brandstigting – Bladsy 5

Swart studente wat geboue afbrand wil na wit kampusse

Die bestuur van die Noordwes-Universiteit (NWU) moet ‘n ondersoek loods na die lewensvatbaarheid van studente se eise dat hulle vanaf die Mafikeng-kampus na die instelling se twee suster-kampusse oorgeplaas word.

Die Suid-Afrikaanse Studentekongres (SASCO) se taksekretaris in Noordwes, Dingaan Lorathu, se kommentaar volg nadat die Mafikeng-kampus onbepaald gesluit is ná Woensdag se gewelddadige studentebetoging waarin twee geboue aan die brand gesteek is.

Volgens Lorathu hou die sluiting van die kampus ernstige gevolge vir studente in, en moet die bestuur bepaal of hulle op Potchefstroom en in die Vaaldriehoek geakkommodeer kan word.

Die geskorste SR-leier, Benz Mabengwane sê studente hoop dat hul griewe aangespreek sal word wanneer hulle terugkeer.

Hulle sê hulle is ontevrede oor hul skielike uitsetting.

“Ons is veronderstel om ons eerste jaar te geniet, so ons weet nie, ons moet nou net huis toe gaan.”

Sekere studente ontken nou dat ontevredenheid oor die nuwe SR-bestuur tot die geweld en brandstigting gelei het en sê hulle griewe is baie “diep”.

Hulle beweer die rede dat hulle twee geboue afgebrand het is omdat hulle Afrikaans moet hoor.

Pres. Zuma het die universiteite versoek om gehoor te gee aan die vandale se eise.

Die adjunkminister van Hoër Onderwys, Mduduzi Manana sal vandag met die bestuur van Noordwes se Mahikeng-kampus vergader.

Minstens drie studente is beseer. Veiligheid by die hoofingang is verskerp en die situasie is tans kalm.

Oproepe neem toe vir die visekanselier, Dan Kgwadi om te bedank. Manana sal na verwagting onder meer dié kwessies aanspreek.

Revolusie: 2 treine in Pretoria óók verbrand

Terwyl onrus en onluste op kampusse uitkring, met berigte dat die administrasiegebou van die Noordwes-universiteit se Mafikengkampus afgebrand is, is twee treine by die Pretoriastasie insgelyks aan die brand gesteek.

Metrorail het bevestig dat twee treine verbrand is, met ‘n verdere twee treine wat deur klipgooiers onder die klippe gesteek is. Vier swartes is glo in verband met die gebeure in hegtenis geneem.

Drie waens van Metroplus Express en twee van die Business Express-diens is Dinsdagaand geheel en al by die Pretoriase stasie verbrand, volgens ‘n woordvoerder, Lillian Mofokeng.

“Die vyf waens is deur misdadige elemente verbrand wat hulle as lojale pendelaars voorgedoen het. Die oorsaak van die voorval word tans ten volle ondersoek, met vier verdagtes wat op die toneel in hegtenis geneem is. Die verbranding van die waens plaas druk op ons dienste, meer spesifiek op die beskikbaarheid van treinstelle,” het Mofokong gesê.

Geen passasiers of Metrorail-werknemers is glo beseer nie.

Dinsdag is twee afsonderlike treine met klippe gegooi. Sakeondernemings by die stasie, asook 11 rondomtaliehekke, is gevandaliseer.

“Ten tye van die voorval vroeg Dinsdag, is ‘n trein wat na Johannesburg sou vertrek vir ongeveer 30 minute vertraag. Pendelaars is voortdurend via die luidsprekerstelsel daaroor ingelig,” het Mofokeng gesê.

Benewens die vier swartes wat op die toneel in hegtenis geneem is, word verdere ondersoeke gedoen.

Ook Dinsdag het Metrorail aangekondig dat hy treindienste op die Springs, Daveyton en Dunswart-trajek opskort vanweë toenemende dreigemente teenoor treindrywers en metrowagte.

