellenbosch het dit in 2003 wenslik geag om die Afrikaanssprekende nie-Afrikaner Frederik van Zyl Slabbert aan te stel om die kampuskultuur aldaar te ondersoek sodat dit in ooreenstemming met die wense van die ANC getransformeer kon word. Die NWU het ‘n soortgelyke gesindheid geopenbaar deur die Afrikaanssprekende nie-Afrikaner Leon Wessels aan te stel om die Potchefstroomse kampus te transformeer. Voorspelbaar het die myns insiens minder talentvolle Wessels en sy taakspan dit wenslik geag om hulle deur die Slabbert-aanbevelings te laat lei. Wessels is die enigste blanke lid in die taakspan, maar sy etnisiteit is geen faktor nie omdat dit deur oorverligtheid uitgewis is; ten minste wanneer hy in die openbaar optree. Die drie ander lede van die taakspan is nie-wittes.
Wat Wessels en kie aanbeveel en waarmee hulle die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, tevrede wil stel, is dat die drie kampusse van Noordwes-universiteit (Potchefstroom, Mafikeng en Vaaldriehoek) ‘n “enkele institusionele kultuur” moet hê. Dat hierdie drie fundamenteel verskillende kampusse weens die arbitrêre dwaasheid van Kader Asmal ‘n skrale tien jaar gelede in ‘n enkele universiteit saamgevoeg is, word glad nie in ag geneem nie. Die Wessels-bevinding is dat die oorwegend blanke, Afrikaanse kampus op Potchefstroom ongewens is; dat dit, soos die ander twee kampusse, oorwegend swart en Engels moet word. Dit is die soort ding wat ‘n mens van Wessels kan verwag in die lig (eintlik duisternis) van bv sy oorbereidwilligheid tot toegewings tydens die grondwetlike onderhandelings met die ANC.
Wessels is veral buitengewoon entoesiasties oor die elf amptelike tale waarmee ons sit. Om Cyril Ramaphosa ter wille te wees, het Wessels die splinter raakgesien deur die amptelike erkenning van die Venda-taal wonderlik te vind Die balk in die nuwe taalbedeling, dat Afrikaans die enigste amptelike taal is wat oneindige skade lei, het Wessels (doelbewus) nie raakgesien nie. Pleks daarvan was die aanvaarding van die nuwe taalbedeling vir hom ‘n “lekkerkry-oomblik” (Vereeniging, 2010, p 329; Praag 20.10.2013). Wessels sal hom na verwagting weer blind hou vir die skade wat blankes en Afrikaans vorentoe op Potchefstroom gaan ly. Die Dopperhemel van weleer sal nie voortgaan om ‘n toevlugsoord vir blanke kulturele vlugtelinge te wees nie. Swart mag gaan ook daar grootliks onverdiend seëvier.
Theuns Eloff het destyds as oorverligte predikant bekendheid verwerf. Sy openbare beeld het heel moontlik ‘n (deurslaggewende) rol by sy aanstelling as rektor gespeel. Nou lyk dit asof hy beter as enigiemand insien dat die NWU en spesifiek die Potchefstroom-kampus met bose magte te kampe het, met egte kommunisme (die miskende rooi gevaar) as die seëvierende demon. Klaarblyklik besef Eloff dat oordrewe verlooptheid Wessels se spesialiteit is; dat Wessels nie in staat is om objektiewe, akademies-sinvolle leiding aan so ‘n taakspan te gee nie.
Die aanduidings is dat die oud-polisieman Wessels die verkeerde spoor gevat en weer ten koste van Afrikaners en Afrikaans op groot skaal drooggemaak het. Vandaar die waarneming dat sy jongste manewales op ‘n skuldige gewete dui. Wessels het pas vorendag gekom met: “Afrikaans is nie ‘n prioriteit – ‘n soort godsdiens – vir almal nie” (Beeld 4 deser). Gehalte-onderwys is vir hom belangriker as die onderrigmedium. Maar om werklik by (puik) lesings te baat, moet die onderrigtaal tog sekerlik vir die student (optimaal) verstaanbaar wees.
Potchefstroom was skynbaar die kampus wat akademies die minste deur transformasie benadeel is, danksy ‘n blanke rektor. Sedert die toelatingsvereistes vir nie-wit studente verlaag is en dosente by voorkeur op grond van ras en geslag aangestel en bevorder word, het die akademiese gehalte aan die ander vier eens Afrikaanse universiteite (Johannesburg, Pretoria, Stellenbosch, Vrystaat – elkeen met ‘n nie-wit rektor) kommerwekkend gedaal. Wessels se verwysing na gehalte-onderwys maak dus geen sin nie, want die praktyk getuig van die teenoorgestelde.
Soos wat in talle ander gevalle gebeur het, bv by die aanwysing van Kgwadi as rektor, sou die transformasie van die Potchefstroom-kampus nie sonder die samewerking van verloopte Afrikaners plaasgevind het nie. Verloopte Afrikaners bly die kernprobleem van Afrikaners en Afrikaans.
Ten slotte iets anders oor Afrikaans. Johan van Zyl van Koringberg skryf soms die rubriek Van Alle Kante in Die Burger. Ek onthou dat hy hom by geleentheid in so ‘n mate aan mengeltaal skuldig gemaak het dat ek die redakteur gevra het om Van Zyl te verplig om sy rubrieke in Afrikaans te skryf. In sy jongste skrywe (28 Mei, p 10) erken Van Zyl dat hy tot taalonsuiwerheid geneig is. Maar selfs hy het nou geduld met geradbraakte Afrikaans verloor.
Hy haal ‘n radio-aanbieder aan: “Ons het vanaand baie lekker musiek in stoor.” Hoewel in twee tale uitgesaai word, het die stasie ‘n Engelse naam, Smile 90.4FM. Van Zyl noem ook die volgende voorbeelde van taalgebruik deur radio-aanbieders en nuuslesers: die “strydige” bendes op die Kaapse Vlakte, die beskuldigde wat “na verwagting” Saterdag sy broer doodgesteek het en die stommiteit “vandag merk die begin van Ramadaan.” Ek verpes dit veral as polisie- en verkeerswoorvoerders “was” pleks van “is” gebruik: “In die ongeluk was drie mense dood.”
Op 3 deser (p 10) het Lizma van Zyl, die genoemde radiostasie se hoof van nuus en aktualiteit (‘n gewigtige betiteling) met ‘n brief op Johan van Zyl se opmerkings gereageer. Dit lyk asof die anonieme omroeper deesdae met vrug op slawe- of Khoi-oorsprong aanspraak kan maak. Daar word verwys na sy “warmte en ‘n eg Kaapse stem,” wat die taalfoute “troef”. Die betrokke omroeper “is ‘n gesinsman met ‘n passie vir Afrikaans en dié provinsie. Hy is vol empatie vir hierdie streek se mense … hy het … ook ‘n graad van Stellenbosch.” Só word daar om die bos geskryf, pleks van te noem dat die omroeper bruin en Kaaps is en daarom op spesiale behandeling, of ten minste buitengewoon omsigtige kommentaar, geregtig is.
‘n Gevoelige senuwee is dus deur Johan van Zyl raakgeboor. Dit verduidelik die goor reaksie wat hy ontlok het. Daar word verwys na Johan se “snedige opmerkings” en Lizma bevraagteken “of die puristiese aanslag regtig soveel waarde en steeds van toepassing is.” Ons is mos nou in die bevrydings- en loslit-era. By Smile 90.4FM word deurmekaar geboer: “Ons verteenwoordig die heerlike mengelmoes wat ons mooiste Kaap so uniek maak. Ons is ook trots om die aanbieder op wie jy so ‘n venynige aanval geloods het in ons span te hê.”
Die vraag wat ek in die midde wil lê, is wanneer begin Carstens, Le Courdeur en hulle meelopers om iets te doen om die voortbestaan van agbare Afrikaans te verseker? Daar moet nie geredeneer word dat sommige Afrikaanssprekers voorheen benadeel is (vanselfsprekend deur slegte wittes) en daarom nie aanstoot gegee mag word nie. Ek en baie van my mede-Afrikaners word tans benadeel en vind geradbraakte Afrikaans hoogs aanstootlik. Ons deurleefde gevoelens word gekrenk. Is ons belange nie ook agtingswaardig nie?
Leon Wessels se ongevraagde aanval op Afrikaans in Beeld waarin hy diegene wat op ons grondwetlike en internasionale taalregte aandring van “‘n buffelagtige gestamp en stoot” beskuldig, moet beantwoord word.
In die eerste plaas behoort Wessels te let op die anglisismes wat hy so lustig rondstrooi; dit skep die indruk dat hy reeds in Engels dink en Afrikaans vir hom bloot ‘n tweedehandse medium verteenwoordig.
Afrikaans het sedert 1910 (toe nog as “Nederlands”) gelyke status met Engels geniet. Wessels en sy mede-onderhandelaars van die Nasionale Party is daarvoor verantwoordelik dat Afrikaans tans in ‘n volslae ondergeskikte posisie teenoor Engels verkeer. Dit druis teen die internasionale reg, asook ons gevestigde regte in.
Nie net word ons gedwing om verengelsing op alle gebiede te aanvaar nie, maar ons skole en universiteite word deur kwaadwillige propaganda afgetakel sodat die laaste oorblywende Afrikaanse instellings insgelyks verengels mag word. Sodoende word ons voortreflike Afrikaanse onderwysers en dosente ingespan om die vuilwerk van die Britse Ryk te verrig. Hulle moet ander taalgroepe in die land op Engels onderrig en met polities korrekte Anglo-Amerikaanse idees indoktrineer.
Pleks dat ons belastings gebruik word om Afrikaans te bevorder, word sodanige fondse aangewend om Engels – ‘n taal wat buite Kwazulu-Natal oor weinig moedertaalsprekers in ons land beskik – te subsidieer!
