Die situasie in Soweto, suid van Johannesburg is weer normaal nadat ‘n groep inwoners van Meadowlands gisteraand op ‘n plundertog gegaan het.
‘n Kitskosrestourant, ‘n drankwinkel en twee kitsbanke is geplunder, het RSG berig.
Die inwoners is ontevrede omdat Eskom die kragtoevoer na die gebied afsny.
Die Gautengse Metropolisie sê die situasie het na normaal teruggekeer, maar hulle monitor steeds die gebied.
Een inwoner, wat as ‘n misdadiger bestempel word, is in hegtenis geneem.
Verbruikers word weer hard getref deur die brandstofprys wat om middernag gestyg het.
Petrol kos 47 sent per liter meer en diesel 49 sent per liter.
Die besteebare inkomste van Jan Alleman gaan verder krimp met beplande verhoogde kragtariewe.
Kragtariewe sal na verwagting in Julie styg in ooreenstemming met Eskom se multijarige prysvasstelling.
Indien die energiereguleerder, NERSA sy versoek vir ‘n bykomende twaalf persent verhoging toestaan, sal die tariewe aanstaande maand met sowat 25 persent styg.
Sowat R22 miljoen word begroot vir die ondersoek om Eskom se finansiële probleme te ondersoek, het ANA berig.
Minister van Openbare Ondernemings, Lynne Brown, het vandag gesê die geld sal uit Eskom se eie sak betaal word. Volgens haar sal geld intern geherstruktureer word.
Dit kom na ‘n vraag van die VF Plus in die parlement vandag.
Die multi-nasionale regspraktyk Denton doen die ondersoek, en is volgens Brown aangestel in lyn met die kragvoorsiener se verkrygingsreëls.
Volgens Brown het die firma Denton nie vantevore werk vir Eskom gedoen nie, maar daar is verlede maand berig dat die firma voorheen die kragvoorsien geadviseer het.
Intussen het Eskom en nog een van sy uitvoerende beamptes wat in Maart geskors is, besluit om hul paaie op ‘n vriendskaplike manier te skei.
Besonderhede oor die ooreenkoms tussen Eskom en Dan Marokane, voorheen groephoof van kapitaal, en wat dit die kragvoorsiener uit die sak gaan jaag, is nie bekend gemaak nie.
Marokane is saam met geskorste Eskom-hoof Tshediso Matona, Tsholofelo Moefe en Matshela Koko geskors terwyl ‘n ondersoek van stapel gestuur is om die stand van sake by Eskom te ondersoek.
Eskom het twee weke gelede aangekondig dat hy en Matona se paaie ook skei. Die kragvoorsiener wou nie sê hoeveel rand in die skikkingsooreenkoms betaal is nie.
Eskom staar ‘n tekort van 17 miljoen ton steenkool vir sy kragaanlegte in die gesig, het RSG berig.
Die minister van openbare werke, Lynne Brown sê die tekort word by die Matla-, Tutuka-, Kriel-, Arnot- en Hendrina-kragaanlegte verwag.
Vroeër het Eskom se waarnemende bestuurshoof, Brian Molefe bespiegelings afgemaak dat steenkooltekorte kan voorkom. Molefe het gesê Suid-Afrika het nog bykans 200 jaar se steenkoolvoorraad.
Intussen behoort Eenheid Een van die Koebergkernkragsentrale in die Wes-Kaap teen die einde van die week weer operasioneel te wees.
Eenheid Een het die afgelope drie maande instandhoudingswerk ondergaan.
Dit kan verligting vir die kragnetwerk bring, terwyl Eskom sukkel om aan die vraag te voldoen. ‘n Eskom-woordvoerder, Khulu Phasiwe sê Koeberg se Eenheid Twee was deurgaans nog in diens.
Eskom sal die peperduur regskoste van Solidariteit verhaal nadat die vakbond verloor het in ‘n regsgeding teen die kragvoorsiener wat 17 jaar lank geduur het.