‘Ongeskik’

Die provinsiale bestuurder van Metrorail, Tembela Kulu, het die gedrag van passsasiers as “ongeskik” beskryf. Volgens hom, “veroorsaak die toenemend onbeskofte gedrag van pendelaars dat tryndrywers vir hul lewens moet vlug omdat hulle aanvalle vrees. Dis baie ongelukkig dat ons die besluit moes neem om die diens geheel en al te beëindig vanweë die feit dat ons nie treindrywers het wat wou instem om hul lewens op die spel te plaas terwyl hulle mense dien wat geen begrip toon vir die noodsaaklike rol wat hulle speel nie.”

67 drywers en wagte aangeval

Kulu het onthul dat daar sedert November verlede jaar 67 drywers en veiligheidswagte deur passasiers by Gautengse treinstasies aangeval is.

Die LUR vir vervoer Ishmael Vadi het gesê dat hy die opskorting van treindienste op die Daveyton-Dunswart-roete steun.

“Die opsetlike verbranding en klipgooiery na treine, asook aanranding van treindrywers moet onmiddellik ophou, anders sal Metrorail se dienste opgeskort bly,” het hy gewaarsku.

Vadi het die gewelddadige gedrag veroordeel en gesê: “Dié tipe geweld en wetteloosheid moet ten sterkste afgekeur word.”

Bus by Wits aan die brand gesteek

Die universiteit van die Witwatersrand het die polisie gevra om ‘n voorval van brandstiging op ‘n bus te ondersoek wat aan die instelling behoort.

Die bus is buite studenteverblyf-eenhede in Parktown aan die brand gesteek. Die skade is nog nie vasgestel nie, sê ‘n woordvoerder van Wits, Shirona Patel.

Patel sê indien vasgestel word dat studente by die voorval betrokke is, sal hulle onmiddellik geskors word.

Dit volg na soortgelyke onrus by die Universiteit van Kaapstad waar studente ook ‘n bus en veiligheidsvoertuig aan die brand gesteek en verskeie waardevolle skilderye verbrand het. Ses UK-studente is intussen geskors.

Die polisie kon nie meer besonderhede oor die voorval by Wits gee nie.

Polisie skiet een dood in oproer by Waterval Boven

Die polisie het bevestig dat ‘n 21-jarige man gister oppad hospitaal toe dood is nadat die polisie skote afgevuur het om ‘n groep gewelddadige betogers uiteen te jaag.

Oproeriges het strate versper in Waterval Boven en Umgwenya in Mpumalanga nadat hulle vroeër ‘n munisipale gebou aan die brand gesteek het.

Toegangsroetes na Umgwenya word steeds met klippe en brandende bande versper, en die situasie bly gespanne. In Waterval Boven is dit kalmer.

Brandbestryders van die Ngangala-munisipaliteit het vroeër die brand by die munisipale gebou geblus.

Die gebou huisves ook ‘n kliniek.

Inwoners betoog glo oor ‘n tekort aan skoon drinkwater en vullisverwydering.

Universiteitseksamens afgestel, verskuif

Die Tshwane Universiteit van Tegnologie het eksamens by die Soshanguve-kampus, noord van Pretoria onbepaald uitgestel, het RSG berig.

Dit volg na hernude geweld deur studente waarin drie sale en sekerheidsvoertuie aan die brand gesteek is.

‘n Woordvoerder van die universiteit, Willa de Ruiter sê meer besonderhede sal binnekort bekendgemaak word.

Die omvang van die skade is nog nie bepaal. De Ruiter sê die Soshanguve-kampus sal tot verdere kennisgewing gesluit bly.

Die Kaapse Skiereilandse Universiteit van Tegnologie sê intussen eksamens sal afgelê word by sy Bellville- en Wellington-kampusse en die Wingfield weermagbasis in Goodwood.

Die eksamens sou vroeër by die Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum afgelê word.

Gewelddadige betogings het die Universiteit gedwing om alternatiewe reëlings te tref.