Waarom stuur Brittanje nie liewer self onderwysers en dosente na Suid-Afrika om haar kultuur hier op eie koste te kom bevorder nie? Of is sy te besig om saam met die VSA koloniale oorloë in die Midde-Ooste en elders te voer?
Wessels is korrek as hy sê dat ons geskiedenis wemel van Afrikaners wat bereid was om hul rug op hul eie mense te keer en die Britse saak in ons land te dien. Dis egter geen simptoom van ons verdeeldheid nie, maar van ons oorheersing deur Europese koloniale moondhede soos die Verenigde Koninkryk of Swede wat strydig met internasionale konvensies terreur in ons land bevorder en befonds het.
Alan Paton se verhaaltjie oor hoe hy kastig 1938 by die hoeksteenlegging van die Voortrekkermonument opgedaag het, is nie baie geloofwaardig nie, want hy het sy lewe daaraan gewy om karikature van Afrikaners die wêreld in te stuur.
In 1877 het almal die Britse anneksasie van die Transvaal deur Shepstone aanvaar. Net een man het hom daarteen verset: Paul Kruger.
Tans is ons nogmaals kultureel en andersins “geannekseer”. Maar solank as wat daar ware Afrikaners met Afrikaanse harte is, sal ons dit à la Kruger nooit aanvaar nie.
Hierdie rubriek is ook as brief aan Beeld gerig, maar nie geplaas nie. Sonder praag sal daar geen meningsdiversiteit in Afrikaans wees nie! Ondersteun ons deur aan te sluit.
Tot dusver is ras as ‘n besprekingsonderwerp beperk tot genetici, onverskrokke intellektuele dissidente, asook polities korrekte skrywers wat herhaaldelik beweer het dat ras ‘n “blote sosiale konstruk” is. Onder die minder intelligente deelnemers word beskuldigings van “rassisme” gewoonlik lustig rondgeslinger.
‘n Nuwe boek wat so pas deur Penguin in die VSA uitgegee is, A Troublesome Inheritance: Genes, Race and Human History (Prys: $27,95), dreig om dit alles te verander en die gewraakte rassedebat na die hoofstroom te laat deurbreek. Die skrywer, Nicholas Wade is die wetenskapsverslaggewer van Amerika se mees invloedryke koerant, die New York Times.
Wade verwys na die jongste genetiese navorsing wat onomwonde aantoon dat ras ‘n werklikheid is. Dis algemeen bekend dat die mens en die vrugtevlieg ongeveer 95% van hul gene in gemeen het, maar gene opsigself bepaal nie die samestelling van die organisme nie, wel die frekwensie van gene of allele. Daardie voorkoms van allele is ook verantwoordelik vir rasseverskille. Soos Wade dit stel:
“The genetic differences between human races turn out to be based largely on allele frequencies, meaning the percentages of each allele that occur in a given race.”
‘n Ras is daarom niks anders as ‘n kompleks van genetiese variasie of verskille tussen mense nie. Daar bestaan vyf groot menslike rasse wat ooreenstem met die meerderheidsbevolkings in Afrika, Europa, Oos-Asië, die Amerikas en Australasië.
Hedendaagse genetici kan ook baie akkuraat mense van gemengde ras se afkoms ontleed, want ‘n mens dra jou hele voorgeskiedenis van duisende jare in jou gene saam. Hoewel dit nie in die boek voorkom nie, gebruik Israel byvoorbeeld deesdae genetiese toetse om te bepaal of voornemende immigrante van Joodse afkoms is, aldan nie.
Die algemene opvatting dat “almal deesdae maar min of meer gemeng is”, word nie deur genetici gestaaf nie. Wade noem byvoorbeeld oor een uitgebreide studie wat onderneem is:
“Many populations are not highly mixed, and the Rosenberg-Feldman survey confirmed the remarkable extent to which people throughout history have lived and died in the place where they were born.”
Interessant egter is dat die bevolking in Afrika, anders as elders ter wêreld, juis ‘n taamlik gemengde afkoms vertoon. Genetici soos Tishkoff skryf dit toe aan die grootskaalse migrasies wat daar in Afrika plaasgevind het, soos byvoorbeeld die Bantoe-migrasie wat vanaf Nigerië en Kameroen na Oos- en Suider-Afrika geskied het.
Dikwels korreleer taal en genetiese afkoms ook sterk, behalwe waar groepe hul oorspronklike tale verloor.
Rasse, soos spesies self, het weens evolusie en seleksie oor duisende jare ontstaan. ‘n Idee wat sterk in die boek geargumenteer word en insgelyks op die mees onlangse genoom-navorsing berus, is dat evolusie eintlik baie vinniger plaasgevind het as wat ‘n mens dink. Ook is ons steeds besig om by ons omgewing aan te pas en vind evolusie dus steeds en moontlik selfs teen ‘n versnelde pas, plaas!
Een fassinerende studie wat in Kanada gedoen is, het bevind dat vroue op ‘n eiland in die St. Lawrence-rivier binne ‘n betreklike kort tyd geneties verander het om op ‘n vroeër ouderdom kinders te baar. Die gemiddelde ouderdom waarop hul eerste kinders gebore is, het binne slegs enkele geslagte van 26 tot 22 jaar gedaal, wat navorsers slegs aan genetiese faktore en aanpassing kon toeskryf.
Daar bestaan ook getuienis dat Afro-Amerikaners besig is om by hul lewenswyse buite Afrika aan te pas en van hul genetiese aanpassing wat uit Afrika afkomstig is, te verloor.
Teenoor mense wat beweer dat ras nie bestaan nie, meen Wade:
“Even when it is not immediately obvious what race a person belongs to from bodily appearance, as may often be the case with people of mixed-race ancestry, race can nonetheless be distinguished at the genomic level. With the help of ancestry informative markers… an individual can be assigned to the appropriate continent of origin… At least at the level of continental populations, races can be distinguished genetically, and this is sufficient to establish that they exist.”
Nicholas Wade toon ook aan hoe sommige van die Amerikaanse akademici wat ras ontken, soos Stephen Jay Gould, hul data vervals het om by hul sienings in te pas. Nieteenstaande die vooruitgang wat die genoomprojek gebring het in die mens se begrip van sy afkoms en die objektiewe werklikheid van ras, heers daar steeds die dogma in die geesteswetenskappe dat ras bloot ‘n subjektiewe projeksie is en dat ons dit nie “behoort raak te sien nie”.
Die meer omstrede deel van Nicholas Wade se boek, is waar hy argumenteer dat ras aan maatskaplike of ekonomiese prestasie verwant is. Omdat rasse oor duisende jare geselekteer word binne ‘n bepaalde omgewing en daar ook op die vlak van die groep aanpassing plaasvind, is sommige rasse en kulture meer suksesvol as ander. In Hoofstuk 9 van die boek bespreek Wade die ongekende opbloei van die Westerse beskawing oor die afgelope 500 jaar en bevind dat dit ook ten dele aan genetiese faktore toegeskryf kan word. Soos die skrywer dit stel:
“The rise of the West was not some cultural accident. It was the direct result of the evolution of European populations as they adapted to the geographic and military conditions of their particular ecological habitat… The rise of the West is an event not just in history but also in human evolution.”
Tien jaar gelede nog was daar so ‘n taboe oor ras en evolusie dat ‘n mens skaars daaroor kon praat. Die vroeë werk van skrywers soos J Philippe Rushton en Michael Levin oor rasverskille, wat min of meer dieselfde argument as Nicholas Wade aanbied, is oor die algemeen met vyandigheid begroet. Rushton, wat nou oorlede is, se klasse aan die Universiteit van Wes-Ontario in Kanada is ontwrig, hy is met geweld gedreig en daar is selfs gepoog om hom afgedank te kry.
Die menslike genoomprojek het egter tot ‘n groter beskikbaarheid van genetiese data en ‘n groter openheid om ras te bespreek, gelei. Daarom het die drie invloedrykste koerante in die VSA, die New York Times, die Washington Post en die Wall Street Journal, al drie oor die afgelope maand resensies oor A troublesome inheritance geplaas. Terwyl die resensies van die Times en die Post voorspelbare kritiek vanuit ‘n geestewetenskaplike hoek op Wade lewer, is Charles Murray in die Wall Street Journal baie lowend oor die boek en noem dit ‘n “historiese” werk.
Murray is natuurlik medeskrywer van die The Bell Curve wat in 1994 soveel omstredenheid rondom die IK-kwessie, waaronder verskille in die gemiddelde intelligensievlakke van rasse, veroorsaak het. In sy resensie oor A troublesome inheritance praat hy van die “ortodoksie” aan Amerikaanse universiteite wat steeds die bewese werklikheid van ras en rasseverskille ontken:
And yet, as of 2014, true believers in the orthodoxy still dominate the social science departments of the nation’s universities. I expect that their resistance to “A Troublesome Inheritance” will be fanatical, because accepting its account will be seen, correctly, as a cataclysmic surrender on some core premises of political correctness. There is no scientific reason for the orthodoxy to win. But it might nonetheless.
Die feit dat Nicholas Wade se boek egter deur ‘n hoofstroomuitgewer gepubliseer is en in hoofstroomkoerante en -media bespreek word, verteenwoordig ‘n aanduiding dat die mure van politieke korrektheid besig is om te kraak, indien hulle nog nie heeltemal geval het nie.
Betalende lede van Praag wat belangstel A troublesome inheritance in elektroniese formaat te leen, kan ‘n e-pos aan inlig[by]praag.org stuur.
Frankryk se beleërde Sosialistiese regering veg tevergeefs teen die Verenigde State se voorneme om die grootste Franse bank, BNP Paribas, met $10 miljard (meer as R100 miljard) te beboet omdat die bank Amerikaanse sanksiewetgewing teen Iran sou oortree het.
