Mosambiek – Bladsy 2

Xenofobiese aanvalle teen Suid-Afrikaners in Mosambiek

Xenofobiese geweld het uitgebreek in Mosambiek teen Suid-Afrikaners wat die buurland in ‘n haas moes verlaat, terwyl vragmotors wat goedere vervoer, tot stilstand gedwing is.

Een vragmotorbestuurder sê dat hy gedwing is om terug te keer na Suid-Afrika ná die vragmotor wat hy bestuur het by ‘n grensdorp onder klippe gesteek is.

Die bestuurder moes terugdraai na Suid-Afrika, en in Komatipoort gaan skuiling soek.

‘n Skare van ongeveer 300 mense het vragmotors uit Suid-Afrika by die Muamba-tolhek ingewag en onder die klippe gesteek omdat hulle “broers en susters” glo doodgemaak word.

Hulle het gesê verdien Suid-Afrikaners om te sterf, het die bestuurder aan News24 gesê. Mense kruip glo by verskeie polisiekantore weg.

Mosambiekers vertel hulle het SMSe ontvang wat gesê het hulle moet nie na Nelspruit (Mbombela) reis nie, want dit is te gevaarlik.

Hulle is gewaarsku dat dit baie gevaarlik is want Suid-Afrikaners maak hulle “roers en susters” daar dood.

Die Lebombo-grenspos is intussen gesluit, maar die Mosambiekse polisie en motoriste wat die paaie gebruik, sê die amokmakers is verwilder.

Die situasie lyk glo kalm op die oomblik en die verkeer vloei soos normaal.

Die Gautengse polisie het drie verdagtes in Alexandra, noord van Johannesburg, in hegtenis geneem in verband met die moord op ‘n Mosambiekse burger.

Die 35-jarige Emmanuel Sithole was ‘n straathandelaar. Die moord hou vermoedelik verband met die xenofobiese aanvalle, maar ander berigte lui dat hy in ‘n argument betrokke was.

‘n Foto van die aanval het in ‘n naweekkoerant verskyn. Die polisie soek steeds na ‘n vierde verdagte.

Vyf miljoen swartes kry skottels vir digitale TV

Die departement van kommunikasie gaan buurlande help om satellietskottels aan te skaf sodat hulle SABC-propaganda kan volg.

Die regering het ‘n veldtog aangekondig wat veral swart Suid-Afrikaners in staat sal stel om met skottels en toestelle uitsaai-seine na digitaal om te skakel.

‘n Woordvoerder van die Departement van Kommunikasie, Solly Mokoetle het bevestig dat die regering vyf miljoen swart huishoudings gaan help met toestelle om die uitsaai-seine om te skakel.

Dié maatreëls word onderneem ter voorbereiding van die omskakeling van analoog na digitaal-uitsendings van Junie vanjaar af.

Wit kykers sal self vir die omskakeling moet betaal as hulle belangstel om die SABC se volg.

Mokoetle sê dit is belangrik om inwoners op die grense van Namibië, Botswana, Mosambiek, Swaziland en Lesotho eerste te help.

Zuma ontken bewerings oor EFF-ontmoeting in Mosambiek

President Jacob Zuma het amptelik bewerings ontken dat hy met lede van die EFF in Mosambiek onderhandel het.

In ‘n geskrewe antwoord op ‘n parlementêre vraag deur die Demokratiese Alliansie Donderdag, het Zuma ontken dat hy ‘n vergadering by die Southern Sun Hotel in Maputo op 18 Januarie vanjaar na bewering saam met EFF-leiers bygewoon het.

Zuma was amptelik in die Mosambiekse hoofstad op 15 Januarie vir die inhuldiging van Filipe Nyusi as dié land se president.

DA-LP John Steenhuisen het ‘n skriftelike vraag aan die president gestel oor die beweerde Maputo-ontmoeting.

In sy skriftelike antwoord, het Zuma gesê: “Nee. Ek het nie ‘n vergadering in Maputo bygewoon, in Mosambiek op 18 Januarie 2015 nie.”