Eksamens onder polisiebewaking by Maties terwyl brandstigting voortduur

Te midde van voorslepende geweldpleging en intimidasie op die kampus van die Universiteit van Stellenbosch, het die universiteit brandstigting soos gister voorgekom het, veroordeel. Onlusmakers het met die polisie gebots toe voorwerpe aan die brand gesteek is, onder andere ‘n universiteitsvoertuig wat op die kampus geparkeer was.

Die universiteit het egter die versekering gegee dat eksamens normaalweg voortgaan, met polisiebewaking by eksamenlokale. ‘n Noodnommer 082 5570 880 is ook aan studente verskaf om te skakel indien hulle bedreig word.

Die ekstreemlinkse organisasie Open Stellenbosch wat die onmiddellike verengelsing van Stellenbosch eis, het verklaar dat hy sal aanhou agiteer totdat die bestuur van die onlangse besluit afsien om steeds Afrikaans as voertaal naas Engels op die kampus tydens 2016 te handhaaf. Die organisasie eis onder andere dat alle naamborde en kennisgewings na Engels verander moet word en dat alle lesings en administrasie in Engels moet geskied.

Die leidster van die beweging, prof. Kylie Thomas, het onlangs bedank omdat sy haar nie langer met die universiteit kon vereenselwig nie en omdat sy meen dat haar revolusionêre taak op die kampus vervul is.

Die Universiteit Wes-Kaapland bly steeds gesluit en niemand word op die kampus toegelaat nie, nie eens die rektor nie. Volgens ‘n dosent aan dié universiteit “is die situasie nou erger as in die tagtigerjare” toe daar onder die regering van PW Botha georganiseerde opstand en onluste vanuit die buiteland befonds en aangehits is. Etlike miljoene rand se skade is reeds aan universiteitsgeboue en ander eiendom aangerig.

In ‘n afsonderlike voorval in Februarie vandeesjaar is ‘n gebou op die kampus van Stellenbosch, die 56-jarige Van der Sterr-gebou, in ligte laaie gelaat. Dit is nog onduidelik of dit weens brandstigting was.

‘n Vorige weergawe van dié berig en veral ‘n foto van die brandende Van der Sterr-gebou het die indruk gewek dat die brandende gebou dalk met die studentebetogings op die kampus verband kon hou, waarteen die Universiteit van Stellenbosch beswaar gemaak het. Ons plaas die reaksie van die universiteit se mediabeampte, Susan van der Merwe:

Op die PRAAG-webblad is daar twee sake rakende die Universiteit Stellenbosch wat 1) nie feitelik korrek is nie, en 2) ‘n wanvoorstelling skep van die protesaksie op die Stellenbosch-kampus.

Die foto van die brandende Van der Sterr-gebou by die berig oor protesaksie op kampus, is ‘n opsetlike wanvoorstelling. Die brand in die gebou was maande gelede en het niks met protesaksies of brandstigting te doen gehad nie. Die berig oor taal aan die US. Daar is nie sprake van ‘terugkrabbel’ nie. Die Bestuur se verklaring oor die gebruik van taal aan die US is ‘n gespreksdokument wat met verskillende belangegroepe op kampus bespreek sal word, en die beginsels verwoord in die verklaring sal as vertrekpunte vir hierdie gesprekke gebruik word. Ek haal twee kolpunte aan uit die jongste kommunikasie met die kampusgemeenskap:

Dit is nie akkuraat dat ons Bestuurspan ons verklaring van 12 November teruggetrek het nie. Ons bly daartoe verbind om die akademiese aanbod in Afrikaans en Engels uit te brei, asook tot effektiewe interne kommunikasie wat nie belangegroepe uitsluit nie.

Ons bly ook volkome daartoe verbind om die statutêre prosesse te volg om veranderings aan die Taalbeleid en Taalplan aan te bring.

Susan van der Merwe
Bemarking en Kommunikasie
Universiteit Stellenbosch

Twee universiteite gesluit weens geweld

Twee universiteite in Kaapstad bly steeds gesluit weens gewelddadige betogings deur studente, het RSG berig.