Daar is ook sprake daarvan dat BNP verbied gaan word om Amerikaanse dollars via die Federale Reserwestelsel aan sy kliënte te lewer, iets wat vir die bank ‘n verdere terugslag sou beteken. Indien die boete sou voortgaan, sou dit feitlik BNP se jaarlikse wins van €8,2 miljard ($11 miljard) uitwis. Die Franse regering vrees ook dat sy belastinginkomste, asook die spaargeld van BNP se deposante, deur die Amerikaanse boete geraak kan word.
Die regse opposisieparty in Frankryk, die Front National, het die boete as “Amerikaanse struikrowery” beskryf en in ‘n verklaring gesê:
“Gegewe die grootte van die betrokke bedrae ($10 miljard), betrek die geskil tussen die Amerikaanse regering en BNP Paribas die Franse staat regstreeks.
“Trouens, die regering is verplig en daarvoor verantwoordelik dat die belange van miljoene Franse deposante beskerm word.
“Hy moet ook toesien dat Franse belange nie opsy geskuif word onder valse voorwendsels met as enigste doel om die Amerikaanse belang te laat seëvier nie, soos ons reeds in Iran gesien het toe PSA (Peugeot-Citroën) gedwing is om die land te verlaat, net om enkele maande later deur Amerikaanse mededingers vervang te word nie…
“Indien die Franse staat so diskreet oor dié saak optree, is dit omdat hy nie meer oor die nodige invloed beskik om met Washington te kan onderhandel nie, weens sy stelselmatige onderwerping, onder presidente Sarkozy en Hollande, aan Amerikaanse wense en die buitelandse beleid van daardie land.
“In die BNP Paribas-aangeleentheid loop ons gevaar om baie duur te betaal vir ons leiers se aflegging van ‘n onafhanklike buitelandse beleid ten gunste van die mees kranksinnige Atlantisme.”
Intussen het die Frankryk se Sosialistiese minister van buitelandse sake, Laurent Fabius, gewaarsku dat die geskil dalk die huidige onderhandelings oor ‘n Transatlantiese handelsooreenkoms kan laat skipbreuk ly. Sy waarskuwing geskied twee dae voor president Francois Holland vir Barack Obama gaan ontvang vir samesprekings oor ander sake wat spanning tussen die twee lande veroorsaak, soos General Electric se gepoogde oorname van die Franse ingenieursgroep Alstom, asook verskille oor Sirië en sanksies teen Rusland.
Tot dusver het Hollande se senior ministers dit vermy om oor BNP se onderhandelings met die Amerikaanse owerheid te praat. Die VSA is besig met ‘n ondersoek na die bank se beweerde verbreking van Amerikaanse sanksies teen die Soedan, Iran en Sirië tussen 2002 en 2009.
Volgens Fabius sal dit die verkeerde boodskap uitstuur indien BNP se sakebedrywigheid beskadig word. “As daar ‘n fout of oortreding was, is dit aanvaarbaar dat daar ‘n boete sal wees, maar die boete moet proporsioneel en redelik wees,” het hy aan France 2 TV gesê.
“Hier sou ons ‘n voorbeeld hê van ‘n onregverdige en unilaterale besluit. Dit sou ‘n baie ernstige probleem veroorsaak. Jy kan nie wederkerigheid as die reël beskou, as jy terselfdertyd ‘n besluit soos dié het nie,” het Fabius gesê. “Dis ‘n buitengewoon ernstige kwessie wat die Amerikaners in ‘n gees van vennootskap moet hanteer en nie unilateraal nie.”
Blykbaar het Hollande self sy kommer oor die BNP-saak tydens ‘n telefoonoproep na die Withuis meer as twee weke gelede uitgespreek, volgens ‘n ingeligte bron.
Verlede week het die Franse bankreguleerder, Edouard Fernandez-Bollo, asook Christian Noyer, die goewerneur van die Bank van Frankryk, met aanklaers en reguleerders in New York ontmoet.
Die Amerikaanse owerheid, waaronder die hoofbankreguleerder van New York-staat, die departement van justisie en die distriksprokureur van Manhattan, beweer dat BNP inligting uit bankoordragte verwyder het sodat sodanige oordragte deur die Amerikaanse finansiële stelsel kon gaan sonder om slapende honde wakker te maak.
Volgens ingeligte bronne mag die boete gepaardgaan met potensieel erger strawwe, soos ‘n moontlike tydelike opskorting van die bank se magtiging om VS-dollar-transaksies te lewer. Feitlik al die groot Europese banke beskik oor takke in New York wat hulle toegang tot die dollar-stelsel gee.
Ontleders meen egter dat Hollande se ontmoeting met Obama vanuit ‘n posisie van swakheid sal geskied, gegewe die Sosialis se ongewildheid tuis. In die onlangse Europese verkiesings in Frankryk het die Sosialistiese Party minder as 14 persent stemme ontvang, teenoor die Front National se 25 persent en die liberale UMP se 20 persent.
BNP Paribas het ontstaan uit die samesmelting van die handelsbank Banque Nationale de Paris (BNP) en die aksepbank, Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas). Laasgenoemde naam beteken letterlik “Bank van Parys en Nederland”.
Blade Nzimande, minister van hoër onderwys en opleiding
Die Johannesburgse dagblad Beeld wat aan die begin van die jaar ‘n veldtog teen die Potchefstroomse kampus van die Noord-Wes-universiteit ontketen het met sy interpretasie van ‘n draai-armgebaar as “Nazi-saluut”, skaar hom in sy beriggewing openlik by die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, wat ‘n verslag oor die universiteit aangevra het.
Daar word vandag om 10:00 in Sandton ‘n vergadering gehou om te besluit wat in die verslag sal staan wat aan Nzimande voorgelê sal word. Beeld beskryf dit as ‘n “waarheidsmoment vir die instelling”, wat suggereer dat die koerant sou wou sien dat die PUK finaal van sy Afrikaanse taal en kultuur beroof word en verengels en verafrikaniseer word. Volgens die koerant is daar “verdelingslyne… tussen interne en eksterne raadslede… oor kultuurkwessies”.
Die taakspan wat oor die universiteit verslag moet doen, staan onder voorsitterskap van dr. Leon Wessels, een van die vorige NP-politici wat ANC-gevoelens ontwikkel het en ook as kommissaris van die Menseregtekommissie gedien het.
Aspekte van die verslag wat vooraf aan die media gelek is, sluit in dat:
‘n eenvormige institusionele kultuur op al drie die NWU-kampusse gevestig moet word;
“korrektiewe stappe” op die Potchefstroom-kampus gedoen sal word;
“fascisme” op die kampus beëindig sal word en ‘n meer marxistiese benadering op die kampus, veral in die geesteswetenskappe, sal geld.
Benewens die redakteur van Beeld, Adriaan Basson, vir wie die Afrikaanstalige PUK ‘n steen des aanstoots is, het prof. Pierre de Vos van die Universiteit van Kaapstad insgelyks in Februarie die PUK in ‘n rubriek as ‘n “middelmatige universiteit” beskryf. Volgens De Vos is dit die geval omdat studente aldaar nie kan leer van studente wat “anders as hulle is (wat ras, hul seksuele oriëntasie, of taal betref) nie”.
Op 31 Mei 1961 het Suid-Afrika ‘n republiek geword. Daarmee het hy sy algehele onafhanklikheid van die Britse Ryk verklaar, en hom losgemaak van die langarm-regering deur Londen wat selfs ná Uniewording in 1910 steeds gegeld het.
Suid-Afrika se lidmaatskap van die Britse Statebond is gevolglik opgeskort en hy moes opnuut daarom aansoek doen. Toe dit blyk dat die toegewings waarop lidlande aandring alvorens hy weer tot die liggaam toegelaat word, naamlik een man een stem – wat sou lei tot ‘n swart meerderheidsregering, te veel gevra was, het Suid-Afrika, onder aanvoering van dr. Verwoerd, sy aansoek teruggetrek en so sy selfrespek behou.
En in teenstelling met wat die teenstanders daarvan voorspel het, het die land van toe af ‘n ongekende maatskaplike opbloei vir al sy inwoners ervaar – wat as voorbeeld vir die res van die wêreld kon dien.
Voordat dr. Hendrik Frensch Verwoerd (1901-1966) op 2 September 1958 tot hoofleier van die Nasionale Party verkies is, en daarmee die sesde eerste minister van die Unie van Suid-Afrika geword het, was die land ‘n gestremde aanhangsel van die Britse Ryk.
Dr. Verwoerd, briljante akademies-opgeleide sosioloog en sielkundige, het die visie gehad dat ‘n onafhanklike Republiek Suid-Afrika die enigste oplossing op die land se probleme bied. Solank as wat daar volgens voorskrifte vanuit die buiteland, vernaamlik Brittanje, regeer word, sal die land en sy mense nie tot hul reg kom nie. “Ons moet ons hand self aan die ploeg slaan, in plaas van om bakhand te staan,” was Verwoerd se leuse. En hy het die daad by die woord gevoeg.
Die egpaar Verwoerd op Stellenbosch by hul eerste motor
Soos verwag kon word, is sy aankondiging op 20 Januarie 1960 in die Volksraad dat ‘n referendum gehou sou word om vas te stel of die kiesers ‘n republiek wou hê of nie – ‘n meerderheid van een enkele stem sou die deurslag gee – met ‘n sterk negatiewe reaksie vanuit Brittanje en die ander Statebondslande begroet. Die Britse establishment het die Afrikaners en hul voorouers deur die hele geskiedenis heen as rebelle gebrandmerk, en nou was hierdie rebelle van plan om ‘n eertydse Britse kolonie uit hul magsgreep te ruk en in ‘n rebelse, onbeheerbare land te verander.