Bewerings van ‘n vergadering tussen EFF-leiers en ‘n groep van die ANC is in ‘n brief aan EFF-leier Julius Malema deur Gayton McKenzie gemaak.

Maar Zuma se beweerde betrokkenheid by die vergadering het aan die lig gekom tydens ‘n perskonferensie deur sekere beswaarde EFF-lede, wat beweer het dat Zuma veronderstel was om die vergadering by te woon.

Hulle beweer dat die LUR in Gauteng vir onderwys Panyaza Lesufi en ANC-LP Mathole Motshekga gereël het dat Zuma die EFF-leiers in Maputo ontmoet.

Lesufi, Motshekga en die EFF het intussen ook die bewerings ontken.

Volgens Malema hoef hy nie deur ander partye te werk om met die president te vergader nie. “Eerste van alles, Panyaza hoef nie reëlings vir my te maak as ek die president wil ontmoet nie,” het hy gesê.

“Daar is ‘n lyn van kommunikasie. Na afloop van die verkiesing verlede jaar, kan ek Lakela Kaunda [hoofbedryfsbeampte in die Presidensie] skakel en vir haar sê ek wil met die president praat.

Mosambiekse staatsamptenaar dood aangetref in Durbanse hotel

‘n Beampte van die Mosambiekse regering is dood aangetref in ‘n hotel in Durban, het die polisie in KwaZulu-Natal Sondag gesê.

Hy was glo werksaam by die Mosambiekse departement van omgewingsake en landelike ontwikkeling. Hy het ‘n konferensie in Durban bygewoon.

“Hy is dood aangetref in sy hotelkamer,” het maj. Thulani Zwane, woordvoerder van die polisie, gesê. Die man is in ‘n plas bloed aangetref. Daar het bloed by die man se neus en mond uitgekom.

Zwane kon nie die oorsaak van die man se dood bekend maak nie, aangesien die forensiese verslag nog nie vrygestel is nie.

Volgens die Sunday Independent het ‘n skoonmaker Donderdagoggend by die Blue Waters Hotel op die man se naakte liggaam afgekom. Hy het naby die bad in sy kamer gelê.

Die ambassade in Durban het met die man se familie in verbinding getree, het die koerant berig.

Gifbier: Mosambiekse man vas

Die polisie in Mosambiek het ‘n man in hegtenis geneem wat daarvan verdink word dat hy tradisonele bier vergiftig het.

Sowat sewentig mense is dood nadat hulle pombe, ‘n tradisionele Mosambiekse bier by ‘n begrafnis gedrink het. Die bier, wat gemaak word met gort of koring, word oor twee dae gebrou.

Graciano Antonio is in hegtenis geneem terwyl hy probeer het om te vlug, het ‘n provinsiale woordvoerder van die polisie, Luis Nudia gesê.

Hy is na die hoofstad van die noordoostelike Tete-provinsie geneem waar hy aangekla sal word.

Byna 200 mense is in die hospitaal opgeneem nadat hulle van die pombe gedrink het, het die gesondheidsowerheid gesê.

Die gesondheidsowerheid is van mening dat die bier met krokodilgal vergiftig is, maar kenners is skepties of dit giftig is.

Monsters van die dodelike bier is sedertdien na die Verenigde State en Duitsland gestuur vir toetse.

Dodetal in Mosambiek styg tot 56 na besmette bier

Die dodetal in die noord-ooste van Mosambiek het tot 56 gestyg nadat begrafnisgangers vermoedelik besmette tradisionele bier gedrink het, het RSG berig.

Meer as 200 mense in die Tete-provinsie wat van die bier gedrink het moes óf in die hospitaal opgeneem word, óf mediese ondersoeke ondergaan.

Die owerheid sê die tradisionele bier, wat van koringmeel gemaak word, is vermoedelik met krokodilgal besmet.

Monsters is na Maputo gestuur om ontleed te word.

Eskom waarsku hele land oor kragonderbrekings

Eskom het kragverbruikers gewaarsku dat beurtkkrag van Donderdag asook oor die naweek ingestel kan word.