Dit volg na die ontslag van Solidariteit se aansoek om verlof tot appèl in die Grondwethof rakende ‘n saak wat Eskom wou dwing om ‘n mondelinge ooreenkoms van 17 jaar gelede na te kom.
Solidariteit wou Eskom dwing om 34 afgetrede gelisensieerde kernkragoperateurs by die Koeberg-kragstasie ‘n jaarlikse eenmalige nie-pensioendraende uitbetaling gelyk aan dubbel hul basiese salaris te gee.
Solidariteit het aan Sake24 gesê hulle aanvaar die Grondwethofuitspraak, maar as die geleentheid hom voordoen “sal ons nog 17 jaar veg vir hierdie lede”.
Deon Reyneke, hoof van Solidariteit se energie-industrie, het gesê: “soms kry jy nie die resultaat wat jy verdien nie, maar dit beteken nie dat die stryd nie die moeite werd was nie.”
Die hof het gesê die aansoek om verlof tot appèl het “geen vooruitsig van sukses nie”.
Eskom se woordvoerder Khulu Phasiwe het gesê hulle gaan nou die regskoste van Solidariteit verhaal.
Suid-Afrika het Namibië Donderdagaand sonder elektrisiteit gelaat weens probleme by Eskom om aan plaaslike behoeftes te voldoen.
Netwerk24 berig dat ’n transformator boonop ook by ’n substasie in Zimbabwe gebreek het wat deel is van die streek se kragnetwerk.
Dit het meegebring dat Namibië Donderdagaand net die helfte van die elektrisiteit beskikbaar gehad het om in sy spitstyd-vraag van 530 megawatt te voldoen.
Die Namibiese minister van myne en energie, Obed Kandjoze, het bevestig dat Eskom opgehou het om elektrisiteit aan die kragmaatskappy, NamPower, te lewer.
Hy sê pogings word aangewend om die elektrisiteitstoevoer te herstel, en Namibië het intussen ingevolge die Suider-Afrikaanse Kragpoel-protokol hulp van ander elektrisiteits-nutsmaatskappye in die streek gevra.
Die Reserwebank het besluit om die repo-koers onveranderd te laat op 5,75 persent.
Die Bank het egter sy kommer uitgespreek oor Eskom se versoek vir ‘n 25 persent tariefverhoging.
Die president van die bank, Lesetja Kganyago sê so ‘n skerp verhoging plaas druk op die inflasievooruitsig.
Ekonoom Amelia Morgenrood sê Donderdag se aankondiging kom as geen verrassing nie.
Die besluit om rentekoerse onveranderd te laat is oor die algemeen verwag. Die ANC het onlangs gesê hy oorweeg die moontlikheid om Eskom gedeeltelik te privatiseer as ‘n teenvoeter vir die kragverskaffer se geldprobleme.
Die regerende party het ook sy kommer uitgespreek oor die invloed wat skerp tariefverhogings in elektrisiteit op die ekonomie sal hê.
Die president van die Reserwebank, Lesetja Kganjyago, het gewaarsku dat die swak rand tesame met die voorgestelde styging in die prys van krag ‘n groot risiko vir die inflasie-vooruitsig inhou.
Kganyago sê die jongste voorspellings oor inflasie het nie die voorgestelde 25 persent verhoging van Eskom in aanmerking geneem nie.
Hy sê indien die verhoging toegestaan word kan dit inflasie met ‘n halwe persentasiepunt opstoot.
Ekonome verwag dat die rentekoers ‘n hoogtepunt van tussen elf en twaalf persent kan bereik. Die primakoers waarteen banke geld aan verbruikers leen is steeds 9,75 persent nadat die Reserwebank die terugkoopkoers onveranderd gehou het.
Die Reserwebank het egter gewaarsku dat rentekoersverhogings later verwag kan word weens inflasiedruk.