Niemand minder nie as die indertydse Britse premier, Harold Macmillan, is dadelik afgevaardig om ‘n stokkie voor republiekwording te probeer steek voordat die referendum kon plaasvind. Pas ‘n week ná dr. Verwoerd se aankondiging daag hy dan ook in Suid-Afrika op met die versoek om die parlement toe te spreek. Hy word toegelaat om die parlementslede toe te spreek, maar nie in die raadsaal van die parlement nie. Die eetkamer word vir die geleentheid ingeruim.
Sonder die hoflikheid om Verwoerd vooraf oor die inhoud van sy voorgenome toespraak in te lig, het Macmillan ‘n verbale bom laat ontplof: Brittanje was besig om al sy Afrika-kolonies onafhanklik te maak en terselfdertyd finansieel en andersins by te staan om hul voete te vind. “The wind of change is blowing through this continent,” het hy gesê. Die opkoms van die swart nasionale bewussyn moet aanvaar word, en ‘n vergelyk moet dienooreenkomstig getref word. Suid-Afrika se apartheidsbeleid is nie die antwoord nie. Daarmee het hy te kenne gegee dat die wit inwoners van Suid-Afrika, wat Brittanje aangaan, afskryfbaar was, en dat Brittanje se oplossing ‘n swart meerderheidsregering, verkry deur een man een stem, was. Word daar nie toegegee nie, kan die wêreldvrede weens die spanning tussen die Ooste en die Weste versteur word, het hy gewaarsku.
Verwoerd het hierdie sluipsalvo egter verwag, en toe hy die podium betree het hy sonder ‘n enkele nota in die hand op skitterende wyse Macmillan se spreekwoordelike “veranderende wind” uit die seile gehaal. Hy het daarop gewys dat Brittanje slegs die belange van die swartes van Afrika op die hart dra. Maar Suid-Afrika het ook wit inwoners, na wie se belange en veiligheid omgesien moet word. Suid-Afrika was ‘n ware wit Westerse land in Afrika. “We are white, but we are in Africa”, was sy woorde.
Hy het Macmillan oor sy onhoflikheid oor die kole gehaal: “Ons het genoeg vraagstukke in Suid-Afrika dat u kom om daaraan toe te voeg deur so ‘n belangrike verklaring te doen en van my te verwag om u in ‘n paar kort woorde te bedank.”
“Dit is inderdaad Brittanje se beleidsrigting wat groot gevare in Afrika inhou,” het dr. Verwoerd gesê. “Om aan almal reg te laat geskied, beteken nie net regverdigheid teenoor die swartman van Afrika nie, maar ook regverdigheid teenoor die witman van Afrika. Ons beskou onsself as deel van die Westerse wêreld, ‘n ware blanke staat in Afrika, nieteenstaande die moontlikheid om aan die swartman in ons midde ‘n volle toekoms toe te ken. Ons beskou onsself as onontbeerlik vir die blanke wêreld.”
Hierdie antwoord van dr. Verwoerd op die buiteland se onrealistiese en onsimpatieke aandrang op ‘n swart Suid-Afrika, het die aansien van hierdie staatsman nie net binnelands laat vermenigvuldig nie, maar ook in ander Westerse lande laat toeneem. En in weerwil van volgehoue, verskerpte boikot-aksies en sabotasie deur beroeps-oproermakers en hul betaalde handlangers, het die land op haas elke terrein vooruit gegaan teen ‘n tempo wat selfs die opposisie in die parlement verbyster het: “Suid-Afrika beleef ‘n oordaad van voorspoed,” het die gedugte opposisieleier van die progressiewes, mev. Helen Suzman, gesê.
Die Bruto Binnelandse Produk van die Suid-Afrikaanse ekonomie het jaarliks teen ‘n koers van 6% gegroei, terwyl die inflasiekoers 2% was. Die land was selfversorgend vir sy voedsel, terwyl hy ‘n vername uitvoerder van vrugte en graanprodukte geword het. Met die stigting van Sasol en die verkryging van brandstof uit steenkool, was die land besig om hom van sy afhanklikheid van die petroleum-oliemark te speen. Sy verdedigingsmag het een van die doeltreffendstes ter wëreld geword en die vervaardiging van pantsertuig, wapens, ammunisie en vegvliegtuie het goed op dreef gekom. Ook die Vloot is met verbeterde skepe en wapentuig toegerus. Kernnavorsing het met rasse skrede gevorder sodat Suid-Afrika ‘n wêreldleidende rol daarin begin speel het. Die geldstelsel is gedesimaliseer (Rand en sent), goudproduksie is verhoog – met Federale Mynbou wat ook Afrikaanse kundigheid toegang tot die mynwese gebied het. Nywerhede het sterk aangegroei en werkgeleenthede vir al die inwoners het vir ekonomiese opheffing van die hele gemeenskap gesorg. Net 5% van die swart bevolking was teen 1966 nog werkloos. Ook het die voorspoed en positiewe toekomsgerigtheid van die land meegebring dat beduidende getalle witmense van Europa en Australië hierheen geïmmigreer én burgerskap aanvaar het.
Vandag is meer as 40% van die land se swart inwoners sonder werk en heenkome, en voer hulle ‘n plakkers- en bedelaarsbestaan – met die gepaardgaande misdaad-epidemie van diefstal, roof en moord wat die land sedert 1994 teister. Van dié datum af tot vandag het die land se skuldlas van R294 miljard tot R1,4 triljard gegroei. Suid-Afrika is deur sy skuldlas alleen geheel en al verslaaf deur die internasionale geldmag, sy bankstelsel word vanuit Londen beheer, en sy natuurlike bates (van renosters tot aardgas, platinum en selfs visbronne) word van dag tot dag in ‘n hernude “Scramble for Africa” deur die aasvoëls van die wêreld gestroop.
Dr. Verwoerd en Dag Hammerskjold, sekretaris-generaal van die VVO
Op 6 Januarie 1961 het die sekretaris-generaal van die Verenigde Volke Organisasie, deesdae bekend as die Verenigde Nasies, die Sweed Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (56), Suid-Afrika besoek en indringende samesprekings met dr. Verwoerd gevoer oor die rigting wat Suid-Afrika met republiekwording sou inslaan, oor apartheid en die beweerde skending van menseeregte in Suid-Afrika. Hulle het mekaar gou gevind en Hammarskjöld is op toer deur die land geneem, onder meer na Transkei.
Hy het na afloop van sy toespraak gesê die samesprekings (daar was ses) was op die man af, konstruktief en van groot nut. Hy sou in voeling met dr. Verwoerd bly om later nog samesprekings te voer. Hy was kennelik beïndruk met sy gasheer en wat hy gesien en ervaar het. Op 18 September van daardie jaar is sy vliegtuig deur vegvliegtuie oor Ndola, Zambië, aangeval en afgeskiet. Op die grond is al die oorlewendes in die wrak doodgeskiet. Die VVO het gesê dit was ’n vliegongeluk, maar onafhanklike ondersoekers onder leiding van Göran Björkdal, ’n Sweedse hulplenigingswerker in Afrika, het bevind dat hulle inderdaad vermoor is in opdrag van Britse kapitaliste wat die minerale rykdomme van Katanga beheer het.
Op 5 Oktober 1960 is ‘n volkstemming of referendum oor die wenslikheid van republiekwording gehou. Die uitslag was 52% ten gunste van ‘n republiek. Tien dae later het dr. Verwoerd 70 000 mense by die Voortrekkermonument toegespreek: “Dit is die dag van gebedsvervulling,” het hy gesê.
Op 15 Maart 1961 het hy Suid-Afrika se aansoek om voortgesette lidmaatskap van die Britse Statebond teruggetrek, en op 31 Mei 1961 het Suid-Afrika amptelik ‘n republiek geword, met adv. C.R. Swart as die eerste staatspresident. Sy inhuldiging op dié dag was in die Grootkerk in Bosmanstraat, Pretoria, en die ander verrigtinge het op Kerkplein plaasgevind.
In sy eerste radiorede as premier van die Republiek van Suid-Afrika het dr. Verwoerd daarop klem gelê dat afsonderlike ontwikkeling die enigste manier was waarop minderheidsgroepe in Suid-Afrika beveilig kon word. Die beleid beoog nie die verdrukking van die swartmense nie, maar bied wel kanse vir almal. Die nasionale aspirasies van die swartes kon nie onderdruk word nie. Dit sou gevaarlik wees. Daar was agt swart etniese volksgroepe, en elkeen sou in sy onderskeie grondgebied onafhanklik met selfbestuur wees. ‘n Beleggingskorporasie is gestig vir die ekonomiese ontwikkeling van hierdie gebiede. Al die sakeondernemings daar moes egter swart wees.
Dr. Verwoerd het ‘n aansoek van die bekende Afrikaanse entrepreneur Anton Rupert dat sy Rembrandt-maatskappygroep in vennootskap by die swart tuislande betrokke raak, geweier. “Ek het dit nie soseer teen Rupert se planne nie, maar as ek die Rembrandt-groep daar toelaat, watter morele reg het ek om ander, soos Anglo-American, daar uit te hou? Veral die mynbou-groepe het nie sulke edele motiewe nie, en sal die tuislande se bates stroop. Dit kan baie maklik in neokolonialisme ontaard,” het hy gesê.
Hierdie besluit van hom om die internasionale sakewêreld betreffende Suid-Afrika se huishoudelike sake in toom te hou, het hom regstreeks in die visier van die gevaarlikste mense op aarde, die aartskapitaliste, geplaas. Van toe af was sy dae getel. Hulle het die geld, mag, invloed en metodes gehad om enigeen wat nie na hul pype dans nie en hul opponeer, permanent uit die weg te ruim. En hoewel hierdie samesweerders hul voetspore noukeurig doodgevee het, is daar vir die oplettendes verskeie leidrade op welke sluwe wyse te werk gegaan is om dr. Hendrik Verwoerd, premier van Suid-Afrika, in 1966 te vermoor.