Die waarskuwing is Woensdag uitgereik dat beurtkrag weer ingestel kan word indien die druk nie op die kragnetwerk verlig word nie.

“Ons gebruik tans ons noodreserwes,” het Andrew Etzinger, woordvoerder van Eskom, gesê. “Na verwagting gaan die noodreserwes voor die einde van die week uitgeput wees wat ekstra druk op die kragnetwerk gaan plaas en die kans op beurtkrag kan verhoog.”

Die hele land word geraak deur die kragprobleme.

Eskom sukkel om aan die vraag na elektrisiteit te voldoen, gedeeltelik weens probleme by die Majuba-kragstasie in Mpumalanga.

Intussen sê Eskom hy verwag dat eenheid ses van die nuwe Medupi-kragstasie binnekort in werking gestel sal word.

Die kragverskaffer het egter gewaarsku dat dit nie die einde van die kragprobleme sal beteken nie.

Instandhouding by die Cahora Bassa-aanleg in Mosambiek plaas glo bykomende druk op kragvoorsiening.

ŉ Steenkoolsilo het verlede maand by die Majuba-kragstasie in Mpumalanga ineengestort en landswye kragonderbrekings tot gevolg gehad.

Die silo het meer as 10 000 ton steenkool geberg en die voorraad na ses ander eenhede by die kragstasie beïnvloed.

Frelimo van stemknoeiery beskuldig

Mosambiekers van opposisiepartye is ontevrede oor die uitslag nadat hulle Woensdag gestem in verkiesings vir ‘n nuwe president en wetgewende vergadering.

Die regerende Frelimo-party en verskeie ander opposisiepartye het deelgeneem.

Die voordeel wat Frelimo geniet, was sigbaar in die hoofstad waar ‘n reuse verkiesingsplakkaat van die Mosambiekse bevrydingsfront ‘n hele gebou in Avenida Edoardo Modlande in die hoofstad, Maputo, versir het.

Kiesers het Woensdag hul kruisies getrek, maar skadu’s van die burgeroorlog wat in die tagtigerjare gewoed het, was terug.

Die land het in 1975 onafhanklikheid van Portugal gekry.

Opposisiepartye is ontevrede met die verkiesingsuitslag en beskuldig die regerende party van kullery.

Frelimo staar kritiek in die gesig weens die groot welvaartgaping in die land, ondanks die land se reuse minerale bronne.

Selfs die vinnige ekonomiese groei het nie voordele vir die grootste deel van die bevolking in een van die wêreld se armste lande gebring nie.

Die opposisie beweer hulle het vaste bewyse dat Frelimo stembusse met vals stembriewe wou vul.

Mosambiek stem

Mosambiekse diplomate sê alles is gereed vir Mosambiekers in Suid-Afrika om in vandag se verkiesing te gaan stem, het RSG berig.

Dit is die land se vyfde demokratiese presidensiële en parlementêre verkiesing sedert 1994.

‘n Woordvoerder van die Mosambiekse Konsulaat in Mbombela, Nercia Sambo sê daar is 32 stemlokale in Mpumalanga en Limpopo.

Inligting oor stemlokale in ander dele van Suid-Afrika was in die stadium nie beskikbaar nie. Sambo sê hulle hoop dat alles volgens plan sal verloop.

In Mosambiek kan kiesers sewe-uur vanoggend by stembusse landwyd begin stem. Alle oë is op die regerende Frelimoparty en sy hoofopposisie Renamo.

Die ander party is die Mosambiekse Demokratiese Beweging. Die party, wat nie ‘n gewapende tradisie het nie, het burgemeesters in vier stede, waarvan die meeste verlede jaar in munisipale verkiesings by Frelimo afgeneem is.

Die polisie in Mosambiek is op ‘n hoë gereedheidsgrondslag.

SA se gasinfrastuktuur gebrekkig sê rolspelers

‘n Voorlegging aan die Parlementêre portefeuljekomitee oor Energie het getoon dat ‘n gebrek aan infrastruktuur die verskaffing van gas vir huishoudelike en nywerheidsgebruik kniehalter.