Die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie het opdrag aan studente gegee om nie later nie as Woensdagmiddag vieruur uit die koshuise te wees.

Die bestuur sê die besluit is geneem in die lig van die voortslepende betogings op kampusse. Eksamens van nie-finale jaar studente is tot 11 Januarie opgeskort.

Finale jaar studente sal teen die einde van die week ingelig word oor gewysigde eksamendatums. Personeel kan moontlik Donderdag terugkeer.

Alle akademiese aktiwiteite aan die Universiteit van die Wes-Kaapland is ook opgeskort.

UWK het vroeër sy eindeksamen na ‘n perseel buite sy Bellville-kampus verskuif, nadat grootskaalse vandalisme en brandstigting voorgekom het.

Maandag moes sowat 400 finale jaar studente hul eksamens elders aflê. Drie studente is in hegtenis geneem op aanklagte van brandstigting.

Die Universiteit van Kaapstad se eksamens word tans ook ontwrig deur ‘n groep oproeriges. Betogers het die Sportsentrum op die hoërkampus gevandaliseer.

Verskeie ruite is gebreek en rou riool is gestort terwyl eksamens aan die gang was.

Petrolbomaanval op passierstrein in Kaapstad lei tot vertragings

‘n Petrolbomaanval op ‘n passasierstrein van die Kaapse Skiereiland by Muizenberg het gelei tot spoorvertragings.

‘n Woordvoerder van Kaapstad, Richard Bosman het bevestig dat die treinwaens aan die brand gesteek is.

Niemand is in die voorval beseer nie.

Bosman sê daar sal vanoggend vertragings tussen Kaapstad en Vishoek wees, maar daar is ‘n busdiens waarvan pendelaars gebruik kan maak.

Pendelaars moes ontruim word en ten minste drie waens is vernietig in die brand.

Geen beserings is aangemeld nie.

Bosman sê ‘n saak van brandstigting word ondersoek.

“Daar was net drie jeugdiges wat ‘n petrolbom na die trein gegooi het, wat veroorsaak het dat dit aan die brand geslaan het. Die sekuriteitswagte het die stad se wetstoepassers gewaarsku. Hulle het hulle agternagesit en drie jeugdiges is in hegtenis geneem en word tans aangehou by die Muizenberg-polisiestasie.”

Intussen sê Metrorail se Riana Scott tegnici werk sonder ophou om die omvang van die skade te bepaal.

“Ons kan bevestig dat minstens drie waens beskadig is. Ons spanne sal werk om te probeer om die diens te herstel. Ons glo dat die oorhoofse toerusting nie beskadig is nie, maar hulle moet dit ondersoek.”

Oproeriges versper hospitaal in Limpopo

Oproerige inwoners van Makhuvha naby Thohoyandou in Limpopo het Woensdagaand amok gemaak by ‘n hospitaal.

Die beswaardes het die ingang na die Matatshe Donald Frazer hospitaal met klippe en brandende bande versper.

Hulle eis dat verdagtes wat in hegtenis geneem is in verband met twee moorde in Mei vanjaar vrygelaat word.

Die verdagtes was na bewering deel van ‘n groep inwoners wat twee vermeende misdadigers vermoor het.

Die polisie is in die gebied ontplooi en monitor tans die situasie.

Grootskaalse brandstigting in Marapong by Medupi

Chaos het Maandagaand in Marapong naby die Medupi kragstasie in Lephalale uitgebreek, het RSG berig.

‘n Groep swart oproeriges, wat vermoedelik voormalige werkers by die Medupi kragstasie is, het tot grootskaalse brandstigting oorgegaan.

Die oproermakers het sowat 20 busse, ‘n satelliet-polisiestasie en ‘n munisipale kantoor asook ‘n gedeelte van ‘n biblioteek in die Marapong-woongebied by Ellisras (Lephalale) aan die brand gesteek.

Die plundertog het sowat twee ure geduur voordat die groep uiteen gejaag is.