Dr. Verwoerd en hoofman Leabua Jonathan van Lesotho
Dr. Verwoerd het pas van Lesotho af teruggekeer waar hy hoogs suksesvolle samesprekings met hoofman Leabua Jonathan oor toekomstige samewerking met Suid-Afrika gevoer het. Dit was sy eerste premiersberaad met die leier van ‘n onafhanklike Afrika-staat. Hy sou na verwagting die volksraad oor hierdie geskiedkundige gebeurde toespreek, toe hy ten aanskoue van sy kabinet grusaam vermoor is.
Die dubbele drama van die uitwissingsveldtog gerig op die persoon van dr. Verwoerd, herinner sterk aan Shakespeare se Macbeth en Hamlet:
Op 9 April 1960, nog voor republiekwording, het ‘n skatryk melkboer van die Witwatersrand, David Beresford Pratt, Verwoerd by sy openbare optrede by die Paas-tentoonstelling in Milner Park, Johannesburg, tromp-op met ‘n rewolwer twee skote in die kop geskiet. Verwoerd het die aanslag wonderbaarlik oorleef. Pratt, ‘n psigiatriese pasiënt met epilepsie en depressie onder lede, het in aanhouding glo selfmoord gepleeg, of was dit sy hanteerders wat hom uit die weg geruim het om sy mond te snoer? As gesiene lid van die Engelse gemeenskap aan die Witwatersrand en welvarende melkboer wat met sy Willowvale-melkafgeweringsdiens duisende huishoudings aan die Wesrand daagliks van melk voorsien het, het hy geen persoonlike grief teen dr. Verwoerd kon koester wat dwingend was dat hy die premier moes vermoor nie.
Dr. Verwoerd gewond deur David Pratt
Op 6 September 1966 het ‘n skisofreen en gelyste, ongewenste, kommunistiese immigrant, Dimitrio Tsafendas van Mosambiek, wat op uiters vreemde wyse toegang tot die land verkry het en, nog vreemder, aangestel is as bode in die hart van die parlement, dr. Verwoerd vier keer met ‘n dolk in die bors gesteek waar hy in die raadsaal se premiersbank gesit het. Hierdie keer het die eerste minister nie aan die dood ontkom nie en het hy binne vier minute gesterf.
Tsafendas is nooit verhoor nie omdat die hooggeregshof in ‘n spesiale ondersoek bevind het dat hy as skisofreen nie vir sy dade aanspreeklik gehou kon word en ingevolge wetgewing nie verhoor kon word nie. Hy is lewenslank in ‘n tronkselle en die Sterkfontein-gestig opgesluit, waar niemand hom te woord kon staan nie, en hy is op 7 Oktober 1999 daar dood. Hy is op die hospitaalterrein in ‘n ongemerkte graf begrawe.
In teenstelling daarmee het groot getalle veroordeelde terroriste wat veelvuldige moorde op onskuldige Suid-Afrikaanse burgerlikes gepleeg het, in die 1990’s voor die voet amnestie gekry en is uit die tronke vrygelaat. Verskeie van hulle is vir hul bloeddorstigheid en genadeloosheid beloon met hoë poste in die staatsdiens, selfs as offisiere in die polisiediens. Vir Tsafendas, egter, was daar geen amnestie nie. Hy moes sy geheime saam graf toe neem.
Dr. Verwoerd pas vermoor deur Dimitri Tsafendas
Kort na Tsafendas se moordaanval op dr. Verwoerd het hy psigiatriese waarneming vir doeleindes van die hofondersoek ondergaan. Hy het aan een van die sielkundiges, prof. A.J. Van Wyk, gesê dat iemand of iets hom beheer het en hom opdrag gegee het om dr. Verwoerd te vermoor. Hy het onsamehangend van ‘n “demoniese lintwurm” gepraat. Aan ‘n ander psigiater, dr. I. Sakinofski, het hy gesê dit was asof hy gehipnotiseer was, want hy kan nie onthou wat gebeur het nie. Ook het hy van sy denkbeeldige lintwurm en demoon gepraat wat “reg in die middel daarvan” was. Hy kon nie verduidelik wat hy daarmee bedoel nie. Ook hoe hy na Suid-Afrika gekom het en met watter doel, het hy gesê hy kan glad nie onthou nie.
‘n Mede-bode het vertel dat Tsafendas enkele minute voor die moordaanslag op Verwoerd aan hom gesê het iemand gaan hom dalk bel.
Wie sou hom kort voor die moordaanslag bel, en wie was dit wat hom opdrag gegee het om die moord te pleeg? Was daar ‘n telefoonoproep van ‘n hanteerder of opdraggewer? En waarom kon hy al hierdie dinge nie onthou nie? Was hy dalk deur iemand tydens hipnoterapie in ‘n gestig of kliniek gebreinspoel om die misdaad te pleeg, asook om van die terapeut en sy terapie te vergeet? En hoe was dit vir Verwoerd se opvolger, B.J. (John) Vorster, moontlik om ‘n dag ná die moord reeds in die openbaar te verklaar dat die moordaanslag die daad van ‘n enkeling was, terwyl die ondersoek na die gebeurde nog nie eens begin het nie?
Die opspraakwekkende biografie van dr. Alan Bird
Op hierdie kwelvrae word op opspraakwekkende wyse lig gewerp deur dr. A.V. (Allan) Bird, gesiene neoroloog van Simonstad, in sy biografie, Bird on the Wing, wat in 1992, die jaar dat hy op 76 jaar oorlede is, in ‘n beperkte oplaag gepubliseer is. Die boek is nie wyd bekend gestel nie, en die media wat daarvan bewus was, het daaroor geswyg.
Bird skryf dat hy in 1953 ‘n Joodse psigiater (sy naam en van word in die boek vermeld) ontmoet het wat ook lid was van die SA Kommunistiese Party. Hy het ‘n vennoot in Bird se praktyk geword, en het laasgenoemde saamgenooi om van die geheime vergaderings van die kommuniste by te woon. Daar het hy onder andere Joe Slovo en Nelson Mandela ontmoet. Omdat die atmosfeer by hierdie vergaderings ernstig landsondermynend was, het Bird besluit om liefs daarvan weg te bly.
Kort voor die eerste aanslag op dr. Verwoerd se lewe op 9 April 1960 deur David Pratt, het Bird se vennoot aan hom gesê dat Verwoerd geskiet gaan word. Hy (Bird) was aan diens in die Johannesburg-Hospitaal toe die gewonde eerste minister die middag van die moordaanslag met skietwonde aan die kant van sy kop ingebring is vir noodbehandeling. Die volgende dag is hy vir sy eie veiligheid na die Algemene Hospitaal in Pretoria oorgeplaas.
Die sluipmoordenaar Pratt was ‘n psigiatriese pasiënt van sy vennoot, skryf Bird. “Ek het tot die konklusie gekom dat my kollega en Pratt die plan beraam het om Verwoerd te skiet. Aangesien Pratt ‘n epileptiker was wat aan enstige depressie gely het, sou hy ingevolge die Wet op Geestesgesondheid van 1916 as geestesversteurde nie verhoor kon word nie,” skryf Bird. In ag genome Pratt se toestand van terneergedruktheid en sy aanhouding sonder medikasie in ‘n gestig, waar hy ook epileptiese aanvalle gekry het, is selfmoord inderdaad die waarskynlikste verduideliking vir sy dood, skryf hy.
Na die inhegtenisneming 1963 by Rivonia van Nelson Mandela, Joe Slovo en ander kommuniste deur die veiligheidspolisie, wou Bird se vennoot, wat ook mede-stigter was van die militante ANC-vleuel Umkhonto weSizwe, land-uit vlug. Hy het betreklik gou ‘n pos as psigiater in die Brighton-hospitaal vir geestesversteurdes in Londen bekom, asook een as ‘n konsultant-psigiater in die Maudsley-hospitaal in die Britse hoofstad.
Dit was vir Bird duidelik dat sy eertydse vennoot geen blinkogige vryheidstryder met vrome, medemenslike ideale was nie, maar inderdaad lid van ‘n internasionale terroristegroep wat wêreldmag manies nagejaag het. Hy het ‘n afspraak met die veiligheidspolisie gemaak en hulle alles van sy vennoot se doen en late en sy betrokkenheid as psigiatriese terapeut van David Pratt vertel.
Op 6 September 1966 het die skoknuus gekom dat Dimitri Tsafendas in die raadsaal van die parlement die eerste minister met ‘n dolk vermoor het. Bird het van kollegas in die mediese wêreld verneem dat Tsafendas in die hoë sekerheid Brighton-kliniek in Londen psigiatries behandel is voordat hy met ‘n aansienlik bedrag geld na Suid-Afrika gekom het. Dit is dieselfde kliniek waar sy eertydse kommunistiese vennoot in 1963 ‘n heenkome as konsultant-psigiater gevind het. Bird het dadelik vermoed dat sy voormalige vennoot vir Tsafendas, net soos Pratt, as pasiënt gehad het en dat hy hom met psigiatriese terapie gekondisioneer het om Verwoerd te vermoor.
Een van Bird se mede-dokters was van mening dat Tsafendas se dolksteke in die borskas van dr. Verwoerd, waarvan twee regstreeks die hart en aorta getref het, ongetwyfeld vooraf geoefen moes gewees het – waarskynlik op ‘n lyk. Tsafendas het klaarblyklik opleiding van ‘n ekspert-anatomis ontvang om sy kaphoue met die dolk so akkuraat te kon rig, het die medikus gesê.