Rolspelers in die gassektor, insluitende SASOL, PetroSA, NERSA en die Departement van Energie het die Parlementêre komitee ingelig.

Die Nasionale Energiereguleerder, NERSA sê plaaslike gasreserwes voldoen nie aan die potensiële vraag nie.

‘n Woordvoerder van NERSA, Nomfundo Maseti, sê alhoewel gas in buurlande ontdek word, is daar beperkte infrastruktuur om dit die land in te bring.

Maseti sê daar is groot gasvondse in Mosambiek, Ghana, Tanzanië en in die Kongo. Die gasvoorraad is dus nie die probleem nie, maar die infrastruktuur om dit uit die buurstate by Suid-Afrika te kry.

Renosterslagting duur voort

Renosterstropery in die Krugerwildtuin duur voort ondanks lug-en voetpatrollies, meer veldwagters en die ontplooiing van soldate in die gebiede.

Die departement van Omgewingsake het bekendgemaak dat 277 renosters reeds vanjaar gestroop is.

Teen dieselfde tyd verlede jaar, is 203 renosters vir hulle horings van kant gemaak, het RSG berig.

Die departement sê meer as die helfte van die voorvalle het in die Nasionale Krugerwildtuin plaasgevind waar 166 renosters in die eerste drie maande van die jaar gestroop is.

Na intensiewe samesprekings het Suid-Afrika en Mosambiek dié week ‘n ooreenkoms gesluit om saam te werk om die toenemende slagting te bestry.

Eskom roep noodtoestand uit

Suid-Afrika se elektrisiteitsvoorsiening is op ‘n mespunt weens swak beplanning en gebrekkige onderhoud. Donderdag is ‘n noodtoestand uitgeroep toe vier opwekkingseenhede van Eskom uitgeskop het.

Die kragvoorsiener het Donderdag aangekondig dat hulle ‘n beroep op groot verbruikers – maatskappye en industrieë – gedoen het om hul verbruik met ‘n minimum van 10% in te kort in ‘n poging om die wankelende stelsel stabiel te hou.

Die maatreël, wat groot instansies kontraktueel verplig om gehoor te gee aan die oproep, behels industriële beurtkrag, maar die kragvoorsiener vermy dié bewoording.

‘n Energieontleder, Chris Yelland sê Eskom se versoek aan industriële verbruikers is beurtkrag maar wil kiesers nie so kort voor die verkiesing aan negatiwiteit blootstel nie.

Eskom het alle verbruikers versoek om krag spaarsamig te gebruik. Die kragnetwerk verkeer steeds onder groot druk en daar is geen reserwes beskikbaar nie.

Die woordvoerder van Eskom, Andrew Etzinger sê die totale verlies aan opwekkingsvermoë weens tegniese probleme en probleme met steenkool is sowat sewe-duisend megawatt.

Alhoewel die noodtoestand teen negeuur Donderdagaand opgehef is, is die probleme nie verby nie.

Volgens Etzinger sal die netwerk tot minstens vroeg aanstaande week onder druk verkeer.

Benewens die probleme by kragstasies, het een van die twee lyne van die Cahora Bassa hidro-elektriese kragskema in Mosambiek gebreek, het Etzinger gesê. Dit het ‘n derde van die kragtoevoer vandaar afgesny.

Die lede van die Energie-intensieweverbruikersgroep wat BHP Billiton, al die groot myne en smelters, en groot industriële maatskappye soos Sappi, Mondi, Sasol en PPC insluit, kla dat hulle ‘n buitensporige deel van die las van die beperkte aanbod moet dra.

Eskom het gevra dat alle kommersiële kliënte soos winkelsentrums en kleinhandel-afsetpunte onmiddellik geysers afskakel en lugversorgingtemperatuur aanpas tot 23°C.

Verder het die kragvoorsiener kantoorwerkers aangemoedig gevra om lugversorging en ligte af te skakel, met die uitsondering van sekuriteitsbeligting.

Pasop vir malaria en knokkelkoors!