Werkers wat na ‘n staking afgedank is, asook werkers wie se kontrakte nie hernieu is nie, was na bewering betrokke.

Hulle eis dat afgedankte werkers weer aangestel word en kontrakte hernieu word.

Die chaos raak glo nie bedrywighede by die nabygeleë Medupi-kragstasie nie.

Die polisie monitor steeds die situasie in Marapong.

Eskom se woordvoerder, Khulu Phasiwe sê werkers het vanoggend sonder probleme vir diens aangemeld

Swart taxibestuurders steek busse in George aan die brand

Woedende swart taxibestuurders in Thembalethu in George in die Suid-Kaap het volgens die jongste berigte vyf Go George-busse na bewering aan die brand gesteek en nog een met klippe bestook.

Hulle is teen die implementering van dié openbare busdiens gekant, het RSG berig.

Toegang tot die woonbuurt is versper wat tot verkeersopeenhopings op die N2-hoofweg gelei het. Die polisie is in die gebied ontplooi en monitor die situasie.

‘n Woordvoerder van die George taxi-vereniging sê hulle het ‘n dispuut oor die kwessie met die munispaliteit verklaar, maar daar is nogtans besluit om met die diens voort te gaan.

Die polisie in George het intussen verskeie mense vir ondervraging ingeneem ná openbare geweld.

Die taxibestuurders sê hulle ondernemings word geraak. Hulle sê sommige vergoedingskwessies is nog uitstaande.

‘n Woordvoerder van die polisie, Malcolm Pojie sê twee taxis is geskut.

Kliniek gebrand, nooddienspersoneel aangeval vir ‘beter dienslewering’

Die polisie is ontplooi in die Intabazwe-lokasie in Harrismith in die ooste van die Vrystaat.

Die oproermakers wil hê die burgemeester en munisipale bestuurder moet bedank. Hulle eis ook beter huise en infrastruktuur.

Dit volg na ‘n week van gewelddadige onrus waarin een persoon dood is, en ‘n plaaslike kliniek afgebrand is.

Nooddienspersoneel is ook aangeval deur die oproermakers terwyl hulle die brand probeer blus het. Dit is nie duidelik hoe die brandstigting dienslewering sal verbeter nie.

Oproeriges het paaie met klippe en rommel versper en die polisie monitor steeds die gebied.

Agt mense is reeds in verband met openbare geweld in hegtenis geneem.

ANC geskok dat Noord-Kaapse speaker aan die brand gesteek is

Die speaker van die ZF Mgcawu-munisipaliteitsdistrik in die Noord-Kaap, Nomakhaya Mjila, is in ‘n ernstige toestand in die hospitaal nadat sy na bewering aan die brand gesteek deur haar man.

Die ANC se mediawoordvoerder Naledi Gaosekwe sê hulle is geskok en hartseer oor die voorval.

Noord-Kaapse polisie sê Mjila se man het die huis van ‘n familielid waar sy gebly het in Olifantshoek in die vroeë oggendure van Saterdagoggend binnegedring.

Hy het haar na bewering met petrol gegooi en haar aan die brand gesteek. Sy het ernstige beserings opgedoen, terwyl haar dogter en ‘n familielid gesterf het in die brand.

Haar man het ook brandwonde opgedoen en is in hegtenis geneem kort ná die voorval. Hy is onder polisiebewaking in die hospitaal en sal van moord, poging tot moord en brandstigting aangekla word.

Pastoor brand na beskuldigings van heksery

Polisie in Limpopo het 17 mense onder wie twee minderjariges in hegtenis geneem nadat ‘n bejaarde pastoor en sy gesin se huis op Musina aan die brand gesteek is.

Die 70-jarige pastoor en sy gesinslede is van heksery beskuldig.

Drie polisiebeamptes wat die pastoor en sy gesin te hulp gesnel het, is beseer toe inwoners hulle met klippe bestook het.

Die sewentien verdagtes sal na verwagting vandag in die plaaslike landdroshof.