Bird het weer eens besoek aan die veiligheidspolisie gebring en alles wat hy van sy oud-kollega en sy vermeende psigiatriese betrokkenheid by Stafendas weet, vertel. Hy is deur ‘n offisier meegedeel dat hulle daarvan bewus was dat Tsafendas reeds in Suid-Afrika ‘n psigistriese pasiënt van Bird se voormalige kollega was voordat hy (die psigiater) na Londen gevlug het.
As die veiligheidspolisie op hoë vlak bewus was van die kommunis Tsafendas se curriculum vitae en van sy bewegings, asook van sy terapeut s’n, hoe was dit dan moontlik dat hy as bode van die parlement in diens geneem kon word waar hy regstreekse toegang tot die persoon van die eerste minister kon kry in ‘n gedeelte van die raadsaal waar nie eens gewone parlementlede of die lyfwagte van die premier mag kom nie? wil Bird weet.
Bird skryf hy is van mening dat die moord op dr. Verwoerd met militêre presisie deur drie groepe eksperte beplan is: Mediese spesialiste op die gebied van die toraks-snykunde, psigiaters en spesialiste in die regte met regstreekse toegang tot Suid-Afrika se veiligheidsdienste.
“Die pad van die Afrikanervolk loop nie deur die konstitusionele kontrepsies van ‘n veelrassige parlement en kabinet nie, maar deur die bloedplas in die parlement waar dr. Verwoerd gesterf het omdat hy nee gesê het vir verandering van sy volk se beginsels en waardes, nee vir onderhorigheid aan Brittanje en Amerika, nee vir valse vrede met Afrika-state, nee vir rassevermenging, en nee vir broederskap met die geldmag. Dit is waar die Afrikaners die spoor van vryheid weer moet opvat waar dit doodgeloop het op 6 September 1966.” – Jaap Marais, 4 Mei 1984.
Bronne:
Verwoerd: So onthou ons hom, saamgestel deur Wilhelm J. Verwoerd, Protea Boekhuis, 2001. Die moord op dr. Verwoerd deur J.J.J. Scholtz, Nasionale Boekhandel, Kaapstad, 1967. Bird on the Wing deur A.V. Bird, South African natural History Publications, Simonstad, 1992. Afspraak met die toekoms deur Jaap Marais, LW Uitgewers, Pretoria, 2001. Verwoerd aan die woord: Toesprake 1948-1962, Afrikaanse Pers-Boekhandel, Pretoria, 1963.
Marthinus van Bart is kultuurspesialis wat 38 jaar lank aan Die Burger (Naspers) verbonde was. Hy skryf nou onder meer vir die FAK se webtuiste op die werf KultuurKroniek. Die volgende boeke het reeds uit sy pen verskyn: Vir Vryheid en vir Reg: ‘n Anglo-Boereoorlog-Gedenkboek, Songs of the Veld and Other Poems, ‘n Engelse digbundel oor die Anglo-Boereoorlog, Kaap van Slawe: Die Britse slawebedryf van Elizabeth I tot Alfred Milner, en (as redakteur) Die Nasionale Vrouemonument Honderdjarige Herdenking: Verlede – Hede- Toekoms. Kontak per e-pos: kultuurkroniek@gmail.com
Dit is soms moeilik om reaksie uit my mede-Afrikaanssprekendes te kry, nieteenstaande die kulturele, politieke en toenemend ook ekonomiese krisis waarin hulle hul bevind. Daarom is ek verheug dat Gerrit Brand dit goedgevind het om so breedvoerig op my – kennelik provokatiewe – stuk oor “Sangomas of Newton” te reageer. Soos aanvanklik verlede jaar met die aanvang van die taaldebat, hoop ek dat dit die begin kan wees van ’n besinning oor kultuurverskil in Suid-Afrika, want die ontkenning hiervan is besig om die Suid-Afrikaanse maatskappy helaas in ’n vorm van anargie en ongekende maatskaplike geweld te dompel. Trouens, menige waarnemer het al daarop gewys dat Suid-Afrika een van die gevaarlikste plekke op aarde is, en dat ’n mens se kanse om hier ’n gewelddadige dood te sterf byvoorbeeld groter is as in plekke waar militêre konflik onlangs plaasgevind het, soos in die voormalige Joego-Slawië.
Ek het dit geensins bedoel as ’n studeerkamerobservasie à la Kant wat nooit Königsberg verlaat het, maar dit tog goedgevind het om ’n antropologie te skryf waarin die “negers van Afrika” voorgestel word as uiters primitiewe mense wat so “praatsiek is dat jy hulle met stokke moet slaan om hulle stil te kry nie.” My voorlopige aanmerkings oor ons probleem is juis ontketen deur onlangse empiriese ervarings, soos by die Konferensie oor Rassisme waar dit duidelik was dat daar ’n haas onoorbrugbare kloof tussen kultuurgroepe in Suid-Afrika bestaan, sodat mense gladnie “met mekaar kommunikeer nie”. Veral dr. Pallo Jordan se sterk anti-wit en anti-Westerse uitsprake was vir my ontstellend omdat dit die begin kan wees van ’n soort pogrom teen almal wat nie tot die tradisionele “swart” Afrikagroep behoort nie. Trouens, die moontlikheid van volksmoord op wittes en veral Afrikaners in die afsienbare toekoms in Suid-Afrika is myns insiens nie uitgesluit nie, gesien die sterk antipatie teenoor enigeen wat nie tot die “meerderheid” binne sy rasse- en kultuurbetekenis behoort nie.
Hier moet ek jou ontnugter oor die “Afrika-” in Afrikaner, wat volgens jou aan ons “die kans” moet gee, of ons moet besweer teen verwerping. Ek herinner jou aan die onlangse uitspraak van President Thabo Mbeki, op 11 Augustus tydens die Oliver Tambo lesing, waar hy gesê het dat “die wittes” tot ’n “uitlander-heersersklas” (“foreign ruling class”) behoort. ’n Mens moet ook onthou dat die Jode in die vooroorlogse Duitsland totaal geïntegreer was in terme van taal, kultuur en gewoontes, maar dat ’n baie geringe godsdiensverskil genoeg rede was om hulle die slagoffers van ’n volksmoord te maak. Myns insiens is daar ontstellende ooreenkomste in die “sondebok-status” wat Afrikaners in Suid-Afrika beklee, en dié van die Jode in Nazi-Duitsland wat ook vir die probleme van hiperinflasie, werkloosheid, ens. tydens die Weimar republiek geblameer is.
Jou tipering van my stuk as ’n rassistiese uitbarsting is nie korrek nie. Ek probeer juis wegkom van die rassedebat wat so sterk deur die regering aangedryf word, en wat Cicero se uitroep verdien: illud quam incredibile, quam absurdum! Die ekonomiese, politieke, kulturele en talige dimensies in ons land kan nie alles tot ras of rassisme gereduseer word nie.
Ek poog geensins om die saak van Afrikaans aan ’n anti-swart sentiment te koppel nie. Die gerehabiliteerde pan-Afrikanisme van ons swart elite word egter juis in Engels gevoer, en ’n anti-Afrikaanse houding is deel hiervan. Dit ly geen twyfel dat daar van Afrikaanssprekendes verwag word om hulleself te verengels ten einde deel te word van die “nuwe nasie” nie. Dat hierdie strategie deels ook uitgedink is deur die tradisionele (meesal blanke) aanhangers van die “imperiale gedagte” in Suid-Afrika, spreek vanself. Feit is egter dat Engels die taal is van die Afrika renaissance, hoe paradoksaal en teenstrydig dit ook al mag voorkom, en dat Afrikaans in die weg daarvan staan.
My opmerkings is bloot bedoel as ’n eerste vraagstelling en tereg wil ek nie op dié stadium tot enige gevolgtrekkings kom nie. Die moontlikheid dat daar ’n groot paradigmaverskuiwing in Suid-Afrika aan die gang is, weg van ’n Westers-georiënteerde logika na Afrika denke, is so voor die hand liggend dat dit my verbaas dat Gerrit Brand dit as so omstrede ervaar.
‘n Beroemde Franse spotprent met die vaders van postmodernisme: Foucault, Lacan, Lévi-Strauss en Barthes
Deels berus my opmerkings natuurlik op ’n skepsis aangaande die kulturele relativisme wat in die Weste begin geld het ná die Tweede Wêreldoorlog. Ons almal is geskool in hierdie tipe denke wat die “gelykheid van kulture” geponeer het, en die postmodernisme as “kritiek van die blanke ideologie” soos Jacques Derrida dit geformuleer het, is natuurlik afgelei daarvan. In die huidige Suid-Afrika egter, word dit by die dag duideliker dat kulturele relativisme, hoewel aantreklik in terme van die tradisionele gelykheidsideaal in die Weste, in die praktyk skrikwekkende afmetings kan aanneem omdat ons oor geen kriteria meer beskik om progressiewe, rasionele wetenskap te verdedig teenoor, by gebrek aan ’n beter term, “primitiewe kennis” nie.