Rentekoersverhogings sal ‘n negatiewe invloed op verbruikers met baie skuld hê.
Beurtkrag gaan vir die volgende drie jaar ‘n werklikheid in Suid-Afrika wees, het die minister van Openbare Ondernemings gewaarsku.
Lynne Brown het vroeër gesê Suid-Afrikaners sal moet saamleef met voortdurende kragonderbrekings.
Volgens die minister sal instandhouding by Eenheid Een van Koeberg teen die einde van die maand voltooi wees.
Die kernaanleg in die Kaapse Skiereiland sal 900 megawatt tot die kragnetwerk kan voeg.
Brown sê vordering word by die Medupi-aanleg in Limpopo gemaak, en die eerste opwekkingseenheid, Eenheid Ses het onlangs meer as 700 megawatt gelewer, ‘n mylpaal.
Brown sê Medupi behoort teen die middel van vanjaar ten volle in bedryf te wees en sal krag gelykstaande aan meer as 40 persent van dié by Koeberg kan uitstoot.
Die Nasionale Energiereguleerder, NERSA, het vroeër aangekondig dat ‘n aankondiging oor Eskom se aansoek om ‘n tariefverhoging van 25 persent op 29 Junie verwag kan word.
Dawie Roodt, ‘n bekende ekonoom, sê Eskom se huidige krisis is grotendeels die gevolg van swak bestuur en ‘n gebrek aan leierskap.
Suid-Afrikaners is benoud oor die verhogings en ekonome waarsku dat Suid-Afrika se middelklas vir die gelag sal moet betaal.
Pryse van dienste en goedere sal skerp styg met hoër kragtariefaanpassings.
Middelinkomste groepe sal daarmee in armoede gedompel word indien Eskom se tariefverhoging dus goedgekeur word.
Die Energiereguleerder NERSA het intussen ‘n beroep op die publiek gedoen om geskrewe kommentaar in te dien en die openbare verhore by te woon waar Eskom se aansoek om bykomende verhogings in kragtariewe bespreek sal word.
Dawie Roodt, ekonoom, het tot die gevolgtrekking gekom dat Suid-Afrika se ekonomie R360 miljard groter sou gewees het as Eskom beter bestuur was.
Dawie Roodt het gesê kragonderbrekings kom voor weens voortdurende politieke inmenging.
Eskom sukkel om die ligte aan te hou sedert verlede jaar. Eskom sê die nasionale netwerk is onder druk en word vererger deur onwettige aansluitings.
Die Eskom-raad het sy uitvoerende hoof Tshediso Matona en drie ander bestuurders geskors. Sy voorsitter Zola Tsotsi het intussen bedank.
Roodt sê politici moet die bestuur in die hande van bekwame bestuurders laat.
Chancellor House, die ANC se beleggingsmaatskappy, het kort voor die algemene verkiesing verlede jaar R50 miljoen in hul sakke gesteek toe hulle aandele verkoop het in ‘n maatskappy wat groot kontrakte bekom het van Eskom en aan die staat behoort, het News24 Sondag berig.
Chancellor House het ‘n bykomende R50 miljoen aan dividende ontvang te danke aan sy bande met Hitachi Power Africa (HPA). In 2005 het Chancellor House net R1.25m betaal vir sy aandeel in HPA.
In 2007 het HPA tenders ter waarde van R40 miljard ontvang om drukketels vir Eskom se Medupi- en Kusile-kragstasies te vervaardig. In 2008 het die Openbare Beskermer bevind dat die toekenning van die tenders deur Eskom aan HPA ‘n konflik van belange skep, omdat Valli Moosa, Eskom se voorsitter toe, ook ‘n senior lid van die ANC is.
Robin Duff, HPA se finansiële hoof ten tye van die toekenning, het voorheen ‘n waarskuwing ontvang oor Chancellor House se onbehoorlike politieke verbintenis, maar Duff het verlede week dié bewering ontken.