Die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NIOS) moedig reisigers wat terugkeer van Mosambiek en ander malariabrandpunte aan om onmiddellik ‘n dokter te raadpleeg as hulle ‘n koors het.

“Daar kan ‘n rekord aantal gevalle van malaria wees as gevolg van die swaar reën oor die vakansieseisoen,” sê prof Lucille Blumberg, adjunk-direkteur van die instituut .

Mosambiek het met ‘n aantal van sy malariaprogramme weggedoen, insluitende dié wat binnenshuise bespuiting met insekdoders behels.

Reën verhoog die kans vir malaria want selfs ‘n klein plassie kan ‘n teelaarde vir muskiete word,

Dikwels word koors, hoofpyn en naarheid wat malariasimptome is, verkeerdelik as griep gediagnoseer.

Blumberg het gesê dat elke jaar sterf jong en gesonde mense van die siekte omdat hulle nie dadelik behandeling ontvang nie.

Verlede jaar het ‘n man is siek geword van ‘n Gnathostoma-rondewurm .

Hy het rou vis geëet, ‘n lekkerny van die Karibameer tussen die grens van Zambië en Zimbabwe.

Die parasiet in die vis wat hy geëet het was weens ‘n ete wat nie gaargemaak was nie.

Hy het koors en diarree ontwikkel met sy terugkeer na Suid-Afrika en is getoets vir malaria. Die toetse was negatief.

Daar was 1794 gevalle van malaria in Johannesburg verlede jaar, wat lei tot 23 sterftes.

Ander reis-verwante siektes ná die Kersvakansie sluit bilharzia en bosluisbytkoors in. Die bosluisbyte is moeilik om te sien en kan deur dokters gemis word.

Reisigers wat terugkeer uit Suidoos-Asië en Angola moet bewus wees dat hulle dalk blootgestel kon gewees het aan die virus wat knokkelkoors veroorsaak, wat soms ook noodlottig kan wees.

Knokkelkoors is ‘n infeksie wat deur muskiete in tropiese en subtropiese streke oorgedra word.

Angola het ‘n uitbreking van die siekte in Mei gehad wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie aangeteken is en ‘n geval is in Namibië aangeteken.

Die infeksie veroorsaak simptome soortgelyk aan verkoue, maar ontwikkel soms in ‘n potensieel gevaarlike komplikasie wat as erge koors bekend staan. Die voorkoming van die siekte hang van voldoende oordragbeheermaatreëls af.

Die Aedes aegypti-muskiet die hoofdraer van die siekte en word dit na mense deur die byte van besmette vroulike muskiete oorgedra. Ná die virus se inkubasietydperk van vier tot tien dae, kan ‘n besmette muskiet die virus vir die res van sy lewe oordra.

Daar is geen spesifieke behandeling teen knokkelkoors nie, terwyl die handhawing van volume van pasiënte met erge koors se liggaamvloeistof kritiek is. Daar is ook geen entstof teen die siekte nie.

Moontlike gevalle van knokkelkoors sluit volgens die ministerie ‘n hoë koors (40°C) tesame met twee van die volgende simptome in: erge kopseer, pyn agter die oë, spier- en gewrigpyne, naarheid, braking, geswelde kliere of ‘n uitslag.

Simptome duur gewoonlik van twee tot sewe dae na ‘n inkubasietydperk van vier tot tien dae.

Mosambiek stem sonder Renamo

Stemmery in Mosambiek het grooliks vreedsaam verloop in gister se verkiesing te midde van spanning en sporadiese voorvalle van geweld wat die afgelope tyd tussen die regering en die opposisieparty Renamo voorgekom het.

Renamo het die verkiesing geboikot.

In sommige gebiede het ongerymdhede voorgekom en die Verkiesingskommissie het aangekondig dat die uitslag in die Nampula-provinsie in die noorde van die land teruggehou sal word weens ‘n fout op die stembrief.

Stemmery in die gebied sal herhaal word. In sommige gebiede het kiesers meer as een keer gestem of vertragings het voorgekom. – RSG