Jou eie repliek, Gerrit, is ’n sprekende voorbeeld hiervan as jy die teorie van elementêre partikels wat na twee-en-’n-halfduisend jaar se wetenskapsbeoefening in die Weste tot stand gekom het, vergelyk met ’n geloof in geeste. Binne die kulturele relativisme is alles gelyk, fisika of bygeloof, maar jou gesonde verstand sê vir jou dat die een tog iewers “hoër as” die ander geskat moet word. Ook kan partikel-teorie aangewend word om kernkragsentrales te bou, wat veral Europese lande van al hul elektrisiteit voorsien. Indien daar iewers voorvadergeeste is wat die ligte laat brand, moet jy my asseblief sê. Van die ekstreme afrikaniste postuleer die bestaan van ’n Afrika wiskunde, wat te herlei is na redelik eenvoudige maniere van objekte te tel, ens. Om elementêre rekene wat enige laerskoolkind kan bemeester gelyk te stel met die differensiaal- en integraalrekening wat Leibniz en Newton afsonderlik in die sewentiende eeu geformuleer het, asook ander verbysterende en geniale ontdekkings sedertdien in die wiskunde, maar ook op ander gebiede soos die fisika, biologie, sterrekunde, ens., ens., spreek nie net van naïwiteit nie, maar berus op ’n fundamentalistiese begrip van kennis. Myns insiens lei kulturele relativisme altyd tot fundamentalisme, want het die Pous nie binne die relativisme gelyk dat die son om die aarde draai eerder as Galileo wat beweer dat die aarde om die son wentel nie? Binne ons konteks is die “kennis” van die sangoma dan ewe geldig as dié van Newton of Einstein, want daar is geen kriteria om tussen die twee te besluit nie.
’n Voorbeeld van kulturele relativisme wat lei tot fundamentalisme is die steun wat die Franse filosoof, Michel Foucault, aan die Imam Khomeini toegesê het aan die beginstadium van die Iranese rewolusie. Foucault het die strengheid van die Westerse tradisie, die kille blik van die eksamen of eksaminering, hetsy in sy mediese vorm, hetsy in sy opvoedkundige manifestasies, gekritiseer en sodoende ’n relativisme gevestig waarbinne alle kennisvorme ewe geldig is – ook dié van godsdienstige fanatici en samelewings uit die ystertydperk.
Deel van my huidige skepsis oor kulturele relativisme is gemik teen die postmodernisme, dus sou dit verkeerd wees om dit as “rassisme” te sien, want dan is ek ook rassisties jeens die dominante filosofiese en intellektuele tradisie in die Weste wat hierdie relativisme geponeer het. Trouens, Afrikanisme is in daardie sin ook ’n Westerse ideologie omdat dit Afrika verstaan vanuit hierdie relativisme, en in samehang daarmee. Dit is uiters interessant hoe Afrikaniste binne ons eie konteks ’n “gemengde diskoers” bedryf van nostalgie oor verlore tradisies, pan-Afrikanistiese politiek en modieuse Westerse selftwyfel soos geformuleer deur beide die Franse skool wat van Lévi-Strauss afstam en die Amerikaanse skool wat terug te voer is na Boas, die leermeester van Margaret Mead.
By sy onlangse besoek aan Suid-Afrika, het ’n ander Franse denker, Régis Debray, gesê dat “om vandag ’n rewolusionêr te wees, moet jy iets van ’n tradisionalis wees”, en hiermee is ek dit roerend eens. Die geveg om Afrikaans te behou is ’n onderdeel van die groter stryd om ’n mens se tradisie te red van die dubbele aanslag van relativisme en fundamentalisme. Hoewel PRAAG van plan is om ’n konferensie te reël oor die Afrika-renaissance waar ons graag die leidende denkers van dié beweging wil vra om aan ons te verduidelik presies waaroor dit gaan, is my voorlopige siening daarvan toenemend negatief, want die onderliggende fundamentalistiese inslag is duidelik. Dit gaan om ’n “terugkeer na die oorsprong”, ’n herontdekking van die “verlore Afrika”, en ’n gepaardgaande verwerping van verligte denke in die Westerse sin.
In my toespraak verlede maand aan die RAU tydens die bespreking oor “Die toekoms van Afrikaans” (sien http://www.praag.org onder die rubriek “opstelle”) het ek na die volgende aanhaling uit N.P. van Wyk Louw verwys, wat die verhouding van Afrikaans teenoor beide die Weste en Afrika só opsom:
“Afrikaans is die taal wat vir Wes-Europa en Afrika verbind; dit suig sy krag uit dié
twee
bronne; dit vorm ’n brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika – die soms nog so ónhelder Afrika; hulle is albei
groot
magte, en wat daar groots aan hulle verenig kan ontspruit – dít is miskien wat vir Afrikaans voorlê om te ontdek.” (Louw, N.P. van Wyk. “Laat ons nie roem nie” in
Versamelde prosa 2
Kaapstad: Human & Rousseau, 1986, bl. 182.)
Die opvatting van ’n brugtaal tussen Afrika en die Weste is interessant, ook in ’n konseptuele sin. Anders as Kant, of enige kontemporêre Westerse relativis, het ons immers ervaring van Afrika, en ons afkeer aan sekere elemente van tradisionele Afrika kultuur, soos byvoorbeeld dit wat met toorkuns te make het, asook die vervolging van hekse en towenaars, die verklaring van natuurverskynsels met verwysing na magiese denkbeelde, ens., spruit uit ons ervaring. Tydens die politieke stryd gedurende die hervormingsperiode wat uitgeloop het op die 1994-verkiesing, is ongeveer 400 mense gedood in halssnoermoorde wat myns insiens ’n vorm van ritualistiese moord was. ’n Bekende voorstander van die Afrika renaissance, prof. Nthuli, het onlangs verduidelik dat die konsep “halssnoer” ’n belangrike rol in Zoeloe rites speel, veral tydens die huwelik, en hy het vertel hoe al die jongmeisies onder Cesthwayo uitgemoor is omdat een van hulle teenoor die ou krygers aan wie hulle gegee is na ’n oorwinning, gesê het, “die halssnoer pas nie”.
Myns insiens verdien die manier waarop tradisionele Afrika gebruike en konsepte inspeel op ons huidige werklikheid veel meer aandag. Ek wou mense prikkel om oor hierdie kwessie te begin dink. Daar is ’n sekere koloniale opvatting wat sou wou hê dat swartmense in Suid-Afrika een en almal ’n tabula rasa is wat na willekeur opgevul kan word met Westerse (Engelse) kultuur. Meer en meer is dit egter duidelik dat hierdie ’n naïewe en skadelike gedagte is, omdat die vervreemding van swartmense wat hulle artikuleer as ’n ervaring van “rassisme”, regstreeks hieraan verbind is.
O ja, rassisme het deesdae in Suid-Afrika so ’n breë betekenis, soos ook geblyk het by die Konferensie oor Rassisme, dat die mees verregse AWB-ondersteuner saam met die mees verligte persoon wat hom bloot verset teen die absolutisme van “alle wittes is rassiste” geklassifiseer word as laakbare “rassiste”. Die Menseregtekommissie se pseudo-Freudiaanse geloof dat “die ontkenning van rassisme die grootste aanduiding van rassisme is by enige blanke” maak deel uit van hierdie stereotipe van “die witte” of “die blanke” wat tans by ons gedy.
In die goeie ou eurosentriese tradisie gaan ek my nie aan enige beskuldiging van kettery steur nie, en bloot hierdie kwessies probeer deurdink ten einde nader aan ’n oplossing vir Suid-Afrika se probleme te probeer kom. Niks is vir my heilig nie, nie die konsep “rassisme” nie, en ook nie eens “demokrasie” nie. Dit is vir my die toppunt van kolonialisme om te dink dat indien demokrasie ’n aanvaarbare politieke stelsel in Wes-Europa en Noord-Amerika is, dit ook noodwendig die beste oplossing is vir Afrika, en vir Suid-Afrika. Onthou: Hitler het via die stembus, en daarom “demokraties” aan bewind gekom. So ook Robert Mugabe. Universele stemreg is geen waarborg vir ’n rasionele en menslike stelsel nie, soos ons by die dag in Suid-Afrika ontdek. Dit nou tersyde, want die huidige onderwerp is steeds kultuurverskille.
Afrikaans is daarom, en hier herhaal ek bloot Van Wyk Louw se gedagte, ’n “derde term” wat ontkom aan die digotomie Afrika/die Weste. Afrikaans is vir my modernisme, wat reëlreg staan teenoor die pre-modernisme van tradisionele Afrika. Natuurlik is tradisionele Afrika vir altyd verander deur die kontak met Westerse kultuur, en is elemente daarvan vir goed verlore, maar die Rousseauistise ophemeling van die tradisionele kultuur as synde “meer menslik, minder kil”, ens., waarvan daar ook in jou brief sprake is, is myns insiens gegrond op ’n illusie. Veral onder die gemilitariseerde groepe kusbewoners soos die Xhosas en Zoeloes was daar dikwels tirannieke opperhoofde soos Tsjaka en Dingaan. Daar is een weergawe van Tsjaka se reaksie op sy moeder, Nandi, se dood as sou hy omstanders wat nie hard genoeg gehuil het nie, voor die voet laat doodmaak het. Ook die opvolging van opperhoofde het by wyse van sluipmoorde geskied, en dit sou ’n interessante studie wees om te bepaal watter eienskappe ’n leier nodig het om onder sulke omstandighede sy posisie te bekom en te behou. Voeg daarby die werklik onmenslike behandeling van vroue, en die prentjie is allermins die idille wat vandag om ideologiese redes aan ons voorgehou word.
Jou betoog gaan grotendeels uit van die gedagte dat alle menslike kultuur ’n gemene basis het en dat almal op een of ander manier kousale logika gebruik. Natuurlik is alle mense biologies verwant en diegene wat hoegenaamd geen kontak met hul werklikheid kon bewerkstellig nie, het lank reeds uitgesterf weens honger of is uitgeroei deur hul vyande. As ’n mens pyn voel, spreek dit vanself dat jy ’n oorsaak daarvoor gaan soek, maar as jou oë nie die mes of doring kan sien wat jou steek nie, eindig die ooreenkoms tussen primitiewe kousaliteit en wetenskaplike kousaliteit presies daar. Om jou pyn toe te skryf aan ’n fisiologiese proses wat uitgaan vanaf ’n baie presiese begrip van die molekulêre werking van liggaamselle en om dit toe te skryf aan ’n mistieke proses van beïnvloeding deur voorvadergeeste is nie twee benaderings binne ’n omringende “wetenskap” nie; die een is wetenskap en die ander nie.