HPA is ook in die verlede gekritiseer omdat die drukketels vir Medupi en Kusile na bewering deel van die oorsaak vir die groot agterstand by hierdie nuwe kragstasies is.
Mathews Phosa, die ANC se voormalige tesourier, het reeds in 2010 gesê Chancellor House moet sy aandele in HPA verkoop.
Phosa het gesê Chancellor House se belang in groot regeringstenders soos dié van Eskom skep die indruk die ANC “misbruik belastingbetalers om geld in te samel.” Vir baie jare is sy mening geïgnoreer.
Volgens News24 se bronne is die kontrakte vir die drukketels intussen oorgeneem deur Mitsubishi Hitachi Power Systems-Africa (MHPSA), ‘n nuwe maatskappy wat gestig na die samesmelting van die Japannese vervaardigingsreuse Mitsubishi en Hitachi.
MHPSA het nie reageer op News24 se vrae oor Chancellor House nie. David Milner, sy woordvoerder, het bloot gesê die verhouding tussen Hitachi Power Africa en Chancellor House is reeds beëindig met MHPSA se stigting.
Konstruksiemaatskappye wat betrokke is by die bou van die Medupi-aanleg op Ellisras (Lephalale) in Limpopo stuur steeds teksboodskappe aan werkers waarin hulle aangesê word om terug te keer werk toe.
Kontrakteurs en Eskom het verlede week ‘n hofbevel bekom wat gelas dat die werkers hulle staking beëindig, het RSG berig.
Die meerderheid van die werkers gaan egter voort met hulle onbeskermde staking wat nou reeds bykans vier weke lank duur, ondanks die gevaar dat hulle afgedank kan word.
Volgens die Eskom-woordvoerder, Khulu Phasiwe meld minder as tweeduisend van die sowat 16 000 werkers daagliks vir diens aan.
Hulle maak van openbare vervoer gebruik in plaas van die busse wat deur Eskom verskaf word om intimidasie te vermy.
Daar is vroeër bekendgemaak dat die voltooiing van Medupi, asook die Kusile-aanleg, verder deur die voortslepende arbeidsonrus vertraag gaan word.
Die petrochemiese reus Sasol het ‘n kragkoopkontrak met Eskom aangegaan om elektrisiteit aan die kragnetwerk te verskaf, het Business Day Dinsdag berig.
Volgens die berig sal Sasol 440 MW van sy oortollige elektrisiteit tot die kragnetwerk bydra. Alex Anderson, woordvoerder van Sasol, het volgens die berig gesê die ooreenkoms geld al van die begin van die maand af.
Sasol sal die elektrisiteit van sy Secunda- en Sasolburg-aanlegte verskaf waar 1 100 MW se elektrisiteit opgewek word deur gas wat van Mosambiek af ingevoer word. Eskom sal tot 440 MW hiervan vat namate elektrisiteit benodig word.
Medupi se eerste eenheid sal intussen glo volgende maand ten volle in werking wees en 800 MW tot die kragnetwerk bydra. Volgens Business Day is MTN ook van voorneme om elektrisiteit aan Eskom te verskaf deur middel van sy metaangas- en sonkragaanlegte.
Eskom het aangekondig dat hulle Fase 1-beurtkrag en kragvermindering van 06:00 vanoggend tot 22:00 vanaand sal toepas.
Dit volg nadat Eskom gister Fase 2-beurtkrag rondom 16:00 gistermiddag tot Fase 3-beurtkrag verhoog het.
Fase 3-beurtkrag is Dinsdag omstreeks 16:00 in werking gestel.
Die energieverskaffer sê in ‘n verklaring dat die inwerkingstelling van Fase 3-beurtkrag duidelik wys hoe weerbaar die stelsel op die oomblik is.
Eskom sê die stelsel is steeds onder geweldige druk en verbruikers moet asseblief elektrisiteit sover as moontlik bespaar.
