Beurtkragdiesel maak naeltegnikus en tandarts stinkryk

Ná ‘n week van hoë drama by Suid-Afrika se kragvoorsiener waarin vier senior amptenare geskors is, het nog skokkende onthullings na vore gekom.

Die maatskappy het selfs nie geskroom om ‘n swart tandarts en ‘n swart naeltegnikus aan te stel om diesel te verskaf vir sy kragopwekkers nie.

Dit beteken dat dié soort verskaffers reusewinste gemaak het uit beurtkrag.

Volgens die Sunday Times, was die tandarts, Dr Maxine Kekana, en skoonheidsdeskundige, Monica Nkosi, onder die verskaffers om brandstof ter waarde van R200 miljoen aan Eskom te lewer.

Kekana se maatskappy Kekoil en Nkosi se firma Kamoso is twee verskaffers wat Eskom gebruik van tyd tot tyd ondanks die feit dat kontrakte met groot olieverskaffers, insluitend PetroSA gesluit is.

Die koerant berig dat die twee vroue nuwelinge was in die energie-sektor en dat hul maatskappye nie voldoen het aan Eskom se breë-gebaseerde swart ekonomiese bemagtigingskriteria toe hul kontrakte met Eskom gesluit is nie.

Kekana het bevestig dat sy diesel aan Eskom voorsien en dat sy ‘n tandarts van beroep is, maar het daarop aangedring dat sy nie die enigste verskaffer is nie. In ‘n brief aan die koerant het sy gedreig met regstappe as die koerant haar naam of die naam van haar maatskappy publiseer.
 
Nkosi, die naeltegnikus, het ook bevestig sy Eskom van diesel voorsien, maar het gesê sy “het nie iets soos ‘n formele kontrak nie”.

Zola Tsotsi, voorsitter van Eskom het vroeër aangekondig dat Tshediso Matona, uitvoerende hoof geskors is, sowel as drie senior bestuurders en gesê ‘n volledige onafhanklike ondersoek sal van stapel gestuur word.

Energie-oorlog in parlement raak warm

Die DA sê die minister van energie, Tina Joematt-Petterson het die parlement mislei en moet geskors word hangende ‘n ondersoek.

Die DA se Lance Greyling sê Joematt-Petterson het verlede week ontken dat sy betrokke was by die aanstelling van die voorsitter van PetroSA, Tshepe Kgadima.

Hy sê sy het egter in ‘n brief aan die voorsitter van die Sentrale Energiefonds aanbeveel dat Kgadima aangestel word. Greyling sê hy sal later die week ‘n mosie in die verband indien.

Die Vryheidsfront Plus het vroeër gesê hy gaan die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela versoek om die aanstelling van Kgadima te ondersoek.

Die party sê dit volg na berigte dat die polisie ondersoek instel na bewerings van bedrog van miljoene rand teen Kgadima en die feit dat die maatskappy van kardinale belang is in die energiebedryf.

Pieter Mulder, leier van die VF+ het voorheen as adjunk-minister onder Joemat-Pettersson gedien.

Die VF Plus wil ook hê dat Madonsela die minister van energie, Tina Joemat-Pettersson se bande met Kgadima ondersoek.

Joemat-Pettersson is in die spervuur nadat sy ‘n multimiljardrand-kernkragooreenkoms met Rusland onderteken het.

Netwerk24 het “onthul” dat ‘n Suid-Afrikaanse afvaardiging na die jaarvergadering van die Internasionale Atoomenergie-agentskap (IAEA) in Wene, Oostenryk waar die ooreenkoms onderteken is nie die Russiese vergadering bygewoon het nie.

Suid-Afrika se minister van energie, het gesê die ooreenkoms met Rusland is die begin van die tenderfase van die projek en ander lande sal ook die geleentheid gegun word om hul aanbiedings te maak.

“Soortgelyke ooreenkomste sal met ander lande aangegaan word wat aangedui het hulle wil Suid-Afrika in dié program ondersteun,” het sy vroeër gesê.

Joemat-Pettersson het gesê ʼn afvaardiging sal binnekort besoek aflê aan Frankryk.

Die Russiese kernkorporasie Rosatom het aangekondig ‘n ooreenkoms om agt kernreaktors teen R559 miljard in Suid-Afrika te bou in Wene gesluit is.

SA se gasinfrastuktuur gebrekkig sê rolspelers

‘n Voorlegging aan die Parlementêre portefeuljekomitee oor Energie het getoon dat ‘n gebrek aan infrastruktuur die verskaffing van gas vir huishoudelike en nywerheidsgebruik kniehalter.

Rolspelers in die gassektor, insluitende SASOL, PetroSA, NERSA en die Departement van Energie het die Parlementêre komitee ingelig.

Die Nasionale Energiereguleerder, NERSA sê plaaslike gasreserwes voldoen nie aan die potensiële vraag nie.

‘n Woordvoerder van NERSA, Nomfundo Maseti, sê alhoewel gas in buurlande ontdek word, is daar beperkte infrastruktuur om dit die land in te bring.

Maseti sê daar is groot gasvondse in Mosambiek, Ghana, Tanzanië en in die Kongo. Die gasvoorraad is dus nie die probleem nie, maar die infrastruktuur om dit uit die buurstate by Suid-Afrika te kry.

Ernstige brandstofuitdagings vir SA

Ernstige uitdagings staar Suid-Afrika se brandstofverskaffing in die gesig.

Die land voer tans 3% van sy petrolbehoeftes en 5% van sy distillate, wat diesel en vliegtuigbrandstof insluit, in. Teen 2016 kan die invoere tot onderskeidelik 14% en 34% toeneem. Dit beteken 'n yslike 7 miljard liter distillate en 2 miljard liter petrol per jaar in totaal.

Dr. Faizel Mulla, hoofstrateeg by die staatsoliemaatskappy PetroSA, het by Africa Energy Week gesê om brandstof aan die binnelandse mark teen 2016 te lewer, sal 10 tenkvragmotors elke uur, sewe dae per week, vanuit Durban na Gauteng moet vertrek.

Die Coega-raffinadery se bykomende produksievermoë sal reeds teen 2021 ten volle verbruik word en gaan invoere beslis styg.

Mulla sê sonder investering in verdere raffineringsvermoë sal invoere selfs dramaties styg, en die land se betalingsbalans benadeel.

Ingevolge die staat se energiemeesterplan moet PetroSA vir 30% van Suid-Afrika se ruolie-invoer via die Coega-raffinadery instaan.

Brandstofmaatskappye sal gevra word om 30 dae se ruolievoorraad asook 30 dae se voltooide brandstofvoorraad aan te hou, terwyl 30% van brandstofbehoeftes van plaaslike bronne soos aardgas, steenkool en biobrandstof afkomstig sal moet wees.

 
 

play gladiatorОлександр Васильович Фільчаков