Gerrit Brand is kennelik ’n groter kenner as ek op teologiese gebied, en ek erken my tipering van tradisionele Bantoegodsdiens as politeïsme is nie bevredigend nie, maar watter ander term moet ons dan gebruik, want blykbaar is “animisme” ook nie aanvaarbaar nie? Ek is egter bevrees dat monoteïsme binne die Joods-Christelike tradisie ’n baie spesifieke betekenis het, en daar is baie interessante teorieë oor die ontstaan daarvan tydens die Joodse ballingskap in Babilonië, en ek dink nie die blote bestaan van ’n Opperwese binne ’n bepaalde kultuur is noodwendig daarmee vergelykbaar nie.
Ek stem beslis nie saam dat Afrikaners blote besoekers in Suid-Afrika is nie. Trouens, op ’n sekere manier dink ek dat ons ’n gepriviligeerde aanspraak op Suid-Afrika het as ons vaderland op ’n manier wat Afrikaniste nie het nie, aangesien hulle hulself beroep op ’n kontinentale of “swart” identiteit wat ewe seer in die Kongo of Gaboen uitgeleef kan word, terwyl ons taal en kultuur onlosmaaklik verbind is aan Suid-Afrika en Namibië. Afrikaanssprekende bruinmense het reeds “eerste nasie”-status by die Verenigde Nasies verkry, en die afstammelinge van die KhoiSan kan ewe seer die ander groepe van watter velkleur ook al, beskuldig van “setlaar”-status. Dit is egter myns insiens ’n steriele argument, en die ooreenkoms daarvan met die ideologie van verregse groepe wat “Europa vir die blanke Europeër” wil opeis, is nie toevallig nie.
Ek is bevrees dat Gerrit Brand, wat my van een of ander vorm van etnosentrisme wil beskuldig, self baie soos ’n Europeër dink, al hou hy nie van my breë onderskeid tussen “Indo-Europeërs” en “tradisionele Afrikane” nie. (Ek dink dit is duidelik dat dit geen rasseonderskeid is nie, maar eerder taalkundig en kultureel, “Indo-Europees” synde ’n kategorie in die taalkunde.) Kulturele relativisme is ’n salon-filosofie wat as luukse in Europa verdra kan word; na alles stel Europeërs die reëls vas in hul eie land en as deel van die Europese Unie. By ons sit ons met die probleem dat nie net ons taal bedreig word nie, maar ook ons denkwyse. En ander besluit vir ons watter reëls sal geld, wat ons kinders op skool sal leer, wat op TV uitgesaai sal word, ens., ens.
Lévi-Strauss maak iewers die punt aangaande die Inoeïet dat hulle kultuur oor ’n “opening” beskik het wat dit koloniseerbaar gemaak het. In ’n sekere sin beskik die Afrikaanse kultuur ook oor so ’n opening, want die Calvinistiese tradisie met sy klem op skuld en erfsonde maak dit maklik manipuleerbaar en vernietigbaar indien daar op hierdie element gefokus word. Die manier waarop sekere Afrikaners aanhoudend besig is met ’n emaskulerende aanblaas van skuld by die breë bevolking toon dat die Afrikaanse kultuur geen groter vyand het as diegene in ons midde nie. Ons gebrek aan ’n metropool stel ons insgelyks weerloos teenoor ’n gewetenlose teenstander wat sou kon besluit om ons finaal uit te wis. Nie ’n enkele Europese moondheid was bereid om die Boere republieke selfs net van logistieke hulp te voorsien gedurende die Tweede Vryheidsoorlog teen Engeland nie. Die kontras tussen die Britse ontsteltenis onlangs na die moord op vier blanke Zimbabwiërs wat natuurlik Engelssprekend was, en die volslae stilte in die Weste oor die huidige plaasmoorde waarin 900 boere in Suid-Afrika reeds dood is, stem ’n mens ook tot nadenke.
Ek is geensins besig om die Westerse geskiedenis te probeer voorhou as per se voortreflik nie, en natuurlik was daar bloedige oorloë, volksmoord onder die Nazi’s, Leopold se skrikbewind in die Kongo waar kinders se hande afgesny is as hul ouers nie genoeg rubber getap het nie, ens. Enige logika kan wantoegepas word, maar ek dink ons sou moet erken dat daar wel in die Weste vooruitgang was vanaf ’n primitiewe stamtoestand tot die beskawing met sy tegnologiese wondere wat ons vandag geniet, en waartoe nie-Westerlinge ook toegang het. “Menseregte” was ’n Westerse uitvindsel, en dit was ook hulle wat slawerny eerste afgeskaf het. Die relativistiese ontkenning van vooruitgang lei daartoe dat daar min te kies is tussen die lewe in ’n modderhut met towerkragte as jou enigste vorm van verklaring vir die meer komplekse elemente in jou werklikheid, en die verfynde en verwikkelde omgang met begrippe wat die moderne Westerse beskawing kenmerk en waarin Afrikaans ook, sy dit dan geografies op die periferie, deelagtig is. Trouens, in ’n sekere sin het ons ’n “Afrikaanse beskawing” geskep, en is ons besig om dit te verdedig, soos altyd, teen ’n tweeledige aanval vanuit die metropolitaanse empaaier en dit wat ek baie polities onkorrek, moet ek erken, ’n “neo-primitiwisme” genoem het, en wat plaaslik teen ons geloods word ten einde ons taal, letterkunde, musiek, en lewenswyse af te breek en in te lyf by die nuwe kultuur wat geskep moet word by wyse van ’n terugkeer na die oorsprong, en ’n herwaardering van ’n pre-wetenskaplike oertoestand.
Die waarde van Afrikaans binne die Suid-Afrikaanse verband is meer as net folklore of letterkunde of “kultuur” in die eng sin van die woord. Dit wil my voorkom asof Afrikaans ook draer kan wees van ’n moderniseringsproses, juis omdat dit begrip en toleransie het vir pre-moderne mondelinge kulture. Engels gee mense net toegang tot die moderne by wyse van ’n uitwissing van die eie kultuur en ’n kolonisering wat onder die huidige omstandighede in elk geval meer en meer onhaalbaar lyk. Afrikaans het nog nooit klem gelê op die kolonisering van ander nie, maar tree eerder as ’n soort eksemplaar van modernisering op binne ’n Afrikaverband. Indien Afrika ooit aan sy huidige middeleeuse toestand met oorloë, volksmoord, korrupsie en verval – dink maar aan die Economist se “hopelose kontinent”-tipering wat op grond van die feite nie onbillik is nie – gaan ontsnap, sal dit ’n versnelde modernisering moet deurmaak soos wat die Afrikaanse kultuur sedert die einde van die negentiende eeu ondervind het. Hierdie proses kan net binne, en met behulp van, die Afrikatale self plaasvind.
Omdat ek redelik pessimisties is dat so ’n proses wel binne die afsienbare toekoms op dreef gaan kom, moet ons eerste prioriteit die onverskrokke verdediging van ons beskawing-in-die-kleine wees. Afrikaans is nie maar net ’n taal tussen ander nie, maar die draer van daardie kleiner beskawing waaraan ons steeds elke dag skep, en waartoe enigeen toegang het. Die vrugte van daardie beskawing is, hoe ontoereikend en gering ook al, daar vir almal om te sien wat Suid-Afrika besoek, en staan in skrille kontras teenoor die post-koloniale eindspel – the post-colonial endgame, daar is nou ’n begrip wat jy kan terugstuur na die empaaier – wat oor die afgelope veertig jaar in Afrika noord van die Limpopo plaasgevind het.
Ja, ek neem sekerlik ’n risiko om dinge oor so ’n breë boeg te gooi en die heersende opvatting van kulturele relativisme uit te daag, maar dan lyk dit nie asof ons vorentoe enige keuse gaan hê nie. Daarvoor is die proses waarin ons ons bevind eenvoudig te radikaal.
Die beskuldiging van rassisme wat daar teen my gemaak word, is maar net nog ’n variasie van die etiket van “regs” wat daar ’n jaar gelede na my kant geslinger is omdat ek dit durf waag het om te argumenteer ten gunste van gelyke behandeling van Afrikaans teenoor ander tale in Suid-Afrika. My stuk oor “Sangomas of Newton” behandel duidelik ’n kenteoretiese probleem met radikale politieke implikasies in Suid-Afrika. By die Rassismekonferensie, waarop ons regering terloops ses miljoen rand geblaas het, was dit tydens die besprekingsessies duidelik dat niemand “rassisme” kon definieer nie, en ek meen dat Gerrit Brand en ander wat probeer om my met die rassismekwas by te kom eers twee definisies sal moet verskaf, te wete: 1) wat is “ras”? en 2) wat is “rassisme”? en daarna moet aandui hoe ek my skuldig maak aan dié twee begrippe afkomstig uit die negentiende-eeuse Westerse biologie.
Om iemand in die huidige Suid-Afrika as ’n “rassis” te brandmerk, het presies dieselfde vorm as beskuldigings van heksery, omdat dit ’n aanklag is wat onbewysbaar is en daarom is die teendeel (onskuld daaraan) ook onbewysbaar. In die tradisionele Bantoekulture is hekse of towenaars gewoonlik aan ’n marteldood onderwerp ná so ’n beskuldiging. Hoewel ek myself in die laaste instansie as ’n Afrikaan beskou, is ek nie bereid om my identifikasie met Afrika so ver te voer dat ek vrywillig na die brandstapel gaan stap ná die sangoma haar vinger na my gewys het nie.
